„Zwróciłam uwagę matce, której dziecko bez przerwy rzucało mięsem na placu zabaw. Usłyszałam, że to tylko niewinny kolokwializm”
Chciałam tylko poprosić o reakcję, bo to, co usłyszałam z ust dziecka, przyprawiło mnie o zimny dreszcz. W odpowiedzi usłyszałam, żebym lepiej zajęła się swoim synem.
Osiedlowy plac zabaw przy naszej ulicy zawsze wydawał mi się takim małym azylem. Ławki pod kasztanami, piaskownica, huśtawki, które skrzypią tak samo od lat. Przychodziłam tam z synem codziennie po odbiorze z przedszkola, żeby mógł się wybiegać, zanim wrócimy do domu i zabierzemy się za obiad, kąpiel i całą tę wieczorną krzątaninę. To był nasz mały rytuał – godzina na świeżym powietrzu, kilka rozmów z innymi mamami, poczucie, że wszyscy jesteśmy w tym razem. Tamtego dnia nic nie wskazywało, że coś się zmieni. Słońce jeszcze grzało, chociaż był już wrzesień, dzieci biegały między huśtawkami, a ja siedziałam na ławce z telefonem, odpisując na wiadomość od siostry. I wtedy usłyszałam to po raz pierwszy. Słowa, które nie powinny paść z ust dziecka Chłopiec, może siedmioletni, stał przy zjeżdżalni i krzyczał do kolegi coś, co normalnie usłyszałabym może w jakimś filmie dla dorosłych, ale nie z ust dziecka. Wulgaryzmy leciały jedne za drugimi, płynnie, bez wahania, jakby to były słowa równie naturalne jak „cześć” czy „do widzenia”. Mój syn, który akurat bawił się w piaskownicy, podniósł głowę i spojrzał w tamtą stronę z wyraźnym zainteresowaniem. Poczułam, jak serce mi przyspiesza. Nie dlatego, że jestem przewrażliwiona – naprawdę staram się nie robić z afery z niczego. Ale to było coś innego. Te słowa padały głośno, wyraźnie, bez cienia zawstydzenia, jakby chłopiec był przekonany, że nic w tym dziwnego. Spojrzałam w stronę matki, która siedziała kilka ławek dalej, wpatrzona w telefon. Nie zareagowała. Chłopiec kontynuował, teraz już z drugim kolegą, który zaczął go naśladować. Musiałam coś powiedzieć, ale reakcja mnie wmurowała Zastanawiałam się przez chwilę, czy to moja sprawa. Ale zobaczyłam, jak mój syn uważnie przysłuchuje się tym okrzykom, zrozumiałam, że nie mogę siedzieć i milczeć. Podeszłam do kobiety, starając się zachować spokojny i neutralny ton. – Przepraszam – zaczęłam. – Czy mogłaby pani zwrócić uwagę synowi? Te słowa, które mówi, są dość mocne, a dzieci wokół powtarzają. Kobieta podniosła wzrok, wyraźnie zirytowana tym, że przerwałam jej coś ważniejszego niż rozmowa ze mną. – To tylko takie słówka, wie pani, z internetu. Wszystkie dzieci to teraz mówią – odpowiedziała, wracając wzrokiem do telefonu. – Ale to nie zmienia faktu, że są wulgarne – powiedziałam, starając się nie podnosić głosu. – Może warto po prostu z nim porozmawiać, żeby zrozumiał, że nie wszędzie można tak mówić. Spojrzała na mnie z wyraźnym rozdrażnieniem. – Niech pani lepiej zajmie się swoim dzieckiem, dobrze? Ja wiem, co robię z moim. To był moment, w którym zrozumiałam, że nie o słowa tu chodzi Wróciłam na swoją ławkę, czując, jak twarz mi płonie. Nie z powodu wstydu, że się wtrąciłam, ale z frustracji, że moja uwaga została odebrana jako atak. Przecież nie chciałam pouczać nikogo, jak wychowywać dziecko. Chciałam tylko zwrócić uwagę na coś, co dotyczyło wspólnej przestrzeni, w której bawiły się wszystkie dzieci, nie tylko jej syn. Mój syn podszedł do mnie z piaskiem na rękach i zapytał, co znaczy słowo, które usłyszał. Musiałam wymyślić coś na poczekaniu, jakieś łagodne wyjaśnienie, które nie wprowadzi go w temat, na który jeszcze nie jest gotowy. Czułam się bezradna – nie dlatego, że nie umiałam odpowiedzieć synowi, ale dlatego, że sytuacja, którą chciałam załagodzić rozmową, rozrosła się w coś większego. Przez kilka następnych dni wracałam do tej rozmowy w głowie. Zastanawiałam się, czy przesadziłam, czy może powinnam była zareagować inaczej – spokojniej, z większym dystansem. Ale z drugiej strony wiedziałam, że milczenie nie było opcją. Place zabaw to nie prywatne mieszkania, gdzie każdy rodzic ustala własne zasady bez konsekwencji dla innych. To wspólna przestrzeń, w której dzieci uczą się od siebie nawzajem – dobrych i złych rzeczy. Sąsiedzkie reakcje mnie zaskoczyły − rodzice już nic nie mogą? Opowiedziałam o tej sytuacji koleżance, z którą często się spotykam na tym samym placu. Myślałam, że przyzna mi rację, ale jej reakcja mnie zdziwiła. – Wiesz, ja też czasem słyszę, jak dzieci powtarzają różne rzeczy z internetu – powiedziała. – Ale chyba trzeba to przeczekać. Dzieci są teraz inne, mają dostęp do wszystkiego. Nie da się tego kontrolować. Zastanowiło mnie to. Czy naprawdę zrezygnowaliśmy z prób wpływania na to, jak dzieci się do siebie odnoszą, tylko dlatego, że internet daje im dostęp do wszystkiego? Wydawało mi się, że właśnie z tego powodu powinniśmy być bardziej, nie mniej, zaangażowani. Inna sąsiadka, którą spotkałam kilka dni później, miała inne podejście. – Dobrze, że coś powiedziałaś – stwierdziła. – Ja też to słyszałam, ale nie miałam odwagi się wtrącić. Bałam się, że wyjdę na przemądrzałą. To mnie uspokoiło. Może nie byłam jedyną osobą, która czuła dyskomfort, tylko jedyną, która zdecydowała się coś powiedzieć. „Chciałam przeprosić za tamto” Parę tygodni później zauważyłam matkę tego chłopca na osiedlowym spotkaniu rodziców, zorganizowanym przez radę osiedla w sprawie remontu placu zabaw. Siedziała nieco na uboczu, wyraźnie zmęczona. Rozmowa zeszła na temat zasad korzystania z przestrzeni wspólnej, a jedna z organizatorek wspomniała o konieczności wzajemnego szacunku między rodzinami. Po spotkaniu podeszła do mnie mama przeklinającego chłopca. – Chciałam przeprosić za tamto – powiedziała, nie patrząc mi w oczy. – Miałam ciężki tydzień i chyba wyładowałam się na pani, mimo że nie miała pani nic wspólnego z tym, co mnie gryzło. Byłam zaskoczona tą szczerością. – Rozumiem – odpowiedziałam. – Wiem, że czasem trudno usłyszeć uwagę dotyczącą dziecka, nawet jeśli jest wypowiedziana bez złych intencji. – Rozmawiałam z synem – dodała po chwili. – Powiedział, że usłyszał te słowa w jakimś filmiku, który obejrzał u kolegi. Nie miałam pojęcia, że aż tak dużo czasu spędza przed ekranem, kiedy jestem zajęta. Zrozumiałam swój błąd Słuchając jej, uświadomiłam sobie, że moja reakcja tamtego dnia, choć uzasadniona, mogła być odebrana zbyt surowo, bez uwzględnienia tego, że każda rodzina ma swoje trudności, o których nie wiemy. Nie zmieniało to faktu, że słowa, które słyszały nasze dzieci, wymagały reakcji – ale sposób, w jaki to zrobiłam, mógł być łagodniejszy, bardziej empatyczny. – Może następnym razem, kiedy coś mi się nie spodoba, spróbuję zapytać, zamiast od razu prosić o zmianę – powiedziałam, uśmiechając się lekko. Ona też się uśmiechnęła, choć widziałam, że wciąż czuje się niezręcznie. – A ja spróbuję bardziej uważać na to, co syn ogląda w domu. Chyba obie mamy czego się uczyć. Nowy rozdział na osiedlowym placu zabaw Od tamtej rozmowy nasze relacje na placu zabaw zmieniły się nie dramatycznie, ale zauważalnie. Zaczęłyśmy zamieniać kilka słów, kiedy nasze dzieci bawiły się razem, czasem żartować, czasem dzielić się drobnymi radami. Nie stałyśmy się bliskimi przyjaciółkami, ale zniknęło napięcie, które powstało tamtego dnia. Czasem zastanawiam się, jak wiele nieporozumień między rodzicami wynika nie z różnicy wartości, ale z chwilowego zmęczenia, presji i braku czasu na spokojną rozmowę. Tamta sytuacja nauczyła mnie, że warto reagować na to, co dzieje się w naszym wspólnym otoczeniu, ale równie ważne jest robienie tego z wyczuciem, bez oceniania drugiej osoby na podstawie jednego zdarzenia. Mój syn wciąż bawi się na tym samym placu, a ja wciąż siadam na tej samej ławce pod kasztanami. Czasem słyszę, jak dzieci powtarzają jakieś słowo z internetu, ale teraz reaguję inaczej – rozmawiam, pytam, staram się zrozumieć kontekst, zanim wydam ocenę. To nie zawsze łatwe, ale chyba właśnie tak wygląda bycie częścią wspólnoty – uczymy się od siebie nawzajem, nawet z tych niezręcznych momentów. Justyna, 35 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Pojechaliśmy do Grecji na wakacje z naszym Stasiem, a wróciliśmy z obcym dzieckiem. Już nigdy nie zaufam mężowi” Wychowawczyni kolonijna nigdy czegoś takiego nie widziała. „Antek wyjął z portfela 200 zł. Gdy zobaczyłam, co robi, od razu zadzwoniłam do rodziców” „Justysia była naszą wyczekaną córeczką. Zaślepieni miłością długo nie widzieliśmy, jaka jest naprawdę. Aż do tamtej nocy nad jeziorem”
Dziecko uzależnione od telefonu komórkowego [OBJAWY + JAK POMÓC]
Podejrzewasz, że twoje dziecko jest uzależnione od telefonu komórkowego? Fonoholizm dotyka coraz większą liczbę dzieci. Jest to jedna z form uzależnienia behawioralnego, które objawia się nałogowym i patologicznym używaniem telefonu komórkowego. Sprawdź jego objawy i dowiedz się, czy twoje dziecko nie jest uzależnione.
Coraz młodsze dzieci cierpią z powodu uzależnienia od telefonu. Niestety wielu rodziców nie potrafi rozpoznać wczesnych objawów uzależnienia u swoich pociech. Dowiedz się, co możesz zrobić, jeśli podejrzewasz, że twoje dziecko jest uzależnione od telefonu. Spis treści: Dziecko uzależnione od telefonu – objawy Co robić gdy podejrzewasz, że twoje dziecko jest uzależnione od telefonu? Dziecko uzależnione od telefonu – jak pomóc? Dziecko uzależnione od telefonu – objawy Rozpoznanie uzależnienia u dziecka nie zawsze jest takie proste. Szczególnie że współcześnie większość życia toczy się w świecie wirtualnym, a korzystanie z telefonu komórkowego jest nieuniknione. Najczęściej pojawiające się objawy uzależnienia dziecka od telefonu komórkowego to: Brak innych zainteresowań i utrata zainteresowania innymi dotychczasowymi aktywnościami, takimi jak zabawa z dziećmi na dworze. Dziecko ma problem z nauką, np. z czytaniem, nie odrabia zadań domowych. Unikanie kontaktów z rodziną i rówieśnikami, a czas przeznaczony na kontakty z innymi ludźmi dziecko wykorzystuje na zabawę smartfonem. Czas przeznaczony na korzystanie z telefonu wymyka się dziecku spod kontroli (dziecko nie potrafi samodzielnie ograniczyć korzystania z telefonu mimo wcześniejszych ustaleń). Dziecko ucieka w świat wirtualny, jeśli pojawiają się problemy, z którymi nie umie sobie poradzić. Na ograniczenie możliwości korzystania z telefonu dziecko reaguje rozdrażnieniem, a nawet agresją. Dziecko kłamie i zaniża ilość czasu spędzonego z telefonem. Mimo prób i wcześniejszych deklaracji dziecko nie umie ograniczyć używania telefonu. Dziecko używa telefonu, aby poprawić sobie nastrój. Zauważasz, że twoje dziecko częściej korzysta z telefonu niż dotychczas. Dziecko stale myśli o telefonie i ma silne pragnienie nieustannego sprawdzania, co nowego pojawiło się w sieci, np. w mediach społecznościowych. Jeśli w ostatnich 6 miesiącach zauważyłaś u swojego dziecka kilka objawów z powyższej listy, to możesz być zaniepokojona. Co robić gdy podejrzewasz, że twoje dziecko jest uzależnione od telefonu? Jeśli podejrzewasz, że twoje dziecko jest uzależnione od telefonu, nie podejmuj pochopnych decyzji, często w emocjach. Szczerze i na spokojnie porozmawiaj z dzieckiem, jasno określ swoje obawy. Gdy szczera rozmowa nie przyniesie oczekiwanych rezultatów, zacznij obserwować dziecko. Kluczowe jest nie tylko to, w jakich momentach korzysta z telefonu, ale także dlaczego. Istnieje różnica między bezproduktywnym przeglądaniem Internetu a uzależnieniem. Być może twoje dziecko sięga po telefon, ponieważ się nudzi, czuje się samotne, odrzucone. Wtedy rozwiązaniem będzie wspólne spędzanie czasu. W takiej sytuacji warto rozbudzić w dziecku zainteresowanie innymi aktywnościami, np. plastycznymi czy fizycznymi. Zorganizowana forma aktywności, taka jak zajęcia sportowe, plastyczne, muzyczne będzie miała nie tylko pozytywny wpływ na rozwój zainteresowań, ale także pozwoli twojemu dziecku na poznanie innych dzieci o podobnych pasjach. Dziecko uzależnione od telefonu – jak pomóc? Właściwe rozpoznanie sytuacji to klucz do udzielenia dziecku pomocy. Jeśli uzależnienie dziecka od telefonu jest w początkowej fazie, wtedy pomocne będzie wspólne (razem z dzieckiem) ustalenie harmonogramu dnia i konsekwentne trzymanie się ustaleń. Rodzice lub opiekunowie powinni kontrolować czas spędzony przez dziecko na korzystaniu z telefonu komórkowego. Zmiany powinny następować stopniowo, nawet do całkowitego wyeliminowania smartfonu z życia dziecka. Przyjmując taką strategię, bardzo ważne jest nagradzanie dziecka za nawet najmniejsze sukcesy i postępy, aby wzmocnić motywację pociechy. Wtedy proces zmian nie będzie tak drastyczny. Jeśli to nie przyniesie oczekiwanej poprawy, warto zasięgnąć specjalistycznej porady i skonsultować się z psychologiem. Być może, w takiej sytuacji, rozwiązaniem będzie nie tylko indywidualna terapia dziecka, ale także rodziców lub całej rodziny w celu ustalenia przyczyn, a w konsekwencji zmiany relacji, jakie panują w rodzinie. Zadaniem rodziców lub opiekunów jest stworzenie takiej sytuacji, w której dziecko jest w stanie zachować równowagę pomiędzy życiem offline i online. Zobacz także: Błędy wychowawcze: 10 najczęstszych błędów rodziców [WIDEO] Wychowanie bezstresowe: pomocne czy krzywdzące? Definicja, wady i zalety, skutki Jak wychować szczęśliwe dziecko? Jest 1 warunek! – mówi psycholog [WIDEO]
Socjoterapia – na czym polega i jakie daje korzyści
Socjoterapia to terapia społeczna, która jest częścią terapii zajęciowej. Kierowane na nią są osoby, które mają problemy emocjonalne i zaburzenia zachowania. Socjoterapia ma działanie terapeutyczne, rozwojowe i edukacyjne.
Socjoterapia, zwana też terapią społeczną, tylko wtedy przynosi dobre rezultaty, gdy na zajęciach panuje dobra atmosfera, nie ma konfliktów, a uczestnicy czują się bezpiecznie i komfortowo. Na zajęciach socjoterapeutycznych kluczową rolę odgrywa dobry kontakt z terapeutą, rodzaje aktywności, w jakich biorą udział uczestnicy oraz rodzaj zaburzeń z jakimi zmagają się pacjenci. Spis treści: Socjoterapia Cele socjoterapii Socjoterapia dla dzieci Socjoterapia Socjoterapia wykorzystuje wpływ środowiska społecznego, pozytywne oddziaływanie grupy społecznej oraz interakcje społeczne. To dlatego socjoterapia odbywa się w grupie, aby między uczestnikami miały szansę odbywać się interakcje i nawiązywać relacje. Terapia społeczna uczy nowych sposobów myślenia i radzenia sobie z problemami. Socjoterapia jest skuteczną metodą leczenia zaburzeń lękowych, osobowości, odżywiania się, a także łagodzenia problemów emocjonalnych. Jej zastosowanie jest bardzo szerokie – od terapii dzieci po terapię osób niepełnosprawnych i osadzonych w zakładach karnych. Socjoterapię stosuje się u dzieci nadmiernie nieśmiałych, zalęknionych, cierpiących na fobię szkolną. Pomaga dzieciom z wadami wymowy oraz agresywnym i takim, które nie potrafią dobrze funkcjonować w grupie. Z kolei dzieciom autystycznym ułatwia poznanie wzorców zachowań i przyswojenie norm. Cele socjoterapii Istnieją trzy cele socjoterapii. W zależności od grupy i potrzeb jej członków terapeuta może przenosić nacisk na jeden z nich albo pracować we wszystkich trzech obszarach. Cel terapeutyczny socjoterapii. Chodzi o nauczenie pacjentów pewnych umiejętności psychologicznych, które pozwalają łagodzić skutki stresu i kontrolować trudne emocje. Dzięki temu osoba poddana terapii staje się pewna siebie i kształtuje pozytywny obraz swojej osoby. Cel edukacyjny socjoterapii. Terapeuta tak organizuje zajęcia, aby dzięki nim przekazywać zasady obowiązujące w grupie społecznej, a także rządzące nią normy i reguły. Pacjenci uczą się rozpoznawać emocje, nazywać je i wyrażać w akceptowalny społecznie sposób. Ułatwia to poznawanie samego siebie i zrozumienie innych ludzi. Cel rozwojowy socjoterapii. Aby zrealizować to zadanie, zajęcia dobiera się do potrzeb wynikających z wieku uczestników. U dzieci terapeuta pracuje nad zdobywaniem wiedzy i rozwojem motoryki, u nastolatków pracuje głównie nad emocjami, a u osób dorosłych nad sposobami samorealizacji pacjentów, sposobami radzenia sobie ze stresem i zaspokojenia potrzeby aprobaty społecznej. Socjoterapia dla dzieci Organizowana jest w grupach dzieci w podobnym wieku i, w idealnych warunkach, z podobnymi problemami. Zajęcia trwają od 60 do 120 minut i im młodsze dzieci, tym większą część zajęć terapeuta organizuje w postaci gier i zabaw terapeutycznych. Socjoterapia dla dzieci sprawdza się w przypadkach, gdy dziecko lub nastolatek: jest nadpobudliwe wycofane agresywne lub konfliktowe często pełni w grupie rolę kozła ofiarnego jest wyśmiewane nie nawiązuje dobrych relacji z rówieśnikami albo dorosłymi ma niskie poczucie własnej wartości nie umie zdrowo rywalizować i przegrywać nie potrafi wyrażać i rozładowywać emocji w akceptowalny sposób. Na początku terapii dzieci wzajemnie się poznają i budują zaufanie do terapeuty. Wprowadza on zasady i normy, które obowiązują na zajęciach, co zwiększa poczucie bezpieczeństwa pacjentów. W kolejnym etapie rozpoznaje się tworzące się między dziećmi relacje i w razie potrzeby je koryguje. Następnie cała grupa realizuje zadania przygotowane przez prowadzącego. Zajęcia można prowadzić w salkach terapeutycznych, ale też w plenerze. W socjoterapii dzieci wykorzystuje się takie techniki jak: rysunek terapeutyczny trening interpersonalny gry i zabawy z podejmowaniem różnych ról w grupie opowiadania terapeutyczne i ich omawianie (np. bajkoterapia) tworzenie kodeksu złości, czyli zasad, na jakich można wyrazić negatywne emocje i na jakich nie powinno się tego robić drama, czyli wcielanie się w role i wypowiadanie konkretnych komunikatów i zwrotów. Dzięki socjoterapii dzieci poznają same siebie, swoje mocne i słabe strony, swoje zdolności i talenty, co znacząco podnosi ich samoocenę. Przekonują się też, że przestrzeganie norm społecznych pomaga nawiązywać satysfakcjonujące relacje z innymi. Uczą się rozpoznawać emocje i je wyrażać oraz radzić sobie z trudnymi sytuacjami. Zdobywają umiejętność stawiania granic, odmawiania, przełamywania nieśmiałości, ale też podejmowania decyzji i brania za nie odpowiedzialności. Sprawdź także: Terapia integracji sensorycznej Problemy z zachowaniem dziecka – pomoże terapia behawioralna Na czym polega terapia pedagogiczna
Przebiegłe, złośliwe, uparte? To wszystko przez jego znak zodiaku
Złe zachowanie dziecka może zależeć od jego znaku zodiaku. Zobacz, co cię czeka!
Twój maluch lubi robić histerię, bałagan i nie potrafi się skupić? Martwisz się, że popełniasz błędy wychowawcze i nie potrafisz nauczyć dziecka grzecznego zachowania? Nic z tych rzeczy! Wiele cech charakteru maluch ma już zapisane w momencie urodzenia. Miesiąc urodzenia ma znaczenie! Nawet nie zdajesz sobie sprawy, jak wielkie znaczenie dla osobowości twojego dziecka ma miesiąc, w którym je urodziłaś. To może wiele tłumaczyć w zachowaniu malucha, na które nie zawsze mamy wpływ. Sprawdź, czego możesz się spodziewać po swoim dziecku na podstawie jego znaku zodiaku. Uwaga, poniższe opisy potraktuj z przymrużeniem oka! Wodnik (21 stycznia - 19 lutego) Jeżeli twój maluch jest spod tego znaku, bardzo lubi dowcipkować, wygłupiać się i być zabawnym. Jest jedno, ale... lubi to robić kosztem innych. To dlatego, że sam nigdy do żartów nie podchodzi bardzo osobiście. Niestety takim zachowaniem twój mały Wodnik może dać ostro popalić swojemu młodszemu rodzeństwu. Ryby (20 lutego - 20 marca) Twoja Rybka jest bardzo towarzyska na co dzień, ale jak wstanie z łóżka lewą to lepiej zejść jej z drogi. Bywa emocjonalnie napięta i niestety dosyć długo potrafi trzymać uraz. Mogą przydać ci się talenty dyplomatyczne. Baran (21 marca - 19 kwietnia) Maluchy Baranki są niecierpliwe, działają impulsywnie, gdy rzeczy idą nie po ich myśli. Możesz mieć kłopot z opanowaniem sytuacji na placu zabaw, jeżeli inny maluch odmówi twojemu zabawki. Byk (20 kwietnia - 20 maja) Małe Byczki są wyjątkowo uparte i nieustępliwe, jeżeli już dojdzie do kłótni. Są twardym przeciwnikiem – na wszystko znajdą argumenty. Nie jest łatwo z nimi wygrać. Bliźnięta (22 maja - 21 czerwca) Jedną z najgorszych cech tego znaku jest zdolność do bycia przebiegłym, więc powinnaś już teraz zacząć myśleć, jak nie dać się przechytrzyć. Sprytnie wykorzystają twoją nieuwagę i np. popchną siostrę. Na pewno zauważą też, gdzie cichcem chowasz czekoladę na czarną godzinę. Rak (22 czerwca - 22 lipca) Przygotuj się na poważne wahania nastroju, szczególnie jeżeli maluch zbyt długo jest bez drzemki lub jedzenia. Małe Raczki są nieprzewidywalne emocjonalnie, jeżeli dopadnie je uczucie przytłoczenia. Lew (23 lipca - 21 sierpnia) Straszny bałaganiarz i bardzo nie lubi sprzątać po zabawie. Choćbyś nie wiem, ile razy o to prosiła, nie zrobi tego – Lewki są upartymi leniuszkami. Panna (22 sierpnia - 23 września) Chodząca perfekcja, dlatego nawet o milimetr nie odpuści, jeżeli coś ma być tak, jak sobie wymyśliła. Maluszki Panienki są bardzo mało elastyczne. Histeria murowana, jeżeli coś nie przebiega zgodnie z planem. Waga (23 września - 22 października) Mały roztrzepaniec, zapomina prawie wszystko i wszędzie. Kiedy już podrośnie, spodziewaj się co najmniej kilku dziennie spanikowanych połączeń telefonicznych pod tytułem: "Czy nie wiesz, gdzie jest moja gumka do włosów?" Skorpion (24 października - 22 listopada) Uważaj! Maluch może mieć mściwą naturę, a co gorsza jest też doskonałym planistą. Lepiej żyć z nimi w zgodzie. Strzelec (23 listopada - 22 grudnia) Mały Strzelec lubi spokój, dlatego źle się czuje zmuszany do reagowania w sytuacji, w których nie czuje się komfortowo. Unika konfliktów za wszelką cenę. Do tego stopnia, że możesz zacząć nabierać podejrzeń, czy w ogóle drzemią w nim jakieś silniejsze emocje. Koziorożec (23 grudnia - 20 stycznia) Urodzony pesymista, więc jeśli coś nie idzie po jego myśli, będzie długo nad tym rozpaczał. Możesz wierzyć lub nie. Możesz potraktować ten opis z przymrużeniem oka, nie traktując go ze śmiertelną powagą. Chociaż może znajdziecie w nim ziarenko prawdy o swoich maluchach? Źródło: popsugar.com
Problemy z zachowaniem dziecka? Te techniki to zmienią!
Naucz dziecka odpowiednich zachowań przy pomocy technik stosowanych przez behawiorystów. Dowiedz się, jak wprowadzać zasady, ustalać konsekwencje, czym są zasada babuni i kodeks złości.
W psychologii behawioralnej w centrum uwagi jest zachowanie dziecka. Behawiorysta jest obserwatorem – dokładnie obserwuje i opisuje zachowanie, a następnie usiłuje je zmienić. Terapia behawioralna, za pomocą swoich narzędzi i systemów motywacyjnych, ma na celu nauczenie dziecka pożądanych zachowań. Którym dzieciom przydadzą się metody behawioralne? Techniki behawioralne stosuje się z powodzeniem m.in. w terapii dzieci z ADHD czy zespołem Aspergera. Metody polecane przez behawiorystów można stosować w domu (rodzice), szkole (nauczyciele) i podczas terapii (terapeuci). Celem terapii behawioralnej jest modyfikowanie aktualnie występujących objawów czy problemowych zachowań przy zastosowaniu metod behawioralnych, opartych na różnych technikach uczenia. Techniki behawioralne są przydatnym narzędziem pracy z dzieckiem z różnego rodzaju trudnymi zachowaniami, np.: nadruchliwością, nadpobudliwością, zaburzeniami uwagi, agresją, nieradzeniem sobie z emocjami, niewykonywaniem poleceń, niestosowaniem się do obowiązujących zasad. Klasyczna psychologia behawioralna nie skupia się więc na przyczynach problemów, potrzebach czy emocjach, które mogą wywoływać niepożądane zachowania dziecka, a na uczeniu odpowiedniego zachowania, które ma zastąpić to niewłaściwe. Skuteczność metod behawioralnych Techniki proponowane przez behawiorystów mogą być stosowane jako stałe zasady domowe lub awaryjnie, w sytuacji, gdy pojawiają się problemy. Aby były skuteczne, rodzic (i/lub terapeuta) muszą trzymać się następujących założeń: trzeba stosować daną metodę przez około 2 tygodnie; jeśli po 2 tygodniach nie ma żadnej zmiany w zachowaniu, należy zmienić lub zmodyfikować metodę; sukcesem określa się 20 proc. poprawę zachowania, np. wybuchy złości dziecka trwają krócej i są mniej intensywne. Aby mówić o długotrwałej zmianie zachowania, musisz wprowadzić daną metodę na dłużej i nie rezygnować z niej po zauważeniu poprawy. Wzmacnianie i wygaszanie niepożądanych zachowań Wzmacnianie negatywnych zachowań dziecka może – paradoksalnie – przebiegać nawet poprzez "domowe kazania" czy zezłoszczenie się na dziecko. W ten sposób uczy się ono, że złe zachowanie wywołuje "nagrodę" w postaci uwagi rodzica. W psychologii behawioralnej nazywane to jest "negatywną uwagą". By dziecko przestało jej poszukiwać, autorzy książki "Sposób na trudne dziecko. Przyjazna terapia behawioralna", Artur Kołakowski i Agnieszka Pisula, psychiatrzy i terapeuci poznawczo-behawioralni, radzą, aby: jak najczęściej nagradzaj dziecko za pozytywne zachowania; poświęcaj dziecku dużo uwagi; nie nagradzaj niewłaściwych zachowań, czyli ignoruj je lub wyciągaj konsekwencje behawioralne. Spójrzmy na kilka narzędzi używanych przez behawiorystów – jak je stosować i na czym polegają? Przegląd narzędzi behawioralnych: ustalanie zasad Zanim zaczniesz stosować techniki behawioralne, powinnaś wraz z dzieckiem ustalić, jakie zasady obowiązują w waszym domu (przedszkolu, szkole itp.). Być może świat, w którym nie ma tylu zasad i reguł, jawi się nam jako przyjemniejsze miejsce do życia, jednak to właśnie zasady i granice są potrzebne, żebyśmy czuli się bezpiecznie. Jest to szczególnie ważne dla dzieci, które bardzo potrzebują jasnych reguł, często jednak wcale nie wiedzą, czego się od nich oczekuje, zwłaszcza że zasady panujące w domu zmieniają się np. w zależności od nastroju rodzica. Behawioralny system zasad to rodzaj szczegółowej instrukcji dla dziecka, dzięki której zawsze wie, jak powinno się zachowywać. Dobra zasada ma następujące cechy: zawiera wskazówkę (np. "Odrabiając zadanie, nie oglądamy telewizji"); jest krótka (łatwiej ją zapamiętać!); jest sformułowana pozytywnie (np. "Klocki chowamy do pudełka", zamiast: "Nie zostawiamy klocków na podłodze"). Jak wprowadzać zasady? Wprowadzając zasady, trzymaj się następujących zaleceń behawiorystów: wprowadzaj 1 zasadę na raz, maksymalnie dochodzimy do 6; często przypominaj zasady, by dziecko je zapamiętało; zasady obowiązują wszystkich członków rodziny; trzeba ich zawsze przestrzegać; nie podlegają dyskusji. Ustalanie konsekwencji w terapii behawioralnej Kiedy ustaliliście już zasady, przychodzi pora na określenie konsekwencji ich łamania. Konsekwencja w technice behawioralnej: wyciągana jest zaraz po niewłaściwym zachowaniu; jest zapowiedziana; odpowiednia do skali przewinienia; doprowadzona do końca (dobrze się zastanów, zanim dasz dziecku miesięczny szlaban na oglądanie TV!) Spodziewaj się tego, że w momencie wyciągania konsekwencji dziecko będzie niezadowolone. Może płakać, błagać lub kłócić się z tobą, po to, by uniknąć konsekwencji. Kluczem do skutecznego stosowania konsekwencji w terapii behawioralnej jest stanowcze jej egzekwowanie. W momencie jej wyciągania skup się na informowaniu dziecka o złamaniu zasady, a nie na emocjach. Co może być konsekwencją? Na przykład brak bajki na dobranoc, jeśli dziecko nie odrobiło zadania. Istnieją również konsekwencje naturalne, np. dziecko nie chciało się ubrać, więc nie zdążyło do kina – konsekwencją naturalną jest nieobejrzenie filmu. Nagrody behawioralne W różnych metodach behawioralnych dziecko może otrzymać nagrodę za swoje zachowanie. Nie musi to być nagroda materialna, ale coś miłego, na co umówicie się wspólnie. Przykładami takich nagród za zachowanie mogą być np.: dziecko wybiera w niedzielę, co zje na śniadanie; może grać na komputerze 30 minut dłużej; wspólne oglądanie bajki wybranej przez dziecko; gra z mamą w planszówkę. Ważne, aby nagrody były dostosowane do wieka dziecka i żeby nie mylić ich z prawami dziecka. Co to znaczy? Dziecko ma prawo do śniadania, ale już wybór tego, co zje, zwykle należy do rodzica. Jeśli może samo wybrać, jest to nagrodą. Dziecko ma prawo do zabawy, ale gra z mamą w wybraną przez siebie planszówkę może być nagrodą. Pochwały terapeutyczne Pochwała to jedna z podstawowych technik behawioralnych, stosowanych do zmiany niepożądanych zachowań dziecka, ponieważ: motywuje dziecko do wykonywania obowiązków; buduje pozytywną samoocenę dziecka; utrwala pozytywne zachowania; jest dla dziecka informacją o tym, co jest akceptowalnym zachowaniem. Stosując terapeutyczne pochwały, powinnaś chwalić dziecko za każdym razem, kiedy zaobserwujesz u niego pożądane zachowanie, które chcesz utrwalić, bo pojawia się rzadko, np. kiedy dziecko schowało klocki do pudełka, podzieliło się ciastkiem z bratem, odrobiło zadanie bez protestów itp. Chwal dziecko często, nawet kilka razy dziennie. Dobrze skonstruowana pochwała behawioralna składa się z 3 elementów: opis zachowania – opisujesz, co widzisz, jakbyś robiła zdjęcie ("Podzieliłeś się ciastkiem z bratem", "Klocki są w pudełku"); nazwa cechy – wybierasz cechę, którą chcesz wzmocnić ("To się nazywa koleżeństwo", "Jesteś życzliwy", "To się nazywa porządek"); pozytywna emocja – nazwij to, co czujesz ("Cieszę się", "To mi się podoba"). Skoro poznałaś już główne narzędzia behawioralne, przejdźmy do kilku stosowanych przez behawiorystów technik służących zmianie niewłaściwych zachowań dziecka. [CMS_PAGE_BREAK] Techniki behawioralne: zasada babuni, czyli zasada Premacka Skuteczną metodą behawioralną służącą uzyskaniu pożądanego zachowania u dziecka jest również zasada Premacka (nazwana tak na cześć jej twórcy, behawiorysty Davida Premacka). Nazywana również zasadą babuni, sprowadza się w skrócie do tego, że czynności, które dziecko lubi, wykorzystujemy do skłonienia go do wykonania czynności mniej przyjemnych. Przykłady zasady babuni: "Na komputerze grają te dzieci, które odrobiły lekcje" "Słodycze jedzą te dzieci, które zjadły obiad" "Czytam książkę dziecku, które schowało klocki do pudełka". W myśl zasady Premacka, jeśli dziecko robi najpierw coś miłego, a potem mniej lubianego, ta nielubiana czynność staje się dla niego karą, bo musiało przerwać zabawę. Jeśli jednak przyjemność ma nastąpić dopiero po mniej ciekawym zadaniu, sprzątanie, uczenie się itp. staje się czynnością zyskowną. Zmiana A Ta technika behawioralna ma na celu niedopuszczenie do złego zachowania. Warto po nią sięgać w pierwszej kolejności. Chodzi o to, by tak zmienić otoczenie, by dziecko nie zachowało się w sposób, który jest nieakceptowany. Jak to zrobić? Przyjrzyj się temu, kiedy dziecko zachowuje się źle i zmień jego otoczenie w taki sposób, żeby zachowanie się nie powtarzało, np. jeśli twoje dziecko rano wpada w histerię, bo nie znosi pośpiechu, wstawajcie wcześniej; jeśli nie może skupić się na odrabianiu lekcji, stwórz mu takie warunki, żeby w otoczeniu nie było żadnych rozpraszających bodźców, jeśli wyjście z nim do sklepu jest wyczerpujące, staraj się tak planować zakupy, by nie zabierać ze sobą dziecka. Przeczytaj też, jak w 6 krokach wydawać skuteczne polecenia. Systemy żetonowe Ta popularna metoda behawioralna jest skutecznym systemem motywacyjnym. Polega na zbieraniu przez dzieci punktów za wykonanie jakiegoś zadania, stosowanie się do zasad itd. Punkty sumują się , a ich liczba odpowiada konkretnej nagrodzie. I tak np. 3 punkty mogą oznaczać grę w planszówkę z tatą, ale dziecko może zbierać punkty dalej i nazbierać ich na przykład 7, za co może wybrać film na rodzinny seans filmowy, a nawet 20, za co w nagrodę pójdzie do zoo/kina itd. Kodeks złości Musisz pamiętać o tym, że złość jest potrzebnym uczuciem, zły może być tylko sposób jej okazywania. Tłumacz to dziecku i wyposaż je w odpowiednie narzędzia do radzenia sobie z silnymi emocjami. Kodeks złości jest dużą pomocą w pracy z dzieckiem, które nie radzi sobie z gniewem, reaguje agresywnie, nie potrafi konstruktywnie wyrażać złości. Polega on na sporządzeniu wspólnie kontraktu, a którym spisujecie, jak można zachowywać się w ataku złości, a czego nie wolno robić. Tu także warto pokusić się o sformułowania pozytywne, które – jak udowodniono w badaniach – są skuteczniejsze, np. "Trzymamy ręce przy sobie", zamiast "Nie bijemy" "Mówimy cicho", zamiast "Nie krzyczymy". Po ustaleniu tych zasad przechodzimy do uzgodnienia konsekwencji ich złamania i nagród za ich przestrzeganie. Krytyka metod behawioralnych Techniki behawioralne mają też swoich przeciwników, np. wśród wyznawców rodzicielstwa bliskości czy psychologów humanistycznych. Metodom stosowanym przez behawiorystów zarzuca się, że są swoistą manipulacją dzieckiem, formą treningu, a nawet przekupstwa (nagrody, punkty itd.) i nie starają się dojść do sedna problemu: dlaczego dziecko zachowuje się tak, a nie inaczej, gdzie leży źródło trudności, zamiast tego skupiają się tylko na zachowaniu, bez dociekania, jakie potrzeby dziecka należy zaspokoić. Należy jednak pamiętać, że w przypadku naprawdę trudnych zachowań lub zaburzeń lękowych, ADHD czy zespołu Aspergera metody behawioralne są nie tylko skuteczne, ale niosą też realną pomoc dziecku, ułatwiając mu funkcjonowanie wśród ludzi. na podstawie: "Sposób na trudne dziecko. Przyjazna terapia behawioralna", Artur Kołakowski, Agnieszka Pisula, wyd. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2011 Zobacz też: Skąd ta złość na dziecko i jak sobie z nią radzić? Najlepsze sposoby na dziecięcą złość, płacz i histerię Histeria dziecka - to wszystko wina mózgu. Jak z tym żyć?
Wpłyń dietą na zachowanie dziecka. Przeczytaj jak!
Czy wiesz, że to, co jada twoje dziecko, może mieć wpływ na jego zachowanie? Odpowiednia dieta wpływa nie tylko na koncentrację, dobry nastrój, ale nawet relacje z rówieśnikami. Co pomaga?
Czy jedzenie może wpływać na zachowanie dziecka? Tak, i to zarówno pozytywnie, jak i negatywnie. Na pewno zaobserwowaliście pobudzenie dziecka po zjedzeniu dużej ilości cukru? Ale czy jedzenie naprawdę może też poprawiać zachowanie? Dasz dziecku jabłko, a będzie miłe i życzliwe dla brata? Mandarynkę i przestanie wpadać w histerię? Niestety, to nie takie proste, nie oszukamy temperamentu dziecka, nie przeskoczymy potrzeby wychowywania, stawiania granic, tłumaczenia świata, rozmowy, otwarcia na potrzeby dziecka itd., ale nauka ma dowody na to, że pewne składniki odżywcze mogą wpływać pozytywnie na to, jak się czujemy i zachowujemy. Dlatego warto upewnić się, że dieta naszych dzieci obfituje w produkty, który zawierają te dobroczynne składniki. Bonusem jest to, że nie tylko wpływają na zachowanie, ale przede wszystkim są zdrowe! 6 składników odżywczych, które dobrze wpływają na zachowanie Oto lista składników odżywczych, które mają pozytywny wpływ na rozwój dzieci: magnez – badania wykazały, że poprawia koncentrację i wycisza, zmniejsza nadwrażliwość układu nerwowego cynk – niedobór cynku może wpływać na funkcje poznawcze u dzieci, zmniejszając aktywność dziecka, zaburzając pamięć i zdolność uczenia się oraz sprzyjając zachowaniom emocjonalnym. Są dowody na to, że suplementacja cynku u dzieci z ADHD miała korzystny wpływ na ich zachowania społeczne i koncentrację. Omega-3 – potrzebne do prawidłowego rozwoju mózgu. Badania wykazały, że suplementacja kwasów Omega-3 poprawia koncentrację, zdolności uczenia się (w tym umiejętność czytania i mówienia) i ogranicza zaburzenia zachowania, W połączeniu z cynkiem i magnezem zmniejszały impulsywność, emocjonalne zachowania i problemy z koncentracją u dzieci z ADHD Witamina D – oprócz wielu korzyści zdrowotnych, witamina D pozytywnie wpływa na koncentrację i funkcjonowanie mózgu. Poprawia nastrój, sen i korzystnie wpływa na poziom energii dziecka Witamina B – naukowcy odkryli, że dzieci, które mają za niski poziom witaminy B6 częściej mają problemy z nauką i zachowaniem: są drażliwe, mają gorsze samopoczucie i kłopoty ze skupieniem. Z kolei niedobór witaminy B12 objawia się m.in. zmęczeniem, nadmierną nerwowością, problemami z pamięcią i depresję. Żelazo – niedobór żelaza prowadzi do zaburzeń zachowania u dzieci (ospałość, pogorszenie interakcji społecznych i koncentracji). Żelazo poprawia nastrój, funkcje poznawcze i umiejętność skupienia się Co z tego wynika? Czy oznacza to, że teraz powinnaś pobiec do apteki i wykupić dostępne tam suplementy witamin i składników odżywczych dla dzieci? Absolutnie nie! Nigdy nie powinnaś na własną rękę podawać dziecku witamin, bo ich nadmiar może być równie szkodliwy, co niedobór. Podstawa jej dostarczanie dziecku odpowiednich składników odżywczych w jedzeniu. Upewnij się więc, że w diecie twojego dziecka znajdą się m.in: ryby (łosoś, tuńczyk, śledzie) – bogate w kwasy Omega-3, żelazo, witaminy B12, B6, D jajka – kwasy Omega-3, witaminy B12, B6, D olej lniany – omega-3 orzechy – omega-3, cynk warzywa strączkowe – żelazo chude czerwone mięso – żelazo, cynk drób – cynk, witamina B12, B6 Superprodukty, które mają (prawie) wszystko Istnieje tez grupa produktów spożywczych, która zawiera ponadprzeciętnie dużo dobrych składników. Nazywamy je superproduktami. Wymienionych wyżej składników odżywczych szukaj m.in. w: komosie ryżowej (quinoa) - zawiera magnes, cynk, białko, omega-3 i witaminę B. Komosą możesz zastąpić kaszę i makaron, świetnie nadaje się jako baza do sałatek nasionach chia – łyżka chia dziennie i dziecko dostanie bogactwo białka, żelaza, cynku i kwasów Omega-3. Chia sprawdzi się świetnie jako dodatek do owsianek, jogurtów i koktajli awokado – zawiera m.in. dużo zdrowych tłuszczów. Dodawaj do kanapek, sałatek, a nawet zup. jarmużu – zawiera dużo żelaza oraz witamin (E, K i C). możesz robić z niego pyszne i zdrowe chipsy (dzieci je pokochają) lub przyrządzać jak szpinak (który też ma wiele żelaza!). Zobacz też: Co robić, gdy dziecko ma niedobór magnezu? Dieta dla ucznia - 5 składników, których nie może zabraknąć w diecie Zakazane w diecie małego dziecka
Co się dzieje, gdy dziecko śpi za krótko?
Naukowcy alarmują: dzieci, nawet całkiem małe, śpią coraz krócej. A wskutek tego są nie tylko niewyspane, ale również mają problemy z zachowaniem i zdrowiem. Co konkretnie naukowcy mają na myśli?
Wiele badań prowadzonych na całym świecie potwierdza, że czas poświęcany przez dzieci na sen jest coraz krótszy. Nie jest to dobra wiadomość, bo maluchy krócej wypoczywając w łóżku, nic nie zyskują. Co więcej, nie są w stanie zrekompensować sobie braku snu i płacą za to wysoką cenę. Niedosypianie i jego związek z wagą Od dawna wiadomo, że niedostatek snu osłabia odporność i zaburza wydzielanie hormonu wzrostu. „Gdy dzieci śpią, rosną" – głosi przecież znane powiedzenie. Ale pojawiły się też nowe doniesienia. Dzieci, które śpią krócej, są grubsze od tych wysypiających się porządnie. Po zbadaniu małych Japończyków, Kanadyjczyków i Australijczyków (badania przytaczają Po Bronson i Ashley Merryman, autorzy książki „Rewolucja w wychowaniu”) okazało się, że współczynnik otyłości u dzieci, które śpią osiem godzin, jest aż o 300 proc. wyższy niż u maluchów wypoczywających dwie godziny dłużej. Zagrożenie otyłością to jednak nie wszystko. Brak jednej godziny i brzydkie zachowanie U dzieci, które śpią zbyt krótko, mogą ujawniać się problemy z zachowaniem podobne do ADHD. Na Uniwersytecie w Tel Awiwie dowiedziono, że niedosypiający kilka dni z rzędu szóstoklasista funkcjonuje na lekcjach jak... czwartoklasista. Godzinna strata snu równa się utracie dwóch lat dojrzewania i rozwoju poznawczego. Skąd porównanie do ADHD? Przez podobieństwo objawów. Zbyt krótki sen negatywnie wpływa na mózg. Niewyspane dziecko nie jest w stanie kontrolować zachowania, przewidzieć konsekwencji swoich działań, skupić uwagi ani zapamiętać, czego się nauczyło. Zanim twój maluszek pójdzie do szóstej klasy, upłynie jeszcze sporo czasu, ale warto już dziś docenić wagę snu i zadbać o to, by od samego początku miał szansę porządnie się wyspać. Zyska na tym jego sylwetka (przybędzie mu centymetrów wzwyż, a niekoniecznie wszerz), ale zyskasz także i ty, mając do czynienia ze spokojniejszym dzieckiem. Czas snu w pierwszym roku życia 1. miesiąc: 16–20 godz. – nawet noworodki mają różną potrzebę snu, więc norma jest dość szeroka. Warto pamiętać o tym, że dzieci w pierwszym miesiącu życia nie odróżniają dnia i nocy. 2-4. miesiąc: 12–18 godz. – w dzień dziecko może przesypiać 5–9 godzin, nocą 6–9 godzin. Różnica jest niewielka, bo większość dzieci nadal traktuje dzień i noc podobnie. 4–8 miesiąc: 14–16 godz. – w tym czasie wydłuża się sen nocny (może trwać 10-12 godzin) i aktywność w ciągu dnia (dzieci zazwyczaj drzemią dwa razy po 2-4 godziny). 8–12 miesiąc: 10–16 godz. – im bliżej pierwszych urodzin, tym sen nocny jest dłuższy, dziecko zaczyna przesypiać noc i coraz krócej drzemie w dzień (2–3 godziny). Konsultacja: dr n. med. Alicja Karney, pediatra. Kieruje Oddziałem Pediatrycznym Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie, prowadzi własną praktykę www.poradniakarney.pl Czytaj też: Kiedy należy budzić noworodka? Jak zorganizować drzemki w ciągu dnia? Niespokojny sen dziecka oznaką alergii? Jak ułożyć dziecko do snu?