Szczepienia przeciw pneumokokom – o co najczęściej pytają rodzice?
Jak działa szczepionka przeciw pneumokokom? Jakie choroby mogą wywołać te bakterie? Na te pytania oraz wiele innych odpowiada ekspert Warsztatów Mamo, To Ja – dr Aneta Górska-Kot, pediatra. Zobacz nasze wideo!
Szczepionka przeciw pneumokokom chroni przed zakażeniami dróg oddechowych. Najczęściej występującą, nieinwazyjną infekcją jest zapalenie ucha środkowego. Należy zdawać sobie jednak sprawę, że bakterie mogą wywoływać także groźne choroby, które wymagają hospitalizacji. Właśnie dlatego to szczepienie jest obowiązkowe i refundowane. Dlaczego warto szczepić dzieci przeciw pneumokokom? Pneumokoki to bakterie, które zwykle bytują w jamie nosowo-gardłowej człowieka, nie wywołując u niego choroby. Jeśli jednak odporność słabnie i następuje czas wzmożonych infekcji wirusowych, patogeny przedostają się do dalszych odcinków dróg oddechowych, wywołują zakażenia. – Szczepienie chroni przed tymi rodzajami pneumokoków, które mogą wywołać groźną chorobę u dziecka, czyli chorobę pneumokokową. Ona może mieć niejako dwie postacie. Choroba inwazyjna, jak sama nazwa mówi, jest to groźna choroba, i tu rozumiemy pod tym pojęciem takie choroby jak: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, sepsę i ciężkie zapalenie płuc, które wymagają hospitalizacji. I mogą być też tzw. zakażenia nieinwazyjne, czyli te łagodne infekcje dróg oddechowych typu infekcja ucha, zatok, zwykłe przeziębienie, zapalenie oskrzeli – podkreśla dr Aneta Górska-Kot. Aby uchronić dzieci przed pneumokokami, należy je zaszczepić. Opiekunowie mogą zdecydować się na refundowaną, 10-walentną szczepionkę (PCV-10), która chroni przed dziesięcioma najbardziej zjadliwymi serotypami. Szerszą ochronę daje jednak szczepionka 13-walentna. Czy szczepionki przeciw pneumokokom są bezpieczne? Jakie jest ryzyko niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP-u)? Dowiedz się więcej, oglądając nasze wideo.
Te bakterie są groźne nie tylko dla dzieci… Jak ustrzec się przed pneumokokami?
Pneumokok to bakteria gram dodatnia, inaczej nazywana dwoinką zapalenia płuc. Posiada ok. 100 serotypów, czyli rodzajów, ale tylko 20 z nich jest chorobotwórczych i zdolnych zaszkodzić człowiekowi. W jaki sposób możemy się chronić przed pneumokokami? Czy są one groźne tylko dla maluszków?
WHO zaleciło jak największej ilości osób szczepienie m.in. przeciw pneumokokom. Jest to istotne, gdyż warto pamiętać, że podobnie jak koronawirus SARS-CoV-2, wywołują one zakażenia dróg oddechowych, które chociaż mogą mieć łagodny przebieg, mogą również zakończyć się groźnym i wymagającym hospitalizacji pobytem w szpitalu. – Zakażenia pneumokokami dotyczą najsłabszych członków naszej populacji, czyli maluchów do 2. roku życia, gdyż ich układ immunologiczny jest niedojrzały, oraz seniorów, gdyż z kolei u nich układ ten już się starzeje i staje się niewydolny. Dlatego właśnie te dwie grupy społeczne są najbardziej zagrożone inwazyjną chorobą pneumokokową – podkreśla dr Aneta Górska-Kot, ordynator Oddziału Pediatrycznego Szpitala Dziecięcego im. prof. dr med. Jana Bogdanowicza w Warszawie. Zastanawiasz się, czy warto się zaszczepić? Koniecznie obejrzyj nasze wideo! Pamiętaj! Przed podaniem szczepionki lekarz przeprowadza kwalifikację. To właśnie specjalista każdorazowo decyduje, czy można ją podać w danym momencie czy też nie.
Pneumokoki – krótka droga do zakażenia. Co trzeba o nich wiedzieć?
Czym właściwie są pneumokoki? W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Warto wiedzieć, że bakterie te, podobnie jak koronawirus SARS-CoV-2, wywołują zakażenia dróg oddechowych, które chociaż często mają łagodny przebieg, mogą wymagać także hospitalizacji i być groźne w skutkach. Dowiedz się, jak dochodzi do zakażenia!
Pneumokoki to bakterie gram dodatnie, które ze względu na różną budowę podzielono na około 100 serotypów (gatunki). Dla człowieka groźnych jest tylko 20 serotypów – pozostałe są na tyle łagodne, że nie szkodzą ludzkiemu organizmowi. Aby zapobiec ciężkiemu przebiegowi zakażenia pneumokokowego, które może mieć postać sepsy, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych bądź ciężkiego zapalenia płuc, warto zdecydować się na szczepienie przeciw pneumokokom. – Pneumokoki „pomieszkują” w jamie nosowo-gardłowej i nie robią wtedy w organizmie żadnej szkody. Stan ten nazywany jest nosicielstwem – nie jest groźny i nie trzeba go leczyć. Wszystko jest dobrze do czasu… wzmożonych infekcji wirusowych. To właśnie wirusy torują drogę pneumokokom do tego, aby mogły zniszczyć nabłonek dróg oddechowych i doprowadzić do zakażeń – podkreśla dr Aneta Górska-Kot, ordynator Oddziału Pediatrycznego Szpitala Dziecięcego im. prof. dr med. Jana Bogdanowicza w Warszawie. Zastanawiasz się, jak dochodzi do zakażenia pneumokokami? Koniecznie obejrzyj nasze wideo! Pamiętaj! Przed podaniem szczepionki lekarz przeprowadza kwalifikację. To właśnie specjalista każdorazowo decyduje, czy można ją podać w danym momencie, czy też nie.
Pneumokoki - szczepienia tylko dla dzieci? [Wirtualne Warsztaty]
Co to jest pneumokok? Jakie choroby może wywoływać oraz czy szczepienia przeciw pneumokokom są tylko dla dzieci? Odpowiedzi na te pytania, a także wiele innych uzyskasz w kolejnej, wiosennej edycji Wirtualnych Warsztatów Mamo, To Ja. Zapraszamy na materiał, w którym o pneumokokach opowiada dr Aneta Górska-Kot, pediatra.
WHO zaleca szczepienie szczepionkę przeciw pneumokokom, które podobnie jak korona wirus SARS-CoV-2, wywołuje zakażenie dróg oddechowych. Szczepionka jest obowiązkowa i refundowana, co cieszy, gdyż mogą one wywoływać groźne infekcje. Czym właściwie są pneumokoki? Są to bakterie gram dodatnie, nazywane inaczej dwoinkami zapalenia płuc. Pneumokok to główna bakteria, która odpowiada za zapalenia płuc u ludzi. W zależności od budowy, wyróżniamy różne serotypy (rodzaje), których obecnie jest około 100. Spośród nich tylko 20 serotypów jest chorobotwórczych – pozostałe są łagodne i niezdolne do szkodzenia organizmowi. Jakie choroby wywołują pneumokoki? Pneumokoki bardzo często „pomieszkują” w jamie nosowo-gardłowej najmłodszych dzieci, czyli od niemowlęctwa do około 2.-3. roku życia. Oznacza to, że dzieci te są ich nosicielami, ale stan ten nie jest groźny dla organizmu, nie wywołuje objawów i nie wymaga leczenia. Jeśli jednak w tym czasie dojdzie do infekcji wirusowej, może ona ułatwić namnażania pneumokoków i doprowadzić do zakażenia bakteryjnego dróg oddechowych. Najczęstszym nieinwazyjnym zakażeniem pneumokokowym u dzieci jest zapalenie ucha środkowego, które objawia się m.in. bólem i płaczem. Oprócz niego mogą również wywoływać zapalenia zatok oraz popularne infekcje górnych dróg oddechowych z katarem i kaszlem, bez konkretnego umiejscowienia. Ponadto mogą powodować także zapalenie oskrzeli lub zapalenie płuc. Te ostatnie z kolei mogą mieć zarówno charakter łagodny, jak również ciężki. Gdy pneumokoki niszczą błonę śluzową i przechodzą np. do krwi lub płynu mózgowo-rdzeniowego, dochodzi do inwazyjnego zakażenia pneumokokowego, które zawsze wymaga hospitalizacji, a w niektórych przypadkach może zakończyć się zgonem. Wśród tych zakażeń wyróżniamy: sepsę – pneumokoki dostały się do krwi, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – pneumokoki dostały się do płynu mózgowo-rdzeniowego, ciężkie zapalenie płuc – pneumokoki dostały się do jamy opłucnowej. Szczepionka przeciw pneumokokom Najbardziej narażone na inwazyjne zakażenia pneumokokowi są dzieci do lat 2 oraz seniorzy – osoby po 50. roku życia. Dlatego też właśnie te grupy są najbardziej narażone na trwałe następstwa przechorowania tego zakażenia i to one powinny zostać zaszczepione przeciw pneumokokom, które chronią zarówno przed inwazyjnymi, jak i nieinwazyjnymi postaciami zakażenia. Chcesz wiedzieć więcej? Dołącz do kolejnej, wiosennej edycji Wirtualnych Warsztatów Mamo, To Ja.
Czy wiesz już wszystko o meningokokach i pneumokokach? [WIRTUALNE WARSZTATY]
Nie możesz się już doczekać, kiedy na świat przyjdzie twoje dziecko? Najlepszą rzeczą, jaką możesz dla niego zrobić, jest zgromadzenie wiedzy o tym, jak dbać o jego zdrowie. Zapraszamy do udziału w bezpłatnych wirtualnych warsztatach Mamo, To Ja, podczas których dowiesz się, jak chronić maleństwo przed pneumokokami i meningokokami.
Dlaczego pneumokoki i meningokoki są groźne i co możesz zrobić, by ochronić przed nimi swoje dziecko? Weź udział w Wirtualnych Warsztatach „Mamo, To Ja”, podczas których pediatra dr Aneta Górska-Kot opowie ci o wszystkim, co warto na ten temat wiedzieć. Pneumokoków i meningokoków nie wolno lekceważyć, ponieważ mogą wywoływać śmiertelnie niebezpieczną sepsę. Na szczęście zagrożenia można uniknąć dzięki szczepieniom. Co powinnaś wiedzieć na ten temat? Sepsa u dzieci Śmiertelnie groźna sepsa nie jest chorobą. To zespół objawów, takich jak m.in. gorączka, przyspieszone bicie serca, zaburzenia oddychania, które towarzyszą bardzo niebezpiecznemu uogólnionemu zakażeniu bakteryjnemu. Rokowania w przypadku sepsy u dziecka są bardzo niepewne: nigdy nie wiadomo, czy małego pacjenta uda się uratować, a jeśli tak, to czy nie pozostaną po niej powikłania, które bardzo źle wpłyną na jakość jego życia (np. głuchota, zaburzenia rozwoju, a w przypadku sepsy meningokokowej także utrata części ciała). Sepsę szpitalną, która jest zdecydowanie rzadsza i dotyczy wyłącznie dzieci, które są leczone (często miesiącami) z powodu chorób przewlekłych, wywołują bakterie szpitalne. Za sepsę pozaszpitalną, na którą zapadają dzieci, które były wcześniej zdrowe, odpowiadają: Pneumokoki, które wywołują częściej występującą sepsę pneumokokową, Meningokoki, odpowiedzialne za rzadszą, ale jeszcze groźniejszą sepsę meningokokową. – Przez wiele lat mieliśmy jeszcze jednego gracza: pałeczkę grypy, jednak odkąd w 2007 roku zostały wprowadzone obowiązkowe szczepienia przeciwko tej bakterii, problem z wywołaną przez nią sepsą właściwie się skończył – mówi dr Górska-Kot. Sepsa wywołana przez pneumokoki i meningokoki również może przejść do historii, bo przeciwko tym bakteriom także są szczepionki! Pneumokoki Pneumomoki, czyli dwoinki zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae), to bakterie, które mają ponad 100 odmian (serotypów) i wbrew nazwie wywołują nie tylko zapalenie płuc, ale także wiele innych chorób, np. zapalenie ucha środkowego albo oskrzeli. – Pneumokoki najbardziej lubią mieszkać na nabłonku dróg oddechowych małych dzieci – mówi dr Górska-Kot. – Jeśli nie szkodzą organizmowi, leczenie nie jest konieczne. Mówimy wówczas, że dziecko jest ich nosicielem. To dość powszechna sprawa: w żłobkach są grupy, w których ma je 8 na 10 dzieci! Dopóki układ immunologiczny dziecka działa sprawnie, wszystko jest w porządku. Jeśli jednak jest zajęty czym innym (np. musi jesienią bronić organizm malca przed wirusami), pneumokoki mogą błyskawicznie się namnożyć na nabłonku dróg oddechowych malucha i doprowadzić do zapalenia ucha środkowego, oskrzeli albo płuc. Takie zakażenia nazywamy zakażeniami nieinwazyjnymi, bo ciągłość nabłonka dróg oddechowych nie zostaje przerwana. Są dość częste i bez większych problemów leczy się je antybiotykami. O wiele groźniej robi się wówczas, gdy spadek odporności jest tak duży, że pneumokoki, zamiast namnażać się na śluzówkach, przedostają się do miejsc, które normalnie są jałowe. Jeśli trafią do krwi, dochodzi sepsy, czyli jednej z postaci inwazyjnej choroby pneumokokowej. – Oczywiście istnieją antybiotyki i inne leki, które stosuje się w leczeniu sepsy, jednak zdarza się tak, że procesów wywołanych w organizmie dziecka przez sepsę nie da się powstrzymać, bo zaszły za daleko – ostrzega dr Górska-Kot. – Właśnie dlatego powstały szczepionki: skoro nie zawsze da się sepsę wyleczyć, trzeba jej zapobiegać za pomocą szczepień! Szczepionki przeciwko pneumokokom Istnieją 2 szczepionki przeciwko pneumokokom: Szczepionka 10-walentna przeciwko 10 odmianom pneumokoka, która jest obowiązkowa i bezpłatna, Szczepionka 13-walentna przeciwko 13 odmianom pneumokoka, która nie jest refundowana, a więc trzeba za nią zapłacić. – Wybór należy do rodziców, jednak warto pamiętać, że „trzynastka” daje szerszą ochronę. Zabezpiecza także przed dwoma bardzo groźnymi odmianami pneumokoka, które pomija „dziesiątka”. Chodzi o serotyp 3, który jest odpowiedzielny za zgony malych pacjentów i serotyp 19A, który jest najbardziej zjadliwy i nie reaguje na antybiotyki – mówi dr Górka-Kot. Obie szczepionki chronią nie tylko przed sepsą, ale także przed zakażeniami nieinwazyjnymi, a więc zapaleniem ucha środkowego, oskrzeli i płuc. Sprawiają również, że mniej dzieci zostaje nosicielami pneumokoków. – Badania pokazują, że skuteczniejsza pod tym względem jest szczepionka 13-walentna, dlatego to właśnie ją wybiera ponad 30% mam – mówi pediatra. Meningokoki Meningokoki, czyli dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (Neisseria meningitidis), to bakterie, które mają 12 odmian, w tym 5 groźnych (A, B, C, W oraz Y), wywołujących sepsę meningokokową. Meningokoki nie są aż tak powszechne jak pneumokoki i zasiedlają nosogardła nastolatków, a nie małych dzieci (szacuje się, że nosicielami jest 15-25 ludzi w tym wieku), jednak są groźne dla wszystkich, zwłaszcza dla małych dzieci i ludzi po 65. roku życia. Choć sepsa menigokokowa jest o około 10 razy rzadsza od pneumokokowej, może być groźniejsza, bo ma gwałtowniejszy przebieg. – Może zabić dziecko w ciągu kilku godzin – ostrzega pediatra. – Początek jest niewinny i wygląda jak zwykła infekcja: maluch ma gorączkę, katar, ból gardła, kaszel. Potem jednak pojawia się bardzo charakterystyczna dla sepsy wysypka krwotoczna, która w przeciwieństwie do zwykłej wysypki, nie znika po uciśnięciu. Łatwo to sprawdzić, przeprowadzając tzw. test szklanki. Jeśli i uciśniemy plamki czymś przezroczystym, np. szklanką, a one nie znikają, to znaczy, że prawdopodobnie mamy do czynienia z towarzyszącą sepsie wysypką krwotoczną. Chory z takimi objawami musi jak najszybciej znaleźć się w szpitalu. Liczy się – dosłownie! – każda minuta, bo żeby uratować jego życie, trzeba mu jak najszybciej podać antybiotyk. Z sepsą meningokokowa jest tak samo jak z pneumokokową: o wiele łatwiej jej zapobiegać, niż ją leczyć. Aby dać dziecku szeroką ochronę, należy zaszczepić je dwiema szczepionkami: Szczepionką przeciwko serotypowi B ​Szczepionką wieloważną przeciwko serotypom A, C, W i Y. Żadna z nich nie jest niestety refundowana, jednak mogą uratować to, co jest najcenniejsze: życie. Podsumowanie Jedyną naprawdę skuteczną ochroną przed sepsą pneumokokową i meningokokową są szczepienia. By najlepiej jak się da zabezpieczyć dziecko przed oboma rodzajami sepsy, trzeba zaszczepić je 3 szczepionkami: Szczepionką 13-walentną przeciwko pneumokokom, Szczepionką przeciwko meningokokom serotypu B, Szczepionką wieloważną przeciwko meningokokom serotypów A, C, W oraz Y. Do szczepień przeciwko pneumokokom i meningokokom warto zachęcić także seniorów, zwłaszcza tych, którzy opiekują się maluszkami, które często są nosicielami tych bakterii. Babcie i dziadkowie naszych dzieci także potrzebują ochrony, a ich układ immunologiczny nie pracuje już na pełnych obrotach.
Co to są pneumokoki i dlaczego są groźne dla małych dzieci?
Pneumokok to bakteria o łacińskiej nazwie Streptococcus pneumoniae posiadająca otoczkę złożoną z polisacharydów. Poszczególne pneumokoki różnią się między sobą składem otoczki. W oparciu o te różnice zidentyfikowano aż ponad 90 rodzajów pneumokoka. Niektóre z nich mogą być bardzo groźne.
Głównym rezerwuarem pneumokoka jest człowiek, a do zakażenia dochodzi drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z zarażoną osobą. Badania wykazały, że aż 60% dzieci uczęszczających do żłobka lub przedszkola jest nosicielem pneumokoka. Co to oznacza? To znaczy, że pneumokok przebywa na błonach śluzowych nosa i gardła dziecka nie wywołując żadnych objawów. Takie dziecko nie wymaga leczenia, ale jeżeli dojdzie do osłabienia odporności np. w trakcie infekcji, pneumokok może przemieścić się z błon śluzowych nosogardła do okolicznych struktur anatomicznych i wywołać zapalenie ucha środkowego, zatok, czy płuc. Wtedy konieczne będzie podanie antybiotyku, a w razie ciężkiego przebiegu infekcji leczenie będzie musiało odbyć się w szpitalu. Sytuacja stanie się znacznie groźniejsza, kiedy pneumokok z nosogardła przedostanie się do krwi i doprowadzi do rozwoju bardzo ciężkiej postaci zakażenia pneumokokowego tzw, inwazyjnej choroby pneumokokowej. Pod tym pojęciem kryje się wiele groźnych stanów takich jak: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych zapalenie płuc z przedostaniem się bakterii do krwi posocznica potocznie zwaną sepsą zapalenie wsierdzia zapalenie otrzewnej. Inwazyjna choroba pneumokokowa zawsze leczona jest w szpitalu, często na oddziale intensywnej terapii, i niestety może zakończyć się zgonem. Liczba wszystkich rodzajów zakażeń pneumokokowych w Polsce nie jest dokładnie oszacowana, ale mamy dane na temat tych najcięższych przypadków. Rocznie notuje się ponad 1000 przypadków Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej w Polsce. Zakażenie pneumokokiem może wystąpić u każdego z nas, ale jest szczególnie groźne u dzieci poniżej 2. r.ż. z uwagi na ich niedojrzały układ immunologiczny. Dzieci, będące często nosicielami pneumokoka, mogą być ponadto źródłem zakażenia dla ich dorosłych opiekunów, zwłaszcza dla osób powyżej 65. roku życia. Pneumokoki niestety coraz bardziej uodporniają się na antybiotyki. To zdecydowanie utrudnia leczenie zakażeń pneumokokowych. Dlatego tak ważnym narzędziem do walki z pneumokokami są szczepienia, które stymulują układ immunologiczny organizmu do wytworzenia przeciwciał przeciwko pneumokokom. Dzięki temu w razie wniknięcia pneumokoka do organizmu możliwa jest szybka i skuteczna obrona. Dodatkowo udowodniono, że szczepienia przeciwko pneumokokom redukują nosicielstwo w nosogardle i tym samym obniżają ryzyko zachorowania na zakażenia pneumokokowe. Dlatego szczepienia przeciwko pneumokokom zajmują ważne miejsce w polskim Programie Szczepień Ochronnych. Znajdują się zarówno w grupie szczepień obowiązkowych (bezpłatnych) m.in. dla zdrowych dzieci, które urodziły się po 31.12.2016 roku czy wcześniaków, jak i w grupie szczepień zalecanych (płatnych). Czy wiesz, które szczepienia przeciw pneumokokom wybrać? Znając różnice chronisz swoje dzieci świadomie. Jeżeli masz pytania lub wątpliwości – zapytaj lekarza lub pielęgniarkę. Autor: dr n. med. Justyna Tymińska specjalista medycyny rodzinnej ZAPAMIĘTAJ! Zakażenie pneumokokowe może wystąpić u każdego z nas, ale jest szczególnie groźne u dzieci poniżej 2. r.ż. Aż 60% dzieci uczęszczających do żłobka lub przedszkola jest nosicielem pneumokoka. Inwazyjna choroba pneumokokowa może zakończyć się zgonem. Ważnym narzędziem do walki z pneumokokami są szczepienia. Jeżeli masz pytania lub wątpliwości – zapytaj lekarza lub pielęgniarkę o szczepienie przeciwko pneumokokom. Materiały źródłowe: Sulikowska A, Grzesiowski P i wsp. Characteristics of Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae and Moraxella catarrhalis isolated from the nasopharynges of asymptomatic children and molecular analysis of S. pneumoniae and H influenzae strain replacement in the nasopharynx. J Clin Microbiol. 2004;42:3942-9 Klugman KP, Black S i wsp. Pneumococcal conjugate vaccine and pneumococcal common protein vaccines. W: Vaccines. Plotkin SA, Orenstein WA, Offit PA (red.). Sandauers 2013 Skoczyńska A, Kadłubowski M, Waśko I i wsp.: Resistance patterns of selected respiratory tract pathogens in Poland . Clin Microbiol Infect 2007;13:338-383 Pokorska-Śpiewak M. Neuroinfekcje. W: Pediatria. Tom 2. Kawalec W, Grenda R, Ziółkowska H (red.). PZWL, Warszawa 2013 Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z 16 października 2019 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2020. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia http:/dziennikmz.mz.gov.pl/api/DUM_MZ/2019/87/journal/5727 (dostęp: 20.04.2020) Dagan R, Melamed R, Muallem M i wsp.: Reduction of nasopharyngeal carriage of pneumococci during the second year of life by a heptavalent conjugate pneumococcal vaccine. J Infect Dis. 1996;174:1271-78 PP-PRE-POL-0204 Materiał powstał przy współpracy z firmą Pfizer Polska View Ediplayer on the source website
Pneumokoki: dlaczego szczepienia są obowiązkowe
Pneumokoki potrafią być groźne. Mogą mi.in. spowodować sepsę. Dlatego pediatrzy walczyli o wprowadzenie do kalendarza szczepień szczepionki przeciw pneumokokom.
Najczęstsze choroby powodowane przez pneumokoki to zapalenie ucha środkowego, zatok lub zapalenie płuc – często są to powikłania po przeciągającej się infekcji wirusowej. Najbardziej niebezpieczna sytuacja jest wtedy, gdy pneumokoki przenikną do krwi lub płynu mózgowo-rdzeniowego. Mogą wtedy spowodować zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych o ciężkim przebiegu oraz zakażenie całego organizmu, czyli sepsę (posocznicę). Pneumokoki: różnica miedzy nimi a innymi bakteriami Pneumokoki to tzw. bakterie otoczkowe. Mają specjalną otoczkę chroniącą je przed układem odpornościowym. Dlatego w początkowej fazie zakażenia u dziecka nie widać takich objawów choroby, jak wysoka gorączka czy wybroczyny (świadczą o sepsie). Silne objawy pojawiają się wtedy, gdy zakażenie pneumokokowe już się rozwinęło. Trudniej je wtedy pokonać. Pneumokoki a antybiotyki W leczeniu chorób spowodowanych przez pneumokoki, stosuje się antybiotyki. Nie zawsze są one jednak skuteczne. Coraz częściej zdarza się, że pneumokoki stają się coraz bardziej oporne na antybiotyki. Wzrasta ilość serotypów pneumokoków opornych na antybiotyki. A to oznacza, że jeśli dziecko zarazi się takim serotypem pneumokoków, to antybiotyk może nie zadziałać, mimo stosowanego leczenia. Badania w Polsce pokazały, że oporność pneumokoków na penicylinę i jej pochodne występuje w 14 proc. szczepów pneumokoków u chorych z zakażeniem inwazyjnym. Pneumokoki – szczepienia Szczepienie dziecka przeciw pneumokokom nie ma sensu, bo większość dzieci jest nosicielami tych bakterii - twierdzą przeciwnicy szczepień. Pediatrzy jednak ponad 10 lat w Polsce walczyli o to, by szczepionka przeciw pneumokokom była bezpłatna (czyli znalazła się w obowiązkowym kalendarzu szczepień). Chociaż rzeczywiście zakażenia pneumokokami są powszechne u dzieci i nie powodują niepokojących objawów, to jednak przy osłabieniu organizmu, np. po przebyciu grypy, przeziębienia, może rozwinąć się choroba. Szczepienie jest jedynym sposobem, by dziecko przed tym uchronić - twierdzą pediatrzy. Czy szczepionka przeciw pneumokokom chroni przed zachowaniem? Nie ma szczepionek, które chroniłyby w 100 proc. przed chorobami. Jest ponad 90 typów (tzw. serotypów) pneumokoków, tak więc, żeby zabezpieczyć dziecko w 100 proc., trzeba by stworzyć szczepionkę chroniącą przed wszystkimi serotypami. Na razie nie jest to możliwe. Zdecydowaną większość groźnych zakażeń wywołują jednak tylko niektóre serotypy. Te najbardziej agresywne serotypy znajdują się w składzie szczepionek przeciw pneumokokom dostępnych w Polsce. Czytaj też: Czym różnią się preparaty szczepionki przeciw pneumokokom? Obowiązek szczepienia przeciw pneumokokom Do końca 2016 r. szczepionka przeciw pneumokokom była bezpłatna tylko dla wcześniaków, dzieci urodzonych z niską masą ciała i dzieci z grup ryzyka. Pediatrzy z Pediatrycznego Zespołu ds Szczepień Ochronnych przy Ministerstwie Zdrowia od lat walczyli o to, by szczepionka przeciw pneumokokom była bezpłatna dla wszystkich nowo narodzonych dzieci. Po to, by szczepionka była bezpłatna - według prawa obowiązującego w Polsce - musi się ona znaleźć w tzw. kalendarzu szczepień obowiązkowych. Szczepionka bezpłatna musi więc według prawa być jednocześnie obowiązkowa. I tak jest od 2017 roku. Sczepienia przeciw pneumokom są w kalendarzu szczepień obowiązkowych. Podaje się je w 2. i 4. miesiącu życia, a trzecią dawkę między 13. a 15. miesiącem życia dziecka. Czytaj też: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/zdrowie/program-szczepien-ochronnych-na-2020-27651-r1/">Kalendarz szczepień obowiązkowych na 2020 rok <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/zdrowie/szczepienia-przeciw-pneumokokom-jaka-szczepionka-wideo-1545-r22/">Co trzeba wiedzieć o szczepieniu przeciw pneumokokom [WIDEO]
Co musisz wiedzieć o szczepieniu przeciw pneumokokom? [WIDEO]
Wszystkie dzieci urodzone po 1 stycznia 2017 roku objęte są obowiązkowymi szczepieniami przeciw pneumokokom. Co powinnaś wiedzieć na temat tych szczepień?
Streptococcus pneumoniae, czyli pneumokoki, wywołują m.in. zapalenie ucha środkowego, zatok i płuc. Gdy przenikną do krwi lub płynu mózgowo-rdzeniowego, mogą wywołać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, a nawet sepsę. Pneumokoki są często odporne na antybiotyki, ale przed zakażeniami wywołanymi przez lekooporne szczepy chronią szczepienia, które od 2017 roku są obowiązkowe u wszystkich dzieci, które urodziły się po 1 stycznia 2017 roku. Obowiązkowe szczepienia przeciw pneumokokom Dziecko dostaje bezpłatną szczepionkę w 2. miesiącu życia, a kolejną dawkę po 8 tygodniach. W 13-15 miesiącu życia otrzymuje dawkę uzupełniającą. Dzieci z określonych grup ryzyka dostają 3 dawki w 1. roku życia oraz dawkę uzupełniającą w 2. roku życia. Sprawdź kalendarz szczepień obowiązkowych i zalecanych. Jaka szczepionka przeciw pneumokokom? Jest ponad 90 typów szczepów pneumokoków, a dostępne w Polsce szczepionki chronią przed najczęstszymi. Bezpłatna szczepionka 10-walentna chroni przed 10 typami, druga dostępna w Polsce szczepionka, 13-walentna, przed 13 typami, w tym najgroźniejszym serotypem 19 A. Szczepionki te, oprócz liczby serotypów, różnią się też składem, procesem wytwarzania i złożonością produkcji, a także grupą wiekową, dla której są przeznaczone. Obie są bezpieczne i sprawdzone,ale PCV-13 chroni dodatkowo przed groźnymi serotypami pneumokoków: 3, 6A i 19 A. Masz pytania? Wątpliwości? Zadaj ekspertom pytanie na temat szczepień przeciw pneumokokom! Zobacz też: 10 czy 13: dlaczego niektórzy pediatrzy doradzają 13-walentą szczepionkę przeciw pneumokokom? Prof. Ewa Bernatowska: Kalendarz szczepień obowiązkowych do uzupełnienia?
Co to jest sepsa? Czy twojemu dziecku grozi sepsa?
Jeśli organizm twojego dziecka zostanie zaatakowany sepsą, jego reakcja będzie bardzo gwałtowna. Co zazwyczaj powoduje zakażenie i jak je leczyć? Sprawdź!
Sepsa nie jest chorobą, jest gwałtowną reakcją organizmu na zakażenie. To zakażenie ogólne organizmu, w przebiegu którego dochodzi do niewydolności wielu narządów: nerek, wątroby, serca, płuc. Rodzaje sepsy Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Diagnoza online Czytaj więcej Ze względu na różnice w przyczynach i leczeniu zwykle rozróżnia się sepsę noworodkową, sepsę dzieci, sepsę dorosłych. Stan zakażenia ogólnego organizmu, jaki wywołuje, zagraża życiu dziecka. Rokowanie chorego dziecka zależy w dużej mierze od jego ogólnego stanu zdrowia, od rodzaju drobnoustrojów, które wywołały sepsę, oraz od reakcji organizmu. Sepsa może być różnie nasilona: wyróżnia się: sepsę, ciężką sepsę, wstrząs septyczny (najcięższy stan). Co powoduje sepsę? W przypadku dzieci sepsę najczęściej wywołują bakterie o dużej zjadliwości, takie jak: meningokoki, pneumokoki, bakterie z grupy HiB, paciorkowce ropne. Najbardziej niebezpieczna jest sepsa spowodowana przez meningokoki. Na chorobę meningokokową najczęściej chorują dzieci do 4. roku życia. Według oficjalnych danych z powodu sepsy umiera w Polsce rocznie około 1000 osób. Jak poznać, że dziecko ma sepsę? Sepsa pojawia się w wyniku zakażenia, które początkowo zwykle trudno odróżnić od zwykłego przeziębienia czy tzw. "grypy żołądkowej", czyli nieżytu żołądkowo-jelitowego. Wraz z rozwojem sepsy stan ogólny szybko się pogarsza. Dziecko ma wysoką gorączkę (powyżej 38,5 st. C), która nie spada lub bardzo słabo spada po podaniu środka przeciwgorączkowego. Inne objawy sepsy towarzyszące gorączce to: dreszcze, znaczne osłabienie, światłowstręt, duża potliwość, przyspieszenie akcji serca i oddechu, duszność, bóle mięśni i brzucha, zblednięcie lub zasinienie obwodowych części ciała, zaburzenia świadomości, włącznie z utratą przytomności, wymioty, wysypka. Objawy sepsy u najmłodszych dzieci U niemowląt i małych dzieci sepsę mogą sugerować takie objawy jak: rzadkie oddawanie moczu, nadmierna senność lub drażliwość, bezdech, zmiany zabarwienia skóry (zażółcenie skóry, sinica, zblednięcie), obniżenie napięcia mięśniowego, charakterystyczna wysypka (w odróżnieniu od zwykłych wysypek wysypka przy sepsie nie ustępuje po ucisku, gdyż jest spowodowana przez zakrzepy krwi w naczyniach). Kto jest najbardziej narażony na zakażenie? Nie wszyscy, którzy złapią meningokoka, zachorują. U niektórych wywoła on zapalenie opon mózgowych, zapalenie gardła, płuc, ucha czy stawów. Najbardziej narażone na sepsę są osoby o obniżonej odporności, czyli takie, które np. niedawno chorowały, leczyły się antybiotykami, przeżywają stres, są osłabione. Grupą o podwyższonym ryzyku są nastolatki. Bywają w dużych grupach i skupiskach pełnych różnych szczepów bakterii. Łatwym łupem meningokoków padają też małe dzieci. W trzecim miesiącu życia tracą odporność, którą zawdzięczały matce. Co robić w przypadku sepsy? Jeśli podejrzewasz, że dziecko może mieć sepsę, jak najszybciej jedź z nim do szpitala. Objawy sepsy są niespecyficzne, dlatego konieczna jest wizyta w szpitalu, jeśli gorączka nie spada dziecku po podaniu środka przeciwgorączkowego (w prawidłowej dawce, dostosowanej do wieku), dziecko źle się czuje, jest ospałe, ma osłabione napięcie mięśniowe. Pamiętaj! Ciężka sepsa – najczęściej sepsa meningokokowa – rozwija się bardzo gwałtownie, w ciągu kilku godzin. Dziecko, które rano dobrze się czuło, może w kilka godzin później trafić do szpitala na oddział OIOM. Czy sepsa jest zaraźliwa? Zaraźliwość sepsy jest uwarunkowana przez czynnik, który ją wywołał. Samymi objawami sepsy nie można się zarazić, można jednak zarazić się np. bakteriami które wywołały sepsę, np. meningokokami, pneumokokami. Wystąpienie objawów zależy od tego, czy bakterie przełamią obronę organizmu. Najbardziej zaraźliwa jest sepsa meningokokowa. Meningokoki, które wywołują sepsę, najczęściej przenoszą się drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt, np. przez picie z jednego kubka, butelki, jedzenie tą samą łyżką, jedzenie tych samych kanapek. Osoby, które miały kontakt z osobą chorą na sepsę meningokokową, powinny jak najszybciej otrzymać profilaktycznie antybiotyk. Jak leczy się sepsę? Sepsa musi być leczona w szpitalu. Dziecko dostanie antybiotyk (lub antybiotyki). Konieczne jest też podawanie dużej ilości płynów, a często także podtrzymywanie najważniejszych czynności życiowych: oddychania i krążenia, za pomocą tlenu, leków i aparatury medycznej. Czasami konieczne jest leczenie nerkozastępcze (dializy) oraz uzupełnianie czynników krzepnięcia. Możliwe jest wyleczenie sepsy, jednak następstwem sepsy mogą być trwałe powikłania, jak niedosłuch, zaburzenia pamięci. Co zrobić by uniknąć sepsy? Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalendarz szczepień Czytaj więcej Nie ma szczepionki na sepsę, można jednak szczepić dziecko przeciw bakteriom, które mogą ją wywołać, czyli przeciw meningokokom, pneumokokom oraz HiB. W Polsce szczepienia przeciw HIB i szczepienia przeciw pneumokokom są obowiązkowe, szczepienia przeciw meningokokom zalecane. Szczepienie nie chronią w 100 proc., chronią jednak przed najbardziej zjadliwymi szczepami tych bakterii. Warto pomyśleć o szczepieniu szczególnie wtedy, jeśli dziecko ma o obniżoną odporność organizmu, przyjmuje leki immunosupresyjne albo cierpi na chorobę przewlekłą. Zobacz także: Ważne pytania o sepsę Jak ustrzec dziecko przed sepsą? Jakie leki na gorączkę u dziecka – wyjaśnia prof. Piotr Socha View Ediplayer on the source website
Dlaczego warto szczepić dzieci przeciwko pneumokokom i meningokokom? [WIDEO]
O tym, jak bardzo niebezpieczne dla życia i zdrowia dziecka może być zakażenie bakterią pneumokokową i meningokokową mówi Aneta Górska- Kot, ordynator oddziału pediatrii w Szpitalu Dziecięcym przy ul. Niekłańskiej w Warszawie.
Bakterie pneumokoki i meningokoki to są dwa podstawowe czynniki etiologiczne sepsy u dzieci. - Sepsy, która wzbudza wiele emocji i strachu, gdyż co jakiś czas pojawiają się informacje w mediach, że dziecko zmarło na sepsę i wtedy budzi się strach w rodzicach i chcą wiedzieć więcej - mówi Aneta Górska - Kot, ordynator oddziału pediatrii w Szpitalu Dziecięcym przy ulicy Niekłańskiej w Warszawie. - Chcą wiedzieć, co mogą zrobić, by ich dziecko nie zachorowało na sepsę. Bezpłatne szczepienia przeciwko pneumokokom niedoskonałe, ale warto zaszczepić Szczepienia - zdaniem ordynator szpitala dziecięcego - to jedyne pewne i skuteczne zapobieganie zakażeniom meningokokowych i pneumokokowym. - W tym roku mamy obowiązkowe szczepienie przeciwo pneumokokom szczęśliwie, aczkolwiek nie do końca, bo to nie jest szczepionka naszych marzeń - uważa Aneta Górska- Kot. - Ta szczepionka nie chroni tak, jak mogłaby chronić szczepionka nowocześniejsza. W kalendarzu szczepień obowiązkowych do tej pory nie było szczepień przeciwko meningokokom i zdaniem lekarki pewnie długo nie będzie. Kiedy należy szczepić dziecko przeciwko pneumokokom i meningokokom? - Szczepionki zarejestrowane są od drugiego miesiąca życia, czyli tak naprawdę możemy szczepić już niemowlęta - mówi ordynator oddziału dziecięcego. - Pneumokoki są w kalendarzu obowiązkowym, czyli są refundowane przez państwo, więc można szczepić dziecko od drugiego miesiąca. Jeśli chodzi o meningokoki to jest kwestia wyboru. Można szczepić już niemowlęta, ale jest to szczepionka, która można szczepić całe życie. Polecamy: Co robić, gdy w przedszkolu u dziecka pojawi się sepsa? Po co szczepić dziecko przeciwko pneumokokom? Powikłania po szczepieniach - zobacz wywiad z ekspertem [WIDEO]
Jakie choroby wywołuje u dzieci paciorkowiec?
Przeczytaj, jakie choroby, poza bakteryjną wysypką, wywołuje paciorkowiec u dzieci i jak się go skutecznie pozbyć.
Paciorkowiec u dzieci, tak jak u dorosłych, wywołuje różne choroby. Najczęściej spotykane są u dzieci paciorkowce z grupy A i B. Paciorkowce są bakteriami, dlatego leczymy je antybiotykami, które przepisuje lekarz. Paciorkowce z grupy A pojawiają się najczęściej w postaci bakteryjnej wysypki na skórze dziecka i w gardle. Powodują wiele różnych chorób. Paciorkowiec u dzieci: choroby Paciorkowiec wywołuje u dzieci najczęściej: zapalenie gardła (o podłożu bakteryjnym) liszajec zakaźny (choroba skóry, występuje u dzieci w wieku 2-6 lat) zapalenie ucha środkowego zapalenie zatok Poważne infekcje spowodowane przez paciorkowce to, m.in.: zapalenie płuc zapalenie opon mózgowych zapalenie kości i szpiku Paciorkowiec z grupy B najczęściej dostaje się do organizmu dziecka podczas porodu, jeśli mama jest jego nosicielką (dlatego koniecznie przed porodem należy zrobić badanie wykrywające obecność tej bakterii). Konsekwencje zdrowotne dla noworodka są bardzo poważne. Uwaga! Dwoinki zapalenia płuc, czyli pneumokoki, wywołujące poważne choroby, m.in. sepsę, to także paciorkowce! Pamiętaj, że od 2017 roku w Polsce można szczepienia przeciw pneumokokom są bezpłatne. Zobacz też: Wakacyjne problemy skórne u dzieci Gronkowiec - groźna bakteria Paciorkowiec w ciąży
To dlatego nie ma kalendarza szczepień 2017! Awantura o szczepionki
Wciąż nie wiadomo, jakim preparatem będą szczepione od przyszłego roku dzieci przeciw pneumokokom. Firma, która przegrała przetarg, oprotestowała jego wynik. Czy szczepionka, którą wybrało ministerstwo jest dobra – pytamy prof. Teresę Jackowską, krajowego konsultanta ds. pediatrii.
Jak już pisaliśmy, minister zdrowia podjął decyzję, że wszystkie dzieci urodzone po 1 stycznia 2017 będą szczepione bezpłatnie i obowiązkowo szczepionką przeciw pneumokokom. Tylko wciąż nie wiadomo, jaką dostaną szczepionkę przeciw pneumokokom. Wybrana "słabsza", producent "silniejszej" protestuje Pisaliśmy też, że spośród 2 szczepionek przeciw pneumokokom, Ministerstwo Zdrowia wybrało tę "słabszą", która chroni przed 10 serotypami (podtypami) pneumokoków. Producent drugiej szczepionki, która chroni przed 13 serotypami pneumokoków, odwołał się do Krajowej Izby Odwoławczej, zaskarżając sposób przeprowadzenia przetargu. Rzecz w tym, że Ministerstwo Zdrowia zgodziło się na zastosowanie przepisów o klęsce żywiołowej (a żadnej klęski żywiołowej nie było) i sprowadzenie partii szczepionek spoza Unii Europejskiej. Krajowa Izba Odwoławcza do tej pory nie podjęła decyzji, czy uznać przetarg za ważny. To dlatego wciąż nie ma opublikowanego nowego kalendarza szczepień na 2017 rok. Tymczasem pierwsza partia szczepionek przeciw pneumokokom miała być dostarczona przez firmę do 16 grudnia. Media straszą, rodzice się boją Po ogłoszeniu wyników przetargu, w mediach pojawiło się wiele artykułów na ten temat. "Lekarze alarmują: szczepionka nie będzie odpowiednio chronić dzieci", "Nie zabezpiecza przed najgroźniejszymi szczepami bakterii". Takie artykuły to młyn na wodę ruchów antyszczepionkowych: po co szczepić, skoro szczepionka nie chroni. A rodzice wpadają w panikę, bo szczepionka ma być obowiązkowa (a jaki sens szczepić, skoro mówi się, że szczepionka jest nieskuteczna). Prof. Jackowska: obie szczepionki są bezpieczne O opinię na temat szczepionek przeciw pneumokokom poprosiliśmy prof. Teresę Jackowską, krajowego konsultant ds. pediatrii. Jeśli Ministerstwo Zdrowia nie zmieni zdania i dzieci będą szczepione szczepionką 10 walentą, to czy będzie Pani polecać to szczepienie? Oczywiście! Obydwie szczepionki są bezpieczne, przebadane klinicznie i powinny być stosowane. To jest zdanie nie tylko moje, ale też Światowej Organizacji Zdrowia. Są bardzo dobre i skuteczne – w swoim zakresie, to znaczy w stosunku do tych serotypów, które są zawarte w szczepionce. Szczepionka 10-walentna chroni przed 10 serotypami bakterii, a 13 walenta – przed 13 serotypami. Eksperci występowali jednak i nadal są za wyborem szczepionki 13-waletnej. Tak, jak mówiłam: obydwie szczepionki są bezpieczne i skuteczne w stosunku do serotypów, które się w nich znajdują. Jednak z danych Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN) wynika, że za przypadki inwazyjnej choroby pneumokokowej w Polsce były najczęściej odpowiedzialne 3 serotypy pneumokoków, z których jednego – o podtypie 19A – nie ma w kupionej przez Ministerstwo Zdrowia szczepionce 10-walentnej. Znajduje się on w szczepionce 13-walentnej, dlatego naszym zdaniem lepiej by było wybrać tę szczepionkę. Czym szczepią przeciw pneumokokom inne kraje? Większość krajów w Europie szczepi szczepionką 13-walentną. Szczepionką 10- walentną szczepi się np. w Austrii, Holandii, Finlandii. Wycofuje się z niej Słowacja - właśnie z tego względu, że preparat nie chroni przed wszystkimi serotypami, które powodują inwazyjną chorobę pneumokokową. W Czechach szczepi się szczepionką 10-waletną, ale rodzice mogą dopłacić różnicę i kupić dla dziecka szczepionkę 13-walentną. Uważam, że to jest dobre rozwiązanie. Pediatryczny Zespół ds. Szczepień napisał oświadczenie, że szczepionką 10-walentną nie powinny być szczepione dzieci z grup ryzyka. Tak. Do tej pory dzieci z grup ryzyka były szczepione szczepionką 13-walentną. Dla nich nie jest nawet zarejestrowana szczepionka 10-walentna. Dlatego uważamy, że przynajmniej dzieci z grup ryzyka powinny być szczepione szczepionką 13-walentną. Czytaj też: Sukces czy klapa? Najsłabsze dzieci dostaną nieskuteczną szczepionkę?
Sukces czy klapa: prawda o szczepionce przeciw pneumokokom [WYWIAD]
Wszystkie dzieci urodzone po 1 stycznia 2017 r. będą bezpłatnie szczepione przeciw pneumokokom. Czy jednak Ministerstwo Zdrowia wybrało dobry preparat - pytamy prof. Jacka Wysockiego.
Panie Profesorze*, wszystkie dzieci urodzone po 1 stycznia 2017 r. mają być bezpłatnie szczepione w ramach obowiązkowego kalendarza szczepień. To dobra zmiana? Tak, bardzo dobrze, że szczepienie przeciw pneumokokom wchodzi do kalendarza szczepień. Jest ono bardzo ważne, ponieważ mamy bardzo dużo zakażeń spowodowanych pneumokokami. We wszystkich krajach UE ta szczepionka już dawno znajduje się w kalendarzu szczepień. Jako pediatrzy walczyliśmy od wielu lat o jej wprowadzenie do obowiązkowego kalendarza. Zaraz po ogłoszeniu, że szczepionka będzie, pojawiły się głosy, że do szczepień ministerstwo wybrało nieodpowiedni preparat. Przypomnijmy: są dwa – szczepionka 10-walentna, która chroni przed 10 serotypami pneumokoków i 13-waletna, która daje większą ochronę. Wybrano tę pierwszą. Wybór preparatu jest sprawą wtórną. Dyskutujemy o tym, czy będzie nieco większa ochrona, nieco większa skuteczność, jednak najważniejsze jest w ogóle to, że ta szczepionka w ogóle będzie! Polski kalendarz szczepień znacznie odbiegał od tych, które obowiązują w innych krajach, wprowadzenie obowiązkowego, bezpłatnego szczepienia przeciw pneumokokom jest ważnym krokiem naprzód. Są szczepionki, które powinny znaleźć się w kalendarzu; szczepionka przeciw pneumokokom zdaniem wszystkich ekspertów była szczepionką numer jeden pod względem ważności. Czytaj też: Dzieci szczepione szczepionkami niedopuszczonymi do obrotu? Wybór preparatu to sprawa drugorzędna? Tak, ponieważ dyskutujemy nad skutecznością większą lub mniejszą o kilka procent, jednak w sytuacji dotychczasowego braku szczepionki przeciw pneumokokom ta dyskusja jest drugorzędna. Zwłaszcza że mówimy o przetargu na szczepionki na rok. W przyszłości mogą być inne rozstrzygnięcia. Ważne, że szczepionka przeciw pneumokokom znalazła się w obowiązkowym kalendarzu. Jest droga, wielu rodziców nie było stać na jej zakup. Będzie Pan polecał rodzicom, których na to stać, by kupowali dla dzieci szczepionkę 13-walentną? Myślę, że będziemy wiedzieć więcej, gdy ta szczepionka, którą ministerstwo wybrało, zacznie być stosowana. Będziemy mogli sprawdzić, o ile spadnie ilość inwazyjnych zakażeń pneumokokowych. I pewnie za rok- dwa będziemy dyskutować, czy zmienić preparat, czy nie. Na dziś korzystajmy z tej szczepionki, która będzie. A jeśli chodzi o dzieci z grup ryzyka, które do tej pory były często szczepionkę szczepionką 13-waletną? Czy powinny taką dostawać - jak to mówi w swoim stanowisku Zespół ds Szczepień? Czytaj też: Najsłabsze dzieci dostaną nieskuteczną szczepionkę? Toczy się na ten temat dyskusja. Szczepionka przeciw pneumokokom ma dwa mechanizmy działania. Po pierwsze: chroni dzieci szczepione, po drugie – znosi nosicielstwo pneumokoków w całej populacji. Z tego drugiego mechanizmu, wytworzenia się odporności zbiorowiskowej, korzystają nawet dzieci niezaszczepione oraz te, które na szczepionkę nie zareagowały. Dlatego trudno do końca przewidzieć, co będzie się działo, gdy wszystkie niemowlęta w Polsce zostaną zaszczepione. Być może taka ochrona wystarczy wszystkim dzieciom. Nie alarmowałby więc Pan, że nie ten preparat został wybrany? Nie. Cieszmy się, że ta szczepionka wchodzi. * Prof. Jacek Wysocki jest kierownikiem Katedry i Zakładu Profilaktyki Zdrowotnej Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, członkiem Pediatrycznego Zespołu ds Szczepień przy Ministerstwie Zdrowia, przez dwie kadencje był rektorem Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu Czytaj też: Które dzieci zostaną bezpłatnie zaszczepione przeciw pneumokokom
Obalamy 5 mitów na temat szczepień przeciw pneumokokom
Mleko mamy daje lepszą odporność niż szczepienia, a szczepionki zawierają rtęć – to tylko niektóre mity na temat szczepień, które wciąż pokutują wśród rodziców. A jaka jest prawda? Obalamy najpopularniejsze mity związane ze szczepieniami przeciw pneumokokom.
Pneumokoki, czyli bakterie z grupy paciorkowców, mogą wywoływać zapalenie płuc, sepsę, zapalenie otrzewnej czy opon rdzeniowo-mózgowych, a jednak wciąż wielu rodziców nie szczepi dzieci przeciw tym bakteriom. Decyzję o rezygnacji ze szczepień rodzice często podejmują na podstawie negatywnych opinii o szczepionkach przeczytanych na mało wiarygodnych stronach internetowych czy blogach lub zasłyszanych od koleżanek. Tymczasem szczepionki niosą ze sobą znacznie więcej korzyści niż zagrożeń. Obal z nami 5 najpopularniejszych mitów na temat szczepienia i zadbaj o zdrowie swojego dziecka. 5 szczepionkowych mitów Mit 1. Szczepionki zawierają rtęć. Szczepionki nie zawierają rtęci, lecz tiomersal, czyli związek stosowany jako konserwant i zawierający minimalne ilości rtęci, choć i on nie cieszy się najlepszą sławą, bywa bowiem oskarżany m.in. o to, że kumuluje się w mózgu i wywołuje alergie oraz szereg chorób neurologicznych. Skąd wzięła się ta opinia? Wszystko zaczęło się od artykułu na temat szczepionki MMR (wspólnej szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce), który w renomowanym piśmie medycznym "Lancet" opublikował ponad 20 lat temu Andrew Walkefield. Wynikało z niego, że wirus odry ze szczepionki dostaje się do centralnego układu nerwowego i powoduje autyzm. Artykuł wywołał mnóstwo zamieszania i przestraszył tysiące rodziców. Nie wiedzieli oni jednak, że badania Walkefielda objęły tylko 12 dzieci. W dodatku u 8 z nich cała wiedza o początkach autyzmu i jego ewentualnym związku ze szczepieniem pochodziła wyłącznie od rodziców, a nie z jakiejkolwiek dokumentacji medycznej. Dr. Wakefielda uznano za oszusta, ukarano go sądownie zakazem wykonywania zawodu lekarza. A kolejne badania przeprowadzone już rzetelnie na grupie aż 95 tys. dzieci, dowiodły, że nie ma żadnego związku szczepionki MMR ze wzrostem zachorowań na autyzm. Światowa Organizacja Zdrowia nie znalazła też żadnych dowodów na negatywny wpływ tiomersalu zawartego w szczepionkach na zdrowie niemowląt, dzieci ani dorosłych. W Polsce jednak ogromna większość preparatów nawet nie ma go w swoim składzie. Tiomersal znajduje się tylko w niektórych szczepionkach przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Aktualną listę takich szczepionek można znaleźć na stronie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego. Nie ma na niej żadnej ze szczepionek przeciwko pneumokokom. Mit 2. Aby zaszczepić dziecko przeciw pneumokokom, maluch musi być całkowicie zdrowy. Szczepionka przeciw pneumokokom to szczepionka zabita, a więc można ją bez obaw podawać dzieciom o obniżonej odporności, po niedawno przebytej chorobie lub transfuzji krwi. Co więcej, to właśnie maluchy z obniżoną odpornością często jako pierwsze są narażone na atak pneumokoków i najciężej przechodzą tę chorobę, dlatego jeśli zauważysz oznaki słabszej odporności u swojego dziecka, nie zwlekaj – skonsultuj się z lekarzem i zapytaj o możliwość szczepienia przeciwko pneumokokom. Mit 3. Karmienie piersią daje lepszą odporność niż jakiekolwiek szczepienia. Wiele mam uważa, że im dłużej dziecko jest karmione naturalnie, tym staje się odporniejsze, a w efekcie nie potrzebuje dodatkowego zabezpieczenia. Niestety nie jest to prawda. Karmienie piersią rzeczywiście sprawia, że przez pierwsze miesiące życia dziecko korzysta z przeciwciał przekazywanych mu przez mamę, dzięki czemu ma tzw. odporność wrodzoną, która jednak nie wystarcza na całe życie. Gdy maluch zetknie się z chorymi rówieśnikami, ktoś kichnie czy zakaszle obok niego, może się po prostu zarazić. Może też zostać nosicielem, np. pneumokoków i nie mieć w tym czasie żadnych objawów choroby, ale przekazać bakterie rodzeństwu czy innym dzieciom. Do takich zakażeń często dochodzi właśnie po odstawieniu od piersi, kiedy to odporność dziecka może na pewien czas spaść. W tym okresie niektóre maluchy łatwiej się przeziębiają i łapią różne infekcje. Dobrze więc, by już wtedy były zabezpieczone szczepieniami. Warto więc wykorzystać okres odporności wrodzonej i zaszczepić dziecko m.in. przeciw pneumokokom oraz zgłosić się na wszystkie szczepienia obowiązkowe, zgodnie z kalendarzem szczepień. Mit 4. Lepiej zaczekać ze szczepieniem przeciw pneumokokom, aż dziecko będzie starsze. Wręcz przeciwnie. Im mniejsze dziecko, tym mniej dojrzały jest jego układ immunologiczny – wówczas kontakt z bakteriami może mieć bardzo poważne konsekwencje. Dlatego właśnie zaleca się, by szczepionkę przeciwko pneumokokom podać dziecku najszybciej jak to możliwe. Zgodnie z zaleceniami programu szczepień ochronnych szczepienia przeciwko pneumokokom powinniśmy rozpocząć w 2. miesiącu życia dziecka. Szczepienia zapobiegają nie tylko zachorowaniom, lecz także zakażaniu przez nosicieli – w rezultacie zwiększa się więc odporność całej populacji, także dzieci nieszczepionych. Nie można jednak liczyć na to, że dziecko nie zachoruje, bo inne dzieci będą zaszczepione. Jeśli pomyślą tak wszyscy rodzice, nikt nie zaszczepi dziecka, poza tym pamiętaj, że ryzyko jest zbyt duże – w grę wchodzi przecież zdrowie i życie twojej pociechy. Mit 5. Szczepionka przeciw pneumokokom jest płatna dla wszystkich dzieci. Za darmo przeciwko pneumokokom są szczepione dzieci z grup ryzyka. Listę wskazań do takiego darmowego, obowiązkowego szczepienia przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae co roku publikuje Ministerstwo Zdrowia w kalendarzu szczepień na dany rok kalendarzowy. Warto jednak śledzić także strony internetowe swoich miast lub placówek medycznych, bowiem w wielu województwach organizuje się też bezpłatne akcje szczepień dla wszystkich dzieci w określonym wieku. Aktualne informacje na temat bezpłatnych szczepień przeciw pneumokokom znajdziesz na stronie www.szczepimy.com.pl
Co ze szczepieniami w 2017 roku? Będą bezpłatne czy nie?
W 2017 r. szykuje się rewolucja kalendarzu szczepień obowiązkowych i zalecanych. Tylko wciąż nie wiadomo, czy... pójdzie w dobrą stronę?!
Polski kalendarz szczepień obowiązkowych jest przestarzały - twierdzą eksperci. Brakuje w nim nowych szczepionek: szczególnie przeciw pneumokokom i meningokokom, a także szczepionek skojarzonych. Od kilku miesięcy szykują się duże zmiany w kalendarzu szczepień. Tylko wciąż nie wiadomo, w jakim pójdą kierunku. Bezpłatne i obowiązkowe pneumokoki? Szczepionka przeciw pneumokokom jest bezpłatna prawie we wszystkich krajach Europy. O wprowadzenie jej do obowiązkowego kalendarza szczepień od lat występują pediatrzy (choć niektórzy na pierwszym miejscu stawiają szczepionkę przeciw meningokokom, gdyż te bakterie, jeśli przełamią linę obrony organizmu, mogą być przyczyną zapalenia opon mózgowych i groźnej dla życia sepsy). Jak jest dziś? Szczepionka przeciw pneumokokom jest zalecana, czyli dla rodziców płatna (pełny koszt szczepienia dziecka, jeśli szczepienie rozpocznie się w pierwszym półroczu to ok. 1000 zł). Niektóre samorządy finansują jej zakup - wtedy rodzice nie płacą. Jakie są plany? Ministerstwo chce wprowadzić szczepionkę do obowiązkowego kalendarza szczepień. Czy szczepienie zostanie wprowadzone w 2017 roku? Nie wiadomo. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w tej sprawie już od dłuższego czasu czeka na rozpatrzenie w Rządowym Centrum Legislacji. Nie wiadomo, czy zostanie rozpatrzony pozytywnie. Jeśli tak, szczepienia zostaną wpisane do kalendarza szczepień ochronnych na rok 2017. Będą wtedy bezpłatne dla rodziców i obowiązkowe. Uwaga: szczepione byłyby wszystkie dzieci urodzone po 1.01.2016 roku. Czytaj też: Szczepionki zalecane za darmo? Tak chce ministerstwo? Szczepionki zalecane będą tańsze? W konsultacjach społecznych znajduje się też projekt zmian w ustawie refundacyjnej. Zgodnie z pomysłem ministerstwa, wszystkie szczepionki, które obecnie są zalecane (np. przeciw meningokokom, ospie wietrznej, grypie, kleszczowemu zapaleniu mózgu, rotawirusom, HPV) mogłyby stać się dla rodziców tańsze (lub nawet bezpłatne) dzięki potraktowaniu ich podobnie jak leki. Można je będzie kupować w aptece na receptę ze zniżką – jak leki. Czy szczepionki zalecane będą tańsze od 2017? Nie wiadomo. Żeby tak się stało: Ustawa refundacyjna musi zostać zmieniona. W stosunku do szczepionek zalecanych będzie obowiązywać procedura taka sama jak dla leków - firma farmaceutyczna będzie musiała zgłosić do Ministerstw Zdrowia chęć wprowadzenia danej szczepionki do refundacji i przedstawić dowody, że ma to sens. Decyzję wyda Minister Zdrowia, po zasięgnięciu opinii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Minister ustali też, czy szczepionka byłaby sprzedawana ze zniżką 30, 50 czy 70 proc. czy na ryczałt. Te szczepionki nie będą w obowiązkowym kalendarzu szczepień. To znaczy, że nie będzie obowiązku szczepienia. Czytaj też: Autyzm, powikłania, spisek firm - ważna rozmowa o szczepieniach Minister zapowiada: będą zmiany w szczepieniach obowiązkowych Eksperci: ból przy szczepieniu trzeba łagodzić Uważacie, że szczepionki powinny być obowiązkowe? Piszcie w komentarzach.
Czy szczepienia zalecane są mniej ważne od szczepień obowiązkowych?
W Polsce szczepienia możemy podzielić na obowiązkowe i zalecane. Które są ważniejsze? I jakie szczepienia zalecane wybrać w pierwszej kolejności? Podpowiadamy!
Szczepienia w polskim prawie W Polsce sprawa szczepień jest uregulowana prawnie w Programie Szczepień Ochronnych (PSO), który jest aktualizowany co roku. Znajduje się tam lista szczepień obowiązkowych (bezpłatnych) oraz zalecanych (płatnych). Czy to oznacza, że szczepienia obowiązkowe są ważniejsze od zalecanych i wystarczy podać dziecku tylko te pierwsze? Absolutnie nie. Każde dziecko powinno także otrzymać szczepienia z listy szczepień zalecanych, ponieważ umożliwiają one szerszą ochronę przed chorobami zakaźnymi. Państwo nie jest jednak w stanie opłacić wszystkich szczepień z listy PSO ze względu na brak wystarczających środków finansowych, dlatego z poniesieniem kosztów muszą liczyć się rodzice. Szczepienia te są bezpłatne jedynie dla grup ryzyka, które zostały określone w PSO, lub w ramach samorządowych programów szczepień, których aktualną listę znajdziesz na stronie www.szczepimy.com.pl. Które szczepienia z listy szczepień zalecanych wybrać? Ze względu na koszt szczepionek nie wszyscy rodzice mogą pozwolić sobie na to, by podać dziecku wszystkie zalecane szczepionki. Wtedy też stają przed dylematem, które szczepienie wybrać? Jako pierwsze i najważniejsze dla zdrowia brzdąca zaleca się szczepienie przeciwko pneumokokom, czyli groźnym bakteriom z grupy paciorkowców. Dlaczego? Zakażenia, którym można zapobiec dzięki szczepieniom, wywoływane przez pneumokoki są główną przyczyną zachorowalności i śmiertelności na świecie, a najwięcej z nich dotyczy m.in. dzieci poniżej 2. roku życia, ponieważ układ odpornościowy maluszków nie jest jeszcze w pełni rozwinięty. Bakterie te mogą wywoływać groźne dla życia i zdrowia choroby takie jak sepsa, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zapalenie płuc z obecnością bakterii we krwi – choroby określane mianem Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej, a także mniej ciężkie, ale równie groźne i częściej występujące tj. zapalenie ucha środkowego, zatok, oskrzeli czy płuc. Nawet jeśli dziecko uda się wyleczyć, to choroby wywołane przez pneumokoki grożą dużą liczbą powikłań, takich jak np. niedosłuch, padaczka, niedowład, zaburzenia emocjonalne. Często też wymagają długiej hospitalizacji oraz leczenia i rehabilitacji. Profilaktyka jest tańsza niż leczenie Stare, mądre przysłowie mówi, że lepiej zapobiegać niż leczyć i jest to prawda, zwłaszcza jeśli chodzi o zdrowie naszego dziecka. Mimo, że może nam się wydawać, że koszty podania dziecku szczepionek zalecanych są wysokie, to jest to jednak inwestycja w przyszłość naszej pociechy. Trzeba bowiem pamiętać, że koszt sczepień i tak jest nieporównywalnie niższy niż późniejsze leczenie chorób wywołanych przez pneumokoki lub rehabilitacja dziecka po przebytej infekcji. Dlatego tak ważne jest, aby szczepienia rozpocząć jak najwcześniej tzn. w 2 miesiącu życia. Warto też pamiętać, że wszystkie szczepionki – zarówno obowiązkowe, jak i zalecane – które są dopuszczone do użytku zostały przetestowane, otrzymały pozytywne opinie Ministerstwa Zdrowia i są bezpieczne. Zobacz też: Kalendarz szczepień od narodzin do pełnoletności!
Szczepienia przeciw pneumokokom – czy warto zaszczepić dziecko i kiedy to zrobić?
Zastanawiasz się, czy zaszczepić dziecko przeciwko pneumokokom? Nie wiesz, kiedy zacząć szczepienie i czy szczepionka w ogóle jest skuteczna? Przeczytaj wszystko, co każdy rodzic powinien wiedzieć o sczepieniach przeciwko pneumokokom.
Dyskusje na temat szczepień przeciwko pneumokokom co jakiś czas wybuchają ze zdwojoną siłą. Niestety zazwyczaj są mało merytoryczne, a za to pełne emocji. A rzetelną wiedzę na temat tego, jak ochronić swoje dziecko przed groźnymi chorobami, powinien mieć każdy rodzic. Przeczytaj, jakie choroby mogą wywołać pneumokoki, jakie szczepionki są dostępne w Polsce przeciwko tej bakterii, jaka jest ich skuteczność i kiedy warto rozpocząć szczepienie. Czy choroby wywołane przez pneumokoki są groźne dla dziecka? Pneumokoki to bakterie, które często zamieszkują błony śluzowe nosa i gardła. U jednych osób nie dają żadnych objawów (takie osoby nazywamy nosicielami), u innych zaś odpowiadają za groźne choroby. Mogą wywoływać sepsę, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zapalenie płuc z obecnością bakterii we krwi, choroby określane mianem Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej. Obarczone są one dużą liczbą powikłań w postaci niedosłuchu, padaczki, niedowładu, zaburzeń emocjonalnych oraz wysoką śmiertelnością. Wymagają często długiej hospitalizacji oraz leczenia i rehabilitacji. Drobnoustroje te mogą odpowiadać również za inne postacie zakażeń, które występują nieporównywalnie częściej niż Inwazyjna Choroba Pneumokokowa, takie jak: zapalenie ucha środkowego, zatok, oskrzeli czy płuc. Ponieważ pneumokokami można zarazić się bardzo łatwo (wystarczy kontakt z nosicielem), najskuteczniejszym sposobem, aby ochronić przed nimi dziecko są szczepienia. Przed czym tak naprawdę chroni szczepienie przeciwko pneumokokom? Szczepionka przeciwko pneumokokom chroni dziecko przed wszystkimi chorobami, za które odpowiedzialne są pneumokoki, w tym przed najcięższymi przypadkami Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej. Dodatkowo dzięki szczepieniom zmniejszamy także liczbę nosicieli tych bakterii oraz oporność pneumokoków na antybiotyki. Jakie szczepionki przeciwko pneumokokom są dostępne w Polsce? Obecnie znamy ponad 90 różnych rodzajów (serotypów) pneumokoków, z których kilkanaście jest groźnych dla zdrowia i życia człowieka. Obecnie na rynku dostępne są 2 rodzaje szczepionek przeciw pneumokokom: 1. Szczepionka skoniugowana. Szczepionka stymuluje niedojrzały układ odpornościowy dziecka tak, by maluch uzyskał trwałą odporność na te groźne bakterie. To właśnie ten rodzaj szczepionki jest odpowiedni dla dzieci do 2. roku życia. Szczepionka skoniugowana chroni przed zakażeniem najważniejszymi typami pneumokoków, które najczęściej wywołują choroby inwazyjne. Wśród szczepionek skoniugowanych dostępne są szczepionki 10- i 13-walentne. Czym się różnią się od siebie? Liczbą antygenów na typy serologiczne pneumokoków, czyli krótko mówiąc, tym, od ilu typów bakterii pneumokoków szczepionka może ustrzec nasze dziecko. 2. Szczepionka polisacharydowa. Można ją stosować u dzieci, które ukończyły 2. rok życia. Chroni przed zakażeniem 23 najczęstszymi typami pneumokoków. Najczęściej stosowana jest u osób z chorobami przewlekłymi. Jak wygląda schemat szczepień przeciwko pneumokokom? To, ile dawek szczepionki trzeba podać maluchowi i w jakich odstępach, zależy od wieku dziecka. Jak więc wygląda schemat szczepień? gdy rozpoczynasz szczepienie w 2-6 miesiącu życia dziecka: 3 dawki szczepionki podawane co 4-6 tygodni + 1 dawka przypominająca pod ukończeniu roku gdy rozpoczynasz szczepienie w 6-11 miesiącu życia dziecka: 2 dawki szczepionki podawane co 4-6 tygodni + 1 dawka przypominająca po ukończeniu roku gdy rozpoczynasz szczepienie w 12-23 miesiącu życia dziecka: 2 dawki w odstępie co najmniej 2 miesięcy gdy rozpoczynasz szczepienie w 24-59 miesiącu życia dziecka: 1 dawka lub 2 dawki (w zależności od rodzaju szczepionki). Pediatrzy zalecają, by nie zwlekać ze szczepieniem i pierwszą dawkę podać już w 2. miesiącu życia dziecka. Dlaczego? Powód jest prosty – im młodsze dziecko, tym mniej dojrzały układ odpornościowy i tym samym większe prawdopodobieństwo, że zarazi się pneumokokami, a konsekwencje kontaktu z tymi bakteriami mogą być bardzo poważne. Jeśli zatem niezaszczepiony maluch będzie miał kontakt z nosicielem bakterii, ryzyko, że skończy się to Inwazyjną Chorobą Pneumokokową jest ogromne. A – jak wiemy – zarazić się pneumokokami można dość łatwo i wszędzie – na spacerze w parku, w piaskownicy, w żłobku. Dlatego właśnie, aby ochronić dziecko przed pneumokokami i groźnymi konsekwencjami, które mogą wywołać, zaleca się, aby rozpocząć szczepienia możliwie jak najwcześniej. Więcej o pneumokokach dowiesz się na: szczepimy.com.pl
Pneumokoki to jedna z najczęstszych przyczyn zakażeń, mogących prowadzić do poważnych powikłań. Czym właściwie są pneumokoki, jakie choroby wywołują i jak się przed nimi chronić?
Zakażenia pneumokokami są najbardziej niebezpieczne dla dzieci do 5. roku życia oraz dla osób starszych. Wbrew pozorom bakteria ta wcale nie występuje rzadko – szacuje się, że jej nosicielami jest ponad 25% dzieci wychowywanych w domu i prawie 60% dzieci chodzących do żłobka. Czy można jakoś ochronić się przed pneumokokami? Na szczęście tak. Zanim jednak ułożymy strategię obrony, powinniśmy dobrze poznać wroga. Pneumokoki - co to takiego? Pneumokoki to bakterie z grupy paciorkowców. Najczęściej osiadają w nosie i gardle. U zdrowych osób nie wywołują chorób ani nie dają żadnych objawów, natomiast czynią te osoby nosicielami. Jak zatem dochodzi do rozwoju choroby? Najczęściej w wyniku innej infekcji, np. przeziębienia lub grypy. Ponieważ odporność organizmu jest wtedy osłabiona, bakterie mogą swobodnie się rozwijać. Szczególnie niebezpieczne są tzw. zakażenia inwazyjne, czyli takie, w których pneumokok przedostaje się do krwi i choroba pneumokokowa obejmuje cały organizm. Jak można zarazić się pneumokokami? Czy łatwo zarazić się pneumokokami? Niestety tak, bakteria przenosi się bowiem drogą kropelkową. Wystarczy więc bezpośredni kontakt z chorym lub nosicielem, wdychanie tego samego powietrza, picie z tej samej butelki, byśmy my również zostali nosicielami tej bakterii. Na zakażenie są szczególnie narażone dzieci, które często przebywają w dużych skupiskach ludzi, np. żłobku czy przedszkolu. Pneumokoki są najgroźniejsze dla dzieci do 5. roku życia. Ze względu na nierozwiniętą jeszcze w pełni odporność, najwięcej powikłań i ciężkich zakażeń inwazyjnych wywołanych pneumokokami notuje się u dzieci do 2. roku życia. Jakie choroby mogą wywołać pneumokoki? Choć pneumokoki oficjalnie noszą nazwę Streptococcus pneumoniae, czyli dwoinka zapalenia płuc, mogą wywołać także inne choroby, takie jak: Zapalenie zatok – objawy: w zależności od umiejscowienia zapalenia (zatoki sitowe czołowe lub szczękowe) dziecko może odczuwać ból w okolicy czoła, górnej szczęki, zębów, zatkanie nosa. Zapaleniu zatok często towarzyszy gorączka i kaszel spowodowany spływaniem wydzieliny do gardła, Zapalenie stawów – objawy: bóle i obrzęk stawów oraz gorączka, Zapalenie ucha środkowego – objawy: gorączka, ból ucha, niepokój, wyciek wydzieliny z ucha, czasem nawet wymioty, Zapalenie szpiku i kości – objawy są bardzo różnorodne, najczęstszym jest gorączka i ból w miejscu zakażenia, apatia, niechęć do aktywności ruchowej. Najtrudniej rozpoznać tę chorobę u małych dzieci, dlatego po zaobserwowaniu takich objawów należy niezwłocznie udać się do lekarza. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – objawy: szybko narastająca gorączka, bóle głowy, wymioty, pobudzenie lub zaburzenia świadomości, objawy oponowe (sztywność karku, objaw Brudzińskiego), senność, śpiączka, podwójne widzenie, zaburzenia mowy, porażenie nerwów czaszkowych, drgawki, a u niemowląt także objawy nietypowe, takie jak zaburzenia łaknienia czy drgawki, Sepsa – objawy: szybko narastająca i bardzo wysoka gorączka, duży spadek ciśnienia, przyspieszenie tętna i oddechu, w późnym stadium także niewydolność narządów wewnętrznych, Zapalenie płuc – objawy: wysoka gorączka, kaszel, ból w klatce piersiowej, trudności z oddychaniem, apatia, zaburzenie łaknienia. Czy tym wszystkim chorobom można w jakiś sposób zapobiec? Na szczęście tak. Jak zapobiegać chorobom wywołanym przez pneumokoki? Pneumokoki stają się z roku na rok coraz większym zagrożeniem dla naszego zdrowia. Szacuje się, iż każdego roku na świecie ponad 10 milionów dzieci poniżej 5. roku życia choruje na choroby wywołane przez pneumokoki. Leczenie tych chorób nie jest proste, ponieważ pneumokoki wykazują coraz większą odporność na antybiotyki. Czy możesz więc ochronić przed nimi swoje dziecko? Tak, jest to możliwe dzięki szczepieniom przeciw pneumokokom. Podanie szczepionki w ponad 90% eliminuje zachorowania wywołane pneumokokami, uodparniając malucha na serotypy tej bakterii wywołujące najbardziej groźne zakażenia. Więcej o pneumokokach dowiesz się na: szczepimy.com.pl.
To hasło kampanii społecznej informującej o tym, czym są pneumokoki i jak można uchronić przed nimi dzieci. Sprawdź, co każdy rodzic powinien wiedzieć o pneumokokach.
Zapalenie płuc, opon mózgowych, a nawet sepsa – to tylko niektóre choroby, których sprawcą mogą być pneumokoki. To jedne z bakterii najgroźniejszych dla zdrowia i życia małych dzieci, zwłaszcza do 2. roku życia, kiedy ich układ odpornościowy nie jest jeszcze dostatecznie wykształcony, dlatego tak ważne jest, by maluchom zapewnić odpowiednią ochronę, a rodzicom podać niezbędne informacje na temat pneukokoków, aby świadomie podjęli decyzję o szczepieniu dziecka. Taki właśnie edukacyjny cel ma akcja społeczna: „Pneumokokom mówimy: szczepimy!”. WHO o pneumokokach Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rekomenduje wprowadzenie obowiązkowych szczepień przeciw pneumokokom we wszystkich krajach. W Polsce specjaliści w dziedzinie pediatrii i chorób zakaźnych, w tym powołany przez Ministra Zdrowia Pediatryczny Zespół Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych, od lat podkreślają, że rozszerzenie kalendarza szczepień obowiązkowych o szczepienia przeciw pneumokokom ma znaczenie priorytetowe. Zakażenia tymi bakteriami są bowiem jedną z głównych przyczyn zachorowalności i umieralności małych dzieci na świecie. Dodatkowy problem stanowi to, że pojawia się coraz więcej szczepów pneumokoków opornych na znane antybiotyki, takie jak penicylina. WHO podaje, że rocznie na świecie z powodu zakażeń pneumokokowych umiera 1,6 mln ludzi, w tym 1 mln dzieci. Według danych Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN) w Polsce obserwuje się stale rosnącą liczbę zachorowań na inwazyjna choroba pneumokokowa (IChP), zwłaszcza u dzieci. Szczepienia przeciw pneumokokom Eksperci są zgodni, że najlepszą metodą na to, by uchronić swoje dziecko przed IChP i jej groźnymi powikłaniami jest zaszczepienie go przeciw pneumokokom. Obecnie na rynku dostępne są dwie skuteczne i bezpieczne szczepionki tzw. skoniugowane przeciw pneumokokom. Są to: szczepionka 10-walentna (PCV10), która pobudza odporność przeciwko 10 serotypom pneumokoków wywołujących IChP oraz szczepionka 13-walentna (PCV13), która pobudza odporność przeciw 13 serotypom, w tym trzem dodatkowym, tj. 3, 6A i 19A. Obie szczepionki są bezpieczne, co potwierdzono w badaniach klinicznych. Wiedza orężem przeciw pneumokokom Pneumokoki oraz szczepienia przeciwko nim obrosły wieloma mitami, dlatego tak ważna jest edukacja w zakresie ochrony przed tymi groźnymi bakteriami. Aby ułatwić rodzicom zdobycie informacji na temat pneumokoków i możliwości zabezpieczenia swoich dzieci przed inwazyjną chorobą pneumokokową, w ramach kampanii pt. „Pneumokokom mówimy: Szczepimy!” powstała edukacyjna strona internetowa (www.szczepimy.com.pl), która zawiera kompendium wiedzy na ten temat. W razie wątpliwości rodzice mogą na niej również zadać indywidualne pytanie lekarzowi. Kampania ma swoje odsłony w telewizji, radio, prasie, ale przede wszystkim w internecie, gdzie rodzice najczęściej szukają informacji na temat szczepień. Prowadzone są również działania edukacyjne w mediach społecznościowych m.in. fanpage kampanii na Facebooku. W ramach kampanii każdy rodzic może także pobrać bezpłatną aplikację na smartfony – interaktywny kalendarz szczepień, w którym można zaplanować szczepienia dla swojego dziecka, jak również uzyskać rzetelną wiedzę o szczepieniach. Aplikacja automatycznie dostosuje się do schematu szczepienia oraz przypomina np. kolejnej dawce szczepionki czy zaplanowanej z dzieckiem wizycie u lekarza. Więcej o pneumokokach dowiesz się na www.szczepimy.com.pl, a także już wkrótce w naszym serwisie.
Jak ochronić dziecko przed pneumokokami?
Zapalenie płuc, zatok, a nawet opon mózgowych to tylko część chorób, których przyczyną mogą być pneumokoki. Czy można ochronić przed nimi dziecko? Na szczęście tak. Sprawdź, jak to zrobić.
Pneumokoki są największym zagrożeniem dla małych dzieci, zwłaszcza od 2. roku życia, oraz osób starszych. Szacuje się, że na choroby spowodowane pneumokokami na świecie rocznie zapada 10 milionów dzieci. Ich leczenie nie jest łatwe, a to dla tego, że pneumokoki wykazują coraz większą oporność na istniejące antybiotyki. Na szczęście możesz uchronić swoje dziecko przed zakażeniami wywołanymi przez tę bakterię. Jak? Bardzo prosto – podając dziecku odpowiednią szczepionkę. Jaką szczepionkę przeciw pneumokokom wybrać? Obecnie na rynku dostępne są 2 rodzaje szczepionek przeciw pneumokokom: 1. Szczepionka skoniugowana. Jest przygotowana w taki sposób, by stymulować niedojrzały układ odpornościowy niemowlęcia i małego dziecka w celu uzyskania trwałej odporności, dlatego tylko ona jest odpowiednia dla dzieci do 2. roku życia. Zaleca się, aby podać ją dziecku do 2. miesiąca życia. Ta szczepionka przeciw pneumokokom chroni przed zakażeniem najważniejszymi typami pneumokoków (odpowiednio 13 lub 10 walentne), które najczęściej wywołują choroby inwazyjne. Różnica pomiędzy szczepionkami 10 i 13 walentnymi polega głównie na liczbie antygenów na typy serologiczne pneumokoków – co mówiąc wprost oznacza, od ilu typów bakterii pneumokoków szczepionka może nas ustrzec. 2. Szczepionki polisacharydowe. Można je stosować u dzieci, które ukończyły 2. rok życia. Chronią przed zakażeniem 23 najczęstszymi typami pneumokoków, które w Polsce odpowiadają za około 80% zakażeń inwazyjnych. Szczepionkę zazwyczaj wybiera lekarz. Jego decyzja zależy od wieku dziecka oraz tego, czy znajduje się ono w grupie ryzyka. Czy twoje dziecko jest w grupie ryzyka? Szczepionki przeciw pneumokokom w Polsce niestety nadal są płatne. Nieodpłatnie szczepi się wyłącznie osoby, które znajdują się w grupie ryzyka. Twoje dziecko może być bardziej podatne na zachorowania spowodowane pneumokokami, jeśli: miało uraz lub ma wadę ośrodkowego układu nerwowego, przebiegającą z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego; jest zakażone wirusem HIV; miało przeszczep szpiku, jest przed przeszczepem lub po przeszczepie narządów wewnętrznych lub implantu ślimakowego; ma przewlekłe choroby serca; cierpi na schorzenia hematologiczne lub inne wiążące się z obniżeniem odporności; cierpi na choroby metaboliczne, w tym cukrzycę; choruje na przewlekłe choroby płuc, w tym astmę; ma pierwotne zaburzenia odporności; urodziło się przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży lub jego masa urodzeniowa była niższa niż 2500 g. Pomimo że za szczepienie dzieci niebędących w grupie ryzyka muszą zapłacić rodzice, pediatrzy zalecają, by właśnie szczepionkę przeciw pneumokokom wybierać jako jedno ze szczepień nieobowiązkowych. Dlaczego? Ponieważ choroby wywołane przez tę bakterię są niezwykle groźne dla małych dzieci, niekiedy trudno je rozpoznać, a przez to – także wyleczyć. Jedynie szczepionka pozwala uchronić przed nimi malucha. Szczepienie przeciw pneumokokom krok po kroku W przypadku szczepień obowiązkowych sprawa jest prosta: o szczepieniach i terminach kolejnych wizyt informuje cię lekarz. Co powinnaś zrobić, jeśli zdecydowałaś się zaszczepić dziecko przeciw pneumokokom? Krok 1: zgłoś się do lekarza Najpierw musisz zgłosić się z dzieckiem do pediatry. To on kwalifikuje do szczepienia i dobiera najlepszą dla malucha szczepionkę. Pamiętaj, że pierwszą dawkę szczepionki przeciwko pneumokokom dziecko powinno otrzymać między 2. a 6. miesiącem życia, dlatego postaraj się zaplanować wizytę z wyprzedzeniem. Lekarz przeprowadzi z tobą wywiad na temat zdrowia dziecka. Nie zapomnij więc wziąć ze sobą książeczki zdrowia malucha. Podziel się z pediatrą wszystkimi niepokojącymi cię objawami, jeśli zaobserwowałaś takie u dziecka. Poinformuj go o wszystkich lekach, jakie przyjmuje twoja pociecha. A jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości – pytaj! Masz do tego prawo. Jeśli lekarz uzna, że dziecko może być zaszczepione przeciwko pneumokokom, zleci szczepienie i wypisze receptę. Krok 2: kup szczepionkę Jedna dawka szczepionki skoniugowanej kosztuje od 270 do 370 zł (będziesz potrzebowała 2 lub 3 dawki oraz dawkę przypominającą). Cena szczepionki polisacharydowej nadającej się jedynie dla dzieci pow. 2 roku życia to ok. 80 zł (tu wystarczy jedna dawka). Niektóre przychodnie prowadzą sprzedaż szczepionek przeciwko pneumokokom. Jeśli w twoim ośrodku zdrowia nie można kupić takiej szczepionki, musisz nabyć ją w aptece. Pamiętaj, że należy ją transportować w opakowaniu izotermicznym i przechowywać w temperaturze od +2 do +8 st. C. Krok 3: zaszczep dziecko Weź malucha, szczepionkę, skierowanie i książeczkę zdrowia i udaj się na umówioną wcześniej wizytę. Przed szczepieniem zostaniesz poproszona o podpisanie zgody na jej wykonanie oraz poinformowana o możliwych reakcjach poszczepiennych. Po podaniu dziecku szczepionki zostań jeszcze przez ok. 30 min. w ośrodku zdrowia, aby obserwować reakcję dziecka na szczepienie. Przez kilka kolejnych dni uważnie obserwuj malucha, czy nie wystąpiły reakcje poszczepienne, a jeśli zauważysz coś niepokojącego – skontaktuj się z lekarzem. Pamiętaj także o terminach kolejnych wizyt i ściśle ich przestrzegaj – to bardzo ważne dla skuteczności szczepienia. Więcej o pneumokokach dowiesz się na: szczepimy.com.pl.
Kalendarz szczepień na 2013 r. - ważne zmiany!
Szczepienia obowiązkowe chronią dziecko przed poważnymi chorobami, np. gruźlicą czy polio. Warto jednak do obowiązkowych dołączyć jeszcze szczepienia zalecane, choćby te dwa: przeciw pneumokokom i ospie. Uwaga! Od 1 stycznia 2013 r. w szczepieniach zalecanych trochę się zmieniło!
1. Pierwsza ważna zmiana dotyczy szczepienia przeciw pneumokokom. Szczepionka chroniąca przed chorobami pneumokokowymi (np. zapaleniem płuc) będzie bezpłatna i obowiązkowa dla wszystkich wcześniaków urodzonych przed 37. tygodniem ciąży oraz z masą urodzeniową poniżej 2500 g. Dla zdrowych, urodzonych w terminie dzieci szczepionka nadal jest nieobjęta refundacją i trzeba będzie za nią płacić (ok. 300 zł za jedną dawkę). Sprawdź, jak wygląda kalendarz szczepień obowiązkowych dla dziecka. 2. Nowością jest także bezpłatne szczepienie przeciw ospie dla dzieci poniżej 3. roku życia, chodzących do żłobka i klubów malucha. Aby uzyskać darmową szczepionkę, wystarczy przedstawić w przychodni zaświadczenie o tym, że dziecko chodzi do żłobka albo klubu malucha. Uwaga! Przedszkolaki nie są objęte darmowymi szczepieniami przeciw ospie, dobrze jednak jest je zaszczepić, zwłaszcza dzieci, które mają alergią albo atopowe zapalenie skóry. Poznaj najpopularniejsze (i najszkodliwsze!) mity o ospie wietrznej 3. Nowe zalecenia dotyczą także szczepienia przeciw grypie. W kalendarzu szczepień na 2013 r. nie ma już wskazań, aby przeciw grypie szczepić zdrowe dzieci. Badania wykazały, że szczepienie przeciw grypie przed drugimi urodzinami nie jest zbyt skuteczne (byłoby, gdyby objęto nim całą populację dzieci). Szczepionkę warto jednak podać maluchom z astmą, cukrzycą czy chorobami nerek.
Wystarczy spojrzeć na kalendarz szczepień, by w głowie zaroiło się od pytań. Zastanawiasz się, jak najlepiej zabezpieczyć malucha przed tak wieloma chorobami. Wyjaśniamy.
Wydają się niepozorne, ot, zwykłe ampułki z jakimś lekarstwem. Jednak działanie szczepionek jest wyjątkowe i niezastąpione. Podane w specjalnej dawce i osłabionej formie groźne bakterie lub wirusy (czasem ich fragmenty czy toksyny) nie wywołują choroby, ale uodporniają na nią. Aby ten proces przebiegł prawidłowo, układ odpornościowy nie może być osłabiony ani zajęty zwalczaniem innych zarazków. Dlatego przed wykonaniem szczepienia zawsze konieczna jest wizyta u pediatry, najlepiej tego, który zna dziecko. Wtedy jest też okazja, by wyjaśnić wiele wątpliwości. Jednak w przychodni nie zawsze jest na to czas. Odpowiadamy więc na najczęściej zadawane pytania. Dlaczego przed szczepieniem trzeba iść do pediatry? Żeby dziecko zostało zakwalifikowane do szczepienia, musi być zdrowe. A gdy chorowało, potrzeba czasu, by doszło do pełni sił. Musi np. minąć siedem dni po zakończeniu podawania antybiotyku podczas lżejszego zapalenia ucha. Zaś po anginie, zapaleniu oskrzeli czy płuc – można podać szczepionkę dopiero czternaście dni po zakończeniu leczenia. Czy szczepienia są potrzebne? Tak, bo chronią one przed chorobami zakaźnymi, które są szczególnie groźne dla małych dzieci, kiedy odporność dopiero się kształtuje. Czasem sama choroba może nie stanowić większego zagrożenia dla malucha, ale lepiej go zaszczepić ze względu na ryzyko poważnych powikłań. Niektóre obowiązkowo i bezpłatnie, zgodnie z kalendarzem szczepień, podawane są wszystkim dzieciom począwszy od pierwszych dni życia. Chronią przed takimi chorobami, jak: gruźlica, błonica, tężec, krztusiec, wirusowe zapalenie wątroby typu B, poliomyelitis (polio), odra, świnka, różyczka. Część szczepionek należy do grupy szczepień zalecanych ale nierefundowanych. Należą do nich m.in. szczepienia przeciw pneumokokom, meningokokom, szczepionki skojarzone, szczepi się chłopców i dziewczynki. Jak znieczulić miejsce ukłucia? Użyj w tym celu znieczulającego kremu specjalnie przeznaczonego dla maluszka (konieczna jest recepta, więc wcześniej poproś o nią lekarza i kup preparat w aptece). W miejscu wkłucia (uzgodnij to w poradni) pół godziny przed szczepieniem nałóż krem i naklej plasterek. Podczas szczepienia spróbuj odwrócić uwagę malca od igły, np. pokaż mu nową zabawkę, przystaw dziecko do piersi. Pamiętaj też, że z twoją pomocą maluch szybko zapomni o strachu i bólu. Czemu nie zawsze wystarczy jedna dawka? Zależy to od nabywania odporności na daną chorobę. Czasem wystarczy jednorazowa dawka, czasem potrzeba kilku, podanych w dokładnych odstępach czasu (tzw. dawki przypominające). Są też takie szczepionki, jak np. przeciw grypie, które trzeba przyjmować co roku, ze względu na mutacje, jakim ulega wirus. Czy za szczepienie trzeba płacić? Samo szczepienie wykonuje się nieodpłatnie w przychodni, do której należy dziecko. Z kosztami musisz się liczyć, gdy wybierzesz szczepionki spoza obowiązkowego kalendarza szczepień., z tzw. grupy szczepień zalecanych. [CMS_PAGE_BREAK] Czym się różnią szczepionki bezpłatne od zalecanych? Bezpłatnie podawane są szczepionki uwzględnione w obowiązkowym kalendarzu szczepień. Natomiast za szczepionki zalecane (np. szczepionkę przeciw pneumokokom) trzeba zapłacić z własnej kieszeni. Brak refundacji szczepionek zalecanych wynika z ograniczeń budżetu państwa. Dla przykładu szczepionka przeciwpneumokokom refundowana jest w ponad 45 krajach świata. Co to są szczepionki skojarzone? Są produkowane tak, by za jednym razem uodpornić przeciw kilku chorobom, np. trzem – DTP (inaczej DiTePer): przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi. Podaje się je, by zmniejszyć liczbę nakłuć lub skrócić czas nabywania odporności. Są też alternatywne (odpłatne) szczepionki wysokoskojarzone, np. przeciw pięciu lub sześciu chorobom naraz. A acelularna? To szczepionka nowej generacji, są w niej tylko niektóre wewnątrzkomórkowe części bakterii powodującej daną chorobę. W przeciwieństwie do zwykłej, która zawiera zawiesiny zabitych lub unieszkodliwionych drobnoustrojów, ta działa delikatniej i rzadziej powoduje niepożądane reakcje poszczepienne, m.in. gorączkę i podrażnienia układu nerwowego. Szczepionką acelularną można zastąpić np. podawaną bezpłatnie pełnokomórkową szczepionkę DTP (błonica, tężec, krztusiec). Szczepionki acelularne są lepsze, gdy dziecko ma obniżoną odporność, dostało mało punktów w skali Apgar, jest pod opieką neurologa. Czy dzieci alergiczne szczepi się inaczej? Układ odpornościowy alergika funkcjonuje gorzej. Uczulenie powodują niektóre substancje pomocnicze zawarte w szczepionkach. Po szczepieniu DTP może pojawić się gorączka, drgawki. Trzeba wtedy kontynuować szczepienie DT (bez krztuśca) lub podać płatną szczepionkę skojarzoną. Szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce, ze względu na wysoki stopień oczyszczenia, rzadko wywołuje powikłania o charakterze uczuleniowym. Zdarza się to przy silnej alergii na białko jaja kurzego. Inaktywowana szczepionka polio (zabita) jest zazwyczaj dobrze tolerowana. Dlaczego kalendarz szczepień się zmienia? Zarówno ten dotyczący szczepień obowiązkowych, jak i zalecanych zmienia się w zależności od postępu wiedzy medycznej i sytuacji epidemiologicznej w kraju. Co roku (na początku kwietnia) ogłasza się w Dzienniku Ustaw nowy. Program Szczepień Ochronnych (PSO) na dany rok publikuje też Ministerstwo Zdrowia (www.mz.gov.pl). Czy można zmieniać odstęp między kolejnymi szczepieniami? Kalendarz szczepień jest tak skonstruowany, żeby uwzględnić konieczne minimalne odstępy między kolejnymi dawkami szczepionki. Nie wolno skracać tego okresu, w uzasadnionych przypadkach można go wydłużyć. Co robić, gdy zapomnisz o dacie szczepienia? Zgłoś się do pediatry, by ustalił nowy termin. Gdy z kolei zapomnisz o dawce przypominającej lub z powodu choroby malca, termin szczepienia zostanie przesunięty, nie trzeba powtarzać całego cyklu. Odstęp pomiędzy dawkami można wydłużyć o 2–3 miesiące. [CMS_PAGE_BREAK] Czy warto dodatkowo zaszczepić malca? Lekarz opiekujący się dzieckiem ma ustawowy obowiązek poinformowania o możliwościach i wskazaniach do wykonania szczepień zalecanych. Wraz z nim ustalisz, czy i jakie są potrzebne twojemu dziecku. Dodatkowo, odpłatnie, możesz zabezpieczyć dziecko m.in. przed: pneumokokami, meningokokami, rotawirusami, ospą wietrzną, WZW A (wirusowe zapalenie wątroby tupu A, odkleszczowym zapaleniem mózgu i opon mózgowych, wirusem grypy oraz w przypadku planowanej podróży przed chorobami tropikalnymi, np. żółtą febrą. Czy w sprawie tych szczepień zgłaszać się do lekarza prywatnie? Lepiej, gdy będzie to lekarz POZ lub pediatra, który prowadzi malucha. Tylko on ma jego pełną dokumentację medyczną i może określić, kiedy najlepiej przeprowadzić dodatkowe szczepienie. Czasem wiąże się to z koniecznością przesunięcia terminu szczepienia obowiązkowego. Reakcje po szczepieniu Wracasz z przychodni, a maluch gorzej się czuje, płacze, nie ma apetytu. Takie reakcje mogą pojawić się do 24 godzin po podaniu szczepionki. Zobacz, jak pomóc dziecku: - Ból i obrzęk w miejscu ukłucia zdarza się dość często. Zrób dziecku chłodny okład – woda z sodą oczyszczoną. - Niepokój lub rozdrażnienie mogą być przyczyną płaczu. Utul więc malucha. - Gorączka – podwyższona temperatura to naturalna reakcja układu odpornościowego. Gdy przekroczy 38°C, podaj preparat przeciwgorączkowy przeznaczony specjalnie dla dzieci. Maluch może dostać zastrzyk domięśniowy, podskórny albo szczepionkę w formie wziewnej – do nosa lub doustnie. Kiedy przesunąć szczepienie? Pamiętaj, zaszczepić można tylko zdrowe dziecko. W czasie infekcji szczepionka nie tylko nie zadziała, ale może też osłabić organizm. Przełóż termin szczepienia, jeśli maluch: - miał kontakt z chorymi na chorobę zakaźną – odczekaj mniej więcej tydzień, - brał antybiotyki – gdy leczenie trwało 7–9 dni, to można podać szczepionkę po 7 dniach, jeśli trwało 10–14 dni – po 14, a w przypadku choroby trwającej ponad 14 dni – po 30, - źle się czuje, ma gorączkę – upewnij się, że nie rozwija się infekcja, - przeszedł odrę, świnkę, różyczkę, ospę – wtedy szczepić można dopiero po 60 dniach od zakończenia choroby, - miał gorączkę trzydniową – szczepionkę można podać po 7 dniach, - w ciągu ostatnich dwóch miesięcy przetaczano mu krew – dotyczy to tylko żywych szczepionek – skonsultuj to z lekarzem. Konsultacja: dr n. med. Kamil Hozyasz, pediatra pracuje w Klinice Pediatrii Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.
Jakie szczepienia dodatkowe zaleca się dzieciom?
Małe ukłucie i dużo zalet – oto najprostsza definicja szczepionki. Czasem warto sięgnąć po dodatkowe, płatne zastrzyki. Przed jakimi chorobami chronią – sprawdź!
Dodatkowe szczepienia chronią przed wieloma groźnymi chorobami. Kiedy dziecko dostanie szczepionkę, w jego organizmie zaczynają mnożyć się przeciwciała, które już na długo zostaną w gotowości. Dzięki temu zetknięcie się dziecka z prawdziwymi chorobotwórczymi drobnoustrojami obędzie się bez szkody dla jego zdrowia. Rotawirusy – biegunka, jaką wywołują, grozi odwodnieniem Wystarczy krótki kontakt z zarażoną osobą, aby rotawirusy wniknęły do organizmu dziecka. Po następnych 2–4 dniach dziecko zaczyna wymiotować, do wymiotów dołącza biegunka – a to prosta droga do odwodnienia. Niemowlę traci wodę i cenne składniki odżywcze, słabnie i chudnie w oczach. Z tego powodu zarażenie rotawirusami często – szczególnie w przypadku niemowląt – kończy się w szpitalu. W jaki sposób szczepić? Pierwszą dawkę szczepionki przeciwko rotawirusom można podać już w 6. tygodniu życia, kolejną – po czterech tygodniach (cały cykl szczepienia trzeba zakończyć przed 24. tygodniem życia dziecka). Na szczęście akurat ta szczepionka nie wiąże się z dodatkowym wkłuciem, bo niemowlę dostaje ją doustnie. Musisz tylko uważać, aby jej nie ulało albo nie zwymiotowało (nie karm tuż po szczepieniu). Ile kosztuje: ok. 320 zł (jedna dawka). Zobacz też: Szczepionki nierefundowane - kwestia ilości wkuć? Pneumokoki – mogą wywołać np. zapalenie płuc albo zapalenie ucha Pneumokoki to groźne bakterie, które mogą powodować wiele chorób – od zapalenia ucha środkowego albo płuc aż po zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, a nawet sepsę! Z tego powodu w wielu krajach, np. Francji czy Wielkiej Brytanii, szczepionka przeciwko pneumokokom jest bezpłatna i zalecana przez wszystkich lekarzy (choć w tych krajach nie ma obowiązkowych szczepień, to zdarza się, że niezaszczepiony przeciw pneumokokom kilkulatek nie zostaje przyjęty do przedszkola albo żłobka). Pamiętaj, że na zakażenie pneumokokami najbardziej narażone są maluchy przed 5. rokiem życia. W jaki sposób szczepić? Cykl szczepień przeciw pneumokokom można zacząć już w 6. tygodniu życia. Najmłodszym niemowlętom podaje się cztery dawki (trzy podstawowe i jedna przypominająca). Jeśli szczepienia rozpocznie się po 6. miesiącu życia, dziecko dostanie trzy dawki, a gdy w 2. roku życia – dwie. Dwulatki i starsze dzieci dostają tylko jedną dawkę. Ile kosztuje: ok. 300 zł (jedna dawka). Sprawdź i wydrukuj aktualny kalendarz szczepień obowiązkowych i zalecanych Ospa wietrzna – szczepienie zalecane jest np. dzieciom z AZS Nie wierz opinii babci, że każde dziecko po prostu musi ospę przechorować. Choć sama choroba rzeczywiście zwykle ma lekki przebieg, to może powodować bardzo poważne powikłania, np. zapalenie opon mózgowych i mózgu, ostrą małopłytkowość, zapalenie mięśnia sercowego i zakażenia bakteryjne. W dodatku wirus pozostaje w organizmie w postaci utajonej i nawet po wielu latach może się uaktywnić, wywołując bolesnego półpaśca. W jaki sposób szczepić? Szczepionkę przeciwko ospie wietrznej podaje się już od 9. miesiąca życia. Dzieciom wystarcza jedna dawka (plus w przyszłości dawka przypominająca). Ile kosztuje: ok. 200 zł (jedna dawka). Zobacz: Zakażenia bakteryjne skóry – jak je rozpoznać i leczyć? Grypa – u małych dzieci grozi powikłaniami Czy wiesz, że każdego roku na grypę choruje około pół miliarda ludzi na świecie? Ta z pozoru niegroźna choroba może powodować np. zapalenie płuc, oskrzeli, a nawet mózgu. Uwaga! Szczepionka na zwykłą grypę nie chroni przed tą wywołaną wirusem A/H1N1 (tzw. świńską grypą). W jaki sposób szczepić? Możesz zaszczepić już półroczne dziecko (szczepienie dzieci poniżej 2. roku życia jest jednak mało skuteczne). Jeśli maluch jest szczepiony po raz pierwszy, dostaje dwie dawki w odstępie miesiąca. W kolejnych latach – bo trzeba szczepić co roku – wystarczy jeden zastrzyk. Ile kosztuje: ok. 40 zł (jedna dawka). [CMS_PAGE_BREAK] Meningokoki – to bakterie, które wywołują najgroźniejszą sepsę! Dziecko może się nimi zarazić, np. całując chorą ciocię albo bawiąc się z zakatarzonym kolegą ze żłobka. Skutki zakażenia meningokokami są bardzo niebezpieczne: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych albo sepsa. Zobacz: Nowa szczepionka przeciw meningokokom już w Polsce! W jaki sposób szczepić? Szczepionkę można podać już dwumiesięcznemu niemowlęciu. Taki maluszek dostaje dwie dawki w mniej więcej miesięcznych odstępach, a trzecią po ukończeniu roku. Dzieci po 1. roku życia są szczepione jedną dawką. Ile kosztuje: ok. 150 zł (jedna dawka). WZW typu A Czyli wirusowe zapalenie wątroby (żółtaczka) typu A albo potocznie mówiąc: choroba brudnych rąk. Dziecko może się zarazić, jedząc niedokładnie umyte jabłko albo ssąc kciuk. Choć żółtaczka typu A ma zwykle łagodny charakter, to może prowadzić do niewydolności wątroby – a to już jest bardzo niebezpieczne. W jaki sposób szczepić? Szczepić można dzieci, które ukończyły 1. rok życia. Aby uzyskać długotrwałą ochronę (czyli na około 20 lat), zaleca się podanie dwóch dawek szczepionki w odstępie 6–12 miesięcy. Ile kosztuje: ok. 120 zł (jedna dawka). Odkleszczowe zapalenie mózgu Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu zaleca się np. dzieciom, które chodzą na częste spacery do lasu albo mieszkają na kleszczowych terenach. Czytaj: Letni wysyp kleszczy – jak się chronić? W jaki sposób szczepić? Szczepionkę podaje się dzieciom, które ukończyły rok. Dwie dawki podane w odstępie 1–3 miesięcy zabezpieczają na rok. Trzecia, przyjęta po 9–12 miesiącach, uodpornia na trzy lata. Ile kosztuje: ok. 70 zł (jedna dawka). Co to są szczepionki skojarzone? Zawierają mniej substancji dodatkowych, są skuteczne i bezpieczne. No i mamy je w jednym zastrzyku. Szczepionka 5 w 1 (Infanrix-IPV-Hib, Penaxim) Szczepionka skojarzona 5w1 chroni przed: błonicą, tężcem, krztuścem, polio oraz Hib. Dzięki niej dziecko otrzymuje w ciągu pierwszych 18 miesięcy życia cztery wkłucia zamiast 11. Szczepionka6 w 1 (Infanrix-Hexa) Z kolei ta opcja to zaledwie cztery wkłucia zamiast 13 w ciągu pierwszych 18 miesięcy życia. Szczepionka skojarzona 6w1 chroni przed: błonicą, tężcem, krztuścem, polio, Hib oraz WZW typu B. Uwaga! Szczepionki skojarzone podaje się dzieciom w 6. tygodniu życia. Druga dawka przypada na przełom 3. i 4. miesiąca po narodzinach, trzecia po kolejnych sześciu tygodniach, a ostatnia między 16. a 18. miesiącem. Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski, pediatra, kierownik Zakładu Profilaktyki Zakażeń i Zakażeń Szpitalnych Narodowego Instytutu Leków w Warszawie. Dyskutuj na forum: Szczepić siebie i dziecko przeciwko grypie?
Sepsa u dzieci - komu grozi, jak ją leczyć?
Dużo się ostatnio słyszy o przypadkach sepsy u dzieci. Co to za choroba i jak ją rozpoznać? Czy jest sposób, by uchronić dziecko przed zachorowaniem? Sprawdź!
Sepsa, czyli inaczej posocznica, to uogólnione zakażenie całego organizmu. Jej przyczyną jest infekcja bakteriami z grupy pneumokoków lub meningokoków. Chorobę mogą wywoływać także inne bakterie, wirusy i grzyby, które przedostają się do krwi i rozsiewają się po całym organizmie, dając gwałtowne objawy. Jak dochodzi do zarażenia sepsą? Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową i przez bezpośredni kontakt, np. picie z jednej butelki. Najlepszym sposobem zapobiegania sepsie są szczepienia przeciw następującym bakteriom: haemophilus influenzae typu B (HiB) – obowiązkowe, bezpłatne dla niemowląt, a jeśli chcesz zaszczepić starsze dziecko powyżej roku, potrzebna jest 1 dawka, cena szczepienia na pałeczce hemofilnej: ok. 45 zł; pneumokoki – szczepienie zalecane (płatne); dla niemowląt 4 dawki, dla starszych dzieci jedna dawka, cena szczepionki na pneumokoki: 260–360 zł za dawkę; meningokoki – szczepienie zalecane; 3 dawki dla niemowląt, 1 dawka dla dzieci powyżej roku, cena szczepionki na meningokoki: 120–170 zł. Jak rozpoznać posocznicę? Objawy sepsy Wczesne objawy sepsy przypominają banalną infekcję dróg oddechowych czy nieżyt żołądkowo-jelitowy. Gdy zakażenie przechodzi do krwi, następuje gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia dziecka, któremu towarzyszy: bardzo wysoka temperatura, powyżej 38,5°C, która nie spada po lekach przeciwgorączkowych; światłowstręt, dreszcze, pocenie się. Dziecko staje się apatyczne, nie interesuje się otoczeniem, słabo reaguje na bodźce, dużo śpi, nie chce jeść, wymiotuje, ma sztywny kark; wysypka w postaci wybroczyn. Początkowo pojawiają się małe ciemnoczerwone kropeczki różnej wielkości. Czasem zlewają się w większe plamy, które nie znikają po uciśnięciu. Uwaga! Jeśli zauważysz powyższe objawy, jak najszybciej zabierz dziecko do szpitala. Wcześnie rozpoznaną sepsę można wyleczyć. Sprawdź też: Kiedy koniecznie trzeba iść z dzieckiem do lekarza Kalendarz szczepień obowiązkowych Co robić, gdy w przedszkolu dziecka pojawi się sepsa? Konsultacja: dr n. med. Paweł Grzesiowski, pediatra, kierownik Zakładu Profilaktyki Zakażeń w Narodowym Instytucie Leków