6 zdań, które najbardziej ranią dzieci. Przeczytaj i zapomnij o nich na zawsze
Choć każdy rodzic miewa chwile zmęczenia, bezsilności czy frustracji, są zdania, które – raz wypowiedziane – mogą na długo pozostać w pamięci dziecka. Dla małego człowieka słowa rodzica są jak prawda objawiona. Budują lub niszczą jego poczucie bezpieczeństwa, wartość, relację z dorosłymi i... z samym sobą.
Szczególnie w chwilach złości warto mieć z tyłu głowy świadomość, że nawet jedno zdanie wypowiedziane w emocjach może zranić dziecko bardziej niż karcenie czy zakazy. Co gorsza – takie słowa mają tendencję do powracania. Dzieci je zapamiętują, analizują i niejednokrotnie obwiniają się o to, co usłyszały. Przeczytaj zdania, a potem... zapomnij o nich na zawsze. Zamień je na słowa wsparcia, bliskości i zrozumienia – nawet jeśli jesteś w danym momencie zdenerwowana. Oto te zdania, których nie wolno mówić do dzieci: 1. „Już cię nie kocham” To jedno z najbardziej raniących zdań, jakie może usłyszeć dziecko. Dla malucha miłość rodzica to fundament świata. Gdy słyszy, że jest jej pozbawione – czuje się odrzucone, niegodne, gorsze. To podważa jego poczucie własnej wartości i bezpieczeństwa. Nawet jeśli wypowiedziane w gniewie, te słowa mogą wywołać lęk, smutek i długotrwałe konsekwencje emocjonalne. 2. „Pójdę i nie wrócę” Grożenie opuszczeniem może wywołać w dziecku panikę. Dla dziecka nieobecność rodzica to katastrofa – nie rozumie, że to tylko słowa. Czuje się winne, przerażone, osamotnione. Zamiast tego warto powiedzieć: „Jestem bardzo zdenerwowana, potrzebuję chwili spokoju, żeby się uspokoić.” 3. „Mama przez ciebie płacze” Przerzucanie odpowiedzialności za emocje dorosłego na dziecko to ogromny ciężar dla małego człowieka. Dziecko nie rozumie, że rodzic ma prawo do swoich emocji – ono słyszy: „To twoja wina.” I zaczyna się obwiniać. W przyszłości może mieć trudność w odczytywaniu emocji innych i nadmiernie brać je na siebie. 4. „Tata jest niedobry” Nigdy nie wolno wciągać dziecka w konflikty dorosłych. Nawet jeśli między rodzicami dochodzi do nieporozumień, dziecko nie powinno być ich uczestnikiem. Takie słowa ranią relacje z drugim rodzicem, wprowadzają chaos i lojalnościowy konflikt: kogo kochać bardziej? Zamiast oceniać, warto mówić: „Z tatą mamy inne zdanie, ale oboje bardzo cię kochamy.” 5. „Dlaczego nie możesz być taki jak brat / Antek / syn sąsiadki?” Porównywanie dzieci do siebie to najprostszy sposób, by podważyć ich wyjątkowość. Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, ma swoje cechy i potrzeby. Takie słowa wzmacniają rywalizację, zazdrość i poczucie bycia „gorszym”. Zamiast porównywać – zauważ indywidualne postępy i cechy dziecka. 6. „Nie dasz rady” Dziecko uczy się przez próby – nie od razu wszystko mu wychodzi. Krytyczne zdania podcinają skrzydła, budują lęk przed porażką i zniechęcają do samodzielności. Lepiej powiedzieć: „To trudne, ale wierzę, że z moją pomocą sobie poradzisz” albo „Każdy kiedyś zaczynał – próbuj dalej, jestem tu obok.” Zamiast słów raniących – wybieraj te, które budują. Miłość, akceptacja i empatia to najlepsze, co możesz dać dziecku – nie tylko w chwilach spokoju, ale i wtedy, gdy emocje sięgają zenitu. Dziecko, które czuje się bezwarunkowo kochane, nawet w czasie trudnych momentów, wyrasta na pewnego siebie, empatycznego dorosłego, który ufa sobie i światu. Zobacz też: Dzieci w tym wieku nie dostaną 300 plus na rok szkolny 2025/26. To już nieodwołalne Dziecko krzyczy, kopie i ucieka. Będzie gorzej, jeśli nie przestaniesz powtarzać 1 błędu 5 błędów, którymi wpędzisz dziecko w kompleksy. Nr 1 to wstyd dla rodzica
Mama depiluje brwi 3-letniej córce. Chce ją chronić przed docinkami kolegów
Ta mama postanowiła nie powtarzać błędu własnych rodziców i regularnie wyrywa włoski 3-letniej córeczce. Jako dziecko sama była gnębiona przez rówieśników z powodu zrośniętych brwi, córce chce więc tego oszczędzić. A co ze wspieraniem pewności siebie u dziewczynki?
Mama z Teksasu pokazała na TikToku, jak depiluje brwi swojej córce. Dziewczynka ma dopiero 3 lata i choć zabieg jest bolesny, dzielnie go znosi. Monobrew to chyba jednak głównie problem mamy, a nie dziecka... Matka depiluje córce brwi – po co? 31-latka nie ma żadnych oporów, by za pomocą wosku wyrywać włoski 3-latce. Jest przekonana, że w ten sposób ochroni córkę, bo koledzy nie będą się z niej śmiali. Co miesiąc więc powtarza ten sam rytuał: smaruje dziecku skórę woskiem, przykleja plaster i odrywa go szybkim ruchem. Malutka mówi, że boli, ale nie protestuje. Po co robić coś takiego małej dziewczynce? Leah Garcia twierdzi, że gdy sama miała kilka lat, jej rodzicom nie przyszło do głowy depilowanie jej brwi, przez co była gnębiona przez rówieśników. Teraz chce zapobiec znęcaniu się nad jej córeczką. „Teraz masz dwie brwi” – komentuje mama po skończonej depilacji. A co na to sama dziewczynka? Pewnie wcześniej nie pomyślała nawet, że jej brwi mogą się komuś nie podobać, a przede wszystkim – że sama nie powinna ich akceptować. Teraz już wie, że z jej wyglądem jest „coś nie tak”, zwłaszcza że tak uważa jej mama... View oEmbed on the source website Piszemy też o: „Jako nauczycielka czuję się jak żebrak. Błagam rodziców o papier, chusteczki, farby... Na razie kupiły dwie osoby” [LIST DO REDAKCJI] Noworodek leżał przy drodze w plastikowej torbie. Znalazł go rolnik Dziewczynka straciła włosy. Jej reakcja, kiedy przymierza perukę po raz pierwszy, wzrusza do łez!
WYNIKI Wygraj 1 z 10 książek "The Yes Brain. Mózg na Tak". Konkurs „Mały superbohater"
Weź udział w naszym konkursie „Mały superbohater” – napisz na naszym wątku konkursowym na forum, jak starasz się wspierać pewność siebie i poczucie własnej wartości u swojego dziecka. Do wygrania 10 książek "The Yes Brain. Mózg na Tak" wydawnictwa HarperCollins.
Robiąc w ten sposób, niszczysz poczucie wartości swojego dziecka
Samoocena dziecka w dużej mierze zależy od naszych metod wychowawczych. Zdarza się, że rodzice nieświadomie niszczą poczucie wartości swoich dzieci. W konsekwencji prowadzi to do różnych zaburzeń i problemów osobowościowych.
Poczucie wartości ma bardzo istotny wpływ na rozwój dziecka. Na szczęście co raz więcej rodziców rozumie, że „klaps” nie jest metodą wychowawczą. Mimo to wciąż trudno im się wyzbyć niektórych słownych nawyków. Niektórym rodzicom zdarza się w chwili gniewu powiedzieć dziecku, że jest głupie albo leniwe. Nie wiedzą, że rujnują w ten sposób jego samoocenę – nawet jeśli robią to nieświadomie. Oto, w jaki sposób rodzice niszczą poczucie wartości swojego dziecka: 1. Denerwują się, gdy dziecko popełnia błędy Gdy rodzice krytykują dziecko za to, że popełniło jakiś błąd, potem może ono mieć problem z podejmowaniem nowych wyzwań. Należy nauczyć się traktować porażki jako narzędzie do nauki, aby dziecko miało pewność, że będzie umiało poradzić sobie z błędami, które popełni w przyszłości. W przeciwnym razie nasz maluch w dorosłym życiu nie będzie wiedział, jak radzić sobie z trudnymi zadaniami i będzie szedł na łatwiznę. 2. Porównują dziecko z rodzeństwem lub przyjaciółmi „Spójrz, jak twój brat świetnie gra w piłkę nożną”. „Wow, twoja siostra ma najlepsze oceny w klasie!” – każdemu z nas przynajmniej raz w życiu zdarzało się słyszeć podobne komentarze. Ta z pozoru niewinna uwaga może sprawić, że dziecko wmówi sobie, że jest gorsze od swoich rówieśników, co zmniejszy jego poczucie wartości. 3. Mówią im, że coś, czego nie mogą zrobić, jest łatwe Kiedy dzieci uczą się nowych rzeczy, na przykład czytania i pisania, często uspokajamy je, mówiąc: „Nie martw się, to takie proste”. Wówczas maluch – w którego umyśle już i tak toczy się walka o to, by pokonać trudności – przejmuje się, że nie jest w stanie zrobić czegoś, co powinno być łatwe. O wiele lepiej jest powiedzieć dziecku, że: „Nauka czytania jest trudna, to fakt, ale ja wiem, że możesz się tego nauczyć”. 4. Krytykują swój własny wygląd „Moja skóra jest obwisła, powinnam schudnąć” – kobiety <span class="hiddenGrammarError" onkeypress="ZDANIA_ZLOZONE---#---1---#---W tym zdaniu złożonym brakuje przecinka lub spójnika między jednym czasownikiem („patrząc”) a drugim („postrzegają”).---#------#---patrząc w lustro bardzo często postrzegają siebie negatywnie.---#---http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1041:przecinek-przy-imiesowach-przysowkowych-&catid=44:porady-jzykowe&Itemid=58">patrząc w lustro, bardzo często postrzegają siebie negatywnie. Tymczasem, gdy rodzic krytykuje przy dziecku swój własny wygląd, ono także zaczyna postrzegać siebie przez pryzmat fizyczności. Zamiast tego, lepiej nauczyć malucha, że prawdziwa wartość człowieka bierze się z wnętrza. Niewykluczone, że już na tym etapie rozwoju dziecka uda się zaszczepić inne wzorce niż te lansowane przez reklamę i popkulturę. 5. Używają słów „dobra robota” Być może wydaje się to dziwne, że mówienie dziecku „dobra robota” może źle wpływać na jego samoocenę. Okazuje się jednak, że kiedy maluch słyszy to zbyt często, nabiera przekonania, że może zdobywać pochwały za niewielki wysiłek. W ostatecznym rozrachunku powoduje to, że dzieci uzależniają się od akceptacji innych. Nie są w stanie osiągnąć niczego bez pochwały i aprobaty. Lepiej zatem chwalić dzieci za konkretne osiągnięcia – za to, co rzeczywiście im się udało. <span class="hiddenGrammarError" onkeypress="ZDANIA_ZLOZONE---#---1---#---W tym zdaniu złożonym brakuje przecinka lub spójnika między jednym czasownikiem („Są”) a drugim („ma”).---#------#---Są nadopiekuńczy Nie ma nic złego w byciu troskliwym rodzicem,---#---http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1041:przecinek-przy-imiesowach-przysowkowych-&catid=44:porady-jzykowe&Itemid=58">6. Są nadopiekuńczy <span class="hiddenGrammarError" onkeypress="ZDANIA_ZLOZONE---#---1---#---W tym zdaniu złożonym brakuje przecinka lub spójnika między jednym czasownikiem („Są”) a drugim („ma”).---#------#---Są nadopiekuńczy Nie ma nic złego w byciu troskliwym rodzicem,---#---http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1041:przecinek-przy-imiesowach-przysowkowych-&catid=44:porady-jzykowe&Itemid=58">Nie ma nic złego w byciu troskliwym rodzicem, ale pilnowanie dzieci na każdym kroku to już przesada. Amerykanie mówią o takich rodzicach „helicopter parents”, bo krążą nad dziećmi jak śmigłowiec ratunkowy. Nadopiekuńczość rodziców powoduje, że dzieci wyrastają na emocjonalne kaleki. W dorosłym życiu nie są w stanie zrobić niczego samodzielnie. Aby tego uniknąć, lepiej pokazać dzieciom, że mogą brać za siebie odpowiedzialność. W ten sposób będą umiały radzić sobie z konsekwencjami swoich działań. Czy kiedykolwiek zdarzyło wam się zrobić którąś z powyższych rzeczy? Co sądzicie o tego rodzaju błędach wychowawczych? Piszcie w komentarzach. Źródło: theAsianparent.com Zobacz także: Jak wychować dziecko bez kompleksów na punkcie wyglądu? 7 sposobów na wychowanie rozpieszczonego dziecka 5 przykazań: tak wychowasz zdrowe i szczęśliwe dziecko [WIDEO]
Co robić, jeśli dziecko mówi o sobie, że jest brzydkie?
Twoje dziecko mówi, że jest brzydkie? Działaj! Zobacz, co zrobić, by mu pomóc i by wzmocnić jego samoocenę.
Może się zdarzyć, że usłyszysz, jak twoje dziecko mówi o sobie, że jest brzydkie. To przykre doświadczenie, przecież żadna mama nie chce, żeby jej dziecko tak o sobie myślało! Jak zareagować w takiej sytuacji? Co zrobić, kiedy dziecko mówi, że jest brzydkie? Jeśli twoje dziecko mówi o sobie, że jest brzydkie albo grube, powinnaś z nim porozmawiać spokojnie o tym, że ludzie wyglądają różnie, ale każdy jest wyjątkowy. Pokaż dziecku zdjęcia różnych ludzi – krewnych, kolegów, koleżanek i pokazuj jak różnią się między sobą – ktoś jest blondynem, a ktoś jest łysy, ktoś ma krótkie włosy, a ktoś długie, ktoś kręcone, a ktoś proste, jedna osoba nosi okulary, a inna aparat nazębny. Każda jest wyjątkowa. Postaraj się nie używać przy tym określenia, które usłyszałaś u dziecka. Pomocne będą też książki dla dzieci, które uczą tolerancji, np. "My ludzie" Elizy Piotrowskiej (wyd. Czarna Owieczka) lub "Elmer i Wilbur" Davida McKee (wyd. Papilon). Zobacz też: 5 ważnych zdań, które trzeba mówić dziecku Tego nigdy nie rób: 5 rzeczy niszczących samoocenę dziecka Jak wychować córkę, żeby akceptowała swoje ciało? 3 rady dla taty
Już 3-latki mają kompleksy i mówią o diecie! Jak temu zapobiec?
"Jestem gruba", "Jestem brzydki", "Muszę się odchudzać" - takie zdania można usłyszeć już od przedszkolaków. Co robić, żeby dziecko nie miało kompleksów na punkcie wyglądu?
Z badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii wynika, że 1/3 nauczycieli przedszkolnych słyszała jak ich podopieczni mówią o sobie, że są za grubi. 10 proc. nauczycieli słyszało, że dziecko mówiło, że jest brzydkie, a ¾ opiekunów uważa, że dzieci coraz wcześniej mają kompleksy dotyczące swojego wyglądu. Dlaczego niska samoocena dotyczy już przedszkolaków? Dziecko kopiuje zachowania dorosłych Dziecko w wieku 2, 3 czy 4 lat nie myśli samo z siebie o ciele w kategoriach: grube, chude, ładne lub brzydkie. To nie jest coś, na co przedszkolak zwracałby uwagę, gdyby – niestety! – nie nauczył się tego od osób w swoim otoczeniu. Jeśli 3-letnia dziewczynka mówi, że jest brzydka, a 4-latek nazywa się grubasem, najprawdopodobniej słyszeli takie komunikaty u swoich rodziców, innych dzieci (które słyszały to u swoich opiekunów) itd. Niekoniecznie musiały to być zdania skierowane do dziecka! Żeby dziecko nauczyło się tak myśleć i mówić o sobie, wystarczy, że jego mama co jakiś czas wzdycha: "ale jestem gruba, muszę się odchudzać!" albo "nie, nie mogę zjeść ciastka, bo utyję". Tu wiele z nas może uderzyć się w piersi, prawda? Wspomniane badanie wykazało też, że prawie 20 proc. dzieci odmawia zjedzenia czegoś, żeby nie utyć. A - jak czytamy na portalu Netmums.com, który opisuje wyniki tego badania - anoreksja dotyczy najczęściej dziewczynek i młodych kobiet w wieku 10-20 lat, dlatego warto mieć się na baczności z tym, co mówimy przy dziecku już na poziomie przedszkola. Dlaczego małe dziecko ma kompleksy? Oprócz wzorców z najbliższego otoczenia, za źródło kompleksów u dzieci możemy uznać też telewizję, gry na komputer czy tablet, filmy animowane, a nawet czasopisma dla dzieci, gdzie promuje się szczupłe, piękne osoby, nierzadko seksualizując dzieci. W erze selfie, instagramu i kultury bazującej na folgowaniu własnej próżności, nasze dzieci będą zmuszone stawić czoła pytaniu: czy jestem wystarczająco ładny/-a? Byłoby dobrze, gdyby nastąpiło to dużo później niż w przedszkolu i żeby na tym etapie nasze dziecko było już świadomym własnej wartości i swoich mocnych stron młodym człowiekiem. Warto uważnie przyglądać się temu, co oglądają, a w starszym wieku także czytają, nasze dzieci, żeby uniknąć problemów. Warto rozmawiać o zdrowym stylu życia, budować pewność siebie u dziecka, poczucie własnej wartości i akceptację dla siebie i innych, bez względu na wygląd. Szczególną ostrożność musimy, jako rodzice, zachować w ocenianiu innych i w tym, jak dużą wagę do wyglądu sami przykładamy, dając temu wyraz, kiedy komentujemy wygląd swój i innych ludzi. Każda z nas, które musiała zmierzyć się z własnymi kompleksami, powinna szczególnie postarać się zaoszczędzić tego własnemu dziecku. Co jeszcze możemy zrobić? Przede wszystkim warto rozmawiać z dzieckiem, tłumacząc mu różne współczesne zjawiska. Wyjaśniać, że wiele zdjęć, które ogląda, poddanych jest obróbce graficznej i że ludzie często wcale nie wyglądają tak jak na zdjęciach w gazetach czy mediach społecznościowych. Powinniśmy unikać oglądania przy małych dzieciach programów o dietach czy różnego rodzaju produkcji typu reality show, w których dziecko może usłyszeć, jak bohaterowie wyrażają negatywne opinie na temat swojego ciała. Jeśli my nie nauczymy swoich dzieci mówić źle o sobie, jest szansa, że nie zaczną tego robić. Oczywiście pozostaje jeszcze mieć nadzieję, że nie nauczą się tego od rówieśników... Zobacz też: 5 ważnych zdań, które trzeba mówić dziecku Tego nigdy nie rób: 5 rzeczy niszczących samoocenę dziecka Jak wychować córkę, żeby akceptowała swoje ciało? 3 rady dla taty
Nieświadomie wychowujemy dzieci na narcyzów...
Wielu rodziców popełnia te same błędy z miłości do dziecka. A Wy? Jak temu zapobiec?
Jak nauczyć dziecko, by jego świat nie kończył się na czubku własnego nosa? Wśród młodych osób coraz więcej jest narcyzów, którzy nie radzą sobie w dorosłym życiu. Przeświadczeni o tym, że są najlepsi, najwspanialsi, absolutnie wyjątkowi i piękni, a wszystko co robią zasługuje na nagrodę i brawa, nie są przygotowani na zderzenie z realnym światem. Skąd bierze się takie myślenie u młodego człowieka? Ano wynika, z tego, jak został wychowany przez rodziców. - Rodzice poświęcali mu maksimum uwagi, więc jest przeświadczony, że tak powinno być zawsze i w nowym środowisku oczekuje od innych pełnej uwagi. - Oczekuje także od ludzi specjalnego traktowania i przywilejów podobnych do tych, jakie miał w dzieciństwie. - Porażki go przerażają – nikt go nie pogładzi po głowie w dorosłym życiu, nikt nie powie – nic się nie stało, tak jak to robili rodzice. Nie nauczony ponoszenia odpowiedzialności za swoje czyny, będzie wszystko traktować jak porażkę. Jak nauczyć dziecko przegrywania? - Dziecku, któremu rodzice bezustannie mówili o tym, jakie jest piękne i urocze będzie naprawdę przykro, gdy okaże się później, że nie do końca tak jest. Gdy zauważy, że są ładniejsi i mądrzejsi, może stracić poczucie własnej wartości. Co więc robić, by nie wychować dziecka na zapatrzonego w siebie narcyza? - Kochać i okazywać miłość, ale nie wielbić ziemi, po której stąpa dziecko. - Nikt nie jest idealny - to warto przekazać dziecku, każdy jest świetny w swojej dziedzinie, ale nie ma ludzi, którzy potrafią robić wszystko perfekcyjnie. - Uczmy jak budować prawdziwe relacje z ludźmi, nie oparte na podziwie i admirowaniu, tylko na szczerej ocenie i przyjacielskich radach. - Rób wiele rzeczy – nie oczekując niczego w zamian. Dobro powraca prędzej czy później, nie musisz się tym chwalić na "fejsie", zrób to dla siebie. - Zasady są dla wszystkich i każdy musi ich przestrzegać, nie ma uprzywilejowanych ludzi, a zwłaszcza nasze dzieci nie mogą robić wszystkiego. - Naucz dziecko reagowania na słowo –nie! Musi wiedzieć jak sobie radzić z odmową, odrzuceniem. - Obserwuj dziecko i nie pozwalaj, by wszystko co robił uwieczniał jako selfie w portalach społecznościowych. Może dojść do sytuacji, że swoje poczynania, będzie uzależniać od tego, ile dostał "lajków". Wychowanie dziecka nie jest łatwe i wie o tym każdy rodzic. Wychowanie mądre, kiedy myślimy długofalowo o życiu naszych dzieci, musi być rozsądne i poukładane. Warto czytać i dowiadywać się czego unikać, a co jest wskazane. Czasem są to banalne sprawy, o których znaczeniu nie zdajemy sobie w ogóle sprawy. A czy Ty popełniasz któryś z błędów z tej listy? 10 umiejętności, których musisz bezwzględnie nauczyć dziecko!
To, czy nasze dzieci będą pewne siebie i będą wierzyć w swoje umiejętności, zależy od nas – rodziców. Sposób, w jaki się do nich zwracamy ma niebagatelne znaczenie w kształtowaniu ich poczucia własnej wartości. Sprawdź, jakie zachowania rodziców sprawiają, że dziecko zaczyna myśleć o sobie, że jest złe, niedobre, niemądre...
Nieustanne krytykowanie "Jeśli ja mu nie powiem, co zrobił źle, to inni mu to wytkną" – tak mawiała moja koleżanka, ciągle strofując syna. Efekt, mały co chwilę spoglądał na mamę, szukając w jej wzroku pochwały lub dezaprobaty. Wydawało mi się, że jest ciągle spięty i nie potrafi cieszyć się tak jak inne dzieci – nie pozwalał sobie na nieskrępowaną niczym radość. Zapytałam, czy nie wolałaby skupić na tym, co malec zrobił dobrego i pochwalić go za to. Spojrzała na mnie dziwnie i wtedy zrozumiałam... ona też wiecznie była krytykowana przez swoich rodziców, stąd jej dążenie do perfekcjonizmu w każdej dziedzinie życia. Powiela jedyny znany jej schemat rodzicielskiego postępowania. Uznałam, że czas na zmiany i zaproponowałam "zabawę w radość" (stosuję ją odkąd przeczytałam książkę "Pollyanna" Eleonor H. Poter). Zaproponowałam, by spróbowała dostrzec dobre strony w postępowaniu synka. Nie było łatwo, ale z czasem, co raz lepiej jej to wychodziło. Rada: Nie krytykuj ciągle dziecka. Zamiast na każdym kroku podkreślać, co zrobiło źle, postaraj się docenić je za to, co zrobi, w czym jest dobry ("Zobacz, jeszcze tydzień temu bałeś się wejść na rowerek, a dziś dzielnie pedałujesz!"). Pamiętaj, że dziecko stale ganione ("Ale z ciebie niezdara!") szybko zaczyna wątpić w siebie i swoje talenty. Staje się bierne, nieufne, zamknięte w sobie. Nie skąp dziecku zasłużonych pochwał. Nie martw się, one nie psują dzieci, ale dowartościowują je i dodają im pewności. Zobacz także: Czy mówisz tak do dziecka? Sprawdź, jakie zwroty kształtują twoje dziecko Porównywanie do innych "Zobacz, Krzysio tak ładnie stoi, a ty ciągle się wiercisz", "Ania tak dobrze się uczy, a ty znowu dostałaś dwóję" – takie ciągłe porównywanie sprawia, że dziecko traci poczucie własnej wartości, myśli, że jest gorsze. Taka sytuacja ma też niestety jeszcze jeden aspekt – źle wpływa na relacje porównywanych dzieci. Trudno się zaprzyjaźnić z "chodzącym ideałem", który na każdym kroku przypomina nam bolesną prawdę: jestem gorszy. Dziecko, które przez cały czas słyszy, że są lepsi od niego, dochodzi do wniosku, że nie warto nad sobą pracować (skoro i tak nigdy nie osiągnie doskonałości oczekiwanej przez rodziców). Rada: Zaakceptuj swoje dziecko. Ono jest wyjątkowe i nie da się go porównać z nikim innym. Może się wierci, bo rozpiera go energia. Pozwól mu być sobą. Nadopiekuńczość "Nie wchodź tam, bo spadniesz", "Lepiej tego nie dotykaj, bo się ubrudzisz" – wystarczy pójść na plac zabaw, by usłyszeć więcej takich przestróg. Gdyby nasze dzieci, słuchały połowy takich poleceń, musiałyby stać na baczność na środku podwórka. Niestety sprawując opiekę na dziećmi bardzo często stawiamy znak równości pomiędzy czuwaniem nad bezpieczeństwem dziecka a nadopiekuńczością. Rada: Komunikaty typu: "Zejdź z drabinek, bo spadniesz!", to dla dziecka sygnał, że nie wierzymy w jego możliwości. To może zniechęcić kilkulatka, który bardzo chce być samodzielny. Zamiast więc z góry zakładać, że smykowi się nie uda, dopinguj go słowami ("Spróbuj, dasz radę!"). Dzieciom wtedy rosną skrzydła! Dziecko, które wierzy w swoje możliwości, łatwiej radzi sobie później z wszystkimi wyzwaniami Zobacz, jak wychowuje się orła lub nielota: View oEmbed on the source website Polecamy: Dlaczego poczucie własnej wartości jest ważne?
Dzieci tyją? Tak! Ale miewają też bulimię i anoreksję
Dietetycy biją na alarm, że coraz więcej polskich dzieci ma nadwagę albo cierpi na otyłość. Uważam, że alarm powinni wszcząć również psychologowie. Bo dzieci ogarnięte obsesją szczupłej figury odchudzają się na potęgę. Wiele z nich potem ma bulimię, anoreksję, a wszystkie – kłopoty z akceptacją siebie.
Nie wyglądam jak szczupła dwudziestolatka, bo nią nie jestem. Wyglądam normalnie, czyli NIE TAK jak większość moich równolatek, które można zobaczyć w gazetach (ja w przeciwieństwie do nich mam cellulit, a mój brzuch pamięta, że przeszłam dwie ciąże). Staram się być spokojna o swój wygląd, nie popadać w kompleksy, nie wierzyć zdjęciom, które kreują kolorowe magazyny (pracuję w wydawnictwie i wiem, co takie fotografie przechodzą, zanim zobaczy je czytelnik). Kult szczupłego ciała Dzieci wierzą w to, co widzą. A widzą piękne nastolatki – szczupłe i ciągle na diecie! Oglądają zdjęcia dzieci gwiazd, które już występują na wybiegach znanych projektantów, a wiadomo – modelka musi być chuda. Już kilkulatki bawią się lalkami Barbie, których proporcje po prostu nie występują w naturze (serio, nawet u Anji Rubik). I tak powoli powstaje w każdej małej główce obraz idealnej figury i poczucie, że się do tego ideału nie pasuje. Czytaj też: Naucz dziecko pewności siebie To jest obsesja i paranoja! Dawno temu moja córeczka, śmieszny ludzik z zerówki, stanęła pewnego dnia przed lustrem i powiedziała: „Ale jestem gruba!". Bardzo mnie to rozśmieszyło, bo akurat ona miała odwrotny problem – była długim patyczakiem. Ale po tej chwili wesołości trochę się spięłam: „Skąd ci to przyszło do głowy?" – zapytałam. Okazało się, że głównymi tematami rozmów kilkuletnich dziewczynek są: a) lalki b) ubrania c) figura d) odchudzanie Koło się nakręca Kiedy dzieci są małe, myślimy, że „chude wzory" im nie zaszkodzą. Wystarczy tylko dziecku dokładnie tłumaczyć, wyjaśniać, że wygląd to nie wszystko, że owszem, trzeba dbać o ciało, ale po to, żeby było zdrowe, że fajnie jest ładnie wyglądać, ale że nie można tego robić za wszelką cenę i najważniejsze jest przecież, żeby lubić siebie. Otóż, nie! Dzieci uczą się przez naśladowanie, a nie na wykładach o tym, co jest słuszne. Dlatego w szkole podstawowej do wcześniejszych tematów rozmów dołącza jeszcze jeden: dieta. „A znasz dietę kopenhaską?" – to pytanie, które usłyszała kiedyś moja koleżanka od swojego 10-letniego syna! Niestety już w gimnazjum można spotkać dzieci, które wymiotują po posiłkach (to bulimia) lub głodzą się całymi dniami i tygodniami (to anoreksja). Nie wszystkie mają aż takie problemy, ale większość ma zaburzone postrzeganie własnej osoby. Przesadzam? Wśród rówieśniczek mojej córki żadna nie potrafi przyznać się do swojej wagi (nie zdradza jej lub ją zaniża). Ratunek? Wcale o niego niełatwo Gazety nagle nie przestaną promować chudości, lalki nie zaczną przypominać realnych ludzi, nie zamkniemy swojego dziecka z dala od mediów. Nie możemy też przesadzić w drugą stronę i zachęcać, by w ogóle o siebie nie dbało (co by nie mówić, otyłość jest chorobą, która dotyka coraz większą liczbę dzieci). To jakie jest wyjście? Musimy, Drogie Mamy, same polubić siebie! Strasznie trudne, wiem. Wymaga pracy – dzień w dzień. Może będzie łatwiejsza, gdy będziemy pamiętać, że wykonujemy ją nie tylko dla siebie, ale też dla swojego dziecka?
O poczuciu własnej wartości, czyli jak wychować szczęśliwe dziecko
Myślisz, że twoje dziecko jest jeszcze małe i masz wiele czasu, by rozpocząć proces wychowywania go na szczęśliwego człowieka? Nic bardziej błędnego!
Chcesz mieć dobre relacje z dzieckiem? Liczysz, że nie będzie ono miało wielu konfliktów z przyjaciółmi? Pragniesz, by w przyszłości stworzyło szczęśliwy związek i miało dobry kontakt z własnymi dziećmi? Proces budowania poczucia własnej wartości u dziecka powinnaś zacząć już dziś! Czym jest poczucie własnej wartości u dziecka? "Kim jestem? Jak dobrze znam samego siebie? W jaki sposób wykorzystuję wiedzę o sobie?" Odpowiedzi na te pytania są kluczowymi składnikami poczucia własnej wartości, które buduje się w człowieku od okresu niemowlęctwa i przez całe życie ulega przemianom. Dzieci o wysokim poczuciu własnej wartości czują się dobrze same ze sobą. Nie potrzebują udowadniać sobie i rodzicom na każdym kroku, że coś potrafią. Wiedzą, że są kochane za to, że istnieją, a nie za to, jakie są i co umieją. Lubią siebie, a co za tym idzie są też lubiane przez innych. Dzieci o niskim poczuciu własnej wartości są niepewne i często borykają się z poczuciem winy. Zobacz też: Posłuszne dziecko to nie zawsze szczęśliwe dziecko. Poczucie własnej wartości u dziecka a wiara w siebie Wiara w siebie nie jest tożsama z poczuciem własnej wartości, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Rzadko boryka się z problemem wiary w siebie dziecko, które ma zdrowe poczucie własnej wartości, jednak ta zależność nie obowiązuje w drugą stronę. Najlepiej wyjaśnić to na przykładzie. Dziecko chciałoby nauczyć się grać w tenisa, ale w tracie lekcji tenisa okazuje się, że sprawność fizyczna dziecka pozostawia wiele do życzenia. Jeśli jego poczucie własnej wartości jest wysokie, prawdopodobnie stwierdzi, że tenis nie jest sportem dla niego, ale za to ma inne zdolności. Jeśli jednak dziecko ma niskie poczucie własnej wartości, do porażki w jednej dziedzinie będzie podchodzić globalnie i uzna, że w niczym nie jest dobre, jest niezdolne. Ciężko będzie mu wytłumaczyć, że porażka w jednej dziedzinie nie świadczy o tym , że jest nieudacznikiem. Rodzicie najczęściej zaczynają wtedy pocieszać dziecko, przypominając mu inne sukcesy. Jest to bardzo ważne, żeby takich sytuacjach rozbudzić w dziecku wiarę w siebie, ale nie sprawi ona (ani nasze komplementy, wychwalania), że u dziecka wzrośnie poczucie własnej wartości. Wiara w siebie wzrasta wraz z sukcesami, które odnosimy. Odbudowa zdrowego poczucie własnej wartości to długotrwały i niełatwy proces. Jak budować poczucie własnej wartości u dziecka? Powinniśmy zadbać o to, aby dziecko odczuwało radość z bycia sobą. Musimy dać odczuć dziecku, że kochamy je bez względu na jego cechy charakteru, czy tym bardziej osiągnięcia. Akceptujmy dzieci takimi, jakimi są i dawajmy im to odczuć. Czy twoje dziecko czuje się kochane? Z pewnością kochasz swoje dziecko, ale czy umiesz właściwie to wyrazić? To właśnie wyrażanie miłości do dziecka jest kluczowym czynnikiem budowaniu u niego poczucia własnej wartości. Pamiętajmy, że dla dziecka ważniejsze są jego odczucia, doświadczenia niż nasze intencje. Dostrzegajmy nasze dzieci, bo ona najbardziej pragną naszej uwagi, a nie komplementów, czy oceniania. Kiedy dziecko woła: „Mamo popatrz!”- chce od nas dokładnie tego. Nie odpowiadajmy wtedy: „Jaką piękną babkę zrobiłeś” czy „Jak świetnie to potrafisz”. Dzieci mówiąc to nie oczekują pochwały, tylko naszej uwagi. Zachwycając się umiejętnością dziecka, sugerujemy, że powinien ją mieć, a ono tylko chce czerpać radość z zabawy, a nie zdobywać kolejne plusy w oczach rodziców. Lepiej, gdy po prostu powiemy: „Tak, kochanie.” lub „Widzę, jak świetnie się bawisz.”. To właśnie nasza uwaga bez oceniania i pochwał jest najcenniejsza w budowaniu u dziecka poczucia własnej wartości. Dzieci kochają rodziców bez względu na to, jak je traktują i kim są. Spróbujmy i my tak kochać nasze dzieci, a ich poczcie własnej wartości będzie rozwijało się we właściwym tempie.
Dziecko samo wybiera osoby, które chce naśladować. Czy można sprawić, by tym kimś stałaś się ty lub tata dziecka? Sprawdź!
Ponad 15 lat temu TNS OBOP przeprowadził ankiety wśród Polaków i 36 procent z nich przyznało, że nie mają żadnych autorytetów. Nikt im nie imponował, nikogo nie próbowali naśladować. Dziesięć lat później powtórzono badania. I tu wielkie zaskoczenie – okazało się, że młodzi ludzie coraz częściej liczą się ze zdaniem swoich rodziców, dziadków i innych członków rodziny... nawet jeśli czasem trudno to zauważyć. Co możesz zrobić, byś i ty stała się autorytetem dla swojego dziecka? Bądź dla dziecka przewodnikiem Najważniejszą i jednocześnie najtrudniejszą rolą rodzica jest mądre wyznaczanie granic. Na tyle dalekich, by dziecko czuło, że ma wybór i na tyle bliskich, by nie działało na swoją szkodę. Dobry rodzic nie boi się też rozmów o swoich emocjach, uczuciach i zachowaniach. Wszystkich! A nie tylko tych wzorcowych. Dzieci o wiele bardziej ufają odruchom człowieczeństwa niż świątobliwości i doskonałości bez skazy. W życiu najlepiej sprawdza się bycie rodzicem-przewodnikiem. Zobacz też: 8 zasad okazywania dziecku szacunku Rozmawiaj z dzieckiem Odpowiadaj na wszystkie pytania dziecka, rozmawiaj na różne tematy (od samochodów, przez naukę aż po seks). Według sondaży rodzice najczęściej przepytują dzieci, zamiast z nimi rozmawiać. Chcą wiedzieć co zjadły w przedszkolu, czy dostały jakieś stopnie w szkole etc. Tymczasem mogą zapytać, co ich kilkulatki myślą o... filmie, który ostatnio obejrzały; ostatnim prezencie; przeczytanej książce; postaciach z ulubionej bajki; wspólnych sąsiadach; znajomych z podwórka; jakimś sportowcu, któremu dziecko kibicuje; wspólnych zabawach. Naprawdę jest o czym rozmawiać! Czytaj też: Jak rozmawiać z dzieckiem o seksie Nie bądź dla dziecka tyranem „Najważniejsza jest dyscyplina" – mówią niektórzy dorośli i ćwiczą swoje pociechy w przestrzeganiu sztywnych zasad, których nikt im nie wyjaśnia. Zdaniem psychologów despotyczne metody wychowawcze wywołują w dzieciach lęk i tłumią ich tożsamość (w dorosłym życiu nie będą potrafiły wyrazić i bronić własnego zdania). Postawa rodzica-tyrana jest najbardziej szkodliwą metodą wychowawczą i choć budzi strach, nie przydaje autorytetu. Osoby wychowywane w ten sposób często w przyszłości stają się bardzo uległe, spolegliwe, wykorzystywane przez innych albo... same zaczynają tyranizować. Nie bądź dla dziecka kumplem Przeciwną postawą do tyrana jest rodzic-kumpel, który nie określa żadnych zasad i norm obowiązujących w rodzinie. Nie wyciąga konsekwencji, nie wymaga, nie daje żadnych obowiązków. Takie wychowanie (a raczej jego brak) prowadzi do zaburzenia nie tylko poczucia własnej wartości, ale również zrozumienia tego, co dobre, a co złe. Sprawdź: 13 żelaznych zasad, które powinny obowiązywać w każdym domu
Czasem lepiej ugryźć się w język, niż powiedzieć w złości coś, co rani. Oto słowa, których dziecko nigdy nie powinno usłyszeć. Nigdy!
Raniące słowa rzucone dziecku w złości podczas kłótni nie tylko sprawią mu przykrość, ale także mogą zachwiać całym jego światem. Takie słowa mogą obniżać samoocenę dziecka i jego pewność siebie. Dziecko może zapamiętać je na całe życie. Oto zdania, których nigdy nie powinno usłyszeć. 1. „Nie chcę takiego dziecka" To emocjonalny szantaż. Takie słowa znaczą tyle co „Wycofam swoją miłość, jeśli nie będziesz robił tego, co chcę". Słysząc coś takiego dziecko nie może czuć się bezpiecznie. Chcąc utemperować dziecko, lepiej skupić się na własnych uczuciach i na tym, co robi (a nie, jakie jest) i powiedzieć np. „Denerwuję się, gdy tak głośno krzyczysz". Czytaj też: Tego nigdy nie rób – 5 rzeczy niszczących samoocenę dziecka 2. „Ty leniu, ty niezdaro" Dziecko nie ma dość siły i tak ugruntowanego poczucia własnej wartości, by przeciwstawić się takim etykietom. Rozumie je dosłownie i nie wyciąga z nich wniosków na temat konkretnych zdarzeń. Myśli „Jestem niezdarą", zamiast „Nie uważałem i przewróciłem szklankę". „Jestem leniem" zamiast „Nie odniosłem talerza". „Jestem głupi", zamiast „Nie przemyślałem tego, co chcę zrobić". Lepiej skupić się na konkrecie: „Szklanka się nie przewróci, jeśli postawisz ją z dala od krawędzi stołu". To skuteczniejsze i nikogo nie obraża. Czytaj też: Jak wyznaczać dziecku granice? 3. „Wpędzisz mnie do grobu!" A także „Przez ciebie boli mnie głowa", „Zobacz, jaki tatuś przez ciebie jest smutny" itd. Takie groźby i oskarżenia dziecko także może rozumieć dosłownie. Wzbudzają w nim poczucie winy. 4. „Zobacz, co przez ciebie zrobiłam!/do czego mnie doprowadziłeś!" To przerzucanie odpowiedzialności na dziecko. Bardzo dla niego niesprawiedliwe. 5. „Twoja siostra jest taka grzeczna/mądra/itd. A ty?" Tego typu porównania znaczą dla dziecka tyle co „Zobacz, on/ona jest od ciebie lepszy/a". Słysząc taki komunikat, dzieci nie dowiadują się niczego nowego o innych ani niczego się nie uczą. Jedynie tego, że są gorsze. Takie zdania niszczą relacje między rodzeństwem. Czytaj też: Rodzeństwo – oni mogą żyć zgodnie! 6. „No proszę, Ania posprzątała swój pokój. Co za święto!" Niby pochwała, a tak naprawdę kpina. Słysząc coś takiego, dziecko dochodzi do wniosku, że nie warto się starać, bo i tak nie usłyszy się na ten temat niczego dobrego. A przecież wystarczy powiedzieć po prostu „Wspaniale, że posprzątałaś swój pokój". Czytaj też: Jak sprawić, by dziecko cię słuchało? 12 sprawdzonych rad Konsultacja: Beata Płażewska, psycholog dziecięcy, Uniwersytet Wrocławski, mama Agatki i Pawła
Twoje dziecko bacznie cię obserwuje i marzy, aby stać się twoją kopią. Grzechem byłoby tego nie wykorzystać! Jak to zrobić, by dziecko wyrosło na szczęśliwego człowieka? Podpowiadamy.
Za kilka lat idolem twojego dziecka zostanie kolega z podwórka. Za kolejne kilka – twoje dziecko będzie samo wiedziało wszystko najlepiej! Ale teraz, póki jeszcze jest w ciebie wpatrzone jak w obrazek, możesz je dużo nauczyć. Jak? Świeć przykładem! Naucz dziecko optymizmu Nikt nie rodzi się ponurakiem ani wesołkiem. Nasz stosunek do świata (i do samych siebie!) to głównie kwestia wychowania. Co to znaczy? Że to od ciebie zależy, czy dziecko będzie czerpało z życia pełnymi garściami czy raczej zacznie przypominać Kłapouchego z „Kubusia Puchatka”. Zachwycaj się światem. Jasne, ty już pewnie nieraz widziałaś pąki na drzewie i kołującego nad gniazdem bociana. Ale dla kilkulatka poszukiwanie pierwszych oznak wiosny to magiczna, fascynująca przygoda! Pokaż mu rozkwitające przebiśniegi, daj do powąchania roztarte listki, w weekend wybierzcie się na spacer za miasto. Dziecko będzie mogło na własne oczy przekonać się, że świat to piękne, przyjazne miejsce. Śmiej się z kłopotów. Dziecko wywróciło się prosto w kałużę? No to masz dwa wyjścia. Albo zacisnąć wargi i pomyśleć o praniu, albo wesoło zapytać smyka, czy udało mu się złowić jakąś rybkę w tym jeziorze. Co wybierasz? Rozwiąż też test: Jaki charakter ma twoje dziecko? Wychowaj smakosza Czy jest coś przyjemniejszego niż zajadanie się świeżą bułką z masłem? Dla nas, dorosłych, chyba nie, ale dla dzieci często jedzenie to ostatnia rzecz, na jaką mają ochotę. No, chyba że je się razem z mamą! Siadaj z dzieckiem do stołu. Rodzinne posiłki nie tylko zbliżają domowników, ale też wzmagają apetyt. Ucz dobrych nawyków żywieniowych. Jeśli nie przyzwyczaisz dziecka do nadmiaru soli i cukru, nie pozwolisz na jadanie frytek, chipsów itp. oraz picie słodkich napojów gazowanych, jest szansa, że nie będą mu one w przyszłości tak bardzo smakować. Nie krzycz nad talerzem. Bo jeśli ty zaczniesz, dziecko szybko do ciebie dołączy. Jedzcie bez pośpiechu, rozmawiajcie miedzy kolejnymi kęsami. Koniecznie przeczytaj: Naukowcy znaleźli sposób na niejadka Pomóż dziecku panować nad nerwami Można powiedzieć, że dziecko umiejętność trzymania nerwów na wodzy wysysa z mlekiem matki. Psychologowie są przekonani, że bunt dwulatka albo histeria przedszkolaka rzadziej występują u dzieci, które wyrastają w domach bez awantur i krzyku. Uspokój się. Nawet jeżeli dziecko ze wszystkich sił stara się wyprowadzić cię z równowagi, ty powściągnij nerwy. Dziecko, psocąc albo buntując się, nie robi ci na złość. Ono sprawdza, do jakich granic może się posunąć. Nie bij. Bo dzieci, które są wychowywane za pomocą klapsów, szybko się uczą, że słabszych można sobie podporządkować siłą. Spraw, by dziecko było wrażliwe na innych Już roczniaka można uczyć opiekuńczości i empatii. Zwracaj uwagę na otaczających go ludzi i pokazuj mu, w jaki sposób można im pomóc (mów np. „Ustąpimy miejsca tej pani, bo pewnie bolą ją nogi”). Pamiętaj o „dzień dobry”. Drobne przejawy sąsiedzkiej uprzejmości unaocznią dziecku starą prawdę: to, jak my się zachowujemy, wpływa na postępowanie innych. Traktuj z szacunkiem. Słuchaj tego, co dziecko ma do powiedzenia, i staraj się je zrozumieć. Ale uwaga! Tego samego wymagaj dla siebie. Czyli od dziś w życie wchodzi zasada: nie przerywamy sobie i nie wyśmiewamy się z siebie. Czytaj też: Pomaganie – jak go nauczyć, by dziecko było wrażliwe? Dopinguj swoje dziecko Choć z nieśmiałego dziecka raczej nie wyrośnie rekin biznesu, możesz pomóc mu choć trochę przezwyciężyć wstyd. Dziecko, obserwując cię, przejmuje twój sposób radzenia sobie z problemami. Chwal za starania. Nie tylko dziecko, ale też męża i – tak, tak – siebie samą! Nie obwiniaj się o wszystkie porażki, daj sobie odrobinę luzu. Niech dziecko widzi, że nie zawsze wszystko nam się musi udać. Ważne jest tylko, aby widząc problem, nie poddawać się od razu. Granice naśladowania Dziecko przejmuje twoje upodobania, charakterystyczne zachowania, a nawet sposób widzenia świata! Takie zachowanie w psychologii nazywane jest „naśladowaniem osoby znaczącej” i jest jednym ze stałych etapów dorastania dziecka. Pamiętaj jednak: Dziecko chłonie jak gąbka. Nie tylko te zachowania, z których jesteś dumna, ale także te, których wolałabyś go nie uczyć. Nie kłam więc, rozmawiając z babcią przez telefon, że jesteś chora. Nie przeklinaj, gdy podczas obierania ziemniaków zatniesz się w palec. W innym wypadku już niedługo możesz przyłapać dziecko na tym samym. Dziecko też ma prawo mieć własne zdanie. Nie zmuszaj go np. do jedzenia brukselki tylko z tego powodu, że ty ją uwielbiasz. Sprawdź też: Czy pozwalasz dziecku na zbyt wiele – test
Tego potrzebuje każde niemowlę: warunki dla rozwoju dziecka
Mózg dziecka jest chłonny jak gąbka – zapisuje się w nim wszystko, co do niego dociera. Ale aby ta nauka nie poszła w las i niemowlę rozwijało się prawidłowo, potrzebnych jest jeszcze kilka warunków.
Warunki niezbędne dla rozwoju dziecka – co to właściwie takiego? Na pewno nie jest to góra „rozwijających” zabawek czy zajęcia rytmiki dla niemowląt. To coś o wiele prostszego. Poznaj „złotą piątkę”: 1. Bezwarunkowa miłość – aby nie bało się wyzwań Według psychologów, im więcej miłości dostanie niemowlę, szczególnie w pierwszych miesiącach życia, tym bardziej będzie pewne siebie w przyszłości. A to przecież warunek wielu sukcesów. Dlaczego tak się dzieje? Kiedy dziecko wie, że bez względu na wszystko jest akceptowane i otaczane miłością, nie boi się podejmować wyzwań. Dlatego nie szczędź dziecku czułości. To ważne także dlatego, że twoja bliskość i dotyk stymulują układ nerwowy niemowlęcia (przeczytaj, czemu niemowlę koniecznie potrzebuje dotyku). 2. Zaspokajanie potrzeb – by rosło poczucie wartości dziecka Już kilkumiesięczne dzieci potrafią pokazać, czego potrzebują, a kiedy już to dostaną, nie posiadają się z radości. W takich chwilach rośnie w nich świadomość tego, że są panami samych siebie. Nie bój się, że spełniając drobne zachcianki dziecka, rozpieścisz go. Dla rozwoju niemowlęcia nie dyscyplina jest ważna, ale budowanie w nim poczucia własnej wartości. Sprawdź, jak w prosty sposób pokazać niemowlęciu, że go kochasz 3. Pole do eksperymentów – dla nauki Dziecko powinno dotykać twoich okularów, głaskać kocie futerko, chlapać wodą, jeść rękami, brykać na czworakach po całym mieszkaniu i w nieskończoność upuszczać łyżeczkę. Powinno mieć możliwość pełzania, raczkowania, wspinania się przy meblach. Właśnie w takich chwilach się uczy i poznaje swoje możliwości. Choć czasem wydaje ci się, że niemowlę z czymś sobie nie poradzi (np. z samodzielnym jedzeniem), powstrzymaj pokusę, aby wyręczać go we wszystkim. 4. Codzienna rozmowa – na rozwój mowy Badacze udowodnili, że dla rozwoju mowy najważniejszy jest 1. rok życia. Aby dziecko w kolejnych latach mówiło i rozumiało tyle, ile powinno, już w niemowlęctwie mów do niego jak najwięcej, najlepiej patrząc mu przy tym prosto w oczy. Nie wiesz, co mówić? Wszystko, co przyniesie ślina na język. Opisuj , jak smakują lody, opowiadaj o tym, co dzieje się za oknem, informuj go, co właśnie teraz robisz. Używaj normalnego języka, takiego, jakim posługujesz się w rozmowie z dorosłymi. W ten sposób wzbogacasz wyobraźnię i słownictwo dziecka. Nauka mówienia w 1. roku życia – poznaj wskazówki specjalistów 5. Rutyna – by czuło się bezpiecznie Dziecko jeszcze przed porodem umie odnaleźć powtarzalny rytm: bicie serca, maminy oddech, melodię słów. To daje mu poczucie bezpieczeństwa. Po porodzie także wybiera z chaosu informacji to, co się powtarza. Rutyna pozwala niemowlęciu przewidywać przyszłość i ułatwia mu naukę. Poznaj codzienne rytuały, które ułatwią opiekę nad niemowlęciem.
Czy na pewno okazujesz szacunek swojemu dziecku?
Kochamy nasze dzieci tak, że wskoczylibyśmy za nie w ogień. Dbamy o nie, przytulamy je, dajemy wszystko, co najlepsze. A jak jest z szacunkiem? Co to znaczy „szanować dziecko"? I jak to pogodzić z wychowaniem?
– Dziecko, które jest szanowane przez najbliższych, uczy się szacunku do innych i do siebie – mówi Beata Płażewska, psycholog. Tylko co to znaczy: szanować dziecko? Skąd dziecko wie, że jest szanowane? I jak pogodzić szacunek z wychowywaniem? Szanuj swoje dziecko: pozwól mu być sobą Każdy człowiek już od dnia narodzin ma prawo do bycia sobą: kimś o określonym temperamencie, talentach, upodobaniach. Ma prawo rozwijać się w swoim tempie i iść własną drogą. Niby to wszystko wiemy, ale... Tak bardzo chcemy, by nasze dzieci były najwspanialsze, że czasem niepotrzebnie je poganiamy: za szybko uczymy czytać, jeździć na nartach, zapisujemy córkę na balet, choć wolałaby w tym czasie bawić się lalkami... Warto jednak się starać: biorąc pod uwagę potrzeby, zainteresowania i możliwości dziecka, okazujemy szacunek dla jego odrębności. Polecamy także: On kochał, rozumiał i szanował dzieci - słowa Korczaka, które musisz znać Szanuj swoje dziecko: nie porównuj go nieustannie do innych Nie można oczekiwać, że skoro starsza siostra dziecka była „taka spokojna”, to ono też będzie. Fakt, że jego kuzyn-rówieśnik potrafi już to czy tamto, do niczego go nie zobowiązuje. Jest inną osobą! Zasługuje na to, by szanować jego temperament i prawo do własnego tempa rozwoju. Polecamy także: Temperament to potęga Szanuj swoje dziecko: słuchaj go uważnie Jeden z elementarnych wyrazów szacunku to uwaga, jaką obdarza się inną osobę. Kto jest bez grzechu (i nigdy nie słuchał dziecka jednym uchem), niech pierwszy rzuci kamieniem! Bądźmy szczerzy: gdy się jest mamą dziecka, które zaczyna mówić, zanim na dobre otworzy oczy, po prostu nie da się słuchać go cały czas z jednakową uwagą. Warto jednak się starać, dlatego: Dużo rozmawiaj z dzieckiem. Pamiętaj, że rozmowa to nie monolog. Uczciwie stawiaj sprawę, mów na przykład: „Teraz jestem bardzo zajęta, pogadamy później”. Lepiej porozmawiać przez kwadrans, ale za to naprawdę, niż przez cały dzień markować rozmowę, rzucając na odczepnego: „Tak, tak”, „Ojej”, „Naprawdę?”. Słuchaj. Zdarza się także, że rodzice sprężają się do skoku natychmiast po tym, jak słyszą coś w rodzaju: „Pani w sklepie jest głupia” albo: „Nie lubię babci”. I zabierają się za wychowywanie dziecka („Nie wolno tak mówić!”), nie drążąc tematu i nie dochodząc do sedna. – W takiej sytuacji warto zapytać dziecko, dlaczego tak uważa. Być może wydarzyło się coś, czego dziecko nie jest w stanie inaczej ująć, np. pani krzyczała, babcia kazała zjeść nielubianą surówkę... Dopiero wiedząc, w czym rzecz, można wytłumaczyć mu, dlaczego nie wolno używać obraźliwych określeń – mówi Beata Płażewska, psycholog dziecięcy. [CMS_PAGE_BREAK] Szanuj dziecko: licz się z jego uczuciami Szacunek to także liczenie się z czyimiś uczuciami. Każdy może wstać lewą nogą, czuć do kogoś lub czegoś niechęć, bać się, złościć, wstydzić. Dziecko też. Czasem odmawiamy mu tego prawa („Uspokój się natychmiast!”, „Nie ma się czego bać”, „Nie bucz, przecież to nie boli”), choć im człowiek młodszy, tym trudniej się kontrolować. Trzeba zdawać sobie sprawę, że dziecko to nie mały dorosły – podkreśla Beata Płażewska. – Inaczej rozumuje. Ma prawo bać się odpływu w wannie, opowiadać niestworzone historie, wiercić się przy stole, budzić w nocy, właśnie dlatego, że jest dzieckiem. Dwu-, trzy- czy czterolatek nie posiadł też jeszcze umiejętności robienia dobrej miny do złej gry, nic więc dziwnego, że odsuwa się ze wstrętem, gdy palący jak smok wujek usiłuje mu dać buziaka na powitanie. Nie jest też w stanie nad sobą zapanować, gdy ogarnia go złość. Oczywiście nie można pozwolić na to, by dziecko zachowywało się w sposób, który rani innych, i m.in. po to się je wychowuje – mówi psycholog. – Rzecz jednak nie w tym, by mały człowiek tłumił uczucia, ale by uczył się wyrażać je w sposób, który jest do zaakceptowania dla innych. Ucząc go tego, właśnie uczymy szacunku. Szanuj swoje dziecko: daj mu prawo do prywatności Nawet całkiem mały człowiek ma prawo do odrobiny prywatności. Publiczne roztrząsanie na przykład kłopotów z siusianiem do łóżka może sprawić, że dziecko poczuje się upokorzone. To, że ma niewiele lat, nie oznacza, że jego sprawy są mniej ważne. Wołając dziecko, oczekujesz, że zjawi się natychmiast, prawda? A przecież dziecko ma wówczas prawo powiedzieć to samo co ty: „Za chwilę przyjdę, muszę coś dokończyć”. Szanuj swoje dziecko: nie mów „Nie, bo nie" Każda mama wie, że nie można pozwalać dziecku na wszystko, bo mogłoby to źle się dla niego skończyć. Między „Nie, bo nie", a "nie, bo..." jest jednak ogromna różnica. – Zawsze, bez względu na to, czy zgadzamy się z dzieckiem, warto wysłuchać jego racji. I spróbować je zrozumieć. To nie musi przecież oznaczać zmiany naszej decyzji – mówi Beata Płażewska. – Rozumiem, że moja trzyletnia Agatka chce ładnie wyglądać, mimo to nie pozwalam jej wyjść w spódniczce, gdy na dworze jest mróz. Fakt, że wytłumaczysz dziecku, dlaczego nie może czegoś zrobić, nie gwarantuje oczywiście, że zdołasz przekonać je do swoich racji. Jednak na dłuższą metę taka metoda jest skuteczniejsza. Słysząc „nie, bo nie" dziecko niczego się nie uczy. Przeczytaj: Inteligencja emocjonalna Szanuj swoje dziecko: dotrzymuj słowa Miało być zoo, jest zapalenie oskrzeli/szef każe ci przyjść do pracy w sobotę, przyjeżdża ciocia itd. Wiadomo, że słowa trzeba dotrzymywać, ale co zrobić, gdy to niemożliwe? – Pozostaje przeprosić dziecko i ze wszystkich sił starać się nie zawieść go kolejnym razem – mówi psycholog. – Nie wolno też dawać obietnic bez pokrycia. Notorycznie zwodzone dziecko („pobawię się z tobą później") może w końcu przestać wierzyć w cokolwiek. Szanuj swoje dziecko: nie rań go słowami Słowa mogą bardzo ranić, nawet jeśli nie mamy złych intencji, a po prostu chcemy swoje dziecko czegoś nauczyć (a jeszcze częściej: oduczyć). Czego jednak nie powinno się mówić dzieciom? „Przestanę cię kochać/Jeżeli będziesz rozrabiać, to znajdę sobie grzeczniejsze dziecko." - nie można maluchowi grozić odebraniem uczucia, bo to fundament jego poczucia bezpieczeństwa. „Ty mazgaju/chuliganie/bałaganiarzu." - przyklejanie etykietek nie pomaga się zmienić, na pewno nie mobilizuje. Co gorsze, może sprawić, że dziecko zacznie się na stałe zachowywać tak, jak je określasz. „Twój brat jest taki grzeczny/mądry, dlaczego ty tak nie potrafisz?" - bycie „tym gorszym dzieckiem” boli i budzi niechęć do rodzeństwa. Wcale też nie motywuje do zmiany na lepsze. Przeczytaj: Słowa, które ranią - 6 zakazanych zdań Konsultacja: Beata Płażewska, psycholog
Jak sprawić, by dziecko czuło się kochane - 12 niezawodnych sposobów
Diabeł tkwi w szczególe, zwłaszcza gdy chodzi o uczucia. Drobne przyjemności i ciepłe gesty sprawią, że twoje dziecko będzie się czuło jeszcze bardziej kochane.
Na pewno znasz wszystkie te sposoby i z powodzeniem je stosujesz. Być może dlatego, że sama ich kiedyś doświadczyłaś. Być może to właśnie one pomogły ci w ukształtowaniu poczucia własnej wartości. Drobne gesty, które płyną z życzliwości, są świetnym dowodem uczuć wobec dziecka. Są jak lekarstwo o przedłużonym działaniu, bo głęboko zapadają w pamięć. Kiedy w przyszłości nad twoim dorosłym już „maleństwem” zawisną burzowe chmury, posag dobrych emocji skutecznie pomoże mu je rozpędzić. 1. Znajdujesz czas, by zatrzymać się na placu zabaw Mijacie go po drodze, kiedy jedziesz z dzieckiem po zakupy lub na pocztę. A jednak się zatrzymujesz, bo zaplanowałaś wyjście z domu tak, aby przy okazji spędzić tam trochę czasu. Widok drabinek i piaskownicy to silna pokusa dla malucha. Pozwalając mu pohuśtać się i pozjeżdżać, nie tylko unikniesz kłopotu z odwracaniem uwagi od atrakcyjnego obiektu na trasie i słuchania żalu z powodu zmarnowanej szansy na zabawę, przede wszystkim pokazujesz, że potrzeby dziecka są dla ciebie ważne. Czytaj też: Jak z szacunkiem i miłością wyznaczać dziecku granice? 2. Nie zapominasz pomachać na pożegnanie Gdy wychodzisz z domu, a także kiedy maluch wybiera się na spacer z tatą. Machasz tak długo, dopóki dziecko nie zniknie ci z oczu. Taki rytuał połączony z buziakami, przytulaniem wyraźnie podkreśla, jak jesteście sobie bliscy. Wielu dorosłych przechowuje we wspomnieniach obraz mamy lub babci machającej ręką na pożegnanie. Takie sentymentalne pamiątki powodują, że cieplej robi się na sercu bez względu na okoliczności. 3. Często i czule opowiadasz o tym, co było Nawet małe dzieci rozkoszują się wspomnieniami chwil, gdy pojawiły się na świecie. Te opowieści to dla nich dowód, jak bardzo są ważne, jak potrzebne i kochane. Z czasem przybędzie wam tematów do wspominania: pierwszy dzień w przedszkolu, pierwsza jazda na rowerze itp. W opowiadaniu o tych wydarzeniach ważne są słowa, których używasz: „Nigdy nie zapomnę, kiedy...”, „Zawsze cieszyłam się, gdy...”, „Bardzo lubiłeś, gdy...”. W takich wspomnieniach dziecko przegląda się jak w lusterku. 4. Bezwarunkowo dotrzymujesz obietnic Małe dziecko ma bardzo dobrą pamięć. I choć pojęcie czasu jest jeszcze dla niego zbyt trudne do zrozumienia, z pewnością dobrze zapamięta, że kiedyś obiecałaś mu pójść do zoo i nic z tego nie wyszło. Jeśli wiesz, że nie uda ci się wywiązać z obietnicy, staraj się nie dawać nadziei, po cichu licząc na to, że maluch jednak zapomni. 5. Kolekcjonujesz jego prace Gdy dziecko nauczy się trzymać ołówek, przygotuj pudełko, do którego będziesz odkładać jego dzieła. Nie tylko po to, aby chwalić się nimi przed znajomymi i rodziną, ale aby okazać szacunek dla dziecięcej twórczości i zachęcić do kolejnych prac. Uszczęśliwisz dziecko, wystawiając jego rysunki w domu, zanim trafią do pudła. Dołącz do nich komentarze i datę, kiedy powstały – plątanina kresek zyska w ten sposób ciekawą historię. Co zrobić, gdy pudło pęka w szwach? Pod nieobecność dziecka dokonuj selekcji. Pierwsze udane kółeczko, pierwszy portret mamy są bezcenne, ale reszty możesz dyskretnie się pozbyć. 6. Robisz miłe niespodzianki Maluchy za nimi przepadają. A może by tak wysłać do dziecka kartkę? To nic, że nigdzie nie wyjeżdżasz. Możesz ją nadać na poczcie, wracając z pracy albo po prostu wrzucić do waszej skrzynki na listy. Wybierz taką, która szczególnie spodoba się twojej pociesze. Kilka miłych słów na odwrocie, śmieszny rysunek, wierszyk – na pewno zaskoczysz i zadziwisz swoje dziecko. 7. Słuchasz uważnie Choć pozornie w dwóch pierwszych latach życia dziecko nie ma ci zbyt wiele do powiedzenia, nie bagatelizuj jego niewinnej paplaniny. Maluch chce być wysłuchany, chce czuć, że to, o czym opowiada, nie jest dla ciebie bez znaczenia. Nie zbywaj gaduły byle czym, nie wyśmiewaj sposobu, w jaki mówi. Teraz wysłuchasz banalnych historyjek, a w przyszłości dziecko nie będzie miało oporów, by zwierzyć się ze swoich problemów. Zobacz też: 9 błędów wychowawczych zbyt troskliwych rodziców [CMS_PAGE_BREAK] 8. Sadzasz na kolanach i głaszczesz po głowie Wykorzystuj każdą okazję, by przytulić dziecko. Twój dotyk pozwala mu lepiej się rozwijać – dowiedziono, że dzieci przytulane są pewniejsze siebie. Maluchy czasem próbują protestować przeciw pieszczotom. Odbierają je jako ograniczanie swobody lub zbytni sentymentalizm. Ale nie znaczy to, że nie potrzebują fizycznego kontaktu z rodzicem. Łaskocz je, baw się w zapasy, turlanie po podłodze. A kiedy to możliwe, bierz na kolana i głaszcz po głowie (u dzieci jest szczególnie wrażliwa na dotyk). 9. Zwracasz uwagę... na dobre zachowanie Zazwyczaj rzuca nam się w oczy to, co dobiega od normy, nie to, co nią jest, dlatego najczęściej reagujemy, gdy w zachowaniu dziecka coś nam się nie podoba. Każdy lubi mieć jakieś osiągnięcia, dlatego warto zwracać uwagę na dobre postępowanie dziecka. W ten sposób pokazujesz, jak warto si.ę zachowywać, co ci się podoba, w jaki sposób można zyskać uznanie rodziców. To skuteczna sztuczka wychowawcza. I rozsądna, bo małe dzieci nie rozumieją, na czym polega krytyka, nawet konstruktywna. Według psychologów dopiero dziesięciolatki umieją wyciągać z niej wnioski. 10. Śmiejesz się ze wszystkich dziecięcych żartów ...nawet jeśli nie są zbyt zabawne. Chciałabyś, aby rano maluch wreszcie się ubrał, a on paraduje w majteczkach na głowie, aby cię rozbawić. Choć patrzysz na zegarek i wcale nie jest ci do śmiechu, warto wziąć pod uwagę intencje dowcipnisia. To, co stara się zrobić, jest dla niego bardzo ważne i wymaga sporo wysiłku. Doceniając psikusa, nie zniechęcisz go do twórczych działań. Z czasem ochota do takich żartów przechodzi. Na bardziej wysublimowane poczucie humoru musisz poczekać jeszcze około dziesięciu lat. 11. Wczuwasz się w sytuację Nie zapomniasz pocałować uderzonego miejsca, kiedy dziecko się przewróci - taki drobiazg. Wcale nie. Okazujesz w ten sposób współczucie i fakt, że nie bagatelizujesz jego problemów. Dla równowagi staraj się również ich nie wyolbrzymiać i nie ubiegać dziecięcych reakcji. W chwili upadku nie krzycz: „Ojej”, bo dopiero wtedy dziecko może naprawdę się przestraszyć i rozpłakać. Pamiętaj o tym, że plasterek może zdziałać cuda. Nie rób problemu i przyklej go dziecku, nawet jeśli nie widać śladów otarcia. „Rana” na pewno szybko się zagoi. 12. Doceniasz jego niepowtarzalną urodę Wiadomo, twoje dziecko jest dla ciebie najpiękniejsze. Ale czy ono o tym wie? Długie rzęsy, duże oczy, zgrabne nóżki, kręcone włoski – wskaż maluszkowi jego atuty. Nie obawiaj się, że wpadnie w samouwielbienie. Przede wszystkim nauczy się akceptować swoje ciało. Być może właśnie twoje komplementy pozwolą mu w przyszłości uniknąć kompleksów, w jakie z powodu wyglądu często wpadają nastolatki. Zobacz też: 5 sposobów na obudzenie w dziecku kreatywności Konsultacja merytoryczna dr Julita Wojciechowska Psycholożka, pracuje na Wydziale Psychologii i Kognitywistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu