Zakupy z dzieckiem - pierwszy raz w przymierzalni
Jeśli wszystko dobrze zorganizujesz, wyjdziesz ze sklepu zadowolona, a przymierzanie garderoby będzie się twojemu dziecku przyjemnie kojarzyć.
Zakupy z dzieckiem to dla rodziców próba cierpliwości. Zwłaszcza jeśli chodzi o ubranka. Kupowanie zabawek to przecież coś zupełnie innego. Zwykle niełatwo nakłonić dziecko na przymierzenie nowej koszulki lub bucików. Niektóre dzieci na hasło „sklep” wzbraniają się przed wyjściem z domu. Jest jednak kilka sposobów, dzięki którym nie powinny protestować. Rewia mody w domu Zanim zabierzesz dziecko na zakupy, oswajaj je z przymierzaniem ubrań. Zachęć je do zabawy w przebieranki, tworzenie śmiesznych zestawów. Dziewczynki chętnie przystaną na zorganizowanie rewii mody. Możecie też stworzyć własną kolekcję odzieżową, wycinając ze starszym dzieckiem z gazet zdjęcia ubrań i dowolnie zestawiając je ze sobą na kartkach papieru. Dobrze służy także przebieranie lalek lub misiów, im też można od czasu do czasu kupić nowe ubranko. Niech dziecko pokaże, jakie ubrania lubi, starszy może powie, co mu się w nich podoba. Wtedy łatwiej będzie szukać w sklepie czegoś w podobnym stylu. Najedzone i wypoczęte dziecko idzie na zakupy Dziecko dobrze przygotowane do rajdu po sklepach to dziecko najedzone i wypoczęte. Wybierz taką porę dnia, gdy dziecko jest w najlepszej formie, a w sklepach nie ma tłoku. I nie przesadzaj z czasem. Nawet najbardziej cierpliwe dziecko po godzinie zwykle zaczyna marudzić. Jeśli dziecko używa smoczka, nie zapomnij go zabrać. Jego brak może zakłócić miłą atmosferę. Pamiętaj o pieluszkach jednorazowych. Jeśli maluch ich już nie nosi, na wszelki wypadek weź ubranie na zmianę. W niektórych sklepach toalety są położone daleko, a na wejście do kabiny nieraz czeka się w kolejce. Kupujemy ubrania dla dzieci z naszywkami Wybierz sklep, który oferuje coś więcej niż półki i wieszaki pełne ubrań. W wielu są stoliki dla dzieci, kartki i kredki. Zachęć dziecko, by pokazało ubranka, które mu się podobają (ogranicz wybór). Dzieci zwracają uwagę na nadruki, naszywki, rzepy czy zatrzaski – i takie ubranka warto im podsuwać. Chętniej też wkładają rzeczy, które same wybrały. Zabierz do przymierzalni nie więcej niż dwa, trzy zestawy. Nie spiesz się. Podczas przymierzania zwróć uwagę na to, czy ubranie wygodnie się nakłada. Jeśli w koszulce otwór na głowę jest za mały, najlepiej od razu z niej zrezygnuj. Dodatek do ubranka Gdy chcesz nakłonić dziecko do wyboru np. sukienki, która ci się podoba, nie zadawaj ekspedientce pytań w stylu: „Czyż ona nie wygląda w tym pięknie?”. Nic w ten sposób nie osiągniesz, a malec tylko się zniechęci. W sklepach, w których można kupić dziecięcą odzież, zwykle są też zabawki. Dzieci często próbują wymusić na rodzicu zakup lalki czy klocków. Przygotuj się na taką ewentualność w domu. Przed wyjściem ustal z dzieckiem, co idziecie kupić. I staraj się tego trzymać. Atak furii wygląda nieraz groźnie, ale mija. Jeśli nie ulegniesz, z czasem dziecko zrozumie, że nie zawsze może dostać to, co chce. Zobacz też: Dwulatek w supermarkecie [CMS_PAGE_BREAK] Po zakupach z dzieckiem - zasłużony odpoczynek Długie zakupy poprawiają apetyt dzieci. Przygotuj się na taką ewentualność. Jeśli wyjście było udane, nie zapomnij dziecka pochwalić. W odwrotnym przypadku potwierdź, że na pewno było zmęczone i że następnym razem będzie lepiej. Po powrocie do domu pozwól mu odpocząć i spędzić czas na ulubionych zabawach. Na pytania rodziców odpowiada: Magdalena Dąbska, dyrektor ds. marketingu i PR sieci sklepów z artykułami dla dzieci Smyk. - Jak sklepy starają się uprzyjemnić czas zakupów małym klientom? Rodzice, którzy robią zakupy z dziećmi, mogą być pewni, że ich pociecha znajdzie u nas kącik multimedialny czy stolik z krzesełkami, przy którym dziecko może się zająć np. zabawami plastycznymi i nie będzie się nudzić. - Czy pracownicy są przygotowani, by pomóc mamie, gdy np. dziecko nie chce wejść do przymierzalni? W trakcie wizyt w naszym sklepie zdarzają się czasem przeróżne kłopotliwe sytuacje – choć są one rzadkością. Sprzedawcy są uczuleni na potrzeby i problemy rodziców. Na ich prośbę mogą zabawić dziecko, włączą się do rozmowy i subtelnie przekonają malucha, że przymierzanie ubrań może być dobrą zabawą. Współpraca opiekuna ze sprzedawcą z pewnością pomoże w opanowaniu sytuacji. - A jak wygląda kwestia udogodnień dla mam? W wielu naszych sklepach można znaleźć przewijak czy specjalny pokój dla mamy z dzieckiem. Konsultacja: dr Aleksandra Jasielska, psycholog, wykłada w Instytucie Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zobacz też: Udane zakupy z dzieckiem – czy to możliwe?
Myślisz, że bycie mamą to trudne zadanie? Masz rację. Bo przecież wszystko robisz pierwszy raz. Ale pamiętaj, nie jesteś sama. Inne mamy też przez to przechodziły.
Co powiedzieć początkującej mamie, która ma wyrzuty sumienia, bo wydaje jej się, że nie sprawdza się jako mama? Bo nie umie karmić piersią, trzymać smyka w ramionach, zmieniać mu pieluszki, a przecież akurat TO powinna umieć? Spytałam o to psychologa, Beatę Chrzanowską, która od wielu lat radzi naszym czytelniczkom: „To nieprawda, że kobieta POWINNA wiedzieć, jak się zajmować dzieckiem. Przecież nie rodzimy się z tą wiedzą. Pojawi się ona, ale do tego potrzebny jest spokój i wsparcie oraz wiedza innych mam”. To wszystko minie Gdzie szukać tych innych mam? Wiele z nich pisze internetowe pamiętniki, inne je wydają... Zajrzyj np. do książki „Jestem mamą” Anety Górnickiej-Boratyńskiej. Napisała w niej, że dziecko to rewolucja, której nie można sobie wcześniej wyobrazić. – Zmienia się wszystko. Począwszy od rytmu dnia, a na relacjach z mężem kończąc – pisała. Skarżyła się też, że najbardziej przeszkadzało jej to, że nie może wyjść wtedy, kiedy chce i gdzie chce. – Ale pewnego dnia to wszystko minęło. Pewne zniewolenie, jakim jest macierzyństwo, przestało mi przeszkadzać. Stałam się niemal fanatyczną wyznawczynią nowego ładu. Po pracy zajmuję się tylko dziećmi. Kiedy ich nie widzę, tęsknie za nimi. Nigdy nie przypuszczałam, że można tak kochać. Proszę o radę Na forach internetowych jest zatrzęsienie listów zaczynających się od słów: „Proszę o radę”. Mamy nie wiedzą, jaki kupić kubek, smoczek, wózek, laktator, łóżeczko... W co wyposażyć malca i młodą rodzinę? Prawda jest taka, że można obejść się bez wielu cudownych, nowoczesnych i potrzebnych młodej mamie gadżetów. Jest jednak kilka, bez których wiele kobiet nie wyobraża sobie życia. Na www.debiuty.babyonline.pl Stylka28 radzi: „Chwalę sobie ręczny laktator, bo dzięki niemu udało mi się utrzymać laktację. Przydała nam się NoseFrida do zakatarzonego noska. I ręcznik kąpielowy z kapturkiem. Nożyczki do obcinania paznokietków z zaokrąglonymi noskami. Sprawdziła się też szczotka do mycia butelek, wkładki laktacyjne i staniki do karmienia”. Nie zgadzasz się z którąś z opinii mam? Napisz swoją, podaj argumenty! Doświadczone mamy radzą innym mamom na www.debiuty.babyonline.pl Pewnie już sama odkryłaś, że nieważne, jak jesteś zmęczona, to i tak twój maluszek znajdzie sposób, by cię rozczulić czy sprawić, że będzie rozpierać cię duma. Dzięki temu zapomnisz, że jeszcze przed chwilą chciałaś płakać z wyczerpania. Nie wierzysz? Przeczytaj, co pisały (i nadal piszą) mamy, które przez wiele miesięcy dzieliły się swoim świeżo zdobytym doświadczeniem na www.debiuty.babyonline.pl. Opowiadały, jak uczyły się być mamą, jak pokonywały różne trudności. Wiele wypowiedzi nagrodziliśmy (fundatorem nagród była firma Philips Avent, współorganizator konkursu „Ważne debiuty”). Dzisiaj spośród nich wybieramy autorki rad, które zasługują na tytuł Debiut Roku. Oto zwyciężczynie i nagrodzone rady: c.d. na następnej stronie » [CMS_PAGE_BREAK] Nic na siłę Oliwia ma 14 miesięcy. Do kubka niekapka namawiałam ją cztery miesiące temu – wtedy nie chciała wziąć go nawet do ręki. Pomyślałam, że w porządku i że nic na siłę. Gdy Oliwia skończyła rok, weszła w fazę powtarzania po wszystkich wszystkiego, więc postanowiłam, że sama zacznę pić z kubeczka niekapka. Ja miałam świetną zabawę, a córeczka raz-dwa zorientowała się, o co chodzi. Myślę, że nie należy zmuszać dzieci do czegokolwiek tylko dlatego, że jego rówieśnik robi coś, czego nasz smyk jeszcze nie umie. Fajnie pokazywać dziecku coś nowego, najlepiej w formie zabawy, ale jeśli smyk nie ma ochoty czegoś robić i najwyraźniej nie sprawia mu to satysfakcji, to dajmy spokój, spróbujmy innym razem. Bo każde dziecko rozwija się indywidualnie. oliwka311220 Od Redakcji: Dziękujemy oliwce311220 za pełną zrozumienia postawę wobec dziecka, jednocześnie nie pozbawioną potrzebnej do wychowywania konsekwencji. Tylko spokój Jaś od pierwszych dni życia z ochotą pił mleko z piersi, kupki robił, jak należy i spał jak aniołek. Niestety, po trzech tygodniach skończyła się sielanka. Zachorowałam tak poważnie, że lekarz przepisał mi jakąś miksturę z piekła rodem i zakazał karmienia piersią przez 10 dni! Dla trzytygodniowego maluszka to wieczność, a dla laktacji to też wyzwanie. Można narzekać, ale można też działać. Wybrałam to drugie. Kupiłam laktator, mleko modyfikowane i butelki. Niestety, synek tylko gryzł butelkę z mlekiem, gdy ja szarpałam się z laktatorem. Byłam coraz bardziej zdenerwowana. W końcu powiedziałam STOP! Usiadłam, popatrzyłam na szkraba i pomyślałam, że jeśli nie uda się odciągnąć mleka teraz, to może powiedzie mi się za pół godziny, godzinę... Spokój podziałał jak eliksir. Przez 10 dni odciągałam pokarm kilka razy na dobę. musia Od Redakcji: Doskonale wiemy, ile stresu kosztuje młodą mamę codzienność. Dlatego zawsze apelujemy o to, by – jakimś cudem – zachowały spokój. Musia ujęła nas swoją determinacją i tym, że potrafiła znaleźć dobre rozwiązanie, mimo przeszkód. Zaufałam intuicji Tylko cztery i pół miesiąca byłam z Julką. Rzeczywistość jest smutna, w moim przypadku okazało się, że albo wracam do pracy, albo... nie mam do czego wracać. Ciężko było mi sobie wyobrazić, że ktoś będzie potrafił zaopiekować się moim dzieckiem tak dobrze jak ja. Babcie pracują i mieszkają za daleko. Żadnych sprawdzonych opiekunek nie znaliśmy. Jeśli chodzi o wybór niani, proszę, uwierzcie matczynemu instynktowi. W internecie jest sporo podpowiedzi, jak wybrać nianię, ale nawet jeśli wypadnie ona rewelacyjnie, a wy nie będziecie przekonane do niej, szukajcie dalej. Ja tak zrobiłam. Szukałam, aż znalazłam panią, która od razu przypadła mi do serca. Ciepła, kocha moje córeczki jak własne wnuczki. Ale zanim okazała się najwspanialszą nianią na świecie, sprawdziłam jej referencje, byłam u niej w domu, zaprosiłam ją na spotkania próbne. Mówiłam otwarcie o tym, czego oczekuję, ale pytałam też o jej zdanie. Słuchałam jej rad. aczp Czekać na właściwy czas Mam dwie córeczki i z perspektywy czasu widzę, że najważniejsze to znaleźć odpowiedni czas na przeniesienie dziecka do własnego łóżeczka. Po powrocie ze szpitala spaliśmy z Julką w jednym łóżku. Ja, mąż i maleństwo. Nie wysypiał się nikt. Ja budziłam się na każdy ruch małej, mąż wstawał obolały, bo spał w jednej pozycji, by nie zrobić krzywdy maleństwu, a Julka... Ona nigdy nie spała spokojnie, więc wyspana też chyba nie była. Początkowo do łóżeczka wkładałam gondolkę od wózka, bo zauważyłam, że w pustym łóżeczku mała czuje się źle. Minusem oddzielnego spania była konieczność nocnego wstawania do karmienia, kładzenie dziecka z powrotem do łóżeczka. [...] Ania to inna historia, bo każde dziecko jest inne. Córcia od początku była przyzwyczajana do spania w łóżeczku, zasypiała sama, a jedyne, czego potrzebowała do zaśnięcia, to smoczek i kołderka. Zauważyłam, że im mniej ingeruję w jej zasypianie, tym lepiej. Przytulamy się chwilę, potem otulam ją kołderką, daję smoczek i mrucząc, wychodzę z pokoju. aczp Od Redakcji: Za pomysłowość, wrażliwość i otwartość na dziecięce potrzeby. I za duże zaangażowanie w dzieleniu się doświadczeniem :)
Do pływania warto zachęcać już trzymiesięczne dziecko. To świetna zabawa, okazja do zacieśnienia więzów, bliskości z rodzicami i trening całego organizmu.
Kilkadziesiąt kolorowych piłeczek, a pomiędzy nimi roześmiane maluchy. Tak wygląda lekcja pływania dla niemowląt. Nie ma tu torów pływackich, gwizdków i trenera ze stoperem. Podczas zajęć dla najmłodszych instruktorzy nie uczą stylów pływackich. Pokazują raczej, jak wykorzystać zabawę w wodzie, aby wspomóc rozwój dziecka. Niemowlęta więc pluskają się i chlapią wodą, starsze dzieci nurkują i zjeżdżają z malutkiej zjeżdżalni... A rodzice? Wcale nie bawią się gorzej. Dlaczego właśnie basen? Pływanie to jednak nie tylko świetna zabawa, ale też wspaniały trening dla organizmu dziecka. Systematyczne chodzenie na basen hartuje i wzmacnia malucha. Pomaga też w leczeniu problemów z napięciem mięśniowym. Mali pływacy sprawniej się poruszają i często szybciej zaczynają raczkować niż ich „lądowi” rówieśnicy. I jeszcze jedno: pływanie wspaniale wpływa na rozwój… umysłu! Pluskający się maluch porusza się nie tylko do przodu albo do tyłu, ale we wszystkich możliwych kierunkach, a to pobudza tworzenie się nowych połączeń nerwowych w mózgu. Woda pod wpływem ruchu faluje, dzięki czemu stymuluje rozwój ośrodka równowagi dziecka. Dlatego zajęcia na basenie często zalecają nie tylko ortopedzi, ale i neurolodzy. Kiedy zacząć lekcje? Niebagatelną zaletą wspólnego pływania jest to, że umacnia ono więź między rodzicami i dziećmi. Nic więc dziwnego, że na basen coraz częściej trafiają nawet dwumiesięczne maleństwa (w Holandii czy Anglii pływają już sześciotygodniowe niemowlaki). Małe dzieci nie straciły jeszcze pomocnych w nauce pływania odruchów z życia płodowego. Zanurzone nie zamykają oczu ani nie zachłystują się wodą. I najważniejsze: w przeciwieństwie do nas, dorosłych, traktują wodę jak swoje środowisko naturalne. Jak przygotować malca? Zanim jednak wybierzecie się na basen, przygotuj malucha na spotkanie z wielką wodą. Możesz to zrobić np. podczas wieczornych kąpieli. Warto przed debiutem na pływalni zrezygnować z wanienki i zacząć kąpać malca w dużej wannie. Myjąc go, nie bój się zamoczyć mu uszu. Polewaj go wodą nabraną w dłoń, tak aby spływała mu po twarzy i brodzie. Dzięki temu dziecko przekona się, że mokra buzia to nic strasznego. Ale uwaga: oswajanie z wodą musi przebiegać bardzo wolno, bo inaczej maluszek mógłby zrazić się do pływania. O czym pamiętać na początku? Zanim wejdziecie do wody, przespaceruj się z malcem wokół basenu, aby mógł przyzwyczaić się do akustyki, temperatury powietrza, obecności obcych osób. Zanurzajcie się powoli – najpierw stópki, po chwili kolana, wreszcie brzuszek. Trzymaj malca twarzą do siebie i mocno do siebie przytulaj. Gdy dziecko przyzwyczai się już do wody (nawet sześciolatek może mieć z tym kłopot!), trzymaj je wyprostowanymi rękoma (ale cały czas pionowo). Teraz możecie bawić się piłką albo we wzbijanie fontanny kropel. Na kolejnych zajęciach w wodzie możesz spróbować delikatnie położyć malca na plecach. Ułóż jego główkę na dłoni, a potem kołysz go albo ostrożnie obracaj się z nim wokół własnej osi. Możesz też spróbować położyć dziecko na brzuszku i asekurować je, trzymając dłoń pod klatką piersiową lub z tyłu, za bioderka. Jak uczyć, by nie zniechęcić? Najważniejsze, aby w wodzie ani przez chwilę nie było nudno. Na zajęciach dzieci łapią piłeczki, razem z rodzicami przepływają pod tunelem i przyklejają do ściany naklejki. To nie tylko stymulująca zabawa, ale także trening całego ciała. Ot, choćby właśnie układanie wodnych puzzli. Kiedy rączki są zajęte zabawą, nóżki muszą wykonać podwójną pracę – i o to chodzi! W takich chwilach dziecko ćwiczy siłę swoich mięśni. Zastanawiasz się, czy pływanie aby za bardzo nie zmęczy malca? Na szczęście już dziś wiadomo, że niemowlęta w wodzie bronią się przed nadmiarem wrażeń. Kiedy zaczną ziewać i staną się marudne, to znak, że są już zmęczone. Wtedy wiadomo: czas do domu. Maluchy nie pływają dłużej niż 30–45 min. Zanim wyjdziecie z budynku, dokładnie umyj dziecko, natrzyj balsamem i posiedź z nim jeszcze ok. 20 min w szatni. Zdąży ochłonąć i ogrzać się. [CMS_PAGE_BREAK] Na co zwracać uwagę? Basen, aby zasłużył na miano przystosowanego dla dzieci, powinien mieć cieplejszą wodę (32–33ºC), bo niemowlęta szybko marzną. Musi być ona także regularnie badana przez stację sanitarno-epidemiologiczną pod kątem ilości bakterii. W chlorowanej nie ma zarazków, ale dla alergika najlepsza będzie woda ozonowana, która nie podrażnia skóry. Zanim wybierzesz basen, zwróć także uwagę, czy w szatni jest czysto oraz czy przed wejściem na pływalnię jest basenik z preparatem antygrzybiczym. Jeśli zdecydujesz się zapisać dziecko na specjalne zajęcia, zapytaj o kwalifikacje i doświadczenie prowadzących zajęcia. Pływanie nie dla każdego? Choć pływanie wzmacnia organizm dziecka, to jednak nie wszystkie maluchy mogą chodzić na basen. Pływać nie powinny np. dzieci z silnym refluksem żołądkowo-przełykowym oraz nawracającymi zapaleniami ucha środkowego. Przeciwwskazaniami są także m.in. infekcje dróg oddechowych, choroby przewodu pokarmowego, choroby skóry i przewlekłe infekcje układu moczowego. Zanim wybierzesz się na basen, zasięgnij opinii lekarza. To on powinien zdecydować, czy dziecko może zacząć uczyć się pływać. Także po każdej przebytej przez maluszka infekcji warto zapytać pediatrę, kiedy możesz pójść z dzieckiem na basen. Wodne zabawy Zobacz, w co się bawić z dzieckiem. - Fontanna. Pokaż maleństwu, jak może uderzać rączką o taflę wody, aby wzbijały się w górę krople. Dzięki tej zabawie dziecko szybko oswoi się z wodą. Od 3. miesiąca. - Karuzela. Chwyć malca za nadgarstki lub za boczki i obracaj się z nim wokół siebie. Dziecko powinno być zanurzone po szyję, aby całym ciałem czuło przepływającą wodę. To wielka przyjemność! Od 6. miesiąca. - Dmuchanie piłeczki. Połóż na wodzie piłeczkę pingpongową i pokaż dziecku, jak może na nią dmuchać. Piłeczka będzie pięknie wirować, a taka zabawa to świetne ćwiczenie oddychania Możecie też dmuchać bąbelki w jacuzzi. Od 2. roku. - Pływające materace. Rozłóż karimatę na powierzchni wody. Malec może po niej raczkować albo biegać – i przy okazji ćwiczyć równowagę! Od 6. miesiąca Co zabrać na basen: - zgodę pediatry na uczestnictwo dziecka w zajęciach na basenie - nieprzemakalne pieluszki do pływania - dwa ręczniki lub ręcznik i szlafroczek - dziecięce kosmetyki (mydło, szampon) - zwykłą pieluszkę na zmianę - lekką przekąskę i picie - strój kąpielowy dla siebie (a także ręcznik, klapki i kosmetyki do mycia) Wybrane szkółki pływania dla niemowląt » Konsultacja: Zofia i Jacek Krawczykowie, trenerzy pływania niemowląt, członkowie Światowej Organizacji Pływania Niemowląt.
Naukowcy dowodzą, że im wcześniej człowiek ma kontakt z językiem obcym, tym łatwiej się go uczy. Dlatego coraz więcej rodziców zapisuje małe dzieci do szkół językowych.
Poznawanie języka obcego w czasie, gdy dziecko dopiero uczy się mówić, daje dobre rezultaty. Maluszek osłuchuje się z brzmieniem i melodią mowy innej niż jego własna. W tym wieku nie jest to nauka, lecz naturalne przyswajanie, które odbywa się mimo woli, w sposób niezamierzony, koniecznie podczas zabawy. Każde dziecko uczy się we własnym tempie. Jeśli podejdziesz do tego bezstresowo, nie będziesz za każdym razem sprawdzać, ilu słówek się nauczyło, na pewno spodoba mu się ta nowa zabawa. Co szkoła to inna metoda Wiele szkół prowadzi zajęcia dla najmłodszych, nawet kilkumiesięcznych dzieci. Szukając odpowiedniej, posłuchaj rekomendacji znajomych, sprawdź kwalifikacje lektorów, obecność native speakerów, dowiedz się, jakim sposobem dzieci są uczone. Metoda Helen Doron polega na prowadzeniu zajęć wyłącznie po angielsku. Zakłada, że dwulatek pozna w ciągu roku około 250 słów, 20 piosenek oraz wiele rymowanek i wierszyków. Z kolei program Musical Babies kładzie największy nacisk na rolę muzyki i ruchu w nauczaniu języka angielskiego. Metoda Talking Kids polega na zachęcaniu maluchów do mówienia. Lektor stara się jak najwięcej rozmawiać z dziećmi, wykorzystując do nauki piosenki i wierszyki.W każdej z metod istotny jest element zabawy. Alternatywą wobec różnych szkół może być zebranie kilku znajomych dzieci, np. z przedszkola, w którym nie ma zajęć językowych, i poszukanie lektora z autorskim programem nauczania. Małe grupy są lepsze Decydując się na zajęcia w konkretnej szkole, zwróć uwagę na liczbę dzieci w grupie. Najlepiej, jeśli jest w niej nie więcej niż 7–8 maluchów. Nauczyciel może mieć trudność, by zapanować nad większą gromadką. Ważny jest też czas zajęć – nie powinny trwać dłużej niż godzinę, ponieważ małe dzieci nie potrafią się dłużej koncentrować. Z tego względu formy zabaw powinny się często zmieniać. Twoja obecność na zajęciach pomoże dziecku odnaleźć się w nowym miejscu, choć czasem dzieci same decydują, że nie potrzebują już wtedy rodzica. Zabawy ruchowe, muzyczne i plastyczne, które uruchamiają różne zmysły: dotyk, węch, a nawet smak, oraz ćwiczenia i gry edukacyjne muszą być dostosowane do wieku dzieci. Maluchy uczą się wtedy słówek i zdań związanych ze znanymi im przedmiotami i ich najbliższym otoczeniem. Zajęcia powinien prowadzić lektor doświadczony w pracy z małymi dziećmi. Green znaczy zielony Pierwsze zajęcia służą oswojeniu z nową sytuacją i wzajemnemu poznaniu dzieci oraz lektora. Gdy widzisz, że twoja pociecha traci zainteresowanie i chce wyjść, nie zostawaj jej na siłę do końca. Jeśli zabawy są ciekawe, na pewno podczas kilku kolejnych zajęć się w nie zaangażuje, zacznie zapamiętywać wyrazy, aż któregoś dnia w domu nieoczekiwanie wykrzyknie, podskakując: „up”, a wskazując na zielony kolor, powie: „green”. Najważniejsze, by zajęcia zachęciły do poznawania języka, wywoływały miłe skojarzenia i rozbudziły chęć do dalszej nauki nie tylko angielskiego, ale także innych języków. Skojarzenia i wyliczanki Najlepiej uczyć dziecko języka, który się samemu zna. Wtedy można je wspierać w utrwalaniu słówek, piosenek, zwrotów, np. poprzez zabawy w domu. Powtarzaj z maluchem rymowanki w tym języku i czytaj mu książeczki z niewielkim zasobem słów. Podczas zabawy i przed zaśnięciem włączaj płyty z piosenkami, które potem możecie śpiewać razem na spacerach. To również znakomity sposób na zajęcie malucha podczas długiej podróży samochodem. Możecie wykorzystać też gry komputerowe, takie jak „Królik Bystrzak. Język angielski dla najmłodszych”, „Bolek i Lolek. Angielski dla najmłodszych” czy „Angielski dla najmłodszych. Ja i moja rodzina”. Są przeznaczone dla trzy-, czterolatków i pomagają poznawać podstawy języka obcego w czasie zabawy. Od angielskiego do matematyki Nauka języka obcego stymuluje rozwój mózgu i zwiększa możliwości intelektualne dziecka w przyszłości. Wczesna styczność z angielskim ułatwi naukę kolejnego języka, ale także matematyki czy muzyki. Dobrze poprowadzone zajęcia językowe rozwijają dziecko wszechstronnie poprzez różnorodność proponowanych form zabawy. Oprócz kreatywności uczą je też kontaktu z innymi maluchami. A dla rodzica jest to sposób na przyjemne spędzenie czasu ze swoim dzieckiem. Na pytania rodziców odpowiada Grzegorz Grabiec, dyrektor okręgowy z Centrum Nauczania Języka angielskiego metodą Helen Doron. → Ile razy w tygodniu maluch powinien chodzić na angielski? W przypadku małych dzieci liczy się nie tyle liczba zajęć, ile jak najczęstszy kontakt z językiem. W naszej szkole dzieci do 5. roku życia mają raz w tygodniu zajęcia półgodzinne, a starszym czas wydłuża się do godziny. Na pozostałe dni przeznaczony jest zestaw pomocy, które rodzice otrzymują na płytach CD. Dzieci powinny słuchać piosenek, wierszyków i prostych dialogów dwa razy dziennie, co daje w sumie możliwość kontaktu z językiem 14 razy w tygodniu. → Czy warto posyłać małe dziecko na zajęcia indywidualne? Zdecydowanie lepsze i ciekawsze dla maluchów są zajęcia grupowe, podczas których dziecko ma szansę uczyć się nie tylko od nauczyciela, ale również od swoich rówieśników. → Czy zajęcia kontynuować aż do pójścia dziecka do szkoły podstawowej? Tak, ciągłość jest ważna. Metoda Helen Doron zakłada, że dziecko będzie się uczyło w naszej szkole od 3. miesiąca życia do ukończenia 14 lat. Przede wszystkim uczymy dzieci mówić po angielsku (czyli rozwijamy ich komunikację językową). To w późniejszym okresie jest niezwykle cenne, bo szkoła podstawowa uczy języków obcych tradycyjnymi metodami, często ten bardzo ważny aspekt języka pomijając. Konsultacja: Aleksandra jasielska, psycholog, wykładowca w Instytucie Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Wszyscy już was odwiedzili, by poznać malucha. Przyszła pora, żebyś to ty wybrała się z dzieckiem do rodziny i znajomych.
Dla dziecka, które do tej pory znało tylko własny dom, wizyta w nowym miejscu będzie bardzo ciekawym doświadczeniem. Dzięki niej maluszek zacznie się oswajać z nieznanym mu dotąd otoczeniem. Dołóż wszelkich starań, aby wyjście w gości jak najlepiej kojarzyło się nie tylko dziecku, ale i tobie. Wtedy z przyjemnością będziesz planować kolejną wizytę. Zobacz, co nie powinno umknąć twojej uwadze. To ty wybierz porę dnia Bo nikt lepiej niż ty nie zna twojego dziecka. Wiesz, kiedy jest wypoczęte i może grać rolę gwiazdy w towarzystwie, a kiedy zaczyna marudzić i popłakiwać z byle powodu. Wyjaśnij gospodarzom, że na twoją decyzję ma wpływ rozkład dnia malucha. Z pewnością to zrozumieją, rodzicom małych dzieci wiele się wybacza. Pamiętaj, że wizyta nie powinna trwać zbyt długo. Na pierwszy raz godzina lub półtorej w zupełności wystarczy. Ekwipunek podróżny Dobrze spakowana torba uchroni cię przed kłopotami. Szczególnie jeśli wybierasz się do osób, które nie mają małych dzieci. Włóż do niej pieluszki i ubranka na zmianę. Słoiczek z jedzeniem i ulubiony jogurt zaspokoją głód, jeśli przygotowane przez gospodarzy dania nie będą nadawały się dla dziecka. Nie przejmuj się, jeśli maluchowi zdarzy się zjeść więcej ciastek niż w domu. Wizyta to wyjątkowa sytuacja. Nie zapomnij o zabawkach. Wybierz te, których dziecko jeszcze nie widziało lub o których posiadaniu nie pamięta. Na wszelki wypadek weź też książeczkę i kolorowankę. Czasem dzieciom jest strasznie nudno w gronie dorosłych. Przy stole z dorosłymi Towarzyszenie dorosłym przy posiłku to dla malucha spore wyzwanie. Nie oczekuj od niego, że usiądzie z wami grzecznie. Za to chętnie zajrzy w każdy zakamarek domu, którego przecież dobrze nie zna. Jeżeli uda ci się wcześniej przyzwyczaić dziecko do wspólnego jedzenia posiłków, będzie łatwiej. Wiadomo, że chciałabyś, by malec zaprezentował się z jak najlepszej strony, nie karm go jednak, tylko pozwól na samodzielne jedzenie, jeśli wyraźnie tego chce. Nie zapomnij o pochwale, nawet gdy krótko siedział z wami nad talerzem. Starsze dziecko próbuj włączać do rozmowy. A wazon w drobny mak Uprzedź gospodarzy, że twoje dziecko interesuje się otoczeniem i bierze do rączki różne przedmioty, które znajdują się w jego zasięgu. Musisz jednak wziąć na siebie odpowiedzialność za ewentualne straty. Stłuczony wazon przyjdzie ci pewnie odkupić. Bałaganienie wynika z nieposkromionej ciekawości malucha, a dotykanie przedmiotów pozwala je poznać. Staraj się zawsze patrzeć na jego zachowanie z takim nastawieniem, choć starsze dziecko może też próbować w ten sposób zwrócić na siebie uwagę, jeśli np. jesteś zajęta rozmową. Najbezpieczniej na kolanach mamy Jeśli maluszek jest onieśmielony, nie chce się przywitać z twoją koleżanką, nie pozwala cioci, by wzięła go na ręce, uszanuj to. Strach przed obcymi, podobnie jak lęk przed rozłąką, jest naturalnym zjawiskiem w rozwoju emocjonalnym. Dziecko uczy się odróżniać swoich od obcych. Poczuje się bezpiecznie, jeśli potrzymasz je na rękach, posadzisz na kolanach, przytulisz. Na pewno nie powinnaś go zmuszać do kontaktu z innymi. Podekscytowany i zmęczony Po powrocie do domu porozmawiajcie o tym, jak było. Pochwal dziecko za to, co podobało ci się w jego zachowaniu. Maluch będzie podekscytowany i zmęczony. Daj mu odpocząć, poczytaj książeczki, zrób dłuższą kąpiel albo od razu połóż go spać. Jeśli wizyta odbyła się do południa, nie planuj tego dnia więcej atrakcji. Nawet spacerek może się okazać sporym wysiłkiem. Na pytania rodziców odpowiada: dr Aleksandra Jasielska, psycholog z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu → Co zrobić, gdy dziecko od razu w progu wybucha płaczem na sam widok gospodarzy? Zacznijmy od ustalenia powodu płaczu. Może to być strach przed nowym miejscem lub osobami, próba zwrócenia na siebie uwagi albo wyraz dziecięcej nieśmiałości. Bez względu na przyczynę trzeba ukoić smutek i zachować spokój. Niekiedy jest to trudne, bo płacz malucha może budzić i rodzicielską czułość, i irytację. Nie wolno stosować gróźb, zabawiania na siłę, warto pocieszyć dziecko i dać mu czas, by poradziło sobie ze smutkiem po swojemu. → Jakie korzyści niesie zabieranie malca w gości? Kontakt z innymi osobami, np. spoza rodziny, może sprawić, że dziecko stanie się bardziej otwarte, towarzyskie. Ale może też być inaczej. Częste wizyty wcale nie muszą zniwelować dziecięcej nieśmiałości. O tym decydują cechy charakteru, a także poczucie własnej wartości budowane w relacjach z mamą i tatą. Chcesz wiedzieć jak z dziećmi radzą sobie gwiazdy showbusinessu? Angelina Joile i 15 mln dolarów zarobione... na dziecku! Madonna i walka o dziecko w sądzie Salma Hayek - wybacza zdradę ze względu na dziecko? Jennifer Lopez - oddaje dzieci scjentologom! Konsultacja: Aleksandra Jasielska psycholog, wykładowca w Instytucie Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Pierwszy raz wyjeżdżasz z maleństwem samochodem? Mamy dla Ciebie kilka podpowiedzi na drogę.
Nie obawiaj się długiej jazdy samochodem. To da się przeżyć. Co więcej, już nigdy podróżowanie z dzieckiem może nie być tak proste, jak teraz. Gdzie te czasy, gdy w biegu wrzucałaś do plecaka kilka rzeczy, by wyruszyć w świat? Sytuacja się zmieniła, od kiedy masz dziecko, ale czy rzeczywiście teraz musi być gorzej? Nie martw się na zapas. To, co czujesz, zwykle okazuje się zwyczajnym lękiem przed nieznanym. Jeśli żałujesz, że nie wybrałaś innego środka lokomocji, pamiętaj, że bez względu na to, czym jedziesz, problemy zawsze będą podobne: dziecko bywa głodne, znudzone, śpiące, zabrudzone i płaczliwe. Taka jest jego natura i nie zmienisz jej, siedząc z maluchem przez całe lato w domu. A więc koniec wątpliwości. Nic prócz twego nastawienia nie stoi na przeszkodzie, by podróż z dzieckiem zmienić w fascynującą przygodę. Wystarczy tylko znać wszystkie tajemnice udanej jazdy z maluchem. Właśnie próbujemy ci o nich opowiedzieć. Przygotowani na różne okazje Jeśli jedziesz samochodem, ogranicza cię jedynie przestrzeń bagażnika. Rodzice, zwłaszcza z krótkim stażem, potrafią zagospodarować ją co do centymetra, bez względu na wielkość posiadanego auta. Wszystko wydaje się im niezbędne. A jak jest naprawdę? Pakując się w podróż, przede wszystkim przygotuj torbę, którą zawsze powinnaś mieć pod ręką. Zapakuj do niej zapasowe ubranka, pieluchy, jedzenie i połóż ją obok siebie w aucie. Nie licz na to, że wszystkie ważne sprawy uda się załatwić na postojach, kiedy można wyjąć rzeczy z bagażnika. Może się zdarzyć, że utkniecie na dłużej w korku, a dziecko długo będzie zmagać się z wilczym głodem albo podczas gwałtownego hamowania zaleje się soczkiem od góry do dołu. Lepiej, by w takiej sytuacji podręczna torba nie stała się obiektem marzeń, gdy wskutek pośpiechu lub nieuwagi trafi, zamiast pod rękę, w otchłanie samochodowego bagażnika. [CMS_PAGE_BREAK] Nie licz godzin ani kilometrów Zwykle okazuje się, że miejsca, do których wybierają się rodzice z dzieckiem, są położone dużo dużo dalej, niż wynikałoby to z mapy. Dlatego opracowywanie sztywnych ram podróży zupełnie nie ma sensu. Przy założeniach – wyjazd o 6.00, trzy godziny na pokonanie 200 km i dojazd na miejsce o 9.00 – na pewno czeka cię rozczarowanie. Twoje dziecko nie zna się na zegarku i odległościach, za to bardzo dobrze wie, kiedy jest głodne, kiedy mu smutno, źle lub niewygodnie i na pewno da ci o tym znać. Nie przewidzisz również, ile razy trzeba będzie się zatrzymać i jaka będzie sytuacja na drodze. Na pewno nie ma innej możliwości W samochodzie dziecko możesz przewozić tylko w foteliku. Banalna prawda. Ale nie zapomnij o niej, gdy zacznie cię korcić, by znużone lub rozentuzjazmowane maleństwo z niego wyjąć. Bezpieczeństwo jest najważniejsze, nawet jeśli ma zostać okupione łzami maluszka. Przed dłuższą podróżą samochodem zrób przegląd fotelika – nie może mieć żadnych uszkodzeń. Wyższy komfort w zasięgu ręki W czasie jazdy przyda się podgłówek do spania, który zabezpiecza głowę dziecka przed bezwładnym kiwaniem (niektóre foteliki mają specjalne zabezpieczenia głowy), kocyk do przykrycia malucha i przeciwsłoneczne zasłonki na okna. Na tylnym siedzeniu możesz rozłożyć koc (unikniesz prania tapicerki po rozgniecionym bananie i wylanym soku). Wyjedź przed świtem Jest prawdopodobne, że dziecko jeszcze jakiś czas będzie smacznie spało. Ale zazwyczaj i tak maluchy przesypiają sporą część drogi, bez względu na to, kiedy zostały usadzone w samochodzie – rano czy w południe. Jednostajny szum silnika i lekkie kołysanie działa na nie bardzo uspokajająco. Podręczny zestaw pogromcy nudy Nieuchronnie nadejdzie chwila, gdy wyspane dziecko zacznie się nudzić. Bądź przewidująca – miej pod ręką torbę z zabawkami i stopniowo dozuj jej zawartość. Przyda się taśma klejąca i krótkie kawałki sznurka (najwyżej dziesięciocentymetrowe) – do mocowania balonów, obrazków i zdjęć. Warto też zabrać ulubioną przytulankę, znikopis, książeczki i zabawki z przyssawkami albo drobiazgi zapakowane jak prezenty. Jeśli okaże się, że przygotowane zabawki zbyt szybko przestają budzić zainteresowanie, po prostu rozejrzyj się. W podróży może zdarzyć się wiele cudownych, nieprzewidzianych rzeczy – intrygująca chmura na niebie w kształcie smoka, belki z siana na polu, które przypominają klocki. [CMS_PAGE_BREAK] Atrakcyjny plan na przerwy Maluchy lubią zmiany, dlatego częste postoje podczas podróży są koniecznością. Postaraj się wysiąść z dzieckiem z auta co najmniej co dwie godziny. Właściwie rytm postojów wyznaczy samo dziecko. Podróżując samochodem, można zjechać w leśną przecinkę (uwaga na zakazy wjazdu do lasu), rozłożyć koc i pozwolić sobie i dziecku rozprostować kości. Jeśli korzystasz przy okazji z turystycznych atlasów samochodowych, np. „Polska niezwykła” albo „Polska z dzieckiem”, zawsze znajdziesz w okolicy coś ciekawego: skansen, jezioro albo ruiny zamku. Planowanie postojów dotyczy także tankowania. Lepiej nie zatrzymywać samochodu na stacji benzynowej właśnie wtedy, gdy dziecko zasypia. Przymusowo rozbudzone na pewno nie umili dalszej podróży. Niektóre maluchy śpią tylko wtedy, kiedy silnik pracuje. Daleka podróż z podziałem na raty Jeśli macie do pokonania wiele kilometrów, przyda się dłuższa przerwa w podróży. Przystanek na dzień lub dwa to bardzo dobre rozwiązanie, by nie czuć zmęczenia. Możesz wybrać np. gospodarstwo agroturystyczne, w którym będziecie mieli bardziej domowe warunki albo hotel. Szukajcie ciekawych miejsc na taki nocleg. Maluszkowi zafundujecie spacer z atrakcjami, a sobie okazję do zwiedzania ciekawych obiektów w okolicy. Pełen luz bez względu na przebieg wydarzeń Ciesz się! To rzecz najważniejsza – masz wreszcie wakacje. Wykorzystaj czas, który macie teraz tylko dla siebie. Nie przejmuj się, że nie wszystko przebiega tak, jak sobie wcześniej założyłaś. Podróżowanie z dzieckiem może być wspaniałym doświadczeniem, jeśli nie będziesz zbyt wiele wymagać ani od siebie, ani od malucha, ani też od swojego partnera... A o to przecież w luźnych realiach wakacyjnych wcale nietrudno. Uwaga! W kurortach akcesoria i pieluchy niemowlęce zwykle są droższe. Jeśli więc wybierasz się z dzieckiem na wakacje samochodem i masz jeszcze wolne miejsce w bagażniku, warto zabrać ze sobą zapasy jedzenia w słoiczkach, soczków, mleka modyfikowanego i pieluch. [CMS_PAGE_BREAK] Jak fachowo zmienić pieluszkę w plenerze? Na wycieczce, na plaży albo w drodze na urlop. Maluch nie wybiera, kupka czy siusiu mogą przytrafić się wszędzie. Ważne, by pozbyć się kłopotu sprawnie i bez zamieszania. To nic trudnego. Zatem do dzieła! 1. Nie czekaj długo ze zmianą pieluszki Odkładanie przewijania na później (gdy „wrócimy do hotelu”, „dojedziemy na miejsce”) może skutkować odparzeniem pupy. Maluch będzie cierpiał, a ty, zamiast cieszyć się urlopem, będziesz leczyć jego podrażnioną skórę. 2. Znajdź wygodne miejsce Toalety z przewijakiem to wciąż rzadkość (na pewno są w McDonaldach). Niektóre przydrożne tylko teoretycznie nadają się do wykonania tej czynności. Możesz przewinąć malca na kocyku rozłożonym na trawie albo na tylnym siedzeniu samochodu. 3. Połóż pod ręką wszystkie niezbędne rzeczy Przygotuj wszystko, abyś nie musiała się oddalać czy odwracać od malucha: dwie czyste pieluszki (gdy jedna upadnie lub zabrudzi się, bez kłopotu sięgniesz po drugą), chusteczki do pupy i zabawkę – gdy malec się nią zainteresuje, łatwiej dokończysz dzieła. 4. Rozłóż ceratkę albo przewijak Gdy kładziesz dziecko na trawie lub ławie, najpierw podłóż kocyk. Ponadrocznego brzdąca możesz przewinąć na stojąco. Ale w tej pozycji trudno dokładnie wytrzeć pupę. 5. Zabrudzoną pieluszkę od razu złóż i zapnij, by nie wydostała się jej zawartość. Włóż ją do specjalnej torebki albo małej reklamówki, zawiń i zabierz ze sobą – pozbędziesz się jej, gdy napotkasz kosz. 6. Gdy przewijasz dziecko, rozmawiaj z nim, śpiewaj mu piosenkę albo recytuj wierszyk. Jest szansa, że akcja zmiany pieluszki przebiegnie bezstresowo dla obu stron. [CMS_PAGE_BREAK] Uwaga! Wybór miejsc noclegowych jest bardzo duży. Zanim pojedziesz do nieznanego ośrodka, upewnij się, czy będzie tam dobrze i tobie, i twojemu dziecku. Posłuchaj opinii znajomych ...albo sprawdź, co o miejscu, do którego jedziesz, sądzą internauci. Zwróć uwagę na łatwy dojazd, by nie narażać malucha na przedłużanie podróży. Hotel powinien znajdować się z dala od hałaśliwych ulic, a jednocześnie np. blisko plaży. Pamiętaj, że liczba gwiazdek to nie wszystko Upewnij się, czy hotel jest przyjazny rodzinom z dziećmi – w otoczeniu innych rodziców będziesz czuła się pewniej. W takim miejscu płacz albo gorszy nastrój malucha nie spotka się z oburzeniem gości, np. samotnych par, które oczekują ciszy i spokoju. W hotelach wyższej klasy są z reguły minikluby, place zabaw na powietrzu oraz pokoje zabaw, baseny z brodzikiem, krzesełka dla dzieci w restauracji. Płacąc dodatkowo, można skorzystać z pomocy opiekunki. Co dla dzieci oznacza oferta All Inclusive? To opcja, którą oferują hotele zagraniczne. Przewiduje ona dla maluchów napoje i słodycze bez ograniczeń bądź urozmaicone menu, które zaspokoi wyrafinowany gust niejadków. A w pokoju specjalne łóżeczko dla dziecka i wanienkę. Przygotowywane są też programy rozrywkowe dla maluchów, które prowadzą profesjonaliści (zajęcia plastyczne, konkursy). [CMS_PAGE_BREAK] Zadzwoń do pensjonatu lub właścicieli prywatnej kwatery, by dowiedzieć się, czy dom jest przystosowany do pobytu z dzieckiem, czy teren jest ogrodzony, czy jest tam spokój, cisza i plac zabaw. Upewnij się, jak wygląda łazienka, czy można w niej zrobić pranie i jak wyposażona jest kuchnia, czy można coś w niej przygotować dla dziecka i korzystać z lodówki. Dawkuj atrakcje z umiarem Przez pierwsze dni maluch ma prawo być rozdrażniony, marudny, odmawiać jedzenia. Nowe otoczenie, ale też nadmiar wrażeń mogą wywołać u niego kłopoty ze snem. Jeśli płacz powtarza się co noc, postaraj się szczególnie dopieścić dziecko. Pozwól mu spać w waszym łóżku. A może potrzeba mu więcej odpoczynku, a mniej nowych bodźców? W przypadku poważniejszej choroby hotel powinien udzielić informacji o najbliższej przychodni lub szpitalu, zazwyczaj jednak objawy aklimatyzacji są przejściowe i już po kilku dniach malec czuje się w nowym otoczeniu jak ryba w wodzie. Zachowaj rytm dnia i zwyczaje Do hotelu warto zabrać jak najwięcej przedmiotów związanych z codzienną rutyną malca, np. z jedzeniem, zasypianiem – ulubioną miseczkę do zupy, butelkę lub kubek. Nie powinny też zmienić się wasze zwyczaje. Jeżeli wieczorem w domu zwykle czytacie bajki albo przytulacie się na łóżku – nie zarzucaj tego w czasie wyjazdu, nawet jeżeli wydaje się, że inne atrakcje zrekompensują dziecku zmiany w planie dnia. Czy wyjazd z dzieckiem powinien trwać aż trzy tygodnie? By zmiana klimatu dała efekt, maluch musi spędzić długi czas w jednym miejscu. Pierwsze dni pobytu to faza adaptacyjna, kiedy dziecko może być osłabione, śpiące lub pobudzone. Dopiero po tym czasie zaczyna korzystać ze zmiany klimatu. Najlepiej, gdyby udało ci się zorganizować sześciotygodniowe wakacje. Jeśli nie masz szans na tak długi urlop, poproś dziadków, by zostali z dzieckiem nad morzem dodatkowy tydzień. Niemowlętom nie zmieniaj gwałtownie klimatu. W czasie jednych wakacji nie przemieszczajcie się co chwilę z gór na Mazury, a potem nad morze.
Piękny dźwięk wydobywający się z prawdziwego instrumentu potrafi być dla malucha czymś niezwykłym. Rozbudź w nim tę wrażliwość.
Muzyka łagodzi obyczaje – w tym powiedzeniu jest wiele prawdy. Jak dowiodły badania, muzyka, zwłaszcza klasyczna, wpływa pozytywnie na rozwój dziecka, zdolność uczenia się i koncentrację. Warto przyzwyczajać maluchy do jej słuchania od najmłodszych lat. Także na koncercie. Zobaczyć, jak powstaje muzyka Co innego słuchać jej w domu z płyt, a co innego uczestniczyć w wykonaniu na żywo. Koncert to okazja dla maluchów, by zobaczyć, jak muzyka powstaje. Przyjrzeć się instrumentom (ich różnorodnym kształtom i wielkości) i temu, w jaki sposób ludzie na nich grają: naciskają klawisze, szarpią za struny, uderzają pałeczkami. Muzyka grana na żywo pobudza emocje. Maluch ma okazję zobaczyć, jak w jej wykonanie wczuwają się muzycy. Widzi też reakcje publiczności. Metallica czy Mozart? Nie musisz od razu prowadzić malucha do filharmonii. Możesz zabrać go na występy zespołów dziecięcych, kapel ludowych, na koncert muzyki rozrywkowej. Pamiętaj jednak, że małe dziecko może źle znosić tłum obcych ludzi, a nagłośnienie na koncertach muzyki popularnej jest zbyt duże dla dziecięcych uszu. Wybierając się na koncert, zastanów się więc, czy dziecko będzie się tam dobrze czuło, czy hałas go nie wystraszy i nie zaszkodzi mu dym tytoniowy. Nie narażaj malca na stresy. W plenerze bez zobowiązań Na początek dobrym wyjściem jest zabieranie dziecka na koncerty w parku czy miejskim rynku. Panuje na nich luźniejsza atmosfera, nie będziesz skrępowana tym, że maluch przeżywa muzykę inaczej niż dorośli. W plenerze dziecko może swobodnie pobiegać czy potańczyć – a ty w każdej chwili masz szansę wyjść, nie przeszkadzając nikomu. Czas na romans z klasyką Nawet jeśli nie jesteś bywalczynią sal koncertowych, pomóż dziecku poznać świat muzyki klasycznej. Wiele się pisze o jej wpływie na rozwój intelektualny maluchów, szczególnie muzyki barokowej, którą wykorzystuje się nawet w terapii dysleksji i zaburzeń mowy. Filharmonie organizują dla dzieci specjalne koncerty, np. Filharmonia Narodowa w Warszawie, gdzie od lat prowadzi je Jadwiga Mackiewicz, znana jako Ciocia Jadzia. Podobne imprezy są też m.in. w Krakowie, Lublinie, Zielonej Górze, Bydgoszczy. W jakim wieku zaczynać? Dużo zależy od umiejętności skupienia uwagi dziecka i jego zainteresowania muzyką. Te zdolności nabywa się w różnym wieku. Przed zakupem biletu do filharmonii warto upewnić się, do kogo adresowany jest koncert. Zwykle można na nie zabierać trzylatki (rzecz jasna, nikt nie wyprosi z sali 2,5-letniego grzecznego słuchacza), ale np. Filharmonia Pomors ka w Bydgoszczy organizuje koncerty nawet dla niemowląt i dzieci do 2,5 lat w cyklu „Od brzuszka do uszka maluszka”. Ale nic na siłę! Próba generalna na widowni Na koncerty dla maluchów trzeba zwykle kupować bilety z wyprzedzeniem. Da ci to trochę czasu na przygotowanie dziecka do debiutu na widowni. Możecie posłuchać podobnej muzyki w domu, możesz pokazać dziecku ilustracje czy zdjęcia instrumentów muzycznych albo poczytać wierszyki o muzyce i instrumentach. Warto, by wspólna wyprawa na koncert była przyjemnością dla wszystkich, ale nastaw się, że być może będziecie musieli wyjść wcześniej. Jeśli malec będzie się nudził, protestował, domagał powrotu do domu czy w inny sposób głośno wyrażał niezadowolenie – nie upieraj się. Powtórz próbę za kilka miesięcy. Z każdym kolejnym koncertem będzie lepiej i wkrótce twój maluch z radością go wysłucha w całości. Na pytania rodziców odpowiada: Jadwiga Mackiewicz (Ciocia Jadzia) – pedagog, popularyzatorka muzyki, od 48 lat prowadzi koncerty dla najmłodszych w warszawskiej Filharmonii. Dlaczego warto zabierać dziecko na koncerty muzyki klasycznej? Naturalną potrzebę kontaktu z muzyką widać już u niemowląt, zaś u dzieci nieco starszych muzyka klasyczna pomaga kształtować wrażliwość. Na koncercie mały słuchacz obcuje z muzyką w odświętnej, uroczystej scenerii. Może też chłonąć wiedzę w formie miłej zabawy. Czym koncerty dla najmłodszych różnią się od tych dla dorosłych? Nie ma specjalnego repertuaru dla dzieci, ale zawsze jest w bardzo dobrym wykonaniu. Grane są utwory wszystkich epok, zwykle dość krótkie, a zarazem interesujące, tak, by mali słuchacze mogli skupić na nich uwagę. Dodatkowo proponujemy najmłodszym zagadki i zabawy, by zainteresować ich utworem i przekazywać pewną wiedzę o muzyce w przystępnej formie. Najważniejsze dla nas jest to, by dzieci po koncercie chciały wrócić, a warto przychodzić systematycznie, najlepiej na cały cykl. W tej chwili na nasze koncerty przychodzi już trzecie pokolenie słuchaczy, a najstarsi przyprowadzają dzieci i wnuki. Jak przygotować dziecko przed koncertem? Na pewno należy pamiętać o podstawowych zasadach kulturalnego zachowania, przypomnieć o tym, że podczas koncertu nie je się, nie pije i nie rozmawia. Ważne jest jednak, by malec na koncercie czuł się dobrze, więc nie należy go zmuszać do uczestnictwa. Nie trzeba też na siłę utrwalać wiedzy po koncercie. Dzieci mają ogromny potencjał i potrafią czerpać z koncertu inspiracje do zabaw.
Choć dla rodziców wierzących zabieranie małego dziecka na nabożeństwa jest czymś naturalnym, czasami nawet oni denerwują się na myśl, jak zachowa się żywiołowy maluch. Jak przygotować się do wizyty w kościele z małym dzieckiem?
Ślub, komunia, chrzciny albo coniedzielna msza święta. Bez względu na okoliczności do wizyty w kościele z małym dzieckiem warto się dobrze przygotować. Pokaż dziecku kościół Energiczne i rozbrykane dzieci dobrze jest oswajać z kościołem pomału. Wejdź do niego, pokaż maluchowi ołtarz, organy, dzwony, zabierz na krótkie nabożeństwo. Gdy zaznajomi się z miejscem, można go zabrać na msze dla dzieci. Zmuszanie dziecka do chodzenia do kościoła Jeśli głównym powodem zabierania dziecka do kościoła jest presja rodziny albo rodzice sami traktują niedzielną mszę tylko jako obowiązek, dziecko wyczuje fałsz sytuacji i może protestować. Zmuszanie lub naleganie może zamienić pobyt w kościele w katastrofę. Nabożeństwo dla dzieci Uczestnicząc od urodzenia w praktykach religijnych, dziecko uczy się zachowania w kościele. Ale jego zdolność do spokojnego siedzenia w jednym miejscu wykształca się z wiekiem. Aby pobyt w tym szczególnym miejscu stał się dla niego interesującym przeżyciem, warto chodzić na nabożeństwa dla najmłodszych, gdzie kazanie dopasowane jest do możliwości rozumienia kilkulatka, dzieci odpowiadają na pytania księdza, czasami pojawiają się piosenki. Dzięki temu najmłodsi wierni nie nudzą się i łatwiej im zrozumieć sens mszy. Sprawdź, jak w miejscowej parafii wyglądają takie nabożeństwa. Czasem wydziela się pomieszczenie dla rodzin z małymi dziećmi lub odprawia msze dla maluchów w oddzielnych kaplicach, by rodzice nie mieli poczucia, że przeszkadzają komuś w modlitwie. Z dzieckiem na chrzcinach, ślubie lub komunii Taka uroczystość trwa zwykle dłużej niż normalne nabożeństwo i jest niezrozumiała dla małego dziecka, zwłaszcza jeśli nie miało od urodzenia kontaktu z kościołem i wiarą. Malec może się nudzić, a starszy zadawać scenicznym szeptem różne pytania. Przygotuj się, że będziesz chodzić za nim po kościele, udzielać odpowiedzi, a być może większą część uroczystości spędzisz na zewnątrz. Trzylatkowi można przed wyjściem z domu wytłumaczyć sens uroczystości (ciocia Ewa wychodzi za mąż za wujka Tomka). Można pokazać zdjęcia z własnego ślubu albo chrztu dziecka. Kiedy dziecko źle się zachowuje w kościele Kiedy dziecko zachowuje się niegrzecznie, daj mu wybór: albo się uspokoi (opisz konkretne zachowanie, jakiego oczekujesz: „usiądź w ławce” zamiast „przestań biegać” lub „bądź grzeczny”). Jeśli to nie pomaga, wyprowadź malucha na zewnątrz. Powiedz mu, że nie będzie mógł chodzić do kościoła, jeśli nie nauczy się odpowiednio tam zachowywać. Gdy maluch stara się przestrzegać reguł, okaż mu zaufanie, to bardzo pomaga. Zwiedzanie kościoła z dzieckiem Oglądanie wnętrz kościołów podczas wakacyjnych podróży potraktuj jak wizytę w muzeum – ale z naciskiem na kulturalne zachowanie i strój. Zadbaj również, by malec nie wchodził do kościoła z napojami lub lodami. Pamiętaj, że chłodne, mroczne wnętrza albo malowidła mogą przestraszyć dziecko. Przed wejściem opowiedz malcowi, co będziecie zwiedzać i dlaczego jest to miejsce inne niż skansen lub wystawa. Starszemu wytłumacz, że w kościele spotkacie osoby, które chcą się pomodlić w ciszy, i nie należy im przeszkadzać. [CMS_PAGE_BREAK] Na pytania odpowiada: o. Andrzej Spławski, jezuita, wikariusz parafii św. Andrzeja Boboli w Warszawie. Jak wyglądają Msze święte dla najmłodszych? W naszej parafii odbywają się w specjalnym pomieszczeniu oddzielonym od głównej części kościoła, które ma dostęp do łazienki i pokoiku przeznaczonego do karmienia piersią. Nabożeństwo jest bardziej dynamiczne, z piosenkami i zabawami ruchowymi. Maluchy nie umieją dłużej skupiać uwagi, dlatego staramy się je zainteresować. Czy w kościele można karmić dziecko? Karmienie butelką w kościele nie budzi emocji, natomiast przy karmieniu piersią warto zachować się dyskretnie. Jak przetrwać długą uroczystość kościelną z bardzo ruchliwym kilkulatkiem? Ruchliwość to zwykła cecha dwu- i trzylatków, dlatego nie należy jej ograniczać. Warto, by dziecko „zwiedzało” kościół w towarzystwie rodzica, który będzie pilnował, aby malec nie zrobił sobie krzywdy i nie podchodził na tyle blisko ołtarza, aby zakłócić przebieg uroczystości. Czy reagować na nieprzychylne komentarze na temat zachowania dziecka? Wystarczy porozmawiać o tym z duszpasterzem. Osoby starsze, poszukujące ciszy i spokoju powinny wybrać się na mszę dla dorosłych. Namawiamy je do tolerancji w stosunku do dzieci. Konsultacja: Aleksandra jasielska, psycholog, wykładowca w Instytucie Psychologii UAM w Poznaniu. Zobacz też: Jak kolędy wpływają na rozwój dziecka Wielkanoc z dziećmi: wytłumacz im religijne znaczenie świąt
Planujesz wakacje w ciepłych krajach. Wyobraźnia podsuwa widoki z pocztówek: plaża, palmy, malec pluska się w ciepłym morzu, a na kolację zajada specjały lokalnej kuchni. Tylko na ile to jest realne?
Jadąc na wakacje, oczekujesz, że wypoczniesz. Ale z powodu radykalnej zmiany otoczenia, klimatu, jedzenia twoje oczekiwania mogą się nie spełnić. To, czy pierwsza zagraniczna podróż z dzieckiem będzie udana, zależy od wielu spraw. Roczny maluch może nawet nie zauważyć różnicy między Polską a zagranicą. Ale starszy jest jednak bardziej świadomy tego, co go otacza. Przed wyjazdem z dzieckiem za granicę Trzylatka możesz przygotować do wyjazdu, czytając mu bajki związane z nowym miejscem, pokazując w Internecie lub w książce zdjęcia lub opowiadając o atrakcjach. Perspektywa zwiedzenia prawdziwych ruin zamku, obejrzenia palm czy szukania muszli na plaży powinna zachęcić do wyjazdu. Na miejscu zbieraj bilety wstępu i inne drobiazgi związane z odwiedzanymi miejscami. Załóż też księgę podróży, która później przypomni dziecku miłe chwile. Zabierz ze sobą namiastkę domu Zmiana miejsca i codziennej rutyny to duży stres dla dziecka, zwłaszcza jeżeli wcześniej nigdy nie nocował poza domem. Zabierz ze sobą rzeczy, które pomogą stworzyć przyjazne otoczenie: ulubioną poduszkę czy przytulankę, kocyk, kubeczek, z którego dziecko pije wieczorem mleko, lub inne przedmioty ważne w domowych rytuałach. Pomogą oswoić nieznane miejsce. Do łóżka o tej samej porze W podróży można nieco rozluźnić granice dotyczące pory snu. Lepiej jednak unikać dużych zmian w planie dnia. Dziecko, które zawsze sypia przed południem, na wakacyjnym wyjeździe też powinno mieć okazję do drzemki. Podobnie jest z porami jedzenia. Malec będzie się lepiej czuł, znajdując oparcie w takich stałych punktach, a po powrocie do domu unikniesz konieczności ponownego ustalania planu dnia. To mi wcale nie smakuje O ile jadąc do Niemiec czy Czech, możesz spodziewać się potraw zbliżonych do naszych, o tyle w bardziej egzotycznych miejscach jedzenie także bywa egzotyczne... A dzieci są wielkimi konserwatystami w kwestii smaku. Nowe potrawy, przyprawy czy napoje mogą się spotkać ze zdecydowanym sprzeciwem. Raczej nie oczekuj, że dwulatek skosztuje kalmara, pilawu czy hiszpańskiej paelli. Jeśli jedziesz na wakacje do hotelu, przed zrobieniem rezerwacji sprawdź, czy dostępne będą potrawy dla maluchów. Zwykle są dostosowane do dzieci nieco starszych, dlatego dla roczniaka zabierz zapas słoiczków. Do spróbowania nowości kulinarnych zachęcaj starsze dziecko – może się zdarzyć, że zasmakuje w oliwkach czy kozim serku. Nie rozumiem, co mówią dzieci Jeżeli nie wyjeżdżasz w grupie Polaków, nastaw się, że malec raczej nie spotka rówieśników mówiących po polsku. Także hotelowe zabawy czy animacje dla dzieci najczęściej prowadzone są po niemiecku, angielsku lub rosyjsku. Zagraniczny wyjazd to też możliwość spotkania obcojęzycznych kolegów. Na szczęście maluchom do wspólnej zabawy nie jest potrzebna znajomość języka. Uff, jak gorąco Dla dorosłych tropikalne lato może wydawać się rajem, dziecku zajmie kilka dni adaptacja do nowych warunków. W tym okresie nie planuj forsownych wycieczek. Zapewnij maluchowi spokój, możliwość spania, nie zmuszaj do jedzenia. Może być senny, rozdrażniony, nie mieć apetytu. To naturalne. Gdyby złe samopoczucie się przedłużało i w razie wystąpienia innych objawów, skonsultuj się z lekarzem. Stałym punktem dnia dla Włochów czy Hiszpanów jest sjesta. Warto wziąć z nich przykład i południe spędzić w pokoju hotelowym lub w zacienionym miejscu. Zobacz też: Luz kontrolowany - co wolno dzieciom w czasie wakacji? [CMS_PAGE_BREAK] Jak sprawić, by zagraniczne wakacje były udane? Radzi Krzysztof Kołacz, kierownik warszawskiego biura podróży Mac Tour. Czy warto zabierać malucha za granicę? Zdecydowanie tak, choćby dlatego, że to się opłaca. Za wyjazd dzieci do 2 lat zwykle płaci się tylko niewielką opłatę stałą obejmującą ubezpieczenie i koszty manipulacyjne. Po drugich urodzinach kwota ta nadal jest stała, ale już znacznie wyższa. Dokąd jechać z małym dzieckiem na wakacje? Ważna jest odległość i związany z nią czas podróży. Rodzice najchętniej wybierają Włochy, Grecję, Hiszpanię – wszystkie w zasięgu 3–4 godzin lotu. Podróżującym z maluszkami odradzałbym wycieczkę do Egiptu ze względu na występującą tam biegunkę, zwaną popularnie zemstą faraona. Nawet dorośli dość ciężko ją przechodzą. Nie ma jej w innych krajach Afryki Północnej, np. w Tunezji. Bezpieczna jest też Turcja. Czego oczekiwać, wybierając hotel? Powinien być przyjazny rodzinom z dziećmi, zapewniać małym gościom udogodnienia, np. łóżeczko niemowlęce czy miniaquapark oprócz normalnego basenu. Właściciele mniejszych obiektów często wychodzą naprzeciw potrzebom gości, np. właściciel greckiego pensjonatu kupił wanienkę specjalnie dla gości z małym dzieckiem. Często oferowane są tzw. pokoje rodzinne złożone z dwóch pomieszczeń – malec ma miejsce do zabawy, a rodzice – prywatność. Niektórzy cenią zakwaterowanie w apartamentach ze względu na aneks kuchenny, w którym można przygotować jedzenie dla dziecka. Ale większość wybiera pokoje z wyżywieniem i wszystkimi atrakcjami na miejscu. Na jakie kłopoty mogą natrafić mali turyści? Zdarza się, że maluchy są rozczarowane, kiedy animacje i zabawy dla dzieci w hotelu prowadzone są w języku obcym. To, czy zabawy będą prowadzone po polsku, zależy tylko od organizującego wyjazd biura podróży. Lepiej o to zapytać przed wykupieniem wyjazdu. Konsultacja: Aleksandra Jasielska, psycholog, wykładowca w Instytucie Psychologii UAM w Poznaniu. Zobacz też: Co dawać dziecku do jedzenia podczas upałów? Jadłospis dla dwulatka
Na choince błyszczą bombki i światełka, po całym domu roznosi się zapach piernika, cichutko brzmią kolędy. Jak sprawić, by pierwsze święta dziecka były naprawdę wyjątkowe?
Gwiazdka tuż-tuż, a wraz z nią wyjątkowy czas dla ciebie i twojego maleństwa. To przecież wasze pierwsze wspólne Boże Narodzenie! Na pewno będziesz wspominać je przez długie, długie lata. Nic więc dziwnego, że chcesz, by i maluszek poczuł ich magię. Podpowiemy ci, jak tego dokonać, a jednocześnie sprawić, by były dla niego nie tylko radosne, ale także bezpieczne. Wyczaruj świąteczną atmosferę Boże Narodzenie to cudowna okazja, by zachęcić malucha do eksperymentowania z nieznanymi zapachami i dźwiękami, zainteresować go nowymi smakami. Ozdób więc całe mieszkanie kulami pomarańczy ponakłuwanymi goździkami, by w powietrzu unosiły się korzenne aromaty. Wysuszone plasterki cytryn powieś wśród bombek i pozwól maluchowi trącać je rączką. Niech poczuje pod paluszkami ich chropowatą fakturę, przekona się, że igiełki choinki kłują. Potem pozwól mu zachwycić się światełkami, które błyszczą nie tylko na świątecznym drzewku, ale także w oknie (kup takie, które nie migają intensywnie – to męczy wzrok dziecka!). A kiedy będziesz usypiać maleństwo, zamiast kołysanki zanuć „Cichą noc” albo „Mizerną cichą”. Postaraj się także, by dźwięki kolęd rozbrzmiewały w całym domu, bo to właśnie one wraz z wystrojem tworzą niezwykły bożonarodzeniowy klimat. Nasza rada: Zastanawiasz się, czy w tym roku zaprosić Świętego Mikołaja? Możesz poczuć się zawiedziona tym, że wysiłek, jaki włożysz w zorganizowanie jego wizyty, nie przyniesie zamierzonego efektu. Tak małe dziecko przestraszy się pana w czerwonym płaszczu, dlatego lepiej z jego wizytą poczekać do następnych świąt. Pamiętaj, że spokojnie to znaczy bezpiecznie Po pierwsze, nie zapominaj, że malutkie dziecko nie lubi nadmiaru wrażeń i atrakcji. Nie dokonuj więc rewolucji w jego uporządkowanym świecie. Jeśli zmienisz porę drzemek lub zamiast maluszkiem zajmiesz się świąteczną krzątaniną, zacznie płakać i marudzić. Po drugie, bądź przewidująca. Możesz być pewna, że ciekawe świata niemowlę zechce wszystkiego dotknąć, każdą rzecz dokładnie zbadać, wziąć do buzi. Nie spuszczaj z oka zarówno raczkującego bobasa (bez problemów wejdzie pod choinkę, by przekonać się, jak długie są kabelki od światełek), jak i malucha stawiającego pierwsze kroki (dla złapania równowagi może przytrzymać się obrusa i ściągnąć na siebie świąteczną zastawę). Nasza rada: W tym roku przygotowania do świąt zacznij nieco wcześniej, a wtedy przedświąteczna gorączka nie udzieli się ani tobie, ani dziecku. Udekoruj świątecznie cały dom Zacznij od rodzinnej wyprawy na choinkowy targ. Pozwól tam maluchowi dotknąć i powąchać igiełek jodły, sosny, świerku. A gdy przyniesiecie już drzewko do domu, dla bezpieczeństwa postawcie je tak, by było poza zasięgiem małych rączek. Niezależnie od tego, przymocuj je do ściany (najlepiej w dwóch miejscach – na górze i na dole). Pamiętaj także, by często sprzątać igły z podłogi, bo maluch może się nimi pokłuć lub – co gorsza – połknąć je. Na dolnych gałęziach nie wieszaj szklanych bombek. Z pewnością kolorowe kule zainteresują dziecko. Zamiast nich użyj plastikowych lub papierowych ozdób. Zrezygnuj też z ozdabiania choinki słodyczami i sztucznym śniegiem, który może wywołać reakcję alergiczną. Nasza rada: Poza choinką tradycyjnie w czasie świąt kupuje się także jemiołę i gwiazdę betlejemską. Pamiętaj jednak, że choć ślicznie wyglądają, są trujące! Przygotuj niespodzianki, zaproś rodzinę Wręczanie prezentów to jeden z najfajniejszych momentów świąt. Tym bardziej, że wokół choinki gromadzą się wtedy wszyscy członkowie rodziny – także ci, z którymi rzadziej się widujemy. Aby tej magicznej chwili nie zepsuł ci płacz dziecka, powoli oswajaj je z kuzynami, których nie zna. Nie zmuszaj malucha, by uśmiechnął się, czy poszedł na rączki do nieznanej cioci. A gdy mimo wszystko popłyną łzy, po prostu wyjdź z nim na chwilę do innego pokoju. Nasza rada: W czasie rozpakowywania prezentów bądź blisko dziecka i od razu do jednego worka składaj wszystkie długie wstążki i foliowe opakowania. Malec będzie zachwycony, gdy pozwolisz mu rozrywać kolorowe papiery, ale może też wpaść na pomysł, by włożyć sobie na głowę foliową torbę, a to niebezpieczne. Do stołu usiądźcie razem z dzieckiem Wspólne świętowanie przy stole integruje całą rodzinę. Zanim jednak usiądziecie do posiłku, spójrz na stół z perspektywy dziecka. Aby nie miało możliwości pociągnięcia za brzeg obrusa, przykryj stół mniejszą serwetą lub przypnij obrus specjalnymi klipsikami. Pamiętaj też, że maluch z pewnością będzie chciał po różne rzeczy sięgać, nie zdając sobie sprawy z zagrożeń. A jest ich wiele, np. talerz z gorącym barszczem, filiżanka wypełniona herbatą, świece... Te ostatnie wprawdzie pięknie ozdabiają stół, ale mają niezwykłą moc przyciągania dziecięcej uwagi. Dlatego w tym roku nie ozdabiaj nimi stroika. A ustawiając potrawy na stole, zachowaj zasadę: gorące na środku, na brzegu tylko zimne. Nasza rada: Choć maluszek może domagać się świątecznych przysmaków, działaj rozsądnie. Większość tych potraw jest ciężkostrawna (np. kapusta, grzyby), więc nie wolno ich dawać najmłodszym. Wystarczy, że dasz mu do spróbowania kawałeczek ciasta lub ryby (dokładnie sprawdź, czy nie ma w niej ości). Jeśli karmisz piersią, staraj się przestrzegać diety. Radosnych, niezapomnianych i bezpiecznych świąt! Rady dla taty Tata jest dobry na wszystko! Uwierz w to i zaopiekuj się maluszkiem, gdy mama zajęta jest świąteczną krzątaniną. • Aby dać żonie chwilę wytchnienia, zabierz dziecko na zimowy spacer. Będąc w domu, możecie podziwiać choinkę (włóż malca do nosidła, podejdź z nim do drzewka i pozwól przyglądać się świątecznym ozdobom). • Maluchy uwielbiają podrygiwanie w ramionach rodziców, więc tańcz z bobasem na rękach w rytm kolęd (wybierz radosne aranżacje, np. Arki Noego). • Starszemu dziecku poczytaj bajeczki o tematyce świątecznej, a z młodszym pooglądaj książeczki o Świętym Mikołaju. Konsyltacja: dr n. med. Kamil Hozyasz, pediatra, pracuje w Klinice Pediatrii Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.