Nie bądź dla nastolatka guru. Wtedy jest szansa, że naprawdę z tobą porozmawia
Chcemy przekazać nastolatkom wszystko, co wiemy o życiu, relacjach i bezpieczeństwie. Problem w tym, że kiedy zaczynamy mówić z pozycji eksperta, oni często przestają słuchać. Olga Kwiecińska przekonuje, że młodzi ludzie naprawdę chcą z nami rozmawiać. Pod jednym warunkiem: że my także jesteśmy gotowi ich słuchać.
W podcaście "Mamy to!" rozmawiamy o tym, czego dorośli mogą nauczyć się od młodego pokolenia i dlaczego najważniejszych rozmów z nastolatkiem nie warto odkładać na ostatnią chwilę. Z nastolatkiem można się dogadać - Jeżeli nie jesteś z pozycji guru, oni bardzo chcą rozmawiać - mówi Olga Kwiecińska, mama i twórczyni Fundacji Cześć Ciało. I być może właśnie to jest jedna z ważniejszych podpowiedzi dla rodziców nastolatków. Nie musimy znać wszystkich aplikacji, rozumieć każdego trendu ani próbować nadążyć za światem młodych ludzi. Znacznie ważniejsze jest to, czy jesteśmy ciekawi tego, co mają nam do powiedzenia. Rozmowa nie musi przecież oznaczać przekazywania wiedzy w jedną stronę. Możemy pytać, słuchać, próbować zrozumieć. I przy okazji sami czegoś się od nich nauczyć. Najważniejszych rozmów nie zostawiaj na dzień wyjazdu Pierwszy samodzielny wyjazd nastolatka może uruchomić w rodzicu całą listę obaw. Alkohol, seks, pierwsze związki, presja grupy, przekraczanie granic. Łatwo wtedy ulec pokusie, żeby podczas pakowania walizki przeprowadzić "tę poważną rozmowę". Tyle że wtedy może być już za późno. Rozmowy o granicach, wartościach, zabezpieczaniu się czy pierwszych doświadczeniach seksualnych powinny pojawiać się znacznie wcześniej i być czymś naturalnym, a nie jednorazową rodzicielską pogadanką. A jeśli dziecko właśnie zamyka walizkę i za chwilę wychodzi? Olga Kwiecińska podpowiada jedno zdanie, które może być ważniejsze niż długa lista przestróg: "Słuchaj, jak coś, jestem. Zadzwoń". Bo ostatecznie nie jesteśmy w stanie być przy nastolatku w każdej sytuacji. Możemy jednak sprawić, żeby wiedział, że jeśli coś się wydarzy - może do nas wrócić. Cały odcinek zobaczysz na YouTube na mamotoja.pl.
"My uczymy się tego na terapii.". Nastolatek może wiedzieć to dużo wcześniej
Gdzie są moje granice? Co lubię, a czego nie? Czy zachowanie drugiej osoby jest jeszcze troską, czy już kontrolą? Wielu dorosłych zaczyna zadawać sobie te pytania dopiero po trudnych doświadczeniach. Nastolatki mogą nauczyć się tego wcześniej - i dzięki temu wejść w dorosłe relacje z czymś, czego nam często brakowało.
W podcaście "Mamy to!" rozmawiam z Olgą Kwiecińską o relacji, o której w kontekście nastolatków mówi się zdecydowanie za mało: relacji z samym sobą. Zanim pojawi się pierwsza miłość Relacja z samym sobą może brzmieć jak dorosłe hasło z gabinetu terapeutycznego. W praktyce oznacza jednak bardzo konkretne rzeczy: wiedzieć, co lubię, czego nie chcę, co sprawia mi dyskomfort i kiedy czuję, że ktoś przekracza moje granice. Ta wiedza staje się szczególnie ważna wtedy, gdy młody człowiek zaczyna budować coraz bliższe relacje - przyjaźnie, a później także pierwsze związki. Bo żeby umieć powiedzieć komuś "nie", najpierw trzeba wiedzieć, na co samemu nie chce się zgadzać. Tego wielu z nas dowiedziało się znacznie później - My się teraz uczymy tego na terapiach, z książek, mając lat 30, 40 czy 50. Oni mogą nauczyć się tego, kiedy mają 15 lat - mówi Olga Kwiecińska. Dla wielu dorosłych rozpoznawanie własnych granic przyszło dopiero z doświadczeniem. Czasem po nieudanych związkach, relacjach pełnych kontroli czy zachowań, które dopiero po latach potrafiliśmy nazwać przemocą emocjonalną. Nasze dzieci nie muszą czekać tak długo. Nie chodzi przy tym o wręczenie nastolatkowi listy "czerwonych flag". Znacznie ważniejsze może być zadawanie pytań: Jak się czułaś, kiedy on to zrobił? Czy to było dla ciebie w porządku? Co chciałabyś zrobić następnym razem? Bo dobra relacja z samym sobą nie ochroni młodego człowieka przed każdym błędem. Może jednak sprawić, że wcześniej zauważy, kiedy w relacji dzieje się coś, co mu nie służy. O tym, jak pomóc nastolatkowi poznawać siebie i własne granice, posłuchaj na YouTube mamotoja.
"Mamo, nie musisz mi radzić!". Czego potrzebuje dziecko, gdy cierpi?
Kłótnia z przyjaciółką, odrzucenie, pierwsze złamane serce - gdy dziecko cierpi, chcemy natychmiast mu pomóc. Olga Kwiecińska przypomina jednak, że czasem najlepszym wsparciem jest nie rada, ale uważne słuchanie.
Dlaczego tak trudno rozmawiać z dzieckiem o relacjach? O ocenę z matematyki potrafimy zapytać bez zastanowienia. O to, dlaczego dziecko od kilku dni jest smutne, z kim się pokłóciło albo czy ktoś złamał mu serce - już znacznie trudniej. Nie dlatego, że rodziców to nie interesuje. Często po prostu nie wiemy, jak zacząć taką rozmowę i co zrobić z emocjami, które pojawią się po drodze. W podcaście "Mamy to!" rozmawiam z Olgą Kwiecińską o tym, dlaczego relacje naszych dzieci bywają dla nas znacznie trudniejszym tematem niż szkoła. I dlaczego czasem najlepsze, co możemy zrobić jako rodzice, to... przestać mówić. Chcemy pomóc, więc zaczynamy naprawiać "Co dostałeś w szkole?" to pytanie bezpieczne. Ma konkretną odpowiedź. Kiedy jednak pytamy: "Widzę, że jesteś smutna. Co się stało?", możemy usłyszeć coś, wobec czego sami poczujemy się bezradni. Kłótnia z przyjaciółką. Odrzucenie przez grupę. Pierwsze zakochanie i pierwsze złamane serce. Dla dziecka to nie są "małe problemy". To jego prawdziwe życie i prawdziwe emocje. A rodzicowi bardzo trudno patrzeć, kiedy jego dziecko cierpi. Dlatego często niemal automatycznie zaczynamy szukać rozwiązania: powiedz jej to, nie przejmuj się, znajdziesz innych kolegów, jeszcze się zakochasz, jutro będzie lepiej. Tyle że dziecko nie zawsze przyszło po rozwiązanie. "Mamo, ja chcę, żebyś mnie posłuchała" Olga Kwiecińska opowiada w naszej rozmowie o słowach swojego 19-letniego syna: "Mama, nie chodzi mi o to, żebyś ty mi radziła, tylko żebyś po prostu posłuchała". To zdanie mogłoby zawisnąć nad biurkiem niejednego rodzica. Bo kiedy dziecko opowiada nam o swoim problemie, pierwszym odruchem nie musi być działanie. Czasem wystarczy powiedzieć: "To musiało być trudne", "Rozumiem, że jest ci przykro", "Chcesz mi o tym opowiedzieć?". I wytrzymać chwilę bezradności. Nie odbierać dziecku smutku za wszelką cenę. Nie przekonywać, że "nie ma się czym przejmować". Nie rozwiązywać za nie relacji. Nie ochronimy dzieci przed złamanym sercem To chyba jedna z trudniejszych prawd rodzicielstwa. Możemy nauczyć dziecko przechodzić przez trudne emocje, ale nie możemy sprawić, żeby nigdy ich nie doświadczyło. Przyjaźnie będą się kończyć. Ktoś nie zaprosi na urodziny. Najlepsza koleżanka wybierze kogoś innego. Pierwsza miłość może skończyć się płaczem. I być może naszą rolą nie jest usuwać z drogi dziecka każde rozczarowanie. Jest nią stworzyć takie miejsce, do którego będzie chciało z tym rozczarowaniem wrócić. O tym, jak je stworzyć i dlaczego nam, rodzicom, tak trudno czasem po prostu słuchać, rozmawiamy z Olgą Kwiecińską w najnowszym odcinku podcastu "Mamy to!". Cały odcinek zobaczysz na YouTube Mamotoja.
"Nigdy nie jest za późno". Edyta Litwiniuk o tym, jak zadbać o ciało po 40.
Czy po czterdziestce warto jeszcze zacząć ćwiczyć? Edyta Litwiniuk przekonuje, że nigdy nie jest za późno, by zadbać o swoje ciało. W podcaście "Mamy to!" opowiada, dlaczego spacer, rozciąganie i 10 minut ruchu dziennie mogą być ważniejsze niż pogoń za idealną sylwetką.
Mamy nastolatków i dorosłych dzieci często przez lata stawiają siebie na końcu listy priorytetów. Kiedy dzieci stają się bardziej samodzielne, pojawia się pytanie: "Czy nie jest już za późno, żeby zacząć dbać o swoje ciało?". - Absolutnie nigdy nie jest za późno. Naprawdę nigdy nie jest za późno - mówi Edyta Litwiniuk w podcaście "Mamy to!". Jej zdaniem nie trzeba zaczynać od intensywnych treningów ani kupowania karnetu na siłownię. Wystarczy zrobić pierwszy krok - dosłownie. Spacer to niedoceniana aktywność - Zawsze mówię mamom: zacznij od spaceru. Spacer jest bardzo niedocenianą formą aktywności - podkreśla Litwiniuk. Jak zauważa, współczesny styl życia sprawia, że coraz mniej się ruszamy. Jeździmy samochodami, pracujemy przy komputerach i często dopiero wieczorem orientujemy się, że przez cały dzień niemal nie wstaliśmy z krzesła. Według Edyty Litwiniuk już 20 minut spędzonych na świeżym powietrzu może pozytywnie wpłynąć na samopoczucie. - Spacer dotlenia organizm, pomaga obniżyć poziom stresu i ma wiele innych zalet - mówi. Po 40. zmienia się cel Ekspertka przyznaje, że sama zauważa różnicę między swoim organizmem dziś a tym sprzed kilku lat. - Mam 41 lat i widzę inny poziom zmęczenia organizmu. Jeszcze kilka lat temu robiłam Ironmany, maratony i długie treningi bez większego problemu. Dziś widzę, że moje ciało potrzebuje czegoś innego - opowiada. Jak tłumaczy, wraz z wiekiem zmienia się gospodarka hormonalna, dlatego warto podchodzić do swojego ciała z większą wyrozumiałością i szacunkiem. - To jest moment, kiedy warto słuchać swojego organizmu - mówi. Jej zdaniem dojrzałe kobiety nie muszą już skupiać się wyłącznie na wyglądzie. - Nie chodzi o to, żeby mieć idealnie jędrne pośladki. Chodzi o to, żeby mieć sprawne ciało, które będzie nam służyło przez kolejne lata. 10 minut ruchu ma znaczenie Litwiniuk zachęca, by szukać ruchu w codzienności. Rozciąganie podczas oglądania serialu, kilka przysiadów czy krótki trening w domu mogą być dobrym początkiem. - Oglądasz podcast albo serial? Porozciągaj się. Wyciągnij ręce do góry, zrób kilka skrętów. To są bardzo proste rzeczy, które znamy jeszcze z lekcji WF-u, ale one naprawdę działają - mówi. Dodaje, że organizm potrzebuje bodźców, które pomogą utrzymać sprawność. - Można zrobić kilka przysiadów, siadając i wstając z kanapy. Można wziąć do ręki nawet arbuza i potraktować go jak delikatny ciężar. To będzie miało dobry wpływ na nasze ciało i kości - tłumaczy. Jej historia pokazuje, że zadbanie o siebie nie musi oznaczać rewolucji. Czasem wystarczy 20 minut spaceru, kilka prostych ćwiczeń i odrobina wyrozumiałości dla własnego ciała. Bo - jak mówi Edyta Litwiniuk - nigdy nie jest za późno, żeby zacząć. Całą rozmowę z Edytą Litwiniuk obejrzysz w podcaście "Mamy to!" na kanale YouTube Mamotoja.
"Byłam wrakiem człowieka". Edyta Litwiniuk o tym, czego nikt nie mówi młodym mamom
"Chciałam być supermamą i udowodnić, że ze wszystkim sobie poradzę" - wspomina Edyta Litwiniuk. W podcaście "Mamy to!" opowiada o samotności, niewyspaniu i połogu, które sprawiły, że pierwsze tygodnie macierzyństwa okazały się dużo trudniejsze, niż się spodziewała.
"Nie sprzątaj, nie gotuj, wyśpij się" Co powiedzieć mamie małego dziecka, która jest niewyspana, zmęczona i przytłoczona chaosem codzienności? Od czego powinna zacząć, jeśli chciałaby poczuć się choć trochę lepiej? Edyta Litwiniuk nie ma wątpliwości: od odpoczynku. - Moja położna powiedziała mi jeszcze w ciąży: "Póki nie ma zagrożenia życia w tym domu, nie sprzątaj, nie gotuj, wyśpij się" - wspomina w podcaście "Mamy to!". Jak przyznaje, początkowo sama nie potrafiła zastosować się do tej rady. Po narodzinach pierwszej córki czuła się silna i przekonana, że musi poradzić sobie ze wszystkim. - Myślałam: przecież ją urodziłam, karmię ją, wrócę do domu i wszystko musi być na tip-top. Posprzątane, ugotowane. Chciałam być supermamą i superżoną - opowiada. "Chciałam pokazać, że sobie radzę" Sytuacja zmieniła się, kiedy jej mąż wrócił do pracy, a ona została sama z dzieckiem. Zamiast poczucia siły pojawiły się samotność, płacz i ogromne zmęczenie. - Przygniotła mnie samotność i połóg. Wiem, że gdyby Wojtek nie zrobił mi śniadania, przez cały dzień nic bym nie zjadła, bo nie miałam siły - mówi. W pewnym momencie postanowiła zrezygnować z próby utrzymania wszystkiego pod kontrolą. - Powiedziałam sobie: koniec całego cyrku. Żadnego sprzątania, prania, gotowania i ogarniania domu na tip-top tylko po to, żebym dalej pokazywała, że sobie radzę. Idę spać. Jak wspomina, w pierwszych tygodniach macierzyństwa, kiedy tylko miała taką możliwość, jadła, płakała i spała. Dom nie musi być idealny Edyta Litwiniuk podkreśla, że młoda mama nie musi samodzielnie gotować każdego posiłku ani utrzymywać domu w perfekcyjnym porządku. Może zamówić jedzenie, poprosić bliską osobę o przygotowanie obiadu albo wcześniej zamrozić kilka porcji. Nic złego nie stanie się również wtedy, gdy pranie czy sprzątanie zostaną odłożone na później. - Jeżeli możesz, kochana mamo, po prostu się wyśpij. Naprawdę nic się nie stanie, jeśli czasem zamówisz jedzenie albo poprosisz mamę, żeby przygotowała ci rosół czy coś w słoikach - mówi. Sen na początku macierzyństwa nie zawsze oznacza jednak spokojną, nieprzerwaną noc. Częściej jest próbą wykorzystania nawet krótkiego momentu, kiedy ktoś inny może zająć się dzieckiem. - Jeśli jesteśmy niewyspane, trudno jest robić cokolwiek. Sen jest głównym narzędziem regeneracji i daje nam też większy spokój w głowie - zauważa Litwiniuk. "Kiedy jestem wyspana, mam siłę rozwiązywać problemy" Prowadząca rozmowę również przyznaje, że to właśnie fizyczne zmęczenie było dla niej jednym z najtrudniejszych elementów wczesnego macierzyństwa. Z czasem pojawiają się inne wyzwania i problemy, ale kiedy matka jest wypoczęta, ma więcej siły, żeby się z nimi mierzyć. Gdy zmęczenie odbiera jej energię, nawet niewielka trudność może wydawać się przytłaczająca. - Kiedy jestem wyspana, mam siłę rozwiązywać problemy. Ale kiedy czuję, że już "siadam", nie mam siły radzić sobie jeszcze ze wszystkim dookoła - mówi prowadząca. Niemowlę nie zawsze "śpi jak aniołek" Edyta Litwiniuk wspomina również, że odpoczynek utrudniała jej nieustanna czujność. Przed porodem słyszała, że dziecko śpi spokojnie jak aniołek. Tymczasem noworodek podczas snu sapie, kwili, popiskuje i wydaje wiele innych dźwięków. - Byłam tak zestresowana, że chyba trzy razy chodziłam do różnych kardiologów. Nie mogłam uwierzyć, że nie mam stanu przedzawałowego - wspomina. Każdy dźwięk dziecka wybudzał ją albo sprawiał, że nie była w stanie wejść w głęboki sen. W końcu poprosiła męża, by po powrocie z pracy wychodził z córką na spacer. - Chciałam jej nie słyszeć. Tego sapania, kwilenia i popiskiwania. Chciałam wejść w głęboki sen, bo na początku macierzyństwa było to dla mnie nierealne. Spałam bardzo płytko i byłam wrakiem człowieka. Sen matki to często półczuwanie Czujność nie zawsze znika, gdy dzieci dorastają. Zmieniają się tylko powody, dla których matka nasłuchuje. Kiedy dzieci są małe, budzi ją płacz lub wołanie. Gdy są starsze, może czekać, aż wrócą z imprezy albo upewniać się, że wszystkie są już bezpieczne w domu. - Śmieję się, że mój sen matki do dziś jest takim półczuwaniem. Dopiero kiedy wszystkie wrócą, czuję spokój i mogę głęboko zasnąć - opowiada Litwiniuk. Jak usłyszała kiedyś od swojej lekarki, od momentu zobaczenia dwóch kresek na teście ciążowym matka prawdopodobnie już nie przestaje się martwić. - Nieważne, czy masz dziecko trzytygodniowe, roczne, dziewiętnastoletnie czy dwudziestoletnie. Nie przestajesz się martwić i pozostajesz czujna - mówi. Ta czujność jest częścią macierzyństwa. Nie oznacza jednak, że kobieta powinna rezygnować ze swoich podstawowych potrzeb. Czysty dom i ugotowany od podstaw obiad mogą poczekać. Sen, jedzenie i regeneracja nie są luksusem ani nagrodą za wykonanie wszystkich obowiązków. Są tym, czego młoda mama potrzebuje, żeby mieć siłę przeżyć kolejny dzień. Całą rozmowę z Edytą Litwiniuk obejrzysz w podcaście "Mamy to!" na kanale YouTube Mamotoja.
"Wyjście na spacer też jest aktywnością". Edyta Litwiniuk: mamy nie potrzebują kolejnej presji
"Masz wrócić do formy w sześć tygodni", "Powinnaś już ćwiczyć", "Inne mamy jakoś dają radę". Wokół macierzyństwa od lat narasta presja, a media społecznościowe skutecznie ją podsycają. Tymczasem - jak mówi Edyta Litwiniuk w podcaście "Mamy to!" - kobietom po porodzie dużo bardziej niż kolejnego planu treningowego potrzeba zrozumienia, wsparcia i zdjęcia z nich ciężaru ciągłego "muszę".
- Z perspektywy 15 lat macierzyństwa stwierdziłam, że wszystko o powrocie do formy fizycznej zostało już powiedziane. Kobietom brakuje dziś bardziej otulenia niż kolejnych poradników - mówi Edyta Litwiniuk. Podkreśla, że młode mamy często słyszą, co powinny robić, a zdecydowanie za rzadko ktoś mówi im, że nie muszą być idealne. - Dziewczyny piszą do mnie, że w końcu ktoś powiedział im: "nie musisz". Że wyjście na spacer to już jest trening. Że to już jest aktywność, która pozwala zadbać o ciało i psychikę - opowiada. Małe kroki zamiast wielkich postanowień Zdaniem Edyty Litwiniuk aktywność fizyczna po porodzie nie musi oznaczać godzin spędzonych na siłowni. Czasem wystarczy znaleźć kilka minut w codzienności. - Jeśli zaparzasz kawę, możesz zrobić kilka wspięć na palce albo delikatnych przysiadów. To są małe kroki, ale one też mają znaczenie - mówi. Jednocześnie zaznacza, że dbanie o siebie nie powinno ograniczać się wyłącznie do ruchu. Ważne jest także znalezienie przestrzeni dla siebie - wyjście z przyjaciółką, rozwijanie pasji czy po prostu chwila odpoczynku. - Mamo, jesteś w tej całej układance najważniejsza. Jeśli my nie będziemy zaopiekowane, zadbane i choć trochę wypoczęte, bardzo trudno będzie nam dawać innym to, czego potrzebują - podkreśla. Instagram pokazuje życie, którego nie ma Rozmówczynie zwracają uwagę, że współczesne matki żyją pod ogromną presją porównywania się do innych. W mediach społecznościowych widzą idealnie urządzone mieszkania, perfekcyjnie ubrane dzieci i mamy, które zdają się radzić sobie ze wszystkim. - Odpalam Instagram i widzę piękne mieszkania, wysprzątane kuchnie, świeży makijaż, dzieci, które bez awantur wychodzą do szkoły. Tylko że życie tak nie wygląda - mówi Edyta Litwiniuk. Jak podkreśla, jej doświadczenie pracy z kobietami pokazuje, że niemal każda z nich - niezależnie od etapu życia - mierzy się z własnymi trudnościami. Dlatego zamiast dokładać sobie kolejnych obowiązków, warto nauczyć się odpuszczać. Wspierający partner robi różnicę W rozmowie pojawia się także temat zaangażowanego ojcostwa. Litwiniuk zauważa, że na szczęście wiele się zmieniło w porównaniu z pokoleniem naszych rodziców. - Kiedyś tata wracał z pracy, jadł obiad i siadał przed telewizorem. Dziś coraz częściej wychodzi z dziećmi na spacer, zmienia pieluchy, odwozi na zajęcia i aktywnie uczestniczy w życiu rodziny - mówi. Jednocześnie przyznaje, że mamy nie zawsze potrafią oddać część kontroli. - Często myślimy: "Ja zrobię to lepiej". A przecież partner też uczy się rodzicielstwa. Ja również nigdy wcześniej nie zmieniałam pieluchy, więc skąd miałam wiedzieć, że robię to lepiej? - mówi z uśmiechem, wspominając historię ze szkoły rodzenia, kiedy jej mąż podczas ćwiczeń "urwał nóżkę" lalce treningowej. Jak przyznaje, dzięki wsparciu partnera mogła wrócić do pracy, rozwijać swoje pasje i zadbać także o siebie. Macierzyństwo to nie sport indywidualny Ekspertka podkreśla jednak, że nie każda kobieta może liczyć na wsparcie partnera. Dlatego tak ważne jest budowanie własnej sieci pomocy - wśród rodziny, przyjaciół czy sąsiadów. - Musimy nauczyć się prosić o pomoc. Bez względu na to, czy jesteśmy mamami samodzielnymi, czy żyjemy w związku. Warto odważnie powiedzieć: "Czy możesz pójść z dzieckiem na spacer?" - podkreśla. Jej zdaniem współczesnym rodzinom brakuje dziś tego, co kiedyś było naturalne - wielopokoleniowej wspólnoty. - Skoro nie mamy już domów wielopokoleniowych, twórzmy swoje małe wioski wsparcia. Nie bójmy się prosić o pomoc i korzystać z niej, kiedy jest nam potrzebna - słyszymy w podcaście "Mamy to!". Bo być może właśnie tego młode mamy potrzebują dziś najbardziej: nie kolejnego przypomnienia, że powinny robić więcej, ale zapewnienia, że już teraz robią wystarczająco dużo. Zobacz cały odcinek: Koniec z udawaniem idealnej mamy z Instagrama. Edyta Litwiniuk o byciu wystarczającą.
„Nie zastępujmy siebie gadżetami”. Paweł Zawitkowski o tym, czego naprawdę potrzebuje niemowlę
W świecie pełnym parentingowych gadżetów i presji "ogarniętego rodzicielstwa" Paweł Zawitkowski przypomina o czymś najważniejszym: małe dziecko najbardziej potrzebuje obecności rodzica. W podcaście "Mamy to!" ekspert mówi o bliskości, przebodźcowaniu i o tym, dlaczego po narodzinach dziecka nie da się żyć dokładnie tak samo jak wcześniej.
- Najważniejsze, co możemy dać dziecku w pierwszych miesiącach życia, to po prostu być z nim - mówi Paweł Zawitkowski w podcaście "Mamy to!". I choć dziś młodzi rodzice mają dostęp do setek poradników, gadżetów i "ułatwiaczy", ekspert wraca do rzeczy najbardziej podstawowej: bliskości, uważności i gotowości do zmiany swojego życia po narodzinach dziecka. W rozmowie z Martą Kabulską Paweł Zawitkowski opowiada o tym, dlaczego niemowlę nie potrzebuje tylu rzeczy, ile próbują sprzedać nam media społecznościowe i rynek parentingowy. I dlaczego pierwsze miesiące życia dziecka są inwestycją, której nie da się "zorganizować między obowiązkami". "Dziecko potrzebuje przede wszystkim nas" Na pytanie o to, co daje maluszkowi poczucie bezpieczeństwa w pierwszych miesiącach życia, Paweł Zawitkowski odpowiada bez wahania: - Bycie z nim. To jest pierwsza rzecz. W pierwszych miesiącach życia rodzice bardzo szybko uczą się też, że to właśnie te najprostsze rzeczy budują codzienny spokój - bliskość, przewidywalność i komfort dziecka. Czasem znaczenie mają drobiazgi: miękki koc, znajomy zapach czy pieluszka, która nie podrażnia delikatnej skóry niemowlęcia. Właśnie dlatego wielu rodziców zwraca uwagę na rozwiązania stworzone z myślą o wrażliwej skórze maluchów, takie jak pieluszki Bella Baby Happy Soft&Delicate. Ekspert podkreśla jednocześnie, że rodzice nie mogą zapominać o sobie i własnych granicach. - Trzeba szanować swój własny organizm. To jest apel do mam i do tatów - mówi. Jego zdaniem problem zaczyna się wtedy, gdy próbujemy zastępować swoją obecność kolejnymi akcesoriami. - Nie zastępujemy siebie gadżetami, wieszakami i tak dalej - podkreśla. Leżaczek nie jest problemem. Problemem jest "cały czas" W podcaście pojawia się też temat leżaczków i bujaczków, wokół których od lat narosło wiele dyskusji. Paweł Zawitkowski przyznaje, że z punktu widzenia rozwoju dziecka takie sprzęty zaczynają mieć większy sens dopiero około piątego-szóstego miesiąca życia. - Wcześniej to kompletnie do niczego mu nie jest potrzebne - mówi. Najlepszą przestrzenią rozwojową dla małego dziecka jest według niego początkowo łóżko, a później po prostu podłoga. - Dziecko od drugiego miesiąca do szóstego miesiąca i nawet dalej to jest dziecko podłogowe - tłumaczy. Jednocześnie bardzo wyraźnie zaznacza, że rodzic ma prawo potrzebować chwili dla siebie. - Nic się nie stanie, jeżeli rodzic chcąc napić się herbaty, zamknąć oczy, wziąć prysznic, coś zjeść albo pogadać chwilę z psiapsiółą, po prostu położy dziecko do leżaczka - mówi. Dodaje jednak ważne zastrzeżenie: - Byle nie trzymać go tam cały czas. "Musimy sobie pozwolić na siebie" W rozmowie wraca temat presji, którą dziś odczuwają młodzi rodzice. Z jednej strony słyszą, że mają być stale obecni i zaangażowani. Z drugiej - próbują utrzymać wcześniejsze tempo życia. Zdaniem Pawła Zawitkowskiego to często nierealne. - Musimy sobie pozwolić na siebie. Mówię o rodzicach - podkreśla. Ekspert zwraca też uwagę na coś, o czym mówi się dziś coraz częściej: przebodźcowanie i ciągłą obecność mediów. - Polecam odzwyczajanie się od mediów - mówi wprost. Przyznaje, że wielu rodziców próbuje urządzić sobie życie po narodzinach dziecka tak, by właściwie niczego nie zmieniać. Tymczasem dawniej opieka nad niemowlęciem rozkładała się na całą wielopokoleniową rodzinę. - Tak można było robić, jak była babcia, prababcia, cała rodzina wokół. A dziś często zostajemy z tym dzieckiem sami - zauważa. "To najważniejsza inwestycja w waszym życiu" Najmocniejsze słowa padają jednak wtedy, gdy Paweł Zawitkowski mówi o pierwszych tygodniach i miesiącach życia dziecka. - To najważniejsza inwestycja w waszym życiu i w życiu tego dziecka - podkreśla. Tłumaczy, że właśnie wtedy budują się podstawy rozwoju: sposoby odbierania bodźców, reagowania na świat i tworzenia poczucia bezpieczeństwa. Porównuje ten proces do budowania domu. - Ono się uczy, w jaki sposób zbudować dom. I my też - mówi. I ostrzega, że jeśli zabraknie gotowości na potrzeby dziecka albo pojawią się wobec niego niezrozumiałe oczekiwania, fundament może stać się niestabilny. - Pierwsze tygodnie i miesiące to są najważniejsze klocki, dzięki którym dziecko buduje całą swoją przyszłość - podkreśla. "Nie da się żyć tak samo jak wcześniej" W podcaście pada też zdanie, które dla wielu młodych rodziców może być trudne, ale jednocześnie bardzo uwalniające. - Nie da się żyć tym samym życiem, co wcześniej - mówi Paweł Zawitkowski. I dodaje coś, co brzmi niemal jak przewrotne życzenie dla świeżo upieczonych mam i ojców: - Żeby tak wam narobiło koło pióra wasze małe dziecko, żebyście nie mieli czasu na nikogo innego i na nic innego. Bo to jest najfajniejsza zabawa na świecie.
„Starałam się być mamą dobrą”. Odcinek specjalny „Mamy to!” wzruszył nas wszystkie
W specjalnym odcinku podcastu "Mamy to!" z okazji zbliżającego się Dnia Matki usiadłam do rozmowy z moimi trzema córkami: 21-letnią Alicją oraz 19-letnimi bliźniaczkami Julią i Nel. Nie wiedziałyśmy do końca, dokąd ta rozmowa nas zaprowadzi. I właśnie dlatego była tak prawdziwa.
Są takie słowa, które trafiają prosto w miejsce, którego na co dzień nawet nie pokazujemy światu. Zwłaszcza matkom, bo chyba każda z nas - niezależnie od tego, ile przeczytała książek, ile popełniła błędów i ile rzeczy zrobiła dobrze - nosi w sobie jedno ciche pytanie: "Czy byłam dobrą mamą?". Cały odcinek można obejrzeć na YouTube Mamotoja. "Zawsze mogłam się przytulić" Kiedy zapytałam dziewczyny, co zrobiłam dobrze jako mama, zapadła chwila ciszy. A potem padły słowa, które chyba zostaną ze mną na zawsze. - Na pewno bliskość. Zawsze mogłam się przytulić - powiedziała jedna z córek. I nagle pomyślałam, że może właśnie o to chodzi bardziej niż o perfekcję. Nie o idealne obiady czy perfekcyjnie prowadzony dom. Nie o to, czy zawsze miałyśmy cierpliwość. Tylko o to, czy dziecko czuło, że może przyjść, przytulić się, być blisko, nawet bez słów. Dziewczynki mówiły, że nigdy nie słyszały ode mnie: "nie teraz". Że zawsze mogły przyjść się przytulić i że to zostało z nimi do dziś. To niezwykłe, jak często właśnie takie rzeczy budują dzieci na całe życie. Nie chciałam wychować swoich kopii Bardzo poruszył mnie też moment, kiedy jedna z córek powiedziała, że dawałam im przestrzeń do bycia sobą. I rzeczywiście - patrząc dziś na nasze życie rodzinne - widzę, ile tam było różnic. Każda z dziewczynek była zupełnie inna. Każda miała własny charakter, własne potrzeby, własny sposób patrzenia na świat. Jedna nie jadła mięsa, druga czegoś nie lubiła, trzecia miała własny rytm życia. I choć czasem było trudno, nigdy nie chciałam wychować trzech identycznych dziewczynek. - Dałaś nam przestrzeń na bycie sobą - usłyszałam podczas rozmowy. To zdanie bardzo mnie zatrzymało. Mam poczucie, że często jako rodzice - zupełnie nieświadomie - próbujemy trochę "dopasować" dzieci do własnej wizji życia. Chcemy, żeby było łatwiej, spokojniej, wygodniej. A dzieci przecież nie przyszły na świat po to, żeby były naszym odbiciem. "Przeżyłaś bardzo dużo" W pewnym momencie rozmowa zeszła na coś znacznie głębszego. Dziewczynki zaczęły mówić o tym, że podziwiają mnie nie tylko jako mamę, ale też jako kobietę. Za siłę, wytrzymałość, za to, że mimo trudnych momentów nadal jestem sobą. I wtedy już naprawdę trudno było mi powstrzymać łzy. - Przeżyłaś bardzo dużo. Jesteś tu, gdzie jesteś - powiedziała Julia. Słuchając tego, pomyślałam o wszystkich kobietach, które każdego dnia próbują "dowieźć" życie, pracę, dom, dzieci, emocje, rozwody, straty, zmęczenie i jeszcze przy tym wszystkim mają poczucie, że ciągle robią za mało. A przecież nasze dzieci często widzą w nas dużo więcej dobra, niż my same potrafimy dostrzec. "Starałam się być mamą dobrą" Na końcu rozmowy powiedziałam coś, co chyba jest prawdą o większości matek. - Na pewno idealną nie byłam, ale zawsze się starałam - przyznałam podczas podcastu. I dziś coraz bardziej myślę, że może właśnie to jest najważniejsze. Nie idealność, tylko gotowość do słuchania, przytulania, bycia obok, do przyznania się do błędów i do tego, żeby mimo wszystko codziennie próbować jeszcze raz. Bo może dzieci wcale nie potrzebują idealnych mam. Może najbardziej potrzebują takich, przy których mogą czuć się kochane.
Specjalny odcinek „Mamy to!”. Czego nauczyły mnie moje córki?
W specjalnym odcinku podcastu "Mamy to!" nagranym z okazji zbliżającego się Dnia Matki usiadłam do rozmowy z moimi trzema córkami: 21-letnią Alicją oraz 19-letnimi bliźniaczkami Julią i Nel. I mam poczucie, że w tej rozmowie usłyszałam coś bardzo ważnego. Nie o macierzyństwie, ale o życiu.
W rodzicielstwie bardzo często skupiamy się na tym, czego dzieci trzeba nauczyć, jak je wychować, jak przygotować do życia, jak sprawić, żeby były silne, szczęśliwe i poradziły sobie w świecie. Ja zaś ostatnio coraz częściej myślę o czymś zupełnie odwrotnym: Czego my - dorośli - możemy nauczyć się od własnych dzieci? Cały odcinek można obejrzeć na YouTube Mamotoja. "Zawsze będziemy dziećmi" W pewnym momencie zapytałam dziewczynki, czego mogę się nauczyć od ich pokolenia. Odpowiedź przyszła natychmiast. - My zawsze będziemy dziećmi. Zawsze mamy w sobie multum z dziecka - powiedziała jedna z córek. I nagle zrobiło mi się bardzo ciepło na sercu, bo pomyślałam, że może właśnie tego najbardziej boimy się jako dorośli - nie starzenia, tylko utraty tej części siebie, która jeszcze potrafi się wygłupiać, zachwycać i śmiać bez powodu. Dziewczynki mówiły o tym, że mimo dorosłości zawsze będą tymi samymi siostrami, które kłóciły się na trampolinie, wygłupiały i robiły tysiąc absurdalnych rzeczy. Podkreślały, że dorastanie nie musi oznaczać rezygnacji z lekkości. I chyba właśnie tego dziś bardzo potrzebujemy. Wewnętrzne dziecko nie znika Mam poczucie, że nasze pokolenie kobiet przez lata uczyło się przede wszystkim bycia "poważną", odpowiedzialną, rozsądną, zorganizowaną. Taką, która ogarnia życie. A przecież gdzieś pod tym wszystkim nadal jesteśmy też dziewczynkami. Takimi, które czasem chciałyby założyć różową sukienkę bez tłumaczenia się światu. Zrobić sobie dziwną fryzurę. Tańczyć w kuchni. Kupować śmieszne rzeczy. Pojechać autem i udawać, że obok kierownicy prowadzi się własny samochód. I właśnie o tym rozmawiałyśmy. - Jak ma się ochotę założyć tiulową różową sukienkę, to trzeba ją po prostu założyć" - powiedziałam podczas podcastu i sama się wtedy uśmiechnęłam, bo naprawdę coraz bardziej wierzę, że wolność zaczyna się od takich małych rzeczy. Tydzień dziwnych fryzur Jest w tej rozmowie moment, który kocham szczególnie. Przypomniałyśmy sobie historię Alicji z podstawówki. To był czas, kiedy większość dziewczynek zaczynała bardzo przejmować się opinią innych. Chciały wyglądać "normalnie", wpisywać się w grupę, nie wyróżniać się za bardzo. A Alicja? Alicja zrobiła... tydzień dziwnych fryzur. Do szkoły chodziła z kulkami od cotton ball lights we włosach, zabawkami, opaskami zrobionymi z lampek i fryzurami, które dla większości dzieci byłyby "obciachem". I wiecie, co najbardziej mnie wzruszyło? Że ona pamięta z tamtego czasu jedno zdanie: "Mama zawsze wspierała". Nie "mama zawsze perfekcyjnie wychowywała". Nie "mama wszystko robiła idealnie". Po prostu wspierała. I może właśnie to zostaje dzieciom na całe życie. Może nie chodzi o perfekcję? Po tej rozmowie pomyślałam, że być może dzieci wcale nie potrzebują idealnych rodziców. Nie zapamiętują perfekcyjnie złożonych kanapek, pedagogicznych metod ani tego, czy wszystko robiłyśmy zgodnie z aktualną wiedzą. Może bardziej pamiętają to, czy przy nas mogły być sobą. Czy mogły przyjść w dziwnej fryzurze? Czy mogły się wygłupiać? Czy mogły być "za bardzo"? Czy mogły być dziećmi trochę dłużej? I czy ktoś obok mówił wtedy: "To jest okej".
„Nie zrobiłaś nic źle”. Specjalny odcinek „Mamy to!” z moimi córkami
W specjalnym odcinku podcastu "Mamy to!" z okazji zbliżającego się Dnia Matki usiadłam do rozmowy z moimi trzema córkami - 21-letnią Alicją oraz 19-letnimi bliźniaczkami Julią i Nel. Rozmawiałyśmy o różnicach pokoleniowych, wychowaniu i o tym, jak bardzo zmienił się świat rodzicielstwa. I muszę przyznać: to była jedna z najbardziej poruszających rozmów, jakie odbyłam.
"Dzieci i ryby głosu nie mają" "Dzieci i ryby głosu nie mają", "nie noś, bo przyzwyczaisz", "niech się wypłacze, nauczy się zasypiać" - jeszcze kilkanaście lat temu wiele takich zdań było traktowanych jak oczywistość. Powtarzali je eksperci w telewizji, babcie, znajomi i poradniki dla rodziców. Dziś coraz częściej słyszymy, że te same metody mogły ranić dziecięce emocje i poczucie bezpieczeństwa. Cały odcinek można obejrzeć na kanale YouTube Mamotoja. "My więcej rozmawiamy o emocjach" Kiedy zapytałam dziewczynki, co ich pokolenie robi lepiej niż moje, odpowiedź pojawiła się bardzo szybko. - Myślę, że ogólnie komunikujemy się - o uczuciach, emocjach i o tym, co się dzieje. Bardziej skupiamy się na drugim człowieku - powiedziała jedna z córek. I chyba właśnie to jest jedna z największych zmian, jakie zaszły w rodzicielstwie przez ostatnie lata. Dziś dzieci mają prawo mówić o swoich emocjach. Rodzice coraz częściej próbują słuchać zamiast tylko wychowywać. Coraz więcej mówi się o bliskości, regulacji emocji i budowaniu relacji zamiast ślepego posłuszeństwa. Ale prawda jest też taka, że rodzice mojego pokolenia często robili dokładnie to, czego ich uczono. Kiedyś "dobra metoda", dziś coś nie do pomyślenia W czasie rozmowy wrócił temat popularnych dawniej metod usypiania dzieci. Tych, które dziś dla wielu rodziców byłyby nie do zaakceptowania. - To była metoda, którą bardzo popularna osoba od wychowania pokazywała w telewizji. Mówiła, że dziecko trzeba zostawić na kilka minut, niech płacze, potem wejść do pokoju i znowu wyjść. Dzięki temu miało nauczyć się zasypiać - wspominałam podczas podcastu. Dziś coraz częściej słyszymy, że takie podejście może budować w dziecku poczucie samotności i stresu. Ale wtedy? Wtedy wielu rodziców naprawdę wierzyło, że robi dobrze. I właśnie to było dla mnie najbardziej poruszające w tej rozmowie z córkami - że one potrafią spojrzeć na tamte czasy z czułością, a nie oskarżeniem. - To był inny świat wtedy - powiedziała jedna z nich. "Nie zrobiłaś nic źle" Chyba każda mama nosi w sobie momenty, do których wraca z pytaniem: "A może mogłam inaczej?". Zwłaszcza dziś, gdy internet codziennie pokazuje nowe teorie wychowania, nowe zalecenia i nowych ekspertów. Dlatego słowa moich córek zatrzymały mnie na chwilę. - Nie uważam, że zrobiłaś coś źle. Myślę, że nie siedziałybyśmy tutaj razem i nie rozmawiały w taki sposób, gdybyś zrobiła coś źle - usłyszałam podczas nagrania. I pomyślałam wtedy, że może właśnie to jest najważniejsze w macierzyństwie. Nie perfekcja. Nie idealne metody. Nie wychowanie zgodne z aktualnym trendem na Instagramie. Tylko relacja, która zostaje po latach. Każde pokolenie wychowuje inaczej Dziś wychowuję jeszcze 6-letniego Leona i wiem, że robię wiele rzeczy zupełnie inaczej niż wtedy, gdy wychowywałam dziewczyny. Nie dlatego, że byłam gorszą mamą. Po prostu świat się zmienił. Zmieniła się wiedza, język i podejście do dzieci. To, co kiedyś było uznawane za "najlepszą metodę", dziś często budzi sprzeciw. A za kilka lat pewnie kolejne pokolenie będzie patrzyło z niedowierzaniem na część naszych obecnych wyborów. I może właśnie dlatego rodzicielstwo wymaga dziś od nas czegoś więcej niż idealności. Wymaga uważności, pokory i gotowości, żeby uczyć się razem z dzieckiem.
„Dlaczego tu nie ma telewizora?” – Jeannette o tym, co mężczyźni robią na porodówkach
Poród rodzinny miał być wsparciem i często nim jest, ale nie zawsze. W podcaście „Mamy to!” położna Jeannette Kalyta opowiada o dwóch skrajnościach: mężczyznach, którzy są ogromnym oparciem dla kobiet, i tych, którzy… pytają o telewizor na sali porodowej. To opowieść nie tylko o partnerach przy porodzie, ale też o granicach, godności i tym, czego kobiety naprawdę dziś potrzebują.
Jedni wspierają, inni pytają o telewizor Jeannette nie idealizuje porodów rodzinnych. Mówi wprost, że widzi dwa zupełnie różne scenariusze. Z jednej strony są mężczyźni, którzy potrafią stanąć na wysokości zadania. Są obecni, uważni i realnie wspierają kobietę. Dla wielu rodzących to ogromna różnica - możliwość bycia z kimś, komu mogą zaufać i przy kim mogą przeżywać ten moment. Z drugiej strony zdarzają się sytuacje, które trudno zrozumieć. Mężczyźni wchodzą na salę porodową i pytają, dlaczego nie ma tu telewizora albo czy mogą wziąć ze sobą komputer. Reakcja położnej jest jednoznaczna. Mówi wprost: tu zajmujemy się porodem. Jeśli ktoś ma inne sprawy do załatwienia, powinien wyjść. To nie jest miejsce na rozproszenie. To moment, który wymaga obecności. Dlaczego mężczyźni mdleją na porodówce? Choć w popkulturze często pojawia się obraz mdlejącego ojca, Jeannette mówi, że jej się to nie zdarza. Nie dlatego, że mężczyźni są zawsze "dzielni", ale dlatego, że można ich do tego przygotować. Problem jest zaskakująco prosty: niedotlenienie. Mężczyźni bardzo często wchodzą w poród emocjonalnie i fizycznie. Kiedy kobieta prze, oni - dosłownie - robią to razem z nią. Napinają ciało, wstrzymują oddech, angażują się tak bardzo, że zaczyna brakować im powietrza. Położna tłumaczy, że to naturalne. Sama przyznaje, że na początku swojej pracy przez dwa lata "parła razem z kobietami" i wracała do domu z bólem brzucha. To pokazuje, jak silnie działa ten mechanizm. Dlatego kluczowe jest przypominanie o oddechu. Jeśli tego zabraknie, organizm reaguje natychmiast - osłabieniem, zawrotami głowy, a czasem koniecznością usiąścia na podłodze. Kobiety nadal boją się utraty godności W rozmowie wraca temat, który pojawił się już wcześniej: godność kobiety w porodzie. Prowadząca przyznaje, że dla niej jednym z największych lęków była właśnie utrata podmiotowości. Chciała być traktowana jak osoba, nie jak "przypadek medyczny". Jeannette odpowiada, że zmiana nie wydarzyła się nagle. To był proces, który trwał latami. Dla niej osobiście przełom nastąpił w momencie, kiedy zaczęła pracować poza klasycznym systemem szpitalnym i zobaczyła, jak może wyglądać poród z realnym szacunkiem dla kobiety. Dziś jest lepiej, ale to nie znaczy, że temat zniknął. Potrzeba bycia traktowaną z godnością nadal jest jedną z najważniejszych potrzeb rodzących kobiet. Porody rodzinne zmieniły wszystko Pojawienie się porodów rodzinnych było jednym z największych przełomów. Jeannette mówi o tym bardzo osobiście. Pamięta moment, kiedy sama urodziła dziecko i nie miała z kim podzielić się tym doświadczeniem. To było dla niej trudne i samotne przeżycie. Dlatego kiedy pojawiła się możliwość obecności partnera przy porodzie, uznała to za ogromną zmianę na lepsze. Kobieta nie jest już sama. Może spojrzeć na drugą osobę, powiedzieć "udało się", podzielić emocje. Dziś obecność mężczyzny na sali porodowej jest standardem. To już nie jest wyjątek, ale norma. Nie każda kobieta chce rodzić z partnerem Mimo że porody rodzinne są dziś powszechne, nie każda kobieta chce z nich korzystać. Jeannette podkreśla, że są kobiety, które wybierają poród w samotności. I to też jest w porządku. Co ciekawe, przywołuje doświadczenie z czasu, kiedy przez pewien okres partnerzy nie mogli uczestniczyć w porodach. Część kobiet wspomina ten czas dobrze. Mówią, że mogły się bardziej skupić, że nic ich nie rozpraszało. To pokazuje, że nie ma jednego właściwego modelu. Dla jednej kobiety obecność partnera będzie ogromnym wsparciem, dla innej - dodatkowym napięciem. Wsparcie to nie zawsze obecność Ta rozmowa bardzo wyraźnie pokazuje jedną rzecz: obecność partnera przy porodzie sama w sobie nie jest gwarancją wsparcia. Można być obok i nie być naprawdę obecnym. Można też nie być fizycznie na sali, a dawać kobiecie poczucie bezpieczeństwa w inny sposób. Najważniejsze jest to, czy kobieta czuje się widziana, słyszana i wspierana. Bo poród nie jest wydarzeniem "do zaliczenia". To doświadczenie, które zostaje z kobietą na długo. Cały odcinek podcastu „Mamy to!” z Jeannette obejrzysz na YouTube mamotoja.
Po rozwodzie dalej nie potraficie się dogadać? Mediatorka: „Nie jest za późno”
Czy jeśli od rozwodu minęło trochę czasu, a wy wciąż nie potraficie się porozumieć, to znaczy, że już tak zostanie? W podcaście „Mamy to!” pada ważna odpowiedź: nie ma takiego momentu, w którym nie da się tego zmienić. Nawet jeśli konflikt trwa i wydaje się, że utknęliście w tym samym miejscu.
Nie jest za późno Wielu rodziców zakłada, że jeśli po rozwodzie coś się nie ułożyło, to jest już „po wszystkim”. Tymczasem, jak mówi Małgorzata Bohosiewicz-Suchoń, mediatorka z 25-letnim doświadczeniem w mediacjach, pomoc jest możliwa na każdym etapie. Rodzice trafiają do mediatorów nie tylko przed rozwodem czy w jego trakcie, ale także po nim. Często są zmęczeni konfliktem, codziennymi napięciami i brakiem porozumienia w sprawach dotyczących dzieci. To właśnie wtedy decydują się poszukać wsparcia. Najważniejsze jest to: nawet jeśli od dawna się nie dogadujecie, to nie jest za późno, żeby spróbować to zmienić. Rozwód to nie koniec relacji Jednym z kluczowych wątków tej rozmowy jest zmiana myślenia o rozwodzie. Formalne zakończenie związku nie kończy relacji między rodzicami. W rzeczywistości otwiera nowy etap – etap współpracy. Po rozwodzie zaczyna się codzienność, która wymaga: komunikacji, organizacji, podejmowania wspólnych decyzji. I to właśnie ten etap bardzo często okazuje się najtrudniejszy. Życie przynosi nowe sytuacje, których nie da się wcześniej zaplanować, a konflikty mogą pojawiać się na nowo. Dwa domy, jedno życie dziecka Po rozwodzie rodzina funkcjonuje inaczej, ale nadal istnieje. Dziecko żyje w dwóch domach, a rodzice muszą wspólnie organizować jego codzienność. W praktyce oznacza to konieczność stałej współpracy. Nawet jeśli opieka jest ustalona, pojawiają się wyzwania związane z przekazywaniem dzieci, planowaniem czasu czy reagowaniem na zmieniające się potrzeby. Często w tę współpracę włączają się także inne osoby i instytucje, na przykład szkoła. Jeśli w tym miejscu pojawia się napięcie, każda drobna sprawa może stać się źródłem konfliktu. Dlatego – jak podkreśla mediatorka – warto zatrzymać się i poszukać wsparcia, zamiast utrwalać ten schemat. To nie jest samotne rodzicielstwo W rozmowie pada ważne rozróżnienie: po rozwodzie nie jesteśmy samotnymi rodzicami, tylko samodzielnymi. To oznacza, że każdy z rodziców ma swoją przestrzeń i odpowiedzialność, ale jednocześnie oboje nadal są odpowiedzialni za dziecko. Ta zmiana perspektywy pozwala inaczej spojrzeć na codzienność i odejść od poczucia osamotnienia w stronę współodpowiedzialności. Są sytuacje, w których rozmowy między rodzicami przestają mieć sens. Każde spotkanie kończy się kłótnią, a komunikacja zamienia się w konflikt. Mediatorka podkreśla, że to właśnie wtedy warto sięgnąć po pomoc. Często dopiero osoba z zewnątrz jest w stanie zobaczyć, co blokuje rozmowę i pomóc ją na nowo uporządkować. Spotkanie i spokojna rozmowa w bezpiecznej przestrzeni mogą być pierwszym krokiem do zmiany. Czy po tym wszystkim można być szczęśliwym? To jedno z najważniejszych pytań, które pojawia się w tej rozmowie. Odpowiedź jest jednoznaczna: tak, można. Mediatorka odwołuje się także do własnego doświadczenia. Sama przeszła przez rozwód i budowała rodzinę patchworkową. Przyznaje, że to proces trudny, wymagający czasu, cierpliwości i gotowości do pracy nad sobą. Jednocześnie podkreśla, że mimo tych trudności możliwe jest zbudowanie spokojnego, dobrego życia. Szczęście dziecka jest w waszych rękach Najmocniejszy wniosek dotyczy dzieci. Ich dobro i poczucie bezpieczeństwa zależą od tego, jak rodzice potrafią odnaleźć się w nowej sytuacji. Jeśli dziecko może wrócić od drugiego rodzica i swobodnie opowiedzieć, co robiło, a drugi rodzic przyjmuje to z akceptacją, to dostaje jasny komunikat: ma prawo kochać oboje rodziców i nie musi wybierać. To właśnie taka postawa buduje w dziecku poczucie bezpieczeństwa i daje mu przestrzeń do bycia szczęśliwym. To jest trudne, ale możliwe Na koniec wybrzmiewa coś bardzo ważnego: to wszystko nie jest łatwe. Rozwód i życie po nim to proces, który wymaga pracy, cierpliwości i często wielu prób. Nie zawsze wszystko układa się od razu. Pojawiają się błędy i trudne momenty. Jednak – jak podkreśla mediatorka – mimo tych wszystkich wyzwań można dojść do miejsca, w którym relacje są spokojniejsze, a dzieci czują się bezpieczne. Cały odcinek podcastu „Mamy to!” z Małgorzatą Bohosiewicz-Suchoń obejrzysz na YouTube mamotoja.pl.
Najtrudniejszy moment w rozwodzie? Mediatorka: „Kiedy dziecko zaczyna mówić”
Czy dziecko powinno brać udział w mediacjach między rodzicami? I co się dzieje, kiedy w końcu może powiedzieć to, co naprawdę czuje? W podcaście „Mamy to!” wybrzmiewa coś bardzo mocnego: moment, w którym rodzic słyszy prawdę od własnego dziecka, często okazuje się najtrudniejszy.
To właśnie ten moment jest najtrudniejszy To właśnie ten moment - kiedy dziecko zaczyna mówić - bywa dla rodziców najtrudniejszy - mówi Małgorzata Bohosiewicz-Suchoń, mediatorem z 25-letnim doświadczeniem w mediacjach. Wtedy nie ma już miejsca na interpretacje, domysły czy tłumaczenia. Pojawia się coś, co trudno zignorować: szczera, często bolesna perspektywa dziecka. I choć to doświadczenie jest dla dorosłych bardzo trudne, to właśnie ono najczęściej staje się początkiem zmiany. Kiedy w mediacji pojawia się dziecko Mediacje z udziałem dzieci należą do najbardziej wymagających. Wymagają większej organizacji i obecności dodatkowego specjalisty, który wspiera dziecko i towarzyszy mu w trakcie spotkania. Udział dziecka nie polega na opowiadaniu się po którejkolwiek ze stron. Jego rolą jest powiedzenie, co czuje i jak przeżywa sytuację. Rodzice mają szansę usłyszeć to bezpośrednio - nie przez interpretacje dorosłych, ale z pierwszej ręki. To właśnie ten moment bywa przełomowy. "Słyszysz to od własnego dziecka" Dzieci w takich rozmowach są szczere. Czasem aż do bólu. Potrafią powiedzieć rzeczy, których rodzice najbardziej się obawiają. Mogą mówić o tym, że czują się krzywdzone, że nie wiedzą, co robić, że nie chcą wybierać między mamą a tatą. Mogą powiedzieć, że sytuacja je przerasta i że czują się w niej zagubione. Dla rodzica to często doświadczenie bardzo trudne, wręcz wstrząsające. Mediatorka porównuje je do "kubła zimnej wody". Bo nawet jeśli wcześniej ktoś próbował coś tłumaczyć, dopiero słowa własnego dziecka naprawdę docierają. Moment, który może wszystko zmienić W takich sytuacjach często dochodzi do przełomu. Rodzice, którzy wcześniej byli zamknięci na siebie i na perspektywę dziecka, zaczynają widzieć więcej. Nie zawsze jest to łatwe. Zdarza się, że ktoś nie wytrzymuje emocji i wychodzi z takiego spotkania. Jednak - jak pokazuje doświadczenie mediacyjne - rodzice wracają. Bo coś w nich "pęka". Pojawia się moment zatrzymania i refleksji. To często pierwszy krok do bardziej odpowiedzialnego podejścia do sytuacji. Mediacja to proces, nie jedno spotkanie Standardowa mediacja to proces składający się z kilku spotkań. Zazwyczaj są to trzy lub cztery rozmowy, podczas których rodzice uczą się komunikacji i szukania rozwiązań. W wielu przypadkach pracują z dwójką mediatorów - kobietą i mężczyzną. Taka forma daje większe poczucie równowagi i bezpieczeństwa obu stronom, szczególnie w sytuacjach, w których pojawia się obawa przed stronniczością. Każdy mediator wnosi też inną perspektywę, co pozwala lepiej zrozumieć dynamikę konfliktu. Największe błędy rodziców W tej części rozmowy wyraźnie wybrzmiewa, że jednym z najczęstszych błędów jest wzajemne oskarżanie i atakowanie się. Konflikt szybko przestaje dotyczyć rozwiązania problemu, a zaczyna skupiać się na udowadnianiu winy drugiej stronie. Mediatorka zwraca uwagę na niepokojące zjawisko wykorzystywania bardzo poważnych oskarżeń jako elementu strategii rozwodowej. Takie działania są ogromną krzywdą - zarówno dla drugiego rodzica, jak i dla dziecka. "Niszczycie siebie. I swoje dziecko" Rodzice często nie widzą, że walcząc ze sobą, niszczą nie tylko relację między sobą, ale także poczucie bezpieczeństwa dziecka. Dziecko żyje w tym napięciu. Widzi, słyszy i doświadcza wszystkiego. Nie da się go od tego odciąć. Co więcej, uczy się, że konflikt i niszczenie drugiej osoby to sposób radzenia sobie z trudnościami w relacjach. To przekaz, który może zostać z nim na całe życie. Nie da się "wymazać" drugiego rodzica Kolejnym błędem jest próba wyeliminowania drugiego rodzica z życia dziecka. Tymczasem - jak podkreśla mediatorka - drugi rodzic jest częścią tożsamości dziecka. Można czuć złość czy żal wobec byłego partnera, ale nie zmienia to faktu, że ta osoba zawsze pozostanie rodzicem. Rozstaje się para, nie rodzicielstwo. Zatrzymaj się i zadaj sobie pytanie Na koniec pojawia się ważna refleksja. Warto się zatrzymać i zadać sobie pytanie: "Po co jest ta walka?", "Co ma przynieść?", "Co ma udowodnić?", "Jak długo chcemy w niej trwać?". Trwanie w konflikcie zamyka drogę do przyszłości i utrudnia budowanie nowego życia. Co zostanie na końcu? To pytanie, które wybrzmiewa najmocniej. Jeśli konflikt trwa latami, niszczy relacje i emocje, to co zostaje na końcu? Alternatywa jest inna. Można dojść do miejsca, w którym - mimo rozstania - rodzice potrafią spotkać się na ważnych wydarzeniach swoich dzieci, patrzeć na ich życie i uczestniczyć w nim bez napięcia. To nie oznacza, że było łatwo. Oznacza, że ktoś w którymś momencie zdecydował się zatrzymać. Cały odcinek podcastu "Mamy to!" z Małgorzatą Bohosiewicz-Suchoń obejrzysz na YouTube mamotoja.pl.
Poród drogami natury będzie rebelią w 2050 roku? Jeannette mówi wprost
Jak będą wyglądały porody za 10, 20 lat? Czy będziemy jeszcze rodzić siłami natury, czy cesarskie cięcie stanie się dla wielu kobiet pierwszym, a może nawet oczywistym wyborem? W podcaście „Mamy to!” położna Jeannette Kalyta opowiada nie tylko o przyszłości porodu, ale też o lęku, potrzebie kontroli i o tym, dlaczego coraz trudniej zaufać fizjologii.
Czy przyszłość należy do cesarskich cięć? Pytanie o to, jak będą wyglądały porody w przyszłości, nie ma dziś jednej prostej odpowiedzi. Jeannette przyznaje, że możliwe, iż idziemy w kierunku coraz większej liczby cesarskich cięć. Jednocześnie jako położna i - jak sama o sobie mówi - strażniczka fizjologii ma nadzieję, że ten trend jednak się odwróci. W jej wypowiedzi bardzo wyraźnie wybrzmiewa jedno: cesarskie cięcie nie jest czymś złym. To ważna, potrzebna i często ratująca zdrowie lub życie procedura. Są sytuacje, w których to właśnie ono jest najlepszym rozwiązaniem dla kobiety i dziecka. Problem zaczyna się wtedy, gdy staje się nie tyle koniecznością medyczną, ile odpowiedzią na lęk, potrzebę kontroli albo kulturowe przekonanie, że tak będzie łatwiej. Kobiety nie boją się tylko bólu W tej rozmowie pada ważne rozróżnienie. Jeannette mówi wprost, że prawdziwej tokofobii, czyli skrajnego lęku przed porodem, jest stosunkowo niewiele. Kobiety boją się jednak samego porodu i wszystkiego, co się z nim wiąże. Boją się fizjologii. Boją się utraty kontroli. Boją się naruszenia intymności i godności. Boją się tego, co stanie się z ich ciałem, w tym z kroczem. Chcą wiedzieć wcześniej, kiedy to się wydarzy, chcą mieć wpływ na datę, godzinę, przebieg. Cesarskie cięcie daje im pozorne poczucie, że nad wszystkim da się zapanować. Właśnie dlatego tak wiele kobiet wybiera ten scenariusz jeszcze zanim naprawdę wejdzie w temat porodu. Współczesny świat nie uczy nas zaufania do ciała Jeannette nie idealizuje natury i nie przeciwstawia w prosty sposób "dawnego" i "prawdziwego" życia współczesności. Mówi raczej o tym, że żyjemy dziś w świecie przeciążenia, pośpiechu i planowania. Kobiety pracują, funkcjonują w dużym napięciu, mają głowę pełną spraw i obowiązków. Na tym tle poród - jako proces fizjologiczny, nieprzewidywalny i wymykający się pełnej kontroli - staje się czymś trudnym do przyjęcia. W codziennym życiu reagujemy szybko. Boli głowa - bierzemy tabletkę. Coś nas niepokoi - chcemy to od razu opanować. Tymczasem poród wymaga innego podejścia. Nie da się go po prostu "załatwić". Nie da się nim zarządzić w taki sposób, jak zarządza się kalendarzem. Cesarka to nie "zabieg" Bardzo mocno wybrzmiewa też kwestia języka. Jeannette zwraca uwagę, że kobiety często mówią o cesarskim cięciu jak o "zabiegu", czymś stosunkowo prostym i technicznym. Tymczasem cesarskie cięcie jest operacją. To nie jest kosmetyczna ingerencja ani łatwe wyjście z trudnej sytuacji. To poważna procedura medyczna, której nie powinno się sprowadzać do prostego przecięcia i wyjęcia dziecka. W mediach społecznościowych bardzo często funkcjonuje narracja, która spłaszcza ten temat i pokazuje cesarskie cięcie jako rozwiązanie wygodne, estetyczne i bardziej przewidywalne. Zdaniem położnej taki obraz jest niepełny i może być dla kobiet mylący. Do porodu da się przygotować, ale nie da się go zaplanować W rozmowie wraca temat sprawczości. Do dnia porodu można wiele rzeczy uporządkować, zapisać, przygotować. Można mieć listę, torbę, plan, preferencje. Jednak sam poród nie daje się zamknąć w harmonogramie. Położna mówi wprost, że to, co nazywamy planem porodu, w rzeczywistości planem do końca nie jest. To raczej zbiór oczekiwań i preferencji. Sam przebieg porodu zależy od wielu czynników i bardzo często odbiega od wyobrażeń. Właśnie dlatego tak ważne staje się nie tyle planowanie, ile gotowość do wejścia w proces, który będzie wymagał elastyczności. Największy szok przychodzi później W tej części rozmowy pojawia się też bardzo ważna refleksja: nawet jeśli uda się zaplanować wszystko do porodu, to po narodzinach dziecka ta sprawczość i tak się kończy. Wtedy pojawia się nowa rzeczywistość, w której najważniejsze stają się potrzeby dziecka. Jeannette mówi o kobietach, które po porodzie fizjologicznym często łatwiej odnajdują się w tej zmianie, bo wcześniej weszły już w doświadczenie poddania się procesowi. Nie oznacza to, że po cesarskim cięciu zawsze jest trudniej, ale że trudności mogą pojawiać się częściej. Sama rozmowa bardzo mocno pokazuje, że największy kryzys nie zawsze dotyczy samego porodu, ale tego, co przychodzi po nim - zderzenia z nową rolą, nowym rytmem i utratą dawnej kontroli nad własnym czasem. Położna to nie pomocnik lekarza Bardzo wyraźnym wątkiem tej części jest także rola położnej. Jeannette podkreśla, że położna nie jest pomocnikiem lekarza. To osobny zawód, z własnymi kompetencjami, odpowiedzialnością i obszarem działania. Położna zajmuje się fizjologią. Towarzyszy kobiecie tam, gdzie poród przebiega naturalnie. Potrafi rozpoznać moment, w którym pojawia się patologia i wtedy wkracza lekarz. To nie jest relacja podrzędna, ale współpraca dwóch różnych zawodów. Jeannette mówi wprost, że od lat zależy jej na tym, by kobiety i cały system wreszcie naprawdę zrozumiały, kim jest położna. Bezpieczeństwo może skrócić poród bardziej niż oksytocyna W rozmowie pojawia się również temat bezpieczeństwa. I to nie tylko w sensie medycznym, ale emocjonalnym. Jeannette przypomina, że brak poczucia bezpieczeństwa może wydłużać poród. Ciało potrzebuje warunków, w których może zaufać, rozluźnić się i wejść w proces. Dlatego czasem więcej daje ciepłe słowo, obecność i uważność niż próba przyspieszenia wszystkiego farmakologicznie. Położna mówi też wprost, że dawniej oksytocynę podawano znacznie częściej, niemal rutynowo. Dziś to wygląda inaczej, ale jej wspomnienia pokazują, jak bardzo zmieniło się położnictwo. Wymarzony poród przyszłości Na koniec Jeannette mówi o swojej wizji porodu przyszłości. Nie opowiada o nowoczesnych salach, technologii ani jeszcze lepszym sprzęcie. Mówi o świadomości. Chciałaby, żeby kobiety przychodziły do porodu z prawdziwym kontaktem ze sobą i z dzieckiem. Żeby nie opierały się tylko na wyobrażeniach czy marzeniach, ale naprawdę czuły, czego chcą. Żeby umiały współpracować ze swoim ciałem i z dzieckiem. Bo - jak podkreśla - dziecko w porodzie również pracuje, porusza się i współdziała. To właśnie ta świadomość, a nie perfekcyjny plan, wydaje się dla niej najważniejsza. Czy poród naturalny stanie się rebelią? Jedno z najmocniejszych zdań tej rozmowy dotyczy przyszłości. Jeannette mówi, że być może w 2050 roku poród drogami natury stanie się formą buntu. Nie mówi tego po to, by kogokolwiek zawstydzać. Raczej po to, by pokazać, jak bardzo oddalamy się od fizjologii i jak łatwo uznajemy operację za coś prostszego niż naturalny proces. Jej marzenie nie dotyczy świata bez cesarskich cięć. Dotyczy świata, w którym kobieta podejmuje decyzję świadomie, a nie ze strachu, presji czy złudzenia, że tylko pełna kontrola daje bezpieczeństwo. Cały odcinek podcastu „Mamy to!” z Jeannette obejrzysz na YouTube mamotoja.
Poród bez godności, bez wyboru. Jeannette: „Kiedyś kobiety nie miały nic do powiedzenia”
Jak wyglądały porody kilkadziesiąt lat temu? Trudno to dziś sobie wyobrazić, kiedy kobiety coraz częściej mówią o swoich potrzebach, planach i granicach. W rozmowie w podcaście „Mamy to!” położna Jeannette Kalyta wraca do lat 80. i opowiada o rzeczywistości, w której – jak mówi wprost – godność kobiety właściwie nie istniała.
„Godność kobiety właściwie nie istniała” Jeannette zaczęła pracę w drugiej połowie lat 80. To był czas zupełnie innej medycyny i zupełnie innego podejścia do kobiet rodzących. Kobieta w porodzie nie była podmiotem. Nie decydowała. Nie była słuchana. Była częścią procedury. Młode położne uczyły się od starszych, lekarze od lekarzy – nie tylko techniki, ale też sposobu traktowania pacjentek. Ten model był często przedmiotowy. Taki po prostu „obowiązywał”. Jeannette mówi wprost, że już wtedy nie miała na to zgody. Wiedziała, że albo odejdzie z zawodu, albo będzie pracować inaczej. Poród w warunkach, które dziś trudno sobie wyobrazić Warunki porodowe były trudne i – z dzisiejszej perspektywy – szokujące. Kobiety rodziły na niewygodnych łóżkach porodowych. Sprzęt był wielorazowy – od rękawiczek po narzędzia. Nawet podstawowe elementy wyposażenia, jak wenflony, były czymś rzadkim. Kobieta przychodziła do szpitala z małą torbą. Nie mogła mieć własnej koszuli, szlafroka ani rzeczy, które dziś wydają się oczywiste. Rodziła sama – bez bliskiej osoby obok. To był świat, w którym nikt nie pytał o zdanie. Nikt nie odwoływał się do intuicji kobiety. Moment zmiany Przełom zaczął się dopiero z czasem. Jeannette wskazuje na rok 2004 i działania Fundacji Rodzić po ludzku jako moment, który zapoczątkował realne zmiany w polskich szpitalach. Warunki zaczęły się poprawiać, a temat doświadczenia kobiety w porodzie zaczął być w ogóle zauważany. To jednak nie wydarzyło się od razu. To był proces. Jednym z najważniejszych momentów w jej pracy było odejście ze szpitala i rozpoczęcie przyjmowania porodów poza systemem, między innymi w domu. To wtedy – jak mówi – po raz pierwszy zobaczyła, czym naprawdę jest fizjologiczny poród. Nie według procedur. Nie według schematów. Tylko w rzeczywistości. Opowiada o sytuacji, w której przygotowała przestrzeń do porodu zgodnie z wiedzą i doświadczeniem, a kobieta w ostatniej chwili zdecydowała się urodzić zupełnie gdzie indziej – między oknem a szafą. To doświadczenie pokazało jej coś fundamentalnego: poród nie wygląda tak, jak uczą podręczniki. Lęk, który nie zaczyna się w nas W rozmowie pojawia się też temat lęku przed porodem. I nie chodzi tylko o osobiste doświadczenia, ale o coś głębszego. Jeannette mówi o zjawisku, które określa się jako pamięć pokoleniowa. Lęki kobiet mogą być przekazywane nie tylko przez opowieści, ale też w sposób bardziej złożony – jako część doświadczenia przekazywanego z pokolenia na pokolenie. To może tłumaczyć, dlaczego wiele kobiet boi się porodu jeszcze zanim zajdzie w ciążę. Decyzje, które zapadają za wcześnie Jednym z najbardziej zaskakujących wątków jest to, że część kobiet już na etapie, kiedy nie są jeszcze w ciąży, deklaruje, że chce rodzić przez cesarskie cięcie. To pokazuje skalę lęku i wpływ przekonań, które funkcjonują wokół porodu. Zdaniem położnej to sygnał, że coś w sposobie myślenia o porodzie jest zaburzone. I że potrzebna jest rzetelna wiedza. Instagram i poród bez bólu Dostęp do wiedzy jest dziś ogromny. Problem polega na tym, że nie wszystkie źródła są wiarygodne. Jeannette zwraca uwagę, że część treści w mediach społecznościowych wprowadza kobiety w błąd. Pojawiają się przekazy, które obiecują poród bez bólu albo sugerują, że jeśli poród boli, to znaczy, że kobieta źle się przygotowała. Tymczasem rzeczywistość jest inna. Poród boli i to jest naturalne. To nie oznacza, że musi być traumatyczny. Ale nie da się go całkowicie „wyeliminować” czy przeprogramować. Nie da się zaplanować porodu Współczesny świat uczy nas planowania. Harmonogramów, list, kontroli. Poród się w to nie wpisuje. Choć istnieje coś takiego jak plan porodu, Jeannette mówi wprost, że to raczej zbiór preferencji niż realny plan. Bo poród jest procesem, który wymyka się pełnej kontroli. Najważniejsze w tym wszystkim okazuje się coś innego: komunikacja. Relacja między rodzącą a położną i zaufanie. Na koniec wybrzmiewa coś bardzo prostego, ale kluczowego: kobieta potrzebuje poczucia bezpieczeństwa. Nie idealnego scenariusza czy perfekcyjnego planu, tylko poczucia, że jest w dobrym miejscu i że ktoś ją słyszy. I być może to jest największa zmiana, jaka dokonała się przez ostatnie dekady. Cały odcinek podcastu „Mamy to!” z Jeannette obejrzysz na YouTube mamotoja.pl.
Po rozwodzie mogą się lepiej dogadywać niż w związku. Mediatorka: „Jest jeden warunek”
Czy po wszystkim – po emocjach, po rozstaniu, po rozwodzie – jeszcze da się ze sobą rozmawiać? To pytanie zadaje sobie wielu rodziców w kryzysie. Odpowiedź, która pada w podcaście „Mamy to!”, daje nadzieję: tak, to jest możliwe. Jednak, jak podkreśla mediatorka Małgorzata Bohosiewicz-Suchoń, pod jednym warunkiem.
Po rozwodzie można się dogadać, ale pod jednym warunkiem Doświadczenie Małgorzaty Bohosiewicz-Suchoń, mediatorki z 25-letnim doświadczeniem w mediacjach, pokazuje, że są pary, które po przejściu przez proces rozstania potrafią zbudować nową jakość relacji. Nie wracają do siebie jako partnerzy, ale zaczynają funkcjonować jako rodzice, którzy chcą współpracować. Mediatorka podkreśla, że po załatwieniu formalności niektórzy rodzice zaczynają rozmawiać spokojniej i z większym szacunkiem niż wcześniej. Nie oznacza to przyjaźni, ale oznacza gotowość do dialogu, wspólnych decyzji i odpowiedzialności za dzieci. Warunek jest jednak jeden: dziecko musi wrócić do centrum tej historii. Bez tego nawet najlepsze intencje nie wystarczą. To jest ten największy błąd: dziecko znika z pola widzenia Rozmowa pokazuje, jak łatwo w konflikcie zgubić to, co najważniejsze. Mediatorka mówi wprost, że najbardziej poruszające są sytuacje, w których rodzice tracą z oczu dziecko i skupiają się wyłącznie na walce między sobą. Każda historia jest inna, ale w wielu z nich pojawia się ten sam mechanizm – konflikt zaczyna dominować nad troską. W skrajnych przypadkach konsekwencje mogą być dramatyczne. W rozmowie pojawia się przykład kilkuletniego chłopca, który w wyniku konfliktu między rodzicami próbował odebrać sobie życie. To doświadczenie pokazuje, jak głęboko dzieci przeżywają sytuację rozstania i jak bardzo potrzebują uważności dorosłych. Dziecko próbuje „naprawić” rodzinę >Dzieci bardzo często reagują na rozstanie rodziców próbą przywrócenia dawnego porządku. Starają się łagodzić napięcia, wchodzą w rolę pośredników i próbują poprawić komunikację między dorosłymi. To zachowanie wynika z potrzeby zachowania rodziny jako całości. Dziecko chce, aby rodzice nadal byli razem, ponieważ to daje mu poczucie bezpieczeństwa. W praktyce oznacza to jednak, że dziecko bierze na siebie ciężar, który nie powinien do niego należeć. Rozmowa jest kluczowa W tej sytuacji najważniejszym narzędziem rodziców pozostaje rozmowa. Mediatorka podkreśla, że nie można jej unikać ani odkładać. Dzieci bardzo dobrze wyczuwają napięcie i wiedzą, że coś się dzieje, dlatego brak informacji tylko pogłębia ich niepokój. Rodzice powinni jasno powiedzieć, co się wydarzyło i jak będzie wyglądało życie po rozstaniu. Taka rozmowa powinna być dostosowana do wieku dziecka i nie może polegać na przerzucaniu na nie odpowiedzialności za relację dorosłych. Jej celem jest danie dziecku poczucia bezpieczeństwa i przewidywalności. Rozmowa o rozstaniu nie kończy procesu, lecz go zaczyna. Dzieci potrzebują czasu, aby zrozumieć i przeżyć to, co usłyszały. Ich reakcje mogą być różne i nie zawsze natychmiastowe. Dlatego rodzice powinni uważnie obserwować swoje dziecko. Sygnałami, które mogą świadczyć o trudności, są wycofanie, długotrwały smutek, pogorszenie funkcjonowania w szkole czy zmiana zachowania. Dziecko może również wracać do rozmowy z kolejnymi pytaniami, dlatego ważne jest, aby być na to gotowym. Nie ukrywaj tego przed otoczeniem Istotnym elementem wsparcia może być także otoczenie dziecka. Mediatorka zwraca uwagę, że warto poinformować szkołę lub przedszkole o sytuacji rodzinnej. Dzięki temu nauczyciele mogą szybciej zauważyć zmiany w zachowaniu dziecka i zareagować. Dziecko spędza dużą część dnia poza domem, dlatego obecność uważnych dorosłych w tych miejscach może mieć realne znaczenie dla jego bezpieczeństwa emocjonalnego. Najpierw zadbaj o siebie Rozstanie jest kryzysem całej rodziny, dlatego rodzice również potrzebują wsparcia. Mediatorka podkreśla, że warto korzystać z pomocy specjalistów, takich jak mediatorzy, psychologowie czy prawnicy. Wsparciem mogą być także bliscy, choć w ich przypadku ważne jest wyznaczenie granic. Rodzice powinni jasno komunikować, jakiej pomocy potrzebują i jednocześnie zaznaczyć, że konflikt między nimi nie powinien być komentowany w obecności dzieci. Rodzina się zmienia, ale nie znika Z rozmowy wyłania się ważna perspektywa: rozwód nie kończy rodziny, lecz zmienia jej formę. Relacja między rodzicami przechodzi transformację, ale odpowiedzialność za dziecko pozostaje wspólna. To, jak rodzice przejdą przez ten proces, ma ogromne znaczenie dla przyszłości dziecka. Od ich decyzji i sposobu komunikacji zależy, czy rozstanie stanie się źródłem długotrwałego konfliktu, czy początkiem bardziej świadomej współpracy. Cały odcinek podcastu „Mamy to!” z Małgorzatą Bohosiewicz-Suchoń obejrzysz na YouTubie Mamotoja.pl.
„Dlaczego mi nie powiedziałaś?”. Justyna Nagłowska o milczeniu między matką a córką
Kiedy mama w końcu przeczytała jej książkę, pojawiło się jedno pytanie: „dlaczego mi nie powiedziałaś?”. W tej rozmowie Justyna Nagłowska opowiada o milczeniu, które bierze się z miłości, i o schemacie, który powtarzamy z pokolenia na pokolenie, nawet jeśli bardzo chcemy zrobić to inaczej.
„Dlaczego mi nie powiedziałaś?” Justyna Nagłowska opowiada w tej rozmowie historię, która zaczyna się bardzo zwyczajnie – od książki, której jej mama długo nie była w stanie przeczytać. Nie dlatego, że nie chciała, tylko dlatego, że się bała. – Mówiła: boję się, że się rozpłaczę, że się rozpadnę – wspomina Justyna. Kiedy w końcu ją przeczytała, pojawiły się wyrzuty sumienia. I pytanie, które zna wiele matek: „Gdzie ja byłam? Dlaczego nie widziałam?”. Najbardziej poruszające w tej historii jest to, co wydarzyło się chwilę później. Justyna opowiada, że sama – jako dorosła kobieta – nie mówiła mamie o swoich trudnych momentach. – Nie chciałam jej martwić – wspomina. Dziś dokładnie to samo słyszy od swoich córek. Miłość, która czasem zamyka To jedno zdanie nagle odsłania coś więcej niż pojedynczą historię. Pokazuje schemat, który powtarza się w wielu domach. Matka chce wiedzieć wszystko – córka nie chce jej obciążać. I obie strony robią to z miłości. W tej rozmowie bardzo wyraźnie widać, jak bardzo skomplikowana potrafi być relacja matki i dziecka. Z jednej strony ogromna bliskość, z drugiej – milczenie w najtrudniejszych momentach. Bo czasem łatwiej jest udźwignąć coś samemu, niż zobaczyć smutek w oczach mamy. I to właśnie ten paradoks zostaje najmocniej: robimy coś, co oddala nas od siebie… właśnie dlatego, że jesteśmy sobie tak bliskie. Mówienie prawdy jako akt odwagi Justyna mówi też o czymś, co dziś brzmi zaskakująco: że szczerość wciąż jest czymś, co ludzie odbierają jako odwagę. – Najczęściej słyszę: „gratuluję odwagi” – mówi o reakcjach na swoją książkę. I dodaje, że to ją smuci, bo chciałaby żyć w świecie, w którym mówienie prawdy o sobie nie jest czymś wyjątkowym, tylko normalnym. Żyjemy jednak w rzeczywistości, w której wiele rzeczy jest filtrowanych, wygładzonych, dopasowanych do oczekiwań. I właśnie dlatego prawda – ta nieidealna, czasem niewygodna – staje się czymś rzadkim. „Przyjedź taka, jaka jesteś” W tej rozmowie jest też moment bardzo ważny – kiedy Justyna opowiada o dniu, w którym przyjeżdża na nagranie naszego podcastu. Nie jest w dobrej formie. Jest smutna, zmęczona, rozbita. Przez chwilę myśli, że powinna się „ogarnąć”, że powinna przyjechać gotowa i uśmiechnięta. – A potem pomyślałam: nie. Pojadę taka, jaka jestem. To brzmi prosto, ale dla wielu kobiet wcale takie nie jest. Jesteśmy nauczone, żeby się zaciskać zęby i nakładać maski, dopasowywać do sytuacji niezależnie od tego, co dzieje się w nas. A ona robi coś odwrotnego. Daje sobie prawo do bycia w tym, co właśnie czuje. Krok po kroku, nie „jakoś to ogarnę” Kiedy rozmowa schodzi na trudne doświadczenia – rozwód, samotne macierzyństwo, depresję – Justyna nie daje gotowych recept. Mówi coś znacznie prostszego – że w takich momentach nie myślisz o całym życiu, myślisz o jednym kroku. O tym, co jest teraz do zrobienia. Czasem to będzie wyjście z domu, czasem rozmowa, czasem po prostu przetrwanie dnia. I to wystarczy. „To nie jest o mojej beznadziejności” Jest w tej rozmowie też bardzo ważny wątek depresji. Justyna mówi o nim bez patosu, bez dramatyzowania, ale też bez udawania, że „to już za nią”. – Ona jest ze mną – mówi wprost. Różnica polega na czymś innym. Na tym, że dziś rozpoznaje swoje sygnały i nie czeka, aż będzie naprawdę źle, tylko sięga po pomoc wcześniej. I nie traktuje tego jako porażki, tylko jako coś, co pozwala jej żyć. Na koniec pojawia się pytanie, które zawsze brzmi mocno: co powiedziałaby sobie młodszej? Odpowiedź jest zaskakująca: „Nic”. – Ona by tego i tak nie zrozumiała – mówi Justyna. Bo są rzeczy, które trzeba przeżyć samemu. Potknąć się, pogubić, dojść do czegoś własną drogą. I może właśnie na tym polega też rola matki. Nie na tym, żeby uchronić przed wszystkim. Tylko żeby być, kiedy już coś się wydarzy. Zobacz cały odcinek podcastu na YouTube Mamotoja.
„Zatrzymał mnie ból”. Justyna Nagłowska: żyjemy tak, jakbyśmy miały nieskończoną energię
Mówimy dzieciom, żeby zwalniały, ale same żyjemy w tempie, które nie zostawia miejsca na oddech. W rozmowie z Justyną Nagłowską pada coś, co trudno zignorować – czasem dopiero ból naprawdę nas zatrzymuje.
„Myślałam, że się zatrzymałam. A ja tylko trochę zwolniłam” – Jest taka dyskusja, czy wszystko jest po coś – mówi Justyna Nagłowska. – Ja dalej nie wiem, ale staram się szukać sensu w tym, co się wydarza. Tym razem ten sens znalazła w czymś, co raczej trudno uznać za „lekcję z życia” – złamała palec. Ból, ograniczenie, konieczność rezygnacji z wielu rzeczy – wszystko to, czego zwykle chcemy uniknąć. A jednak właśnie to okazało się dla niej momentem zatrzymania. – Myślałam, że się zatrzymałam. A ja tylko trochę zwolniłam – przyznaje. – Dopiero to mnie naprawdę zatrzymało. To zdanie wybrzmiewa mocno, bo brzmi znajomo. Ile razy mówimy sobie, że już „zwalniamy”, podczas gdy tak naprawdę tylko zdejmujemy nogę z gazu na chwilę, żeby zaraz znów przyspieszyć? Żyjemy na granicy własnej energii W tej rozmowie nie chodzi o spektakularne kryzysy, tylko o coś znacznie bardziej codziennego – życie w permanentnym napięciu, na granicy własnych możliwości. Justyna mówi o tym bez patosu: że wieczorem często czujemy, że zużyłyśmy więcej energii, niż miałyśmy. I że jeśli same tego nie zauważymy, ciało prędzej czy później zacznie wysyłać sygnały – najpierw subtelne, później coraz bardziej wyraźne. Czasem to ból, zmęczenie, napięcie, którego nie da się już zignorować. Czasem coś, co zatrzymuje nas na dobre. Dopiero wtedy zaczynamy żyć inaczej W rozmowie pojawia się też temat kobiet, które zmieniają swoje życie dopiero wtedy, gdy wydarzy się coś naprawdę trudnego. – Rozmawiałam z kobietami, które po chorobie mówią, że są za to doświadczenie wdzięczne – pada w podcaście. To zdanie może budzić sprzeciw. A jednak wiele z nas intuicyjnie czuje, o co w nim chodzi. Bo dopiero wtedy pojawia się przestrzeń, żeby zadać sobie pytanie: czy ja naprawdę żyję tak, jak chcę? I często odpowiedź brzmi: nie. Dzieci uczą się tego, co widzą W pewnym momencie rozmowa naturalnie schodzi na temat macierzyństwa. I tu pojawia się coś, co zostaje na długo. – One więcej uczą się z tego, co robimy, niż z tego, co mówimy – mówi Justyna. To proste zdanie nagle zmienia perspektywę. Bo jeśli same żyjemy w biegu, ciągle zajęte, zmęczone, przeciążone – to właśnie to pokazujemy naszym dzieciom jako „normalność”. I trudno wtedy oczekiwać, że nauczą się czegoś innego. „Co tak siedzisz?” – zdanie, które zostaje w ciele Justyna wraca też do doświadczeń z domu rodzinnego. Do zdania, które wiele kobiet zna aż za dobrze: „Co tak siedzisz?”. Odpoczynek nie był czymś oczywistym. Trzeba było coś robić, być zajętą, nie „marnować czasu” do tego stopnia, że samo siedzenie budziło dyskomfort. – Jak ktoś wchodził do domu, a ja siedziałam, to wstawałam i udawałam, że coś robię – opowiada. Dziś robi coś zupełnie odwrotnego. Potrafi powiedzieć dzieciom wprost: „odpoczywam”. I to dla nich nie jest nic dziwnego. Może właśnie dlatego, że nie muszą się tego oduczać. A jeśli nie chcemy już wracać do tego życia? Jest w tej rozmowie moment, który brzmi jak przełom. – Bałam się, że jak się zatrzymam, to nie będę umiała wrócić do tego kołowrotka. I wtedy pomyślałam: to jest jakaś paranoja. Bo co właściwie oznacza ten lęk? Że odpoczniemy i… nie będziemy chciały już żyć tak jak wcześniej? Może właśnie o to chodzi. Może zatrzymanie nie jest po to, żeby na chwilę złapać oddech i wrócić do tego samego tempa. Tylko po to, żeby zobaczyć, czy to tempo w ogóle było nasze. Może nie trzeba czekać, aż coś „pęknie” Ta rozmowa nie daje prostych odpowiedzi. Ale zostawia z czymś ważnym – z pytaniem, które trudno zignorować: „Czy naprawdę musimy czekać, aż coś nas zatrzyma?”. A może można wcześniej, bez bólu. Zatrzymaj się na chwilę i sprawdzić, czy jeszcze masz w sobie przestrzeń na siebie. Cały podcast do obejrzenia na YouTube Mamotoja.
Maciej Pela: „Czeka mnie specjalizacja w łataniu złamanych serduszek”
Każdy rodzic wie, że kiedyś nadejdzie taki dzień: dziecko przyjdzie ze złamanym sercem. I nagle trzeba będzie wiedzieć, co powiedzieć. Maciej Pela w rozmowie w podcaście „Mamy to!” przyznaje, że sam czasem o tym myśli. Jak wesprzeć dziecko, gdy pierwszy raz przeżywa rozstanie?
– Na razie nie wiem – mówi szczerze. I dodaje, że czeka go jeszcze sporo nauki. A może nawet… specjalizacja w „łataniu złamanych serduszek”. „Kiedyś przyjdą ze złamanym sercem” Maciej Pela mówi wprost, że myśl o pierwszych miłościach swoich dzieci czasem pojawia się w jego głowie. – Pojawiają się takie przebłyski i zadaję sobie pytanie: co zrobię, kiedy przyjdą ze złamanym sercem? – przyznaje. Na razie nie szuka gotowej odpowiedzi. Wręcz przeciwnie – uważa, że przyznanie się do niewiedzy jest początkiem drogi. – To jest takie pytanie otwarte, póki co. Teraz odpowiedź brzmi: nie wiem. I właśnie od tego „nie wiem” zaczyna się jego zdaniem rodzicielska lekcja do odrobienia. Ojciec też musi nauczyć się wrażliwości Maciej Pela uważa, że świat bardzo się zmienił – także w podejściu do emocji. – Siła jest wartością uniwersalną – mówi i dodaje – Mama i tata mogą w równym stopniu nauczyć dzieci, czym jest siła. Jego zdaniem coraz ważniejsza staje się także emocjonalna dostępność rodziców – szczególnie ojców. Bo to właśnie z domu dzieci wynoszą wzorce relacji. – Pokazując wrażliwość, jest szansa, że w przyszłości znajdą kogoś, kto będzie dostępny emocjonalnie. Dzięki temu – jak mówi – nie będą musiały przebijać się przez „twardą skorupę” partnera, który nie potrafi mówić o uczuciach. „Czeka mnie specjalizacja w łataniu złamanych serduszek” Ojcostwo – jak mówi Pela – to proces uczenia się. Czasem przez doświadczenie, czasem przez rozmowy z innymi rodzicami, dlatego pół żartem mówi, że czeka go jeszcze sporo pracy. – Czeka mnie research. Rozmowy z rodzicami starszych dzieci. Książki – wylicza, a potem dodaje z uśmiechem – Czekają mnie studia wyższe i specjalizacja w łataniu złamanych serduszek. Ojcostwo jako przygoda W rozmowie pojawia się też ważna refleksja: rodzicielstwo nie jest rolą, którą można opanować raz na zawsze. – Ojcostwo jest przygodą, w której pojawiają się różne sytuacje, z którymi trzeba się zmierzyć. Przyznaje, że były momenty, kiedy bycie ojcem było trudniejsze – szczególnie wtedy, gdy czuł się oceniany i rozliczany z każdej decyzji. Dziś patrzy na to inaczej. – Akceptuję to, co robię dobrze i akceptuję swoje błędy. Bo – jak mówi – rodzicielstwo to nie tylko wychowywanie dzieci. To także rozwój dorosłych. – Wzrastam jako człowiek dzięki temu. Cały wywiad zobaczysz tu: Hejt za emocje? Maciej Pela mówi o ojcostwie bez wstydu.
Maciej Pela o ojcostwie po rozstaniu: „To obnażyło moje słabości”
O jego życiu prywatnym w ostatnich miesiącach mówiło się dużo. Czasem za dużo. Nagłówki żyją emocją, ale za nimi zawsze stoi człowiek i dzieci, które potrzebują stabilności. W tej rozmowie Maciej Pela nie wraca do medialnego szumu. Opowiada o ojcostwie po rozstaniu – o momencie prawdy, który obnażył jego słabości i zmusił do wprowadzenia porządku tam, gdzie wcześniej rządziła improwizacja.
Są takie momenty w rodzicielstwie, które nie tylko wzruszają, ale też konfrontują z tym, kim jesteśmy, jak funkcjonujemy, z czego się składamy. – Ojcostwo w tej formie, w której jestem teraz, obnażyło u mnie brak zorganizowania – mówi wprost Maciej Pela. I dodaje, że to nie była szybka zmiana. To był proces. „Zawsze płynąłem. Aż nagle trzeba było wprowadzić totalny Ordnung” Przez lata żył artystycznie. Improwizacja. Hip-hopowe jamy. Pociąg do innego miasta bez planu. Chaos, który był częścią tożsamości. – Moje życie polegało na tym, że nigdy nie wiedziałem, w jakim mieście wyląduję – wspomina. Ten styl życia wpływał na wszystko. – To wszystko tak sobie płynęło – mówi. Aż przyszedł moment, w którym sytuacja wymagała – jak sam to określa – „niemieckiego porządku”. Totalnego Ordnungu. Gdy został z dziećmi i musiał przejąć pełną odpowiedzialność za codzienność, spontaniczność przestała wystarczać. Trzeba było nauczyć się planować, organizować, przewidywać. – Musiałem się tego nauczyć. To obnażyło, że nie mam tej umiejętności. Ale to jest wspaniałe, że mogłem się tego nauczyć – przyznaje. Słabość, która stała się kompetencją W rodzicielstwie często myślimy, że powinniśmy być ogarniający i stabilni, tymczasem ono bardzo szybko pokazuje nam obszary, nad którymi nigdy wcześniej nie pracowaliśmy. U Maćka była to organizacja, u kogoś innego będzie cierpliwość, u jeszcze kogoś – umiejętność proszenia o pomoc. Najważniejsze w tej historii nie jest to, że musiał się zmienić. Najważniejsze jest to, że nie stracił siebie. – Nauczyłem się porządku, nie zatracając tej artystycznej, hip-hopowej duszy – mówi. Bo wciąż tańczy. Wciąż potrafi być „szalony na parkiecie”. Wciąż komunikuje się z córkami językiem zabawy. Zresztą – jak opowiada – domowe wyścigi bobslejów na kocu i dziecięcej wanience skończyły się kiedyś rozwaloną piszczelą. Był sylwester. Miał pracować. Skończyło się bólem i śmiechem. I właśnie to jest balans. Dwa banany w głowie Pytam, czy porządek w domu przełożył się na porządek w głowie. – W mojej głowie są dwa banany, które się wiecznie kłócą – odpowiada z uśmiechem. I dodaje, że wcale nie chce mieć idealnego porządku w głowie. Lubi swój twórczy chaos. Lubi to, że nie musi już udawać kogoś bardziej „poważnego”, niż jest. – Przestałem siebie wprowadzać w schemat, w którym być nie chcę. Wchodzić w ciuchy, w których chodzić nie chcę. To nie brzmi jak bunt. To brzmi jak dojrzałość. Ojcostwo jako powrót do siebie W tej rozmowie najmocniej wybrzmiewa jedno: im bardziej wracamy do siebie, tym lepiej działa rodzicielstwo. Nie chodzi o perfekcję. Nie chodzi o idealny porządek. Nie chodzi o to, by nagle stać się kimś innym. Chodzi o rozwój, który nie niszczy tożsamości. Ojcostwo po rozstaniu nie zabrało mu tego, kim jest. Zmusiło go do uporządkowania życia, ale pozwoliło zachować szaleństwo, które buduje relację z dziećmi. Może właśnie na tym polega dojrzałość rodzica: na znalezieniu własnego „Ordnungu” – bez utraty siebie. Ten odcinek „Mamy to!” to rozmowa o balansie między chaosem a strukturą. O tym, że słabości nie są porażką, ale punktem wyjścia. I że nawet gdy wokół jest medialny szum, najważniejsze rzeczy dzieją się w ciszy – w codzienności z dziećmi. Cały wywiad zobaczysz tu: Hejt za emocje? Maciej Pela mówi o ojcostwie bez wstydu.
„Można być bardzo biednym, mając bardzo dużo pieniędzy”. Bogactwo to nie pieniądze
Pierwsze zdanie brzmi niewinnie, ale zostaje w głowie na długo: „Mamy bardzo biedne definicje bogactwa”. Bo kiedy mówimy „bogaty”, niemal automatycznie myślimy: pieniądze. Konto. Cyfry. Sukces mierzony kwotą. A potem pada kolejne zdanie, jeszcze mocniejsze: „Można być bardzo biednym, mając bardzo dużo pieniędzy”.
I w tym momencie coś pęka. Bo nagle okazuje się, że problem nie leży w liczbach, tylko w głowie. Bogaty umysł to nie stan na koncie W rozmowie, którą możecie obejrzeć na kanale YouTube Mamotoja, pada definicja bogactwa, której rzadko się dziś używa. Bogactwo nie jako „więcej”, ale jako „mam dokładnie to, co chcę mieć, i radzę sobie z resztą”. To stan umysłu, a nie stan konta. Bardzo mocny jest moment, w którym Julia Izmałkowa opowiada o krótkiej, pozornie zwyczajnej sytuacji. Mówi komuś: „pewnie jesteś bardzo zajęty”. A w odpowiedzi słyszy: „Nie, ja mam czas”. I to zdanie uderza jak obuchem. Bo kiedy ostatnio ktoś powiedział nam spokojnie, bez pośpiechu: „mam czas”? Czas jako definicja luksusu To właśnie ten moment w wywiadzie robi ogromne wrażenie. „Mam czas” nie oznacza braku obowiązków. Oznacza, że ktoś nie żyje w permanentnym poczuciu braku, biegu, zadyszki. Nie jest „chomikiem w kołowrotku”. Bogaty umysł – jak pada w rozmowie – to umysł zasobów. Czasowych, emocjonalnych, relacyjnych. To ktoś, kto ma czas dla ważnych ludzi i ważnych spraw. Kto nie żyje w ciągłym napięciu „zaraz, szybko, jeszcze tylko to”. I trudno nie pomyśleć: ilu z nas naprawdę tak żyje? Chcemy wszystkiego natychmiast. I to nas zubaża Druga ważna myśl z wywiadu dotyka czegoś, co wszyscy znamy aż za dobrze – potrzeby natychmiastowych rozwiązań. Chcemy „plastra”. „Aspiryny”. Szybkiego efektu bez refleksji. Gdyby dało się w dwie godziny zostać bogatym, każdy by to zrobił. Gdyby wystarczył jeden kurs, jeden zestaw nawyków, jedna poranna rutyna z matchą i medytacją – wszyscy bylibyśmy spełnieni. Ale takiej formuły nie ma. I bardzo trudno się z tym pogodzić. Problem polega na tym, że zamiast zatrzymać się i zapytać „dlaczego boli?”, wolimy połknąć tabletkę i iść dalej. Bez namysłu. Bez refleksji. Bez pytania o cenę. Każda decyzja ma koszt. I rzadko go liczymy Jednym z najmocniejszych fragmentów rozmowy jest ten o „liczeniu ceny”. Bo nasza pensja to nie tylko kwota, która wpływa na konto. To także godzina powrotu do domu. To obecność (lub jej brak) przy wieczornej bajce. To poziom stresu, który przynosimy ze sobą do relacji. To pytanie, czy po pracy mamy jeszcze energię na bycie z bliskimi. Czy jesteśmy „naładowani”, czy raczej emocjonalnie wypaleni. To wszystko jest kosztem – albo zasobem – naszej pracy i naszych wyborów. A my bardzo często patrzymy wyłącznie na cyferki. I to – jak pada wprost w wywiadzie – jest właśnie biedny umysł. Szczęście też jest formą zapłaty To, czy jesteśmy szczęśliwi. Czy czujemy sens. Czy budzimy się w poniedziałek z myślą „chcę”, a nie „muszę”. To również jest zapłata. Albo cena, jeśli tego nie ma. Nie da się ocenić, czy coś jest „lepsze” lub „gorsze”, porównując wyłącznie liczby. Bo my nie jesteśmy tylko liczbami. Jesteśmy ludźmi – z emocjami, relacjami, granicami i potrzebą sensu. Ten wywiad nie daje gotowych recept. Nie obiecuje szybkich efektów. Ale robi coś znacznie ważniejszego – zatrzymuje i zmusza do myślenia. Całą rozmowę obejrzysz na kanale YouTube Mamotoja. Jeśli czujesz, że temat bogactwa, pracy, ceny i sensu dotyczy także ciebie – ten wywiad naprawdę warto zobaczyć w całości.
„Siedziałaś w domu, czyli nic nie robiłaś?”. Ta praca jest warta 15 tysięcy miesięcznie
Przez lata słyszały, że „siedzą w domu”. A to, co robią każdego dnia, ma realną wartość — liczona w tysiącach złotych. Olga Kozierowska wprost mówi o stereotypach, które niszczą związki, i o pracy, której wciąż nie umiemy nazwać pracą.
Jeszcze zanim pojawi się dziecko, wiele par wierzy, że żyje w partnerskim układzie. Dzielą się obowiązkami, wspólnie ogarniają codzienność, wszystko „jakoś działa”. Problem zaczyna się później — wtedy, gdy role przestają być negocjowane, a zaczynają być… oczywiste. W rozmowie Olga Kozierowska przywołuje historie młodych kobiet, które po narodzinach dziecka przeżyły szok. Nie dlatego, że macierzyństwo okazało się trudne. Ale dlatego, że nagle usłyszały: „siedziałaś w domu”. Jakby cały dzień pracy, opieki, organizowania życia i emocji nie liczył się wcale. Ten jeden zwrot uruchamia lawinę. Zmęczenie, poczucie bycia niewidzianą, pretensje o pieniądze, o czas, o bliskość. A statystyki są bezlitosne — konflikty finansowe i nierówny podział obowiązków to dziś jedne z głównych powodów rozpadu związków. W nowym odcinku "Mamy to!" Kozierowska mówi wprost, ile warta jest nieodpłatna praca w domu i dlaczego brak rozmów „przed” tak często kończy się kryzysem „po”. To rozmowa o pieniądzach, stereotypach i oczekiwaniach, które wciąż rzadko padają na głos — a mają realną cenę.
Czy istnieją zdrowe słodycze? Ekspertka nie pozostawia wątpliwości
Zdrowe batoniki, fit ciastka i słodkie przekąski dla dzieci – czy naprawdę są lepsze od zwykłych słodyczy? Dietetyczka mówi wprost: obalamy mity o cukrze.
Słodycze w diecie dziecka: zakazy, złoty środek i rodzicielski chaos W tym odcinku bierzemy pod lupę temat, który zna każdy rodzic – cukier w diecie dziecka. Jedni wprowadzają totalny zakaz, inni mówią „dzieciństwo musi mieć smak”, a większość gubi się w gąszczu porad i sprzecznych badań. Naszą gościnią jest Agata Gwiazdowska – mama 5-letniej Heleny, kulinarna pasjonatka, promotorka zdrowego podejścia do jedzenia i twórczyni, którą na Instagramie śledzi ponad 43 tysiące osób. Rozmawiamy o tym, czy w ogóle da się znaleźć „słodki złoty środek” między zakazami a pełną swobodą. W odcinku usłyszysz m.in.: Jak wygląda podejście Agaty do słodyczy w życiu jej córki? Czy zamienniki słodyczy naprawdę są zdrowe? Jak reagować, gdy ktoś daje dziecku cukierka bez pytania? Dlaczego zakazy mogą wywołać odwrotny efekt? Jakie produkty warto mieć w domu, by unikać sklepowych słodyczy? Oglądaj i subskrybuj „Mamy to!” na YouTube Mamotoja!
Miałam łzy w oczach. Szczere wyznanie Rudej z Red Lips łapie za gardło
To nie jest zwykła rozmowa. To opowieść o bólu, nadziei i sile, jakiej potrzebuje każda kobieta, która marzy o dziecku. Joanna „Ruda” Lazer w podcaście „Mamy To!” mówi szczerze o latach starań, in vitro i ciąży, na którą czekała latami. Jej słowa wzruszają i zostają w pamięci na zawsze.
To była droga pełna łez i prób Ruda nie ukrywa, że macierzyństwo przyszło do niej po latach walki. Każdy krok – od badań, przez zastrzyki, po czekanie na wyniki – wymagał ogromnej siły. Takie doświadczenie zmienia wszystko. I ciało, i duszę. „Bez wsparcia nie dałabym rady” W szczerej rozmowie z Martą Kabulska wokalistka podkreśla, jak wielką rolę odegrał w tej drodze jej mąż, Łukasz Lazer. Choć to ona była w centrum leczenia, on przeżywał to razem ze nią i był największym wsparciem. To była ich wspólna walka „Chcę, żeby inne kobiety wiedziały, że nie są same” Dziś, będąc na końcówce ciąży, patrzy na swoją historię z wdzięcznością. Nie ukrywa, że mówi głośno o in vitro, bo chce dawać nadzieję innym. „Przez lata czułam się sama. Dziś wiem, że takich kobiet jest wiele. Nie musimy się wstydzić. Możemy mówić o tym głośno.” Zobacz podcast z Rudą To jedna z najbardziej poruszających rozmów, jakie miałam okazję przeprowadzić. Jeżeli znasz kogoś, kto mierzy się z trudnościami w drodze do macierzyństwa – ta rozmowa da im siłę i nadzieję.