Co najlepiej nawadnia organizm? Napoje pomagające uzupełnić wodę w organizmie
Zastanawiasz się, co najlepiej nawadnia organizm? Naukowcy mają to do siebie, że lubią sprawdzać takie rzeczy, natomiast ludzkość i jej przodkowie przetrwali, nawadniając się wodą. Kto ma rację: natura czy naukowcy?
Nawadnianie organizmu to ważna rzecz. Bez wody nie ma bowiem życia, o zdrowiu już nie wspominając. Teraz mamy jednak do wyboru mnóstwo różnych napojów. Powstaje więc pytanie, co najlepiej nawadnia organizm. Może jest to jednak woda, a może jakiś inny łatwo dostępny napój? Wyniki badań zaskakują. Spis treści: Czy woda nawadnia? Co nawadnia organizm? Co najlepiej nawadnia organizm – ranking Czy woda nawadnia? Oczywiście! Inaczej byśmy jako gatunek nie wyewoluowani, ani nie przetrwali. Woda nawadnia w stopniu wystarczającym do normalnego funkcjonowania i przetrwania. Przez większość czasu właśnie woda była jedynym dostępnym nam napojem. Później odkryliśmy, że możemy pić mleko zwierząt, wyciskać z owoców soki, robić napary, fermentować owoce i zboża, robić ekstrakty. To pozwoliło nam pić coś więcej niż tylko bezsmakową i bezbarwną wodę. I tak, te wszystkie napoje dostarczają organizmowi wodę, a wraz z nią i inne substancje, które jak się okazuje, mają wpływ na nawadnianie organizmu. Ale nie tylko napoje nawadniają. Co nawadnia organizm? Odpowiedź na to pytanie jest bardzo prosta: organizm nawadnia wszystko, co zawiera wodę. Nawadniają nie tylko napoje, ale również pokarmy, w szczególności te najbardziej soczyste (a w rzeczywistości najbardziej uwodnione). Organizm nawadniają: owoce warzywa zupy sosy mięso. Oczywiście im więcej wody zawiera żywność, tym lepiej nawadnia. To dlatego w uzupełnianiu wody w organizmie lepiej sprawdzą się soczyste owoce, np. cytrusowe, niż warzywa korzeniowe, np. marchewka. Logiczne też jest to, że napoje nawadniają lepiej niż pokarmy stałe. Czasami jednak pojawiają się sytuacje, gdy warto nawodnić się tak skutecznie, jak tylko to możliwe – tak bywa w przypadku odwodnienia organizmu przy wymiotach i biegunce, a także w czasie bardzo intensywnego wysiłku fizycznego lub upałów. Stąd pytanie, co najlepiej nawadnia organizm? Co najlepiej nawadnia organizm – ranking Choć woda pozwoliła nam przetrwać i nadal jest zalecana przez dietetyków jako podstawowe źródło płynów w diecie, to okazuje się, że są napoje, które lepiej nawadniają organizm niż woda. Czytając ten ranking, można się mocno zdziwić. Ranking najlepiej nawadniających napojów: Środki nawadniające stosowane przy biegunce (elektrolity) Mleko pełnotłuste Mleko odtłuszczone Sok pomarańczowy Cola Cola dietetyczna Zimna herbata Herbata Woda Woda gazowana Napoje dla sportowców Piwo Kawa. Aż 8 napojów nawadnia lepiej niż woda. Natomiast woda gazowana, napoje dla sportowców, piwo i kawa też nawadniają, ale gorzej od zwykłej niegazowanej wody. Ranking ten powstał na podstawie badań z 2015 roku opublikowanych na łamach The American Journal of Clinical Nutrition. Jak twierdzą naukowcy, niektóre składniki tych napojów sprawiają, że organizm po ich wypiciu zatrzymuje więcej wody niż po wypiciu zwykłej wody. Do tych składników należą: cukier, tłuszcz, białko oraz mikroelementy takie jak sód czy potas. Przeczytaj też: 3 przepisy na domowe izotoniki Odwodnienie u dziecka – jak je rozpoznać? Ile wody dziennie? – normy dla dzieci i dorosłych
Odwodnienie u dziecka: objawy, stopnie, kiedy do lekarza?
Objawy odwodnienia u dziecka są wyraźne i charakterystyczne. Dziecko nie tylko zaczyna inaczej się zachowywać, lecz także zmienia się jego wygląd i napięcie skóry.
Stan odwodnienia u dziecka jest bardzo niebezpieczny. Może skutkować nie tylko uszczerbkiem na zdrowiu, lecz także, w skrajnych przypadkach, śmiercią. Jak rozpoznać, że dziecko jest odwodnione i jakie symptomy powinny skłonić rodziców do natychmiastowej wizyty z dzieckiem u lekarza? Podpowiadamy i radzimy, jak uniknąć odwodnienia u małych dzieci. Spis treści: Na czym polega odwodnienie u dziecka? Stopnie odwodnienia u dziecka Odwodnienie u dziecka po jakim czasie? Objawy odwodnienia u dziecka Jak sprawdzić odwodnienie u dziecka Czym grozi odwodnienie u dziecka? Odwodnienie u dziecka: kiedy do lekarza? Na czym polega odwodnienie u dziecka? Odwodnienie to stan stwarzający niebezpieczeństwo dla zdrowia, a nawet życia dziecka, polegający na tym, że zawartość wody w ciele spada poniżej optymalnej ilości. Inaczej rzecz ujmując – z organizmu ucieka więcej wody niż dziecko może mu jej dostarczyć. Do odwodnienia u dziecka najczęściej dochodzi w wyniku: biegunki lub/i wymiotów, infekcji układu pokarmowego, zwanego potocznie jelitówką, upałów wysokiej gorączki. Stopnie odwodnienia u dziecka Wyróżniamy 3 stopnie odwodnienia – lekkie, średnie i ciężkie. W tabeli podajemy cechy kliniczne kwalifikujące do poszczególnych stopni odwodnienia u dzieci. Na szarym tle wypisane są parametry oceniane zwykle już przez lekarza. tło: volod2943/Adobe Stock, tabela: mamotoja.pl Objawy odwodnienia u dziecka Objawy odwodnienia u dziecka pojawiają się zarówno w wyglądzie, jak i w zachowaniu oraz w funkcjonowaniu ciała. Nie zawsze są widoczne na pierwszy rzut oka. W przypadku wystąpienia dolegliwości, które mogą skutkować odwodnieniem, trzeba dziecko bacznie obserwować. Do objawów odwodnienia u dziecka należą: osłabienie, rozdrażnienie, płaczliwość, „przelewanie się” dziecka przez ręce, wiotkość, przesuszone wargi, język, mniej sprężysta skóra, zapadnięte oczy (zapadnięte ciemiączko u niemowląt), chrypka, mocz wydalany w niewielkich ilościach, w intensywnym kolorze lub brak moczu. Jak sprawdzić odwodnienie u dziecka? Dobrym testem na odwodnienie dziecka jest uciśnięcia paznokcia przez około 5 sekund. Po tym czasie skóra pod paznokciem zblednie. Należy sprawdzić, ile czasu upłynie, zanim ponownie nabierze różowego koloru: jeśli trwa to więcej niż 2 sekundy – dziecko prawdopodobnie jest odwodnione w stopniu średnim, jeśli powrót koloru trwa więcej niż 4 sekundy – dziecko może być odwodnione w stopniu ciężkim. To tak zwany test powrotu włośniczkowego, który wykonują medycy podczas oceniania stopnia odwodnienia, ale mogą go wykonać też rodzice. Odwodnienie u dziecka po jakim czasie? Do odwodnienia u dziecka może dojść nawet w ciągu kilku godzin. Zazwyczaj dzieje się tak, gdy dziecko intensywnie wymiotuje i ma biegunkę. Jednak i bez takich objawów infekcji może dojść do odwodnienia. Sprzyjają mu wysoka temperatura powietrza, mała ilość wypijanych płynów, aktywność fizyczna, zbyt ciepłe ubranie, gorączka. Najszybciej (zaledwie w ciągu kilku godzin) dochodzi do odwodnienia u niemowląt i noworodków. Jeśli niemowlę waży 4 kg, wystarczy że jego masa ciała spadnie w wyniku odwodnienia o 200 g, by dziecko było odwodnione w stopniu lekkim. Jeśli waga spadnie o 400 g, mamy do czynienia z odwodnieniem w stopniu średnim. Dlatego tak małe dzieci w przypadku upałów powinno się poić co godzinę, a przy wymiotach i biegunce – nawet co kilka minut i małymi łykami. Czym grozi odwodnienie u dziecka? Skutki odwodnienia u dziecka to: pogorszenie samopoczucia spadek koncentracji pogorszenie koordynacji ruchowej, np. oko-ręka pogorszenie pamięci zwiększona męczliwość problemy z termoregulacją kłopoty z funkcjonowaniem układu kwrionośnego. Długotrwałe odwodnienie może prowadzić do chorób układu moczowego, hiperglikemii, kwasicy moczanowej, wypadania płatka zastawki dwudzielnej, zaparć, chorób zębów, jaskry. Odwodnienie u dziecka: kiedy do lekarza? Im dziecko jest młodsze, tym szybciej może dojść do odwodnienia organizmu. Gdy wymioty i biegunka pojawiły się u niemowlaka, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Najlepiej jedź prosto do szpitala, gdy sytuacja trwa 6 godzin, a dziecko nie chce przy tym pić. Podobnie pomoc jest potrzebna, gdy starsze dziecko ma torsje i biegunkę, a dodatkowo od 6 godzin nie siusiało. Pobyt dziecka w szpitalu z powodu odwodnienia zwykle nie trwa długo. Niemowlę dostaje kroplówkę nawadniającą, która składa się z wody, glukozy i niezbędnych elektrolitów. Zwykle po 1-2 dniach może już wrócić do domu. Sposoby na uniknięcie odwodnienia u najmłodszych dzieci Zdarza się, że gdy dziecku grozi odwodnienie, np. na skutek gorączki podczas choroby lub w wyniku długiego przebywania na słońcu, właśnie wtedy zupełnie nie chce ono przyjmować płynów. Im bardziej rodzic się stresuje i próbuje na siłę podać dziecku choćby odrobinę wody, tym bardziej dziecko się wzbrania przed piciem. W takich przypadkach warto pomyśleć o alternatywach, które nawodnią dziecko – nie musi to być czysta woda niegazowana. Zamiast wody można podać dziecku: owoce zawierające dużo soku, np. arbuza, cytrusy; świeżego ogórka; domowe napoje izotoniczne rozcieńczony sok, napój (nawet słodzony – odrobina cukru w tym przypadku to mniejsze zło niż pobyt w szpitalu pod kroplówką); herbata owocowa, ale nie gorąca (pijąc ciepły napój, organizm jeszcze bardziej się poci, przez co traci więcej wody), mleko – (dotyczy dzieci po 1. roku życia) nie jest wskazane przy infekcjach, natomiast jeśli to jedyna rzecz, którą dziecko jest w stanie wypić, to lepsze mleko niż nic (mówimy oczywiście o zwykłym mleku krowim ze sklepu, mleko mamine lub modyfikowane, jeśli maluszek się nim żywi na co dzień, jest jak najbardziej dobre i wskazane do nawadniania organizmu). Zobacz też: Biegunka u niemowlaka – co podać? Wymioty u niemowlaka – działaj szybko Dziecko nie chce pić – co robić
Biegunka u niemowlaka: co podać, kiedy do lekarza?
Biegunka u niemowlaka może być niebezpieczna, ponieważ u najmłodszych dzieci łatwo o odwodnienie. Warto przygotować się na stresujące sytuacje, poznać najczęstsze przyczyny biegunek u dzieci i objawy, które mogą wskazywać na konieczność pilnej pomocy lekarza. Doświadczony pediatra wyjaśnia też, jak leczyć rozwolnienie u niemowlaka.
Na biegunkę u niemowlaka wskazują częstsze niż zwykle, bardziej wodniste lub tzw. strzelające stolce. Przyczyny rozwolnienia mogą być różne: źle umyta butelka lub smoczek, a w okresie rozszerzania diety – także nieświeże jedzenie. Silną biegunkę u niemowląt mogą też powodować rotawirusy. Sprawdź, jak rozpoznać rozwolnienie u dziecka i jak sobie z nim radzić. Spis treści: Po czym rozpoznać biegunkę u niemowlaka? Ile trwa biegunka u niemowlaka? Przyczyny biegunki u niemowlaka Biegunka u niemowlaka – leczenie Biegunka u niemowlaka – kiedy do lekarza? Zapobieganie biegunce u niemowlaka Po czym rozpoznać biegunkę u niemowlaka? Biegunka u niemowlaka, zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN), to zmiana konsystencji stolca na luźną lub płynną i/albo wzrost liczby wypróżnień do zazwyczaj powyżej 3 w ciągu doby. U niemowląt karmionych wyłącznie piersią o biegunce mówi się wtedy, gdy następuje nagłe zwiększenie częstotliwości wypróżnień. Czasami biegunce towarzyszy gorączka lub wymioty. Objawy biegunki u niemowlaka Nie zawsze można łatwo rozpoznać biegunkę u niemowlęcia, zwłaszcza gdy rodzice dopiero uczą się pielęgnacji, a dobowy rytm dziecka nie jest jeszcze uregulowany. Pamiętaj jednak, że zdrowe niemowlę karmione piersią robi kupkę zwykle kilka razy dziennie, natomiast karmione butelką najczęściej tylko raz w ciągu dnia. Jeśli zauważysz odstępstwa od tej reguły, twoje dziecko może mieć biegunkę. Objawami biegunki u niemowlaka są: wyraźnie częstsze stolce, zmiana konsystencji stolca na bardziej wodnisty, „strzelające” stolce (wodniste, wydostające się pod ciśnieniem). Uwaga, zielona kupka u niemowlaka nie zawsze jest powodem do niepokoju, zwłaszcza gdy pojawia się od czasu do czasu. Objawy odwodnienia przy biegunce u niemowlaka Biegunka u niemowlaka jest bardzo niebezpieczna, zwłaszcza biegunka rotawirusowa. Szybko, nawet w kilka godzin, może spowodować poważne odwodnienie groźne dla życia. Łatwo o to zwłaszcza latem, gdyż z powodu wysokich temperatur dziecko poci się, a więc traci wodę. Jeśli pije mniej, a do tego ma biegunkę i wymiotuje, silne odwodnienie może się pojawić błyskawicznie. Na odwodnienie przy biegunce wskazują: osłabienie, wysuszone wargi, słaba elastyczność skóry, nieoddawanie moczu, pulsujące ciemiączko. Ile trwa biegunka u niemowlaka? Biegunka u niemowlaka może być: ostra – trwa zwykle krócej niż 7 dni i nie dłużej niż 14 dni, często wywołana jest bakteriami lub wirusami, przewlekła – trwa dłużej niż dwa tygodnie, może mieć mniej nasilony przebieg, może powodować ją alergia, choroby układu pokarmowego, stres lub zaburzenia odporności. Przyczyny biegunki u niemowlaka Biegunka u niemowląt to zazwyczaj efekt działania bakterii, wirusów lub alergenów, które wnikają do organizmu wraz z pożywieniem albo w wyniku kontaktu z brudnymi rękami. Dziecko może też mieć rozwolnienie w trakcie choroby, podczas ząbkowania lub w czasie przyjmowania niektórych leków. Najczęstsze przyczyny biegunki u niemowlaka: infekcje wirusowe (np. rotawirusy), infekcje bakteryjne (np. salmonella), alergie pokarmowe, błędy dietetyczne, np. za dużo soków owocowych w diecie dziecka, nietolerancja glutenu, nietolerancja laktozy, zatrucie pokarmowe. Biegunka u niemowlaka – leczenie Jeśli biegunka nie wygląda na ciężką, są to raczej tylko luźniejsze stolce, dziecko jest w dobrym stanie i nie odmawia picia, możesz spróbować leczyć je w domu. Wyjaśniamy, co pomoże na biegunkę u niemowlaka. Domowe sposoby na biegunkę u niemowlaka: Nawadnianie. Najlepsze jest mleko mamy lub woda niskozmineralizowana (dla niemowlęcia przegotuj ją i wystudź). Na jej bazie możesz zrobić herbatkę, np. z rumianku. Jeżeli dziecko również wymiotuje, podawaj napoje w małych ilościach (po 1-2 łyżeczki), za to bardzo często. Jedzenie. Odpowiednia dieta przy biegunce to podstawa leczenia. Podawaj pierś lub mleko modyfikowane, jeśli dziecko je pije. Gdy maluszek ma już rozszerzaną dietę, może zjeść marchwiankę (zupkę z ugotowanej i przetartej marchewki z dodatkiem szczypty soli, gdyż niemowlę wraz z wodą traci składniki mineralne). Bardzo dobry jest też kleik marchwiowo-ryżowy, kleik ryżowy, kaszka. Gdy biegunka będzie lżejsza, dodaj np. ugotowane i przetarte jabłuszko. Probiotyki. To dobre bakterie zasiedlające jelita i walczące ze znajdującymi się tam chorobotwórczymi bakteriami. Skuteczne są też preparaty zawierające specjalny gatunek drożdży (Enterol, Di-erol). Elektrolity. To składniki mineralne (w łatwo przyswajalnej formie), które dziecko traci podczas biegunki. Po rozwolnieniu przewód pokarmowy potrzebuje kilku dni, by się zregenerować. W tym czasie niemowlak powinien jeść tylko mleko z piersi lub modyfikowane, a jeśli już rozszerzyłaś dietę dziecka, to także gotowane warzywa, owoce, jogurty i kefiry (zawarta w nich dobra flora bakteryjna leczy przewód pokarmowy), chude mięso, ryby. Na runku dostępne są też specjalne elektrolity dla dzieci. Biegunka u niemowlaka: kiedy do lekarza? Sytuacja staje się poważna, jeśli pomimo domowego leczenia biegunka nie ustępuje i trwa ponad 2 tygodnie, albo jeśli do biegunki dołączają: wymioty, wysoka gorączka u niemowlaka, odmowa jedzenia, odmowa picia, Gdy wymienione wyżej objawy związane z biegunką ma niemowlę w pierwszym półroczu życia, dodatkowo dziecko nie pije od kilku godzin, oddaje mało moczu, od razu jedź z nim do szpitala. Być może doszło do odwodnienia, które jest bardzo groźne u niemowląt. Ze starszym niemowlęciem także jedź do szpitala, jeśli prócz silnej biegunki w kupce pojawia się śluz lub krew. Zapobieganie biegunce u niemowlaka To, co rodzice mogą zrobić, aby zapobiegać biegunkom u niemowląt, zamyka się w następujących zaleceniach: odciągnięty pokarm przechowuj w lodówce lub zamrażarce mleko modyfikowane przygotowuj tuż przed podaniem dziecku (nie rób go na zapas) dokładnie i regularnie myj butelki i smoczki, jeśli dziecko z nich korzysta, często je wyparzaj myj ręce przed kontaktem z dzieckiem dokładnie sprawdzaj świeżość podawanych dziecku pokarmów do picia podawaj niemowlęciu wyłącznie wodę przegotowaną i ostudzoną nie trzymaj na słońcu jedzenia (serków, jogurtów, wędlin) unikaj kontaktu dziecka z osobami chorymi podczas antybiotykoterapii u dziecka warto stosować probiotyki gdy wyjeżdżacie do krajów południowych, pamiętaj, że do picia dla dziecka nadaje się tylko woda butelkowana (przegotowana). Na tydzień przed wyjazdem i przez cały pobyt podawaj maluchowi probiotyk. Zaszczep też dziecko przeciwko rotawirusom, które wywołują ostre biegunki. To najlepszy sposób ochrony dziecka przed biegunkami i wymiotami spowodowanymi tymi patogenami. Zobacz też: Dr Wojciech Feleszko, pediatra, o leczeniu biegunki u dziecka Jak leczyć biegunkę rotawirusową? [WIDEO] Atlas kupek niemowlaka Konsultacja merytoryczna lek. med. Wojciech Trzeciakowski Pediatra, specjalista neonatologii, pracuje na Oddziale Neonatologii (część Kliniki Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego) w Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim
Domowe sposoby na biegunkę u dziecka – skuteczne metody
Domowe sposoby na biegunkę u dziecka sprawdzą się w przypadku niegroźnych i krótkotrwałych biegunek wynikających z zatrucia wirusami lub bakteriami. Można je stosować obok leczenia zaleconego przez lekarza. Sprawdź, co robić, aby szybciej zwalczyć rozwolnienie u dziecka.
Domowe sposoby na biegunkę pomagają powstrzymać rozwolnienie i dają możliwość nawodnienia oraz odżywienia dziecka. Podrażniony układ pokarmowy wymaga specjalnego traktowania. Z tego względu nie wszystkie napoje i potrawy można podawać dziecku w czasie rozwolnienia i tuż po nim. Jakie metody pomogą, gdy dziecko cierpi z powodu biegunki. Domowe sposoby na biegunkę dziecka Domowe sposoby na biegunkę opierają się przede wszystkim na leczniczym wpływie na układ pokarmowy różnych pokarmów. Najbardziej popularnymi i skutecznymi sposobami zwalczania rozwolnienia u niemowląt i małych dzieci są: marchwianka – czyli bardzo rzadka zupa z marchwi. Zawiera pektyny, które pęcznieją i wchłaniają w jelicie wodę, gazy i jady bakteryjne. Posiada potas, którego podczas biegunki zwykle zaczyna brakować. Można podawać ją nawet niemowlętom, które mają już rozszerzaną dietę. Przepis na marchwiankę: środkową część marchwi dokładnie umyj, pokrój i ugotuj w wodzie w proporcji 1/2 kg marchewki na litr wody. Po ugotowaniu marchewkę zmiksuj i dodaj ciepłą, przegotowaną wodę. Tak sporządzony napój podawaj dziecku po dwie łyżeczki kilka razy dziennie. mleko na bazie marchwianki – jeśli podajesz dziecku mleko modyfikowane, możesz przygotować je zamiast na zwykłej wodzie, na marchwiance. kleik ryżowy ugotowany na wodzie – ryż ma działanie zatwardzające, podobnie jak marchwianka. Kleik ryżowy można podać nawet niemowlętom, które dopiero wchodzą w okres rozszerzania diety. napar z suszonych jagód – działa powstrzymująco na biegunkę. Jest polecany dla starszych dzieci niż niemowlaki. . kompot z jabłek – jest bogaty w składniki mineralne (sód, potas), które w czasie biegunki są wypłukiwane z organizmu. Jabłka zawierają pektyny, błonnik oraz kwasy organiczne, mające własności bakteriobójcze. Pediatrzy porównują dietę jabłkową do szczotki czyszczącej jelita z uszkodzonych nabłonków i bakterii. Zaraz po biegunce warto dziecku zacząć podawać zmiksowane gotowane lub pieczone jabłuszko – jest łagodne dla jelit i odżywcze. woda, lekkie herbatki – podczas biegunki organizm bardzo szybko ulega odwodnieniu, dlatego dziecko powinno często pić. Choć młodsze niemowlęta nie powinny być dopajane, przy biegunce dopuszczone jest podawanie dziecku wody do picia, możesz również częściej przystawiać je do piersi. Koniecznie należy obserwować, czy u dziecka nie pojawiają się objawy odwodnienia. specjalny płyn do nawadniania małych dzieci ORS HiPP – zawiera oprócz wody potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu jony. probiotyki – warto podawać je dziecku w trakcie biegunki i przez kilka dni po jej ustąpieniu. W aptece znajdziesz mnóstwo preparatów probiotycznych – zawierają one dobre bakterie, które regulują pracę przewodu pokarmowego. Pozwalają na skrócenie czasu biegunki i przywrócenie prawidłowej mikroflory jelitowej. banan i/lub grzanka – działają ściągająco na jelita, wchłaniają wodę, dobrze „uspokajają" układ trawienny. Dziecku można podać też sucharki lub lekko czerstwe białe pieczywo cienko posmarowane masłem. Jeśli dziecko odzyska apetyt może jeść gotowane warzywa, lekki rosołek, gotowane mięso drobiowe, gotowane jabłko. W czasie biegunki u dziecka należy unikać podawania potraw ciężkostrawnych, owoców, słodyczy. Będą zbyt dużym obciążeniem dla układu pokarmowego. Słodycze mogą stać się pożywką dla bakterii, które wywołały biegunkę i przedłużyć czas jej trwania. Czytaj też: Dieta przy biegunce u dziecka. Jeśli dziecko ma biegunkę, te sytuacje wymagają natychmiastowej konsultacji z pediatrą: – Rozwolnienie pojawiło się u dziecka, które nie skończyło jeszcze 6 miesięcy. W tym wieku bardzo szybko dochodzi do odwodnienia. – Stan ogólny dziecka jest zły. Maluch jest słaby, ma podwyższoną temperaturę i wyraźnie widać, że źle się czuje. – Kupa ma postać zielonej biegunki lub u dziecka wystąpiła biegunka z krwią. Lekarz musi zbadać przyczyny tego rodzaju wypróżnienia. Domowe sposoby na zapobieganie biegunkom u dzieci Bakterie szybciej namnażają się w wysokich temperaturach. Można temu zapobiec, pamiętając o kilku ważnych zasadach: Niemowlęciu podawaj do picia przegotowaną i ostudzoną wodę. Mleko modyfikowane przygotowuj tuż przed podaniem (nie rób go na zapas i nie odgrzewaj, resztki wylej). Starannie myj butelki, smoczki, kubeczki, miseczki i łyżeczki. Często je wyparzaj. Nie trzymaj na słońcu jedzenia (serków, jogurtów, wędlin). Podczas wyjazdów do krajów południowych podawaj niemowlęciu do picia tylko wodę butelkowaną (przegotowaną). Na tydzień przed wyjazdem i przez cały pobyt dziecko powinno zażywać probiotyk. Tłuszcze a biegunki u dziecka Istnieją dowody, że dieta ubogotłuszczowa może powodować u dzieci rodzaj przewlekłej biegunki. Warto zadbać o odpowiednią ilość tłuszczu w potrawach. Ale uwaga: specjaliści radzą podawać chude mięso i wędliny, a tłuszcz dodawać jedynie w postaci niezmienionej termicznie, czyli nie smażyć na nim, nie dodawać do gotowania, tylko np. dodać łyżeczkę masła czy oleju rzepakowego do gotowej zupki dla dziecka. Dowiedz się więcej: Co na biegunkę u dziecka – leczenie Biegunka pędraków – co to jest? Biegunka? To może być rotawirus!
Ile wody powinno pić dziecko, żeby się nie odwodnić
Ponad połowa Polaków pije za mało wody, 11 procent w ogóle po nią nie sięga. Oprócz tego, że sami nie pijemy wody, nie uczymy tego również dzieci! A to duży błąd. Sprawdź, ile wody powinno pić dziecko, żeby zachować świetną formę i nie doprowadzić do odwodnienia.
Choć młodzi rodzice są coraz bardziej świadomi, jak należy dbać o dietę dziecka, nadal wiele jest do zrobienia w kwestii nawadniania organizmu najmłodszych. Sami często nie pijemy wody i sięgamy po słodkie napoje, ucząc tego od początku dzieci. A to duży błąd! Dzieci w wieku 4-9 lat piją średnio tylko jedną szklankę wody dziennie na 5 wypijanych szklanek płynów! Takie niezdrowe nawyki wpływają nie tylko na gorsze samopoczucie, ale mogą także zaszkodzić zdrowiu. Dzieci nie tylko powinny zacząć pić wodę, ale muszą również dostawać ją w odpowiedniej ilości. Wyjaśniamy, ile wody powinno pić dziecko w zależności od wieku. Ile wody powinno pić dziecko? Indywidualne zapotrzebowanie na wodę jest uzależnione od wielu czynników, ale istnieją konkretne zalecenia w zakresie ilości jej spożycia. Zgodnie z zaleceniami Instytut Żywności i Żywienia powinniśmy pić 1 l wody na każde 30 kg masy ciała lub 1 ml na 1 kcal spożywanego pokarmu. W praktyce oznacza to zapotrzebowanie na poziomie ok. 1,5 litra wody dziennie u dzieci w wieku 4-9 lat i do 2,5 litra w przypadku osób dorosłych. Dotyczy to umiarkowanej temperatury otoczenia i aktywności fizycznej. Jeśli jest cieplej i więcej sie ruszamy – powinniśmy pić więcej. Warto także pamiętać, że ok. 20 proc. zapotrzebowania na wodę pokrywa zbilansowana dieta, resztę musimy uzupełnić płynami. Ważne! Zapotrzebowanie na płyny rośnie, gdy zwiększona jest ich utrata, np. w trakcie gorączki, biegunki, intensywnego pocenia się, wymiotów. Kalkulator wody dla dzieci Aby dokładnie odpowiedzieć na pytanie, ile wody powinno pić 1,5 roczne, 2-letnie, 3-letnie lub 10-letnie dziecko, należy znać jego wagę. Zgodnie z wytycznymi WHO, należy pić minimum 0,03 litra wody dziennie na kilogram masy ciała. Przykładowo, dla dziecka ważącego 20 kg, należy wykonać następujące obliczenie: 20 * 0,03 = 0,6 L. W sprawdzeniu dziennego zapotrzebowania na wodę może pomóc kalkulator wody dla dzieci. Narzędzie oblicza, ile wody dziennie potrzebuje organizm malucha, by funkcjonować prawidłowo. W wyznaczone miejsce wpisuje się wagę dziecka w kilogramach. Wynik pokazuje, ile wody dziennie powinien wypić maluch. Ile wody dziennie dla niemowlaka? Niemowlę do 6. miesiąca życia powinno być karmione wyłącznie mlekiem. Podawanie wody nie jest na tym etapie życia konieczne (wyjątkiem są upały lub gorączka). Po tym czasie, czyli od momentu rozszerzenia diety dziecka, należy jednak zadbać, aby dziecko piło odpowiednią ilość wody. Maluch w drugim półroczu życia potrzebuje ok. 800-1000 ml wody, zaś w wieku 1-3 lat – ok. 1250 ml. Źródłem nawodnienia nadal jest mleko. Polecamy: Jaka woda jest najlepsza dla niemowlaka. Jaką wodę wybrać dla dziecka? Woda odpowiednia do picia dla każdego bez względu na wiek czy stan zdrowia to woda źródlana. Zawiera mniej składników, takich jak chlorki, jodki czy sód, które część osób musi ograniczać. Jest wolna od nieorganicznych i organicznych zanieczyszczeń powiązanych z działalnością człowieka, jak np. pestycydy. Dzięki swej neutralności i spełnianiu wysokich standardów dotyczących czystości mikrobiologicznej mogą pić ją kobiety w ciąży i karmiące piersią. Picie wody – zdrowy nawyk Naucz dziecko pić wodę od wieku niemowlęcego. Zgodnie z najnowszymi zaleceniami ekspertów od żywienia dzieci, słodkie soki powinny pojawić się dopiero w drugim roku życia. Jeśli dziecko poznało już ich słodki smak, rodzice mają więcej problemu z przestawieniem dziecka. Wielu rodziców wybiera wody smakowe i dosładzane. Mają one właściwości dosładzanych napoju, czyli nie są najzdrowsze. Jeśli koniecznie chcesz uzyskać wodę smakową od czasu do czasu, dorzuć kilka plasterków cytryny, truskawki lub kawałki brzoskwini. Najlepiej jednak sięgać po czystą wodę. Zobacz także: Czy dzieci mogą pić wodę z kranu? – wyjaśnia ekspert z IMID To rodzice przeszkadzają dzieciom w piciu wody! Woda smakowa dla dzieci: pyszna alternatywa czy pułapka marketingowa?
Ile dni trwa rotawirus i jak długo dziecko zaraża innych?
Rotawirus jest bardzo podstępnym wirusem. Zakaża, zanim pojawią się objawy i utrzymuje się w organizmie mimo ich ustąpienia. Sprawdź, kiedy można uznać, że już nic nam z jego strony nie zagraża.
Zachorowania na rotawirus są bardzo niebezpieczne dla najmłodszych dzieci, bo utrzymująca się kilka dni biegunka może prowadzić do groźnego odwodnienia. Sprawdź, kiedy można spodziewać się ustąpienia objawów. Ile dni trwa rotawirus? Objawy zakażenia rotawirusem średnio utrzymują się 3–7 dni (ale ostra biegunka rotawirusowa u niemowlaka lub dziecka w wieku poniżej 2. roku może przeciągnąć się nawet do 10 dni). Co ważne – objawy rotawirusa nie pojawiają się od razu po kontakcie z zarazkami, ale dopiero po upływie 1-3 dni (tyle trwa okres wylęgania). Nie ma wątpliwości, że najskuteczniejszą metodą zapobiegania infekcjom rotawirusowym, zwłaszcza tym o cięższym przebiegu jest szczepienie – uważa lek. Piotr Hartmann z Fundacji Rozwoju Pediatrii. Jak wynika z badań, od 70 do 90 proc. zaszczepionych dzieci w ogóle nie zachoruje na biegunkę rotawirusową, a od 90 do 100 proc. uzyska ochronę przed biegunką wymagającą hospitalizacji. Jak długo chory zaraża innych? Dziecko z rotawirusem może zarażać innych: w okresie inkubacji wirusa – czyli 1–4 dni od zarażenia, gdy jeszcze nie wiemy, że jest chore (wirus może znajdować się m.in. w ślinie). przez cały czas trwania biegunki – czyli przez 3 do 10 dni (wirusy są wtedy m.in. wydalane z kałem, znajdują się też w ślinie i wymiocinach). po ustąpieniu biegunki – rotawirus może by wydalany z kałem przez 20 dni po ustąpieniu objawów zakażenia, a czasem jeszcze dłużej. Rotawirus może być obecny w kale zdrowego dziecka nawet do 7 tygodni po zachorowaniu na infekcję rotawirusową (mówi się wtedy o nosicielstwie rotawirusa). Ile razy można chorować? Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Co to za choroba? Diagnoza online Czytaj więcej Na rotawirusa można chorować nawet kilka razy. Jednokrotne przebycie infekcji nie daje odporności. Dzieje się tak dlatego, że pod nazwą „rotawirus” kryje się właściwie wiele grup wirusów. Jeśli zachorowanie wywołały rotawirusy z grupy A, innym razem może nas zaatakować rotawirus z grupy C. Kolejne zachorowania uchodzą jednak za łagodniejsze. Zauważono również, że osoby, które przechodziły w dzieciństwie infekcje rotawirusowe, w dorosłym życiu chorują bardzo rzadko. Zachorowania najgroźniejsze są dla niemowląt między 4–24. miesiącem życia. Biegunka u dziecka w tym wieku bardzo szybko może doprowadzić do groźnego odwodnienia. Maluchy można skutecznie chronić przed rotawirusami dzięki szczepieniom. Szczepionka na rotawirusy jet odpłatna. Powinna być podana niemowlakowi między 6–24 tygodniem życia. Zobacz też: To mogą być objawy zatrucia pokarmowego 6 powodów bólu brzucha u dziecka Jak leczyć biegunkę rotawirusową u dziecka?
Odwodnienie – jedno z najczęstszych powikłań infekcji rotawirusowej u małych dzieci
Ponad 80% dzieci z zakażeniem rotawirusowym ulega odwodnieniu. Połowa z nich wymaga hospitalizacji. Czy wiesz, jak rozpoznać odwodnienie i jak mu zapobiegać?
Artykuł powstał w ramach kampanii „Powstrzymaj rotawirusy”
Wakacje w ciepłych krajach i zmiany klimatu są groźne dla dzieci
Co mają wspólnego wakacje w Egipcie i zmiany klimatu, jakie właśnie się dokonują? Jedno i drugie stanowi zagrożenie dla życia dzieci. Wiesz dlaczego?
Najmłodsi i najstarsi członkowie ludzkiej społeczności są najbardziej narażeniu na skutki zmian klimatu, z jakimi mamy teraz do czynienia. Rolą dorosłych jest chronić dzieci. Czy wiesz, jak to robić w tych trudnych dla całej Ziemi i ludzkości czasach? Fakt 1: Klimat się zmienia Co do tego chyba nikt już nie ma wątpliwości (poza szalonymi ludźmi negującymi fakty): działalność człowieka doprowadziła do gwałtownych zmian w klimacie Ziemi. Skutkiem tych zmian będą susze, powodzie i fale niebywałego upału. Zagrożenia te w szczególny sposób dotkną dzieci i osoby starsze. Wynika to z budowy ich ciał, obniżonej <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/karmienie/budowanie-odpornosci-dziecka-26971-r1/">sprawności układu odpornościowego oraz psychiki, które są inne niż u osób w kwiecie wieku. Tak twierdzi pani doktor Madeleine Thomson pracująca na wydziale nauk o wpływie środowiska na ludzkie zdrowie na jednej z uczelni w USA. Fakt 2: Anatomia najmłodszych Dzieci i niemowlęta mają relatywnie małą powierzchnię ciała, co sprzyja odwodnieniu i przegrzewaniu organizmu. W dodatku są bardziej narażone na choroby układu oddechowego i nerek, na zaburzenia w równowadze elektrolitowej organizmu oraz na wystąpienie <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/kiedy-obnizac-goraczke-u-dziecka-22216-r1/">gorączki podczas przedłużających się fal upału. Fakt 3: Zwiększony zasięg egzotycznych chorób Wzrastająca temperatura w naszej szerokości geograficznej poskutkuje także pojawieniem się chorób, które dotąd występowały tylko w cieplejszych strefach klimatycznych. Będziemy zmagać się z malarią, chorobą zika, denga czy chikun-gunya. Słabszy układ odpornościowy dzieci będzie wtedy wystawiony na ciężką próbę. Fakt 4: Skażona woda Powodzie będą powodowały skażenie zasobów wody pitnej. A to prosta droga do zatruć pokarmowych, wymiotów i biegunek, które bardzo szybko potrafią odwodnić młody i stary organizm. Przekonali się o tym w 2017 roku mieszkańcy Puerto Rico po ataku huraganu Maria. Wakacje w ciepłych krajach to też zmiana klimatu Wszystko, co opisaliśmy powyżej: odwodnienie, choroby przenoszone przez egzotyczne komary i skażona woda, to zagrożenia, z którymi już teraz może spotkać się twoje dziecko na wakacjach w ciepłych i tropikalnych krajach. Pamiętaj o tym, gdy wsiądziesz z maluchem do samolotu. Co zrobić, żeby pomóc dzieciom Starajcie się na bieżąco pomagać Ziemi. Prowadźcie ekologiczny styl życia: unikajcie plastikowych opakowań, jedzcie produkty, które nie musiały być dostarczone do sklepu z innego kontynentu. Oszczędzajcie energię elektryczną, segregujcie śmieci. I walczcie o ochronę przyrody. W takim postępowaniu jest jedyna nadzieja na to, że damy szansę Ziemi oczyścić się z zanieczyszczeń i substancji, które powodują globalne ocieplenie. Oby nam się udało... Na wakacjach pijcie dużo wody. Powinna to być wyłącznie woda butelkowana, pochodząca z przed chwilą i na waszych oczach otwartych butelek. Stosujcie <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zakupy/repelenty-dla-dzieci-i-kobiet-w-ciazy-przeglad-redakcji-4271-r3/">preparaty na komary, nie dopuszczając do ukąszeń. Źródło: sciencedialy.com
Jak szybko opanować infekcję rotawirusową u małego dziecka?
Czy wiesz, co robić, kiedy dziecko złapie infekcję rotawirusową? Jakie są objawy i jak szybko działać, by rotawirus został błyskawicznie opanowany? Jakie leki podawać i jakie pokarmy wykluczyć z diety? Kiedy dziecko można leczyć w domu, a w jakiej sytuacji natychmiast jechać do szpitala?
Konsultacja lek. med. Alina Małmyszko – Czapkowicz Do zakażenia rotawirusem dochodzi podczas kontaktu z inną chorą osobą. W pierwszych dniach od zarażenia infekcja nie daje żadnych objawów, ale niestety właśnie w tym czasie łatwo i szybko się rozprzestrzenia, bo duże ilości wirusa wydalane są z kałem. Rotawirus z taką łatwością szerzy się wśród dzieci, bo często się zdarza, że maluchy po wizycie w toalecie zapominają o myciu rąk, a później dotykają zabawek i innych przedmiotów. Tymczasem zarazki te potrafią przetrwać poza organizmem człowieka nawet cztery godziny. Wystarczy więc że inne dziecko dotknie takiej zakażonej zabawki, a następnie tę samą rękę przytknie do ust. Wirus może się też rozprzestrzeniać drogą kropelkową. Pocieszające jest to, że infekcja rotawirusowa, jeśli jest leczona w odpowiedni sposób, nie trwa długo. Objawy zazwyczaj ustępują po 3-4 dniach, ale należy pamiętać, że dziecko powinno po tym pozostać w domu jeszcze przez kilka dni, bo jest bardzo osłabione. Wymioty, biegunka i groźne odwodnienie Początkowe objawy zakażenia rotawirusem mogą przypominać symptomy przeziębienia. Maluch ma podwyższoną temperaturę, jest apatyczny, płaczliwy, traci apetyt. Jeśli jednak mamy do czynienia właśnie z zakażeniem rotawirusem jako kolejne objawy (może się to stać nawet w trzy dni od wystąpienia pierwszych symptomów) dołączają wymioty i gwałtowna wodnista biegunka (pojawiająca się od trzech do kilkunastu razów na dobę). Co robić w takiej sytuacji? To co najważniejsze: nawadnianie Jeśli objawy zakażenia rotawirusem nie są gwałtowne, dziecko można leczyć w domowych warunkach. Ponieważ wymioty i biegunka grożą odwodnieniem, najważniejsze jest, by do tego nie doszło. Należy więc przez cały czas podawać dziecku płyny. Najlepsza jest woda oraz gorzka słaba herbata zawiera ona bowiem garbniki, które działają ochronnie na błonę śluzową przewodu pokarmowego. Dobrze nawadnia i również hamuje biegunkę tzw. marchwianka czyli wywar z marchwi. Co ważne płyn podajemy maluchowi regularnie co 10 minut, ale w małych ilościach. Najpierw łyżeczkę, w miarę zmniejszenia wymiotów – dwie łyżeczki, a następnie łyżkę stołową. Nie podawaj leków przeciwbiegunkowych Wymioty i biegunka są objawami zakażenia, sygnalizują, że organizm chce się pozbyć czegoś (w tym przypadku rotawirusów) z przewodu pokarmowego. Dlatego podając środki przeciwbiegunkowe, doprowadzamy co prawda do zniesienia objawów, ale utrudniamy organizmowi walkę z chorobą i możemy wręcz wydłużyć jej czas - chorobotwórcze drobnoustroje zamiast zostać szybko wydalone, pozostaną w organizmie. Podaj probiotyki i naturalne leki Lekami, które warto podawać podczas zakażenia rotawirusowego są natomiast probiotyki, które wspomagają odbudowę flory bakteryjnej przewodu pokarmowego i mogą się przyczynić do skrócenia czasu trwania biegunki. W leczeniu infekcji rotawirusowej warto włączyć również leki homeopatyczne. Gdy dziecko męczy biegunka warto zacząć leczenie od leku na bazie Arsenicum album. Podawanie preparatu Ipeca pomoże pomóc opanować wymioty. W złagodzeniu ostrej biegunki, która występuje po zjedzeniu nawet najmniejszej ilości może pomóc z kolei lek homeopatyczny o nazwie Aloe . W przywróceniu sił osłabionemu organizmowi pomoże natomiast preparat China rubra. Wyklucz z diety mleko i surowe owoce oraz warzywa Przy tej chorobie dieta jest elementem leczenia. Musi być lekkostrawna (smażone potrawy są zakazane) i trzeba z niej wykluczyć pewne produkty. W czasie zakażenia rotawirusem niewskazane jest np. jedzenie surowych warzyw i owoców, ponieważ mogą ona nasilić bóle brzucha i spowodować wzdęcia. Produkty te zawierają fruktozę i oligosacharydy podrażniające jelita. Podczas trwania infekcji nie należy też dawać dziecku mleka (a także jogurtów, kefirów, twarożków itp.). Biegunka i wymioty uszkadzają bowiem mechanizm produkcji enzymów ułatwiających trawienie zawartej w mleku laktozy, co sprawia, że po ich zjedzeniu sensacje żołądkowo-jelitowe mogą się nasilić. Co zatem dziecko powinno jeść? Bezpiecznym rozwiązaniem są: kleiki z drobnych kaszek albo ryżu (można je podać np. z musem przyrządzonym z ugotowanego jabłka), przecierane zupki (ziemniaczana, marchewkowa, gotowane mięso drobiowe (najlepiej mielone np. pulpety). Warto też pamiętać, że stosowanie diety tego typu jest wskazane nie tylko w czasie choroby, ale także kilka dni po ustąpieniu jej objawów. Kiedy do szpitala? Z dzieckiem do szóstego miesiąca należy jak najszybciej pojechać do szpitala (maluch w tym wieku szybko się odwadnia, więc zwykle konieczna jest kroplówka). To samo trzeba zrobić, jeśli zaobserwujemy objawy odwodnienia występują u starszego dziecka. Można je łatwo rozpoznać – odwodnione dziecko jest blade, apatyczne i senne, ma zapadnięte i podkrążone oczy, spierzchnięte usta (mogą też mieć karminowy kolor) i mało siusia (młodsze dziecko ma suche pieluchy po trzech godzinach, starsze nie chce skorzystać z toalety po 6 godzinach od poprzedniej w niej wizyty). Materiał powstał przy współpracy z Polskim Towarzystwem Homeopatii Klinicznej PTHK
Biegunka u niemowlęcia? To od rotawirusów!
Najczęstszą przyczyną biegunki u niemowlęcia są rotawirusy. Biegunka może spowodować odwodnienie, nawet zagrażające życiu. Jak leczyć biegunkę u niemowlęcia?
Rotawirusy mają kształt kulisty (stąd ich nazwa, pochodząca od łacińskiego słowa "rota", czyli koło). Wywołują zapalenie jelita cienkiego. Najgroźniejsze są dla niemowląt, u których silna biegunka, w połączeniu z wymiotami, może szybko doprowadzić do groźnego odwodnienia. Jak dochodzi do zakażenia rotawirusami Do zakażenia najczęściej dochodzi drogą kontaktową. Dzieci łatwo zakażają się, biorąc do buzi ręce czy zabawki. Rotawirusy mogą nawet kilkanaście godzin przetrwać na skórze, przedmiotach, dywanach. Z jamy ustnej i nosa rotawirusy dostają się do jelita cienkiego, gdzie przyczepiają się do komórek nabłonka. Bardzo szybko się namnażają (w ciągu 24 godzin z 10-100 wirusów powstają biliony) i produkują toksyny. Zakażenia rotawirusowe zdarzają się w Polsce o każdej porze roku, jednak najwięcej jest ich pomiędzy listopadem a majem. Objawy infekcji rotawirusowej Zakażenie rotawirusami może mieć różne nasilenie – zdarzają się infekcje bezobjawowe, u małych dzieci jednak zwykle pojawiają się objawy o różnym nasileniu. Najczęstsze objawy infekcji rotawirusami to: złe samopoczucie, wymioty, biegunka, często bardzo intensywna. Stolce wodniste, "strzelające". Mogą też być z domieszką śluzu, rzadko krwi. Jeśli silnej biegunce towarzyszą silne wymioty, dziecko szybko słabnie. Wraz z wodą traci też elektrolity jak sód, potas, magnez, wapń. Biegunce często towarzyszą bóle brzucha, podwyższenie temperatury ciała lub nawet gorączka. Niektóre dzieci mają też katar, kaszel. Stopień ciężkości infekcji zależy od serotypu wirusa, wieku dziecka oraz stanu jego układu odpornościowego. Najcięższy przebieg biegunka ma u niemowląt, u których jest największe ryzyko odwodnienia. Jak leczyć zakażenie rotawirusami Organizm musi sam pokonać zakażenie, trzeba go jednak w tym wspomóc. Najważniejsze jest nawadnianie organizmu. Dziecko powinno dużo pić – najlepiej wodę z dodatkiem węglowodanów i elektrolitów. Zaleca się, by po oddaniu każdego wodnistego stolca niemowlę wypiło dodatkowo 50-100 ml płynów, starsze – 100-200 ml płynów. Jeśli również wymiotuje, konieczne jest podawanie mu picia w małych porcjach, po ok. łyżeczce (5 ml), nawet co 10 minut. Napoje powinny być raczej chłodne, gdyż ciepłe mogą nasilać odruch wymiotny. Niemowlę karmione piersią należy karmić często, w małych ilościach. Konieczne jest też podawanie doustnych płynów nawadniających, które uzupełnią witaminy i składniki mineralne, które dziecko traci podczas biegunki i wymiotów (np. Orsalit, Gastrolit). Mają one specjalny skład, który pozwala na lepsze wchłanianie wody oraz elektrolitów do organizmu. Pomocne w czasie infekcji rotawirusowej jest też podawanie preparatów probiotycznych, np. Floridral, Enterol, Dicoflor), które przyspieszają wzrost pożytecznych mikroorganizmów w jelitach. Jeśli dziecko jest w dobrym stanie ogólnym, może być leczone w domu. Nie należy go zmuszać do jedzenia, ważne, żeby piło. Do jedzenia należy podawać produkty lekkostrawne. Warto do diety włączyć kleik ryżowy, kukurydziany, miksowane warzywa, mieszanki bezmleczne. Jeśli dziecko ma silną biegunkę, niewiele pije, może pojawić się odwodnienie. Konieczny może okazać się pobyt w szpitalu, dożylne podawanie płynów wraz z elektrolitami. Po zakażeniu rotawirusem tworzą się swoiste przeciwciała, które chronią przed ponownym zakażeniem tym samym typem rotawirusa. Możliwe jest zachorowania z powodu innego serotypu, jednak z reguły kolejne zakażenia mają łagodniejszy przebieg. Zobacz także: Niemowlę z rotawirusem - oznacza pewny pobyt w szpitalu
8 najczęstszych objawów odwodnienia u dziecka
Brak łez, apatia i ciemniejszy kolor moczu to tylko kilka objawów odwodnienia. Co robić, jeśli podejrzewasz, że maluchowi brakuje płynów?
W przypadku niemowląt i małych dzieci wystarczy kilka godzin, żeby doszło do odwodnienia, czyli niedoboru płynów w organizmie. Najczęstszymi przyczynami odwodnienia są choroba (z wysoką gorączką), biegunka i wymioty. Żeby doszło do odwodnienia, wystarczy obniżenie zawartości wody w organizmie o 5%! Jakie są najczęstsze objawy odwodnienia u dzieci? Sucha pieluszka. Jeśli zauważysz, że pieluszka malca jest wyjątkowo sucha, może to być oznaką odwodnienia. Jeżeli zmieniasz pieluchę rzadziej niż 6 razy dziennie, skonsultuj się z lekarzem! Brak łez. Żaden rodzic nie lubi widoku łez maluszka, jednak ich brak może być objawem odwodnienia. Gdy maluch płacze bez łez, natychmiast podaj mu wodę (lub pierś, jeśli karmisz piersią) i zapytaj o radę lekarza. Ciemny mocz. Przy zmianie pieluszki zwróć uwagę na kolor moczu. Jesli kolor jest ciemniejszy niż zazwyczaj, istnieje ryzyko, że malec potrzebuje więcej płynów. Suche ustka. Suche i spierzchnięta usta u dziecka mogą świadczyć o umiarkowanym odwodnieniu. Zwiększ liczbę podawanych płynów. Jeśli objawy nie znikną, skonsultuj się z lekarzem. Brak energii. Jest wiele powodów, dla których maluch może mieć mniej energii niż zwykle. Jednym z nich jest odwodnienie. Jeśli zauważyłaś inne objawy, a przy tym twoje dziecko jest osowiałe i apatyczne, skonsultuj się z lekarzem. Mało elastyczna skóra. Delikatne uszczypnij skórę na brzuszku malca i zobacz, jak szybko wraca do stanu sprzed uszczypnięcia. Jeśli wolno, malec prawdopodobnie potrzebuje więcej płynów. Zapadnięte ciemiączko u niemowląt. Wyraźnie zapadnięte ciemiączko jest oznaką niedoboru płynów w organizmie. Koniecznie skonsultuj się z lekarzem! Grymaszenie i markotność. Chory maluch jest kapryśny, grymasi i marudzi. Jeśli nie zauważyłaś innych objawów choroby, np. gorączki, ale malec mniej siusia i ma suche usta, prawdopodobnie jest odwodniony. Jeśli zauważysz u swojego dziecka, chociaż kilka z wyżej wymienionych objawów, istnieje ryzyko, że maluch jest odwodniony. Zadbaj o uzupełnienie płynów. Jeśli karmisz piersią, dostaw malca do piersi. W przypadku starszych dzieci i maluchów karmionych mieszkanką, podawaj dziecku wodę, a jadłospis starszaka uzupełnij warzywami i owocami bogatymi w wodę. W aptekach możesz znaleźć preparaty uzupełniające poziom wody i elektrolitów w organizmie. Jeśli podejrzewasz, że stan malca jest poważny, nie wahaj się i jak najszybciej zawieź go do lekarza. Odwodnienie może być niebezpieczne, zwłaszcza dla noworodków i niemowląt! Czytaj także: źródło: romper.com
Zasady właściwego postępowania z biegunką
Twoje dziecko ma biegunkę? Oto kilka ważnych zasad, które pomogą Ci szybko i skutecznie pomóc dziecku w biegunce.
Biegunka to dosyć powszechna przypadłość, która dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych. Jednak może mieć ona naprawdę niebezpieczne skutki, szczególnie w przypadku naszych małych podopiecznych. Warto zatem wiedzieć, jak z nią postępować, aby nie doprowadzić do groźnych jej następstw. Dlatego przedstawiamy zbiór najważniejszych zasad i wskazówek postępowania. Higiena, czyli zapobieganie biegunce Najczęstszymi przyczynami biegunki są zakażenia wirusami, rzadziej bakteriami. Do infekcji może dojść na skutek spożycia zakażonej żywności lub kontaktu z osobą chorą, zarażoną drobnoustrojem. Mając to na uwadze, warto pamiętać o kilku istotnych poradach, które pomogą uniknąć biegunki. Pamiętaj o dokładnym myciu dłoni przed każdym posiłkiem. Pamiętaj o dokładnym myciu owoców i warzyw. Nie spożywaj posiłków na stojąco, w drodze, pośpiechu. W okresie letnim unikaj barów szybkiej obsługi. Spożywaj częściej potrawy gotowane i duszone zamiast pieczonych i smażonych. Szczepienie dzieci W przypadku noworodka warto zaszczepić malucha przeciwko rotawirusom, które są najczęstszą przyczyną występowania ostrej biegunki. Po tym, jak dziecko zostanie zaszczepione poziom ochronny przeciwko rotawirusowi utrzymuje się co najmniej przez trzy lata, czyli przez okres największego ryzyka zachorowania na ostrą biegunkę rotawirusową. Należy jednak pamiętać, że takie szczepienie nie chroni przed biegunką spowodowaną innymi wirusami oraz bakteriami. Zachowaj spokój Spokojny i opanowany rodzic jest skuteczniejszy w opiece nad chorym maluszkiem. Panika i nerwowość nie są dobrymi doradcami. Oczywiście nie jest to łatwe, szczególnie gdy na biegunkę cierpi niemowlę lub małe dziecko. Musimy jednak pamiętać, że zdezorientowani rodzice to dla dziecka dodatkowy i niepotrzebny stres, który może nasilić objawy dolegliwości. Działaj szybko Pamiętaj, biegunka bardzo szybko odwadnia organizm. Szczególnie narażone na odwodnienie są dzieci oraz osoby starsze. Im szybsza będzie Twoja reakcja, tym lepiej. Natychmiastowe podjęcie skutecznych działań przyniesie ulgę, zmniejszy uciążliwe objawy i zdecydowanie zmniejszy ryzyko powikłań. Dbaj o prawidłowe nawodnienie Głównym problemem podczas biegunki jest wysokie ryzyko odwodnienia spowodowane obfitymi oraz częstymi wypróżnieniami i wymiotami. Odwodnienie jest bardzo niebezpieczne dla naszego organizmu. Aby tego uniknąć, od pierwszej chwili wystąpienia objawów biegunkowych należy rozpocząć odpowiednie nawadnianie. Najskuteczniejszą i zarazem najlepiej udokumentowaną naukowo metodą leczenia biegunki jest podawanie, tak zwanych doustnych płynów nawadniających (DPN). Skutecznie nawadniaj i bezpiecznie skracaj biegunkę – ORSALIT ® plus smektyn Wiedza o tym, że podczas biegunki następuje odwodnienie jest dość powszechna. Wydaje się, że naturalną reakcją wspomagającą walkę naszego orgiazmu z infekcją jest picie dużej ilości płynów. Oczywiście to prawda, jednak aby skutecznie nawadniać organizm musimy wiedzieć, co dokładnie należy pić. To, co głównie organizm traci podczas biegunki to elektrolity. Niezwykle ważne jest by je regularnie uzupełniać i w ten sposób nie dopuścić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Według aktualnych badań klinicznych, najskuteczniejszą metodą w walce z odwodnieniem jest nawadnianie doustnymi płynami nawadniającymi. Dlaczego akurat te płyny są tak skuteczne? DPN charakteryzuje się odpowiednim stężeniem glukozy oraz zawartością sodu, potasu i chloru, co wspomaga osłabiony organizm. Należy pamiętać, że doustny płyn nawadniający skutecznie nawadnia organizm, natomiast nie wpływa na skrócenie czasu trwania biegunki. Z myślą o efektywnym nawadnianiu i skutecznej walce z wirusami i bakteriami wywołującymi biegunkę stworzono ORSALIT ® plus smektyn, który zaleca się zarówno dzieciom powyżej 1. roku życia, jak i dorosłym. Jest to jedyne na rynku połączenie doustnego płynu nawadniającego i smektynu dwuoktanościennego. Produkt ten nie tylko chroni przed odwodnieniem organizmu, ale również hamuje biegunkę i łagodzi objawy, zarówno w przypadku biegunki u dzieci, jak i u osób dorosłych. Smektyn dwuoktanościenny to substancja posiadająca właściwości adsorbujące bakterie, wirusy i toksyny bakteryjne wywołujące biegunkę, ponadto wytwarza warstwę ochronną, która powleka błonę śluzową przewodu pokarmowego, zmniejszając nasilenie stanu zapalnego. Smektyn działa miejscowo, czyli nie wchłania się z przewodu pokarmowego, a jedynie działa w jego świetle. Dieta jest ważna, ale nawodnienie najważniejsze Nie ma medycznych dowodów na to, by popularna dieta węglowodanowa (suchary, ryż i kaszki) skracała czas trwania biegunki. Osłabionego organizmu nie należy przeciążać, dlatego najlepiej podawać chorej osobie lekkostrawne produkty, które nie obciążą układu pokarmowego. Dobrym sposobem na wsparcie procesu nawodnienia, oprócz doustnych płynów nawadniających, jest podanie lekkiej zupy. Unikaj cukrów Podczas biegunki należy unikać produktów bogatych w cukry proste. Spożywając słodkie napoje i słodycze, dostarczamy „pokarm” dla drobnoustrojów chorobotwórczych, dzięki czemu mogą one się szybciej namnażać, a co za tym idzie zaostrzyć chorobę. Najważniejsza jest dieta przestrzegająca zasady zdrowego żywienia oraz efektywne nawadnianie organizmu doustnymi środkami nawadniającymi i hamowanie objawów biegunki, w czym pomoże ORSALIT ® plus smektyn. Kontynuuj nawadnianie Pamiętaj, że proces rekonwalescencji i, co za tym idzie nawadniania nie kończy się wraz z ustąpieniem wszystkich objawów. Osłabiony chorobą organizm jeszcze przez pewien czas będzie wracał do stanu równowagi i wciąż będzie potrzebował doustnych płynów nawadniających aby unormować poziom elektrolitów w organizmie. Zobacz także: Biegunka! Poradnik dla każdego rodzica Więcej informacji na www.orsalit.pl
Twoje dziecko ma biegunkę? Sprawdź, co zrobić, by nie dopuścić do odwodnienia u dziecka.
Radzenie sobie z biegunką, zarówno u dorosłych, jak i dzieci, obrosło wieloma „babcinymi” mitami. Sucharki, gorzka herbata, rosół, czy nawet mocno gazowane słodkie napoje – domowych sposobów jest wiele, jednak czy są one skuteczne? Co zrobić, żeby uniknąć odwodnienia i jego groźnych następstw i dlaczego najskuteczniejsze są doustne płyny nawadniające? Po pierwsze: woda Woda stanowi nawet do 70% ciała człowieka. Najczęściej występującym powikłaniem podczas trwania biegunki jest odwodnienie, które może być szczególnie niebezpieczne u małych dzieci ze względu na małe rezerwy płynowe u maluchów, co w konsekwencji może doprowadzić do groźnych powikłań. Wraz z ubytkiem wody, z naszego organizmu „znikają” także cenne elektrolity, czego konsekwencją jest zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu. O tym jak groźne jest odwodnienie, świadczą możliwe konsekwencje dla naszego zdrowia, które mogą objawiać się m.in. wysoką temperaturą, zaburzoną pracą serca, niewydolnością nerek, zaburzeniami świadomości, a w skrajnych przypadkach śpiączką i bezpośrednim zagrożeniem życia. Należy pamiętać, że samo podawanie gorzkiej herbaty nie wystarczy, aby skutecznie nawodnić organizm. W żadnym wypadku nie zaleca się również podawania mocno słodzonych, słodkich i gazowanych napojów gazowanych. Tak więc, czym należy nawadniać organizm aby nie doprowadzić do odwodnienia organizmu i jego następstw? Z pomocą przychodzą doustne płyny nawadniające, które skutecznie uzupełniają bieżące straty wody i elektrolitów. Dzięki wykorzystaniu efektywnego mechanizmu wspólnego wchłaniania wody, sodu i glukozy, doustne płyny nawadniające skutecznie zmniejszają ryzyko wystąpienia odwodnienia i jego następstw. Po drugie: doustne płyny nawadniające Jak dowodzą badania kliniczne, zarówno w przypadku dzieci jak i dorosłych, podstawą leczenia biegunki jest nawadnianie organizmu doustnymi płynami nawadniającymi. To najskuteczniejsza metoda zahamowania procesu odwodnienia organizmu. Doustne płyny nawaniające nawadniają organizm oraz uzupełniają niezbędne elektrolity. Po trzecie: ORSALIT ® plus smektyn, który nawadnia i hamuje biegunkę! Doustny płyn nawadniający skutecznie nawadnia organizm, natomiast nie wpływa na skrócenie czasu trwania biegunki. Dlatego stworzono ORSALIT ® plus smektyn, który jest innowacyjnym i jedynym połączeniem doustnego płynu nawadniającego ze smektynem dwuoktanościennym. Produkt ten nie tylko chroni przed odwodnieniem organizmu, ale również w bezpieczny i sprawdzony sposób hamuje biegunkę. Smektyn dwuoktanościenny zawarty w produkcie to substancja posiadająca właściwości adsorbujące bakterie, wirusy i toksyny bakteryjne wywołujące biegunkę, ponadto wytwarza warstwę ochronną, która powleka błonę śluzową przewodu pokarmowego, zmniejszając nasilenie stanu zapalnego. Smektyn działa miejscowo, czyli nie wchłania się z przewodu pokarmowego, a jedynie działa w jego świetle. ORSALIT ® plus smektyn można dostać w każdej aptece w postaci wygodnych saszetek, których zawartość można szybko rozpuścić w wodzie. Posiada malinowy, przyjazny dzieciom smak, a jego skład jest zgodny z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Zobacz także: Więcej informacji na www.orsalit.pl
Rotawirusy w natarciu - jak uchronić dzieci przed groźnymi skutkami ostrej biegunki?
Rotawirusy mogą wywoływać ostrą biegunkę, która może być niebezpieczna dla zdrowia dziecka. Sprawdź, jak poradzić sobie z biegunką i nie dopuścić do odwodnienia u malucha.
Rotawirusy są aktywne przez cały rok, ale dla dzieci najbardziej groźne zdają się jesienią – to właśnie wtedy notuje się wyraźny wzrost zachorowań na biegunkę rotawirusową u najmłodszych. Do niedawna o infekcjach tego typu wiadomo było niewiele, a źródła przykrych dolegliwości trawiennych upatrywano na przykład w zatruciu pokarmowym. Dziś wiemy, że biegunka rotawirusowa to oddzielny problem, który dotyka większość dzieci jeszcze przed ukończeniem piątego roku życia. Przebieg infekcji rotawirusowej Pierwszym objawem zarażenia rotawirusami u dzieci jest gorączka, której towarzyszą ostre wymioty. Następnie pojawia się wodnista biegunka, utrzymująca się przez 3-8 dni. Dziecku może dokuczać również ból brzucha oraz ogólne osłabienie organizmu. U osób dorosłych infekcja rotawirusowa ma znacznie łagodniejszy przebieg, a czasem nie wywołuje żadnych objawów. Lekarze podkreślają, że rotawirusy są obecne w kale chorego już kilka dni przed wystąpieniem symptomów chorobowych i nawet do dziesięciu dni po ustąpieniu przykrych dolegliwości. Do przeniesienia infekcji na inne osoby dochodzi bardzo łatwo, wystarczy zaniedbać podstawowe zasady higieny (mycie rąk po skorzystaniu z toalety lub po zmianie pieluchy), by rotawirusy znalazły się na przedmiotach, z którymi styczność mają dzieci w przedszkolu lub żłobku. Dotknięcie ich, a następnie włożenie palców do ust (np. podczas zabawy lub jedzenia) skutkuje przedostaniem się rotawirusów do przewodu pokarmowego kolejnego dziecka i wystąpieniem przykrych dolegliwości żołądkowych. Czy biegunki rotawirusowej można uniknąć? Przestrzeganie zasad higieny to najlepszy sposób zapobiegania infekcjom o podłożu rotawirusowym, ale trudno wytłumaczyć to rocznemu dziecku, które uwielbia „smakować” wszystkie zabawki, z jakimi ma styczność. Rodzice mogą – i powinni – pilnować, by maluch nie wkładał wszystkiego do buzi i miał czyste ręce, ale nie zawsze udaje się nad tym zapanować. Jak leczyć infekcje rotawirusową? Objawy biegunki rotawirusowej są uciążliwe, szczególnie dla niemowląt i małych dzieci, ale nie ma potrzeby podawać im leków ani tym bardziej antybiotyków, które są nieskuteczne w starciu z wirusami. Infekcja ustąpi w ciągu kilku dni, ale do tego czasu nie można zostawić chorego dziecka samego sobie – po pojawieniu się dolegliwości żołądkowych należy niezwłocznie rozpocząć efektywne nawadnianie, aby nie dopuścić do odwodnienia organizmu dziecka. Stan ten stwarza realne zagrożenie nie tylko dla zdrowia, ale i dla życia malca, ponieważ w praktyce oznacza poważne zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, osłabiające pracę najważniejszych narządów w ciele dziecka. Na odwodnienie najbardziej narażone są niemowlęta oraz małe dzieci – niedobór płynów i elektrolitów może u nich doprowadzić do utraty przytomności lub nawet śmierci. Jakie napoje podawać dziecku, które zmaga się z objawami infekcji rotawirusowej? Na pierwszy rzut oka soki owocowe, słaba herbata i odgazowana coca cola mogą wydawać się dobrym wyborem, ale są to napoje o wysokiej osmolarności, które wzmagają utratę wody i elektrolitów z organizmu chorego. Znacznie lepszym wyborem są doustne płyny nawadniające o obniżonej osmolarności takie jak ORSALIT®. Ich skład jest bowiem opracowany w taki sposób, by uzupełniały wodę i utracone elektrolity szybko i skutecznie. W przypadku biegunki rotawirusowej szczególnie pomocny jest ORSALIT® plus smektyn, preparat nawadniający i hamujący biegunkę. Produkt ten zawiera smektyn dwuoktanościenny – substancję, która skraca czas trwania przykrych dolegliwości żołądkowych, pochłania szkodliwe związki obecne w jelitach i chroni śluzówkę żołądka oraz jelit przed działaniem niekorzystnych czynników zewnętrznych. Smektyn zmniejsza objętość wydalanych stolców biegunkowych, dzięki czemu pomaga ograniczyć utratę płynów oraz elektrolitów z organizmu dziecka i tym samym redukuje ryzyko wystąpienia odwodnienia. ORSALIT® plus smektyn można podawać dzieciom powyżej pierwszego roku życia i dorosłym. Preparaty nawadniające mają z reguły lekko słonawy smak. Jeśli dziecko krzywi się podczas przyjmowania takiego płynu istnieje ryzyko, że nie będzie chciało spożyć zalecanej porcji DPNt, dlatego podczas leczenia infekcji rotawirusowej warto zastosować gotowy do spożycia ORSALIT® DRINK o słodkim, truskawkowym smaku – doustny płyn nawadniający, który przypadnie do gustu nawet najbardziej wybrednym maluchom. Gdy mały pacjent odmawia przyjmowania pokarmów, ciekawą opcją jest ORSALIT® nutris o smaku malinowo-jagodowym– płyn nawadniający wzbogacony o laktoalbuminą (białko pochodzące z mleka krowiego), która nie tylko maskuje słony smak, ale pełni również funkcję odżywczą. ORSALIT® nutris ze względu na zawartość białka mleka krowiego nie należy podawać dzieciom z alergią na białka mleka krowiego. Zastosowanie skutecznego i bezpiecznego płynu nawadniającego to najważniejszy krok w leczeniu biegunki rotawirusowej. Szybkie podanie dziecku dobrze dobranego preparatu zawierającego elektrolity (np. smacznego ORSALIT® DRINK lub ORSALIT® nutris) może uchronić go przed groźnym odwodnieniem, pobytem w szpitalu i dożylnym nawadnianiem, a nawet przed śmiercią. Dowiedz się więcej na: orsalit.pl.
Odwodnienie jest groźne: jak do niego nie dopuścić?
Im młodsze dziecko, tym szybciej może dojść u niego do odwodnienia i tym groźniejsze mogą być jego skutki. Kiedy może do niego dojść? Jak mu zapobiec?
Ciało niemowlęcia składa się w trzech czwartych z wody. To właśnie ona jest najważniejszym składnikiem komórek. Bierze udział w różnych ważnych procesach, jest środkiem transportu dla substancji odżywczych i produktów przemiany materii, reguluje temperaturę. Gdy zaczyna jej brakować, organizm radzi sobie póki może: zagęszcza mocz, zmniejsza pocenie, „zakręca kurek” z łzami. Jeśli jednak nadal trwa kryzys, wszystko zaczyna szwankować. W końcu serce przestaje pracować jak należy i zachodzi mnóstwo innych groźnych zjawisk. Nie wolno dopuścić do takiej sytuacji. Kiedy trzeba szczególnie uważać? Odwodnienie spowodowane biegunką i/lub wymiotami To właśnie wtedy traci się najwięcej wody. Niemowlę, które równocześnie wymiotuje i ma biegunkę (robi wodniste, czasem nawet pieniste, obfitsze niż zwykle kupy o kwaśnym zapachu), może w parę godzin stracić nawet 10 procent masy ciała, a to stan zagrażający życiu! Dlatego nie wolno czekać aż pojawią się niepokojące objawy: śluzówki staną się suche, ciemiączko zapadnięte, a skóra mało elastyczna. Trzeba działać ZANIM to nastąpi! Jak pomóc? Przystawiaj malca częściej do piersi. Nie musi pić długo, ale powinno robić to często. Dopajaj. Woda powinna być chłodna, bo to zmniejszy odruch wymiotny. Podawaj płyn powoli, regularnie, najlepiej po łyżeczce, żeby maluszek nie zwrócił. Wezwij lekarza. Jeśli niemowlę ma mniej niż pół roku zrób to natychmiast. W przypadku starszego niemowlęcia (powyżej 6 miesięcy) zrób to jeśli objawy nie mijają w ciągu paru godzin, nasilają się, w kupie widać śluz albo krew. Niezależnie od wieku dziecka wezwij lekarza albo jedź do szpitala jeśli do biegunki dołączają wymioty i/lub malec ma objawy odwodnienia (Piszemy o nich niżej). Podaj środki nawadniające. Nie protestuj, jeśli lekarz każe podawać dziecku środki nawadniające (np. Gastrolit, ORS 200, Saltoral, lub Floridral baby- ten ostatni zawiera też bakterie pro biotyczne, pomoże w opanowaniu infekcji jelitowej) - uzupełnienie płynów i elektrolitów jest teraz ważniejsze niż cokolwiek innego. Nie są smaczne, jednak naprawdę dużo dają i często pomagają uniknąć szpitala. Polecamy: Nie lekceważ biegunki Odwodnienie spowodowane gorączką Gorączkujący maluszek także traci dużo więcej wody niż zwykle, bo poprzez wydzielanie potu organizm próbuje się ochłodzić. Jak pomóc? Postępuj jak w przypadku biegunki/lub wymiotów: przystawiaj częściej do piersi i dopajaj. Wezwij lekarza. Zrób to natychmiast jeśli maluszek ma mniej niż pół roku. Samo dopajanie nie wystarczy, by uporać się z wysoką temperaturą i jej przyczyną – infekcją, a u niemowląt infekcje rozwijają się szybko. Podaj malcowi syrop lub czopek na obniżenie temperatury jeśli gorączka przekracza 38,5 stopnia. Pomogą także chłodne kompresy. Odwodnienie spowodowane upałem Podczas upałów maluszek poci się jak mysz, więc podobnie jak podczas gorączki traci mnóstwo wody. Jak pomóc? Postępuj jak wyżej: przystawiaj malca do piersi, gdy tylko tego chce, ale nie rzadziej niż co 3 godziny) i sama dużo pij (niegazowaną wodę mineralną (nisko- i średniozmineralizowaną), herbatki owocowe i ziołowe, kompoty. Dopajaj. Podawaj dziecku czystą, przegotowaną wodę, niskozmineralizowaną wodę mineralną (ją także lepiej przegotować) lub herbatkę dla niemowląt. Niech pije tyle, ile potrzebuje. Napój nie powinien być zimny. Chroń przed upałem. Zasłoń szczelnie okna, by wnętrze mieszkania nie przeobraziło się w piekarnik. Ubieraj malca w cieniutkie, przewiewne ciuszki z naturalnych materiałów, by pot mógł swobodnie odparować (albo rozbierz) i kąp częściej niż zwykle. Wychodź na spacery wcześnie rano albo późnym popołudniem, gdy jest nieco chłodniej. Przeczytaj także: Niemowlę i upał Objawy odwodnienia Niewielkie odwodnienie: brak wyraźnych objawów. Można próbować opanować je w domu. Umiarkowane odwodnienie: niepokój, pragnienie (nie zawsze), brak łez, suche usta i język. Potrzebna jest konsultacja lekarza Ciężkie odwodnienie: apatia, osłabienie, zaburzenia świadomości, sucha, nieelastyczna skóra, malec nie siusia. Dziecko musi być leczone w szpitalu- to stan zagrożenia życia. Konsutacja dr.n.med. Małgorzata Czyżewska, neonatolog.
Masz ochotę rozebrać się do rosołu albo zrobić sobie maseczkę z lodów? Twoje dziecko w czasie upałów może się czuć jeszcze gorzej niż ty. Jak mu pomóc?
Z upałem nie ma żartów. Jest niebezpieczny, ponieważ przegrzanie organizmu zaburza jego funkcjonowanie: rozszerzają się naczynia krwionośne, spada ciśnienie krwi, a serce zaczyna bić jak oszalałe. Nerki przechodzą na tryb awaryjny i pracują na pół gwizdka (trzeba dużo pić!). Przegrzanemu organizmowi grozi udar cieplny. Łatwo także o odwodnienie. Lejący się z nieba żar najdotkliwiej odczuwają najsłabsi, a więc także niemowlęta, u których system termoregulacji dopiero się uczy, jak prawidłowo wykonywać swoje obowiązki. Jak chronić niemowlę podczas upału? POZA DOMEM Zmień godziny spacerów. Niemowlęta potrzebują stałego rozkładu dnia, jednak nie dotyczy to sytuacji wyjątkowych. Wychodziłaś z maluszkiem na spacer zawsze o 13? Nie rób tego, jeżeli na dworze jest gorąco – spacer w taki skwar nie będzie dla malca przyjemnością. W upały najlepiej wychodzić rankiem, zanim zrobi się gorąco, albo późnym popołudniem, gdy słońce przestaje już prażyć. Szukaj cienia... Przebywanie w pełnym słońcu jest niebezpieczne dla niemowląt nie tylko ze względu na możliwość poparzenia skóry, ale także z powodu zagrożenia udarem słonecznym. ...i chłodu. Rozgrzane chodniki i ściany domów oddają ciepło nawet wtedy, gdy słońce przestaje prażyć. Między blokami jest cieplej niż w parku, dlatego staraj się spacerować z maluchem tam, gdzie jest dużo zieleni. Rozsądnie korzystaj z budki wózka. Pamiętaj, że pod budką głębokiego wózka może się zrobić naprawdę gorąco i duszno. Sprawdź, być może lepszym rozwiązaniem będzie jej opuszczenie i osłonięcie maleństwa dużą parasolką? W DOMU Podczas upałów mieszkanie może przypominać saunę, zwłaszcza jeśli masz okna wychodzące na południe i zachód. Staraj się, by w domu było świeże powietrze, ale: Zasłoń okna. Weź przykład z mieszkańców południowej Europy i zasłoń okna albo opuść żaluzje. Jeśli upały zapowiadane są na dłużej, warto także pomyśleć o zmianie zasłon na jaśniejsze i gęściej tkane – zwłaszcza w oknach od południa i zachodu. Będą lepiej odbijać promienie słoneczne. Masz balkon? Sprawdź, czy nie dałoby się na nim zamontować czegoś w rodzaju markizy (choćby z rozpiętego na sznurkach do suszenia prześcieradła) – dzięki temu „zmagazynujesz” odrobinę cienia, co sprawi, że w pokoju przylegającym do balkonu zrobi się chłodniej. Zmień pokój. W każdym mieszkaniu są miejsca cieplejsze oraz chłodniejsze. Jeśli w okna pokoju dziecka wpadają właśnie gorące promienie słoneczne, przenieś maluszka do innego pomieszczenia. Zrób to od razu, zanim w pokoju zrobi się skwar. Nie osłaniaj łóżeczka baldachimem, bo uwięzionym w ten sposób powietrzem trudno będzie dziecku oddychać. Uważaj na przeciągi... Mieszkanie trzeba oczywiście jak najczęściej wietrzyć (w upał warto otwierać okna po mniej nasłonecznionej stronie), ale należy unikać przeciągów. Przenoś maleństwo do pomieszczeń, w których aktualnie nie ma otwartych okien. ...i wentylator. Jeśli go używasz, koniecznie zadbaj o to, aby ochłodzone powietrze nie owiewało bezpośrednio niemowlęcia. Ochładzaj dziecko. Jeśli mimo tych wszystkich działań widzisz, że maluszkowi nadal jest gorąco, możesz wykąpać go w letniej wodzie. Dobrym rozwiązaniem jest też przemywanie mu czółka, karczku i skroni nawilżoną gąbką. W SAMOCHODZIE Gdy na dworze jest gorąco, stojący na słońcu samochód błyskawicznie przeobraża się w rozpalony piec. Temperatura w jego wnętrzu może dojść do 60 i więcej stopni! Dlatego: Nigdy nie zostawiaj dziecka samego w samochodzie. Nie wolno tego robić o żadnej porze roku, jednak latem taka niefrasobliwość może zakończyć się tragedią. Przeczytaj także: Nie zostawiaj dziecka w samochodzie, bo może w nim umrzeć! Parkuj w cieniu. Jeśli jest taka możliwość, korzystaj z garaży i parkingów pod dachem. Możesz także osłonić przednią szybę odbijającą promienie tkaniną, ale taka sztuczka zmienia sytuację tylko w niewielkim stopniu. Przewietrz auto, zanim posadzisz w foteliku niemowlę. Ochłodzenie wnętrza potrzebne jest także kierowcy: upał, który sprawia, że kierownica parzy w ręce a w samochodzie nie ma czym oddychać, działa także na mózg: dekoncentruje. Osłoń szyby. Trochę pomagają półprzezroczyste osłony, które montuje się na przyssawkach do szyb. Nie jest to jednak idealne rozwiązanie, ponieważ promienie „przeciskają” się szparami między osłoną a krawędziami okien. Nie przesadzaj z klimatyzacją. Dla niemowlęcia szok związany z nagłym skokiem temperatury jest znacznie bardziej dotkliwy. Dlatego jeśli używasz klimatyzacji, ustaw ją tak, by temperatura w aucie była tylko trochę niższa niż temperatura otoczenia. Wyłącz ją, zanim się zatrzymasz. Co grozi niemowlakowi podczas upałów? Podczas upałów na malutkie dzieci trzeba chuchać i dmuchać. A wszystko po to, żeby nie dopuścić do problemów, które mogą wyniknąć z przegrzania organizmu. Co grozi maluszkom w gorące dni? Odwodnienie Objawy: Dziecko staje się apatyczne, ospałe, ma suchą, rozgrzaną i mniej elastyczną skórę, a także wysuszone śluzówki (w jego ustach brakuje śliny), nie siusia albo siusia dużo mniej niż zwykle. Ciemiączko jest zapadnięte. Co robić: Odwodnienie jest bardzo groźne dla niemowlaka, toteż jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem. Może zalecić pojenie malca Gastrolitem albo skierować go do szpitala. Obniżenie zawartości wody w organizmie spowalnia pracę nerek i układu trawiennego. Udar cieplny Objawy: Rozpalona, wilgotna, a potem sucha skóra. Dziecko jest rozdrażnione, masz wrażenie, że przelewa ci się przez ręce. Rośnie mu temperatura. Co robić: Zmocz ręcznik chłodną wodą i owiń nim maleństwo. Wezwij pogotowie. Jak ubierać niemowlę w czasie upału? W czasie upału łatwo o przegrzanie niemowlęcia, dlatego zwracaj szczególną uwagę na to, w co jest ubrane. A w pierwszej kolejności: Rozbieraj, nie ubieraj. Gdy jest upał, nie ma sensu zakładać dziecku śpioszków, kaftaników, skarpetek itd. Maleństwo ubrane w jednorazową pieluszkę przykryj jedynie tetrową. Schowaj kołdrę. W upalne letnie noce wystarczy flanelowa pieluszka, prześcieradełko albo poszewka na kołdrę. Chroń główkę. Podczas spaceru dziecko powinno mieć na głowie czapeczkę. Najlepiej białą z przewiewnego, cieniutkiego materiału (np. z bawełny), z daszkiem (a jeszcze lepiej kapelusik z rondem – ochroni także kark) osłaniającym oczy i buzię malucha. Konsultacja: lek. med. Elżbieta Jasiak, pediatra neonatolog Przeczytaj także: Upał w ciąży - 10 rad jak przetrwać
Nie pijesz... wody, nie jedź, czyli odwodniony kierowca za kółkiem
Parafrazując słynne hasło "Pijesz, nie jedź", można by napisać "Nie pijesz... wody, nie jedź". Najnowsze badania wskazują, że odwodnieni kierowcy popełniają taką samą liczbę błędów, jak kierowcy pod wpływem alkoholu.
Jeśli wybierasz się w dłuższą podróż samochodem, zwłaszcza latem, pamiętaj, by wziąć ze sobą butelkę wody i regularnie nawadniać organizm. Okazało się, że prowadzenie samochodu przez odwodnionego kierowcę można porównać do prowadzenia samochodu przez osobę nietrzeźwą. Zobacz także: Samochód jest jak piekarnik! Nie zostawiaj dziecka w aucie! Jak reagują odwodnieni kierowcy? Udowodnili to naukowcy z Loughborough University w Wielkiej Brytanii. Przeprowadzili testy z udziałem kierowców płci męskiej, wykorzystując stacjonarny stymulator jazdy samochodem. Każdy z ochotników brał udział w badaniu trzykrotnie, m.in. w sytuacji prawidłowego nawodnienia oraz odwodnienia. Symulacja jazdy polegała na dwugodzinnej, monotonnej jeździe po drodze dwupasmowej, z łukami, utwardzonym poboczem, symulowanymi efektami dźwiękowymi pasów ostrzegawczych i wolno poruszającymi się pojazdami, co powodowało konieczność wyprzedzania. Podczas badania okazało się, że mężczyźni prawidłowo nawodnieni przyczynili się do 47 incydentów drogowych (w sumie), natomiast następnego dnia – w warunkach odwodnienia organizmu – aż do 101 (w tym opuszczania pasa ruchu, opóźnienia hamowania i najeżdżania lub przekraczania linii oddzielających pasy ruchu czy pobocza). Naukowcy obserwowali stan kierowców, rejestrując pojawiające się objawy odwodnienia. Pierwszym symptomem był ból głowy (pojawiający się już przy 2-procentowym odwodnieniu), następnie pojawiało się znużenie i ospałość. W przypadku dużego odwodnienia pojawiały się też zaburzenia pamięci oraz pracy serca. Warto przeczytać: Co rozprasza uwagę kierowcy? Przerwa w podróży = bezpieczna podróż Wielu kierowców unika picia napojów w trakcie długich podróży, by uniknąć przymusowych przerw na wizytę w toalecie. Jak pokazuje badanie, niesłusznie. Krótkie postoje w celu rozprostowania nóg czy nawodnienia organizmu, nie wydłużają tak bardzo podróży, ale z pewnością sprawiają, że jest ona bezpieczniejsza. – Wszyscy potępiamy prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości, zwykle jednak nie zastanawiamy się nad oddziaływaniem innych czynników na nasze umiejętności na drodze, tymczasem jednym z nich jest brak dostatecznego nawodnienia organizmu – stwierdził nadzorujący badanie prof. Ron Maughan, profesor zasad żywienia w treningu sportowym i zdrowotnym Loughborough University. I dodał: – Nie ma wątpliwości, że prowadzenie auta pod wpływem alkoholu lub narkotyków zwiększa ryzyko wypadku, nasze odkrycia wydobywają jednak na światło dzienne niedostrzegane wcześniej zagrożenia i wskazują konieczność zachęcania kierowców do dbałości o właściwe nawodnienie organizmu. Aby lepiej uzmysłowić sobie konsekwencje naszego odkrycia, warto zauważyć, że pod względem liczby popełnianych błędów badani przez nas kierowcy zachowywali się podobnie, jak osoby mające 0,8 promila alkoholu we krwi. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w Polsce wykroczeniem jest kierowanie pojazdem, gdy alkomat wykaże wynik 0,2 promila. O czym warto pamiętać w podróży? Jeśli więc wybierasz się w daleką podróż samochodem, w dodatku z dzieckiem, to pamiętaj, by zadbać nie tylko o nawodnienie malucha, ale kierowcy. Sygnałem ostrzegawczym świadczącym o odwodnieniu jest uczucie pragnienia. Najlepiej pić wodę mineralną – nawadnia organizm, uzupełnia potrzebne minerały, pomaga w trawieniu i usuwa szkodliwe produkty przemiany materii. Około 1,5-2 litry dziennie, w równych odstępach czasu (wypicie całej butelki wody za jednym zamachem nie nawodni organizmu, bo zostanie ona szybko z organizmu wydalona). Polecamy: Ile wody powinniśmy pić latem? Badanie przeprowadzono na Wydziale Sportu, Ćwiczeń Fizycznych i Nauk o Zdrowiu oraz w w Centrum Badania Snu Loughborough University w Wielkiej Brytanii. Autorami badania są Phillip Watson, Andrew Whale, Stephen A. Mears, Louise A. Reyner i Ronald J. Maughan. Artykuł został opublikowany online w czasopiśmie Physiology and Behaviour, w niedzielę 19 kwietnia 2015 r. Źródło: Europejski Instytut Nawadniania
Burza w brzuchu – dr Wojciech Feleszko mówi o leczeniu biegunki
Żołądkowe rewolucje mogą mieć różne przyczyny – jak je rozpoznać? Kiedy można leczyć małe brzuchy w domu, a kiedy trzeba pędzić na ostry dyżur? Pytamy o to dr. n. med. Wojciecha Feleszkę, pediatrę immunologa z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Biegunka może mieć różne przyczyny, ale zwykle leczenie biegunki jest podobne. Kiedy można leczyć dziecko w domu, a kiedy trzeba pędzić na ostry dyżur? Pytamy o to dr. n. med. Wojciecha Feleszkę, pediatrę immunologa z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Jak Pan myśli, ile dzieci z biegunką przyjmie Pan dzisiaj na dyżurze? Z zakażeniami brzuszno-jelitowymi przychodzi co 10. pacjent. To dużo. Oczywiście najczęściej dzieci chorują na przeziębienie i jego pochodne: zapalenie oskrzeli, ucha itd. Ale różnego rodzaju biegunki znajdują się już na 2. miejscu wśród dziecięcych infekcji. Powiedział Pan „różnego rodzaju biegunki”. Czy można poznać, jakiego typu infekcja dopadła nasze dziecko? To bardzo trudne, bo wszystkie nieżyty czy zapalenia brzuszno-jelitowe przebiegają podobnie. Z drugiej strony dla postępowania medycznego nie ma większego znaczenia, co wywołało biegunkę. Najwięcej mówimy oczywiście o rotawirusach, bo to z nimi mamy do czynienia najczęściej. Dla zakażenia rotawirusowego w pierwszej dobie choroby typowe będą wymioty i niewielka gorączka oraz pojawienie się biegunki w drugiej czy trzeciej dobie. O rotawirusach jest też Pana najnowsza książka dla dzieci „Wielki grzmot”. Tak, tym razem z ilustratorem Ignacym Czwartosem sprawdzamy, co się dzieje w brzuchu podczas infekcji rotawirusowej. A dzieje się dużo! W książce wirusy zjeżdżają w dół układu pokarmowego jak na zjeżdżalni w parku wodnym, pływają kraulem albo podskakują na linach, czyli kosmkach jelitowych. Cała historia jest dla dzieci bardzo fascynująca, a dorośli mogą dzięki niej dowiedzieć się, na czym polega ta infekcja. A polega właśnie na tym, że rotawirusy po wniknięciu do organizmu atakują kosmki jelitowe, wskutek czego kosmki zanikają i zmniejsza się wchłanianie wody w jelitach. Efektem są luźne stolce i ryzyko odwodnienia. Rotawirusy kojarzą się nam z zimą, za to salmonella z latem. Ja bym tak nie dzielił. Współcześnie w krajach rozwiniętych salmonelloza zwykle wiąże się z masową produkcją żywności, a ściślej mówiąc z fermami drobiowymi – to z nich pochodzą jajka albo mięso, które jemy przez okrągły rok. Jak zatem rozpoznać bakteryjne infekcje? W salmonellozie wymioty będą słabsze albo nawet nie wystąpią w ogóle, za to zazwyczaj pojawia się krew w stolcu. W zwykłym zatruciu pokarmowym niekoniecznie musi też pojawić się gorączka. To są te niewielkie czynniki odróżniające, ale tak jak powiedziałem przed chwilą, w większości przypadków nie trzeba za bardzo zastanawiać się nad tym, co wywołało biegunkę czy wymioty, ale przede wszystkim zadbać o to, by dziecko się nie odwodniło. Czyli co robimy? Jeżeli choruje niemowlę, to częściej niż zwykle przystawiamy je do piersi, a między karmieniami próbujemy nawodnić je tzw. doustnym płynem nawadniającym. Nie zwykłą wodą? Sama woda nie jest wskazana, choć i woda jest lepsza niż nic. Najlepsze są preparaty z glukozą oraz potasem, sodem i chlorem – minerałami, które podczas biegunki i wymiotów tracimy najszybciej. Płyny nawadniające mają dość ohydny smak, bo są słono-słodkie, ale schłodzone jakoś przechodzą przez gardło. Podajemy ich małe ilości, ale za to często. Ja rodzicom radzę tak: łyżeczka picia – 2–3 minuty przerwy – łyżeczka picia – znowu 2–3 minuty przerwy. I tak w kółko. A może sławetna odgazowana cola? Wracam do tej myśli, że lepszy jest jakikolwiek płyn niż żaden, ale wbrew obiegowym opiniom cola nie leczy brzucha w żaden sposób. Zawiera za to szkodliwe fosforany i inne substancje, których dziecko nie powinno dostać. Odwodnienie to częsty problem przy biegunce? Według szacunków, rocznie w Polsce na rotawirusa choruje około 200 tysięcy dzieci, z czego mniej więcej 5 tysięcy z powodu odwodnienia ląduje w szpitalu. Im mniejsze dziecko, tym ryzyko odwodnienia jest większe. Nawadniamy więc, ale czy do tego dajemy probiotyk? Dajemy. Probiotyki, czyli pożyteczne bakterie, skracają infekcję rotawirusową mniej więcej o jeden dzień, a to niemało. To, czy biegunka u dziecka trwa cztery dni czy pięć, robi nam dużą różnicę. Jak powinna wyglądać dieta chorego dziecka? Dobry będzie np. kleik ryżowy albo marchwianka. Starsze dzieci zachęcam również do chrupania słonych paluszków (czytaj także: Dieta dziecka przy biegunce – przyp. red.). Z każdą biegunką idziemy do lekarza? Zwykle wystarczy, że mama nawadnia dziecko w domu. Nawet jeśli choruje niemowlę, nie zawsze trzeba z nim iść do lekarza. Jeżeli jest w dobrym stanie i ma apetyt, to machamy ręką. Do lekarza idziemy, gdy biegunka trwa ponad 2–3 dni bez żadnej poprawy, kiedy dziecko wymiotuje więcej niż 5–6 razy dziennie, kiedy jest słabe, apatyczne, nie jest w stanie niczego wypić. A co Pan sądzi o szczepionce na rotawirusy? Jest skuteczna? Jest bardzo skuteczna. Nie zawiera co prawda wszystkich typów rotawirusa, więc może się zdarzyć, że zaszczepione dziecko zachoruje, ale na pewno przejdzie infekcję znacznie łagodniej. Szpital z pewnością nie będzie mu groził. Faktem jest, że szczepionka trochę kosztuje, ale jeśli policzymy koszt leczenia dziecka, koszt zwolnienia lekarskiego z pracy, koszt naszych nerwów, to naprawdę ten wydatek się opłaca. Dr n. med. Wojciech Feleszko jest pediatrą immunologiem, pracuje w Szpitalu Klinicznym przy ul. Działdowskiej w Warszawie i na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Jest także autorem trzech książek o zdrowiu dla dzieci: „Lądowanie rinowirusów. Przeziębienie”, „Nóż w palcu. Skaleczenie” i „Wielki grzmot. Biegunka” (wszystkie wydane w wydawnictwie Hokus-Pokus). Czytaj także: Szczepienia zalecane i obowiązkowe – najnowsze zalecenia
Widzisz, że z dzieckiem dzieje się coś złego. Wzywać pogotowie czy jeszcze poczekać? Sprawdź, kiedy musisz błyskawicznie sięgnąć po telefon.
Małe dzieci łatwo zapadają na różne choroby, ponieważ ich system odpornościowy nie jest jeszcze w pełni dojrzały. Dolegliwości zazwyczaj pojawiają się nagle i większość z nich to choroby typowe dla tego wieku. Ale są przypadki, kiedy musisz błyskawicznie wezwać pogotowie i w miarę możliwości sama pomóc dziecku. Takie sytuacje zdarzają się bardzo rzadko, ale lepiej wiedzieć, jak na nie reagować. Dziecko wywraca do góry oczka, mocno się ślini, jego ciało jest wiotkie lub sztywne. Mocno drży, może mieć kłopoty z oddychaniem Maluch prawdopodobnie ma drgawki. Ich przyczyną jest najczęściej szybko narastająca gorączka. Niedojrzały mózg maluszka reaguje tak na nagły wzrost temperatury. Przenieś dziecko na łóżko. Ułóż wygodnie na boczku z głową poniżej tułowia. Wyjmij mu z buzi smoczek lub, jeśli właśnie jadł, resztki pokarmu. Rozepnij ubranko przy szyi. Nie staraj się na siłę ograniczać ruchów malca – nie przytulaj go, nie łap za rączki. Usuń tylko wszystkie przedmioty leżące w jego zasięgu, by nie zrobił sobie nimi krzywdy. W żadnym wypadku nie kąp go teraz i nie dawaj nic do jedzenia ani picia – dziecko mogłoby się łatwo zakrztusić. Dziecko ma spierzchnięte usta, a oczy i ciemiączko zapadnięte. Płacze bez łez, jego skóra jest wysuszona i mało elastyczna (gdy uchwycisz ją palcami i puścisz – nie rozprostowuje się od razu). O wiele rzadziej robi siusiu, a jeśli już, to mocz ma barwę ciemnożółtą i jest go mało Wszystko wskazuje na to, że smyk się odwodnił! Małe dzieci bardzo łatwo tracą płyny. Niebezpieczne są dla nich wymioty i biegunka, zwłaszcza kiedy występują razem. Organizm pozbywa się wtedy wody w tempie lawinowym, a wraz z nią niezbędnych soli mineralnych. Maluszek może się również odwodnić, jeśli od dłuższego czasu kiepsko pije. Podawaj dziecku jak najwięcej płynów. Jeśli nie ssie piersi, daj mu butelkę z wodą, mlekiem modyfikowanym lub herbatkę ziołową. Ale to nie wystarczy. Odwodniony maluszek musi się jak najszybciej znaleźć w szpitalu, ponieważ tylko kroplówka pozwoli na wyrównanie w jego organizmie poziomu płynów i soli mineralnych. [CMS_PAGE_BREAK] Dziecko zwraca pokarm gwałtownie, pod dużym ciśnieniem, a w wymiotach widać smużki krwi lub żółty (czasem zielony) śluz Pojawienie się domieszki krwi lub żółci w wymiotach może świadczyć o niedrożności jelit (np. o ich nieprawidłowym skręcie, który uniemożliwia normalną pracę) lub zapaleniu błony śluzowej żołądka. Krew w wymiotach może też być objawem uszkodzenia śluzówek nosa i gardła. Maluszek połyka wtedy spływającą z nich krew i stąd jej obecność w wymiotach. W żadnym wypadku nie podawaj dziecku nic do jedzenia! Skóra dziecka jest bardzo blada, zimna i wilgotna. Nienaturalnie blady kolor mają także wargi maluszka, płatki uszu i opuszki palców. Dziecko leje się przez ręce, a jego tętno jest szybkie i słabo wyczuwalne Objawy wskazują na wstrząs. Jego przyczyną może być uraz (np. upadek, oparzenie, uderzenie), silna biegunka, reakcja alergiczna (np. po zażyciu lekarstwa, na które uczulony jest maluszek, lub ugryzieniu owada). Ułóż dziecko płasko, wygodnie. Przez mniej więcej cztery minuty trzymaj jego nóżki pionowo, a później połóż je wyżej od reszty ciała (np. podłóż pod łydki maluszka zrolowany koc lub poduszkę). Głowa powinna być niżej niż tułów maleństwa, dzięki temu zwiększy się dotlenienie oraz dopływ krwi do mózgu. Przykryj dziecko kocykiem, bo we wstrząsie może mu być zimno, ale nie ogrzewaj dodatkowo termoforem czy poduszką elektryczną. Przed przybyciem lekarza spróbuj uspokoić malca. Bądź przy nim cały czas, mów do niego łagodnym głosem. Dziecko jest senne i nie w humorze. Może wymiotować. Na głowie ma guza, który z każdą chwilą się powiększa Najprawdopodobniej doszło do urazu czaszki w wyniku uderzenia. Wezwij pogotowie i obserwuj malca, bo w każdej chwili może stracić przytomność. W zasadzie po każdym silnym uderzeniu w głowę malucha powinien zbadać lekarz, bo nie zawsze występują wymienione wcześniej objawy, po których łatwo się zorientować, że coś jest nie tak (np. senność wielu rodzicom nie będzie się wydawała podejrzana). Pogotowie trzeba też wezwać przy urazie brzucha, po którym smyk wymiotuje, jest senny, nie może się wyprostować.
Groźne odwodnienia! Jak do nich nie dopuścić?
Im młodsze dziecko, tym szybciej do niego dochodzi i tym groźniejsze mogą być jego konsekwencje. Czy zawsze jesteś w stanie ustrzec przed nim malca? Sprawdź koniecznie.
Dziecko potrzebuje około 1–1,5 litra płynów dziennie. Co nie znaczy, że każdego dnia tyle musi wypić! Woda znajduje się przecież także w jedzeniu, a więc w owocach, warzywach, zupach itp. Organizm zazwyczaj doskonale zawiaduje swoją gospodarką wodną: kiedy potrzebuje płynów, po prostu wysyła sygnał, że chce pić. Groźne odwodnienie u dziecka Organizmowi woda jest wręcz niezbędna do prawidłowego funkcjonowania. Jest składnikiem komórek, tkanek, krwi, skóry itd., bierze udział w różnych procesach zachodzących w organizmie, np. w trawieniu pokarmów. Jeśli wody brakuje, organizm zaczyna szwankować: następuje groźny niedobór potasu, magnezu, sodu, niebezpiecznie podnosi się ciśnienie krwi... Na szczęście poważne konsekwencje odwodnienia nie zdarzają często. Z drugiej jednak strony czasem odwodnienie następuje w błyskawicznym tempie. Kiedy tak się dzieje? I co wtedy możesz zrobić? Nie tylko winny brzuszek, to może być odwodnienie Odwodnienie najczęściej kojarzone jest z biegunką i wymiotami. Rzeczywiście, podczas kłopotów z brzuszkiem wody w organizmie ubywa najszybciej. A to dlatego, że jest ona „ściągana” z całego organizmu do jelit i wydalana razem z kupą (stąd biegunka). Podczas torsji woda nie ma szansy dostać się do jelit i zostać wchłonięta do organizmu, bo dziecko wymiotuje ją razem z pozostałą treścią żołądka. Jednak do odwodnienia może dojść także z innych powodów: np. przez bardzo wysoką gorączkę. Dziecko poci się przy niej i organizm traci sporo płynów oraz soli mineralnych. Do odwodnienia może dojść także nawet podczas dużych upałów, szczególnie jeśli dziecko mało pije, długo przebywa na słońcu, a przy tym biega lub bawi się bardzo żywiołowo. Zobacz też: Letnie zagrożenia Odwodnienie u dziecka - jak to wygląda? Pierwszym objawem odwodnienia jest pragnienie. Ale przy wymiotach lub gorączce dziecko często nie chce pić. Dlatego sygnałem, który powinien cię zaniepokoić, jest fakt, że dziecko nie piło (i nie jadło) od kilku godzin – im młodszy maluch, tym ten czas powinien być krótszy. Przez to dziecko rzadziej siusia, a jego mocz ma kolor ciemnożółty. Po drugie, dziecko ma spieczone usta i suchy język. Zmienia się także zachowanie dziecka: jest bardzo senne, spokojne, nie chce się bawić, może być także marudne, płaczliwe. Czasem szkrab jest dziwnie pobudzony. Gdy odwodnienie jest poważne, staje się widoczne również na skórze. Po uszczypnięciu jej na brzuszku, pozostaje zdeformowanie, które wolno znika. Jak uniknąć odwodnienia? Aby nie dopuścić do odwodnienia, powinnaś zadbać o to, by dziecko często piło. Staraj się poić go po troszeczku (dosłownie 1–2 łyżeczki na jeden raz), za to dość często (co 5–10 minut). Taka mała ilość płynu nie podrażni żołądka, a więc jest szansa, że malec zwymiotuje. Poza tym wypicie dużej ilości wody naraz wcale nie załatwia sprawy. Organizm nie jest w stanie szybko przyswoić większej ilości płynu. Konsekwencje wypicia dwóch szklanek wody to nie lepsze nawodnienie organizmu, tylko częstsze wizyty w toalecie. Drugą bardzo ważną rzeczą jest rodzaj i temperatura podawanych płynów. Jeśli dziecko nie ma kłopotów z brzuszkiem, pozwól mu pić to, co chce. Gdy jednak maluch ma biegunkę lub torsje, nie powinien pić soków owocowych i warzywnych czy napojów mlecznych. Przy torsjach ważne jest także, by podawane płyny były zimne – zmniejszają wtedy odruch wymiotny. Często przy odwodnieniu konieczna jest wizyta w szpitalu. Tam lekarze podają kroplówkę nawadniającą: działa znacznie szybciej niż pojenie doustne i zawiera niezbędny zestaw elektrolitów i pierwiastków. Najczęściej po 1–2 kroplówkach stan dziecka poprawia się i może on wracać do domu. Konsultacja: dr n. med. Lilianna Baran, pediatra neonatolog Zobacz też: Charakterystyka i pielęgnacja skóry odwodnionej