„Mój niemowlak to terrorysta! Na sekundę nie mogę go odłożyć, do nikogo na ręce nie pójdzie. Oszaleję!” [LIST DO REDAKCJI]
Moje nowo narodzone dziecko akceptuje tylko mnie, z każdą inną osobą wpada w histeryczny płacz. Mam tego dość, nie daję sobie z tym rady.
Cześć! Moje życie dla wielu z Was mogłoby się wydawać bajką. Pochodzę z dobrej rodziny, mam kochających rodziców, którzy od zawsze mnie wspierali i szanowali moje życiowe wybory. Właśnie dzięki nim skończyłam dobre studia, a od razu po studiach dostałam się na staż do dużej korporacji, gdzie pracuję do dziś. W pracy poznałam także mojego męża, Daniela. Jak w bajce Pracowaliśmy w tej samej firmie, ale w innych działach. Poznaliśmy się w… windzie. Któregoś dnia on uśmiechnął się do mnie, ja odpowiedziałam tym samym. Z biegiem czasu sytuacja zaczęła się powtarzać, niby „przypadkiem”. „Przypadkiem” zaczął robić sobie kawę obok mojego biurka, „przypadkiem” ja coraz częściej zaczęłam zaglądać do działu IT (chociaż mój komputer działał bez zarzutu). Od uśmiechu do uśmiechu, od kawy do kawy, zaczęliśmy ze sobą rozmawiać. Od tamtej chwili jesteśmy w nieustannym dialogu, chociaż minęło już ponad pięć lat. Jak można się domyślić, jesteśmy małżeństwem. Większość naszego związku poświęciliśmy na rozwój zawodowy i podróże. Po czterech latach wspólnego życia, po zrobieniu listy za i przeciw zdecydowaliśmy się na dziecko, Od początku naszego związku wiedzieliśmy, że chcemy mieć rodzinę, że to dla nas największa wartość. Przeanalizowaliśmy wszelkie aspekty – mieliśmy dobrą, stabilną, dobrze płatną pracę. Mogliśmy pozwolić sobie na dwa zagraniczne wyjazdy w roku. Kupiliśmy trzypokojowe mieszkanie (na kredyt, wiadomo). Oboje chcieliśmy mieć dziecko. Nic nas nie powstrzymywało. Rodzina 2+1 Po stosunkowo krótkim czasie udało mi się zajść w ciążę. Nigdy nie zapomnę tego wybuchu euforii na wieść o tym, że zostaniemy rodzicami. Ciąża była zaplanowana, wyczekiwana i bardzo chciana. Oboje z mężem byliśmy bardzo zaangażowani w przygotowania do narodzin dziecka. Chcieliśmy być świadomymi rodzicami, więc nieustannie dokształcaliśmy się w tym temacie. Wiedzieliśmy, że może być ciężko. Że niewyspanie się w końcu da się we znaki. Że życie nigdy nie będzie już takie samo. Mimo to byliśmy dobrej myśli i nie mogliśmy doczekać się momentu, w którym to poznamy się z Leosiem, naszym synem. W końcu nadszedł ten dzień. Poród był względnie szybki i na moje szczęście, pod znieczuleniem. Radość była nie do opisania. Przez pierwsze dwa tygodnie nie chciałam, by ktoś poza mną zajmował się Leonem. Chciałam mieć go na wyłączność, bo sądziłam, że tylko ja jestem w stanie dać mu to, czego potrzebuję. I właśnie tu popełniłam błąd. Po jakichś dwóch euforycznych tygodniach hormony nieco opadły. A właściwe nie nieco. Całkowicie. Na ich miejsce weszło niesamowite, niespotykane wcześniej zmęczenie i wyczerpanie organizmu. Jedyne, o czym marzyłam, to kilka godzin dla siebie. Bez noworodka przyssanego 24/7 do piersi. Tylko ja, wanna, a potem łóżko. Niestety, po dwóch tygodniach urlopu ojcowskiego Daniel musiał wrócić do pracy. Przez te dwa tygodnie ja zdążyłam uzależnić od siebie dziecko, i to dosłownie. Tak, wiem, noworodki potrzebują swojej mamy jak powietrza. Wiem to i rozumiem. Problem jest w tym, że ja, zamiast dać tacie dziecko i sama odpocząć, nosiłam je bez przerwy. Wydawało mi się, że jak odłożę je do łóżeczka, to Leon będzie taki opuszczony, taki samiuteńki. W tamtym momencie wydawało mi się to okrutne, dlatego też cokolwiek bym nie robiła, nosiłam dziecko w chuście. I dopóki w niej było, wszystko było okej. Nie dawałam rady Schody zaczęły się, kiedy dziecko zaczęło odczuwalnie przybierać na wadze, a ja czułam coraz większe zmęczenie. Z odsieczą przybyła moja mama, która słysząc mój łamiący się, zmęczony głos, postanowiła przyjechać i zająć się wymarzonym wnukiem. I chociaż kochała go bardzo i robiła wszystko, by Leoś poczuł się z nią komfortowo, gdy brała go na ręce, zaczynał płakać. Wyć. Drzeć się wniebogłosy. Podobnie było wtedy, kiedy to tata brał go na ręce. I druga babcia. I moja przyjaciółka. I dziadek. Ktokolwiek inny nie próbował się nim zająć, zawsze kończyło się to tak samo – płaczem. Okrutnym płaczem. Co gorsza, sytuacja miała się tak samo, kiedy to ja próbowałam odłożyć Leosia do łóżeczka, jak już usnął. Kończyło się tak samo – wyciem. W mojej głowie urosło to już do rangi zwierzęcego ryku, którego nie mogłam wytrzymać. Muszę przyznać, że miałam już naprawdę źle myśli – że albo zrobię coś sobie, albo dziecku. Wiedziałam, że tak będzie, jednak teoria a praktyka to dwie różne rzeczy. Wiedziałam też, że muszę zadbać o siebie, bo inaczej mogłoby to się skończyć tragedią. Happy end Postanowiłam wyjść. Wyjść do fryzjera. Po prostu, po dwóch miesiącach bycia mamą 24/7, tak naprawdę bez pomocy, potrzebowałam znowu poczuć się człowiekiem. Nakarmiłam Leosia, ucałowałam i zostawiam go z tatą. Gdy wychodziłam, słyszałam jak płacze – myślałam, że serce mi pęknie. Wiecie, jak to jest. Macie świadomość, że dziecko jest pod najlepszą możliwą opieką, ale i tak wygrywa instynkt. Tym razem postanowiłam go nieco zagłuszyć. I poszłam do fryzjera. I na kawę. Nie było mnie jakieś dwie godziny. Na początku miałam wyrzuty sumienia, że jestem beznadziejną matką, że zostawiłam dziecko samo, kiedy mnie potrzebowało. Miałam ochotę zadzwonić od razu po wyjściu, ale wiedziałam, że to nie jest dobry pomysł. Kiedy wróciłam, Leoś spał. I to nie z wycieńczenia. Daniel powiedział, że po moim wyjściu Leon faktycznie płakał, ale nie trwało to jakoś długo. W tym czasie Daniel próbował opowiedzieć naszemu synowi o otaczającym go świecie – czyli chodził po domu i pokazywał mu różne rzeczy. Leonowi całkiem się to spodobało. Nie płakał. Nic się nie stało. Ja odpoczęłam. Syn spędził czas z tatą. Postawmy się na pierwszym miejscu Od tamtej pory minęło kilka miesięcy. Wychodzę dwa razy w tygodniu. Albo z przyjaciółką, albo na jogę, którą praktykowałam jeszcze przed ciążą. Znowu czuję się człowiekiem. I dobrą matką. Bo dobra matka dba o to, aby i ona czuła się dobrze. Odkąd jestem spokojniejsza i bardziej wypoczęta, Leon też stał się jakby spokojniejszy. Pamiętajcie, mamy – macie prawo do odpoczynku. Kiedy leci się samolotem z dzieckiem, wytyczne mówią, że w przypadku awaryjnego lądowania maskę najpierw zakłada się sobie, potem dopiero dziecku, bo aby pomóc swojemu maluszkowi, najpierw musisz zadbać o siebie. I tego się trzymajcie. Weronika Zobacz także: „Moja mama nie chce zajmować się wnukiem, bo mówi, że jest podobny do ojca” [LIST DO REDAKCJI] „Znajoma zabrała 7-latkę na wesele. A wcześniej do kosmetyczki i na solarium. Czułam się przy niej jak szara myszka!” [LIST DO REDAKCJI] „Córka wciąż śpi w naszym łóżku, a mój mąż jej na to pozwala. Mnie brakuje intymności!”
Efekt Pigmaliona, czyli samospełniające się proroctwo. Na czym polega, jak wpływa na wychowanie?
Poprzez efekt Pigmaliona możesz sprawić, że twoje dziecko złapie wiatr w żagle i osiągnie życiowy sukces. Sprawdź, jak mądrze wykorzystać to samospełniające się proroctwo w wychowaniu swojej pociechy.
Efekt Pigmaliona dowodzi, że nasze przekonania mogą mieć moc sprawczą. Zjawisko to znajduje potwierdzenie zarówno w szkole, rodzinie, jak i grupie rówieśniczej. Efekt Pigmaliona – czym jest? ​Efekt Pigmaliona, czyli samospełniające się proroctwo, jest terminem psychologicznym, polegającym na urzeczywistnianiu się oczekiwań jednych osób wobec innych. Dotyczy zarówno pojedynczych osób, jak i grup oraz zdarzeń. Ludzie często zachowują się w taki sposób, w jaki się od nich oczekuje. Jeżeli ktoś oczekuje od dziecka sukcesu – wkłada ono więcej energii w jego osiągnięcie. Gdy ktoś uważa swoje dziecko za zdolne, ono wierzy, że sobie ze wszystkim poradzi. Proces ten zachodzi zazwyczaj nieświadomie. Nazwa zjawiska odwołuje się do postaci z antycznej Grecji, króla Cypru Pigmaliona, który pewnego dnia wyrzeźbił posąg pięknej kobiety i nazwał go Galateą. Rzeźbiarz zakochał się w kobiecej figurze i modlił się do Afrodyty (bogini miłości), by ożywiła posąg. Afrodyta spełniła jego prośby, a zakochany Pigmalion mógł ożenić się z Galateą. Efekt Pigmaliona został zidentyfikowany po raz pierwszy przez socjologa Roberta Mertona pod koniec lat 40. ubiegłego stulecia. Naukowiec zaprezentował zjawisko samospełniającego się proroctwa w sferach takich jak ekonomia i przemysł. Za sprawą amerykańskiego psychologa niemieckiego pochodzenia Roberta Rosenthala zjawisko zaczęto odnosić również do relacji międzyludzkich. Stało się tak, gdy Rosenthal opisał je w swojej książce „Pigmalion w klasie: Oczekiwania nauczyciela i rozwój intelektualny ucznia”. Z tego względu efekt Pigmaliona znany jest także jako efekt Rosenthala. Efekt Pigmaliona i Rosenthala W latach 60. XX wieku Robert Rosenthal wraz z Lenore Jacobson przeprowadził słynny eksperyment, który dotyczył wpływu przekonań innych osób na nasze zachowanie. Badacz wykonał szereg testów na inteligencję wśród uczniów, którzy rozpoczynali naukę w szkole podstawowej w West Coast. Po zakończeniu testów wskazał nauczycielom uczniów, którzy uzyskali największą liczbę punktów. Pozwalało to przypuszczać, że to właśnie te osoby najlepiej poradzą sobie z nauką w zbliżającym się roku szkolny. Potwierdziły to testy powtórzone rok później. W porównaniu z innymi, wskazana grupa uczniów najbardziej poprawiła wyniki testów na IQ. W opisanej sytuacji nie byłoby nic dziwnego, gdyby nie fakt, że badacz wprowadził nauczycieli w błąd. Po zakończeniu pierwszej serii testów Rosenthal wskazał nauczycielom losowo wybranych uczniów, jako tych, którzy mieli najwyższe wyniki. Efekt był taki, że nauczyciele zaczęli poświęcać im więcej czasu i uwagi. Uczniowie z kolei nie chcieli zawieść oczekiwań nauczycieli i przykładali się do nauki bardziej niż ich koledzy. Celem badania było wykazanie, jak wielki wpływ na zachowanie człowieka mają oczekiwania społeczne. Rosenthal po przeprowadzonym badaniu wysnuł wniosek, że nastawienie nauczycieli do uczniów ma bardzo duży wpływ na ich potencjał. Badacz nazwał ten proces „efektem Pigmaliona”. Eksperyment został opublikowany w 1968 roku. Efekt Pigmaliona mówi o korzystnych wpływach pozytywnych oczekiwań innych. Zjawisko to należy odróżnić od efektu Golema, który polega na negatywnym wpływie niekorzystnych przewidywań dotyczących danej osoby. Efekt Pigmaliona – wychowanie dzieci Badania Rosenthala wykazały, że przekonania nauczycieli na temat uczniów działają jak samospełniające się proroctwo. To samo dotyczy rodziców. Dzieci chłoną opinie bliskich na swój temat jak gąbka. Zatem dorośli wychowując dzieci, mogą dodać im skrzydeł lub te skrzydła podciąć. Warto wiedzieć i rozumieć, jak z pozoru nieistotne rzeczy mogą wpływać na kształtowanie się młodych ludzi. Jeżeli swoje dziecko uważamy za sumiennego i zdolnego ucznia – zapewne lepiej będzie radziło sobie z obowiązkami szkolnymi. To samo dotyczy zachowania – jeżeli uważamy, że nasze dziecko zachowuje się odpowiednio i dajemy mu to odczuć – będzie ono starało się sprostać tym wyobrażeniom. Pozytywne etykietowanie motywuje dzieci do dalszych działań. Wpływa także korzystnie na samoocenę dziecka. Zobacz także: Empatia – co to znaczy, przykłady empatii, jak nauczyć dziecko empatii 3 minuty dziennie, które poprawią twoje relacje z dzieckiem. Rada psychologa Jak budować u dziecka wiarę w siebie? – 6 rad​
Kompleks Elektry: czym jest, objawy, kompleks Elektry w dorosłym życiu
Kompleks Elektry nie jest zwykłą miłością córki do ojca. To stan fascynacji ojcem, podczas którego matka traktowana jest przez dziecko jak rywalka. Kompleks Elektry jest zjawiskiem analogicznym do kompleksu Edypa, z tą różnicą, że dotyczy dziewczynek.
Nazwa kompleks Elektry wywodzi się z mitologii greckiej. Jeden z mitów opowiada o Elektrze, córce Agamemnona i Klitajmestry, która nakłaniała swojego brata do zabicia matki w odwecie za zamordowanie ojca rodzeństwa. Zdaniem Carla Gustava Junga, twórcy psychologii analitycznej, opowieść ta symbolizowała ogromne przywiązanie, a także miłość o charakterze erotycznym do ojca. Tym samym, zdaniem Junga, Elektra odczuwała wrogość i niechęć do matki. Kompleks Elektry – psychologia Carla Gustav Jung wprowadził w 1912 roku do psychologii pojęcie „kompleks Elektry”. Termin ten opisuje zaburzenie, które występuje u małych dziewczynek i może pojawiać się także u dorosłych kobiet. Polega ono na odczuwaniu przez córkę miłości erotycznej do własnego ojca oraz niechęci do matki. Wzajemne relacje ojca z matką wzbudzają zazdrość w córce, która oczekuje, że miłość ojca skierowana będzie jedynie w jej stronę. Taki stan nie wyklucza jednak miłości do matki – córka kocha matkę i stara się ją naśladować. Z drugiej jednak strony postrzega ją jako rywalkę w walce o uwagę mężczyzny, którym jest ojciec. Kompleks Elektry – objawy Kompleks Elektry pojawia się zazwyczaj między 3. a 6. rokiem życia. U kilkuletniej dziewczynki budzi się wtedy uśpiona seksualność, która skierowana jest w stronę ojca. Objawy kompleksu Elektry w dzieciństwie: fascynacja ojcem o zabarwieniu erotycznym, ogromne przywiązanie do ojca, zabieganie o uwagę ojca, zazdrość o matkę, wrogość do matki (jako rywalki), niegrzeczne zachowanie. C. G. Jung twierdził, że to naturalna postawa na tym etapie życia dziecka, wręcz niezbędna podczas kształtowania się psychoseksualnej postawy dziewczynki. Kompleks Elektry w dorosłym życiu Kompleks Elektry może jednak nie minąć w dzieciństwie, a przekształcić się w zaburzenie psychoseksulane i występować w życiu dorosłej kobiety. W normalnej sytuacji dziewczynka „przegrywa” z matką, a swoje zainteresowanie zaczyna kierować w stronę rówieśników. Jeżeli jednak tak się nie stanie – nadal kieruje swoje uczucia w stronę ojca. Kompleks Elektry w życiu dorosłym może być skutkiem następujących zachowań rodziców, gdy dziewczynka jest jeszcze dzieckiem: ciągła nieobecność ojca, rozpieszczanie córki przez ojca, fizyczna niedostępność jednego z rodziców, kierowanie zbyt dużej uwagi w kierunku córki (dawanie jej poczucia, że tylko ona zasługuje na tę uwagę). Kobieta cierpiąca na kompleks Elektry odczuwa (świadomie lub nie) pociąg seksualny do własnego ojca. Jest to zaburzenie psychoseksualne. Kompleks Elektry u dorosłej kobiety – objawy: naśladowanie zachowań matki, problemy ze stworzeniem udanej relacji z mężczyzną, problem ze zbudowaniem trwałego związku, roszczeniowa postawa wobec partnera, poszukiwanie dużo starszego partnera, wchodzenie w relacje z żonatymi mężczyznami, stawianie partnerowi wygórowanych wymagań, szantażowanie emocjonalne partnera, niska samoocena (nieuzasadniona), szukanie partnera według wzoru wyidealizowanego ojca, postrzeganie wejścia w inną relację jako zdradę wobec ojca. Występowanie kompleksu Elektry w dorosłym życiu wymaga pomocy psychologa, działań terapeutycznych lub konsultacji z seksuologiem. Najważniejsze w procesie leczenia jest uświadomienie sobie przez kobietę problemu, a także jego genezy. Zobacz także: Trichotillomania – wyrywanie włosów i rzęs to zaburzenie wymagające leczenia Zaburzenia integracji sensorycznej – wyjaśnia Dorota Zawadzka Zaburzenia lękowe: objawy, rodzaje, leczenie u dzieci i dorosłych
Przed porodem mogą pojawić się różne uczucia. Bądź przygotowana!
Mieszanka strachu, niecierpliwości i radosnego oczekiwania za każdym razem ma inne proporcje. Pamiętaj, że masz prawo odczuwać wszystkie te emocje przed porodem!
Każda kobieta w inny sposób przeżywa swoją ciążę i poród. Ba, często zupełnie inaczej przebiegają kolejne ciąże u jednej kobiety. To, co ciężarna czuje przed porodem, bywa mieszanką spokoju, strachu, niecierpliwości i radosnego oczekiwania. Najważniejsze tuż przed narodzinami dziecka jest ukojenie lęków, które mogą narazić przyszłą mamę na zbędny stres. Świetne samopoczucie tuż przed porodem Pomimo tego, że termin porodu masz wyznaczony za cztery dni, być może nadal czujesz się świetnie, pracujesz zawodowo i załatwiasz mnóstwo spraw, jeżdżąc samochodem po mieście, a energia wprost cię rozpiera. Czasem tylko z niepokojem zerkasz na kalendarz i stwierdzasz, że wyznaczona data narodzin nieuchronnie się zbliża. A przecież ty nie zdążysz! Nie podpisałaś umowy z ważnym klientem, nie wynegocjowałaś porozumienia z kontrahentem, nie złożyłaś do druku zamówionej broszury. W domu też jeszcze nie wszystko gotowe na przyjęcie maleństwa, które na razie informuje cię o swojej obecności przyjaznymi kopnięciami. Nie masz jeszcze łóżeczka i wózka, a wczoraj wymyśliłaś, że warto by jednak przemeblować pokój, w którym zamierzacie ulokować nowego członka rodziny... Na razie przemawiasz czule do maleństwa, by nie przychodziło na świat za wcześnie i pozwoliło mamie w spokoju dokończyć to, co zamierza. Pocieszasz się też, że przecież w ostateczności wyprawkę dla dziecka może kupić tata. A z przemeblowaniem też zapewne sobie poradzi. Uspokojona, z werwą przystępujesz do dalszej pracy. Tak upływają ostatnie dni ciąży u wielu kobiet. Ale równie dużo pań w tym okresie nie jest w najlepszej kondycji. Zniecierpliwienie. Kiedy wreszcie urodzę? Właśnie minął wyznaczony termin porodu... i nic. Nie odczuwasz żadnych skurczów, czujesz się równie dobrze jak kilka dni temu. Z coraz większą niecierpliwością oczekujesz na sygnały zwiastujące rozpoczęcie porodu. Stajesz się drażliwa i zdenerwowana. Obawiasz się o zdrowie dziecka. W takiej sytuacji najlepiej codziennie kontaktuj się z lekarzem, który uspokoi i zaleci dalsze postępowanie, ale pamiętaj też, że poród do dwóch tygodni po zaplanowanym terminie jest nadal uznawany za normę. Strach pod koniec ciąży Wiele kobiet w ostatnim okresie ciąży zastanawia się, czy rozpoznają moment, w którym rozpocznie się poród. Inne obawiają się odpłynięcia wód płodowych w miejscu publicznym lub nagłego rozpoczęcia się porodu w autobusie czy sklepie. Niektóre przyszłe mamy pod koniec ciąży boją się, że nie sprostają macierzyńskim obowiązkom albo nawet, że nie będą umieć obdarzyć dziecka instynktowną miłością. Jak się odprężyć czekając na poród? Relaks to najlepsze, co może zrobić przyszła mama. Postaraj się aż do porodu wykonywać ćwiczenia, zarówno gimnastyczne, jak i odprężające. Dużo spaceruj, słuchaj muzyki, oglądaj pogodne, spokojne filmy. Pamiętaj, że każda ciąża musi się skończyć – już wkrótce będziesz trzymała w ramionach swoje maleństwo. Co pomoże lepiej przygotować się do porodu? Spakuj torbę z rzeczami dla siebie i dziecka, którą zabierzesz do szpitala (jeśli nie zrobiłaś tego wcześniej). Sprawdź, czy masz skompletowaną całą garderobę i inne akcesoria dla maleństwa. Starszemu dziecku przygotuj prezent-niespodziankę, którą tata wręczy mu, gdy ty już urodzisz (dziecko nie będzie się czuło odrzucone i zapomniane). Zrób na zapas kilka gotowych dań obiadowych i włóż do zamrażalnika (przydadzą się rodzinie, gdy będziesz w szpitalu, a także tobie po powrocie z maleństwem do domu). Uporządkuj swoje sprawy zawodowe - pozałatwiaj niezbędne formalności, dokończ sprawy, które zaczęłaś, wprowadź w temat swojej pracy osobę, która będzie Cię zastępować. Uwaga! Z hasztagiem #UstąpCiężarnej zakładamy też zamkniętą grupę na Facebooku. Dołączysz? Zobacz także: Strach przed porodem Kalkulator terminu porodu Jak przygotować się do porodu rodzinnego?
Już od 19 lutego 2020 na rynku dostępny jest nowy poradnik autorstwa znanej i kochanej przez rzesze kobiet psycholożki – Katarzyny Miller i Suzan Giżyńskiej.
Autorki poruszają tematy związane ze świadomym i odpowiedzialnym rodzicielstwem. Z książki Instrukcja obsługi dzieci dowiemy się jak nasze zachowania wobec dzieci i słowa jakie do nich kierujemy, wpłyną na dorosłe życie naszych pociech. W książce Instrukcja obsługi dzieci znajdziesz odpowiedzi na pytania: • Jak wychowywać mądrze dziecko? • Jak odnaleźć radość z rodzicielstwa? • W jaki sposób pogodzić potrzeby wszystkich członków rodziny – zarówno dorosłych, jak i dzieci? • Czego można wymagać od dziecka, czego wymagać się nie powinno? • Jak skutecznie komunikować się z dziećmi? Dla każdego, kto zmaga się z rodzicielskimi problemami lub chciałby rozwijać się roli rodzica, powstała Instrukcja obsługi dzieci. Podobnie jak poprzednie książki z serii Instrukcja obsługi..., tak i ta, została napisana w lekkiej formie rozmów pomiędzy autorkami. Suzan zadaje pytania, prowokuje, rzuca kamyk do ogródka. Katarzyna Miller z punktu widzenia psychologii i swojego doświadczenia psychoterapeutycznego odpowiada, podsuwając wiele historii, które pomagają zrozumieć problem i konieczność zastosowania konkretnych rozwiązań. Co tu dużo mówić – książka otworzy rodzicom oczy! Ponieważ z wielu wychowawczych błędów nawet nie zdajemy sobie sprawy. Omawiając efekt – niepożądane zachowanie dziecka – dojdziemy do jego przyczyny. Wartością dodaną świadomego rodzicielstwa jest samorozwój rodzica jako człowieka. Dowiemy się jak nasze własne dzieciństwo wpłynęło na to, jakimi jesteśmy rodzicami. Wiele swoich zachowań powtarzamy po własnych rodzicach, nie zdając sobie z tego sprawy. Dobra wiadomość jest taka, że to tylko nabyty schemat - można go rozmontować, a na jego miejscu zbudować zupełnie nowy. Tym samym wprowadzić nową jakość. Data premiery: 19.02.2020 r. Katarzyna Miller - Psycholożka, psychoterapeutka, filozofka z kilkudziesięcioletnią praktyką terapeutyczną w zakresie terapii indywidualnej, małżeńskiej i grupowej. Wykładowczyni na licznych warsztatach rozwojowych dla kobiet. Autorka i współautorka wielu bestsellerowych poradników, m.in. Instrukcja obsługi toksycznych ludzi, Życie jest fajne, Instrukcja Obsługi kobiety, Kup kochance męża kwiaty, Nie bój się życia, Chcę być kochana tak jak chcę, Instrukcja obsługi faceta, Seksownik, Zrób to kochanie i wielu innych (Wydawnictwo Zwierciadło). Na stałe związana z magazynem Zwierciadło. Suzan Giżyńska - Niezależna reżyserka i copywriter, twórczyni spotów reklamowych oraz akcji społecznych. Współautorka książek: Instrukcja obsługi toksycznych ludzi, Instrukcja obsługi kobiety, Instrukcja obsługi faceta.
Czy kryzys w związku po narodzinach dziecka jest nieunikniony?
Na to, jak będzie między nami, gdy pojawi się dziecko, pracujemy oboje już wcześniej – mówi Aldona Czajkowska, psycholog i psychoterapeuta oraz mama trojga dzieci. I radzi, jak się przygotować do tej ważnej zmiany, aby uniknąć kryzysu w związku.
Jak bardzo pojawienie się pierwszego dziecka zmienia dotychczasowe relacje w związku? Pojawienie się dziecka jest, oczywiście, bardzo dużą zmianą, do której para musi się przystosować. Przede wszystkim przestajemy być dziećmi, a stajemy się rodzicami. A już samo to może wywoływać w nas obawy. Wystarczy, że mamy negatywny obraz dorosłości wyniesiony np. z domu rodzinnego. Sama słyszałam, jak pewna babcia, składając wnuczce życzenia z okazji 18. urodzin, powiedziała: "to, co najlepsze się skończyło, teraz sam trud przed tobą." Poza tym narodziny dziecka powodują, że nie jesteśmy już "w dwójce", a "w trójce". Jak sobie z tym poradzimy, zależy od tego, jakie mamy doświadczenia bycia "w trójce". Znam dziewczynkę, która miała dwoje rodzeństwa. I w tej konfiguracji czuła się najlepiej. Dlatego często zapraszała do siebie dwie koleżanki. Dla niej bycie "w trójce" było czymś naturalnym. Ona będzie musiała w przyszłości nauczyć się być "w dwójce", a nie "w trójce". I odwrotnie – jeśli jedynak był przez lata w koalicji z jednym z rodziców przeciwko drugiemu, to nie umie być "w trójce". Pojawienie się dziecka powoduje, że uczucia, które temu towarzyszyły, w nas odżywają? Właśnie. Choć, oczywiście, zazwyczaj nie jesteśmy tego świadomi... Na szczęście, wielu z nas ma dobre doświadczenia z bycia "w trójce". A jeśli nie, czy to musi oznaczać kryzys w związku? Wbrew temu, co często słyszę, pojawienie się dziecka nie musi wcale oznaczać kryzysu. Przecież mnóstwo par na świecie przeżywa taką zmianę i duża część przeżywa ją w dobrostanie. To, czy pojawienie się dziecka będzie kryzysem, zależy od wielu czynników. Jednym z nich jest kontekst społeczny. Doskonałym przykładem na to, jak wpływa on na przeżywanie takiej zmiany, jest późne macierzyństwo. Dziś znacznie łatwiej jest mieć dziecko po 40 niż dwadzieścia lat temu. Takie macierzyństwo jest po prostu inaczej odbierane przez otoczenie i spotyka się z większą akceptacją społeczną. Drugim czynnikiem, od którego zależy, jak para poradzi sobie z tą zmianą, są jej wcześniejsze doświadczenia jako pary. Bo przecież pojawienie się dziecka nie jest pierwszą zmianą w ich życiu tej pary. Wcześniej musiała ona przechodzić inne ważne zmiany, jak choćby przejście z okresu narzeczeństwa do małżeństwa albo wspólnego zamieszkania. Powoduje ona, że para musi się zmierzyć z nowymi wyzwaniami, np. codziennymi obowiązkami. Można wręcz powiedzieć, że każda para formuje się poprzez różne zmiany. Jeśli para dobrze poradziła sobie z tamtymi zmianami, to jest spora szansa, że dobrze poradzi sobie z każdą kolejną. I wreszcie trzeci czynnik – wcześniejsze, indywidualne doświadczenia każdego z rodziców radzenia sobie ze zmianami. Na przykład to, jak w rodzinach, z których pochodzą, postrzegało się zmiany. Czy były one synonimem czegoś złego, kryzysu właśnie, czy też szansą na coś lepszego. Bardzo ważne jest też to, jak ze zmianami radzili sobie ich rodzice i jak oni sami radzili sobie ze zmianami. Czy jeśli po urodzeniu dziecka pojawia się kryzys, to może znaczyć, że para nie radziła sobie dobrze z wcześniejszymi zmianami, a narodziny potomka tylko pokazały, że przedtem nie było tak dobrze, jak się wydawało? Moje doświadczenia jako terapeuty pokazują, że tak właśnie jest. Gdy przychodzi do mnie para, ponieważ – jak mówi – w ich związku pojawił się kryzys, z którym nie może sobie poradzić, to pytam, od kiedy on trwa. Często pada wtedy odpowiedź, że od momentu pojawienia się dziecka. Kiedy zaczynamy wspólnie przyglądać się związkowi, to okazuje się często, że różne trudne sytuacje były już wcześniej. Przyjście na świat dziecka jedynie uwypukliło problem lub problemy w związku. Bo ta nowa, czyli stresująca sytuacja nadała pędu temu, co działo się już przedtem. Nawiasem mówiąc, w tym kontekście widać dokładnie, jakim nieporozumieniem jest próba "uzdrawiania" małżeństwa przez rodzicielstwo... [CMS_PAGE_BREAK] Co zrobić, gdy jednak pojawia się kryzys? Dobrze, żeby para odwołała się do swoich wcześniejszych dobrych doświadczeń. Czyli po pierwsze doświadczeń w pokonywaniu różnych problemów, a po drugie do doświadczeń budujących ich związek. Przywołanie wcześniejszych doświadczeń pozwala uświadomić sobie, że przecież nie mamy przed sobą wroga, konkurenta czy agresora, ale osobę, która nas kocha i z którą chcemy być. Dzięki temu – mimo że w obliczu trudności, związanych z pojawieniem się dziecka, może podświadomie pojawić się chęć ucieczki albo wywołania awantury, bo takie np. mamy wzorce wyniesione z domu – łatwiej sięgnąć po inne rozwiązania. Jakie to mogą być rozwiązania? Polecam rozmowę ze współmałżonkiem czy partnerem. Na przykład szczere przyznanie, że dzieje się coś niepokojącego, czego się nie rozumie, choćby powiedzenie: "gdy widzę, jak przytulasz nasze dziecko, to pojawia się we mnie zazdrość", albo "w mojej rodzinie zawsze kobiety odsuwały ojców od dzieci, uważaj, bo ja też tak mogę robić". Podobną rolę może pełnić coś, co pozwoli nam pamiętać, że jesteśmy dla siebie ważni. Może warto stworzyć razem jakiś symbol, do którego będzie się można odwołać w trudnych chwilach? To mogą być piękne wspomnienia albo piosenka, albo album dokumentujący czas wspólnego oczekiwania na narodziny dziecka. Cokolwiek, co spełni tę funkcję. Przeczytaj: Romantyczne gesty: jak to było przed dziećmi, a jak jest teraz? Czyli na to, jak będzie między nami, gdy pojawi się dziecko, pracujemy oboje już wcześniej? Oczywiście. A skoro mowa o tym, co wcześniej... Dobrze jest też mieć zawczasu świadomość, że pojawienie się dziecka – choć jak już ustaliliśmy, nie musi być tożsame z kryzysem – jest po prostu z natury czymś trudnym. Że jest to wyzwanie, z którym przyjdzie się nam wspólnie zmierzyć. Że będzie w nas więcej emocji, a co za tym idzie – będzie nam trudniej o rozsądek... Że będziemy zmęczeni, że będziemy musieli zrezygnować ze swobody, jaką wcześniej mieliśmy. Warto o tym wszystkim porozmawiać zawczasu, jeszcze zanim urodzi się dziecko. Powiedzieć o swoich oczekiwaniach wobec siebie, swoich potrzebach, obawach. Z tym przygotowaniem się do rodzicielstwa jest trochę tak, jak z przygotowaniem się do egzaminu. Ucząc się, myślimy przecież o pytaniach, jakie mogą na nim paść. I próbujemy na nie odpowiedzieć. Warto zastosować podobną metodę przed przyjściem na świat dziecka. I wspólnie opracować strategię postępowania na wypadek trudności, które na pewno się pojawią, czy wręcz kryzysu, który może się zdarzyć. Wiele osób ma chyba wyidealizowany obraz rodzicielstwa. Wydaje im się, że wygląda ono tak jak w reklamach. W dodatku te reklamy, ale i społeczeństwo, kreują bardzo konkretne oczekiwania wobec matek. Bardzo wysokie oczekiwania. Właściwie nie do spełnienia. Na przykład na matki wywiera się ogromną presję, by dobrze przygotowały dziecko do życia. Ale co to znaczy "dobrze"? Świat tak pędzi, tak szybko się zmienia, że my same często nie jesteśmy w stanie nadążyć, a co dopiero "dobrze przygotować swoje dziecko". A to budzi niepokój i powoduje napięcia. Jednak matki, niestety, pod wpływem tej presji wymagają od siebie bardzo dużo. Chcą być idealne. Tymczasem naprawdę wystarczy być dobrą matką, by dziecko czuło się kochane i właściwie się rozwijało. Polecamy: Bądź mamą (nie)idealną – rozmowa z psychologiem [CMS_PAGE_BREAK] Kto powinien to matce uświadomić? Po trosze wszyscy bliscy. I mąż, i matka, i przyjaciółka, ponieważ każde z nich może pokazać nam to nasze macierzyństwo z innej perspektywy. Na przykład przyjaciółka z punktu widzenia kogoś równie jak my niedoświadczonego, a co za tym idzie – pełnego podobnych obaw i rozterek. Odwrotnie matka, która ma doświadczenie życiowe i widziała już wiele dzieci. Tyle że matka jest dziś często daleko. To prawda. Przez stulecia kobiety uczyły się macierzyństwa od innych kobiet. Były wspierane nie tylko przez matki, ale i babcie, ciotki, kuzynki, siostry. Co więcej, żyjąc w rodzinach wielopokoleniowych, miały kontakt z dziećmi, zanim jeszcze same zostały matkami. Dzięki temu mogły podpatrywać, co się sprawdza, a co nie w byciu matką. Dziś często ich dziecko jest pierwszym dzieckiem, z którym się stykają w swoim życiu. Na domiar złego wmawia im się często, że macierzyństwo to rola, z którą muszą sobie radzić same. To nieprawda. Ale z drugiej strony wsparciem dla matek coraz częściej stają się ojcowie ich dzieci. To jest bardzo pozytywna zmiana. I jednocześnie doskonały sposób na uniknięcie kryzysu w związku, gdy na świat przychodzi dziecko. Mężczyzna od początku zaangażowany, czyli taki, który aktywnie towarzyszy kobiecie przez okres ciąży, który uczestniczy w porodzie, tak samo wcześnie zaczyna się wiązać z dzieckiem jak matka. Łatwiej mu wtedy być prawdziwym wsparciem dla swojej żony czy partnerki także potem, gdy to dziecko już jest. Poza tym dzięki temu łatwiej uniknąć sytuacji, w której z jednej strony są tworzący jedność matka i dziecko, z drugiej zaś ojciec. Inaczej mówiąc – mężczyzna nie czuje się wykluczony i parze łatwiej zachować jedność w tym rodzicielstwie. W tej sytuacji łatwiej pamiętać, że jest się nadal parą, a nie tylko rodzicami? Łatwiej zachować bliskość? Myślę, że tak, ponieważ zaangażowany ojciec widzi, jakim wysiłkiem jest rodzicielstwo, i łatwiej mu być wyrozumiałym. I odwrotnie: jeśli on angażuje się od początku, to jej łatwiej zrozumieć, że jest zmęczony. Wzajemna wyrozumiałość jest w tej sytuacji bardzo ważna. Bo chroni przed myśleniem, że to drugie robi coś przeciwko mnie. Ważne jest także to, by nie doprowadzać siebie do ostateczności. Warto reagować na pierwsze sygnały, że nie jest dobrze, a nie czekać, gdy będzie już bardzo trudno. Gdy więc np. kobiecie zaczyna doskwierać to, że jest przez cały dzień sama z dzieckiem, podczas gdy mąż jest w pracy, to warto wspólnie zastanowić się jak najwcześniej nad rozwiązaniem tego problemu. Może powinna spotykać się regularnie w ciągu dnia z koleżankami, które także są młodymi mamami? No i jeszcze jedno: trzeba nawzajem doceniać swoje wysiłki w nowej roli. Bo zwykle i on, i ona naprawdę się mobilizują w tej nowej dla obojga sytuacji. Sprawdź: Jak pielęgnować związek po narodzinach dziecka? Aldona Czajkowska – psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, związana z Laboratorium Psychoedukacji. Jest założycielką i szefową Ośrodka ReGeneRacja specjalizującego się w pomocy psychologicznej i psychoterapii dzieci, młodzieży i ich rodziców oraz kierownikiem Szkoły Psychoterapii Dzieci i Młodzieży.
Nie wbiją się w szyję i nie wyssą krwi, ale bezbłędnie wiedzą, co zrobić, żeby zatruć ci życie.
Wampiry emocjonalne (inaczej: wampiry energetyczne) to ludzie, którzy wysysają z ciebie radość życia i niszczą poczucie wartości. Którzy będą tobą manipulować i mącić ci w głowie. I jednocześnie będą powtarzać, jak bardzo cię cenią i lubią. To specjaliści w destrukcji – i najgorsze jest to, że jest ich mnóstwo. Wydaje ci się, że nie znasz nikogo takiego? Typ: „Ja cię tylko chcę ostrzec” Przed moim drugim porodem bałam się sto razy bardziej niż przed pierwszym. Tamten zaczął się miesiąc za wcześnie, skończył nieoczekiwanie cesarką, w międzyczasie przeżyłam – razem z lekarzem – prawdziwy strach o życie dziecka. Kiedy zaszłam w drugą ciążę, jedyne o czym nie chciałam mówić ani myśleć to poród. I zdradziłam się z tym przed jedną koleżanką... – A mogę ci tylko opowiedzieć, jak rodziła taka jedna Ania/Basia?Krysia? To był hardkor! – od tamtej pory próbowała każdą rozmowę skierować na jeden temat. – Nie, nie, może pogadamy o tym, jak już urodzę?... – Ale tylko jedna rzecz – aż przebierała nóżkami, by się podzielić sensacją. – Nie, wiesz przecież, że się boję. – To słuchaj tylko tego... – Proszę, nie mów mi! – Próżnociągiem wyciągali!!! I pozamiatane. Ja po każdej rozmowie z nią czułam się gorzej, ale ona lepiej: równowaga w przyrodzie była zachowana. Dopóki nie przestałam się z nią umawiać dla mojego i jej dobra – bo istniało ryzyko, że któregoś dnia uduszę ją własnymi rękami. Ludzi, którzy karmią się naszym strachem, złością czy frustracją wcale nie jest mało – i nie ma na nich jednego sposobu. Jeśli to możliwe, warto po prostu ograniczyć z nimi kontakty, bo tak jak nie ma szans, że oni się zmienią, tak nie ma też, że my przestaniemy się nimi przejmować. Genialnie umieją wyczuwać słabe strony innych i uderzać w nie – oczywiście wszystko pod pozorem troski czy pomocy. Bo przecież, jeśli popatrzeć pod pewnym kątem, to opowiedzenie ciężarnej kobiecie o kilku skomplikowanych porodach jest dla niej pomocne... Czytaj także: Toksyczna przyjaciółka – czy warto tkwić w takiej relacji? Typ: „Opowiem ci, jak mi źle” „Jak bardzo mnie wszystko boli, jak bardzo jestem samotna, jak strasznie ktoś mnie skrzywdził, jak okropnie mi nie wychodzi... – i jak ogólnie wszystko jest do bani. Mam koleżankę, która codziennie odbiera takie telefony od swojej mamy. Po każdym takim telefonie czuje się jak przepuszczona przez wyżymaczkę. Mama przeciwnie, często kończy rozmowę stwierdzeniem, że takie wygadanie jej bardzo pomogło. Narzekanie ma właśnie to do siebie, że często pomaga temu, kto mówi (bo daje ujście frustracji), ale bardzo obciąża tego, kto słucha – tym bardziej, im większa jest jego empatia i wrażliwość. Na narzekaczy często działa licytacja na zasadzie: „Twoja depresja przy mojej depresji jest doprawdy śmieszna”. Narzekacz karmi się współczuciem; jeśli go nie dostanie od ciebie, zacznie szukać go gdzieś indziej i wasze relacje mogą się wtedy poprawić. Czytaj: Mama i babcia – jak ułożyć sobie relacje? Typ: „Serio tak myślisz? Dziwne...” To najwyższy stopień wampirzego wtajemniczenia. Znam takie profesjonalistki, które umieją człowieka upokorzyć jedną miną. Które bez słowa uniosą brew, gdy powiesz, że czasem twoje dziecko cię męczy albo że myślisz nad tym, żeby wrócić do pracy. Które bez względu na to, co powiesz, mają inne zdanie. Lepsze. Jednocześnie nie mają ochoty dyskutować ani wyjaśniać swój punkt widzenia – wampirowi energetycznemu nie dyskusja jest potrzebna, ale okazanie wyższości. Takiego wampira oczywiście możesz spróbować pokonać ironią, poczuciem humoru albo prostą złośliwością – ale z drugiej strony, po co? Sto razy lepszą metodą będzie wzmacnianie poczucia własnej wartości. I jasne stawianie granic: Jak bronić się w przed wampirami emocjonalnymi? Obejrzyj rozmowę z Małgorzatą Dawid-Mróz i Jackiem Santorskim w „Pytaniu na śniadanie”
Karmienie piersią – co się zmienia pomiędzy pierwszym a kolejnym dzieckiem?
Co się zmienia w naszym podejściu do karmienia piersią pomiędzy pierwszym dzieckiem, a kolejnymi? Czy nadal celebrujemy przystawianie dziecka do piersi, pilnujemy codziennego rytuału? Zobacz, co na ten temat napisała amerykańska psycholożka Samantha Rodman.
Znacie ten żart? Kiedy pierwsze dziecko połknie monetę, biegniesz z nim do lekarza. Kiedy drugie dziecko połknie monetę, zaglądasz do pieluchy. Natomiast trzeciemu potrącasz równowartość monety z kieszonkowego. Im więcej mamy dzieci, tym więcej mamy do ich wychowania dystansu. Podobnie jest – zdaniem amerykańskiej psycholog Samanthy Rodman – z karmieniem piersią. Zupełnie inaczej podchodzimy do tej czynności przy pierwszym dziecku, inaczej przy kolejnym. Nie wierzycie? Zobaczcie, jak ona to uzasadnia. Kiedy przystawiamy dziecko do piersi? Pierwsze dziecko: Starasz się karmić co 2-3 godziny – tak jak sugerują specjaliści od naturalnego karmienia. Przestrzegasz pór karmienia nie tylko w ciągu dnia, ale także i w nocy. Kolejne dziecko: przystawiamy dziecko do piersi, wtedy kiedy ono tego potrzebuje... albo kiedy chcemy poczytać sobie książkę, uciąć krótką drzemkę lub zrelaksować się. Karmienie piersią w miejscu publicznym Pierwsze dziecko: Kiedy przystawiasz dziecko, starasz się to robić w jakimś odosobnieniu lub zasłaniasz pierś (a tym samym i ssącego ją malucha) pieluszką. Czujesz się zakłopotana, i odczuwasz dyskomfort związany z tą sytuacją. Kolejne dziecko: Zdajesz sobie sprawę, jak niedorzeczne było twoje zachowanie przy pierwszym dziecku. Dlaczego masz się chować po kątach, ukrywać pod jakimiś pieluchami? Nie tracisz czasu na takie głupoty, przystawiasz dziecko do piersi i... po kłopocie. Jeśli ktoś się czuje zniesmaczony widokiem fragmentu piersi, to jego problem. Zobacz także: Czy zjesz obiad w toalecie? Zobacz piękne zdjęcie izraelskiej fotografki Karmienie piersią w nocy Pierwsze dziecko: Wyliczasz godziny karmienia ze szwajcarską precyzją, jednocześnie starasz się robić to w taki sposób, by nie wybudzić dziecka. W nocne karmienie maleństwa zaangażowana jesteś nie tylko ty, ale i twój partner. Kolejne dziecko: Dziecko przesypia noc bez karmienia? Rewelacja. Budzenie go to ostatnia rzecz, jakiej pragniesz. Starasz się, by ostatnie karmienie było jak najpóźniej, dzięki temu masz pewność, że masz spokój na kolejne 5-6 godzin. Jeśli twoje dziecko budzi się w nocy na karmienie, jego łóżeczko stawiasz jak najbliższej swojego łóżka lub pozwalasz malcowi spać ze sobą. Dzięki temu możesz w nocy – w półśnie – podać mu pierś i... spać dalej. Kogoś to oburza? Niech spróbuje nie spać kilka nocy pod rząd! Przygotowanie do karmienia piersią Pierwsze dziecko: Szukasz odpowiedniego, wygodnego miejsca. Obok stawiasz kubek wody mineralnej. Przygotowujesz podnóżek i poduszki do podparcia. Wcześniej – hartujesz brodawki, pijesz wspomagające laktację herbatki itp. Kolejne dziecko: Wyciągasz pierś. Dostawiasz dziecko. Inne czynności wykonywane podczas karmienia piersią Pierwsze dziecko: czasem oglądasz telewizję, korzystasz z internetu lub rozmawiasz przez telefon. Kolejne dziecko: jesz obiad, dyscyplinujesz pozostałe dzieci (czasem odciągasz je od siebie, by zapobiec bójce), przygotowujesz przekąski dla pozostałych członków rodziny, śpisz, korzystasz z komputera, nadzorujesz dzieci na placu zabaw i... (można by tak wyliczać bardzo długo). Nad czym się zastanawiamy podczas karmienia piersią? Pierwsze dziecko: Czy wystarczy mi mleka? Kolejne dziecko: Jak długo to jeszcze potrwa? Czy dopisałybyście coś do tej listy? Zobacz także: Czy możliwe jest bezbolesne karmienie piersią?
Powtarzają milion razy, robią mnóstwo uwag, opowiadają ze szczegółami... Kto? Kobiety! Po co tyle mówią? I czy na pewno faceci chcą, żeby przestały?
Kobiety każdego dnia wypowiadają około ośmiu tysięcy słów. A mężczyźni? Aż o połowę mniej! Dla dobra wszystkich... tak powinno zostać. Mówienie przynosi nam ulgę Po pracy wsiadłam do samochodu i zaczęłam jak zwykle relacjonować mężowi cały dzień. Takie tam: kto, co dzisiaj powiedział, jaką fajną torebkę miała koleżanka, że jutro muszę być wcześniej w biurze i dlaczego. Mąż przytakiwał, uśmiechał się, chrząkał, no generalnie był bardziej zajęty prowadzeniem auta niż konwersacji. Mnie to jednak nie przeszkadzało. Bo po pierwsze, nie zawsze mówię tylko po to, żeby ktoś w odpowiedzi snuł długie wywody „na temat". Czasem wystarczy mi tylko kiwnięcie głową czy stwierdzenie: „wiem", „rozumiem". Po drugie, po prostu lubię mówić. Jeśli nie mogę pogadać, to czuję się fatalnie. Słowa to dla mnie wentyl bezpieczeństwa. Po trzecie, rozmowa jest jak znak rozpoznawczy: mówię, więc nawiązuję kontakt, kontaktuję się czyli tworzę relację, a relacja to coś bardzo poważnego, bo rodzi więzi i uczucia. Czyli ktoś, do kogo mówię, powinien czuć się wyróżniony :) Bo to znaczy, że mi na nim zależy, że czuję do niego zaufanie, sympatię... A jeśli uparcie milczę? Biada temu, kto wywołał we mnie słowną niemoc! Sprawdź: Jesteś pewna siebie czy pełna niepokoju? – test Mówienie daje poczucie, że wszystko jest OK Gdyby tylko rozumiał to mój mąż. Tymczasem on raz moje gadanie traktuje jak cicho włączone radio (zwłaszcza, kiedy jedziemy samochodem), innym razem jak bzyczenie natrętnej muchy (szczególnie, gdy powtarzam piąty raz, żeby wreszcie pozmywał). Oczywiście często mnie słucha, ale muszę najpierw sprzątnąć z zasięgu jego wzroku wszystkie gazety i wyłączyć telewizor oraz komputer, a to niestety nie jest takie łatwe. Ostatnio nawet mu zarzuciłam, że „w ogóle ze sobą nie rozmawiamy". On tylko westchnął: „O Boże, znowu!". Wiem, wiem, że się powtarzam, ale to moje stwierdzenie to taki rodzaj trzymania ręki na pulsie. No bo lepiej teraz troszkę ponarzekać, zainicjować rozmowę, niż pewnego dnia obudzić się przy boku faceta, który wydaje mi się całkiem obcy, prawda? Gadamy, bo kochamy Dla nas, kobiet, wypowiadane słowa to ewidentny dowód na to, że nam zależy, że darzymy uczuciami, że dbamy, myślimy, staramy się. W ten sposób wyrażamy wszystkie swoje emocje. Mężczyźni podchodzą do rozmowy bardziej praktycznie: mówią, jeśli mają coś ważnego do powiedzenia, kiedy chcą podzielić się informacjami, ewentualnie podkreślić swoją przewagę (szczególnie, gdy rozmowa toczy się w gronie męskim). Tak jest i już, no może poza jednym wyjątkiem. Emocje w całej okazałości faceci wyrażają podczas oglądania sportu. Wtedy wolno krzyczeć, cieszyć się jak dziecko, a nawet... płakać. Sprawdź: Jak zrozumieć płeć przeciwną – prześmieszne i prawdziwe obrazki! Milczenie to straszna broń Babskie milczenie na dłuższą metę jest nie do zniesienia. Skąd to wiem? Kilka dni temu posprzeczałam się z mężem i postanowiłam zamilknąć. Przez pierwsze kilkanaście minut mój facet w ogóle nie zorientował się w sytuacji. Co więcej, miałam wrażenie, że poczuł ulgę. W końcu lepiej słuchać ciszy niż pretensji i nie zawsze logicznych (bo wypowiadanych pod wpływem złości) argumentów. Ale po tych błogich minutach ulgi widocznych na jego twarzy, pojawił się u niego lekki niepokój. Mój facet był jeszcze na mnie zły za kłótnię, ale widziałam też, że nie bardzo wie, co powinien zrobić. Ale ja byłam twarda i nie odzywałam się nadal. To była moja ostateczna broń, bo zazwyczaj wiercę dziurę w brzuchu, żeby w końcu doprowadzić do zgody. Wytrzymałam tak do następnego dnia. Rano pogodziliśmy się. A odwożąc mnie do pracy, mąż przyznał, że choć to może głupie i śmieszne, brakowało mu tego mojego gadania. No pewnie, że brakowało! Bo gdy gadam, to znaczy, że kocham :-). Czytaj też: Gdy puszczają nerwy. Jak okiełznać emocje?
Pomiędzy karierą a rodziną - znajdź czas tylko dla siebie
Coraz częściej obecne i przyszłe mamy chcą równocześnie realizować się w sferze zawodowej i w życiu rodzinnym. Jak spełniać się w obu sferach i mieć czas na wypoczynek? – opowiada Izabela Surmacz, doradca kariery i trener Biura Karier Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej.
Projekt macierzyństwo Współczesne mamy często stawiają sobie bardzo wysoko poprzeczkę. Są niezależne, zdeterminowane, chcą sprostać wielu wyzwaniom i oczekiwaniom wyznaczanym sobie i tym, które stawia przed nimi najbliższe otoczenie. Dynamiczne tempo życia, potrzeba szybkiego powrotu do pracy, pracowanie aż do „dnia porodu” to scenariusz, który łączy wiele kobiet. - Ten wielozadaniowy tryb życia, powoduje że mamy nie mają czasu na to, aby spokojnie przygotować się do nowej roli. – uważa Izabela Surmacz. - Prosto z pracy jadą na salę porodową, a potem przechodzą do realizacji kolejnego „zadania” albo „projektu”, który nazywa się macierzyństwo. Nie są same. Wspiera je promowany w telewizji model fitness-mamy i biznes-mamy, która miesiąc po porodzie jest w świetnej kondycji, a dwa miesiące później już wraca do pracy. Przepracowana mama Współczesne mamy często odczuwają wewnętrzny konflikt pomiędzy swoimi priorytetami związanymi z karierą i rodziną. Coraz bardziej propagowany trend rodzicielstwa bliskości zwraca jednak uwagę wielu rodzin na potrzebę i wartość poddania się naturalnemu rytmowi życia, kiedy etap oczekiwania i narodzin, a następnie bycia z dzieckiem, wychowywania, nie jest postrzegany jako „zadanie do wykonania" czy też jako hamulec rozwoju zawodowego. - Coraz bardziej dochodzi do świadomości zapracowanych mam, jak ważny jest też ich własny wypoczynek i znalezienie w natłoku codziennych zajęć czasu na relaks – uważa trener Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej. Na pełnym baku zajedziesz dalej, czyli naucz się odpoczywać… - Samochód bez paliwa, bez energii w którymś momencie po prostu się zatrzymuje - uważa Izabela Surmacz. - Podobnie dzieje się gdy człowiek w odpowiednim momencie nie zauważy, że jest przeciążony obowiązkami, zadaniami i planami. Dlatego tak ważne jest aby w codziennym zagonieniu i gąszczu załatwiania wielu mniej i bardziej ważnych spraw znaleźć czas na wypoczynek. Codzienna regeneracja i dbanie o swoje dobre samopoczucie jest o wiele prostsze niż odbudowanie swojego organizmu dopiero w momencie, kiedy zupełnie opadniesz z sił. Łatwiej wydobyć się z poziomu energii, zero na plus pięć niż z poziomu minus pięć na zero! 3 sposoby, jak zacząć odpoczywać Nazwij swoje własne potrzeby. Zapomnij na chwilę o tym, jakie oczekiwania mają wobec ciebie inni domownicy i współpracownicy. Zrób listę swoich indywidualnych marzeń, które zawsze odkładałaś na później i na realizację których brakowało ci czasu. Tak samo jak dbasz o innych, zacznij dbać o siebie. Ucz się szanować swoje potrzeby. Kiedy ciągle im zaprzeczasz i stawiasz siebie na ostatnim miejscu, twoje potrzeby przechodzą w stan uśpienia. Zaczyna ci się wydawać, że nie masz swoich marzeń. Wtedy wyłącznie realizujesz oczekiwania innych, a to prowadzi do frustracji, wypalenia i złości wylewanej na ludzi, których wspierasz. Niech codzienny odpoczynek wejdzie ci w nawyk. Kiedy odpoczywasz w sposób jaki lubisz, regenerujesz się. Napięcia i stres odchodzą, a ty możesz wziąć wreszcie głębszy oddech, odzyskać spokój i poczuć radość. Czasami wystarczy tylko 5 minut robienia tego, co naprawdę lubisz, aby poprawić swój nastrój. Znajdź czas na coś tylko dla siebie Odnajdź więc swój choćby najmniejszy kawałek życia, w którym ty będziesz najważniejsza. Im niższe będzie twoje napięcie każdego dnia, tym więcej zyskasz energii i motywacji, która zasili twoje akumulatory. Powszechnie mówi się, że szczęśliwa mama to szczęśliwe dzieci. - Weź to na poważnie i pamiętaj, że nie wszystkim szczęście dają zawsze idealny porządek w szafie i pozmywane naczynia - mówi trenerka SWPS. - Zacznij wolne chwile spędzać w sposób, który lubisz. Źródło: www.strefapsyche.swps.pl Czytaj także: Jestem mama i pracuję. Konsultacja merytoryczna Izabela Surmacz Terapeutka przetwarzania słuchowego, wieloletnia doradczyni zawodowa, rekruterka, psycholożka i konsultantka międzynarodowych testów psychometrycznych
5 metod wychowawczych, które nie działają
Jest wiele metod wychowawczych, które nie dość, że nie przynoszą rezultatu, to jeszcze mogą dziecku zaszkodzić. Sprawdź, jakich zachowań powinnaś się wystrzegać.
Twoje dziecko jest wściekłe, bo nie udało mu się dostać tego, czego bardzo chciało? Dzięki tej niemiłej sytuacji może się wiele nauczyć! Szczególnie gdy pokażesz dziecku, jak sobie sprawnie z rozczarowaniem poradzić i tak silnie tej sytuacji nie przeżywać...
Czasami chodzi o rezygnację z wyjścia na plac zabaw z powodu deszczu, innym razem o brak ulubionych ciasteczek czekoladowych w sklepie... Tak, dziecko spotyka w życiu wiele zawodów. Jednak, choćbyśmy bardzo chcieli, wielu z nich nie jesteśmy w stanie mu oszczędzić. I dobrze! Jeżeli dzieci już teraz nauczą się radzić sobie z rozczarowaniami, będą to umiały i w przyszłości. Chroniąc dziecko przed nimi, pozbawiasz je możliwości nauki ważnych umiejętności. Nie oznacza to jednak oczywiście, że masz w tych najtrudniejszych sytuacjach zostawiać dziecko samo. Jak nauczyć swoje dziecko, że mimo zawodu, wściekłości czy smutku poprosi o wsparcie, pozostanie optymistą i nie będzie się bać tego, co może przynieść życie? Na początku zastanów się, jak twój kilkulatek zwykle reaguje na drobne (i nie tylko) rozczarowania, i zakwalifikuj go do jednej z trzech głównych grup: 1. Tykająca bomba zegarowa Dziecko wybucha płaczem, gdy zabraknie w domu jego ulubionego soczku czy płatków? Albo rzuca się na ziemię i wali w nią piąstkami, gdy inny brzdąc weźmie jego zabawkę? Jeżeli twój kilkulatek przeżywa drobiazgi jak wielkie nieszczęścia i rozpamiętuje rozczarowania całymi godzinami, zacznij jego edukację panowania nad emocjami od podstaw. Wytłumacz, że są rzeczy, które można zmienić, oraz takie, na które nie mamy wpływu. Przedszkolak może po prostu nie wiedzieć, że czasami rozwiązanie problemu jest poza jego zasięgiem i nawet największa awantura tego nie zmieni. Zmniejszysz jego stres, mówiąc: „Widzę, że jesteś zdenerwowany”. Gdy dziecko się trochę uspokoi, poszukajcie razem realnych rozwiązań problemu. Prowadzaj dziecko na różne zajęcia dla przedszkolaków, aż znajdzie takie, które dadzą mu wyjątkowo dużo frajdy i uczynią w czymś prawdziwym mistrzem. Gdy dziecko wie, że jest w czymś dobre, to nawet po porażce w innej dziedzinie będzie miało poczucie, że nie wszystko, co robi, jest do kitu. I zamiast „jestem beznadziejny” pomyśli: „trudno, następnym razem mi się uda”. Nie karaj dziecka za okazywanie negatywnych emocji, gdy jest czymś zawiedzione – szczególnie kiedy płacze. Sama przecież wiesz, jak wypłakanie się świetnie pomaga na frustrację... Sprawdź: Jak wyznaczać dziecku granice? 2. Mały dąsacz Twoje dziecko łatwo się denerwuje, ale jego złość nie zamienia się w niekontrolowany wybuch wściekłości? To już połowa sukcesu. Aby pomóc dziecku uzyskać kontrolę nad emocjami, wypróbuj następujące techniki: Jeśli dziecku przydarzy się coś przykrego, postaraj się dać mu wybór, co może zrobić, by poprawić swą sytuację. Bezsilność paraliżuje, a poczucie, że o czymś mogę zdecydować daje siłę do pozbierania się. Możesz powiedzieć: „Teraz nie możemy pójść do sklepu z zabawkami, ale wybierz lalkę, którą się pobawisz”. Albo: „Pójdziemy jutro popołudniu czy rano?”. Poszukaj sposobów na to, aby to twoje dziecko pomagało innym. Bierzcie udział w zbiórce ubrań dla Czerwonego Krzyża, pozwól sobie pomagać podczas gotowania. Pomoc bliźnim już nawet takim małym dzieciom daje złapać inną perspektywę i nabrać dystansu do własnych problemów (zrobiłem coś, co spowodowało pozytywną zmianę). Zamiast koncentrować się na niwelowaniu strat (kleić nogę do lalki czy chłodzić siniaka), spróbuj umożliwić dziecku własnoręczne ich naprawienie (zabawę w lekarza, który uzdrowi lalę). Czytaj: 5 wartości, których musisz nauczyć dziecko, zanim pójdzie do szkoły [CMS_PAGE_BREAK] 3. Uosobienie tolerancji To dziecko zdaje się rozumieć, że nie ma wpływu na wszystko, co się wokół niego dzieje. Wie, że jego rozczarowania to nie zawsze czyjaś wina. I tak, gdy się dowie, że jest za niskie, by pójść na największą karuzelę, po prostu szuka innej – takiej, na której już może jeździć. Gratulujemy, takie podejście to zazwyczaj nie tylko kwestia charakteru dziecka, ale sposobu wychowywania. Oto rady, jak jeszcze bardziej możesz wspierać dziecko w radzeniu sobie z rozczarowaniami. Gdy dziecko jest rozżalone, postaw na empatię. Jeśli np. kolega odwołał zabawę u siebie w domu, opowiedz dziecku, jak tobie było przykro, kiedy koleżanka odmówiła wspólnego wypadu do kina itp. Dziecko będzie widziało, że to naturalne być wściekłym, gdy plany nie wypalają. Stwórz dziecku sieć znajomych i przyjaciół. Nie bądź jego jedynym kumplem. Badania dowodzą, że dzieci, które mają wielu życzliwych ludzi wokół siebie, w tym rówieśników, lepiej radzą sobie ze stresem, rozczarowaniami i porażkami. Więcej ludzi może im pomóc! Czytaj: Dziecko nielubiane w przedszkolu – jak możesz mu pomóc? 3 teksty, które pogorszą sytuację: Cokolwiek mówimy czy robimy, chcemy dobrze dla dziecka. Jednak kiedy dziecko płacze, krzyczy czy rzuca się wściekłe na podłogę, łatwo powiedzieć coś, co tylko pogorszy sprawę. Oto zdania, które jeszcze bardziej rozstroją kilkulatka: 1. „Zachowujesz się jak dzidzia”. Zamiast tego możesz powiedzieć: „To normalne, że się wściekasz. W tej sytuacji każdy czułby się rozczarowany.” Dlaczego? Pokazujesz dziecku, że to nic dziwnego, gdy rozczarowanie boli. Dzięki temu następnym razem malec będzie je przeżywał nieco mniej. 2. „Nie róbmy tego, ale w zamian...” Zamiast tego możesz powiedzieć: „Czy masz pomysł, co możemy zrobić zamiast tego?”. Dlaczego? Zadawanie pytań, które naprowadzą dziecko na rozwiązanie problemu, umożliwia mu poczucie się ważną osobą. Taką, która umie sobie sama radzić z kłopotami. 3. „Nie przejmuj się tym tak bardzo!” Zamiast tego możesz powiedzieć: „Wiem, że to dla ciebie trudne”. Dlaczego? Przykry zawód to dla dziecka zawsze doskonały powód do płaczu. Bagatelizowanie go będzie dla kilkulatka dowodem, że nie wiesz, co jest dla twojego dziecka ważne... Czytaj też: Bunt trzylatka – jak sobie z nim radzić? Konsultacja merytoryczna Edyta Żółtowska-Górska Psycholożka, pracuje w Gabinecie Terapeutycznym Przystań
Psychologowie alarmują – niektóre reklamy wpływają na sklepowe wybory dzieci, ale też budzą w nich łakomstwo, chęć posiadania, agresję, a nawet pobudzenie erotyczne.
Zbadano, że w Polsce dzieci oglądają telewizję średnio ponad trzydzieści godzin tygodniowo. Na reklamy przypadają w takim wypadku co najmniej trzy godziny. Bo dzieci bardzo chętnie je oglądają, zarówno przed i po obejrzanym programie. Co więcej, z badań przeprowadzonych przez Katedrę Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego wynika, że dzieci w wieku przedszkolnym lubią je i akceptują niemal jednogłośnie. I 80%. z nich domaga się kupowania im przedmiotów w nich promowanych. Dzieci są wobec wpływu reklamy bezbronne. Warto być tego świadomym i nauczyć dziecko, jak nie ulegać fikcji świata z promocji. Dziecko wszystko kupi Dorosły wie, że reklama, np. w radiu czy telewizji, to tylko głośny i kolorowy spektakl. Jednak dla małego dziecka to nic innego jak kolejny, szalenie atrakcyjny film – dynamiczny, radosny i przyciągający uwagę wpadającą w ucho muzyką. Poza tym, zdecydowanie głośniejszy niż inne programy. Jeszcze kilka lat upłynie, zanim przedszkolak zrozumie, że informacje w nim zawarte są wybiórcze, niepełne lub nawet przekłamane. Będzie wiedział, jak różnicować reklamy z punktu widzenia tego, co reklamują, dla kogo produkt jest przeznaczony, co mu się w reklamie podoba, a co nie itp. Zobacz: Czy twoje dziecko ma bujną wyobraźnię? – test Parówki z misiem Puchatkiem, ciastka ze Scooby’m Świat reklamy docenia fakt, że dzieci mają ogromny wpływ na decyzje zakupowe rodziców. A że w dodatku jest ich w Polsce ok. pięciu milionów, przekłada się to dodatkowo na ogromne pieniądze. Dlatego właśnie spece od sprzedaży tak silnie uderzają do naszych dzieci. A to nie jest dla nich dobre. Jakie główne zagrożenia widać w bombardowaniu dzieci reklamami? Psycholog prof. dr hab. Maria Braun-Gałkowska podaje takie prawidłowości: Reklama lansuje (często kiepskie) wzorce – dziecko naśladuje osoby widziane w spocie i ich sposób ubierania, przejmuje język reklam. Reklama propaguje postawę konsumpcyjną – dziecko buduje w sobie przekonanie, że celem życia jest posiadanie, a o wartości człowieka stanowi ilość rzeczy, jakie nabywa. Reklama budzi łakomstwo, agresję, wpływa na erotyzację wyobraźni – pod wpływem reklamy dzieci np. jedzą 30% więcej danego produktu niż zwykle. Reklama wpaja fałszywy model wychowania – dzieciaki w reklamach najczęściej dostają wszystko, czego pragną. Reklama utrwala stereotypowy podział ról – mama pierze, tata jest zmęczony pracą. Reklama jest przyczyną ogólnorodzinnej frustracji – dziecko czegoś pragnie, choć wie, że rodzice nie są w stanie spełnić jego prośby, rodzice gubią się między uleganiem a odmawianiem spełniania zachcianek. Dzieci odbierają reklamę bezkrytycznie i często rozczarowują się, gdy zakupiony przedmiot jest w rzeczywistości inny, niż obiecywała reklama, przez co czują się oszukane przez dorosłych. Czytaj też: Jak uniknąć negatywnego wpływu reklamy na dziecko [CMS_PAGE_BREAK] Czujność przede wszystkim W niektórych krajach (np. w Szwecji) nie wolno apelować bezpośrednio do dziecka ani wykorzystywać dzieci w reklamie produktu, który nie jest dla niego. Wydaje się bowiem, że reklama nie powinna być skierowana do dzieci, które są wobec niej bezbronne. W Polsce raczej nikt takich obiekcji nie ma. Dlatego chociaż dziecka nie można całkiem odizolować od reklam, powinniśmy kontrolować ilość czasu, jaki spędza przed telewizorem. Czy wiesz: Jak wyznaczać dziecku granice? W morzu możliwości Dzieci uwielbiają reklamy, bo są dynamiczne, kolorowe i obiecują świetną zabawę. Ponieważ spoty są wszechobecne, nie jesteś w stanie ochronić malca przed ich wpływem. Ale możesz sprawić, że dziecko będzie miało do nich odpowiedni stosunek. Oglądanie, podziwianie. Nie zmieniaj kanału, gdy pojawia się nowy spot o wymarzonej lalce. Pozwól dziecku nasycić się kolorowymi obrazkami, obejrzyj je razem z nim, zapytaj, co konkretnie podoba mu się w zabawce. Staraj się powstrzymać od komentarzy: „Masz już podobny samochód”, „Ale tandeta”. Wyobraźnia w ruch. Rozmawiajcie o tym, jak byście mogli wykorzystać nową zabawkę, jak byście się nią bawili. Może nie trzeba mieć świecącego domku dla lalek, tylko wstawić do już posiadanego latarkę? Dzieci bardziej kusi obietnica zabawy, a nie konkretnej rzeczy. Plany na przyszłość. Dziecko „musi” mieć zabawkę z reklamy, a ty nie masz ochoty jej kupować? Naucz je oszczędzania. Umów się, że jeśli uzbiera jakąś kwotę, dołożysz resztę. Pieniądze może zarabiać np. zdejmując pranie z suszarki. Ustal granice. Zachwycaj się zabawkami, ale nie kupuj ich bez umiaru. Nie bój się słowa „nie”. Oglądając telewizję pokaż dziecku, jak wiele rzeczy ty chciałabyś mieć, ale nie kupujesz ich i jesteś szczęśliwa. Radość za darmo. Gdy dziecko zasmuci się odmową, proponuj frajdę, którą ma się zawsze na wyciągnięcie ręki – łaskotanie na dywanie, pieczenie ciastek. Dziecko nauczy się, że za radość nie trzeba płacić. Czy wiesz: Co robić, by dzieci nas słuchały? Druga strona mocy kultowych postaci Za ojca pomysłu sprzedawania licencji na modnych bohaterów filmu czyli pozwalania na ich wykorzystywanie w różnych gałęziach rynku (plastry, produkty spożywcze, ubrania itp.) uznaje się twórcę „Gwiezdnych wojen” – George’a Lucasa. Gdy w 1975 r. podpisywał kontrakt na film z wytwórnią 20th Century Fox, zrzekł się większości honorarium reżyserskiego w zamian za wyłączne prawa do produkcji zabawek, wydawnictw, strojów i gadżetów związanych z filmem. Inni wielcy reżyserzy, Francis Ford Copolla czy Brian De Palma, byli tą umową zszokowani, jednak kiedy zyski ze sprzedaży gadżetów przekroczyły wpływy z biletów, zmuszeni byli przyznać rację – także biznesowemu - wizjonerowi. Czytaj też: Przedszkolne mody – ulegać im czy nie? Konsultacja merytoryczna Edyta Żółtowska-Górska Psycholożka, pracuje w Gabinecie Terapeutycznym Przystań
Wspólne zabawy w ogrodnictwo to tylko jeden z aspektów ekologicznego wychowania dziecka. Ten przyjemniejszy.
20% światowej populacji zużywa 80% ziemskich zasobów naturalnych. Na świecie wydaje się 12 razy więcej razy na zbrojenia niż na pomoc dla krajów rozwijających się. 5 000 ludzi dziennie umiera z powodu zanieczyszczenia wody pitnej. 1 miliard osób nie ma dostępu do bezpiecznej wody pitnej. Prawie miliard ludzi chodzi głodnych." - dane pochodzą z filmu "Home S.O.S. Ziemia" w reż. Luca Bessona. Warto mając powyższe na uwadze potraktować sprawy ekologii naszej planety w sposób o wiele poważniejszy. Obcując z dzieckiem na łonie natury czy to przy pielęgnacji wybranych przez dziecko roślin ogrodowych, czy domowych, czy podczas przebywania na łące, w lesie, na spacerze w parku, opowiadaj mu o mieszkańcach naszej planety. Pokazuj mrówki, motyle, żuczki, wiewiórki, koty, psy i opowiadaj na ich temat. Naucz dostrzegać różnorodność gatunków i ras. Ucz dzieci, że każde stworzenie ma prawo do życia, do życia w sposób humanitarny. Pokazuj analogie świata zwierząt do świata ludzi. Wiedząc jak skonstruowane są społeczności zwierząt dziecko szybciej zrozumie funkcjonowanie społeczeństw ludzkich, szybciej w przyszłości będzie się integrować z grupami rówieśniczymi. Oglądaj z dzieckiem filmy przyrodnicze o zwierzętach i roślinach, to zdecydowanie lepsze niż włączanie dziecku przypadkowych programów telewizyjnych w których co 5 minut pojawia się nowa bajka. Wspólne podglądanie przyrody będzie dla Was fascynującą przygodą. Najpierw możecie obejrzeć program na dany temat, a potem szukać w naturalnym środowisku tego co obejrzeliście na filmie. Możecie nawet pobawić się w przyrodników-detektywów na tropie nowych roślin i zwierząt. Potem wasze odkrycia warto uwiecznić czy to na filmie czy na fotografii. Po powrocie do domu możesz z dzieckiem narysować to co wspólnie odkryliście. I dla Ciebie i dla Twojego dziecka będzie to świetna zabawa, dająca Wam obojgu dużo radości, ale przede wszystkim zbliżająca Was do siebie. [CMS_PAGE_BREAK] Jeśli nie wiesz od czego zacząć, zacznij od czegoś najprostszego. 1. Weź na początek pod lupę mrowisko, które można znaleźć w każdym lesie czy parku – ileż różnych ról społecznych istnieje w świecie mrówek. Jedne dbają o swoją królową zapewniając jej wygodne życie, aby mogła znosić jaja i spełniać swoją rolę życiową, inne zajmują się logistyką i magazynowaniem zasobów żywnościowych, inne pilnie strzegą bezpieczeństwa swojego mrowiska. Każda z mrówek ma swoje zadanie i z pilnością je wykonuje. Pokazując dziecku mrówki możesz napomknąć, że bycie obowiązkowym i wypełnianie wyznaczonych zadań jest bardzo ważne, bo bez tego byłby bałagan i ciężko było by żyć. 2. Pokaż ścieżki rowerowe i wyjaśnij po co są wyznaczone i jaką role spełniają. Wyjaśnij, że gdyby każdy jeździł rowerem w każdą możiwą stronę , to nie można by było spacerować. 3. Zabierz dziecko do ogrodu botanicznego czy na wystawę roślin, pokaż kwiaty i drzewa których wcześniej nie widziało. 4. Możesz zabrać kiedyś dziecko na wizytę do weterynarza - pokaż mu osoby opiekujące się nad chorymi zwierzątkami, powiedz jakie to ważne. 5. Podlewając kwiaty opowiadaj o tym, skąd się bierze woda w kranie, jak ze źródełek woda płynie do rzek, a następnie wpada do morza, a te zaś do oceanów. Pokaż mu mapę lub globus. Poszerzaj wiedzę swojego dziecka. Intryguj go swoimi opowieściami, aby ciągle i ciągle chciało Cie słuchać. To co dla nas dorosłych jest czymś oczywistym i normalnym, dla dziecka może stać się fascynującą przygodą. Tylko od nas dorosłych zależy, czy będziemy umieli przedstawić nasz świat w piękny i ekologiczny sposób, czy zbanalizujemy to. Na każdym kroku znajdziesz wiele przykładów, które możesz omówić ze swoim dzieckiem. Pokazuj i pozwalaj doświadczać. Jeśli Twoja pociecha dotknie dżdżownicę nie panikuj, że zaraz weźmie palec do ust i połknie jakieś bakterie, w wyniku czego się rozchoruje. Wiedząc, że będąc w środowisku naturalnym takie sytuacje mogą się zdarzyć, po prostu przygotuj się na nie. Miej ze sobą żel dezynfekujący czy antybakteryjny do mycia rąk na sucho, chusteczki mokre lub suche. Nie odbieraj dziecku przyjemności doświadczania. Przecież patrzenie na kotka, bez możliwości pogłaskania go, to dla dziecka podobna sytuacja do lizania cukierka przez papierek. Niech dziecko już od maleńkości uczy się wrażliwości na los innych stworzeń. To da mu pokłady empatii, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społecznego. Nasz ekspert: Aneta Styńska, psycholog z Internetowej Poradni Psychologicznej www.psychorada.pl
Codziennie możemy obserwować zachowania świadczące o nie szanowaniu przyrody – deptanie trawnika, obrywanie gałązek, zanieczyszczanie kominami, spalinami.
Nie skupiamy się jednak na tym jak można żyć w zgodzie z przyrodą. O ile przyjemniejsza jest nauka na łonie natury, czy w takim środowisku nie lepiej uczyć dzieci? Gdy chcemy nauczyć dziecko rozróżniania liści np. dębu od kasztana nie otwierajmy książki czy Internetu, wybierzmy się do parku i odszukajmy tych drzew. Często narzekamy, że nasze dzieci są nadpobudliwe, nadruchliwe, nie możemy nad nimi w domu zapanować. Gdy za oknem widać słoneczny dzień i odpowiednią temperaturę weźmy maty i zabierzmy dzieci do ogrodu (jeśli nie masz to do parku – choćby to oznaczało pół godziny jazdy autobusem). Wybierzmy zaciszne miejsce i wykonajmy relaksacje. Oto kilka przykładów. Bajka relaksacyjna „Wiosenny liść” Połóż się na plecach na kocu obok dziecka, rozluźnijcie się, zamknijcie oczy, wyobraźcie sobie, że jesteście pięknym „Wiosennym liściem”, który leży na miękkim mchu. Leżysz i czekasz, aż, zawieje wiatr, on zaprosi ciebie w piękną podróż. Jesteś spokojny nic ci nie zagraża. Teraz odczuwasz jak delikatnie wiatr unosi cię do góry, bardzo delikatnie, poddajesz się temu unoszeniu, unosisz się tak wysoko jak sobie życzysz. Sam wybierasz sobie kierunek podróży, tam gdzie chcesz, możesz obserwować sobie to, czego pragniesz, skieruj swój lot w wybrane przez ciebie miejsce i tam pozostań. Wiatr zaczyna mocniej wiać. Czas udać się w drogę powrotną. Wróć na mięciutki mech, otwórz oczy, znów jesteś dzieckiem, usiądź wygodnie. Opowiadanie „Misie w lesie” Teraz będziemy się bawić w misia. To bardzo przyjemna zabawa. Kto potrafi stać się naprawdę misiem i robić wszystko i to co on robi, ten będzie potem taki wesoły i zadowolony. „Mały , maleńki , puszysty miś z miękkimi włoskami i czarnym noskiem mieszkał z mamusią i tatusiem i jeszcze z mniejszym od siebie braciszkiem w wielkim ciemnym lesie. Wszyscy pracowali całe lato nad przygotowaniem domku na zimę i nad zgromadzeniem zapasów na zimę. Bo jak śnieg spadnie to żadnego owocu, listka, a nawet korzonka do zjedzenia się nie znajdzie. Dziś nasz mały miś napracował się bardzo. Ze zmęczenia, aż bolą go rączki i nóżki. Poszedł do domu, Jak to dobrze, że może odpocząć. Mały miś układa się na posłaniu z pachnącego sianka. Pod głowę kładzie poduszeczkę z miękkiego mchu. Teraz wyciąga się na posłaniu, zamyka oczy. Rączki kładzie wygodnie wzdłuż ciała. Nóżki są wyprostowane, leżą swobodnie. Jak dobrze i spokojnie jest misiowi. ...chwila przerwy w narracji po 1-5 min. w zależności od zachowania dzieci A teraz znowu trzeba stać się dzieckiem. Zginamy rączki i wyprostowujemy je na raz, dwa, trzy, głęboko oddychamy raz, dwa, trzy. Teraz otwieramy okna. I już każde z was jest znowu dzieckiem. Miś został w lesie, ale my teraz tak, jak miś czujemy się dobrze, jesteśmy wypoczęci radośni. Jednak nie zawsze musimy czekać na piękną pogodę. W deszczowy dzień ubierzcie kalosze, płaszcz przeciwdeszczowy i herbatkę w termosie i wybierzcie się na wycieczkę. Zabawy w kałuży pomogą dzieciom wyładować negatywne emocje i nadmiar energii. Dzięki takiemu wypadowi nie dość, że spędzamy czas z dziećmi to dodatkowo redukujemy u nich napięcie, odciągamy od komputerów, telewizorów, dotleniamy je. Nasz ekspert: Paulina Maćkowska, psycholog z Internetowej Poradni Psychologicznej www.psychorada.pl
To, że synek chętniej bawi się dziewczęcymi zabawkami niż autkami, wzbudza niekiedy niepokój rodziców. A całkiem niepotrzebnie.
W swoim życiu dzieci przechodzą różne etapy. To, że dziś twój syn przebiera lalki, a na spacer najchętniej wybrałby się z wózkiem dla lalek nie znaczy, że coś z nim nie tak. Małgorzata Ohme: Witam, w czym mogę Pani pomóc? Pani Natalia: Nie wiem, czy to jest coś, czym powinnam się martwić, ale… Nasz czteroletni syn Filip chce bawić się tylko lalkami, a nawet ubierać się w sukienki. Może to normalne w jego wieku? Nie wiem, czy nie jest to zaburzenie… Małgorzata Ohme: Zabawa lalkami jeszcze o niczym nie świadczy. A na czym miałoby polegać to zaburzenie, o którym Pani wspomina? Pani Natalia: No, nie wiem… Coś z homoseksualizmem albo jakiś transseksualizm? Obawiam się, że to może być dziedziczne. Brat mojej mamy jest homoseksualistą, więc może Filip też będzie… Małgorzata Ohme: Ale przecież homoseksualizm nie jest zaburzeniem. Jest orientacją seksualną, tak samo normalną jak heteroseksualność. Pani Natalia: No tak, ale ja się boję, że Filip będzie właśnie homoseksualny. I nieważne już, czy jest to orientacja, czy zaburzenie. Małgorzata Ohme: Ale co budzi w Pani największy niepokój, gdy Pani o tym myśli? Pani Natalia: Że Filip będzie miał nieszczęśliwe życie, nie będzie miał rodziny, dzieci, że inni będą się z niego śmiać. Boję się o niego. Małgorzata Ohme: Boi się też Pani tego, co powiedzą inni, prawda? [CMS_PAGE_BREAK] Pani Natalia: Tak, właśnie, wstydziłabym się tego… Małgorzata Ohme: I być może w tym tkwi największy problem. Pani obawy związane są właśnie ze stereotypowym postrzeganiem gejów jako sfeminizowanych, nieszczęśliwych mężczyzn. Przekonania te są jednak fałszywe. Geje, tak samo jak mężczyźni heteroseksualni, bywają bardzo różni i tak samo mogą mieć udane i szczęśliwe życie. Jako mama Filipa powinna Pani dać mu wsparcie niezależnie od tego, kogo będzie kochał. Jeśli okaże mu Pani bezwarunkową miłość w każdym temacie, czy dotyczy orientacji seksualnej, czy zdrowia, czy innych obszarów życia, wyposaży go Pani w coś niezbędnego, czyli pewność siebie i poczucie własnej wartości. Pani Natalia: To czy… chce mi Pani teraz powiedzieć, że mój syn jest gejem? Małgorzata Ohme: Na tym etapie rozwoju Filipa nie da się tego określić, a jego zachowania mogą mieć zupełnie inne źródło i mieścić się w tak zwanej normie rozwojowej. Im bardziej będzie mu Pani zabraniać bawienia się lalkami lub okazywać negatywne emocje, gdy to robi, tym większe prawdopodobieństwo, że będzie zainteresowany – nie tyle lalkami, co sytuacją, która wzbudza tyle emocji u jego mamy. Pani Natalia: Co mam w takim razie zrobić, jeśli mój czteroletni syn zażyczy sobie na urodziny wózek i przewijak dla lalek? Małgorzata Ohme: Kupić mu te zabawki. I to najlepiej w takim kolorze, o jakim marzy. A także starać się nie przejmować tym, co powiedzą ludzie. Pani Natalia: Czy w ten sposób nie wychowam geja czy transseksualisty? Małgorzata Ohme: Pani Natalio, niech Pani pamięta, że nie da się nikogo wychować do danej orientacji seksualnej, można dać tylko dziecku swobodę podejmowania najważniejszych decyzji w życiu oraz prawo do bycia szczęśliwym. Z mojego doświadczenia wynika jednak, że za pół roku nie będzie Pani pamiętać o epizodzie zabawy lalkami w życiu Filipa, a synek postanowi zostać biologiem i zacznie znosić do domu biedronki i patyczaki. Pani Natalia: Dziękuję bardzo. Rozmawiała: Małgorzata Ohme, psycholog rozwojowy, wykładowca w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej, psychoterapeuta dziecięcy i rodzinny w Centrum Pomocy Profesjonalnej w Warszawie.
Macierzyństwo to cudowna sprawa, bo dziecko zawsze kocha nas bezwarunkowo i bezgranicznie. Jednak powodów, dla których warto być mamusią, jest o wiele, wiele więcej!
Dzięki dziecku życie nabiera wspaniałych barw – zgodnie orzekły nasze redakcyjne mamy. A co sądzą o tym psychologowie, czy podzielają opinię mamuś z naszego grona? Zdecydowanie tak! Oto ich argumenty. W ciąży czujesz się niczym księżniczka Wiadomo, oczekując maleństwa, jesteś na specjalnych prawach. Mąż, jeśli zechcesz, poda ci śniadanie do łóżka, posprząta, zrobi zakupy, a teściowa z czułością, o jaką nigdy jej nie podejrzewałaś, ugotuje na obiad to, co najbardziej lubisz. Dlaczego? Przyszłej mamie niczego się nie odmawia! Dużo mniej stresujesz się w pracy Szef raczej nie dołoży ci obowiązków, widząc twój rosnący brzuszek. W końcu każdy wie, że w ciąży kobieta musi się oszczędzać. W firmie szykują się wypowiedzenia? Jeszcze w czasie urlopu macierzyńskiego możesz spać spokojnie, bo jesteś prawnie chroniona przed zwolnieniem z pracy. Najzwyczajniej w świecie młodniejesz! To zasługa hormonów ciążowych, które potrafią działać istne cuda jeszcze przez kilka miesięcy po porodzie. Dzięki nim twoja skóra wygładza się i nabiera blasku, rysy twarzy wydają się o wiele łagodniejsze, a paznokcie mocniejsze i bardziej lśniące niż kiedykolwiek. Także twoje włosy stają się gęstsze, bo podwyższony poziom estrogenów w organizmie spowalnia normalny cykl ich wypadania. Trudno w to uwierzyć, ale twoja fryzura może zyskać nawet 20 procent objętości! Przeżywasz cudowne chwile wzruszenia Maluszek jest już na świecie? Widząc pierwszy uśmiech szkraba, pierwszy ząbek, pierwszy samodzielny krok, nie tylko pękasz z dumy. Czujesz, jak zalewa cię fala wprost nieopisanego szczęścia! Skąd ta euforyczna reakcja? Powoduje ją twoja wielka miłość do dziecka, w którym zachwyca cię dosłownie wszystko. Tego wspaniałego uczucia naprawdę nie da się porównać z niczym innym. Przestałaś przejmować się drobiazgami Bałagan w zlewie? Przegapiony serial? Nieposłane łóżko? Po prostu machasz na to ręką (choć przecież jeszcze nie tak dawno byłby to problem). Jednak teraz dla ciebie liczy się tylko twój szkrab, który tak przesłodko się uśmiecha, gdy się nad nim pochylasz... Już nie brakuje ci tematów do rozmów Jeśli do tej pory miałaś problem z odpowiedzią na pytanie: „Co u ciebie?”, teraz tematy same sypią ci się jak z rękawa. Każdemu możesz godzinami opowiadać o kaszkach, kupkach, zabawach czy śmiesznych powiedzonkach swojego dziecka. Nie odmawiaj sobie tej przyjemności. A jeśli odczuwasz niedosyt, korzystaj z forów na portalach internetowych dla mam (np. www.mamacafe.pl). Z pewnością nie zabraknie ci wdzięcznych czytelników! [CMS_PAGE_BREAK] Świetnie wyćwiczyłaś podzielność uwagi Pod tym względem jesteś nawet lepsza niż Napoleon, który bez najmniejszego trudu dyktował trzy listy równocześnie. Ty bowiem potrafisz w tym samym czasie gotować obiad, robić makijaż, zerkać w telewizor, szukać smoczka i przy tym wszystkim bujasz jeszcze leżaczek ze śpiącym maluchem. Takiej fenomenalnej zdolności robienia kilku rzeczy naraz można ci tylko pozazdrościć! Zakupy robisz z przyjemnością Jesteś wtedy gotowa wydać ostatni grosz na grzechotkę czy rozkoszną przytulankę, która może sprawić dziecku frajdę. To całkiem naturalne, lepiej jednak nie rezygnuj z nowej szminki czy fryzjera, by kupić maluchowi kolejną maskotkę. Pamiętaj, zadowolona, uśmiechnięta mama jest dla pociechy ważniejsza niż zabawki. Bez trudu zjednujesz sobie każdego! Choć możesz tego nawet nie zauważać, obecność małej istotki sprawia, że stajesz się łagodniejsza, bardziej cierpliwa, czuła i wyrozumiała. A te cechy, jak twierdzą psychologowie, zjednują nam ludzi oraz pomagają zdobywać przyjaciół. Tak trzymaj! Dopieszczasz swój organizm Jakim cudem? Dzięki codziennym spacerom z maluchem dotleniasz się, wzmacniasz swoją odporność, mięśnie i... tracisz zbędne kilogramy. Ale to nie wszystko, znakomicie też odpoczywasz! Przechadzając się z dzieckiem po parku, razem przyglądacie się liściom szybującym na wietrze czy podziwiacie z bliska biedronkę i nie jest to absolutnie strata czasu. Przeciwnie, możesz czuć się wzorową mamą, bo pomagasz maluchowi poznawać świat. Jest ktoś, kto kocha cię bez zastrzeżeń Jeśli akurat nie masz ochoty się stroić, to wcale nie musisz. Możesz spokojnie od rana do wieczora chodzić po domu w starym dresie, bo twoje dziecko i tak będzie uważać, że jesteś najpiękniejsza na świecie. Nie grozi ci samotność w jesieni życia Wiadomo, syn czy córka na pewno chętnie wpadną od czasu do czasu do mamy, by podzielić się nowinkami ze swojego życia czy np. coś smacznego przekąsić. A pomyśl tylko, ile dodatkowych radości mogą ci dostarczyć ukochane wnuki!
Nikt nie jest w stanie przewidzieć, co będziesz odczuwała w ciągu nadchodzących miesięcy, gdyż każda kobieta inaczej przechodzi okres ciąży. Jednak pewne odczucia i zachowania są typowe dla przyszłych matek.
Zależnie od okoliczności te odczucia i zachowania mogą się bardziej lub mniej uzewnętrzniać, np. Większa wrażliwość Prawdopodobnie będzie to pierwszy objaw tego, że obudziły się w Tobie nowe hormony. Może się zdarzyć, że będziesz bardziej wrażliwa na to, co dzieje się w Twoim otoczeniu, że będziesz spontaniczniej reagowała, łatwiej Cię będzie doprowadzić do śmiechu lub płaczu, że silniej będziesz przeżywała radość, zdziwienie, strach... Wszystkie te odczucia są jak najbardziej normalne, logiczne i zrozumiałe, tylko musisz pozwolić sobie na ich wyrażenie. Spełnienie Być może początkowo trudno Ci będzie uwierzyć w to, że jesteś w ciąży. Będziesz codziennie oglądała się w lustrze, sprawdzając, czy "już coś widać" albo czy już powiększyły Ci się piersi. Pewnego jednak dnia spojrzysz sobie w oczy, głęboko odetchniesz, uśmiechniesz się i pomyślisz: "Będę mamą!". Więzi Jeśli Twoje relacje z rodzicami, a zwłaszcza z matką, do tej pory nie były zbyt bliskie, może się okazać, że właśnie ciąża zbliży Was do siebie. Niewykluczone też, że jeśli jedno z Twoich rodziców już nie żyje, nastąpi w Tobie swego rodzaju pogodzenie się z losem (wiele dzieci "wini" swoich rodziców o to, że umierając, opuścili je). Lęki Mówi się, że strach jest uczuciem silnie związanym z wyobraźnią, gdyż "cierpi się" z powodu sytuacji, która jeszcze nie zaistniała. W ciągu tych dziewięciu miesięcy Twoja wyobraźnia i wynikające z niej lęki nieraz spłatają Ci figla. Na początku, gdy się dowiesz, że jesteś w ciąży, może Cię ogarnąć wiele wątpliwości. Zaraz potem pojawią się różnorakie obawy: przed porodem i bólem (i wszystkim, co się z tym wiąże), o Twoje umiejętności i matczyną odpowiedzialność ("czy będę umiała?", "czy zrobię to dobrze?" albo "co zrobię, jeśli...?"), o stan zdrowia dziecka, jak zmieni się Twoje życie po porodzie, jak to wpłynie na Twoje stosunki z partnerem, czy odzyskasz figurę... Dodatkowo, Twoje lęki w różnych sytuacjach mogą się mnożyć, np. wtedy, gdy oczekujesz więcej niż jednego dziecka, gdy straciłaś poprzednią ciążę, gdy Twój poprzedni poród był trudny albo gdy jesteś samotną matką. Czasami te odczucia, spychane do podświadomości, znajdują ujście w snach, więc możesz budzić się w dziwnym nastroju. Bardzo pomaga zapisywanie rano takich zapamiętanych marzeń sennych. [CMS_PAGE_BREAK] Niecierpliwość Zdarza się pod koniec ciąży, że ostatni miesiąc zdaje się nie mieć końca. Niektóre przyszłe mamy czują się wtedy tak, jakby brzuch miał im za chwilę pęknąć, a nogi nie były w stanie ich dłużej utrzymać. Mają wszystkiego dosyć i chcą tylko jednego: żeby dziecko w końcu przyszło na świat! Jeśli doszłaś już do tego etapu, to oznacza, że do porodu naprawdę niedaleko. Pamiętaj jednak, że zdaniem lekarzy, zaledwie 3% dzieci przychodzi na świat przewidzianego dnia, a w przypadku pierwszego porodu ten odsetek jest znacznie niższy. Zachęcamy Cię więc do ćwiczeń relaksacyjnych i wizualizacyjnych, które pomogą Ci przezwyciężyć te chwile niemocy. Regularne ćwiczenia medytacyjne, ostrożne ćwiczenia jogi i metody relaksacyjne pomogą Ci nabrać dystansu i spojrzeć na siebie z odpowiedniej perspektywy, a obiektywne argumenty pozwolą przezwyciężyć to rozchwianie stanu emocjonalnego. Porozmawiaj ze swoim partnerem, pozwól mu o siebie zadbać, słowem - zaufaj sobie i ciesz się magicznym okresem. Przygotowanie gniazda To jeden z klasycznych symptomów, który pod koniec ciąży zapowiada rychłe urodzenie się dziecka. Kiedy swoim niefizycznym zmysłem "wyczujesz", że nadchodzi długo wyczekiwana chwila, poczujesz potrzebę posprzątania w domu, przygotowania ubranek i miejsca dla dziecka, czyli wyszykujesz miejsce, do którego razem powrócicie. To zachowanie bywa nazywane "syndromem gniazda", gdyż jest wyrazem pierwotnego instynktu, właściwego wszystkim zwierzętom, który każe samicom w obliczu zbliżającego się porodu przygotować gniazdo na nadejście nowego członka rodziny. Utrata wolności Owo pojawienie się nowego członka rodziny implikuje utratę wolności; oznacza też większą lub mniejszą zmianę stylu życia. Od tego momentu Ty i Twój partner będziecie musieli przystosować się do potrzeb niemowlęcia, być dyspozycyjni w dzień i w nocy lub... postarać się o kogoś, kto te obowiązki od Was przejmie. Bardzo Wam pomoże, jeśli do tych zmian pojedziecie w sposób praktyczny, przygotujecie się do nich odpowiednio wcześniej i postaracie się nacieszyć tym okresem. Pamiętaj: im mniejszy opór, tym mniej wysiłku trzeba włożyć w jego pokonanie. Z drugiej strony, dobrze jest wcześniej ustalić, jak przebrniecie przez pierwsze lata życia dziecka. Jeśli zdecydowałaś się poświęcić opiece nad nim i wychowywaniu go, prawdopodobnie da Ci to wiele satysfakcji pozwoli zbudować mocny i zdrowy fundament dla jego dalszego rozwoju. Jeśli natomiast postanowiłaś wrócić do pracy, musisz poszukać osoby, która zajmie się Twoim dzieckiem, a Tobie pozwoli spokojnie i bezpiecznie pracować. Ten komfort pozwoli Ci w stosownej chwili rozstać się z maluchem na trochę bez poczucia winy, że je "porzuciłaś"... Praktycznym podejściem do nowej sytuacji jest zaakceptowanie tej zmienionej rzeczywistości jako wyzwania, a nie dramatu. Ciesz się więc w pełni tym pierwszym etapem rozwoju dziecka, myśl o radościach, jakie Cię czekają w przyszłości i pamiętaj, że dzieciństwo bardzo szybko przemija! Instynkt macierzyński Instynkt macierzyński pojawi się wraz z narodzinami dziecka, choć nie od razu możesz go zauważyć. Są kobiety, które zaczynają go czuć dużo później niż inne. Nie obawiaj się, że "nie rozpoznasz" swojego dziecka; tak jak bycie w ciąży, bycie matką każda kobieta przeżywa na swój sposób. A umiejętności wychowawcze objawią się w praktyce, zarówno u mamy, jak i u taty.
Co można wyczytać z dziecięcych rysunków? Rąbka tajemnicy uchyla psycholog Maria Ligęza, która zajmuje się interpretowaniem i analizą rysunków dziecięcych.
Poprzez swoje rysunki (czyli przez to, CO i JAK rysuje) dziecko wyraża swe emocje, mówi o własnych przeżyciach, ukazuje swój stosunek do siebie i do najbliższych, prezentuje swoją wiedzę o świecie. Przyglądając się jego pracom, można się naprawdę wiele o tym wszystkim dowiedzieć. Czy powinniśmy obserwować rysunki dzieci? W książkach, pismach, w internecie można znaleźć testy rysunkowe (np. Postaci Ludzkiej, Drzewa, Rodziny) wykorzystywane przez psychologów. Wydają się proste: daj dziecku kartkę i kredki, a poznasz jego emocje („No tak, ciemna kredka – jest smutne”) lub to, co dzieje się w domu („Smyk pominął tatę, to znaczy, że go nie kocha?”). – To nie tak! – ostrzega dr Ligęza. – Interpretacja rysunków wymaga doświadczenia i wiedzy. Bawiąc się w psychologa, można wyciągnąć błędne wnioski (np. uznać, że maluch ma zaburzenia rozwojowe), a nawet skrzywdzić kogoś z jego otoczenia (np. uznając, że dziecko jest ofiarą przemocy). Czy w takim razie nie warto samemu przyglądać się rysunkom? Nie tylko warto, ale trzeba! I koniecznie też trzeba rozmawiać o nich z dzieckiem. Nie wolno tylko przypierać malca do muru („Dlaczego to narysowałeś? No powiedz!”). Jeśli powtarza się w nich coś niepokojącego, lepiej pokazać je psychologowi. Co powinno niepokoić rodziców w rysunkach dzieci? Niechęć do rysowania. Może mieć wiele przyczyn (od niedelikatnych uwag dorosłych typu: „To ma być pies?”, po różnego rodzaju kłopoty z motoryką rączki). Dziecka nie wolno zmuszać, ale warto je zachęcać (świetnie działa towarzystwo mamy, która rysuje razem ze smykiem). Wiele trzy-, czterolatków niechętnie rysuje, bo wolą biegać, skakać i trudno im skupić się nad kartką papieru. Z czasem jednak przekonują się do tego zajęcia. Może to właśnie wasz przypadek? Opóźnienie w stosunku do rówieśników. Problem może wynikać z braku wprawy (dziecko nie ma okazji, by ćwiczyć), ale może być też sygnałem problemów z napięciem mięśniowym lub zwiastunem dysleksji. Postaraj się stwarzać dziecku jak najwięcej okazji do rysowania, malowania, lepienia z plasteliny. Porozmawiaj z panią w przedszkolu (jak widzi smyka na tle innych dzieci?). W razie wątpliwości wybierzcie się do psychologa. Ciemne kolory. – U trzylatków ciemna kredka na białym tle to zwykle sposób, by rysunek był wyrazisty. Ale rysunki pięciolatka powinny być już kolorowe, z przewagą barw jasnych, chyba że temat wymaga ciemnego koloru (np. kopalnia, noc) – tłumaczy badaczka. – Jeśli dziecko nie chce kolorować rysunków, to tak jakby nie chciało ujawniać emocji. Stałe używanie nie więcej niż trzech kolorów może (ale nie musi!) świadczyć o tym, że jest w dołku, bo na przykład nie pogodziło się jeszcze z utratą pozycji jedynaka w rodzinie, ma problemy w grupie przedszkolnej. Ale ostrożnie: jeśli starszy przedszkolak rysuje coś skomplikowanego, np. komputer, to skupia się na detalach, więc jest mu wszystko jedno, jaką kredką rysuje, lub wybiera ołówek. Za silny/za słaby nacisk kredki na papier. Bywa sygnałem kłopotów z napięciem mięśniowym. Przyjrzyj się dziecku: jak sobie radzi na podwórku? Czy jego ruchy są skoordynowane? Silny nacisk może być też objawem złości – chwilowej (bo np. mama nie pozwoliła włączyć telewizora) lub trwającej od dawna (bo np. rodzice nie mają dla malca czasu). Czołgi, pożary, krew. Mogą być obrazem tego, z czym dziecko ma kontakt (pełne agresji kreskówki i filmy), ale jeśli rysuje tak często, z dużym zaangażowaniem, prace są przerażające, może to świadczyć o znerwicowaniu czy nawet o tym, że jest ofiarą przemocy. Ale ostrożnie: obrazy walki to często forma kompensacji agresywnych zachowań (wyładowania, typowych zwłaszcza dla chłopców w tym wieku, potrzeb rywalizacji, walki). Genitalia. – Dzieci intuicyjnie wiedzą, że to tabu, dlatego ich nie rysują – tłumaczy dr Ligęza. – A jeśli to robią, to aby coś przekazać. Np. że je widziały (rodzic mógł się przy nich rozebrać, mogły kogoś podglądać), że się onanizują (robią to już przedszkolaki), że mają kłopot zdrowotny (coś je piecze, swędzi). Trzeba spróbować to wyjaśnić (bez naciskania na dziecko!). Puste twarze, bez oczu, nosa. Trzylatki nie zawsze zawracają sobie głowę szczegółami, jednak u pięciolatków takie twarze (na każdym rysunku, nie czasem!) mogą świadczyć o niewielkiej wiedzy o świecie. Jeśli jednak smyk dobrze sobie radzi na innych polach i nie odstaje od rówieśników, trzeba szukać przyczyny w emocjach. Konsultacja: Maria Ligęza, psycholog, wykładowca Papieskiej Akademii Teologicznej i Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zobacz także: Dlaczego rysowanie pomaga dziecku w rozwoju
6 niewychowawczych zachowań, które wywołują w nas wyrzuty sumienia
Pozwalasz dziecku spać w waszej sypialni? Godzisz się na smoczek, telewizję i słodkie śniadania? Zanim zjedzą cię wyrzuty sumienia, sprawdź, co na to eksperci.
1. Pozwalam trzyletniemu synkowi grać w gry komputerowe przez mniej więcej godzinę dziennie Twoje wytłumaczenie: Mały świetnie się bawi, a ja mam trochę czasu, by zająć się domem. Co na to ekspert? Moim zdaniem trzylatek w ogóle nie powinien korzystać jeszcze z komputera. A jeśli już to robi, na pewno nie powinien siedzieć przed nim tak długo. Sześćdziesiąt minut siedzenia na pupie to bardzo dużo czasu. U dzieci w tym wieku intensywnie rozwija się mózg, powstają w nim nowe szlaki. Ale te szlaki tworzą się na bazie ruchów całego ciała, a nie tylko ruchów ręki trzymającej myszkę. W dodatku jeśli gra jest emocjonująca, dziecko spina całe ciało. Co ma zrobić z tym napięciem, jak się od niego uwolnić, skoro się niemal nie porusza? Proponujemy 23 pomysły na wspólne zabawy ruchowe! 2. Zgadzam się na to, by moja dwuletnia córka nadal ssała smoczek Twoje wytłumaczenie: Daję go jej, żeby nie ssała paluszka. Co na to ekspert? Jeśli już dziecko musi coś ssać, lepiej, żeby był to smoczek niż paluszek czy cokolwiek innego, np. róg poduszki – mówi dr n. med. Barbara Warych, ortodonta. Trzeba jednak zwrócić uwagę na kształt „pocieszyciela”: powinien mieć końcówkę z wysklepioną górną częścią (ta wypukłość wpasowuje się w wysklepienie podniebienia) i skośną część dolną. Taki smoczek pozwala dziecku wysuwać żuchwę do przodu. Z korzystającym ze smoczka dwulatkiem warto się wybrać do ortodonty po specjalną płytkę przedsionkową dla małych dzieci (mogą z niej korzystać maluszki od mniej więcej drugiego roku życia) – mięciutką, z kółeczkiem i wałkami bocznymi do nagryzania. Taka płytka pozwoli dziecku bezboleśnie odzwyczaić się od smoczka i zapobiegnie wadzie zgryzu. Warto też uważnie przyjrzeć się dziecku. Zdarza się, że przywiązuje się do smoczka nie dlatego, że lubi ssać, ale dlatego, że smoczek pomaga mu rozładować napięcie (dziecko sięga po niego, by się uspokoić). 3. Pozwalam dzieciom jeść codziennie słodkie płatki na śniadanie Twoje wytłumaczenie: To jedyna rzecz, jaką chcą rano jeść. Co na to ekspert? Płatki, także słodkie, nie są trucizną i jak najbardziej można podawać je dzieciom, ale nie powinno się ich karmić (nawet jeśli dotyczy to tylko śniadań) wyłącznie nimi – mówi dr inż. Anna Stolarczyk z Centrum Zdrowia Dziecka. – Takie płatki mogą być dodatkiem, ale nie podstawą codziennych śniadań. Dzieci potrzebują rozmaitego pożywienia, bo tylko w ten sposób ich organizm otrzymuje wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Monotonna dieta nie może tego zapewnić. W dodatku takie płatki, choć robi się je ze zboża, nie są tak wartościowe jak kasza manna, kukurydziana czy zwykłe płatki owsiane, bo tracą cenne właściwości w procesie obróbki. Kolejny problem to nadmiar cukru, który, jak wiadomo, nie służy ani dzieciom, ani dorosłym. Uważam, że śniadania powinny się zmienić, nawet jeśli na początku dzieci nie będą z tego zadowolone. Zawsze powtarzam rodzicom, by uczyli swoje pociechy jedzenia różnorodnych potraw i nie ograniczali się do tych, które uwielbiają. Wypróbuj nasze przepisy na pyszne i kolorowe śniadania dla kilkulatka [CMS_PAGE_BREAK] 4. Zgadzam się, by mój trzylatek przychodził czasem w nocy do naszego łóżka Twoje wytłumaczenie: Przychodzi w środku nocy, więc pozwalamy mu zostać. To łatwiejsze, niż ponowne usypianie go o godzinie drugiej nad ranem. Co na to ekspert? Jeśli dziecku przyśniło się coś złego albo potrzebuje naszej bliskości czy pocieszenia z jakiegoś innego powodu, to wszystko jest OK. – Oczywiście pod warunkiem, że nie zdarza się to co noc, bo trzylatek nie powinien na stałe przeprowadzać się do łóżka rodziców. Jeśli takie nocne zmiany miejsca powtarzają się zbyt często albo mamy wrażenie, że dziecko chciałoby zagarnąć dla siebie niewłaściwą pozycję (i np. odsunąć tatę od mamy), lepiej konsekwentnie odprowadzać je do jego łóżeczka i siedzieć przy nim tak długo, aż zaśnie albo się uspokoi. 5. Czasem pozwalam synowi jeździć bez fotelika Twoje wytłumaczenie: Babcia, która się nim opiekuje, mieszka blisko, a ja mam dość codziennych scen. Mój synek nie cierpi być unieruchomiony! Co na to ekspert? To bardzo niebezpieczne. Podczas gwałtownego hamowania ciało nieprzypiętego pasami dziecka zachowuje się jak wystrzelony z katapulty worek kartofli. Widziałem wiele takich wypadków. Niegroźna na pierwszy rzut oka stłuczka. Wszyscy wyszli z niej bez szwanku. Wszyscy, oprócz dziecka, które wyleciało z auta przez przednią szybę – mówi młodszy inspektor Mariusz Mikłos, naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu. Sprawa jest jasna: dziecko wolno przewozić wyłącznie w odpowiednim do jego wagi i wieku foteliku. Od 1997 roku regulują tę sprawę przepisy (problem w tym, że nie wszyscy ich przestrzegają). Fotelik musi być dobrej jakości. Kupowanie byle czego i byle gdzie nie ma sensu, podobnie jak montowanie używanego sprzętu niewiadomego pochodzenia (nigdy nie ma pewności, czy nie ma pęknięć albo innych uszkodzeń). Poza tym nawet najlepszy fotelik nie spełni swojego zadania, jeśli nie będzie prawidłowo zamontowany. Nie może się kołysać, przechylać ani przesuwać. Trzeba wyregulować pasy fotelika w taki sposób, by górny przechodził przez klatkę piersiową dziecka, a dolny był na wysokości jego ud. No dobrze, a co robić, gdy dziecko urządza sceny? Trzeba mu tłumaczyć, dlaczego to takie ważne, nigdy nie ustępować w tej sprawie (nawet jeśli to tylko krótka przejażdżka), a podczas podróży zająć je czymś ciekawym. Rozwiąż test: Czy wiesz, jak bezpiecznie wozić swoje dziecko w foteliku? 6. Odprowadzam dziecko do żłobka, gdy ma lekki katar i trochę kaszle Twoje wytłumaczenie: Nie mam wyjścia. Małemu nic strasznego przecież nie jest, a ja muszę iść do pracy Co na to ekspert? To ryzykowne. Infekcja za każdym razem może mieć inny przebieg. Raz zakończy się na katarze, innym razem na zapaleniu płuc czy ucha. Poza tym infekcje u małych dzieci rozwijają się błyskawicznie: malec, który rano jest lekko podziębiony, w południe może mieć już 40 stopni. Osłabione przeziębieniem, a nawet tylko zakatarzone dziecko nie tylko nie może korzystać z zajęć, ale także jest łatwym łupem dla drobnoustrojów: wirusów i bakterii. Jest również zagrożeniem dla innych dzieci – może przecież je zarazić. Może też zacząć chorować przewlekle, np. na powtarzające się zapalenia ucha, a wtedy powstanie błędne koło, z którego trudno się będzie wyplątać. Lepiej więc zostawić podziębione dziecko w domu na dwa, trzy dni i poczekać na rozwój wypadków. Ja wiem, że to nie zawsze jest łatwe i że nie można brać zbyt często zwolnień, jednak trzeba to jakoś zorganizować – poprosić o pomoc babcię, ciocię, sąsiadkę itd. Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Kto najlepiej potrafi wspierać przyszłą mamę
Nie dla wszystkich kobiet ciąża to jeden z najlepszych okresów w życiu. Czasem pojawia się tyle pytań i wątpliwości, że ciężko sobie samej z tym poradzić. Do kogo zwrócić się wówczas o pomoc?
Spodziewam się pierwszego dziecka. Wciąż słyszę, że ciąża to jeden z najlepszych okresów w życiu kobiety, ale jakoś nie dla mnie. Martwię się, czy dostatecznie dobrze się odżywiam, a tym samym dbam o zdrowie mojego nienarodzonego dziecka. Niepokoi mnie, jak się ono rozwija, no i coraz bardziej boję się porodu. Z drugiej strony wiem, że nie powinnam się zadręczać, bo stres źle wpływa na moje maleństwo. Nie chcę obarczać męża swoimi przeżyciami, ale czasem czuję się z tym zupełnie sama. Czy tak musi być? Roksana ze Świdnicy Choć widzę, że stara się Pani być jak najbardziej samodzielna i radzić sobie bez pomocy innych, niekiedy warto poprosić kogoś o wsparcie. Jest ono szczególnie potrzebne zwłaszcza w tak ważnym momencie życia, jakim jest oczekiwanie na dziecko. Często wystarczy spokojna szczera rozmowa z partnerem lub inną bliską osobą. Rola wsparcia ze strony najbliższych doczekała się nawet badań psychologicznych przeprowadzonych w wielu krajach. Potwierdzają one to, co kobiety wiedzą intuicyjnie – że jest bardzo ważne dla prawidłowego przebiegu ciąży. Ustalono na przykład, że przyszłe mamy, które są wspierane przez najbliższych, rzadziej mają powikłania ciąży, problemy zdrowotne, mniejsze jest również u nich ryzyko przedwczesnego porodu. Wyniki badań wskazują też, że niepokój i gorszy nastrój są mniejsze, gdy przyszła mama może liczyć na taką ilość wsparcia, jakiej oczekuje. Pod jego wpływem łatwiej podejmować działania korzystne dla zdrowia i zarzucić te szkodliwe. Kobiety wspierane przez najbliższych cześciej na czas ciąży przestawały palić papierosy czy pić napoje alkoholowe. A także częściej i bardziej regularnie chodziły na badania lekarskie. Kontakty z położną lub lekarzem miały też w konsekwencji dobry wpływ na wybór zdrowej diety i właściwą aktywność fizyczną. Co więcej kobiety wspierane podczas ciąży przez swych partnerów i inne bliskie osoby miały po porodzie lepszy nastrój niż te, które go nie dostawały. Ważne jednak, by przyszła mama była zadowolona z pomocy. Nie chodzi o to, by wsparcia było dużo, ale by jego ilość i jakość była taka, jakiej kobieta w danej chwili potrzebuje. Odpowiada ekspert: psycholog dr Eleonora Bielawska-Batorowicz, na Uniwersytecie Łódzkim zajmuje się naukowo psychologią prokreacji, czyli doświadczeniami w okresie ciąży, porodu, macierzyństwa i ojcostwa. Poza tym udziela pomocy terapeutycznej kobietom w powikłanej ciąży.
Czy wiesz, że możesz zacząć "pracować" ze swoim dzieckiem, zanim ono przyjdzie na świat? Jak? Tworząc wokół niego czystą atmosferę spokoju, uprzejmości i wyrozumiałości.
Zastanawiałaś się kiedyś, dlaczego wszyscy lubimy się huśtać? Kilka lat temu opublikowano badania dr. Thomasa Verny'ego ("Tajemne życie dziecka przed narodzinami"), które przywołując wspomnienia z życia płodowego w łonie matki, opisują ten czas jako czas pływania. Począwszy od szóstego miesiąca ciąży (a prawdopodobnie i wcześniej), dziecko jest już istotą "myślącą", czującą, doświadczającą, pamiętającą i reagującą: na swoje otoczenie i na to, co się wokół niego dzieje. Bodźce intelektualne i emocjonalne Mniej więcej dwadzieścia lat temu zaczęto się zastanawiać, czy jest możliwe "uczenie" dziecka przed narodzinami, rozumiejąc pod słowem "uczenie" dostarczanie mu - za pośrednictwem - takich bodźców intelektualnych i emocjonalnych, które zapewnią mu właściwy rozwój osobowy, uczynią zeń istotę zdrowszą i szlachetniejszą ze społecznego punktu widzenia. Metoda ta może Ci się wydać dość banalna, bo przecież większość matek pragnie dla swoich dzieci tego, co najlepsze i często o nich myśli. Gdybyś jednak próbowała systematycznie wykonywać to ćwiczenie, przekonałabyś się wkrótce, że... to naprawdę działa! Innymi słowy, możesz zacząć pracę "pracować" ze swoim dzieckiem, zanim zaczną to robić inni, w szpitalu, szkole czy w środowisku społecznym. Owe "bodźce" nie ograniczają się jedynie do nieustannego myślenia o twoim dziecku, ale również do myślenia o innych ludziach, choćby tych, z którymi się stykasz na co dzień. Twoje zewnętrzne środowisko jest przecież także środowiskiem twojego dziecka. Można zresztą ten problem przedstawić dosadnie, choćby z punktu widzenia zdrowia: da się np. wykazać ścisły związek pomiędzy matkami-palaczkami a dziećmi z nadpobudliwością ruchową, podatnością na wszechobecne dziś alergie czy niewyjaśnionymi stanami nerwowości. Idealne dziecko Jak wiadomo, nie ma dziś żadnych przeszkód, by - wykorzystując zdobycze genetyki - "zaprogramować" idealne dziecko: wystarczy przeprowadzić ostrą selekcję dawców nasienia. Natomiast nie można zamówić on-line dziecka wrażliwego, dobrego i czułego; o to może się postarać tylko matka, która dziecko nosi w sobie i łączy się z nim niewidzialną nicią - techniki laboratoryjne nie są w stanie zapewnić tego, co nazywamy "duchowością". Oryginalna metoda Wiemy już zatem, dlaczego zaleca się przyszłym matkom regularne ćwiczenie jogi, oddychania, medytacji i relaksacji. Bardzo przydatna jest nieforsowna gimnastyka psychofizyczna, taka jak np. tai chi. Znana jest również metoda koncentracji umysłowej, opracowana przez bułgarskiego mistrza ezoteryzmu Mikaela Aivanhova. Polega ona z jednej strony na staraniach o utrzymanie w czasie ciąży "czystości" ducha i myśli, z drugiej zaś na przestrzeganiu uniwersalnych praw, obowiązujących na różnych poziomach egzystencji. Mówi się, że uporczywe wpatrywanie się w jakiś wizerunek sprawia, że wpatrujący się zaczyna w pewnym sensie upodabniać się do obiektu swojego zainteresowania. Jeśli to prawda, czy nie warto postarać się, aby ów "wizerunek" był czysty i zadbany? Jeśli spojrzysz na ciążę z takiej perspektywy, zrozumiesz, że to czas naprawdę szczególny, ciekawszy i bogatszy, niż Ci się do tej pory wydawało. A jeśli to zrozumienie pozwoli Ci nadać jej taki wymiar, na jaki zasługuje, to znaczy, że jako przyszła matka wykonałaś potężną pracę. Zobacz też: Zadbaj o jej nastrój - rady dla przyszłego taty
Zdarza się, że dziecko zjawia się niespodziewanie i nie w porę. Czujesz, że straciłaś kontrolę nad swoim życiemi: jak zdołam utrzymać dziecko, gdzie będziemy mieszkać, co z moją pracą? To jeden z największych kobiecych stresów, któremu trzeba stawić czoła. Zrób to umiejętnie.
Ciąża cię zaskoczyła. Bo trzeba jeszcze spłacić kredyt albo skończyć studia, a tu... dziecko. Jeśli wcześniej nie miałaś do czynienia z niemowlęciem, możesz też czuć lęk, czy będziesz potrafiła się nim opiekować, czy będziesz dobrą matką. Trudne uczucia mogą być tylko pierwszą reakcją na wiadomość o ciąży, z czasem ich intensywność zmaleje. Gdy poświęcisz uwagę rozwiązywaniu konkretnych problemów, stopniowo oswoisz się z nową sytuacją i zaczniesz dostrzegać jasne strony macierzyństwa. Kochanie, będziesz ojcem Twoi bliscy jeszcze nic nie wiedzą. Pełna obaw wyobrażasz sobie scenę, w której mówisz swojemu partnerowi: „Będziemy mieli dziecko”. Tak wiele teraz zależy od jego reakcji, od tego, czy zaakceptuje ciążę i będzie cię wspierał, otoczy czułością i troską. Jeśli tak się stanie, na pewno poczujesz się bezpieczniej, będziecie mogli wspólnie szukać najlepszych rozwiązań i podejmować ważne decyzje. Macie na to prawie 9 miesięcy. To dużo czasu, żeby sobie wszystko poukładać i przygotować się na przyjęcie dziecka. Zobacz nasz kalendarz ciąży Musisz wiedzieć, że najbliższe miesiące będą dla ciebie i twojego mężczyzny czasem przemian psychicznych. On też może teraz przeżywać różne trudne uczucia, razem będzie wam łatwiej stawić im czoła. Nie koncentrujcie się na samych trudnościach, rozmawiajcie często o jasnych stronach rodzicielstwa. Pamiętajcie – akceptacja ciąży i mającego się narodzić dziecka jest procesem. Wasze uczucia będą się zmieniały w miarę rozwoju ciąży. W tym czasie macie szansę zbudować emocjonalną więź z dzieckiem. Wiadomość o jego istnieniu jest początkiem tej więzi, a początki często bywają trudne. Doktorze, proszę mnie prowadzić Wczesna ciąża to również czas gwałtownych przemian hormonalnych, które mogą się objawiać drażliwością i chwiejnością emocjonalną. Gdy twoje ciało przyzwyczai się do nowego stanu i odzyska równowagę, będzie ci łatwiej radzić sobie z trudnymi uczuciami. Może się też okazać, że większość tych uczuć po prostu się „rozpuści”, gdy usłyszysz bicie serduszka twojego dziecka, zobaczysz na monitorze jego paluszki, czy poczujesz, jak się rusza w twoim brzuchu. W opanowaniu stresu z pewnością pomoże wczesny wybór budzącego zaufanie lekarza prowadzącego ciążę. Kontakt z fachowcem pozwoli ci się poczuć pewniej. Podczas wizyty dowiesz się, ile tygodni ma twoje dziecko i poznasz przybliżony termin porodu. Lekarz zleci niezbędne badania w ciąży i powie ci, jak o siebie dbać. Będzie ci towarzyszył aż do momentu rozwiązania, czuwając nad zdrowiem twojego dziecka i twoim. Taka relacja z lekarzem da ci wsparcie i będzie budować twoje poczucie bezpieczeństwa. Witaj, maleństwo Chwila, gdy dowiadujesz się, że jesteś w ciąży, to rozstanie z dzieciństwem. Od tej pory musisz wziąć na siebie odpowiedzialność za rozwijające się dziecko. Pożegnanie własnego dzieciństwa może budzić smutek, żal, czy przygnębienie. Tracisz beztroskę dotychczasowego życia i poczucie wolności. Możesz doświadczać wielu trudnych, często sprzecznych i zmiennych uczuć. Nie warto z nimi walczyć, odrzucane czy spychane w ciemny kąt, i tak prędzej czy później dojdą do głosu. Nie pozwól też, żeby emocje w ciąży cię wciągały czy zalewały, nie poddawaj im się. W obydwu przypadkach tracisz cenną energię. Będzie najlepiej dla ciebie i twojego dziecka, gdy po prostu pozwolisz tym trudnym emocjom być; spróbuj je zaakceptować i zrozumieć. Możesz się też bać, czy donosisz ciążę i urodzisz zdrowe dziecko, czy dasz radę udźwignąć tę odpowiedzialność. Ciąża wymaga zmiany trybu życia, wiąże się z koniecznością rezygnacji z niektórych przyzwyczajeń. Wszystko to jest częścią procesu dojrzewania do nowej roli życiowej – roli matki. Dziel się tymi obawami z bliskimi osobami, szczególnie ze swoim mężczyzną. Gdybyś jednak poczuła, że nie radzisz sobie z burzą emocji, nie podejmuj pochopnie żadnych życiowych decyzji, żeby temu zaradzić. Możliwe, że odezwały się jakieś twoje nierozwiązane problemy z przeszłości. Poszukaj grupy wsparcia dla kobiet w ciąży lub zwróć się o pomoc do psychoterapeuty. Ciąża to świetny czas, by zajrzeć w głąb siebie i uwolnić się od ograniczeń przeszłości. Jakie badania są w ciąży niezbędne? View Ediplayer on the source website
Przedszkole i plac zabaw to taki towarzyski poligon doświadczalny. Trochę inaczej zachowują się na nim panienki, inaczej chłopaki.
Kiedyś na placu zabaw obserwowałam taką scenę: chłopiec, na oko trzyletni, wbiegł na szczyt zjeżdżalni i obwieścił: „Ja wszedłem najwyżej! Jestem najlepszy!”. Obok na kocyku siedziały dwie dziewczynki. Przebierały lalki, kłóciły się o fryzurę Barbie. Ledwie zerknęły na małego „dominatora” ze zjeżdżalni. Mój Boże, pomyślałam, przecież to inne światy... Geny czy wychowanie? Natura wyposażyła nas w odpowiednie „narzędzia”, byśmy mogli funkcjonować „w stadzie”. Pewne obszary mózgu trochę inaczej wyglądają u kobiet, inaczej u mężczyzn. Jednak osobowość dziecka kształtuje się też pod wpływem doświadczeń i wychowania, które mogą utrwalać stereotypy dotyczące płci. Od dziewczynek oczekujemy subtelności, ustępowania, cierpliwości, od chłopców zaradności, aktywności, przebojowości. Z dziewczynkami więcej rozmawiamy o emocjach. Może dlatego stają się wrażliwsze na problemy innych i więcej zajmują się swoimi doznaniami. Zabawy rodziców z chłopcami bywają bardziej aktywne, częściej są w nich elementy rywalizacji. Chłopcom pobłażamy, dziewczynki karcimy za walkę o swoje. Oba te obszary – związane z płcią mózgu oraz wychowawcze – tworzą z twojej pociechy małą kobietę lub małego mężczyznę. Ach, te przyjaźnie W badaniach stwierdzono, że u trzyletnich dzieci połowa ich przyjaciół jest płci odmiennej, ale już u pięciolatków – tylko 20 proc. W wieku siedmiu lat prawie żadne dziecko nie przyjaźni się z przedstawicielem płci przeciwnej! Te oddzielne światy zachodzą na siebie w niewielkim stopniu aż do czasu, gdy nastolatki zaczną umawiać się na randki. Ale zanim to nastąpi, dzieciaki kłócą się, biją, przyjaźnią i nie znoszą. Znasz to, prawda? I tak właśnie ma być! W ten sposób twoje dziecko zdobywa umiejętności społeczne potrzebne w całym życiu, w kontaktach z ludźmi. Wprawia się w rozwiązywaniu konfliktów, zawieraniu przyjaźni. I potrzebuje z twojej strony troszkę pomocy, wsparcia, musi widzieć, że poważnie traktujesz jego towarzyskie sprawy. Nie lekceważ dziecięcych kłopotów, nawet jeśli wydają ci się błahe! Nie tylko stereotyp Rzecz jasna, świat nie jest czarno-biały. Bywają temperamentne dziewczynki, które walczą o swoje, szarpiąc się za włosy. I delikatni chłopcy, którzy wolą spokojne zabawy i negocjacje. Takim dzieciom nie jest łatwo. Nieraz słyszą: „Dziewczynka? I taka niegrzeczna!”, „Chłopiec? A to beksa!”. Postaraj się zaakceptować swoją pociechę taką, jaka jest, nawet jeśli nie odpowiada stereotypom. Wspieraj jej mocne strony. Niezależnie od tego, czy to chłopiec czy dziewczynka! Zachowanie dziewczynek Przedszkolaki płci żeńskiej z reguły są spokojniejsze, grzeczniejsze i bardziej posłuszne od chłopców. Więcej mówią, między sobą i do innych. W przedszkolu ćwiczą pierwsze kobiece przyjaźnie, w których ważną rolę pełni opowiadanie sobie o własnych przeżyciach, czyli zwierzanie się. 1. Na ogół bawią się w małych, zżytych grupkach. Współpracują i unikają wrogości. Częściej szukają kontaktu fizycznego z panią: przytulania, siadania na kolanach. 2. Wykazują się empatią, czyli potrafią wczuwać się w doznania innych. Gdy jedna przewróci się, inne będą ją pocieszać, pomagać. 3. Dobierają się w pary. Każda chce mieć przyjaciółkę. Nie są to związki bardzo trwałe, choć zdarzają się przyjaźnie na cały okres przedszkola. 4. Wcześniej niż chłopcy opanowują umiejętności językowe. Mają większą wprawę w wyrażaniu emocji. Są też zwykle lepsze w negocjowaniu, dochodzeniu do kompromisów. 5. Rzadziej wszczynają bójki, stosują za to bardziej wyrafinowane metody agresji, jak ostracyzm czy złośliwe plotki. Chociaż popychanie i szczypanie też im się zdarza. Obrażanie się to typowy sposób na układanie sobie stosunków z koleżankami. Mimo takich zachowań utrzymanie zgodnych relacji w grupie jest dla dziewczynek niezwykle ważne. Wzajemne kontakty, przyjaźnie, dogadywanie się – to dla nich bardzo istotna sprawa. Grupa przedszkolna zapewnia im więzi emocjonalne, konieczne do tego, by mogły czuć się dobrze. Zachowanie chłopców Trzylatki płci męskiej to zwykle istoty mniej społeczne niż dziewczynki. Na ogół trudniej rozstać im się z mamą. Podczas gdy koleżanki lepiej radzą sobie z czynnościami wymagającymi precyzji, jak rysowanie, oni są lepsi w aktywnościach wymagających ruchu i siły, na przykład w kopaniu piłki. 1. Są bardziej impulsywni niż dziewczynki i częściej uczestniczą w konfliktach. Rozwiązują je chętniej pięścią i konfrontacją, a nie wyjaśnianiem, wczuwaniem się w doznania drugiej osoby. 2. Są mniej świadomi własnych emocji i słabiej odczytują uczucia innych. To może utrudniać zgodne funkcjonowanie w grupie. Z reguły chłopcy, podobnie jak i później mężczyźni, wykazują mniejszą orientację w zakamarkach życia emocjonalnego. Zdarza się, że gdy komuś z grupy coś się stanie, na przykład się uderzy, reszta grupy lub jej większość nie przerywa zabawy. 3. Preferują zabawy w większych grupach, „bandach”.Choć posiadanie „swojego” kolegi też jest cenne. Jednak rotacja tych „najlepszych” kolegów jest częstsza niż u dziewczynek. 4. W zabawach ważne jest współzawodnictwo. Gdy chłopcy trafiają na problem, na przykład kolega nie chce oddać zabawki, nie ma ochoty razem układać klocków, dążą do konfrontacji – po prostu się biją. Nie myślą jak dziewczynki o zakamuflowanych metodach ataku (obgadywanie, obrażanie się itp.). 5. Sympatie i antypatie, skomplikowane układy w grupie są dla nich mniej istotne niż dla koleżanek. Dla chłopców bardziej liczy się niezależność i autonomia. Konsultacja: Joanna Rutkowska, psycholog.
Nagie dziecko na plaży – czy to normalne?
Nagie dziecko na plaży – taki widok zwykle nie budzi wątpliwości natury zdrowotnej (niesłusznie), ale obyczajowej tak. Czy pozwolić małemu dziecku na bieganie po plaży bez majtek? Odpowiada Małgorzata Ohme.
Małe dziecko nie boi się nagości ani się jej nie wstydzi. W początkowej fazie rozwoju maluch traktuje ją naturalnie. Co więcej, dwulatek jest wręcz dumny ze swoich genitaliów i chętnie je pokazuje. Dopiero około 4.–5. roku życia zacznie się wstydzić, zasłaniać, zamykać drzwi do łazienki. Z pewnością nie będzie chciało również biegać nago po plaży. A co zrobić z młodszym dzieckiem? Czy pozwolić mu na chodzenie z gołą pupą? Komu przeszkadza goły maluch na plaży? Większość małych dzieci uwielbia chodzić bez pieluchy i majtek, które krępują im ruchy. Są jednak i takie, które nawet na plaży nie chcą się rozebrać. Warto to uszanować. Nie musisz obawiać się, że upodobanie do nagości uczyni kiedyś z twojej pociechy dożywotniego członka klubu nudystów. Warto przeczytać: Mamo, co to jest seks? Naucz je szacunku do własnego ciała Dziecko wyczuwa, jaki masz stosunek do nagości. Nie dopuść, by udzieliło mu się twoje skrępowanie. Gwałtowna reakcja na rozbieranie się też może być dla niego przesłaniem, że powinno wstydzić się własnego ciała. Ekstremalne postawy – purytańska, która każe okrywać się zawsze i wszędzie, oraz epatująca nagością – nie są dobre, gdy wychowujesz dziecko. Maluchy powinny uczyć się, że ciało – okryte czy nagie – jest piękne, że należy je szanować i o nie dbać. Taką naukę pobiera się w rodzinie. Wspólne życie w domu, otwartość i granice, które tam obowiązują, mają duży wpływ na rozwój dziecka jako istoty seksualnej. Na to, czy w wieku dorosłym będzie potrafiło korzystać ze swej seksualności i odpowiedzialnie się z nią obchodzić. Stosunek rodzica do nagości = stosunek do własnego ciała dziecka Wielu rodziców udaje, że nie widzi zachowań dziecka związanych z jego rozwojem seksualnym, a ich pociecha dowiaduje się z książek, jak wygląda nagi człowiek. W ten sposób kształtuje się u niej podobny stosunek do seksu i nagości – pełen wstydu i tajemnic. W rodzinach o przeciwnej skrajności, gdzie mama i tata chodzą bez ubrań po mieszkaniu lub kochają się przy dziecku, zostaje ono niejako „owładnięte” nagością. Jego myśli skupione są w dużej mierze wokół erotyzmu. Dziecko szybko zaczyna eksponować własną nagość, bywa, że się masturbuje. Umiar jest zawsze najlepszą strategią wychowawczą. Jak reagować na Adasia w stroju Adama? Nie kieruj się tym, co pomyślą inni, myśl tylko o swoim dziecku. Staraj się mu delikatnie wytłumaczyć niewłaściwe zachowanie. Na przykład, gdy idziecie na obiad, ubierz dziecko, wytłumacz mu, że są miejsca, gdzie można chodzić nago, oraz takie, gdzie wszyscy powinni być ubrani. Nie denerwuj się i nie krzycz, gdy widzisz, że twoje dziecko bawi się genitaliami. W ten sposób odkrywa ono swoje ciało. Wytłumacz mu, że to zupełnie normalne, ale by nie robiło tego publicznie. Jeśli ci to przeszkadza, spróbuj odwrócić jego uwagę i zainteresować go czymś innym. Gdy jesteście na plaży, uważaj by twoje dziecko nie zatarło sobie miejsc intymnych piaskiem. Co może skutkować stanem zapalnym, zwłaszcza u dziewczynek. Jeśli coś cię zaniepokoi, na przykład twoje nagie dziecko wzbudza nadmierne zainteresowanie otoczenia (np. ktoś mu robi zdjęcia), reaguj natychmiast. Jeśli masz do czynienia z sytuacją odwrotną, dziecko nie chce się rozebrać, nie wyśmiewaj go, nie zmuszaj do rozebrania się. Jeśli dwulatka czuje potrzebę założenia bikini (nawet jeśli tylko naśladuje starszą siostrę), pozwól jej na to. Polecamy: Od kiedy wychowanie seksualne? Konsultacja: Małgorzata Ohme, psycholog dziecięcy, wykładowca w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, mama Klary i Jurka.