Ani jednego gofra i loda przez 2 tygodnie w Krynicy. „Jeszcze nie oszalałam. Dzieci popłaczą i zapomną”
Kiedy planujemy upragniony, wakacyjny urlop z całą rodziną, w naszych głowach zazwyczaj pojawia się obraz sielanki, w której dzieci z uśmiechem na twarzy zajadają się nadmorskimi przysmakami. Rzeczywistość polskich kurortów potrafi jednak bardzo szybko zweryfikować te marzenia, zamieniając beztroski wypoczynek w nieustanną walkę z wszechobecną drożyzną i festiwalem dziecięcych zachcianek.
Sezon urlopowy w pełni, a ja właśnie wróciłam z dwutygodniowych wakacji w Krynicy Morskiej i do teraz zbieram myśli po tym, co tam zobaczyłam. Przechadzając się głównym deptakiem, byłam świadkiem dziesiątek identycznych scen, w których umęczeni rodzice ulegali histeriom swoich pociech, kupując kolejnego gofra z gigantyczną ilością bitej śmietany, plastikową zabawkę z Chin czy lody na patyku. Wtedy podjęłam decyzję, która dla wielu moich znajomych brzmi jak czyste szaleństwo lub wręcz rodzicielskie okrucieństwo, ponieważ przez pełne dwa tygodnie mój syn i córka nie dostali ani jednego kupnego gofra i ani jednej gałki loda z lodziarni. Jeszcze nie oszalałam, żeby ulegać tej masowej psychozie wydawania fortuny na byle co i napychać portfele właścicieli budek z fast foodem, którzy windują ceny do granic absurdalności. Moja krótka odpowiedź na zdziwione miny koleżanek z pracy brzmi zawsze tak samo, czyli dzieci popłaczą, chwile pokrzyczą i bardzo szybko zapomną, a lekcja szacunku do ciężko zarobionych pieniędzy zostanie z nimi na całe życie. Drożyzna w polskich kurortach a budżet domowy Każdy, kto choć raz odwiedził polskie morze w ostatnich latach, doskonale wie, że ceny w kurortach potrafią przyprawić o zawrót głowy i skutecznie zepsuć humor nawet najbardziej oszczędnemu rodzicowi. Kiedy za zwykłego gofra z dżemem trzeba zapłacić tyle, co za porządny obiad w barze mlecznym, a mała gałka rzemieślniczych lodów kosztuje równowartość całej paczki mrożonek, zaczynamy jako społeczeństwo tracić zdroworozsądkowe podejście do finansów. Kupowanie czteroosobowej rodzinie takich codziennych przekąsek generuje w skali dwóch tygodni gigantyczny wydatek, który potrafi doszczętnie spustoszyć domowy budżet, przeznaczony na znacznie ważniejsze cele. Jako matka widzę, jak łatwo wpadamy w pułapkę konsumpcjonizmu, tłumacząc sobie, że przecież wakacje są raz w roku i dziecku niczego nie można żałować. To potworny błąd myślowy, bo uleganie każdej zachciance wcale nie sprawia, że urlop staje się bardziej wartościowy, a jedynie uczy najmłodszych, że pieniądze rosną na drzewach i wystarczy tupnąć nogą, by dostać wszystko. Jak nauczyć dziecko szacunku do pieniędzy na urlopie? Postawienie twardej granicy i rezygnacja z gotowych słodyczy z deptaku była dla nas genialnym pretekstem do przeprowadzenia praktycznej lekcji ekonomii. Zamiast bezmyślnie wyciągać portfel przy każdej budce, usiedliśmy pierwszego dnia w pokoju i wspólnie ustaliliśmy zasady naszej wakacyjnej kuchni, robiąc z tego wspaniałą przygodę. Prawie codziennie rano przed wyjściem na plażę wspólnie przygotowywaliśmy pyszne, zdrowe i chrupiące gofry w gofrownicy, którą specjalnie zabrałam z domu, a lody robiliśmy sami ze zblendowanych mrożonych truskawek i banana. Dzieci szybko zrozumiały, że te domowe smakołyki smakują o niebo lepiej, a przy okazji dowiedziały się, ile realnie kosztują produkty w markecie, a ile przepłacamy na straganach. Dzięki temu nie czuły się w żaden sposób poszkodowane czy gorsze od rówieśników, bo miały pełne brzuchy pyszności, a jednocześnie uczyły się, że luksus i dobre wspomnienia nie wymagają bezmyślnego marnowania gotówki. Sposoby na udane wakacje z dziećmi bez wydawania fortuny Złotą zasadą udanego i spokojnego odpoczynku nad Bałtykiem powinno być zrozumienie, że dla małego dziecka największą wartością jest nasz święty spokój, uwaga i wspólnie spędzony czas, a nie ilość zaliczonych atrakcji komercyjnych. Zamiast stać w kilometrowych kolejkach po gofry i denerwować się, że ubywa nam stówa za stówą, my ten zaoszczędzony czas i kapitał woleliśmy przeznaczyć na bilety do fantastycznego muzeum, wypożyczenie rowerów wodnych czy rejs statkiem. Prawdziwa magia wakacji buduje się przecież podczas zbierania muszelek o zachodzie słońca, budowania gigantycznych twierdz z piasku i wieczornego czytania książek na kocyku, a nie w głośnym, przebodźcowanym salonie gier pełnym tandety. Kiedy jako rodzice zdejmiemy z siebie tę chorą presję kupowania dzieciom wszystkiego wokół, nagle okazuje się, że urlop staje się o wiele bardziej relaksujący, a nasze relacje z maluchami wchodzą na zupełnie nowy, głębszy poziom dojrzałości. Zobacz też: „Na rodzinnym all inclusive w Egipcie czułam się jak gość drugiej kategorii. Dopiero inna mama z Polski zdradziła mi, dlaczego patrzą na mnie z pogardą”
„Przez rok odkładałam pieniądze na wymarzone wakacje dla dzieci. A potem sprawdziłam skrytkę w biurku męża i zdrętwiałam”
Ostatni rok był dla naszej rodziny prawdziwym sprawdzianem wytrzymałości. Mój mąż, Marek, stracił stały kontrakt w firmie budowlanej, a dwójka naszych dzieci bardzo źle zniosła tę nagłą zmianę atmosfery w domu. Dzieciaki podsłuchiwały nasze nocne rozmowy o rachunkach, stały się spięte i wycofane. Obiecałam sobie wtedy, że zrobię wszystko, by podarować im beztroskie wakacje, które pozwolą im zapomnieć o stresie.
Przez bite dwanaście miesięcy odmawiałam sobie dosłownie wszystkiego. Rezygnowałam z fryzjera, nowych ubrań, a zakupy spożywcze planowałam z kalkulatorem w ręku. Każdy zaoszczędzony grosz − pięćdziesiąt złotych z nadgodzin, stówkę od mojej mamy na imieniny − odkładałam w gotówce. Wszystko lądowało w grubej, różowej kopercie. Uzbierałam pokaźną sumę. Miało wystarczyć na wymarzony dwutygodniowy wyjazd w Tatry, z widokiem na góry, wycieczkami i basenami, o których dzieci śniły po nocach. Kopertę trzymałam w naszej sypialni, w dolnej szufladzie komody, pod zimowymi swetrami. Tydzień przed planowanym wyjazdem, pełna ekscytacji, postanowiłam wyciągnąć pieniądze, by opłacić resztę rezerwacji pensjonatu. Wsunęłam dłoń pod swetry. Moje palce napotkały pustkę. Przetrząsnęłam całą szafę, wyrzucając ubrania na podłogę. Koperty nigdzie nie było. Serce zabiło mi szaleńczo, a w głowie zaczęły kłębić się najgorsze myśli. Ktoś nas okradł? Niemożliwe, zamki były całe. Nagle przypomniałam sobie, że dzień wcześniej mój mąż spędził mnóstwo czasu w pokoju sam. Odkrycie w biurku Wiedziałam, że Marek ma swoje sekrety − pod blatem jego starego, dębowego biurka w gabinecie znajdowała się mała, ukryta skrytka na ważne dokumenty, zamykana na specyficzny zatrzask. Nigdy tam nie zaglądałam. Szanowałam jego prywatność. Jednak w tamtym momencie, sterowana czystą paniką i poczuciem zdrady, podeszłam do biurka i odszukałam mechanizm. Gdy skrytka się otworzyła, zdrętwiałam. Ziemia usunęła mi się spod nóg. W środku leżała moja różowa koperta. Była zupełnie pusta. Obok niej leżał gruby plik papierów spiętych klipsem: wezwania do zapłaty, zaległe faktury za materiały z dawnej działalności męża oraz ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty na kwotę niemal identyczną, jak ta, którą odłożyłam na wakacje dla dzieci. Termin płatności mijał... dzisiaj. Zalałam się łzami, opierając się o biurko. Poczułam potworny żal. Mój mąż, człowiek, któremu ufałam bezgranicznie, ukradł pieniądze przeznaczone na wakacje naszych dzieci, by spłacić swoje błędy i długi, o których nawet mi nie powiedział. Wszystkie moje roczne wyrzeczenia legły w gruzach w jedną minutę. Bolesna konfrontacja Gdy Marek wrócił wieczorem do domu, siedziałam w salonie, trzymając w ręku pustą kopertę i wezwania komornicze. Na mój widok mąż natychmiast zbladł. W jego oczach nie było jednak bezczelności. Widziałam tam potworne zmęczenie i bezbrzeżny wstyd. Usiadł przede mną na podłodze i ukrył twarz w dłoniach, głośno szlochając. − Przepraszam cię, Gosia. Jestem najgorszym mężem i ojcem na świecie − wykrztusił przez łzy. − Te długi... to były stare zaległości od kontrahenta, który mnie oszukał. Nie chciałem cię nimi obarczać, myślałem, że sam to wyprostuję. Wczoraj prawnik powiedział mi, że jeśli nie wpłacę tej kwoty do dzisiaj, zajmą nam konto i wejdą na pensję. Spanikowałem. Pomyślałem o dzieciach, że stracimy dach nad głową. Wziąłem twoje pieniądze. Spłaciłem to. Uratowałem nas przed katastrofą, ale zniszczyłem marzenia Julki i Oliwiera. Nienawidzę się za to. Prawdziwe bogactwo Słuchając mojego męża, poczułam, jak narastający we mnie gniew i poczucie krzywdy zaczynają powoli topnieć. Spojrzałam na człowieka, który przez ostatnie miesiące brał każdą dodatkową, ciężką pracę fizyczną i udawał, że wszystko jest w porządku, bylebyśmy tylko nie czuli strachu. Zrozumiałam, że nie zabrał tych pieniędzy na hazard, egoistyczne zachcianki czy luksusy. Zabrał je w akcie desperacji, by chronić nasze bezpieczeństwo. Wstałam, podeszłam do niego i mocno go przytuliłam. − Głuptasie − wyszeptałam przez łzy. − Dlaczego nie powiedziałeś mi wcześniej? Jesteśmy małżeństwem. Problemy też mamy wspólne. Wakacje w Tatrach mogą poczekać. Najważniejsze, że jesteśmy bezpieczni i że mamy siebie. Szczęśliwy finał Ostatecznie nie pojechaliśmy do luksusowego kurortu w górach. Za ostatnie kilkaset złotych kupiliśmy duży, czteroosobowy namiot i materace. Pojechaliśmy na pole namiotowe nad małe, dzikie jezioro zaledwie pięćdziesiąt kilometrów od naszego domu. I wiecie co? To były najpiękniejsze wakacje w naszym życiu. Dzieci były zachwycone spaniem pod gwiazdami, pieczeniem kiełbasek na ognisku i wspólnym łowieniem ryb z tatą. Marek po raz pierwszy od roku zrzucił z barków potworny ciężar tajemnicy i znowu śmiał się na cały głos, a Julka i Oliwier odzyskali radosnych, spokojnych rodziców. Tajemnica z biurka mojego męża, choć o mało nie złamała mi serca, ostatecznie uratowała naszą rodzinę i nauczyła nas czegoś ważnego. Zrozumiałam, że wymarzone wakacje dla dzieci to nie drogie hotele i baseny − to przede wszystkim spokój, poczucie bezpieczeństwa i rodzice, którzy potrafią przetrwać każdą burzę, trzymając się za ręce. Zobacz też: „List z sądu zniszczył spokój naszej rodziny. Ojciec od lat ukrywał przed nami drugie życie”
Klikasz jeden przycisk i płacisz mniej za pociąg. Polacy nie wiedzą o tej ukrytej zniżce dla rodzin
Wakacyjny wyjazd nad morze nie musi oznaczać wysokich kosztów przejazdu. Wielu rodziców nie zdaje sobie sprawy, że PKP oferuje specjalną zniżkę dla rodzin, dzięki której bilety mogą być nawet o 30 proc. tańsze. Co ważne, skorzystanie z niej jest prostsze, niż mogłoby się wydawać.
Rodzinne wyjazdy są coraz większym obciążeniem dla domowego budżetu. Ceny noclegów, atrakcji turystycznych czy wyżywienia sprawiają, że rodzice szukają oszczędności wszędzie tam, gdzie jest to możliwe. Jednym z najprostszych sposobów na obniżenie kosztów wakacji może być wybór pociągu zamiast samochodu, szczególnie jeśli podróżujemy z dziećmi. Mało kto wie, że PKP Intercity od lat oferuje specjalną ulgę dla rodzin. W praktyce oznacza to, że wystarczy spełnić dwa podstawowe warunki, by otrzymać aż 30 proc. zniżki na przejazd. Dla kilkuosobowej rodziny wybierającej się na drugi koniec Polski może to oznaczać oszczędność sięgającą nawet kilkudziesięciu złotych. Bilet Rodzinny PKP – kto może skorzystać ze zniżki rodzinnej? Oferta „Bilet Rodzinny” została przygotowana z myślą o osobach podróżujących wspólnie z dziećmi. Aby otrzymać zniżkę, muszą zostać spełnione dwa warunki. Po pierwsze, w podróży muszą uczestniczyć przynajmniej dwie osoby. Po drugie, w grupie musi znajdować się co najmniej jedno dziecko, które nie ukończyło 16. roku życia. Nie ma przy tym znaczenia, czy podróżują rodzice z jednym dzieckiem, czy większa rodzina. Z oferty mogą skorzystać również dziadkowie, opiekunowie czy inni członkowie rodziny, jeśli podróżują razem z dzieckiem. Wszyscy pasażerowie muszą jednak jechać tym samym pociągiem i na podstawie wspólnego biletu. To właśnie ten warunek sprawia, że oferta jest szczególnie atrakcyjna podczas wakacyjnych wyjazdów nad morze, w góry czy na rodzinne weekendy poza miastem. Zniżka PKP 30 proc. – jak kupić Bilet Rodzinny przez internet? Wielu rodziców zakłada, że uzyskanie dodatkowej ulgi wymaga składania wniosków lub posiadania specjalnych dokumentów. W przypadku oferty PKP Intercity jest znacznie łatwiej. Kupując bilety online przez stronę internetową lub aplikację PKP Intercity, wystarczy podczas zakupu wybrać odpowiednią ofertę handlową. Po wskazaniu liczby pasażerów system wyświetla niebieskie pole, w którym znajduje się pytanie, czy chcemy skorzystać z Biletu Rodzinnego. To właśnie tutaj kryje się cały patent na tańszą podróż z dzieckiem. Wielu pasażerów wybiera standardowe bilety, nie sprawdzając dostępnych ofert. Tymczasem jedno dodatkowe kliknięcie może obniżyć koszt przejazdu nawet o 30 proc. Warto pamiętać, że podczas kontroli biletów konduktor może poprosić o dokument potwierdzający wiek dziecka. Najczęściej wystarczy legitymacja szkolna lub inny dokument ze zdjęciem i datą urodzenia. Podróż z dzieckiem pociągiem – dlaczego warto pamiętać o tej zniżce? Rodzinne podróże pociągiem zyskują na popularności. Rodzice nie muszą martwić się korkami, kosztami paliwa czy wielogodzinnym prowadzeniem samochodu. Dodatkowo dzieci mogą swobodnie się przemieszczać, czytać książki, rysować lub oglądać krajobrazy za oknem. Jeśli do tych zalet dołożymy jeszcze 30-procentową zniżkę, okazuje się, że przejazd koleją może być jedną z najbardziej opłacalnych opcji na wakacyjny wyjazd. Szczególnie że skorzystanie z oferty nie wymaga wyrabiania żadnych kart ani wcześniejszego zgłaszania uczestników podróży. Przed zakupem biletów warto więc poświęcić kilka sekund na sprawdzenie dostępnych promocji. Dla wielu rodzin może to być najprostszy sposób na realne oszczędności jeszcze przed rozpoczęciem urlopu. Zobacz także: Zgoda na wyjazd dziecka za granicę 2026. Będzie potrzebna nawet na wyjazd z dziadkami
Mam 2 dzieci i nie pracuję. Co miesiąc dostaję od męża 1500 zł na jedzenie i słyszę, że jestem rozrzutna
Mam 32 lata, dwójkę dzieci i wrażenie, że stoję pod ścianą. Moje starsze dziecko ma pięć lat, młodsze dwa. Cały ten czas spędziłam w domu. Kiedy zaszłam w pierwszą ciążę, poszłam na zwolnienie i już do pracy nie wróciłam. Wcześniej pracowałam w handlu – nie zarabiałam kokosów, ale miałam własne pieniądze. Teraz nie mam nic.
Mój mąż wypłaca mi co miesiąc 1500 zł na jedzenie. No, na życie. Z tej kwoty mam wykarmić cztery osoby. I jeśli na koniec miesiąca brakuje – to ja jestem winna, bo „źle gospodaruję budżetem”. Słyszę, że inne kobiety radzą sobie lepiej, że powinnam się uczyć oszczędności, że przecież „to tylko kwestia organizacji”. Bo jego mama... Tylko że życie to nie tabelka w Excelu. Ceny rosną z dnia na dzień, dzieci nie jedzą powietrza, a ja naprawdę nie kupuję fanaberii. Kiedy kupię dwie paczki bobu, od razu mam wykład o rozrzutności. A mąż nie wie, że była promocja 1 + 1 gratis. Zaczynam czuć, że pieniądze w moim domu to nie środek do życia, ale narzędzie, którym można mnie kontrolować. Nie wiem, ile on zarabia. Nie wiem, na co idą pieniądze Najbardziej boli mnie to, że nie mam pojęcia, ile naprawdę zarabia mój mąż. Nigdy mi tego nie powiedział. Wiem tylko tyle, że opłaca rachunki, kredyt i samochód. Ale co z resztą? Czy odkłada? Czy wydaje na siebie? A może gdzieś przepuszcza? Ja nie mam prawa o to pytać, bo wtedy słyszę: „Ty się zajmuj domem, ja się zajmuję finansami”. Nawet zwykłe zakupy spożywcze stały się powodem do tłumaczeń. Czuję się jak nastolatka prosząca ojca o kieszonkowe, a nie dorosła kobieta i matka dwójki dzieci. Najgorsze jest to, że kiedy próbuję z nim rozmawiać, on uśmiecha się protekcjonalnie i mówi: „Przesadzasz. Masz jedzenie, masz dach nad głową, czego ci brakuje?”. Kocham go, ale zaczynam się bać Nie piszę tego, żeby zrobić z mojego męża potwora. On jest dobrym ojcem – dzieci go uwielbiają, zawsze znajdzie czas na zabawę. Bywa też czuły wobec mnie, potrafi przytulić, zapytać, jak się czuję. Ale coraz częściej myślę, że to, co robi z pieniędzmi, jest formą przemocy. Nie fizycznej, nie krzykiem – tylko takiej cichej, podstępnej. Kiedy wspominam o powrocie do pracy, słyszę, że to się „nie opłaca”. Że przedszkole dla młodszego zje moją całą pensję. Że w domu będzie syf, a obiadów nie będzie wcale. I że on wcale nie chce „żeby ktoś obcy wychowywał nasze dzieci”. Te słowa brzmią pięknie, ale ja je coraz częściej słyszę jak wyrok. Bo tak naprawdę chodzi o to, żebym dalej siedziała w domu. Żebym była zależna. Żebym nie miała głosu. Czasem łapię się na tym, że wstydzę się poprosić go o pieniądze na nowe buty dla córki czy pieluchy dla syna. Wstydzę się, że muszę tłumaczyć dorosłemu człowiekowi, dlaczego 1500 zł nie wystarcza na życie w 2025 roku. A przecież to nie ja powinnam się wstydzić. Coraz częściej myślę, że coś jest nie tak Kocham go. Naprawdę. Ale coraz częściej mam wrażenie, że ta miłość kosztuje mnie za dużo. Że tracę nie tylko niezależność, ale i poczucie własnej wartości. Bo kiedy dzień w dzień słyszysz, że jesteś rozrzutna, głupia, niezaradna – zaczynasz w to wierzyć. Może bardzo chcę, żeby ktoś z boku poznał moją historię i mi powiedział: to nie jest normalne. Że małżeństwo to nie powinno być pytanie „ile dostanę w tym miesiącu”, tylko wspólne życie i wspólne decyzje. Że pieniądze nie mogą być batem na żonę. Bo ja naprawdę już sama nie wiem, czy przesadzam, czy po prostu od lat żyję w cieniu przemocy, której nie chciałam zauważyć. Zobacz także: Gdy dzieci usnęły, napiłam się wina. Po chwili łazienka była we krwi, a ja tylko stałam Wstydziłam się męża robola. Jedno zdanie uderzyło mnie jak policzek Mąż zarabia śmieszne pieniądze, a ja płaczę w poduszkę. Jak budować rodzinę za 5000 zł miesięcznie?
Kieszonkowe dla dziecka: ile pieniędzy dawać w zależności od wieku?
Kieszonkowe, które rodzice przekazują dziecku, powinno być uzależniona od zasobności ich portfela oraz potrzeb dziecka. Wyznacznikiem ilości pieniędzy może być także wiek dziecka. Im starsze dziecko, tym więcej może dostawać kieszonkowego.
Kieszonkowe to drobne kwoty regularnie wypłacane dziecku przez rodziców, a czasem dziadków. Zdaniem zarówno finansistów, jak i psychologów, jest to świetny sposób na nauczenie mądrego gospodarowania pieniędzmi młodych obywateli i obywatelki. Na razie oczywiście małymi kwotami i na niewielką skalę, ale to i tak przygotowuje do rozsądnego rozporządzania domowym budżetem w przyszłości. Kwotę, jaką dziecko ma otrzymać, najlepiej uzależnić od stanu rodzinnych finansów oraz (rozsądnych) potrzeb dziecka. Kieszonkowe dla dziecka: Od kiedy pierwsze własne pieniądze? Ile dać dziecku pieniędzy? Czego uczy się dziecko, które dostaje kieszonkowe? Czy rodzić powinien sprawować kontrole nad wydatkami dziecka? Kieszonkowe: od kiedy dawać? Dziecko prosi o kieszonkowe? To pierwszy sygnał, że jest gotowe na to, aby je otrzymywać. Warto poprosić dziecko, by powiedziało, na co przydadzą mu się pieniądze. Jeśli wymieni choć dwa powody, oznacza to, że przemyślało sprawę. Nie jest to jednak jedyny wyznacznik, że dziecko może już dostawać własne pieniądze. Kieszonkowe trzeba umieć liczyć, więc dobrze, jeśli dziecko zna podstawy matematyki. Pięciolatek swoich finansów nie dopilnuje. Dziecko, umawiając się na otrzymywanie regularnej „pensji”, musi mieć świadomość, że nie będzie już dostawał pieniędzy na co dzień. Kieszonkowe stanie się dla niego jedynym źródłem gotówki na wszelkie drobne potrzeby – będzie to dla niego nauką oszczędzania. Z doświadczenia wynika, że ta część umowy jest dla dzieci najtrudniejsza do zaakceptowania. Ile kieszonkowego dać dziecku? Wbrew pozorom wysokość wypłacanej gotówki nie ma aż tak dużego znaczenia. Sumę kieszonkowego powinno się po prostu dostosować do możliwości finansowych rodziny i otoczenia, np. do kwoty, jaką dysponują rówieśnicy dziecka. Przykładowe stawki kieszonkowego to: dla 8-latka – 10 zł tygodniowo; dla 10-latka – 15 zł tygodniowo; dla 12-latka – 20 zł tygodniowo; dla 14-latka – 25 zł tygodniowo; dla 16-latka – 30 zł tygodniowo. Znany bloger finansowy Michał Szafrański podpowiada, że jako wyznacznik kwoty kieszonkowego można przyjąć też wiek dziecka lub jego wielokrotność. I tak, ośmiolatek będzie otrzymywał np. 8 zł tygodniowo, a mający większe wydatki 16-latek – 16 zł. Jednak kieszonkowe dla nastolatka może być nieco większą kwotą, szczegolnie jeśli umówimy się wcześniej z dzieckiem, że w ramach kieszonkowego samo będzie sobie kupowało np. ubrania, kosmetyki czy podstawowe przybory szkolne. Ważne jest, aby regularnie (najlepiej raz w tygodniu, ponieważ miesiąc to za długo dla dziecka) wypłacać z góry ustaloną, zawsze tę samą kwotę. Gdy okaże się, że dziecko świetnie gospodaruje swoimi funduszami, warto ją, w dowód uznania dla małego finansisty, nieco zwiększyć. „Ilość pieniędzy, jaka jest oferowana młodej osobie, nie powinna być zbyt wysoka, ponieważ może to powodować nieuzasadnione poczucie wyższości dziecka nad kolegami. Taki model postępowania często stanowi demoralizujący sposób dbania o to, aby pociecha miała dobre kontakty z równolatkami”, przestrzega dra Aleksandra Piotrowska, psycholog dziecięca i przewodnicząca rady naukowej programu edukacji finansowej dzieci Cha-Ching. Czego uczy się dziecko, które dostaje kieszonkowe? Oto konkretne zyski, jakie dziecko może osiągnąć z nauki obracania pieniędzmi właśnie tak małymi jak kieszonkowe: Umiejętność zarządzania budżetem – określona kwota każdego miesiąca bądź tygodnia to budżet, wokół którego dziecko planuje swoje wydatki. Nie może wyjść poza budżet, ponieważ inaczej zabraknie pieniędzy do kolejnego dnia „wypłaty” od rodzica. Planowanie większych wydatków – duże zakupy to takie, które wykraczają poza kwoty, które dziecko otrzymuje jako kieszonkowe. To wydatek, który trzeba zaplanować i np. odkładać część kieszonkowego przez kilka tygodni bądź miesięcy. Wystarczy podzielić kwotę zakupu i pokazać dziecku mechanizm – ile pieniędzy i w jakim czasie musi odkładać, aby spełnić swoje marzenie. Warto również obiecać, że się do danego zakupu częściowo dołożymy – to naprawdę niezwykle skuteczna motywacja do oszczędzania. Oszczędzanie długoterminowe – wystarczy pokazać, że 10 proc. kieszonkowego odłożonego do skarbonki lub na konto w skali roku może dać wynik X zł oraz dodatkowe odsetki. Regularny nawyk oszczędzania to najcenniejsza umiejętność, jakiej możemy nauczyć dziecko. Podstawy produktów finansowych – kieszonkowe można przelewać na konto młodzieżowe, dostępne w wielu bankach. Dziecko otrzyma wówczas kartę i dostęp do bankowości elektronicznej. W ten sposób, na małych kwotach i bez ryzyka zapozna się z funkcjonowaniem banku. Rodzic będzie zaś mieć pełną kontrolę nad wydatkami i podgląd rachunku. Odpowiedzialność i samodzielność – dając dziecku pieniądze i swobodę ich wydawania, okazuje się mu zaufanie i uczy odpowiedzialności za własne działania. Na małych kwotach młody człowiek uczy się samodzielności finansowej, rola rodzica to tłumaczenie zasad i odpowiadanie na trudne pytania. Pożyczka – jeśli dziecko chce szybciej coś kupić, ale brakująca kwota jest większa, można zaproponować mu pożyczkę i wyliczyć odsetki (lub nie). Pieniądze w postaci rat mogą być odliczane od kieszonkowego lub dziecko musi je samo oddawać rodzicom w określonym terminie – w ten sposób na bardzo małych kwotach pokażemy mechanizm działania pożyczki. Czy rodzic powinien ingerować w to, na co dziecko wydaje pieniądze? Wielu rodzicom trudno jest zaakceptować fakt, że dzieci wydają kieszonkowe na produkty niepierwszej potrzeby. Ale mają do tego prawo. „Rodzice muszą przyjąć do wiadomości, że to dziecko decyduje o wydaniu swojego kieszonkowego. Jeśli wyda wszystko od razu, to do momentu kolejnej wypłaty nie będzie miało żadnych środków do dyspozycji. Nikt nie nauczy się na cudzych błędach. To bolesna nauka, ale bez niej dziecko w przyszłości może podejmować nieprzemyślane decyzje finansowe. Rodzice nie powinni zdejmować z niego odpowiedzialności i chronić go przed konsekwencjami tego, co może się wydarzyć. Należy również pamiętać, aby nie dopłacać „ekstra” do kieszonkowego, jeśli dziecko rozporządza swoim kieszonkowym nierozsądnie”, wyjaśnia dr Aleksandra Piotrowska. Jedynym wyjątkiem, kiedy rodzice powinni zareagować, jest sytuacja, kiedy dziecko za otrzymane pieniądze kupuje wyroby tytoniowe czy substancje psychoaktywne (np. alkohol, narkotyki). Zobacz także: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/prawo-i-finanse/300-plus-jak-otrzymac-wyprawke-szkolna-gdzie-zlozyc-wniosek-25455-r1/" target="_blank" rel="noopener">300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek? <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/prawo-i-finanse/do-kiedy-rodzice-musza-utrzymywac-dziecko-odpowiedz-moze-cie-zdziwic-37946-r1/">Do kiedy rodzice muszą utrzymywać dziecko? Odpowiedź może cię zdziwić! <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/prawo-i-finanse/ile-moze-zarobic-dziecko-zeby-nie-stracic-ulgi-aktualne-przepisy-37839-r1/">Ile może zarobić dziecko, żeby nie stracić ulgi – aktualne przepisy Konsultacja merytoryczna dr Aleksandra Piotrowska Doktor psychologii, wykładowczyni na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego, społeczna doradczyni Rzecznika Praw Dziecka i Komitetu Ochrony Praw Dziecka. Autorka popularnej książki „Szczęśliwe dziecko, czyli jak uniknąć najczęstszych błędów wychowawczych”. Ekspertka kampanii „Wspieramy Was od 1. dnia”
Oszczędzanie może iść w parze z ekologią. Ekspertka podpowiada, jak nauczyć tego dzieci
Troska o planetę jest wyrazem troski o przyszłość – zarówno naszą, jak i kolejnych pokoleń. Przynosi również korzyści dostrzegalne od razu, na przykład w postaci oszczędności finansowych. Podejmowanie codziennych ekologicznych wyborów oprócz pozytywnych zmian dla planety, często oznacza bowiem wiele dobrego także dla naszego portfela. Jak zachęcić najmłodszych do oszczędzania w duchu eko i jak ich tego nauczyć?
Wypróbuj kilka pomysłów od Elizy Sobczuk, edukatorki i ekoinfluencerki, autorki bloga „Pokolenie Zero Waste”, ekspertki współpracującej z programem edukacyjnym „Kubusiowi Przyjaciele Natury”. View Ediplayer on the source website Po pierwsze: naprawiajcie W obecnych czasach, gdy łatwo jest kupić nowy przedmiot, powoli zamiera idea naprawiania. Tymczasem wyprodukowanie każdej nowej rzeczy wiąże się ze zużywaniem zasobów, generowaniem odpadów czy emisją CO2. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby korzystać z tego, co już mamy, a gdy się zepsuje – naprawiać. Warto wyrabiać ten nawyk – zarówno u siebie, jak i u najmłodszych. Wspólne drobne naprawy to dobry pomysł na spędzenie czasu z dziećmi, a także pokazanie im, że dzięki takiemu działaniu nie wydacie bez potrzeby pieniędzy na nowy produkt. Co możecie zrobić razem? Na przykład przykręcić brakujący element do uszkodzonej zabawki, zaszyć dziurę w skarpetce lub przykleić materiałową naszywkę na koszulkę. Pieniądze, które mogły być wydane na nową rzecz, możecie wrzucić do skarbonki – z czasem dziecko zobaczy, że naprawianie się opłaca! Po drugie: wymieniajcie się rzeczami Co zrobić z za małymi ubraniami, niepotrzebnymi akcesoriami czy przedmiotami codziennego użytku, które już się znudziły lub przestały podobać? Nie wyrzucajcie ich! Im też warto dać drugie życie. Dobrą inicjatywą jest zorganizowanie wymianki – wśród rodziny, przyjaciół czy w klasie. To sposób na przedłużenie użytkowania rzeczy, ale też na bezkosztowe zdobycie nowych przedmiotów. Innym pomysłem jest wspólne udanie się do punktu zbiórki darów dla potrzebujących. Przy tej okazji wykształci to u dziecka dobre postawy na przyszłość. Po trzecie: oszczędzajcie energię i wodę To nawyki znane i powtarzane od lat, które właśnie teraz, w obliczu podwyżek cen, a zwłaszcza energii, zyskują na szczególnym znaczeniu. Warto więc być przykładem dla najmłodszych, a także uczyć ich gasić światło w nieużywanym pomieszczeniu czy odłączać z kontaktu nieużywany sprzęt. W okresie grzewczym najlepiej przykręcić grzejniki do ok. 20-21 stopni. To temperatura, która nie tylko przyniesie oszczędności portfelowi i planecie, ale również korzystnie wpłynie na zdrowie. W klasie z taką temperaturą łatwiej się skupić i uczyć się nowych rzeczy, a w domu lepiej się wtedy śpi. Wodę natomiast najlepiej odkręcać tylko wtedy, gdy rzeczywiście jej używamy – niech się nie marnuje, gdy np. namydlamy ręce czy szczotkujemy zęby. Zużyjemy jej także mniej, wybierając prysznic zamiast kąpieli w wannie. Po czwarte: na zakupy zabierajcie swoją torbę Jednorazowe rzeczy nie dość, że szybko stają się odpadem, to i sporo kosztują, jeśli są często używane. Pokazujcie dzieciom, że przedmioty wielokrotnego użytku są lepszym rozwiązaniem, a przy okazji chronią środowisko. Na przykład zamiast jednorazowych ręczników papierowych (które nie są poddawane recyklingowi) używajcie bawełnianych ściereczek (mogą nic nie kosztować, jeśli wytniemy je ze starej koszulki czy ręcznika). Z kolei kanapki do szkoły czy do pracy pakujcie w pudełeczka lub woskowijki – wielorazową alternatywę dla foliowych woreczków lub folii aluminiowej. Po piąte: wykorzystujcie rzeczy do końca Wiele rzeczy z pozoru wygląda już na wykorzystane, puste i ląduje w koszu na śmieci. Jednak skrywa się w nich jeszcze sporo produktu! Warto zatem razem z dzieckiem rozciąć np. opakowanie po produkcie spożywczym, kremie czy tubkę po kleju, aby wspólnie odkryć, że jeszcze długo można z nich korzystać. Zarówno w szkole, jak i w domu, np. podczas odrabiania lekcji, warto tłumaczyć dzieciom, że dla środowiska i dla domowego budżetu lepiej do końca wykorzystać każdą kartkę, zapisując ją z obu stron. To właśnie takimi małymi codziennymi krokami Dzień Ziemi obchodzimy każdego dnia. Przy okazji dbamy nie tylko o planetę, przyszłość, ale i o własny portfel. Bo bycie eko się opłaca! Warto się tego uczyć każdego dnia. Przykładem bezpłatnego projektu edukacyjnego, który już od 14 lat uczy najmłodszych, jak dbać o przyrodę, jest program „Kubusiowi Przyjaciele Natury”, w którym wzięło już udział blisko 8 milionów dzieci. Materiał powstał z udziałem MASPEX
Ucz oszczędności od małego! Zobacz, jak to zrobić, weź udział w konkursie i wygraj wyjątkowe nagrody
Twoje dziecko poszło właśnie do szkoły? To doskonały czas, aby zacząć naukę oszczędzania. Pomoże w tym detektyw wraz z przyjaciółmi z Brygady PeoPay KIDS! A żeby nauka była przyjemna, możecie wziąć udział w konkursie i jeśli wykażecie się kreatywnością i nieszablonowym pomysłem – cieszyć świetnymi nagrodami.
Oszczędzanie nie jest prostą sprawą. Aby nauczyć się rezygnowania z niektórych przyjemności, by odłożyć na inne, potrzebne są lata praktyki. Tym razem w nauce pomocny jest Bank Pekao, który proponuje ciekawą zabawę. Zachęca do przeczytania opublikowanej na swoim FanPage’u na Facebooku inspirującej bajki. Bohaterem opowieści jest detektyw, który czeka na imię bądź pseudonim. Wystarczy, że maluch puści wodze wyobraźni i po przeczytaniu bajki nie tylko nazwie głównego bohatera, ale również go… namaluje. To jak, zaczynamy zabawę? View Ediplayer on the source website Detektyw i Tajemnica Zaginionej Karty Zapraszamy do przeczytania fragmentu tej wyjątkowej bajki. Jej bohater specjalizuje się w poszukiwaniu… oszczędności. To znany detektyw pomaga zarówno dorosłym, jak i dzieciom. Jakie przygody spotkały go tym razem? Dowiedzcie się, co stało się przed spotkaniem detektywa z przyjaciółmi z Brygady PeoPay KIDS: Lisem, Żubrem i Złotówką! A później… weźcie udział w konkursie. Przeczytaj fragment bajki: Tego dnia, jak zwykle, wstał z łóżka, założył okulary i poszedł do kuchni. Zegar wybił 9:00. Zazwyczaj o tej porze w biurze detektywistycznym niewiele się działo, dlatego poranki miał zarezerwowane na spotkania ze swoimi przyjaciółmi z Brygady PeoPay KIDS: Lisem, Żubrem i Złotówką. Jednak tym razem musiał zmienić swój codzienny rytuał, ponieważ do jego drzwi zapukała mała wiewiórka z mamą. – Czy pan jest tym detektywem, który potrafi znaleźć każdą oszczędność? – zapytała mama wiewiórka. – Owszem, to ja. – W takim razie mamy sprawę do rozwiązania! Detektyw zaprosił wiewiórki do środka. Zaparzył trzy szklanki ziół (pił je codziennie ze swoimi przyjaciółmi z Brygady PeoPay KIDS) i słuchał, co mają do powiedzenia. – Detektywie, moja córeczka ma 8 lat. Uznałyśmy, że to jest dobry czas, żeby zaczęła odkładać orzeszki… to znaczy pieniądze na realizację swoich marzeń. – O! Świetna decyzja miłe wiewiórki – to rzeczywiście jest odpowiedni moment na naukę oszczędzania. W czym jest problem? Mała wiewiórka raz po raz pociągała nosem. – Początkowo zakopywałyśmy pieniądze razem z orzeszkami, ale okazało się, że o wielu miejscach zapomniałyśmy. Straciłyśmy przez to duże oszczędności. Dlatego otworzyłyśmy małej wiewiórce konto w banku. Dostała swoją własną kartę, którą była zachwycona! Dzięki temu odłożone pieniądze były bezpieczne w jednym miejscu. Niestety córka nie pamięta, gdzie ostatnio ją zakopała. Ostatni raz widziała swoją kartę dwa dni temu, gdy wracała ze spaceru na lody o smaku orzechów laskowych. – To zdecydowanie sprawa dla mnie! Proszę się nie martwić. Odzyskamy kartę i zrobimy to w bardzo prosty sposób: wystarczy skontaktować się z bankiem i zgłosić jej zaginięcie. Córka niebawem otrzyma nowy egzemplarz. Rzecz jasna, wszystkie odłożone pieniądze będą na rachunku. Mała wiewiórka delikatnie, prawie niezauważalnie pisnęła. To dało do myślenia detektywowi. Ale przygoda! Detektyw rozwiązał wyjątkowo trudną zagadkę. Przeczytaj całą bajkę i dowiedz się, co stało się z oszczędnościami małej wiewiórki – tekst znajdziesz <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zZCan6szfwc5zDUZLinKIYXC..ldJgy.ykNj_ybjb87.G7/stparam=vhkjlwlkqp/fastid=ftyjprvggxdfcjiyqygjhrjhldlt/nc=0/url=www.facebook.com/bankpekaosa/posts/4432260216834781" target="_blank" rel="noopener">>>> TUTAJ. Weź udział w konkursie i wygraj niesamowite nagrody! Jest o co walczyć! Jeśli praca będzie oryginalna, interesująca i wywoła pozytywne skojarzenia m.in. z neutralnością, prostotą i kreatywnością, możesz wygrać hulajnogę elektryczną! Co ważne, po hulajnodze elektrycznej otrzymają 3 osoby, którzy przygotują najlepsze prace. Oprócz nich do wygrania są 4-osobowe e-vouchery do kin sieci Kinads. Otrzyma je aż 25 osób! Co należy zrobić, aby mieć szansę je wygrać? 1. Przeczytaj bajkę wraz ze swoim dzieckiem, którą publikujemy poniżej. 2. Zachęć dziecko do stworzenia nowego bohatera na podstawie przeczytanej opowieści. Może to zrobić za pomocą ołówków, kredek, farb czy w jakikolwiek inny sposób. Pamiętajcie, aby nadać mu imię. 3. Udostępnij zdjęcie stworzonego bohatera wraz z jego imieniem w komentarzu pod postem konkursowym na profilu banku na Facebooku <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zZCan6szfwc5zDUZLinKIYXC..ldJgy.ykNj_ybjb87.G7/stparam=vhkjlwlkqp/fastid=ftyjprvggxdfcjiyqygjhrjhldlt/nc=0/url=www.facebook.com/bankpekaosa/posts/4432260216834781" target="_blank" rel="noopener">>>> TUTAJ 4. Złóż oświadczenia wymagane regulaminem konkursu za pomocą wysłanych do Pekao wiadomości prywatnych na Facebooku. 5. Spełnij pozostałe warunki konkursu opisane w regulaminie <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zZCan6szfwc5zDUZLinKIYXC..ldJgy.ykNj_ybjb87.G7/stparam=vhkjlwlkqp/fastid=ftyjprvggxdfcjiyqygjhrjhldlt/nc=0/url=insignia.pl/regulamin-odwiedziny-u-brygady-peopay-kids.html" target="_blank" rel="noopener">TUTAJ. Bohater najlepszej pracy stanie się animowany i zostanie częścią filmu edukacyjnego! Pakiet PeoPay KIDS został stworzony dla dzieci w wieku 6-12 lat. Dzięki niemu Bank Pekao uczy dzieci oszczędzania oraz wprowadza je w świat finansów już od najmłodszych lat. W aplikacji czeka na dziecko brygada trzech trenerów – żubr, lis, złotówka. Trenerzy mają na celu ułatwić dziecku stawianie pierwszych kroków w aplikacji. Wyjaśnią skomplikowane słownictwo bankowe, tłumaczą w łatwy i prosty sposób co oznaczają funkcje w aplikacji. Najważniejszą funkcję jaką ma aplikacja PeoPay KIDS to możliwość nauki oszczędzania. Dzieci mogą uczyć się oszczędzać nowocześnie na swoje wymarzone cele w wirtualnych skarbonkach. Aby oszczędności dzieci rosły równie szybko jak one same, warto już od najmłodszych lat założyć dziecku konto. Do końca września za otwarcie Pakietu PeoPay KIDS dziecko zyskuje od banku 50 zł kieszonkowego na start i 2% na koncie oszczędnościowym Mój Skarb do 3 tys. zł przez 92 dni od otwarcia pakietu. Dzieci mogą uczyć się samodzielności i niezależności. Z Pakietem PeoPay KIDS Bank Pekao spełnia ich marzenia o posiadaniu własnej karty jak rodzice. Szczegółowe informacje o Pakiecie PeoPay KIDS znajdują się na stronie <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zZCan6szfwc5zDUZLinKIYXC..ldJgy.ykNj_ybjb87.G7/stparam=vhkjlwlkqp/fastid=ftyjprvggxdfcjiyqygjhrjhldlt/nc=0/url=www.pekao.com.pl/peopaykids" target="_blank" rel="noopener">www.pekao.com.pl/peopaykids. Artykuł powstał z udziałem Pekao S.A.
5 bezbolesnych sposobów na oszczędzanie. Spróbuj!
Chciałabyś oszczędzać, ale wciąż brakuje pieniędzy na bieżące wydatki? Nie martw się! Mamy sposoby na oszczędzanie bez bólu – nawet nie zauważysz, kiedy zbierze się pokaźna suma!
Oszczędzanie to w twoim domu termin abstrakcyjny i z pogranicza świata magii? Nie martw się, większość z nas zna ten ból: jak tu oszczędzać, skoro ledwo wystarcza pieniędzy na bieżące potrzeby! A jednak (!) są sposoby, żeby odkładać pieniądze i nie odczuwać boleśnie oszczędzania. Wcale nie musisz odejmować sobie i dzieciom jedzenia od ust, żeby zaoszczędzić pieniądze. Spróbuj tych sposobów na bezbolesne oszczędzanie, a niedługo będziesz mogła kupić dzieciom lub sobie coś, na co do tej pory zawsze brakowało pieniędzy! Słoik na drobne Tak, staroświecki słoik, do którego wrzucasz zalegające po kieszeniach, portfelu i podłodze pieniądze (kto nie znajduje groszówek w zagłębieniach kanapy i pod meblami, ręka w górę!). Ewentualnie skarbonka. Niech cię nie zniechęcają drobne nominały, każdy grosz się liczy. Nawet się nie spostrzeżesz, kiedy uzbiera się z tego suma wystarczająca na kupno czegoś, na co do teraz żałowałaś pieniędzy. A jaka będzie radość z liczenia tych drobniaków! Ten sposób jest o tyle fajny, że do oszczędzania można zaangażować też dzieci, które będą miały z tego niezłą frajdę. Słoik na pieniądze – wariant drugi Oto sposób mojej koleżanki, który naprawdę działa i daje zaskakujące efekty – przygotuj słoik, do którego będziesz wrzucać tylko 5-złotowe monety. Za każdym razem, kiedy otrzymasz w sklepie 5 zł reszty, zachowaj monetę, żeby wrzucić ją do słoika. W ten sposobów można naprawdę uzbierać niezłą sumkę! Mojej koleżance takie odkładanie 5-złotówek zapłaciło za podróż nad morze! W wersji nieco lżejszej, zstąp 5 zł dwuzłotówkami – też działa, sprawdzałam! Oszczędzaj na promocjach Nie chodzi tylko o to, żeby wyszukiwać promocje w sklepach, ale o to, żeby zaoszczędzoną w ten sposób kwotę odkładać na potem. Jeśli robiąc zakupy spożywcze, korzystasz z promocji, po zakupach sprawdź paragon – widnieje tam kwota, którą zaoszczędziłaś. Odłóż ją do skarbonki, przelej na konto oszczędnościowe – jak wolisz! Zacznij od małych kwot Nie musisz od razu przelewać 100 zł na konto oszczędnościowe, zacznij od małych kroczków. Zastanów się, ile możesz odłożyć w tym tygodniu, tak żeby budżet domowy na tym nie ucierpiał. 10 zł? Świetnie! W następnym tygodniu spróbuj odłożyć 20, a w następnym 25. Zobaczysz, że efekty będą naprawdę zaskakujące! Zainstaluj aplikacje do oszczędzania Skoro już mamy smartfony, warto je wykorzystać do czegoś pożytecznego. Czy wiedziałaś, że istnieją specjalne aplikacje, które pomagają planować domowy budżet, zakupy i oszczędzać pieniądze? Przykładem takich aplikacji są np. Cash Droid, Listonic, Lista zakupów, Moje finanse i Domowy budżet. Zobacz też: 7 sposobów, by nauczyć dziecko oszczędzania Fundusze: oszczędzamy dla dziecka Jak zacząć wspólne rodzinne oszczędzanie?
Zakupy potrafią niejednego rodzica przyprawić o ból głowy. I to nie tylko z powodu rosnących cen, lecz także przez dzieci, które co chwilę krzyczą: „Mamo, kup mi to!”. Jak w takiej sytuacji zrobić zakupy i nie zwariować?
Pierwsza myśl, jaka nasuwa się większości rodziców, to po prostu nie zabierać dziecka ze sobą do sklepu. Zakupy pójdą wtedy sprawnie, szybko, bez nerwowej atmosfery i zbędnych wydatków. Mimo że początkowo to rozwiązanie wydaje się najłatwiejsze, to jego skuteczność jest niska i raczej krótkoterminowa, a wartość wychowawcza właściwie żadna. Przecież twoje dziecko kiedyś dorośnie, usamodzielni się i będzie musiało na własną rękę mierzyć się z twardymi prawami ekonomii. Nawet jeśli początkowo będzie to polegało wyłącznie na płaceniu rachunków i kupowaniu żywności, to i tak nie obejdzie się bez wcześniejszego zaplanowania wydatków w taki sposób, by pieniędzy starczyło aż do następnej wypłaty. Myślisz pewnie, że to bardzo odległa perspektywa. Pewnie masz rację, ale pamiętaj, że nic nie przychodzi samo, a twoje dziecko musi się tego nauczyć, nawet jeśli tobie wydaje się to oczywiste i łatwe. Największe rekiny biznesu uczyły się zarabiać i oszczędzać pieniądze właśnie w dzieciństwie. Nauka oszczędzania, czyli właściwie co? Umiejętność odkładania pieniędzy jest przydatna sztuką, której opanowanie pomaga sprawniej zarządzać posiadanym budżetem. Oszczędzanie to nie wyrzeczenia, ale umiejętność ustalania priorytetów i planowania. Tak właśnie powinnaś przedstawić je dziecku. Jeśli chcesz, by dziecko opanowało tę sztukę do perfekcji, musisz przedstawić mu jasne zasady, którymi ma się kierować, i – co bardzo ważne – być konsekwentna. Jak zatem nauczyć dziecko oszczędzania? Jak w ogóle rozmawiać z maluchem o czymś tak abstrakcyjnym dla niego jak pieniądze? I kiedy w ogóle zacząć? Wszystkiego na ten temat dowiesz się na http://supermamy.limango.pl/
Każdy z nas o czymś marzy... o dalekich podróżach, remoncie mieszkania, nowej torebce, deskorolce czy komputerze. Niestety nie zawsze wiemy, skąd wziąć pieniądze, by te marzenia zrealizować. Tymczasem najlepszym i najskuteczniejszym sposobem jest oszczędzanie.
Od czego zacząć oszczędzanie? To zabrzmi zabawnie, ale przede wszystkim od... przekonania siebie, że możemy oszczędzać. Bardzo często szukamy wymówek. Myślimy, że nasz budżet jest tak napięty, że nie da się wygospodarować żadnych dodatkowych pieniędzy, bo wiązałoby się to z dużymi wyrzeczeniami. Czy rezygnacja z samochodu, gdy wybieramy się do pobliskiego sklepu po drobne zakupy, to takie duże wyrzeczenie? Nie. Być może rzeczywiście nie będzie nas stać od razu na remont mieszkania czy wymarzone prezenty dla rodziny, ale na oszczędzanie stać nas zawsze. Czy oszczędzanie to rezygnacja z wydawania pieniędzy? Nie! To często popełniany błąd przez osoby, które zaczynają oszczędzać. Wydaje im się, że muszą rezygnować z zakupów, bo tylko w ten sposób mogą odłożyć trochę pieniędzy. W oszczędzaniu chodzi przede wszystkim o... robienie przemyślanych zakupów (tzn. o nieuleganie chwilowym zachciankom czy handlowym trickom). Nie zawsze promocja "2 w cenie 1" to atrakcyjna dla nas oferta. Zakupy naprawdę mogą sprawiać nam przyjemność, pod warunkiem, że będą odpowiadać bieżącym potrzebom rodziny. Oszczędzanie to nie wyrzeczenie Oszczędzanie to środek, który pomaga w realizacji konkretnego celu, a nie wyrzeczenie. Jak wynika z badań, 40% osób, które zdecydowały się na oszczędzanie, już po dwóch miesiącach przestaje traktować to zadanie jako wyzwanie, a zaczyna rozpatrywać w kategorii pożytecznego nawyku. Im więcej członków rodziny włączy się do akcji oszczędzania, tym szybciej uda się odłożyć większe pieniądze na wymarzony cel. Przykład? Córki jednej z naszej czytelniczek w ciągu kilku miesięcy wspólnie odłożyły na trampolinę do ogrodu. Gdyby odkładała na ten cel tylko jedna dziewczynka, ten czas wydłużyłby się do kilkudziesięciu miesięcy. Wyznaczanie sobie celu to konieczność By oszczędzanie było skuteczne, musimy być świadomi celu, w jakim to robimy. Nawet najlepszy plan pozostanie jedynie planem, jeśli nie będziemy wiedzieli, po co mamy się wysilać. A każdy wysiłek zasługuje na nagrodę, bo inaczej nasze działanie jest bezcelowe. Nie ma znaczenia, czy gromadzimy kapitał na przyszłe wakacje, czy planujemy za kilka lat kupić mieszkanie dziecku, czy po prostu chcemy spłacić długi. Możesz skorzystać z pomocy doradcy Jeśli chcesz oszczędzać, ale nie wiesz, od czego zacząć, możesz skorzystać z usług profesjonalnego doradcy finansowego. Taka konsultacja, wbrew obiegowej opinii, nie jest kosztowna. Taki doradca pomoże w opracowaniu optymalnego planu oszczędzania i podpowie, na czym można zaoszczędzić. Trzymaj się planu Oszczędzanie nie może być przypadkowe i realizowane od święta. Takie spontaniczne zrywy tutaj nie wystarczą. Największe efekty osiągniesz wówczas, gdy będziesz odkładać pieniądze systematycznie, w sposób wcześniej zaplanowany. Mądrego oszczędzania trzeba się nauczyć. Warto więc najpierw wyznaczyć cel i pożądany termin jego realizacji, a następnie wybrać odpowiedni plan. Na drugiej stronie znajdziesz przykładowy plany oszczędzania przygotowany przez ekspertów IdeaExpert. Okazuje się, że niewielka modyfikacja swoich nawyków, może przynieść oszczędności od kilkuset złotych w ciągu jednego miesiąca do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych rocznie. Polecamy: Jak żyć oszczędniej – analiza wydatków trzech rodzin i rady finansisty jak mniej wydawać? [CMS_PAGE_BREAK] Jak ułożyć plan oszczędzania? Od czego zacząć? Jeśli chcesz zacząć oszczędzać, zacznij od rozpisania planu oszczędzania, kierując się poniższymi zasadami: Spisz listę rzeczy/nawyków, które mają negatywny wpływ na twoje zdrowie, a których wyeliminowanie może przynieść nie tylko poprawę samopoczucia, ale również oszczędności. Na przykład zrezygnuj z gotowych dań, przerzuć się na warzywa, chude mięso. Ile zaoszczędzisz? W skali miesiąca co najmniej 40-60 zł (to średni koszt czterech dań "na wynos"). Natomiast w skali roku około 480-720 zł. Jeździsz samochodem do pracy, na zakupy, do kina, na plac zabaw z dzieckiem? Spróbuj to zmienić. Jeśli musisz zrobić drobne zakupy, wybierz się do najbliższego sklepu na nogach. 40 litrów paliwa to koszt rzędu 200 zł miesięcznie, w skali roku można zaoszczędzić nawet 2400 zł. Zrezygnuj z kupowania przekąsek. Lepiej weź do pracy coś, co zostało ci z kolacji, ewentualnie postaw na owoce lub warzywa. Koszt 12 batoników to około 12 zł (zakładając, że kosztują one złotówkę). W skali roku to oszczędność rzędu 144 zł. Zrób listę rzeczy, które generują wydatki, a z których spokojnie możesz zrezygnować. Zadaj sobie pytanie, czy na pewno potrzebujesz 10. pary kozaków lub drugiego płaszcza w tym samym kolorze. Może zamiast wydawać kolejnych 200 złotych, lepiej poszukać tańszych dodatków, które pozwolą ci na ciekawe stylizacje z wykorzystaniem ubrań, które już są w twojej szafie. Pamiętaj, że nowa para butów, to koszt rzędu 200-300 zł, co w skali roku może generować oszczędności rzędu 2400-3600 zł. Jeśli wychodzisz do sklepu, zrób listę potrzebnych rzeczy. W ten sposób unikniesz dodatkowych wydatków w postaci niepotrzebnego płynu do mycia (bo był na promocji), dodatkowych 2 kilogramów mąki (bo nie pamiętałaś, czy jest w domu) itp. Przemyślane zakupy pozwalają zaoszczędzić w skali miesiąca co najmniej 40-60 zł, co w skali roku daje 480-720 zł. Oszczędzaj energię. Wyłączając światło i listwy, które chronią sprzęt i pozwalają łatwo wyłączać go z systemu stand by, wyjmując ładowarkę z kontaktu możesz w skali miesiąca zaoszczędzić około 10-15 zł. Mało? Pomyśl, że w skali roku to co najmniej 120-180 zł. To chyba najmniej "bolesna" forma oszczędzania. Zobacz także: 7 sposobów, by nauczyć dziecko oszczędzania [CMS_PAGE_BREAK] Zrób listę rzeczy, które pomogą ci podreperować rodzinny budżet bez konieczności z rezygnowania z przyjemności. Wyjście do muzeum czy do kina to spory wydatek dla czteroosobowej rodziny. Czasem warto skorzystać z pomocy serwisów, które informują o ciekawych imprezach, bezpłatnych warsztatach czy otwartych piknikach rodzinnych. Korzystając z tego typu imprez przynajmniej raz w miesiącu, możesz zaoszczędzić od 20 do 100 zł, co w skali roku daje oszczędność rzędu 240-1200 zł. W okresie wiosennym i letnim możesz zrezygnować z karnetu na siłownię i ćwiczyć na świeżym powietrzu. Poszukaj Ogródka Jordanowskiego, toru dla rolkarzy lub kompana do biegania. Rezygnacja z karnetu w tych miesiącach, to koszt rzędu 100 zł, a w skali co najmniej 5 miesięcy 500 zł. Oszczędzanie – jak pisaliśmy wcześniej – nie polega na rezygnowaniu z zakupów w ogóle, tylko na robieniu ich z głową. Czasem warto poczekać z zakupem nowych ubrań na wyprzedaż lub wybrać się do outletów. Te same rzeczy mogą być o kilkadziesiąt procent tańsze. Robiąc w ten sposób zakupy można miesięcznie zaoszczędzić około 200 zł, a w skali roku około 2400 zł. Szukaj tańszych rozwiązań Jeśli twoje dziecko nie dostało się do przedszkola lub żłobka, a ciebie nie stać ani na przedszkole prywatne, ani na opiekunkę, pomyśl o współpracy z innymi mamami. Dogadajcie się i wspólnie znajdźcie opiekunkę, która zaopiekuje się twoim maleństwem i twojej koleżanki. Twoje dziecko zyska kompana do zabaw, a ty zaoszczędzisz trochę pieniędzy. To może być oszczędność nawet rzędu 800 zł, co w skali roku daje 9600 zł. Oszczędzać możesz również na wodzie... butelkowanej. Zainwestowanie w dobry filtr do wody jest działaniem nie tylko tańszym (w dłuższej perspektywie czasu), ale i lepszym dla środowiska naturalnego. Pół litra wody butelkowanej kosztuje 1-2 zł, litr wody z dużego zbiornika (np. pięciolitrowego) to mniej niż 30 gr, a filtrowana woda z kranu to koszt ok. 10 gr za litr. W skali miesiąca można zaoszczędzić około 30-57 zł (koszt zamiany wody butelkowanej na filtrowaną – 1 L dziennie), a w skali roku to oszczędność rzędu 360 – 6840 zł Regularnie podliczaj oszczędności To ci pozwoli na bieżąco kontrolować zaoszczędzone pieniądze i pomyśleć o odłożeniu ich na jakiejś lokacie czy subkoncie. Warto przeczytać: 15 sposobów na oszczędzanie Tekst powstał na podstawie materiałów/wyliczeń przygotowanych przez ekspertów IdeaExpert/ udostępnione przez AtoPR.
Możesz zrobić wiele, by zadbać o środowisko naturalne również podczas gotowania i przyrządzania posiłków! Zwłaszcza że 5 czerwca obchodzimy Światowy Dzień Ochrony Środowiska.
Czy wiesz, że zanim zjesz jedno jabłko zużytych zostaje ok. 124 litrów wody? A zanim na twoim talerzu znajdzie się stek o wadze ok. 15 dkg – ponad 2300 litrów wody? Światowy Dzień Ochrony Środowiska obchodzony jest co roku w ponad 100 krajach świata. Ale możesz na co dzień dbać, by żyć bardziej ekologicznie. Jak to zrobić podczas gotowania i jedzenia radzi Katarzyna Granat, specjalistka ds. ochrony środowiska w programie edukacyjnym „Żyj smacznie i zdrowo". 1. Drzwi lodówki i zamrażarki otwieraj na krótko W ten sposób nie dopuścisz do utraty temperatury i wilgoci z jej wnętrza, co w konsekwencji zwiększa pobór energii elektrycznej. Drzwi do zamrażarki powinny być zamknięte. Ich niedomykanie z powodu nacieków lodu powoduje dużą utratę energii. Należy pamiętać, by rozmrażać zamrażarkę zanim warstwa lodu będzie miała ok. 10 mm! 2. Produkty zamrożone rozmrażaj w lodówce Będą one wchłaniać ciepło lodówki, co w efekcie przyczyni się do mniejszego zużycia energii elektrycznej przez lodówkę. 3. Planuj zakupy przed wyjściem do sklepu W ten sposób nie kupisz za dużo jedzenia, które może się zmarnować. Unikniesz też kupowania impulsowego. Jeśli już wiesz, że jakiegoś produktu nie uda ci się zjeść, zanim się zepsuje, to zamroź go. 4. Nie marnuj jedzenia Przygotowuj jedzenie w odpowiedniej ilości, w sam raz na posiłek. Na półce w lodówce ustawiaj produkty starsze z przodu półki, a nowsze z tyłu – w ten sposób sięgniesz po żywność kupioną wcześniej i nie dopuścisz, by minął jej termin przydatności do spożycia. 5. Przygotowuj przetwory To świetny sposób na przetwarzanie nadwyżek jedzenia lub sezonowych produktów, dzięki której żywność możesz ją przygotować na później. Kiszonki, np. kapusty czy innych warzyw są dobrym sposobem wykorzystywania sezonowo występującej żywności, którą zachowujemy na kolejne miesiące, w których te produkty naturalnie nie występują. 6. Podczas gotowania używaj pokrywek Gotowanie w garnku z pokrywką pozwala zaoszczędzić nawet ok. 30 proc. energii. Pamiętaj też, by płomień ognia w kuchence gazowej nie wychodził poza obwód garnka. Średnica garnka powinna być nieco większa (ok. 2 cm) od średnicy palnika czy płyty grzewczej. 7. Piekąc, warto parę minut wcześniej wyłączyć piekarnik Zaoszczędzisz energię, a potrawa i tak dopiecze się w jeszcze gorącym piekarniku. 8. Kupuj żywność ekologiczną (jeśli cię na to stać) Produkty ekologiczne wytwarzane są przy zachowaniu wysokiego stopnia różnorodności biologicznej, ochrony zasobów naturalnych i dzięki stosowaniu wysokich standardów dotyczących dobrostanu zwierząt. W ich produkcji dopuszczone są do stosowania nawozy i środki poprawiające właściwości gleby, m.in. obornik czy kompost z odpadów domowych. 9. Zagospodarowuj resztki To czego nie zjesz, przeznacz na posiłek na następny dzień, użyj do zapiekanki, a pieczone mięso wykorzystaj jako wędlinę do kanapek. Takie odpadki jak skorupki z jajek, obierki ziemniaków i warzyw, torebki po herbacie czy herbatkach ziołowych, postaraj się kompostować. Kompostowanie odpadów bio należy realizować we własnym zakresie bądź poprzez służby oczyszczania wskazane w gminie/w mieście.
Jak oszczędzają mamy: prawdziwe historie
Skąd brać pieniądze na (nie)codzienne wydatki? Kilka mam podzieliło się z nami swoimi sposobami na to, by budżet zawsze się dopinał na ostatni guzik.
Nie udaje ci się dopiąć domowego budżetu? Nie wiesz, jak innym rodzicom udaje się oszczędzać? Oto historie mam, które opowiadają, jak udaje im się regularnie odkładać pieniądze. Anna: Prowadzę księgowość Na początku mojego małżeństwa było ciężko. Potrzebowaliśmy czasu, aby nauczyć się lepiej zarządzać finansami, nie tracąc przy tym przyjemności. Od czterech lat prowadzę zeszyt, w którym co miesiąc wpisuję, ile wpływa do domowej kasy i odejmuję poszczególne kwoty rachunków czy innych wydatków. Ustalam, ile nam zostanie, ile z tego można odłożyć, a ile wydać na przyjemności. Mamy też skrzynkę na odkładane pieniądze. Jeśli zbiorę sumę wystarczającą, np. na opłacenie OC, wkładam ją do osobnej koperty i tych pieniędzy nie ruszam... Nasz system się sprawdza. Choć zarabia tylko mąż (utrzymuje czteroosobową rodzinę i płaci za moje studia, w dodatku synek jest na diecie bezglutenowej, co się wiąże ze sporymi wydatkami) funkcjonujemy bardzo dobrze. Wszystko jest opłacone, co weekend wychodzimy, np. do palmiarni, zoo, i odkładamy jeszcze na wakacje! Marta: Kontrolujemy wydatki Od chwili, gdy przestałam pracować (ciąża, poród, wychowanie dzieci), finansami zajął się mąż. To on dba o to, by nam wystarczało do końca miesiąca. Zrobił sobie specjalny arkusz kalkulacyjny i zgodnie z nim planuje nasze tygodniowe, miesięczne, a nawet dwumiesięczne wydatki. Oczywiście zawsze są wydatki nadprogramowe, nie jesteśmy w stanie wszystkiego przewidzieć. Na cotygodniowe zakupy zawsze mamy przeznaczoną konkretną kwotę i staramy się, żeby nam wystarczyła. Zawsze zwracam uwagę na ceny i kupuję tam, gdzie jest taniej (mąż niekoniecznie, bo nie lubi zakupów i wolałby je zrobić w jednym miejscu). Zwracam uwagę na promocje. Bywa i tak, że muszę z czegoś zrezygnować. Na zakupy ciuchowe itd. wybieramy się, gdy fundusze nam na to pozwalają. To samo dotyczy wyjść ze znajomymi. Zresztą mąż, wspierając się ze swoim arkuszem, planuje wszystko tak, żeby było dobrze. Agata: Mam „spółkę” z koleżankami Na moim osiedlu mieszka sporo młodych mam. Wymieniamy się zabawkami, ciuszkami i książeczkami naszych dzieci, a także różnymi akcesoriami, ciuchami, torebkami, a nawet większymi rzeczami typu rowerek czy biurko. Co jakiś czas spotykamy się w większym gronie i organizujemy wymianę na dużą skalę. To świetny sposób, bo zdobywamy rzeczy, które dla nas są nowe (choć ktoś już ich używał), nie wydajemy pieniędzy i nie gromadzimy w domach stosów kompletnie nieprzydatnych przedmiotów, np. nietrafionych prezentów, zbyt pochopnie kupionych, nielubianych ciuchów. Rzeczy, których już nie potrzebuję, sprzedaję także na aukcji internetowej. Tam robię również zakupy – nie przeszkadza mi, że ze spacerówki mojego dziecka ktoś już korzystał, ale kupuję tylko rzeczy w dobrym stanie. [CMS_PAGE_BREAK] Mniej wydajemy na siebie ANIA: Mamy do dyspozycji blisko dwa tysiące złotych miesięcznie. Planujemy, co kupić, a z czego możemy zrezygnować. Oszczędzamy przede wszystkim na sobie. Odmówiliśmy sobie częstych wyjazdów do miasta, chodzenia po restauracjach, zamawiania gotowych dań... Nie wydajemy dużo na ubrania. Ciuszki i akcesoria dla dziecka dostaliśmy od znajomych, dzięki czemu udało się sporo zaoszczędzić. Robimy zakupy zgodnie z listą, porównujemy ceny, kupujemy tam, gdzie jest taniej, także przez internet. Leczymy się w publicznej służbie zdrowia, dzięki temu nie wydajemy na wizyty prywatne. Najwięcej kosztuje nas jedzenie dla Mai, ale na tym nie mamy zamiaru oszczędzać. Zobacz też: Ubrania dla dzieci: jak kupować je z głową Małgorzata: Nie oszczędzam, po prostu nie lubię przepłacać Zawsze wiem, ile w danym miesiącu wydam na rachunki, na jedzenie itd. Sprawdzam oferty i ceny, śledzę gazetki z informacjami o przecenach czy wyprzedażach. Jestem łowcą okazji, korzystam z kuponów rabatowych. Zbieram w sklepach punkty, które potem wymieniam np. na bony zniżkowe albo prezenty. Nie boję się próbować tańszych artykułów, niektóre są lepsze niż te drogie. Makaron i produkty z długim terminem ważności (chemię, kosmetyki) kupuję w zbiorczych opakowaniach. Wybieram sezonowe warzywa i owoce, kupuję je od ludzi, którzy mają działki, ogrody. Na zakupy idę zawsze z listą, gotówką, najedzona i w dobrym humorze. Ubrań szukam na wyprzedażach lub w lumpeksach. Mam jeden ulubiony, w którym czuję się jak w normalnym sklepie (typowych szmateksów unikam). Czasem wydaję więcej, bo to się opłaca. Np. droższa pościel posłuży mi przez lata, a nie do pierwszego prania – to takie małe inwestycje. Biorę udział w testowaniu różnych marek, dzięki dzieleniu się opiniami często dostaję pełnowartościowe produkty, np. kosmetyki. Korzystam także z zakupów grupowych (robi się je z innymi przez internet). Np. na sushi, które uwielbiam, a które jest drogie, oszczędzam do 70 proc. Zobacz: Mądra Polka przed szkodą: nie daj się naciągnąć Marzena: Unikam sklepów Potrafię wydać każdą kwotę, w dodatku na nic. Tu pięć złotych, tam pięć złotych i okazuje się, że pieniędzy już nie ma. Dlatego, jeśli tylko mogę, unikam sklepów (wiadomo: czego oczy nie widzą...), a na cotygodniowe zakupy wysyłam mojego odpornego na pokusy męża. Zobacz: Jak kupić dobrą zabawkę?
Jak żyć oszczędniej – analiza wydatków 3 rodzin i rady finansisty jak mniej wydawać
Poprosiliśmy trzy rodziny, by opowiedziały nam wszystko o swoich finansach. Jak i gdzie kupują? Na co wydają najwięcej? Ich wydatki przeanalizował finansista. Podpowiada, jak można żyć oszczędniej.
Przedstawiamy 3 różne rodziny z różnymi dochodami. Jak wszyscy, nasi bohaterowie, chcieliby mniej wydawać i oszczędzać. Dlatego opowiedzili nam wszystko o swoich finansach. Przeanalizował to specjalista z portalu Money.pl. Oto jego wnioski i rady, jak mniej wydawać i mieć więcej pieniędzy na koncie (lub mniejsze długi). Wydatki Rodziny 1 (Państwo Rozsądni) Magda ma stałą pensję, a jej mąż prowadzi własną działalność i zarabia raz na jakiś czas większą sumę. Mają dwuletniego synka. Mieszkają w wynajętym mieszkaniu. Mają do dyspozycji 3,5–4 tys. zł miesięcznie, ale bywa różnie, bo są lepsze i gorsze miesiące. Stałe wydatki (wynajem mieszkania, rachunki, żłobek, paliwo) to w ich przypadku ok. 2300 zł. – Byłoby nieźle, ale nie mamy własnego mieszkania, dlatego naszą sytuację oceniam jako ciut poniżej przeciętnej – mówi Magda. Oboje z mężem planują wydatki, sprawdzają rachunki, itd. Ale też odmawiają sobie czegoś, czego potrzebują. – Mamy wyrobione nawyki, wiemy, co się opłaca, a co nie. Nie tylko dla oszczędności, ale i ze względu na ekologię nie zapalamy wszystkich świateł, przykręcamy kaloryfery, gdy wychodzimy, mamy energooszczędne żarówki. Policzyliśmy nawet, czy bardziej opłaca się korzystać z czajnika elektrycznego czy zwykłego. Okazało się, że wychodzi prawie na to samo, więc postawiliśmy na wygodę. Poza tym o wydatkach mówią tak: Wydatki na dziecko Stawiamy na to, by ubranie było wygodne, praktyczne i ładne, a to, czy jest ze sklepu czy używane, nie ma dla nas większego znaczenia. Zawsze kupujemy nowe buty. Nasz synek ma sporo zabawek, także edukacyjnych. Kupujemy je również bez okazji, ale nie są to jakieś zawrotne ilości – mówi Magda. Starają się korzystać z państwowej służby zdrowia, ale jeśli jest potrzeba (trzeba wezwać lekarza do domu albo są długie kolejki do specjalistów) po prostu płacą. Wydatki na jedzenie – Żwyność kosztuje nas około 1040 zł. Staramy się robić zakupy w dyskontach, czasem w supermarketach, zwracamy jednak uwagę nie tylko na ceny, ale i na jakość. Rzadko jadamy na mieście, ale nie z oszczędności, zwyczajnie tak wolimy. Nie kupuję też np. gotowych soków, wszystko przygotowuję w domu – wyjaśnia Pani Rozsądna. Pozostałe wydatki Mąż Magdy najchętniej chodziłby ciągle w tym samym, ona kupuje ciuchy w zależności od potrzeb. – Nie mam ulubionych marek, jeśli coś mi się podoba i mogę sobie na to pozwolić, kupuję, a jeśli znajdę coś ciekawego w secondhandzie, kupuję i tam. Sporo wydajemy na porządne, skórzane buty, bo są zdrowsze, ładniejsze i w ostatecznym rozrachunku bardziej opłacalne: wystarczają na dłużej. Rzeczy do domu? Nie przesadzają z tym, bo mieszkają w wynajętym mieszkaniu i nie mogą obrastać przedmiotami. Nic nie wydają na elektroniczne gadżety, np. nowe modele telefonów. – Zbieramy na własne mieszkanie lub dom, dlatego staramy się ograniczać bieżące wydatki. Nie udaje się nam odkładać stałej kwoty co miesiąc, ale odkładamy wszystko, co zostanie na koniec miesiąca oraz wszelkie nadwyżki (np. większy wpływ gotówki). Polecamy też: Własne mieszkanie? To nie musi być trudne! Opinia naszego eksperta o wydatkach rodziny 1 Magda i jej mąż bardzo racjonalnie gospodarują pieniędzmi, trudno więc namawiać ich do cięcia wydatków. Co mógłbym zaproponować? Trwałe, markowe zabawki są bardzo drogie, warto więc kupować je z drugiej ręki, np. na aukcjach internetowych. Są mniejszym obciążeniem, a mogą długo służyć dziecku. Przy nieregularnych dochodach trudno zaproponować plan systematycznego oszczędzania dla dziecka, jednak mieszkanie czy dom to dobra motywacja, aby podjąć wysiłek. Tym bardziej że bez oszczędności trudno myśleć o kredycie hipotecznym (niemal wszystkie banki oczekują od klientów wkładu własnego). Warto przyjąć zasadę, że odkładamy określony procent od zarobionych pieniędzy. Chudy miesiąc? Odkładamy mało. Przyszedł przelew po intratnym zleceniu? Odkładamy kilka tysięcy złotych. Zobacz też: Jak wydają Rozważny i Romantyczna oraz jak wydaje Rodzina Spontaniczna [CMS_PAGE_BREAK] Wydatki Rodziny 2 (Rozważny i Romantyczna) Aśka i jej mąż mają do dyspozycji 10–12 tys. zł miesięcznie. Oboje pracują, mają dwoje dzieci (pięć i pół roku oraz trzy lata), spłacają kredyt za mieszkanie. – Mamy niezłe dochody, ale irytuje mnie to, że po zapłaceniu raty kredytu, czynszu, rachunków i zrobieniu pozostałych opłat (ok. 4200 zł miesięcznie) w kieszeni zostaje nam o wiele mniej, niż bym chciała. Samo paliwo do dwóch samochodów kosztuje nas 700 zł. A przecież trzeba jeszcze opłacić ubezpieczenia, przeglądy. Poza tym o swoich wydatkach mówią tak: Wydatki na dzieci Przedszkole, szkoła i zajęcia dodatkowe kosztują ich około 250 zł miesięcznie. – Pozostałych wydatków nigdy nie liczyliśmy. Bywa różnie, bo wiadomo jak to jest: przed zimą kupi się dzieciom po parze butów i już jest 600 zł mniej, ale nie robi się tego co miesiąc. Ubranka kupuję w sieciówkach i w sklepie internetowym. Z zabawkami nie szalejemy: nasze dzieci dostają je rzadko, najczęściej z jakiejś okazji. Sporo wydajemy na prywatnych lekarzy – dentystę czy alergologa. Polecamy też: Zakupy za grosik Wydatki na jedzenie Wydają na nie 2–2,5 tys. zł. Podstawowe zakupy (mleko, jogurt, masło) robią w dyskoncie, jednak dużo kosztuje ich żywność ekologiczna (mięso, jajka i warzywa). Pozostałe wydatki Rzadko kupują coś do domu – już się urządzili. Nie są fanami elektronicznych gadżetów, więc na to także nie wydają pieniędzy. Mąż Aśki nie lubi nowych ciuchów. Ona tak. – Z pełną świadomością funduję sobie raz na jakiś czas coś, czego pewnie nie powinnam, np. sukienkę, drogie buty. Nauczyłam się jednak nie robić tego na hurrra! Na przykład tylko dlatego, że jest wyprzedaż – mówi. Oboje lubią od czasu do czasu wyjść do miasta, z dziećmi lub bez. Uprawiają sport, płacą za karnety do fitness klubu. Z czego mogliby zrezygnować? – Może z auta męża? – zastanawia się Aśka. Ona ze swojego nie może, bo wozi dzieci do szkoły i przedszkola oraz załatwia wszelkie domowe sprawy. – Moglibyśmy pewnie zrezygnować z wyjść, a ja z ciuchów czy drogich butów, ale... Chcę korzystać z życia. Odkładamy też na emerytury, bo nie chcemy na starość zostać na lodzie. Lokujemy pieniądze w funduszach inwestycyjnych. Gdyby nie mój mąż, nie mielibyśmy żadnych oszczędności. To on jest rozważny. Ja romantyczna – przyznaje ;-) Opinia naszego eksperta o wydatkach rodziny 2 Rodzina ma spore dochody, wystarcza jej nie tylko na bieżące wydatki, ale i na odkładanie pieniędzy na przyszłość. Nie musi więc rezygnować z drobnych przyjemności ani obniżać standardu życia. Co może zrobić? Na pewno nie ma sensu oszczędzać na jedzeniu, warto jednak zawsze sprawdzać, czy droższa żywność jest rzeczywiście warta swojej ceny. Niestety, zdarza się, że hasło „ekologiczna” jest wyłącznie chwytem marketingowym. Wydatki na paliwo można zmniejszyć nawet o 40 procent poprzez zainstalowanie instalacji gazowej. Koszt takiego przedsięwzięcia jest spory (blisko 5 tys. zł), ale przy intensywnym jeżdżeniu szybko się zwraca. Najtańsze w eksploatacji są pojazdy na CNG, czyli gaz ziemny. Minusem jest mała liczba stacji do tankowania, ale jeśli mamy jakąś na trasie przejazdu, naprawdę warto. Odkładanie pieniędzy na emerytury jest ważne. Warto robić to w ramach indywidualnych kont emerytalnych – prowizje nie są wyższe, za to nie płaci się podatku Belki, gdy po wielu latach inwestowania będzie się wypłacać pieniądze (gdy kwota będzie duża, podatek może wynieść nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych). Zastanawiasz się, jak odkładać? Przeczytaj: Przyszłość zapewniona Zobacz też jak wydaje Rodzina Spontaniczna [CMS_PAGE_BREAK] Wydatki Rodziny 3 (Państwo Spontaniczni) Kinga i jej mąż mają 16-miesięcznego synka. Oboje pracują. Spłacają kredyt na mieszkanie. Do dyspozycji mają około 8 tys. zł miesięcznie, czasem wpadają im jakieś dodatkowe pieniądze. Opłaty stałe to około 6 tys. zł (opiekunka, kredyt za mieszkanie, kuchnię i auto, prywatna służba zdrowia). Samo paliwo kosztuje ich ok. 800 zł. – Co miesiąc brakuje nam około dwóch tysięcy, żyjemy ponad stan. Odkąd mamy dziecko, nie udało się nam zaoszczędzić złotówki. Żyjemy od wypłaty do wypłaty, to stresujące. Denerwuje nas to, że choć ciężko pracujemy, nie wystarcza nam. Inna sprawa, że chcemy mieć coś z życia i mamy dość lekki stosunek do pieniędzy (póki są, korzystamy z nich, a potem mamy wyrzuty sumienia). Oto relacje o podstawowych wydatkach: Wydatki na dzieci Same pieluchy (kupują je w promocji, ale wyłącznie renomowanych firm) kosztują ich ok. 200 zł miesięcznie, mleko modyfikowane ok. 160 zł, probiotyki, witaminy ok. 85 zł. – Co miesiąc kupujemy jakieś zabawki albo książeczki (ok. 100 zł), bardzo często ciuszki, bo mały szybko rośnie. Ubrania (poza bielizną) kupujemy także używane, buty zawsze są nowe. Wydatki na jedzenie Na jedzenie wydają 1200–1500 zł miesięcznie. Dla siebie kupują w dyskontach, dla dziecka w drogich delikatesach, zamawiają też mięso u gospodarza. Dużo jedzenia, np. przetwory czy owoce, dostają od dziadków, co bardzo ratuje ich budżet. Sporo kosztuje ich także to, że oboje jadają w pracy. Pozostałe wydatki Odkąd pojawiło się dziecko, w ogóle nie kupują ubrań. – Kiedyś wydawałam na nie pokaźną kwotę, mam zapasy na kilka lat – śmieje się Kinga. – Ale jak zobaczę, jakąś świetną torebkę nie mogę się powstrzymać. Inne luksusy? Wyjścia do knajpek. Nie powinniśmy, ale robimy to, bo lubimy spotykać się tam ze znajomymi. Opinia naszego eksperta o wydatkach rodziny 3 Trudno cieszyć się życiem, odmawiając sobie przyjemności, jednak jeśli to się kończy wyrzutami sumienia, warto coś zmienić. Zamiast kuracji wstrząsowej proponuję metodę drobnych kroków. Najważniejsze: planowanie wydatków (nawet dość ogólne). Nie trzeba rezygnować z torebki, jeśli wiemy za ile i kiedy możemy ją kupić. Sporo można zaoszczędzić, rezygnując z jedzenia poza domem. Pochłania to wiele pieniędzy. Może więc warto zabrać z domu kanapkę choć co drugi dzień? Wieczorne wyjścia (je także lepiej by było ograniczyć) mogą być nagrodą za ograniczenia w lunchach. Moim zdaniem warto też sprawdzić, czy tańsze pieluchy rzeczywiście są gorsze. Może wcale nie? Oszczędzanie warto zacząć od tego, że określoną kwotę, np. 300 zł, wpłacamy na fundusz inwestycyjny albo lokatę zaraz po otrzymaniu wypłaty. Zaoszczędzone przez parę miesięcy pieniądze warto zainwestować w instalację gazową do auta (wydatki na paliwo spadną z 800 do 500 zł. Sprawdź też: zakupy dla noworodka
7 sposobów, by nauczyć dziecko oszczędzania
Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci. Dlatego postawy dotyczące poszanowania pieniędzy i ich oszczędzania powinno kształtować się w świadomości dzieci jak najwcześniej.
To, czy dziecko będzie szanowało pieniądze i czy będzie potrafiło zadbać o swoją finansową przyszłość, zależy w dużym stopniu od rodziców. Oto nasz miniporadnik w jaki sposób uczyć dziecko zarządzania swoimi finansami. 1. Pokaż dziecku, że pieniądze trzeba szanować Dzieci najlepiej uczą się przez naśladownictwo, co świetnie obrazuje przysłowie „niedaleko pada jabłko od jabłoni”. Jako dzieci patrzymy na zachowanie naszych rodziców i przyswajamy wiedzę przez obserwację. Pewne zachowania, na pozór nieświadomie, zapadają w pamięć i wpływają na nasze zachowania w dorosłym życiu. To odnosi się również do płaszczyzny finansowej. Jeśli dziecko widzi, że rodzice kontrolują wydatki i uważnie liczą każdą złotówkę, nabierze poszanowania dla pieniędzy. Sprawdź też: 7 rzeczy, które twoje dziecko powinno wiedzieć o pieniądzach 2. Dawaj dziecku kieszonkowe Dobrym sposobem uczenia dziecka gospodarowania pieniędzmi jest dawanie mu kieszonkowego. Jego wysokość zawsze powinna być uzależniona od możliwości finansowych rodziców, zakresu wydatków i wieku dziecka. Ważne jest, by wspólnie dokładnie ustalić, jakie wydatki mają być z wyznaczonej kwoty pokrywane. Dziecko musi mieć świadomość, że jeśli wyda pieniądze wcześniej, to będzie musiało obejść się bez „dokładki” aż do następnego kieszonkowego. Nie można też ulegać prośbom – liczy się konsekwencja działania. Czy wiesz, jak wyznaczać dziecku granice? 3. Naucz dziecko planować wydatki Dając dziecku kieszonkowe, warto z nim usiąść i zastanowić się wspólnie, co chciałoby za te pieniądze kupić – co chce bardziej, a bez czego może się obejść. To świetny pierwszy krok do nauki prowadzenia domowego budżetu. 4. Zachęcaj do oszczędzania Rodzice powinni namawiać dzieci do odkładania pieniędzy na wymarzone cele. W ten sposób dziecko uczy się cierpliwości oraz oszczędzania i jeszcze bardziej docenia nową rzecz. Warto też zachęcić dziecko do odkładania co miesiąc jakieś kwoty z kieszonkowego. Jeśli dostaje 100 zł miesięcznie, to z tej kwoty powinno odłożyć 10 zł. Motywacją może być dla dziecka obietnica, że za każde zaoszczędzone 10 zł dostanie od rodziców premię w wysokości na przykład 2 zł. 5. Róbcie wspólne zakupy Wspólne zakupy mogą być nauką przez zabawę. Jeśli dziecko umie już dobrze liczyć, może razem z rodzicem dodawać ceny produktów wkładanych do koszyka. Kiedy ich wartość przekroczy założoną kwotę, dziecko to zauważy i zastanowi się, co zrobić z takim fantem – odłożyć jakiś produkt, a może poszukać jego tańszego odpowiednika. Sprawdź: Czy pozwalasz dziecku na zbyt wiele – test [CMS_PAGE_BREAK] 6. Motywuj dziecko W nauce oszczędzania pomaga też motywacja. Każde dziecko raz na jakiś czas marzy o jakimś przedmiocie, który kosztuje tyle, że nie stać go na jego zakup z samego kieszonkowego. Jeśli rodzice ocenią, że rzecz jest warta zakupu i może dziecku rzeczywiście się przydać, a do tego stać ich na nią, mogą zaproponować pewien układ. Warunkiem zakupu wymarzonej rzeczy powinno być odłożenie przez dziecko pewnej kwoty z kieszonkowego – wtedy rodzice zobowiązują się do dołożenia brakujących pieniędzy i kupna przedmiotu. To zmobilizuje do odmawiania sobie pewnych przyjemności na rzecz czegoś innego. Czytaj też: Zabawa w sklep 7. Ucz obowiązków Niektórzy rodzice popełniają pewien błąd, który źle odbija się na wychowaniu i na pewno nie uczy dziecka oszczędzania czy dobrego gospodarowania pieniędzmi. Nagradzają pieniędzmi za dobre oceny, płacą za wykonywanie obowiązków domowych. Uczą, zapewne nieświadomie, że za wszystko trzeba oczekiwać zapłaty albo też patrząc na to z drugiej strony, nie warto robić tego, co nie przynosi zysku. Co może prowadzić do wniosku, że najważniejsze są pieniądze, a rodzice ani nikt inny nie może oczekiwać niczego od dziecka oraz że wszystko da się przeliczyć na złotówki. W takim przypadku to nie nauka oszczędzania, a gromadzenia pieniędzy. Podane sposoby są proste, ale skuteczne. Kluczem do sukcesu jest konsekwencja! Bez niej wszystko pójdzie na marne. Dla wielu dzieci nauka oszczędzania jest trudna, czasem bolesna – to w końcu jakieś ograniczenie. Rodzice nie mogą jednak ulegać szantażom emocjonalnym, łzom, napadom histerii etc. Czasem takie wybuchy trzeba po prostu przeczekać, a potem dalej stosować opisane wyżej sposoby. Gdy ulegnie się raz, te „razy” będą się już zawsze powtarzać... Ważne rady Małe dziecko powinno mieć skarbonkę, starszemu można założyć konto w banku. Pod żadnym pozorem nie wolno trzymać jego pieniędzy przy sobie, dając mu je wtedy, kiedy ich potrzebuje. Dziecko musi odczuwać, że to jego pieniądze i jeśli wyda na nieprzemyślane zachcianki, to nie kupi rzeczy istotnej. Tym sposobem będzie uczyło się na własnych błędach. Dzieci najlepiej i najchętniej uczą się poprzez zabawę. Nie od dziś są dostępne rożnego rodzaju gry, planszowe i komputerowe, które uczą już od najmłodszych lat, jak efektywnie i rozsądnie zarządzać kapitałem. Wiedza o oszczędzaniu i zarządzaniu pieniędzmi nie bierze się znikąd, a dziecko potrafi pytać w nieskończoność i bardzo szczegółowo. Rodzic musi być na to gotów. Warto dowiedzieć się jak najwięcej na temat budżetu, oszczędzania, inwestowania, cięcia wydatków, redukcji zadłużenia. Mając taką wiedzę, rodzice są lepszymi nauczycielami. Sprawdź: Jak dziecko może ci pomagać w domu Konsultantem merytorycznym tekstu jest PZU
Przyszłość zapewniona: fundusz czy polisa dla dziecka?
Mówi się, że pieniądze szczęścia nie dają… Jak jednak inaczej zapewnić dziecku dobry start?
Nie, nie masz wcale dużo czasu. To, że do matury dziecka jest jeszcze 18 lat, nie znaczy, że możesz zasypywać gruszki w popiele. Bo nawet się nie obejrzysz, gdy okaże się, że ten maluszek, co wczoraj raczkował po pokoju, jutro zajedzie na motocyklu przed dom, by przedstawić ci swoją dziewczynę. Fajnie by było, gdyby mógł jej powiedzieć: „Będę studiować na najlepszej uczelni na świecie… Dzięki rodzicom”. Jeśli właśnie o tym marzysz, to już czas zacząć odkładać na to pieniądze. Tylko jak? Cóż..., zastanów się, jak silną masz wolę i jak stalowe są twoje nerwy. Gdzie oszczędzać ? Wszystko zależy od tego, jaka forma inwestowania odpowiada ci najbardziej. Polisa? Zgłoś się do towarzystwa ubezpieczeniowego (warto porównać oferty, sprawdzić, co dostaniesz w zamian za składkę). Fundusz? Zgłoś się do biura maklerskiego albo banku (zaoferują ci tylko swoje fundusze, a nie wszystkie dostępne na rynku). Możesz też poprosić o pomoc pośrednika finansowego (Open Finance, www.open.pl, Expander, www.expander.pl), który wybierze dla ciebie najlepszą ofertę. Polisa: wady i zalety Ten sposób oszczędzania będzie odpowiadał tym, którzy nie lubią ryzykować i wolą mieć pewny zysk. Jakie są zalety i wady polisy ubezpieczeniowej? + suma gwarantowana. To ty ustalasz, ile chcesz zebrać pieniędzy (można wcześniej oszacować, ile mogą kosztować np. studia) i taka właśnie kwota zostanie wypłacona np. gdy dziecko skończy 18 czy 20 lat. Możesz zdecydować o formie wypłaty – w całości lub w ratach. + dodatkowe świadczenia. Decydując się na polisę, kupujesz także spokój, czyli ubezpieczenie na wypadek twojej choroby czy śmierci. Dziecko dostanie odszkodowanie i sumę gwarantowaną – towarzystwo ubezpieczeniowe przejmuje na siebie obowiązek opłacania rat. - wyższa składka. Niestety, spokój kosztuje, zwykle od 200 do 300 zł (zakładając, że planujesz zgromadzić na koncie ok. 50 tys. zł). Wysokość składki zależy też wieku rodziców, płci, od tego, co robią i w jakiej są kondycji zdrowotnej. Fundusz: wady i zalety W przypadku funduszu ryzyko jest większe niż w wypadku kupienia polisy, ale na pewno mniejsze, niż gdybyś grał na giełdzie. Można wybrać fundusze, które inwestują agresywnie lub bezpiecznie. To ty decydujesz o wyborze funduszu. - nie ma sumy gwarancyjnej. Nie wiesz, ile dokładnie twoje dziecko dostanie pieniędzy, wiele zależy bowiem od sytuacji na rynkach finansowych. Można jednak tę kwotę oszacować – zakłada się, że twoje pieniądze wypracują 5–6 proc. w skali roku. To nie wszystko. Fundusze inwestują nie tylko składkę, ale też zysk, np. wpłacasz 100 zł, po miesiącu masz 110 zł, zatem następnego miesiąca procenty nalicza się od 110 zł i kolejnej składki, czyli w sumie od 210 zł! I tak co miesiąc. Oczywiście im dłużej inwestujesz w dany fundusz, tym lepiej. - nie ma żadnych zabezpieczeń. Inwestowanie w fundusz nie daje tego, co polisa ubezpieczeniowa. Nie ma wypłaty odszkodowania ani innych świadczeń. Dziecko dostanie tyle, ile uzbierałeś (jeśli z jakiegoś powodu musiałeś przerwać oszczędzanie). + mniejsza składka. Zakładając, że planujesz uzbierać ok. 50 tys. zł, miesięczna składka będzie wynosić od 100 do 150 zł. A może polisa i fundusz w jednym? Czyli polisa ubezpieczeniowa i fundusz inwestycyjny w jednym. Co ci to daje? Spokój pierwszej i wyższe zyski drugiego. Część składki przekazywana jest na ubezpieczenie (np. na wypadek choroby lub śmierci), reszta jest inwestowana. + korzyść podatkowa. Suma ubezpieczenia i suma wpłaconych składek chronione są przed podatkiem od zysków, tzw. podatku Belki (19 proc.). +/- składka (średnia). Czyli od 150 do 200 zł – to jest mniej niż gdybyś zdecydował się na polisę, więcej niż w wypadku funduszu. Konsultacja: Bernard Waszczyk, analityk Open Finance. Zobacz też: Od czego zacząć oszczędzanie?
Koperta z kokardką, czyli jak podarować pieniądze
Czasem to właśnie pieniądze mogą być najlepszym prezentem dla bliskich. Można je podarować tak, by było to i eleganckie, i niezbyt skomplikowane.
Mogą być prezentem nie tylko na Gwiazdkę, ale także z okazji ślubu, chrzcin czy urodzin. Ale dla wielu osób koperta wypchana banknotami nadal wygląda nieelegancko i może być odebrana jako próba zbycia obdarowanego. Jest kilka innych możliwości. Bon dla szwagierki Jeśli nie znasz gustu osoby, której chcesz zrobić prezent, najprościej jest dać jej bon podarunkowy o określonej wartości. Obdarowana osoba będzie mogła za niego kupić wymarzoną i zgodną z upodobaniami rzecz. Bony sprzedaje większość dużych sieci sklepów odzieżowych, kosmetycznych czy księgarń. Nastolatka ucieszy się z bonu na zakupy w sklepie z płytami, a szwagierka z radością zrealizuje swój w eleganckiej perfumerii. Wiele sieci (np. Empik czy Media Markt) zamiast bonów proponują karty podarunkowe, które można doładować określoną sumą. Polisa dla chrześniaka Jeśli chcesz dać prezent nie na doraźne potrzeby, ale z myślą o przyszłości, dobrym pomysłem jest polisa ubezpieczeniowa, tzw. inwestycyjna (lub np. posagowa) długoterminowa. Wtedy przy zawieraniu umowy jako osobę ubezpieczoną należy wskazać obdarowanego, by zgromadzone i zainwestowane środki zostały mu wypłacone po upływie określonego czasu. Jeśli kupujesz polisę dla dziecka, termin jej wypłaty powinien upływać po osiągnięciu przez nie pełnoletności. Będzie mogło wtedy zainwestować pieniądze np. w studia czy pierwsze mieszkanie. Przy podpisywaniu umowy konieczna jest obecność prawnego opiekuna – taki prezent nie będzie więc niespodzianką. Przy polisach pojawia się problem podatku od darowizny. Gdy jej kwota przekracza 4902 zł, należy go uiścić. Dotyczy to jednak tylko dalszych krewnych i osób niespokrewnionych, a nie najbliższych. Jeśli polisa będzie wypłacona w późniejszym terminie (tak jest w przypadku dziecka), nie ma tego obowiązku, bo jest to wypłata świadczenia i płaci się tylko tzw. podatek Belki. Konto dla siostrzenicy Za zgodą opiekuna także dziecko może posiadać rachunek w banku, ale dopiero gdy skończy 13 lat. Własne konto jest zachętą do oszczędzania i nauki gospodarowania pieniędzmi. Przydaje się przez wiele lat. Taki rachunek wraz z pewną kwotą wpłaconą na początek i kartą płatniczą może być doskonałym prezentem od chrzestnego czy cioci. By podarować dziecku taki prezent, należy wcześniej uzyskać zgodę jego opiekuna, którego obecność będzie wymagana przy podpisywaniu umowy w banku. Lokata dla brata Nie możesz otworzyć lokaty czy wykupić obligacji na rzecz innej osoby. Wyjściem jest zrobienie tego we własnym imieniu i udzielenie pełnomocnictwa osobie obdarowanej, która będzie mogła korzystać ze zgromadzonych środków. W przypadku prezentu dla dziecka pełnomocnictwa udziela się rodzicom lub prawnym opiekunom. Konsultacja: Sławomir Groszek, planer finansowy z firmy doradczej Open Finance. Zobacz też: Zadbaj o przyszłość swojego dziecka Prezenty na chrzest - sprawdź, co warto kupić
Tata wyjaśnia: o co chodzi w planach systematycznego oszczędzania (PSO)
Jestem tatą. Kiedy Jasiek biega z prędkością rakiety po całym domu, czasem myślę, jaki będzie, gdy stanie się dorosły. Chcę, by miał swoje pasje, ale mam też nadzieję, że będziemy kumplami. Chcę też pomóc mu w życiowym starcie, dlatego oszczędzam już teraz.
Wiem, że świat będzie inny niż dziś. Płatna szkoła, studia, leczenie – to wszystko jest możliwe. Dlatego kiedy mój syn zda maturę, chcę mu pomóc w jego pierwszym życiowym starcie. Wiem, że powinienem zacząć myśleć o tym już dziś, bo mam jeszcze prawie 20 lat. Przez ten czas naprawdę mogę zarobić dla niego sporą sumkę. Choć nie jest to już tak łatwe, jak jeszcze kilka lat temu, gdy wystarczyło trochę zaryzykować, postawić na giełdzie i spodziewać się 40-50% zysków. Dziś o inwestycjach giełdowych trzeba myśleć ostrożniej, bo można sporo stracić. Jak jednak wynika z moich obliczeń, a także danych przedstawianych przez specjalistów, umiejętnie lokując pieniądze, można zyskać więcej niż w banku. Jeśli nie w perspektywie roku, to na pewno kilkunastu lat. Jak oprzeć się pokusie wydania oszczędności Jeśli od razu nie masz dużej gotówki, pozostaje ci oszczędzanie. Problem jednak w tym, że trzeba to robić systematycznie (a jak wiadomo wydatki są zawsze!). A gdy wreszcie po 2–3 latach uzbiera się większa suma, trzeba się oprzeć pokusie wydania jej na przykład na kupno nowego samochodu czy lepszego telewizora. Nam już raz tak się zdarzyło: pieniądze co prawda bardzo się przydały, ale z oszczędzania - nici. Tym razem jednak bardzo mi zależy na tym, by zebrać sensowną sumę pieniędzy, która wystarczy Jaśkowi na jego pierwszy start w dorosłe życie. Nie chcę też po prostu oszczędzać w banku. To, co mogę tam zarobić, właściwie "zjada" inflacja. Dlatego właśnie pomyślałem o funduszach inwestycyjnych, a ściślej mówiąc – o planach systematycznego oszczędzania, czyli PSO. Nie muszę tam od razu wpłacać dużych sum pieniędzy, a dzięki temu, że decyduję się na wpłaty do PSO, a nie po prostu na inwestowanie w TFI, zyskuję też spore zniżki w opłatach manipulacyjnych. Jaki fundusz, kiedy mamy niskie dochody Warto zwrócić uwagę, jak niewielkie są minimalne kwoty wpłat do funduszy. Na rynku można znaleźć takie programy, gdzie wystarczy co miesiąc mała wpłata. A nawet niewielkie kwoty odkładane regularnie przez długi czas pozwalają zgromadzić znaczny kapitał. To coś dla mnie: bo nasze dochody, szczególnie gdy żona jest na urlopie wychowawczym, nie są takie wysokie. Wiadomo też, ile i tak trzeba wydać co miesiąc na dziecko – kaszki, mleko, pieluszki. Oczywiście, jeśli chcę, mogę do PSO wpłacać więcej (i liczyć wówczas na większe zyski). Dla mnie ważne jest też to, że wpłaty muszą być regularne. To też coś dla mnie, bo inaczej nie jestem w stanie zmusić się do systematyczności. Kuszą mnie też takie oferty PSO, gdy w wyjątkowym przypadku nie muszę nic płacić. Wiadomo, są takie miesiące (szczególnie wakacyjne i grudzień), gdy wydatków jest wyjątkowo dużo. Dobre dla mnie jest też to, że w pierwszych latach z PSO wyjątkowo nie opłaca się wycofywać pieniędzy, gdyż można sporo stracić. Jak przekonują analitycy, w perspektywie 20 lat mogę liczyć na zyski dużo większe, niż gdybym trzymał pieniądze na zwykłej lokacie w banku. Oczywiście, zawsze muszę się liczyć z ryzykiem, ale takie oszczędzanie powinno jednak się opłacić. Zresztą, kto nie ryzykuje, ten nie zyskuje! Co dzieje się z pieniędzmi wpłacanymi do PSO? Pieniądze z PSO są inwestowane – na podobnych zasadach, jak wpłacone w „standardowy” sposób do funduszy inwestycyjnych. Zależnie od skłonności do ryzyka, mogę wybierać, gdzie ulokuję swoje pieniądze: czy większość z nich w funduszach akcji, czy tych bardziej bezpiecznych. Ważne, że nie będą leżały na lokacie, tylko będą inwestowane. Ile można zyskać? Wszystko zależy od wpłacanych sum, czasu oszczędzania (im dłuższy, tym można zarobić więcej) oraz oczywiście wyników wybranego funduszu. Analitycy podkreślają jednak, że przez kilkanaście lat na oszczędzaniu w PSO da się naprawdę sporo zyskać! Plany Systematycznego Oszczędzania oferowane przez różne TFI różnią się wysokością minimalnych wpłat, możliwościami wyboru strategii inwestycyjnych, trwania programu. Trzeba zrobić rozeznanie na rynku przed wyborem najlepszego wariantu dla swojej rodziny.
Prezent na 6+ czyli Plan Systematycznego Oszczędzania
Już teraz kupujesz dla dziecka śliczne pajacyki, śpioszki, urocze mebelki. Warto jednak pomyśleć również o takim prezencie dla maluszka, z którego będzie on mógł skorzystać w nieco odleglejszej przyszłości. Podpowiadamy, jak zabezpieczyć dziecko finansowo.
Moi przyjaciele z Belgii już od pierwszych miesięcy życia swojego dziecka odkładają dla niego pieniądze. Wśród młodych rodziców na Zachodzie jest to coraz bardziej popularne. Przyczyna jest prosta: łatwiej przecież co miesiąc odkładać niewielką kwotę niż potem, gdy potomek wkracza w dorosłość, wyjąć z kieszeni sumę, która umożliwi mu studiowanie na dobrej uczelni czy rozkręcenie własnego biznesu. W Polsce także coraz więcej młodych rodziców decyduje się na to, by już od samych narodzin malucha oszczędzać i lokować pieniądze z myślą o jego przyszłości. Nic dziwnego: niewykluczone, że za kilkanaście lat wszystkie nasze uczelnie będą płatne (można tak przypuszczać, obserwując tempo planowanych zmian w oświacie). A jeśli nie, to i tak większa sumka młodemu człowiekowi na pewno się przyda. Coraz częściej różne instytucje finansowe tworzą oferty z myślą o rodzicach, chcących oszczędzać dla swojego dziecka. Na przykład niektóre towarzystwa funduszy inwestycyjnych proponują tzw. plany systematycznego oszczędzania (PSO). Co to jest Plan Systematycznego Oszczędzania? Na czym polega inwestowanie w PSO? Decydujesz się na wpłacanie co miesiąc pewnej sumy pieniędzy. To ty określasz jej wysokość. Nie musi to być dużo, więc nie przyniesie twojemu budżetowi uszczerbku. Jeśli zdarzy się, że któregoś miesiąca zapomnisz o wpłacie, nic się nie stanie – zapłacisz w kolejnym (ważne, żeby kwota zgodziła się w ciągu roku – minimalna wpłata roczna jest określona). Twoje pieniądze zostaną ulokowane w jednostkach funduszy inwestycyjnych. Ty podejmujesz decyzję, w które fundusze inwestować: czy chcesz robić to ostrożnie, czy trochę zaryzykować, mając za to szansę na większe zyski. Masz do wyboru: - fundusze pieniężne. Lokują środki w bony skarbowe, komercyjne, obligacje skarbu państwa, lokaty bankowe. Zyski nie są tu duże, za to najpewniejsze; - fundusze stabilnego wzrostu. Inwestują w obligacje, bony skarbowe oraz w akcje; - zrównoważone. Łączą cechy funduszy bezpiecznych, obligacyjnych oraz akcyjnych. To coś dla osób, które nie boją się nieco większego ryzyka, bo liczą na większe zyski; - akcji. Te fundusze inwestują w akcje spółek dopuszczonych do publicznego obrotu. Są dla osób, które akceptują ponoszenie ryzyka, chcą jednak inwestować przez dłuższy czas, co powinno przynieść spore zyski. Większe zyski, ryzyko niewielkie Inwestowanie pieniędzy w fundusze nie daje pewnego zysku, takiego jak przy oprocentowaniu konta bankowego. Jednak w praktyce możesz zarobić znacznie więcej. Szczególnie jeśli decydujesz się na inwestowanie długoterminowe. A tak przecież jest, jeżeli chcesz mieć w przyszłości pieniądze dla dziecka. W perspektywie roku zyski mogą wcale nie być duże, jednakże – jak twierdzą analitycy – po kilkunastu latach systematycznego inwestowania są pewne. Przez 18–20 lat uda ci się więc zebrać sporą sumę! Co warto sprawdzić przed wybraniem funduszu Zanim zdecydujesz się na wybór konkretnego funduszu, sprawdź: - w co twoje pieniądze są inwestowane. Specjaliści, którzy zarządzają funduszami, kupują za nie papiery wartościowe, obligacje, akcje – zależnie od sytuacji na rynku. Z reguły twoje pieniądze są rozdzielane na kilka lub kilkanaście funduszy o różnym stopniu ryzyka; - twoje koszty. Musisz je ponieść na początku, bo fundusz nie będzie chciał na tobie stracić. Te koszty to przede wszystkim tzw. opłata manipulacyjna. Jej wysokość waha się w zależności od funduszu. Decydując się na PSO, możesz jednak liczyć na sporą zniżkę w opłatach (sprawdź, jaką). To taka „premia” od funduszy w zamian za gwarancję długoterminowego oszczędzania; - minimalny czas trwania inwestycji. Zwykle to 3–5 lat. Po tym czasie PSO jest automatycznie przedłużany, choć oczywiście możesz też rozwiązać umowę. Uzbrój się jednak w cierpliwość. Nawet jeżeli giełdy notują spadki – podkreślają analitycy – taki czas trzeba przeczekać. Na pewno wkrótce karta się odwróci i twoje pieniądze znów zaczną na siebie pracować. A w przyszłości będzie z nich świetny prezent dla twojego dziecka. To ważne! Nie zrywaj umowy po roku. Nie opłaca ci się to. Po takim czasie możesz być nawet na minusie – bo stracisz zniżkę w opłatach manipulacyjnych, możesz też zapłacić karę za zerwanie umowy. Zobacz też: Zabezpiecz dziecku przyszłość Koperta z kokardką, czyli jak podarować pieniądze 6 rzeczy, których twoje dziecko uczy cię o pieniądzach
Oszczędzamy dla dziecka: każdy może inwestować!
W zasadzie w każdym momencie możecie zacząć odkładać pieniądze dla potomka. Warto o tym pomyśleć już w ciąży. Jak najlepiej inwestować pieniądze dla dziecka?
Kiedy słyszysz o spadkach na giełdzie, trudno ci myśleć o inwestowaniu. Ale może warto to zrobić właśnie teraz, gdy ceny akcji są niskie? I zdecydować się na dobrą inwestycję z myślą o sporej sumie na koncie za kilkanaście lat. Specjaliści są przekonani, że oszczędzanie i inwestowanie ma dzisiaj sens. Opłaca się, pod warunkiem że zdecydujesz się lokować i inwestować pieniądze przez dłuższy czas. W perspektywie roku zyski mogą nie być duże (mają wpływ na to znaczne wahania kursów akcji). Ale, jak twierdzą analitycy, po kilkunastu latach są pewne. I to spore. Inwestuj systematycznie Jeśli chcesz zebrać znaczącą sumkę za 20 lat, zacznij już dziś. To pierwszy warunek powodzenia. Drugi: musisz to robić systematycznie, najlepiej co miesiąc. Trzeci: pieniądze nie mogą leżeć w domu (tracą na wartości) albo na koncie w banku (oprocentowanie zwykle jest niższe niż inflacja). Najlepiej, jeśli cały czas są dobrze inwestowane. Z myślą o rodzicach oszczędzających na przyszłość dzieci fundusze inwestycyjne proponują tzw. plany systematycznego oszczędzania (PSO). Łączą one zalety systematycznego odkładania pieniędzy w banku z inwestowaniem na giełdzie. Możesz wpłacać co miesiąc, podobnie jak na lokatę w banku, ale pieniądze nie leżą na koncie, lecz przez cały czas są inwestowane. A w co i w jaki sposób – o tym decydujesz ty. Mnóstwo plusów inwestowania Wystarczy co miesiąc dokonywać nawet niewielkich wpłat – takich, które nie obciążą nadmiernie domowego budżetu. To ty określasz wysokość miesięcznej wpłaty – wystarczy 50–60 zł. Jeśli w którymś miesiącu zapomnisz lub zabraknie ci potrzebnej sumy, możesz ją wpłacić później (zwykle jest określona tylko minimalna kwota, którą trzeba wpłacić w ciągu roku). Twoje pieniądze są inwestowane. Specjaliści zarządzający funduszami kupują za nie papiery wartościowe, obligacje, akcje – zależnie od sytuacji na rynku. Dzięki temu, że inwestujesz regularnie, zmniejszasz ryzyko, że stracisz. W zamian za regularność wpłat PSO oferują niskie opłaty manipulacyjne i spore zniżki. Ich wysokość jest uzależniona od długości uczestnictwa w PSO, czasem też od wysokości zadeklarowanej miesięcznej wpłaty. Opłaty są tym niższe, im dłużej zamierzasz oszczędzać. Dla dziecka będziesz oszczędzać co najmniej kilkanaście lat, więc zniżki są naprawdę atrakcyjne! Małe ryzyko czy duży zysk Plany systematycznego oszczędzania oferowane przez różne TFI różnią się wysokością minimalnych wpłat, możliwościami wyboru strategii inwestycyjnych, czasem także długością trwania programu. Czym kierować się przy wyborze? Zwróć uwagę na kilka spraw: koszty, które poniesiesz. Są to tzw. opłaty manipulacyjne. W wielu PSO dostaniesz zniżkę (sprawdź jaką), jeśli decydujesz się na długoterminowe oszczędzanie. Uwaga: raczej nie opłaca się zrywać tego rodzaju umów w pierwszych trzech latach, ponieważ zniżkę zazwyczaj trzeba wtedy zwrócić, gdzie lokowane są twoje pieniądze. Z reguły są one rozdzielane na kilka lub kilkanaście funduszy o różnym stopniu ryzyka (tzw. dywersyfikacja inwestycji). To ty podejmujesz decyzję, w które fundusze chcesz inwestować, czy chcesz robić to ostrożnie, czy też zaryzykować, mając za to szansę na większe zyski. Zwykle masz do wyboru kilka grup funduszy. Pieniężne lokują środki w bony skarbowe, komercyjne, obligacje Skarbu Państwa, lokaty bankowe. Zyski nie są duże, ale pewne. Fundusze stabilnego wzrostu inwestują w obligacje, bony skarbowe oraz akcje. Zrównoważone łączą cechy bezpiecznych funduszy stabilnego wzrostu oraz bardziej ryzykownych akcyjnych. Przeznaczone są dla osób, które decydują się na nieco większe ryzyko niż w przypadku funduszy bezpiecznych, ale w zamian oczekują większych zysków w dłuższym okresie. Fundusze akcji inwestują w akcje spółek dopuszczonych do publicznego obrotu. Przeznaczone są dla osób, które akceptują ryzyko i chcą inwestować przez dłuższy czas, co powinno przynieść spore zyski, wyniki finansowe danego funduszu. Są one publikowane w Internecie i na łamach prasy. Zazwyczaj minimalny czas trwania takiej inwestycji w PSO wynosi 3–5 lat. Po upływie tego okresu plan jest automatycznie przedłużany, ale możesz także umowę rozwiązać i wypłacić pieniądze. Zobacz też: Jak uzupełnić braki w domowym budżecie? 7 sposobów, by nauczyć dziecko oszczędzania O kredycie konsolidacyjnym
Inwestycja dla dziecka: jak oszczędzać na jego przyszłość
Jeśli chcesz, by Twoje dziecko miało lepszy start, już teraz pomyśl o mądrym oszczędzaniu. Podpowiadamy, jak to zrobić.
Podobno dżentelmeni nie rozmawiają o pieniądzach. Ten jeden raz odstąpimy jednak od zasady. Po co? Aby zachęcić wszystkich ojców, by pomyśleli o oszczędzaniu pieniędzy na lepszą przyszłość swoich pociech. Nasi rodzice mogli nam jedynie założyć książeczkę mieszkaniową. Dziś specjalne instytucje finansowe pomagają korzystnie lokować pieniądze tym, którzy nie mają żyłki do interesów. Rynek finansowy pełen jest ofert dla mądrych oszczędzających. Każdy grosz się liczy Wielu z nas wydaje się, że takie drobne oszczędzanie nie ma sensu. „Ile może przynieść 50, 100, 200 zł odkładane co miesiąc?” – myślimy. Może przynieść sporo! Każda suma wpłacana regularnie po 15–18 latach urośnie do mniej lub bardziej pokaźnej kwoty. A z taką będzie można już coś mądrego zrobić. Może syn będzie chciał studiować na jakiejś zagranicznej politechnice? A może córka, która w poszukiwaniu pracy zechce przenieść się do innego miasta, będzie potrzebowała pieniędzy na pierwszą wpłatę na własną kawalerkę? O tym warto pomyśleć już teraz, gdy pociecha ma zaledwie kilka miesięcy. Konto bankowe nie daje dużych oszczędności Najprostszym pomysłem na to, jak oszczędzać, jest założenie oddzielnego konta/rachunku w banku, specjalnie z myślą o dziecku. Z kilku powodów jednak tego pierwszego pomysłu lepiej nie realizować. Chociażby dlatego, że pokusa zlikwidowania takiego konta może być zbyt duża. Rodzina zechce zmienić samochód, kupić nowy telewizor... Niewielu jest tak twardych, by nie sięgnąć po łatwo dostępne środki. Ale jest jeszcze drugi, ważniejszy powód. Założenie konta będzie tylko oszczędzaniem, nieco bardziej sformalizowanym odpowiednikiem wrzucania co miesiąc paru złotych do przysłowiowej skarpety. Oprocentowanie lokat bankowych, przy małych wpłatach, jest niewielkie, a koszty (opłaty za prowadzenie, prowizje) stosunkowo duże. Obligacje skarbu państwa czy fundusz inwestycyjny dla dziecka? Może więc obligacje skarbu państwa? Oprocentowanie wyższe, bezpieczeństwo inwestycji gwarantowane, dostęp do pieniędzy utrudniony... Jednak ten pomysł ma podstawową wadę: trzeba jednorazowo zainwestować sporą sumę. Obligacje są polecane osobom starszym, które zgromadziły już oszczędności i chcą zarabiać na nich więcej niż dzięki wpłacaniu ich na konto. Najlepszym pomysłem na systematyczne, wieloletnie oszczędzanie, jeśli nie potrafi/nie chce się tego robić samemu (np. na giełdzie), jest powierzenie pieniędzy wyspecjalizowanym instytucjom: funduszom inwestycyjnym. Na rynku działa ich kilkadziesiąt. Fundusze proponują rozwiązanie dla konkretnej osoby: w zależności od tego, ile chce miesięcznie wpłacać i jak długo zamierza oszczędzać. Lokowanie pieniędzy w akcjach Jeżeli mamy zamiar odkładać przez długi czas, warto zrezygnować z najmniej dynamicznych planów, czyli lokowania w obligacje lub planu zrównoważonego (część pieniędzy w obligacje, a część w akcje). Tylko skupić się na najbardziej agresywnym – lokaty w akcje. Bez strachu! Fundusze to wyspecjalizowane instytucje, które inwestują w taki sposób, by bieżące wahania, np. na Giełdzie Papierów Wartościowych, nie były im straszne. Zagrożenie, że ulokują pieniądze niewłaściwie, jest minimalne. A korzyści są dużo większe niż z lokaty na koncie. I jeszcze jedno: polskie prawodawstwo dotyczące funduszy jest wyjątkowo restrykcyjne. Szanse, że któryś nas oszuka, są bliskie zeru. Kontrola funduszu inwestycyjnego Oszczędzając razem z funduszami, można na bieżąco sprawdzać, jak przyrastają oszczędności. Raporty publikowane są w Internecie oraz w większych gazetach na stronach ekonomicznych. Decydując się na długofalowe oszczędzanie, możemy też zablokować wypłaty. Wtedy np. w razie rozwodu rodziców ryzyko, że jedno z nich sprzeniewierzy oszczędności, nie istnieje. Inwestować można samemu. W nieruchomości, akcje... Tylko że to ryzyko: można mnóstwo zarobić albo stracić, jeśli nie ma się wiedzy lub... szczęścia. Przed podjęciem decyzji o oszczędzaniu na przyszłość dziecka Zanim podejmiesz decyzję, w jaki sposób i gdzie gromadzić pieniądze przeznaczone na przyszłość swoich dzieci: - Policz dobrze, o jaką sumę możesz co miesiąc bezboleśnie uszczuplić domowy budżet. - Zasięgnij opinii w co najmniej kilku instytucjach finansowych, bankach i funduszach inwestycyjnych. - Znajdź ekonomistę (lub nawet kilku) godnego zaufania, który nie jest bezpośrednio związany z jedną z tych instytucji i poproś o profesjonalną radę. Konsultacja: Krzysztof Marciniak, Centralny Dom Maklerski Pekao SA. Zobacz też: Jak elegancko podarować pieniądze Zadbaj o finansowe bezpieczeństwo dziecka