Apodyktyczna matka – doświadczenia, porady i wsparcie
Apodyktyczna matka – rozpoznaj toksyczne zachowania, naucz się stawiać granice i zadbać o siebie. Poznaj wsparcie społeczności online i ekspertów.
Apodyktyczna matka to temat, który dla wielu dorosłych dzieci wciąż pozostaje trudny i obarczony poczuciem winy. Osoby dorastające przy toksycznej, nadopiekuńczej lub narcystycznej mamie często mierzą się z narzuconą kontrolą, regularną krytyką, emocjonalnym szantażem czy naruszaniem granic intymności. Takie doświadczenia nie przemijają wraz z dorosłością. Wiele użytkowniczek forów szuka odpowiedzi na pytania: jak rozpoznać zachowania toksyczne, gdzie postawić granicę i jak zadbać o siebie, gdy relacja nie pozwala na rozwój ani spokój wewnętrzny. Forumowe historie pokazują, że nie istnieje jeden skuteczny sposób radzenia sobie z apodyktyczną matką. Niektóre osoby decydują się na dystans, inne walczą o kompromisy i budują asertywność, jeszcze inne szukają pomocy terapeutycznej. Wspólna wymiana doświadczeń i wzajemne wsparcie pozwalają poczuć, że nie jesteś sam lub sama z tym problemem. Czym jest apodyktyczna matka – definicje i źródła problemu Charakterystyka apodyktycznej i toksycznej matki Apodyktyczna matka to osoba, która nieustannie narzuca swoje zdanie i oczekuje absolutnego podporządkowania ze strony dziecka, nawet kiedy dorosło i prowadzi własne życie. W praktyce oznacza to trudności z podejmowaniem niezależnych decyzji, ponieważ matka ingeruje niemal w każdą sferę życia, od wyboru partnera po sposób spędzania wolnego czasu. Toksyczna matka często posługuje się krytyką, szantażem emocjonalnym i nieustanną kontrolą, dając dorosłemu dziecku odczuć, że nigdy nie dorówna jej oczekiwaniom. W tej roli matka bywa nieprzewidywalna, z jednej strony deklaruje miłość i poświęcenie, z drugiej umniejsza i podważa wartość dziecka. Toksyczna matka, matka narcystyczna i nadopiekuńcza – podobieństwa i różnice Toksyczna matka to termin opisujący niezdrowe wzorce rodzicielskie, których wspólnym mianownikiem jest brak poszanowania dla emocji i autonomii dziecka. Możemy wyróżnić tu kilka typów: matka narcystyczna, której potrzeby i wizerunek są zawsze ważniejsze niż dobro dziecka; matka nadopiekuńcza, która przesłania troską wolność dziecka, oraz matka dominująca, narzucająca swój autorytet. Choć metody działania bywają różne, efekt jest podobny, ograniczenie samodzielności, lęk przed odrzuceniem i chroniczne poczucie winy. Rodzinne schematy – dlaczego te wzorce się powtarzają Kontrola rodziców często bywa nieświadomie powielana z pokolenia na pokolenie. Toksyczna matka sama bywała wychowana w przekonaniu, że dziecko powinno być całkowicie posłuszne i bezwzględnie dążyć do spełnienia oczekiwań rodziców. Brak zrozumienia emocji, nieprzepracowane traumy i przekonanie, że takie zachowanie wynika z miłości, prowadzą do powielania tych schematów. Zrozumienie tego mechanizmu nie usprawiedliwia jednak zadawanych ran, ale ułatwia zobaczenie źródła problemu i poszukiwanie rozwiązań. Typowe zachowania apodyktycznej matki Formy kontroli i naruszania granic Apodyktyczna matka nagminnie przekracza granice prywatności dorosłego dziecka. Może to być codzienna ingerencja w decyzje dotyczące partnera, pracy lub wychowania dzieci, narzucanie swojego zdania w drobnych sprawach domowych czy wymaganie konsultowania każdej decyzji i brak akceptacji dla samodzielnych wyborów. Manipulacja emocjonalna, krytyka, szantaż i stawianie siebie w centrum uwagi Jednym z najbardziej obciążających zachowań apodyktycznej lub toksycznej matki jest manipulacja emocjonalna. To wywoływanie poczucia winy, szantażowanie „poświęceniem”, a nawet obrażanie się na dziecko lub całą rodzinę, jeśli coś nie idzie po jej myśli. W centrum relacji zawsze stoi jej dobro i samopoczucie. Wpływ na dorosłe życie dzieci Relacja z apodyktyczną matką nie kończy się po opuszczeniu domu rodzinnego. Dorosłe dziecko nadal mierzy się z jej kontrolą, krytyką partnera czy podejmowanych wyborów. Trudność z wyrażeniem sprzeciwu i silny lęk przed rozczarowaniem matki utrudniają budowanie zdrowych granic i własnej tożsamości. Skutki wychowania przez apodyktyczną lub toksyczną matkę Chroniczne poczucie winy i niska samoocena Osoby dorastające w cieniu kontrolującej matki bardzo często mają problem z własną wartością. Stale czują, że są niewystarczające i mają tendencję do obwiniania siebie za każdą trudność w dorosłym życiu. Perfekcjonizm, trudności w budowaniu granic i relacji Perfekcjonizm to jeden z najpowszechniejszych skutków dorastania przy matce stawiającej nadmierne wymagania. Dorosłe dzieci toksycznych matek mają trudność z odpuszczeniem, stale próbują udowodnić swoją wartość innym, a jednocześnie nie potrafią postawić zdrowych granic w relacjach partnerskich czy zawodowych. Problemy psychosomatyczne i obniżone poczucie własnej wartości Długotrwały stres i brak emocjonalnego wsparcia ze strony matki mogą przekładać się nie tylko na zdrowie psychiczne, ale i na ciało, pojawiają się problemy psychosomatyczne, takie jak bóle głowy, problemy trawienne, stany lękowe czy bezsenność. Rozpoznawanie toksycznej relacji: jak rozpoznać apodyktyczną matkę? Najczęstsze objawy i znaki ostrzegawcze Na forach społecznościowych osoby regularnie wymieniają symptomy relacji z apodyktyczną matką. Obejmują one m.in.: nieustanną krytykę, brak akceptacji wyborów, wywoływanie poczucia winy, emocjonalny szantaż, ignorowanie granic i prywatności. Częste są też sytuacje, kiedy matka domaga się od dziecka konsultacji każdej decyzji oraz obraża się za próby samodzielności. Pytania pomocnicze dla dorosłych dzieci Czy czuję, że nigdy nie jestem wystarczająco dobra/y dla mojej matki? Czy mam poczucie winy, gdy stawiam własne potrzeby? Czy wciąż boję się krytyki lub odrzucenia? Czy moje granice są regularnie przekraczane? Te pytania mogą pomóc lepiej zrozumieć sytuację i rozpoznać, czy relacja z własną matką jest toksyczna lub narusza zdrowe granice. Kiedy relacja staje się szkodliwa dla zdrowia psychicznego Sygnałem ostrzegawczym jest moment, w którym kontakt z matką wiąże się z przewlekłym stresem, lękiem przed rozmową, obniżeniem nastroju, a nawet objawami psychosomatycznymi. Jeżeli przestaje być miejsce na własne życie i decyzje, a każda próba asertywności kończy się awanturą lub zerwaniem kontaktu, warto zadbać o własne zdrowie psychiczne. Strategie radzenia sobie z apodyktyczną matką Ustalanie i komunikowanie granic w relacjach rodzinnych Zawsze warto zacząć od jasnego wyrażenia swoich granic. Warto asertywnie, ale spokojnie, zakomunikować, jakie zachowania są dla nas nieakceptowalne, np. krytykowanie partnera czy naruszanie prywatności. Ważne, by konsekwentnie egzekwować swoje zasady, nawet jeśli rodzi to poczucie winy lub konflikt. Nauka asertywności i budowanie własnej autonomii Asertywność to umiejętność wyrażania własnych potrzeb i opinii bez ranienia drugiej strony. W relacji z apodyktyczną lub toksyczną matką to klucz do budowania autonomii. Warto ćwiczyć spokojne, jasne stawianie granic, na początek nawet w drobnych, codziennych sytuacjach. Otwarte rozmowy o uczuciach, przygotowanie do trudnych konfrontacji Rozmowa z matką o własnych emocjach to wyzwanie, które wymaga wcześniejszego przygotowania. Warto zastanowić się, co chcemy przekazać i jak możemy zachować spokój w trakcie konfrontacji. Dobrym krokiem jest wyrażenie własnych uczuć w sposób nienapastliwy, np. „Gdy mnie krytykujesz, czuję się zraniona”. Dystansowanie się lub ograniczenie kontaktu – czy i kiedy warto to rozważyć Jeśli wszystkie próby rozmowy i ustalania granic nie przynoszą efektu, a relacja dalej poważnie zagraża naszemu dobrostanowi, rozważenie ograniczenia kontaktu, a nawet jego zerwania, bywa jedyną drogą do zachowania zdrowia psychicznego. To trudna, ale nierzadko konieczna decyzja, dla własnego dobra i bezpieczeństwa emocjonalnego. Porady forumowiczek – doświadczenia i praktyczne wskazówki Różne drogi do rozwiązania: dystans, kompromis czy terapia Na forach „apodyktyczna matka forum” pojawiają się bardzo różne strategie radzenia sobie. Niektóre osoby decydują się na ograniczenie kontaktu, inne stawiają na kompromis i ograniczenie tematów do „spraw neutralnych”. Część forumowiczek wskazuje na potrzebę terapii, zarówno indywidualnej, jak i rodzinnej, jako skutecznej drogi do odzyskania swojej przestrzeni i poczucia wartości. Jak radzić sobie z poczuciem winy, presją i lojalnością wobec rodzica Forumowiczki często piszą o silnym poczuciu winy, które towarzyszy każdej próbie zadbania o własne potrzeby. Pomaga tu rozmowa z innymi osobami, które przeszły podobną drogę, a także praca nad rozdzieleniem własnej wartości od oczekiwań matki. Pamiętaj: zdrowe granice nie są egoizmem, lecz elementem dojrzałości. Prawdziwe historie „Nie mogłam być leniwa, zmęczona ani po prostu smutna, matka mnie krytykowała i wyśmiewała. Dziś, choć mam swoją rodzinę, jej słowa wciąż siedzą mi w głowie”. „Opisywanie swoich uczuć na forum to pierwszy raz, kiedy poczułam, że ktoś rozumie mój problem bez oceniania”. Takie wyznania powtarzają się wśród uczestniczek i stają się źródłem wsparcia oraz siły do walki o siebie. Gdzie szukać wsparcia Wsparcie emocjonalne w społecznościach internetowych i na forach Fora internetowe i grupy wsparcia to przestrzeń, gdzie dorosłe dzieci apodyktycznych matek mogą anonimowo dzielić się doświadczeniem. Stają się miejscem wymiany praktycznych porad i źródłem autentycznego wsparcia emocjonalnego. Tu można usłyszeć: „nie jesteś sama”, „twoje uczucia są ważne”, „masz prawo do szczęścia”. Kiedy warto sięgnąć po pomoc terapeuty i jak ją znaleźć Jeśli relacja z apodyktyczną lub matką narcystyczną staje się zbyt obciążająca, warto rozważyć sięgnięcie po profesjonalną pomoc. Kontakt z psychologiem czy psychoterapeutą bywa kluczowy w odbudowie poczucia własnej wartości i nauczeniu się, jak radzić sobie z emocjonalną manipulacją matki. Budowanie sieci wsparcia poza rodziną Warto rozwijać relacje z przyjaciółmi, partnerem czy innymi bliskimi. Niezależna sieć wsparcia pozwala budować zdrowe wzorce oparte na wzajemnym szacunku, akceptacji i zrozumieniu. Najczęściej zadawane pytania Jak skutecznie ustanawiać granice wobec apodyktycznej matki? Ustal, czego nie chcesz akceptować i wyraź to jasno, spokojnie. Bądź konsekwentna/y, powtarzaj granice, nawet jeśli matka na początku protestuje. Szukaj wsparcia, nie obwiniaj się. Dlaczego czuję się winna/y, gdy chronię własne granice? Toksyczna relacja często bazuje na manipulacji i wpojonej lojalności. To naturalne, że w początkowym etapie wywołuje to dyskomfort. Z czasem uczysz się, że masz prawo zadbać o siebie, to podstawa zdrowych więzi, także z innymi. Czy relacje można naprawić bez terapii? Niektórym wystarcza wsparcie bliskich czy grup internetowych. W trudniejszych przypadkach pomoc psychoterapeuty jest niezastąpiona, szczególnie gdy pojawia się silny lęk, depresja czy powracające, krzywdzące schematy. Czy warto zerwać kontakt z toksycznym rodzicem? To osobista decyzja, niejednokrotnie bardzo trudna. Jeśli wszelkie próby poprawy relacji nie przynoszą efektu, a kontakt przysparza tylko cierpienia, ograniczenie relacji lub jej zerwanie staje się czasem koniecznością, by chronić siebie. Zdrowe granice i prawo do własnego szczęścia Dbanie o siebie i swoją nową rodzinę jako przejaw dojrzałości Budowanie własnego życia i troska o swoje potrzeby to zdrowy objaw dorosłości. Masz prawo być szczęśliwa/y w roli rodzica, partnera i po prostu człowieka. To nie oznacza egoizmu, to odpowiedzialność za własne dobro i dobro bliskich. Ochrona własnych granic to nie egoizm Forumowiczki podkreślają: „Miałam poczucie, że stawianie granic to egoizm. Teraz wiem, że to jedyny sposób, by ocalić siebie i swoją rodzinę”. Odwaga do zmiany, szukanie wsparcia i empatii dla siebie to motywy powtarzające się w wielu historiach na „apodyktyczna matka forum”. Wspólnota, jaką tworzą kobiety (i mężczyźni) na forach dotyczących trudnych relacji z matką, przynosi realne wsparcie, zrozumienie i siłę do stawiania granic. Każda historia, nawet ta najmocniej obciążona żalem, jest tu potraktowana z szacunkiem i pozbawiona oceny. Budowanie własnego życia, odzyskiwanie niezależności oraz troska o dobre, zdrowe relacje to proces, który zawsze warto podjąć, nawet jeśli droga zaczyna się od bólu lub wątpliwości. Nie jesteś z tym sama ani sam; zmiana i szczęście są możliwe. Bibliografia: Toksyczna mama - jak przygotować się do rozmowy - Edyta Zając Toksyczna matka - jak rozpoznać (14 oznak) i jak się uwolnić Toksyczna matka – objawy, relacja i sposoby radzenia sobie Toksyczna matka – jak ją rozpoznać i jak się uwolnić
Chcę mieć więcej przyjaciół! Dlaczego nikt mnie nie lubi?
Widok malucha szczęśliwego, bawiącego się w gronie rówieśników równie roześmianych to balsam na duszę rodzica. Dlatego podczas spotkania w ramach akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem” psycholożka Dominika Słomińska opowie o tym, jak wspierać dziecko w budowaniu dobrych, rówieśniczych relacji.
Chcę mieć więcej koleżanek/kolegów, to bardzo częste, dziecięce marzenie. Nie zawsze jednak jest proste w realizacji… Podpowiadamy, w jaki sposób przygotować dziecko do tematu przyjaźni, akceptacji różnic i odmienności. Zobacz nasze wideo i dowiedz się, jak to jest z dziecięcymi sympatiami – które umiejętności społeczne pomagają przedszkolakowi w zdobyciu przyjaciół, jak je uczyć współpracy i tolerancji oraz kiedy rodzic może się wtrącać do relacji dzieci. Zapraszamy!
Oto przepis na bycie szczęśliwym ojcem szczęśliwego dziecka
Każdy tata powinien sobie zadać dwa pytania: Jak spędzać czas z dzieckiem i kiedy to robić, żeby zbudować dobre relacje z synem czy córką.
Naukowcy z University of Georgia w USA zbadali, jak czas spędzany z dzieckiem wpływa na budowanie relacji ojciec-dziecko. Okazuje się, że znaczenie ma to, co robi tata przy dziecku i czy znajduje dla niego czas w tygodniu, czy tylko w weekendy. Oto recepta na bycie szczęśliwym ojcem szczęśliwego dziecka! Sposób na dobrą relację tata-dziecko Z badań udało się wyciągnąć następujący wniosek: tatusiowie, którzy znajdują dla małego dziecka czas tylko w weekendy i spędzają go na zabawie z nim, tworzą z dzieckiem całkiem dobre relacje. Wspólne spędzanie czasu na zajęciach atrakcyjnych dla malca wtedy, gdy czasu jest dużo, wzmacnia więzi między ojcami a ich potomstwem. Ale jest lepszy sposób! Sposób na świetną relację ojciec-dziecko Naukowcy odkryli, że jest skuteczniejszy sposób nawiązywania więzi ojców z dziećmi. Okazuje się, że najlepszym rozwiązaniem jest to, w którym tata regularnie na co dzień spędza czas z córką czy synem i zajmuje się nim wykonując codzienne rodzicielskie obowiązki (karmi, kąpie, przebiera, pociesza itp.). Wtedy właśnie dziecko zyskuje największe poczucie bezpieczeństwa, czuje się "zaopiekowane" i tworzy silną więź z ojcem. A ojciec z dzieckiem. Życiowa rada Wygląda więc na to, że warunkiem niezbędnym do zbudowania relacji między ojcem a dzieckiem jest wspólne spędzanie czasu. Jeśli tata w tygodniu jest zapracowany, niech chociaż w weekendy znajdzie czas dla malca. Może się z nim bawić lub zajmować tak, jak w tygodniu robi to mama. Warto jednak, aby choć od czasu do czasu (2-3 razy między poniedziałkiem a piątkiem), tata znalazł czas na wykonywanie codziennych obowiązków przy swoim dziecku. Niech jego pociecha wie, że tata nadaje się nie tylko do zabawy, ale że można na niego liczyć także w codziennych sprawach! Źródło: Sciencedaily.com
3 minuty dziennie, które poprawią twoje relacje z dzieckiem. Rada psychologa
Możesz się zdziwić, jak wiele zmieni twoje podejście do tych 3 minut. Ta krótka chwila ma kluczowe znaczenie w budowaniu więzi i zaufania w rodzinie. Dowiedz się więcej!
Ile czasu spędzasz z dzieckiem po pracy? Poświęcasz około 30 minut na przygotowanie mu obiadu, 15 minut na wspólne czytanie książek i tylko chwilę na pocałunek przed snem. Jednak według ekspertów istnieją oprócz tego jeszcze 3 minuty, które mogą być najważniejsze w ciągu dnia z uwagi na to, jak dzięki nim może pogłębić się twoja relacja z dzieckiem. Psycholog Nataliya Sirotich nazwała ten czas zasadą 3 minut. Według niej, jeśli będziesz postępować we wskazany przez nią sposób, zbudujesz z dzieckiem więź opartą na zaufaniu, która będzie procentować również wtedy, gdy będzie już ono nastolatkiem. Sprawdź, jak prawidłowo wykorzystać te 3 minuty, aby osiągnąć pełne zrozumienie z dzieckiem. To wcale nie jest takie trudne! Jak działa zasada 3 minut? Przede wszystkim ważne jest to, byś każdego dnia po pracy lub innym wyjściu witała się z dzieckiem w taki sposób, jakbyś nie widziała go od dawna i mocno się za nim stęskniła (nawet jeśli nie było cię tylko 5 minut, bo byłaś po bułki w sklepie!). Aby nawiązać właściwą bliskość, kucnij – twoje oczy powinny być na wysokości wzroku malca. Następnie przez 3 minuty się przytulajcie, pytaj też dziecko, jak minął mu czas bez ciebie. Rób tak również zawsze, gdy odbierasz je z przedszkola czy szkoły. Dzięki temu poczuje, że jest dla ciebie naprawdę ważne. Zobacz też: Tej jednej rzeczy nigdy nie odmawiaj dziecku! Dlaczego nie warto pomijać zasady 3 pierwszych minut? Ignorowanie tej zasady może mieć różne konsekwencje, w zależności od charakteru danego dziecka. Brak możliwości powiedzenia rodzicom wszystkiego, co się czuje i przeżywa (nawet najbardziej błahych rzeczy), powoduje, że z czasem dziecko zacznie uważać, że wszystko jest zbyt mało ważne, byś mogła się tym zainteresować. Wówczas wiele ważnych rzeczy związanych z twoim dzieckiem może cię ominąć, a tego byś pewnie nie chciała. Nigdy nie traktuj zatem opowieści twojego dziecka jako mało znaczącego szumu w tle, który zakłóca twoje myśli. W przeciwnym razie możesz się zdziwić, kiedy inne dzieci będą godzinami opowiadać rodzicom różne historie, a twój maluch stanie się zamknięty. 3 minuty nie wystarczą Nie myśl jednak, że od teraz możesz spędzać z dzieckiem tylko 3 minuty dziennie na przytulaniu i rozmowie, a resztę czasu mieć dzięki temu dla siebie. Chodzi jedynie o to, by te pierwsze 3 minuty spotkania po rozłące przeżyć na budowaniu bliskości poprzez dotyk i rozmowę. Niech twoje dziecko może powiedzieć ci w tym czasie o wszystkim, co jest dla niego istotne. Jak jeszcze inaczej można budować więź z dzieckiem? Aby osiągnąć pełne zrozumienie z dzieckiem, możesz też skorzystać z innych rad psychologów. Oto one: Każdego dnia poświęć trochę czasu na robienie z dzieckiem czegoś, co oboje was interesuje. Pokaż dziecku, że je słuchasz. Na przykład powtórz informacje, które usłyszałaś, aby upewnić się, że dobrze zrozumiałaś malca. Nie udawaj fałszywego podekscytowania. Powracaj do tematów, które wcześniej poruszało twoje dziecko. Daj mu dzięki temu znać, że pamiętasz, o czym mówiło. Gdy nie zgadzacie się w jakiejś kwestii, powiedz po prostu: „OK, rozumiem, że się ze mną nie zgadzasz” zamiast prawienia długich i umoralniających przemów. Zobacz też: Zabawa z dzieckiem. To takie nuuudne! Co sądzisz o zasadzie 3 minut? Zaczniesz ją stosować? A może intuicyjnie już z niej korzystałaś w relacjach z dzieckiem? Napisz w komentarzach! Źródło: brightside.me​ Zobacz też: 4 typy więzi rodzic-dziecko. Jaka jest wasza? Pewna siebie czy wycofana? To, jaka będzie dziewczynka, zależy od ojca! Ten film wyjaśnia, jak ważna jest więź dziecka z rodzicem. Zobacz koniecznie!
Co sądzisz o teściowych? [SONDA ULICZNA]
Zapytaliśmy przechodniów, o to jaki jest ich stosunek do teściowych. Jest ku temu dobra okazja, bo właśnie w przyszły poniedziałek, 5 marca obchodzimy Dzień Teściowej. Z tej okazji życzymy wszystkim paniom dużo zdrowia i uśmiechu.
O tym, jakimi są osobami i jak potrafią uprzykrzyć życie młodym małżonkom krążą legendy i niezliczona liczba dowcipów. A jak jest naprawdę? Zapytani przez mamotoja.pl przechodnie bardzo ciepło wyrażają się o mamach swoich partnerów. Przepis na dobrą teściową "Mam już dwie synowe i myślę, że jestem dobrą teściową" – śmieje się starsza pani. Zdradza swój sposób na dobre relacje z żonami synów: nie za często robić obiadki, na które młode małżeństwo musi przyjeżdżać, chodzić z synowymi na kawę i pomagać wtedy, kiedy się tego od niej oczekuje. "Relacja z teściowymi dlatego jest taka trudna, bo jest się z nimi tak blisko, jak z własną rodziną, a nie ma się doświadczenia i uczuć, które pozwalają wytrzymać, jak z własną rodziną. Ale teściowe potrafią być bardzo super i bardzo pomocne" – analizuje młoda mama. Bez pomocy teściowych ani rusz "Bez teściowych świat by zaginął. Zawsze mnie oburzają wszelkie dowcipy o teściowych – niesmaczne i prymitywne. To im często rodzina zawdzięcza właściwe funkcjonowanie. To one przejmują na siebie ciężar opieki nad maluchami" - mówi starsza pani. Wtóruje jej mężczyzna: "Bardzo pożyteczna instytucja. Mam teściową, która wspomaga nas i jestem pełen podziwu dla niej i wdzięczny za to. Myślę, że ona też ma urozmaicenie, bo ma świetne wnuki i to jest obopólnie bardzo pożyteczne dla obu stron" – ocenia. "Teściowa zawsze pomaga i chce jak najlepiej" – mówi młody tata na spacerze z córeczką. Dodaje, że jego żona wypowiada się bardzo pozytywnie o jego mamie. "Mam cudowną synową, właściwie to jest moja córka. Mam nadzieję, że też jestem dobrą teściową" – zwierza się z kolei babcia na spacerze z wnuczką. "Teściowe powinny pracować nad tym, aby bardziej zająć się swoim życiem, a nie wtrącać się w życie młodej rodziny" – radzi starsza pani. "Pewnie każdy ma tak, jak na to zasługuje" – podsumowuje mężczyzna. Młody mąż zwierza się, że bardzo lubi teściową. "Wydała na świat moją żonę, bardzo często prowadzimy miłe, konstruktywne rozmowy, jest bardzo ciepła i otwarta. Bardzo ją lubię" – opisuje. I składa mamie swojej żony życzenia z okazji Dnia Teściowej. Zgadzacie się z opiniami przechodniów? Podzielcie się swoim zdaniem w komentarzach. Zobacz też: Ty, mąż i teściowa - jaki trójkąt tworzycie? - test One TO kochają! Prezenty dla wszystkich bliskich kobiet z twojej listy [GALERIA] Babcia wie lepiej? Nie, jeśli chodzi o opiekę nad dzieckiem! [BADANIA]
Jesteś innym tatą dla córki niż dla syna? Badania pokazują, że tak właśnie jest!
Płeć naszego dziecka wpływa na to, jakimi jesteśmy rodzicami – są na to dowody. Czyżby córeczkom było lepiej?
Badania przeprowadzono przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne dowodzą, że ojcowie małych dziewczynek są bardziej obecni w ich codziennym życiu i bardziej dbają o ich potrzeby dziecka, niż ojcowie chłopców. Tata dla córki zaśpiewa i pokaże emocje Takie wnioski powstały na podstawie badania przeprowadzonego z użyciem rezonansu magnetycznego. Sprawdzano reakcje mózgów ojców. Ich skany pokazały, że ojcowie dziewczynek wykazywali lepsze reakcje na szczęśliwy wyraz twarzy ich córek, niż robili to ojcowie synów. Obserwacje pokazały także, że ojcowie dziewczynek częściej śpiewają swoim córkom, bardziej otwarcie mówią o swoich emocjach i chętnie używają takich słów jak: "wszystko" i "dużo". Natomiast ojcowie małych chłopców chętniej bawią się z nimi w fizyczne zabawy. Używają wobec nich słownictwa związanego z osiągnięciami jak "dumny", "zwycięstwo", czy "pierwszorzędny". Zobacz, jak karuzele świetnie wpływają na rozwój i zmysły dziecka Z kolei naukowcy z Emory University i University of Arizona sugerują, że różnice w kontaktach mogą brać się stąd, że ojcowie łatwiej akceptują uczucia dziewczynek niż chłopców. "Okazuje się, że jeżeli dziecko płacze i krzyczy "tato", to ojcowie córek szybciej zareagują niż ojcowie synów" – mówi naukowiec Jennifer Mascaro z Emory University. Według Mascaro, dziewczynki mogą nauczyć się większej empatii niż chłopcy, jeśli mają ojców reagujących na ich potrzeby i otwartych emocjonalnie. Sugeruje, aby ojcowie chłopców podobną taktykę zastosowali wobec swoich synków. "Fakt, że ojcowie mniej obserwują potrzeby emocjonalne swoich synów, pomimo ich dobrych intencji, jest rzeczą, której nie można pomijać" - mówi naukowiec. Konkluzja naukowców jest jedna: powinniśmy wszyscy być świadomi, jak płeć naszego dziecka może wpływać na to, jak traktujemy nawet małe dzieci. Chociaż pewnie tego nie zauważamy i pewnie nie raz jest ciężko się nam do tego przyznać. A wy co sądzicie o różnicach w traktowaniu swoich dzieci przez ojców? Czy też zauważyliście inne podejście do córek, niż do synów? Podzielcie się swoim zdaniem w komentarzach. Źródło: mother.ly Zobacz też: Czego tata powinien nauczyć swojego syna? 15 pomysłów na fryzury komunijne - nasze typy! Tata sam w domu z dzieckiem, czyli co się dzieje, gdy mama wyjdzie z domu
Relacja z mamą ciągle się zmienia: od zachwytu po... to skomplikowane!
Jak będą nas widzieć w przyszłości nasze dzieci? A jak my teraz postrzegamy własne matki? Oto 8 zmian w relacji z mamą. Czy jest się z czego cieszyć? Oczywiście!
"I nawet kiedy się gniewamy, ja kocham ją, a ona mnie" – napisała moja córka w zadaniu domowym. Miała opisać swoją mamę. Pomyślałam, że to zdanie, jak żadne inne, najtrafniej określa istotę relacji matka-córka, matka-dziecko i to zarówno w czasie dzieciństwa, jak i później, w dorosłości. Nasze relacje z matkami zmieniają się wraz z upływem czasu, wraz ze zmianami, które zachodzą w nas, w nich i w otaczającej nas rzeczywistości. I tak samo będą się zmieniać relacje z naszymi dziećmi. Czego możemy się spodziewać i co już się wydarzyło? Odkrywamy, że mama jest człowiekiem Kiedy jesteśmy dorosłe i kiedy same zostajemy matkami, spływa na nas olśnienie: nasze matki też są ludźmi. Normalnymi, z wadami i zaletami, ze swoimi radościami, smutkami, lękami i nadziejami. Nie są już magicznymi istotami, jakimi widziałyśmy je we wczesnym dzieciństwie, ani irytującymi zrzędami, stojącymi na przeszkodzie do szczęścia, jak postrzegałyśmy je jako nastolatki. Matki to ludzie z krwi i kości. Zaprzyjaźniamy się Kiedy same zostajemy matkami, odnalezienie we własnej mamie przyjaciółki jest jednym z najcenniejszych darów od życia. Pomyślcie o własnym dziecku: czy zawsze będziecie chciały dla niego najlepiej? Tak samo jest z naszymi matkami! One wyciągną do nas dłoń w najtrudniejszych momentach naszej dorosłości, a potem my zrobimy to samo dla naszych dorosłych dzieci. I tak samo, jak nasze mamy, zawsze będziemy się bać o dzieci. Zdradzamy sekrety Nie grozi nam już szlaban, przyznajemy się więc do wagarów w liceum, pocałunku z Kazikiem i wypitego wina w Dniu Wagarowicza. Po czym okazuje się, że one i tak o tym wiedziały! Może jednak nie są ludźmi, tylko istotami magicznymi? Zobacz, jak niezwykle podobne mogą być córki i matki! Odkrywamy, że jesteśmy do siebie podobne Kiedy jesteśmy małymi dziewczynkami, chcemy być dokładnie takie jak nasze mamy. Są idealne! Kiedy wchodzimy w okres dojrzewania, robimy wszystko, żeby ich nie przypominać. Negujemy i kwestionujemy wszystko, co robią i mówią. Szukamy własnej drogi, przekonane, że nasza będzie lepsza. W okolicy 30 urodzin coraz częściej zaczynamy zauważać, że jednak przypominamy nasze mamy: w zachowaniu, powiedzonkach, podejściu do własnych dzieci i w wyglądzie! Prosimy o radę Pamiętacie, jak bardzo nie lubiłyśmy, kiedy mamy nieproszone udzielały nam rad? Uważałyśmy, że się wtrącają i "trują". Jako dorosłe kobiety same prosimy nasze mamy o rady, począwszy od sposobu na spranie plam z marchewki ze śpioszków, po rozwiązanie konfliktu z teściową. Dajemy rady Nie tylko o nie prosimy, ale same też doradzamy własnym mamom. Wyjaśniamy zawiłości prawne i technologiczne, zdrowotne i kulinarne. Jesteśmy ich stylistkami, fryzjerkami i psychoterapeutkami. I czujemy się dobrze w tej roli! Dostrzegamy, że popełniały błędy Kiedy same zostajemy matkami, zaczynamy rozumieć, że nasze mamy nie miały gotowej instrukcji wychowywania dziecka i jesteśmy bardziej wyrozumiałe wobec błędów, które zdarzało im się popełniać. One też musiały się wszystkiego nauczyć, dokładnie tak jak my! Zaczynamy je doceniać Dopiero w dorosłości, z własnymi domami, pracą i dziećmi, zaczynamy rozumieć, ilu macierzyńskim wyzwaniom musiały stawiać czoła nasze mamy. W dzieciństwie nawet się nie zastanawiałyśmy nad tym, ile one robią dla nas, często kosztem siebie. Teraz widzimy więcej. Zobacz też: Godzina tylko dla siebie: dlaczego wszystkie powinnyśmy być Francuzkami? Mama kontra babcia: kto ma rację? 10 przykazań dla kochających rodziców: tak wychowasz szczęśliwe dziecko [WIDEO]
Klaas Verplancke: syn widział, że płaczę. I dobrze!
Nie ukrywa, że zdarzało mu się płakać przy synu. Uważa, że ta ojcowska „słabość” jest potrzebna, by budować szczere relacje z dzieckiem. Klaas Verplancke, flamandzki autor książek dla najmłodszych, opowiada, dlaczego stworzył „Mus jabłkowy”, książkę o nieidealnym ojcu i nieidealnym dziecku
„Mus jabłkowy” to książka obrazkowa o ojcu i synu, którym zdarzają się zarówno dobre, jak i gorsze dni, a także o tym, co z tego wynika. To historia bez lukru. Czasem trudno być dzieckiem. Tak jak trudno być rodzicem. Pochodzimy z różnych światów i zdarza się, że trzeba sporo wysiłku, by osiągnąć porozumienie. To proste. My, rodzice, wiemy więcej i ta wiedza nas paraliżuje. Sprawia, że boimy się o bezpieczeństwo naszych dzieci. Tu upatruję źródło konfliktu. Z jednej strony my, rodzice, chcemy być przyjaciółmi dla naszych dzieci, ale z drugiej nie możemy się uwolnić od roli nadzorców. Nie jest łatwo zaakceptować tę różnorodność ról – ani dziecku, ani dorosłemu. To dlatego w "Musie jabłkowym" syn odwraca się od swojego ojca. To doświadczenie jest mi bliskie, bo mój syn robił podobnie, gdy okazywałem się surowym i karzącym szefem. Zresztą kto nie miał podobnych doświadczeń? Bycie ojcem jest skomplikowane i nielogiczne. Pokazał Pan ojca nieidealnego, który złości się na syna. Ale też syn, który mówi o swoim ojcu, że jest głupi, i który – po kłótni z nim – zagroził, że poszuka sobie nowego ojca, nie jest dzieckiem idealnym. O to mi chodziło! Byśmy zaakceptowali to, że tacy jesteśmy, że tacy są prawdziwi ojcowie i prawdziwi synowie, którym zdarza się odtrącić rękę wyciągniętą do zgody albo powiedzieć „nie kocham cię”... Dzieci nie są aniołami, zdarza im się być upartymi i złośliwymi. Nie ma potrzeby chronić ich przed każdym konfliktem, wychowywać w złudzeniu, że życie to świat jak w domku lalki Barbie. Udało się Panu zrobić książkę i dla dzieci, i dla dorosłych. To książka o szacunku. O tym, że lepiej przyznać się do słabości, niż narzucać swoje poglądy, „bo ja tak mówię”. Przyznanie się do tego, że czegoś się nie wie, nie oznacza, iż stracimy w oczach dziecka, wręcz przeciwnie. Ta zasada sprawdziła się, gdy wychowywałem swoje dzieci. Dlatego też nie ukrywałem przed synem tego, że zdarza mi się płakać. Jednak zawsze rozmawiałem z nim o przyczynie płaczu. Wierzę, że to, iż wdział mnie w chwili słabości, będzie dla niego pocieszeniem. Bo widział też, że wyszedłem z tego, że da się to zrobić. „Mus jabłkowy” to znak dla innych, dzieci i dorosłych, że nie są sami. Mam nadzieję, że znajdą pocieszenie, czytając moją książkę, bo prawdziwe historie pomagają radzić sobie w prawdziwym życiu. W Pana ilustracjach jest dużo emocji, mówią one więcej niż sam tekst, którego zresztą jest niewiele w „Musie jabłkowym” wydanym przez Wydawnictwo Dwie Siostry. To Pan powiedział, że nie sztuka jest narysować krzesło, sztuką jest narysować krzesło, które wyraża emocje. Tekst może ograniczać. Im mniej go, tym większe pole dla wyobraźni. Dzięki temu historia jest otwarta, można ją odczytywać na wiele sposobów. Inna sprawa, że mamy obsesję na punkcie tekstu, a przecież rodzimy się z umiejętnością czytania.... znaków, obrazów, a nie liter. Najpierw rozpoznajemy twarz mamy, a dopiero kilka lat później, gdy nauczymy się czytać, dowiadujemy się, że mama to m-a-m-a. Picturebook, w którym z założenia nie ma wiele tekstu, a czasem nie ma go w ogóle, może być początkiem ciekawej rozmowy między dorosłym a dzieckiem. Wystarczy spytać dziecko, dlaczego bohater jest smutny? Proszę mi uwierzyć, niektóre odpowiedzi mogą zaskoczyć. Rodzice czasem utrudniają, skupiając się na edukacyjnych walorach książek. Niepotrzebnie. „Mus jabłkowy” pozwolił wytłumaczyć mojemu synowi, skąd biorą się konflikty między nami. Łatwiej przy okazji czytania książki opowiedzieć o swoich emocjach, niż zapowiedzieć dziecku, że właśnie teraz będziemy rozmawiać. Dlatego na warsztatach z dziećmi proszę je, by narysowały swoje relacje z rodzicami. Jestem przekonany, że za pomocą ilustracji można powiedzieć więcej niż słowami. Czy picturebook dla dzieci jest sztuką? Twórczość i kreatywność polega na tym, by rzeczy oczywiste pokazać w inny sposób. Tę samą rzecz można przedstawić na milion razy, bo każdy z nas ma inna wyobraźnię, inaczej widzi. Picturebook pozwala odczytywać tę samą historię na nowo i znowu na nowo. W sztuce ilustrowania chodzi o to, by odbiorca wyobraził sobie, że obraz ma swoja własną wyobraźnię. Zastanowił się, co wydarzyło się przed opisaną czy też zilustrowaną historią i co było po niej, co jest za obrazem, który widzi. Ta ciekawość jest nagradzana, bo nagle zauważa rzeczy na obrazie, których na pierwszy rzut oka nie zobaczył. Patrzeć znaczy czuć, a czuć znaczy wierzyć. Klaas Verplancke, flamandzki ilustrator i autor książek dla dzieci i dorosłych. Ukończył grafikę reklamową i fotografię w akademii sztuk pięknych w Gandawie. Uczy ilustracji w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Antwerpii. Zdobył wiele nagród, których ukoronowaniem jest nagroda BolognaRagazzi (2001), nominacja do Nagrody im. Hansa Christiana Andersena w kategorii ilustracji (2006) oraz dziewięć nominacji do Nagrody im. Astrid Lindgren za całokształt twórczości. W Polsce ukazała się jego najsłynniejsza książka "Mus jabłkowy" (przetłumaczono ją na 14 języków).
Kochane dzieci! Nie, nie zrobię dla was wszystkiego!
Wiecie, że bardzo was kocham i powinnam powiedzieć, że zrobiłabym dla was wszystko... Tyle tylko, że to nieprawda! Jest kilka rzeczy, których dla was nie zrobię i wierzcie mi: tak będzie lepiej dla wszystkich.
Samo to, że czegoś chcecie, nie wystarczy. Chciałabym, żebyście wyrosły na fajnych ludzi: samodzielnych, szanujących bliźnich, odmienność i ciężką pracę. Dlatego właśnie nie mogę dołączyć do chóru rodziców powtarzających jak mantrę, że dla swoich dzieci zrobiliby wszystko. Oto, czego dla was (ani za was!) nie zrobię – lepiej przeczytajcie tę listę już teraz i nawet nie proście. Zaoszczędzi to nam łez, ataków histerii, frustracji i woli ucieczki z cyrkiem (wy) lub przystojnym wokalistą pewnego amerykańskiego zespołu (ja). 1. Nie pokroję parówki Ten obraz pozostanie ze mną do końca życia: siedzimy przy stole w większym rodzinnym gronie, a jeden z ojców pyta swoją 12-letnią córkę, obrażoną na cały świat, czy pokroić jej parówkę. Wstrząsnęło to mną do głębi i to właśnie wtedy postanowiłam, że muszę bardziej przyłożyć się do waszej edukacji. Dlatego kiedy niedawno, droga córko, strzeliłaś focha, że podałam ci makaron z niewymieszanym sosem, wiedziałam, że już nigdy nie podam ci go inaczej. Krójcie swoje parówki! Mieszajcie makaron. Smarujcie chleb masłem. Macie sprawne ręce, ćwiczcie motorykę. Wierzę w was. Ku chwale rodziny! 2. Nie poniosę tornistra Do szkoły podstawowej miałam 3 km, które każdego ranka pokonywałam pieszo. Już od pierwszej klasy chodziłam sama, z koleżankami mieszkającymi w sąsiedztwie. Te spacery były genialne! Mam tyle historii z tego czasu (Kasiu, Iwono, pamiętacie kładkę nad "plantacją bananów"?!) i koniecznie muszę wam je kiedyś opowiedzieć. I tak sobie szłyśmy codziennie pod górkę, pod wiatr, w deszczu zacinającym w nasze przemarznięte twarzyczki (buty miałyśmy!), a na naszych 7-letnich plecach - o zgrozo! - tornistry. Wiecie, kiedyś to były takie tornistry, których nikt nie ważył – nawet puste były cięższe od tych współczesnych, a że w szkole nie było szafek na podręczniki, już w pierwszej klasie nosiłyśmy wszystkie elementarze i kajety ze sobą. Tam i z powrotem, w sumie 6 km dziennie. Dlatego nie, nie uważam, że coś się stanie, jeśli przez te 2 minuty spaceru do waszej podstawówki, poniesiecie swoje plecaki wypełnione piórnikami, śniadaniówką i rysunkami ze świetlicy. Sorry. Z drugiej strony, wy mojej torebki z połową dobytku też nie nosicie, prawda? 3. Nie kupię nowego zestawu Lego, kiedy zgubicie jeden klocek Trochę jestem rozdarta. Z jednej strony serce pęka mi z dumy i wzruszenia, kiedy widzę, jak wspaniale razem bawicie się klockami, budujecie te swoje krainy, pułapki na smoki i klatki dla królików, z drugiej ten wieczny bałagan towarzyszący waszej zabawie rozkłada mnie na łopatki. Nawet fajnie, że bałaganicie, wszak wasza mama też do największych pedantek nie należy i coś tam przez pół życia mruczała rodzicom o artystycznym nieładzie (nie powiem wam za to, co sądzę o kaligrafii, bo naprawdę ładnie piszecie! Niechybnie po tacie). Dużo gorzej jednak, że co tydzień musimy przechodzić przez to samo piekło, kiedy macie posprzątać. I pamiętasz, synku, kiedy zabrałeś do przedszkola ten mini-pojazd z Chewbaccą, a ja powiedziałam, żebyś tego nie robił, bo klocki mogą się pogubić? A pamiętasz, że właśnie tak się stało? No właśnie. Nie kupię ci nowego. Chcę, żebyście byli odpowiedzialni za swoje rzeczy. Jeśli chcecie mieć bałagan, proszę bardzo, ale nie przychodźcie do mnie z płaczem, że coś zgubiliście. Nie, te rzeczy nie zostaną zastąpione swoimi klonami (nowymi rzeczami za to pewnie tak, bo babcie nie są skłonne odpuścić). 4. Nie podrzucę wam do szkoły zapomnianych rzeczy Raz – dobrze. Drugi raz? Z pewnym oporem. Ale jeśli znowu zapomnicie swojego zeszytu, projektu, klapków na basen lub całego tornistra*, nie wrócę się do domu po to, żeby go wam przywieźć. Ustalmy pewne zasady: ja dbam o to, żebyśmy wstali o odpowiedniej porze, żebyście zjedli swoje śniadanie, a zimą wypili też ciepłe mleko przed wyjściem i żebyście stawili się w szkolnej szatni przed dzwonkiem. Zapewniam wam też garderobę i prowiant do szkoły. Ale swoje zadanie w kwestii pamiętania o zabraniu ważnych rzeczy, uważam za wypełnione w momencie, kiedy zadaję pytanie: "Projekt/klapki/zeszyt spakowany"?. Odpowiedzialność, znowu. * dla ewentualnych postronnych czytelników: tak, moja córka zapomniała całego tornistra do szkoły. Nie zapomniała za to o ulubionej zabawce, którą chciała tego dnia pokazać koleżankom. Tak, to był ten drugi raz: dowiozłam. 5. Nie rozwiążę konfliktu z kolegą Powiedzmy to sobie jasno: będę zawsze stać po waszej stronie, kiedy ktoś wyrządzi wam krzywdę. Nie zgadzam się jednak na rozwiązywanie waszych konfliktów z koleżankami i kolegami o to, że któraś z was rozsypała drugiej kredki, a kolega stwierdził, że Star Wars to nuda. Jeśli z tego powodu zamierzacie gniewać się na siebie przez kolejne pół roku: trudno. Mogę wam za to obiecać, że zawsze was wysłucham, kiedy martwicie się konfliktem z rówieśnikami, mogę coś doradzić, jeśli będziecie tego potrzebować i mogę wam udzielić wsparcia. W życiu będzie wiele sytuacji konfliktowych, z którymi przyjdzie się wam zmierzyć, dlatego to właśnie teraz musicie zacząć się uczyć, jak sobie radzić w tych momentach. W przyszłości też nie porozmawiam w waszym imieniu z waszym szefem, współpracownikiem, panią w mięsnym ani partnerem/partnerką. 6. Nie będę zawsze stać po waszej stronie To może brzmi bardzo dosadnie i sama źle się czuję pisząc te słowa, bo oczywiście, że będę po waszej stronie, kiedy będzie wam źle (patrz wyżej). Ale jeśli potraktujecie kogoś z pogardą, wyszydzicie, zrobicie mu przykrość, nie zawaham się powiedzieć, że to było niewłaściwe. Mogę też od was wymagać, żebyście przeprosiły osobę, wobec której zachowaliście się źle. Kiedyś – podczas tej wspomnianej już wędrówki do szkoły – wpadłam z koleżanką na fantastyczny w swej złośliwości pomysł: rozrzuciłyśmy w ogrodzie nielubianego sąsiada kapustę kiszoną (no tak, w tych zamierzchłych czasach, jedną z naszych ulubionych przekąsek nie były chipsy lecz kupowana w sklepiku kapusta na wagę. W papierowej torebce, którą też wrzuciłyśmy do ogrodu! Tak wiem, wy nie lubicie kapusty). Sąsiad poskarżył mamie, a ona kazała mi iść go przeprosić. Czułam się wstrętnie i byłam wściekła, że każe mi to zrobić. Ale czy miałam złe intencje zaśmiecając jego wypielęgnowany trawnik? Tak. Czy należały mu się przeprosiny? Tak. Myślę, że powinniśmy brać odpowiedzialność za swoje działania i chciałabym, żebyście się tego nauczyły teraz, żeby w przyszłości być lepszymi partnerami, przyjaciółmi i ... rodzicami. 7. Nie odrobię zadania Tak, znam bardzo dobrze angielski i mogłabym zrobić to ćwiczenie za was, ale szczerze mówiąc – nie chce mi się. Poza tym ja już swoje zadania domowe odrabiałam. Nie jestem nawet w stanie zliczyć, ile ich było! Teraz wasza kolej. Na dodatek jestem taka retro (a może zwyczajnie uciążliwa), że uważam, to za niewychowawcze. Innymi słowy: chętnie wam coś wytłumaczę, ale nie odrobię za was zadania domowego. Nie narysuję też rysunku do szkoły, nie napiszę opowiadania, nie wykonam miesięcznej mapy pogody w mieście stołecznym Warszawie, którą musicie przynieść na zajęcia z przyrody. Hej! Edukacja to praca! Ja też mam różne zadania, zauważyliście? 8. Nie kupię wam komputera, tabletu i telefonu Co!? - zakrzykniecie niczym babcia Patryka z jednej z waszych ulubionych książek. Spokojnie, teraz wam nie kupię. Za rok czy dwa raczej też jeszcze nie. Uważam, że wystarczy wam tyle czasu z technologią, na ile pozwalam wam teraz. Ba! Może was to zmartwi, ale poczytuję sobie za wychowawczy sukces to, że potraficie się bawić analogowo. A kiedy już nie będzie się dało dłużej uniknać tematu komputera w dziecięcym pokoju, znajdę sposób na to, żebyście nie spędzali przed ekranem całych popołudni. I tak, wtedy też będę kontrolować to, co robicie w sieci i w jakie gry gracie. Pomyślcie za to jakie to fajne, że dzięki tym rodzicielskim restrykcjom uważacie teraz wyjście do lekarza za świetną przygodę – w końcu można pograć w poczekalni na telefonie mamy! 9. Po 13. urodzinach przestanę was wypuszczać z domu Dobra, żartowałam, tak naprawdę to chciałabym, żebyście zamieszkali na stancji tudzież w innej bursie od razu po maturze, żeby doświadczyć samodzielnego studenckiego życia (i trochę też dlatego, że planuję wtedy robić te wszystkie egoistyczne i samolubne rzeczy, dla których teraz nie ma sprzyjających warunków: będę podróżować, chodzić do teatru, kina, robić kolacje dla przyjaciół, spotykać się z koleżankami w kawiarni przy filiżance rumianku itd., itp.). Musicie jednak liczyć się z tym, że będę dużo bardziej kontrolującym rodzicem niż kiedyś moi i w szkole średniej najprawdopodobniej będziecie musieli się nieźle nagimnastykować, żebym was puściła w podróż po Europie z grupą rówieśników, festiwal nad morzem czy inną 18-tkę w górach. Dlaczego? Bo ja jeździłam, bywałam, miód i wino pijałam. I szczerze mówiąc, teraz myślę, że najważniejszym zadaniem dla nastolatków i ich rodziców jest przetrwanie. Dosłownie. Spotkajmy się po drugiej stronie: po 25 r.ż. jest już nieźle, tak około 30-tki będzie już bardzo dobrze, ale grunt to nie zginąć w wieku nastoletnim! I ja się o to zatroszczę, możecie być pewni. Pewnie mogłabym tak jeszcze długo, ale najważniejsze punkty chyba już wyliczyłam... Tak poza tym to oczywiście kocham was nad życie i zrobiłabym dla was prawie wszystko! Zobacz też: Przy mnie moje dzieci zachowują się 100 razy gorzej niż zawsze – i ja się z tego cieszę! 5 rzeczy, których w przeciągu roku nauczyło mnie bycie mamą dwójki dzieci 10 wstydliwych rodzicielskich lifehacków
Mindfulness, czyli uważność dla rodziców: naucz się spokoju [WYWIAD]
Czym jest uważność i dlaczego mindfulness może przydać się rodzicom i dzieciom? Pytamy o to Eryka Ołtarzewskiego, trenera uważności.
Jako rodzice szukamy różnych sposobów na to, by mieć jak najlepsze relacje z dziećmi. Wiele uwagi poświęcamy metodom wychowawczym, diecie i edukacji dziecka. Czasami naszej uwadze umykają jednak emocje. Najtrudniej chyba poradzić sobie ze stresem: jak tu się nie denerwować i nie zamartwiać, kiedy życie tyle od nas wymaga? Kiedy jesteśmy zestresowani, zdarza nam się przenosić złe emocje na dzieci, szukać ujścia dla złości w krzyku... Jak tego uniknąć? Odpowiedzią może być trening uważności, o którym rozmawiamy z Erykiem Ołtarzewskim, socjoterapeutą, nauczycielem i ekspertem od mindfulness, czyli uważności. Mindfulness to ostatnio bardzo modny termin. Wszyscy mówią o treningach uważności. Jak długo pan się tym zajmuje? - Prowadzę zajęcia dla dorosłych od 3 lat, z dziećmi i młodzieżą pracuję trochę dłużej. Pracuję w dwóch gimnazjach. Elementy uważności pojawiają się we wszystkich zajęciach, które prowadzę: socjoterapii, lekcjach efektywnej nauki, lekcjach wychowawczych. Czym właściwie jest ta uważność? - Dla mnie uważność to zdawanie sobie sprawy z tego, co się ze mną w danej chwili dzieje. Nie pogrążam się w rozmyślaniach o tym, co będzie lub było. Kiedy pojawiają się silne emocje, jestem zazwyczaj w stanie je dostrzec i nie utknąć w nich. Jednocześnie pojawia się duża wrażliwość na innych ludzi i świadomość własnych myśli i emocji. Książkowa definicja uważności mówi, że jest to zdolność pozostawania w chwili obecnej, bycia świadomym własnych emocji, doznań fizycznych, myśli, zauważania własnych ocen i nie podsycania tych ocenach. A uważność w domu? Po co ona rodzicom i dzieciom? - Kolejne, różne sytuacje wymagają od rodziców innych reakcji. Dzieci szybko się rozwijają i to, co było dobre pół roku temu, dzisiaj już jest nieaktualne. To wymaga bycia w obecnej chwili i reagowania na bieżące okoliczności, a nie na własne wyobrażenia. Poza tym dorośli potrzebują wytchnienia od zmartwień związanych z wychowaniem dzieci. Mam wrażenie, że duża część tych zmartwień jest nierealna i wynika z pogrążania się w rozmyślaniach o tym "co by było, gdyby...". Uważam, że nie ma czegoś takiego jak trening uważności dla dzieci. Dzieci naśladują rodziców. Sposób mówienia, poruszania się, przeżywania emocji, radzenia sobie ze stresem. Jeżeli mówilibyśmy o jakichkolwiek zmianach to jest to praca dla dorosłych. Ale słyszałam sporo o treningach uważności dla dzieci... - Oczywiście. Dzieci mogą wykonywać ćwiczenia uważności, ale z dorosłymi. Mogą się uczyć strategii radzenia sobie z trudnymi emocjami, ale nie w taki sposób jak dorośli. Dzieciom do mniej więcej 12 r.ż. trudno zrozumieć, że nie są swoimi emocjami, że to tylko coś, co czują. Małe dziecko przeżywając emocje wie, że kolega jest głupi, mama jest fajna. Dorosły może skupić się na oddechu, rozluźnić się i zauważyć, że złość wynika z oceny sytuacji. Niekoniecznie trafnej. Może wynikać ze zmęczenia, z własnych uprzedzeń... Dziecko, które przeżywa lęk, potrzebuje dorosłego, który będzie przytomny w swoich emocjach i nie będzie zarażał dziecka swoimi obawami. Posłucha o lęku, spróbuje nazwać to, co się dzieje. Dzieci przychodzą do dorosłych i mówią o swoich uczuciach ponieważ potrzebują sprawdzić czy wszystko jest w porządku. Rodzic, który jest stabilny w swoich emocjach, będzie dawał poczucie bezpieczeństwa. Udział dziecka w treningu uważności może być dla niego fajną przygodą z własnym umysłem. Pozwoli poznawać siebie samego. Dla rodziców trening dziecka będzie wsparciem, ale nie rozwiązaniem trudności wychowawczych. Kontrolując własne emocje, pomożemy dzieciom radzić sobie z ich przeżyciami? - Właśnie to mam na myśli mówiąc o niezarażaniu dzieci własnymi emocjami. Jeśli będę świadomy okoliczności, w których się znajduję, to będę zauważać, że emocje są związane ze wspomnieniami lub wyobrażeniami tego, co będzie. W tym tygodniu rozmawiałem z rodzicami 14-letniej dziewczyny, która świetnie się uczy, pisze wiersze, dyskutuje o literaturze, pomaga rówieśnikom w nauce. Nie jest "kujonką". Koledzy i koleżanki strasznie ją lubią. Ta dziewczyna ma ogromną trudności w porozumieniu się z rodzicami. Jej rodzice martwią się, że nie jest wystarczająco zorganizowana, chodzi zbyt późno spać. Uważają, że potrzebuje kontroli w związku z nauką. Miałem wrażenie, jak gdyby rodzice nie zauważyli, że córka jest prawie dorosła. Jej trudności w porozumieniu się z rodzicami wynikają właśnie z tego niezauważania. Jeśli rodzic będzie bardziej świadomy okoliczności, to automatycznie będzie mniej kłótni w domu? - Tak sądzę. Jeżeli nawykową reakcją na złość jest krzyk to możliwe, że zauważę moment zanim zacznę krzyczeć i zrobię coś innego zamiast awantury. Jeden z uczestników kursu dla dorosłych opowiadał o sytuacji, w której zauważył, jak robi awanturę własnym dzieciom. W pewnym momencie zorientował się, że mówi podniesionym głosem. Uświadomił sobie, że napięcie było związane raczej z pracą, a nie z dziećmi. Wycofanie się z takiej sytuacji nie jest jakąś szczególną techniką. Raczej wynika ze zdrowego rozsądku. Jeżeli potrafimy zorientować się, co się z nami dzieje to daje nam krótką chwilę na decyzję, co zrobimy. [CMS_PAGE_BREAK] Mam jednak wrażenie, że możemy na ten temat czytać, ale jeśli tego nie wyćwiczymy to w danej sytuacji i tak zareagujemy nawykowo. - Rzeczywiście mamy tak dużo nawykowych reakcji, że potrzebujemy ćwiczeń, które pomogą odnaleźć się w tych nawykach. W treningu uważności zaczynamy od skupienia uwagi na oddechu i doznaniach fizycznych. Uczestnicy kursów zauważają, że zdolność skierowania uwagi na doświadczenia fizyczne niekoniecznie powoduje uspokojenie. Daje natomiast oparcie dla uwagi, która przestaje się tak bardzo zagłębiać w rozmyślania. Efektem może być wyciszenie. Jeżeli nie koncentruję się na złości i na sytuacji, z którą jest związana, tylko kieruję uwagę na odczucie oddychania to emocje w końcu opadną. Wtedy pojawia się zdolność racjonalnych decyzji. Jeśli jesteśmy pobudzeni, nie ma takiej możliwości, żeby dzieci były wyciszone, prawda? - Podobnie jak trudno poczuć uspokojenie, jeżeli znajdziemy się w rozemocjonowanej grupie. Dzieci są wrażliwe na reakcje dorosłych i zdarza się, że tak jakby "przejmują" emocje rodziców. Zauważyłem, że jeżeli jestem zmęczony lub napięty i czuję niepokój to dzieci, z którymi pracuję, zaczynają podobnie reagować. I na odwrót. Kiedy zapraszam dzieci do ćwiczeń uważności, sam skupiam się na ich wykonywaniu, to zdarza się że spokojny nastrój udziela się uczestnikom. Rodzice zapytani o sposoby na dbanie o własny stan psychiczny, najczęściej odpowiadają, co robią, żeby dziecko dobrze się poczuło. Dopiero po jakimś czasie zdają sobie sprawę, że nie chodzi o to, co zrobić z dziećmi, tylko jak dbać o siebie. Myślę, że większości rodziców niełatwo jest znaleźć codziennie moment na wyciszenie się i pobycie z dziećmi bez potrzeby dawania rad, odrabiania lekcji, wykonywania jakichkolwiek zadań. Trening uważności daje zdolność rozluźnienia się w tych codziennych napięciach. Jeśli nawet jestem zmartwiony lub pobudzony, to jednocześnie mogę być przytomny i nie podsycać przynajmniej tych zmartwień. Zobacz też: Grzeczne dzieci, ale bez przesady! To musi mocno podnosić jakość życia. Rodzice ciągle się czymś martwią. - Nie wyeliminujemy zmartwień i napięć, ponieważ to część naszych ludzkich reakcji. Możemy jednak oswajać trudne emocje, mniej się angażować w rozmyślania w rodzaju "dlaczego mnie to spotyka"... To nie zmienia radykalnie życia. Ale daje przynajmniej trochę wytchnienia a to może dużo znaczyć na co dzień. Dzięki ćwiczeniom uważności będziemy wiedzieć, co zrobić, żeby dziecko było samodzielne? - Może raczej, czego nie robić. Jedno z ćwiczeń uważności dla rodzica polega na tym, że rodzic siedzi i obserwuje swoje reakcje w obecności małego dziecka. Nic nie robi przez kilka minut. Po jakimś czasie może zaobserwować własne subtelne reakcje na zachowanie dziecka. Napięcie ramion, kiedy dziecko się potknie, odruch, żeby pokazać dziecku, że jest się gotowym pomóc... W którymś momencie okazuje się, że dziecko ma już 19 lat, a my dalej mamy taki sam nawyk, żeby podtrzymać, kiedy się potknie. Widzę, że dzieci mają nieodpartą potrzebę samodzielności, więc uważam, że warto obserwować, w jaki sposób utrudniamy samodzielność. Może trzeba się powstrzymać od wiązania butów, zakładania czapki, noszenia tornistra. Pozwalać na robienie posiłków, pomaganiu w remontach mieszkania, składaniu mebli. Dzieci uwielbiają wykonywać realne prace. Są z tego dumne. To nie brzmi jak techniki uważności. Potrzeba samodzielności dotyczy również przeżyć wewnętrznych. Dzieci chcą rozwiązywać samodzielnie trudności. Rozmawiają o tym ze sobą. Również takie młodsze, 8-letnie. Zdarza się, że mówią mi o tym, że przede wszystkim potrzebują wiary dorosłych w to, że ich dzieci potrafią pokonać przeszkody. Oczywiście dorośli są niezbędni, żeby było bezpiecznie i żeby tworzyć poczucie bezpieczeństwa. Zobacz też: Kiedy pozwolić dziecku na samodzielność? 6 spornych sytuacji [CMS_PAGE_BREAK] Zwykle, kiedy dziecko ma problem z zachowaniem i emocjami, skupiamy się na nim, a umyka nam nasze własne zachowanie. - Dokładnie tak. Dzieci reagują na okoliczności, są obecne w danej chwili. Perspektywa czasu to kilka dni w przeszłość i kilka dni w przyszłość. Jeżeli zapytamy dzieci o plany na przyszłość, to te konkretne plany będą dotyczyły raczej bieżącego tygodnia. Jeżeli pojawia się konflikt, to po kilku dniach może już być zamierzchłą przeszłością. Wyobraźmy sobie sytuację, kiedy rówieśnicy w szkole dokuczają koledze. Rodzice po 3 miesiącach pytają, jak ich syn sobie radzi z dokuczaniem. Sytuacja jest już nieaktualna, ale jeżeli rodzice przejmują się i dopytują, to u dziecka może zrodzić się wątpliwość, czy aby na pewno jest nieaktualna. To z kolei wpływa na odczucie własnej pozycji w grupie. W takich sytuacjach, które niestety powtarzają się co jakiś czas, rodzice utrudniają własnemu dziecku wyjście z roli ofiary. Wiem, że tego rodzaju doświadczenia są poruszające dla rodziców. Doskonale rozumiem intencje rodziców. Nie uważam, że powinniśmy być obojętni, ale musimy odróżniać własne obawy od obaw dziecka. Być może dziecko ich nie ma. Zachęcam, żeby słuchać dzieci. Przyłapuję się na tym, że słucham raczej własnych przekonań, niż tego co dziecko próbuje przekazać. Jeżeli potrafię zrozumieć przekaz, to czasem pomagam to nazwać, a to co nazwane jest łatwiejsze do przeżywania. Czasem wystarczy tylko być obecnym i wierzyć, że dziecko poradzi sobie z trudnymi przeżyciami. Może to zabrzmieć banalnie, ale wiara w to, że się uda i życzliwe nastawienie niosą otuchę. Zobacz też: Czy wiesz, jak mówić do dziecka, żeby cię słuchało? QUIZ Życzliwość dla siebie samego? Życzliwość i akceptacja są czymś podstawowym w treningu uważności niezależnie od tego, czy uczestnikami są dzieci czy dorośli. Wstydzimy się, że nie jesteśmy dość atrakcyjni, wystarczająco inteligentni, że nie radzimy sobie z życiem tak, jak powinniśmy. Słyszymy oceny na swój temat i tworzymy własne. O sobie, o innych. Następnie traktujemy te wszystkie oceny jakby były prawdą. Dostrzeganie własnych oceniających myśli z wyrozumiałością i życzliwością dla siebie samego osłabia te oceny. Sprawia, że przestajemy być tak napięci. Podobnie dzieci. Jest takie fajne ćwiczenie życzliwości dla dzieci. Wykonujemy flagi, na których piszemy dobre życzenia: dla kota, żeby był zdrowy; dla taty, żeby był szczęśliwy; życzymy rodzicom, żeby się nie kłócili; sobie, żeby być lubianym przez kolegów. Możemy rozwiesić te flagi nad oknem. Każdy z nas lubi otrzymywać dobre życzenia, pomimo że nie są czymś materialnym. Życzliwe nastawienie wobec siebie samego pomaga dostrzegać te niefajne emocje jak złość, zazdrość, żal, smutek i nie uciekać od nich. W którymś momencie przekonujemy się, że emocje same w sobie są niegroźne i nie na wszystkie musimy reagować. Uważam, że to jedna z najważniejszych umiejętności, których mogą uczyć się dzieci i dorośli w treningu uważności. Zobacz też: Trening uważności - ćwiczenie zmysłów Dobrze, jestem rodzicem i po przeczytaniu tej rozmowy stwierdzam, że taki trening uważności to coś dla mnie. Co powinnam zrobić? Co jeśli w moim mieście nie ma odpowiednich kursów? Wydaje mi się, że w większości miast w Polsce pojawiają się już treningi uważności dla dorosłych np. najbardziej znany Trening Redukcji Stresu oparty na Uważności ( MBSR - Mindfulness-Based Stress Reduction ) lub podobne programy. Jeżeli nie ma takiego kursu to warto skontaktować się z osobami, które prowadzą takie zajęcia. Jeżeli zbierze się grupa kilku osób to można zorganizować kurs. Prowadzimy treningi uważności w kilku miastach również w formie spotkań weekendowych. Jeżeli nie ma takiej możliwości to zostają książki i samodzielne próby. Szukając książek znajdziemy pozycje z dołączonymi płytami i ćwiczeniami. Mówię o książkach i ćwiczeniach dla dorosłych. Jeżeli mamy jakiekolwiek własne doświadczenie z praktyką uważności to możemy próbować ćwiczeń z dziećmi. Jedną z moich ulubionych książek o uważności dla dzieci jest "10 minut uważności" Goldie Hawn. Rodziców, którzy są zainteresowani uważnością dla własnych dzieci gorąco zachęcam do udziału w treningu dla dorosłych. Eryk Ołtarzewski - pedagog, socjoterapeuta, nauczyciel metod efektywnej nauki. W The Mind Institute prowadzi Treningi Uważności dla osób dorosłych i dzieci oraz warsztaty umiejętności wychowawczych dla rodziców. Pracuje jako pedagog w gimnazjum. Prowadzi zajęcia socjoterapeutyczne dla młodzieży i młodszych dzieci. Organizuje i prowadzi warsztaty umiejętności społecznych z elementami survivalu i sportów rekreacyjnych. Absolwent Wyższej Szkoły Edukacji Wczesnoszkolnej w Mysłowicach, Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Grzegorzewskiej w Warszawie, Podyplomowego Studium Terapii i Treningu Grupowego na Uniwersytecie Warszawskim. Uczestniczy w programie kursów "Mindfulness Association".
5 dziecięcych trików, na które się nabierasz
Dzieci są doskonałymi obserwatorami i już od najmłodszych lat wiedzą, co zrobić lub powiedzieć, by zmiękczyć serce rodziców i dostać to, czego chcą. Zobacz, jakie taktyki dzieci stosują najczęściej i jak nie dać się złapać na takie małe podstępy.
Kolejna nowa zabawka, gigantyczna porcja słodyczy, a może oglądanie bajek do późna w nocy, a potem zasypianie w łóżku rodziców? Jest mnóstwo rzeczy, na które mały człowiek miałby ochotę, jednak wie, że ty się na nie zbyt łatwo nie zgodzisz. Każda twoja odmowa oznacza dla niego rezygnację z czegoś, czego bardzo pragnie, dlatego maluch szuka sposobu, by na ciebie wpłynąć i osiągnąć swój cel. Powszechną i doskonale znaną strategią jest płacz i krzyk, jednak nasze pociechy potrafią używać też bardziej subtelnych metod wpływania na rodziców. Co najczęściej mówią dzieci, by przekonać nas do tego, czego wcale nie chcemy, i jak na to reagować? 1. „Jesteś najgorszą mamą na świecie. Nienawidzę cię” Te słowa choć raz w życiu usłyszy od swoich dzieci zdecydowana większość rodziców. Wykrzyczane w gniewie potrafią naprawdę zranić i wywołać wyrzuty sumienia. Zaczniesz zastanawiać się, czy naprawdę jesteś matką-potworem, która krzywdzi swoje dziecko i wszystkiego mu zabrania. I taki właśnie skutek mają wywołać te zdania. Maluch – nawet jeśli nie zdaje sobie jeszcze sprawy z tego, jaki efekt mogą przynieść te gorzkie słowa – w ten sposób wyładowuje swoją złość, a jeśli zauważy, że to, co powiedział, spowodowało, że uległaś jego prośbom, zacznie traktować takie zachowanie jak wytrych, którym sforsuje każdy twój zakaz. Aby uniknąć takich sytuacji, warto jak najwcześniej zacząć uczyć dziecko, jak radzić sobie z gniewem i rozczarowaniem w taki sposób, by nie krzywdzić innych. 2. „Ucieknę z domu” Choć może się wydawać, że na pomysł ucieczki z domu wpadają dopiero nastolatki w okresie dojrzewania, to tak naprawdę już kilkulatek potrafi w ten sposób grozić rodzicom. Dziecko wie, że rodzice kochają je najbardziej na świecie i nigdy nie pozwoliliby, aby stała mu się krzywda, ma więc nadzieję, że groźba opuszczenia rodzinnego domu skutecznie wpłynie na zmianę decyzji mamy i taty. Ważne, aby takie słowa potraktować poważnie, ale nie ulegać groźbom. Bo choć prawdopodobieństwo, że maluch zabierze ulubionego misia i wyruszy z nim w świat, jest raczej niewielkie, to nigdy nie mamy stuprocentowej pewności, co dziecku przyjdzie do głowy. 3. „Wszystkie dzieci mogą, tylko ja nie” To koronny argument większości naszych pociech. Dziecko udaje ofiarę, której rodzice-tyrani, na nic nie pozwalają. Takie słowa mają też wywołać poczucie winy u mamy i taty i dać im do myślenia. Większość nie może przecież się mylić, a skoro wszyscy rodzice pozwalają na daną rzecz, to nie może to być szkodliwe albo nieodpowiednie. To świetny moment, żeby wytłumaczyć dziecku, że ono nie jest jak „wszyscy”, że każdy z nas jest indywidualnością i ma różne potrzeby, ale też różne możliwości i predyspozycje. To że jedna rzecz jest dla kogoś odpowiednia, to nie oznacza wcale, że będzie tak samo dobra dla kogoś innego. 4. „Tak bardzo cię kocham, mamusiu. Jesteś najpiękniejsza na świecie” I różne inne czułe słówka, które z pewnością zmiękczą serce każdej matki. Kto oparłby się takim pochlebstwom połączonym z pełnym miłości spojrzeniem malca? Pewnie niewielu rodziców, choć wielu powinno. Jeśli ulegniesz komplementom i pod ich wpływem zmienisz swoją decyzję, nauczysz dziecko, że fałszywymi pochlebstwami może osiągnąć to, co chce. Lepiej po prostu podziękuj za komplement i powiedz, że ty też je bardzo kochasz. 5. „Zgódź się tylko ten jeden raz” W to raczej nie wierz. Możesz być pewna, że na jednym razie się nie skończy. Powiedz dziecku, jakie są powody, dla których nie możesz pozwolić mu na daną rzecz i wytłumacz, że nie ma znaczenia, czy chodzi o jednorazowe zdarzenie czy o takie same sytuacje w przyszłości. Choć może się wydawać, że prośby i groźby kilkulatka nie są dużym problemem, warto traktować je poważnie i próbować jak najszybciej oduczyć malucha tego typu zachowań, ponieważ w przyszłości dziecko z pewnością będzie próbowało użyć wypraktykowane wcześniej sposobów na osiągnięcie swojego celu wobec innych osób. Jednak rówieśnicy czy dorośli mogą już nie być tak wyrozumiali jak mama i tata. Zobacz także, co robić, gdy dziecko zaczyna się brzydko wyrażać
Kiedy rodzice mogą wspólnie zajmować się swoją pociechą, mają więcej okazji do bycia razem. Lepiej się też wspierają i rozumieją. A dziecko zyskuje wiele cennych doświadczeń. Przekonuje Magdalena Gąssowska, psycholożka.
W filmie „Król Lew” wczesnym rankiem mały Simba próbuje obudzić swego ojca. Mufasa otwiera jedno oko i mruczy zaspany do żony: „Przed wschodem słońca to twój syn”. W świecie ludzi często jest tak samo. Już wkrótce po przyjściu dziecka na świat mama przekonuje się, że to ona musi być na każde zawołanie o każdej porze dnia i nocy. Tata ma prawo wykręcić się wymówką: „Nie umiem, boję się”. Czy można to zmienić? Zrozum jego uczucia – Warto pamiętać, że narodziny dziecka to rewolucyjna zmiana – mówi Magdalena Gąssowska, psycholożka i mama małej Ady. – Para dorosłych, bliskich sobie osób staje się rodziną, w której malutkie dziecko nagle zajmuje niekwestionowane do tej pory miejsce mężczyzny. Początkowo, gdy związek mamy z niemowlęciem jest szczególnie silny, nikt więcej nie jest wam potrzebny do szczęścia. Nic dziwnego, że mąż – nawet jeśli się do tego głośno nie przyznaje – bywa zaskoczony takim obrotem sprawy: „Jak to, jeszcze niedawno nie mogła beze mnie żyć, ciągle trzymaliśmy się za ręce, patrzyliśmy sobie w oczy, a teraz całą czułość kieruje do tego małego, rozkrzyczanego człowieczka?”. Dla świeżo upieczonego taty to bardzo trudny moment – łatwo może się poczuć niepotrzebny i odsunięty. Musisz wtedy spróbować zbudować nową małżeńską miłość, byście znów poczuli, jak jesteście sobie bliscy. Pozwól mu się wykazać Najlepszym sposobem na przywrócenie tacie jego miejsca w rodzinie jest... prośba o pomoc przy opiece nad dzieckiem. Nie musisz być przecież dzielną matką, która ze wszystkim poradzi sobie sama. Razem przekonajcie się, jaką radość sprawia wspólne kąpanie i przewijanie malucha. W ten sposób okażesz mężowi: „Wciąż jesteś bardzo ważny, nie poradzę sobie bez ciebie”. Dzielenie się obowiązkami na pewno was zbliży. Kiedy mąż oswoi się już z maleństwem, spróbuj zostawić dziecko choćby na chwilę tylko pod opieką taty. Taka zamiana ról i chwila oddechu potrzebna jest również tobie. Najlepiej, gdybyś mogła ten podarowany czas poświęcić wyłącznie sobie – nawet, jeśli miałabyś go spędzić na oglądaniu sklepowych wystaw. Oderwanie się od obowiązków poprawi ci humor, pomoże odzyskać trochę niezbędnego dystansu do codziennych problemów i wzbudzi tęsknotę za domem. Wówczas łatwiej zdobędziesz się na wyrozumiałość wobec męża, dasz mu takie samo prawo do popełniania błędów, jakie dajesz sobie. Co z tego, że pielucha nie jest starannie zapięta, a niemowlęce body ma dekolt wyciągnięty po pas, bo tatuś nie najlepiej poradził sobie z ubraniem wiercącego się malucha? Czy to naprawdę taki wielki problem, że po dwóch godzinach twojej nieobecności dom jest zasłany zabawkami, a w łazience pełno wody, bo: „przecież po spacerze myliśmy ręce”? Pamiętaj, że i dzieci, i ich ojcowie potrzebują takiego rozbrykanego, pełnego pomysłów i przygód męskiego świata. Pozwól im na swobodne spędzanie wspólnych chwil, na ich własne, odpowiednie dla malucha rytuały, np. cotygodniowe wyprawy na basen. Daj mu trochę czasu Większość ojców przyznaje, że dojrzewanie do ojcostwa zajęło im jednak trochę czasu. Magdalena Gąssowska potwierdza te spostrzeżenia: – Miłość ojcowska rzeczywiście zwykle potrzebuje czasu. Sprzyjają temu wspólne sprawy, które łączą tatę i dziecko. Mój mąż ma o wiele więcej czasu dla Ady, odkąd może jej już opowiadać o swoich muzycznych zainteresowaniach, puszczać ulubione piosenki z Kabaretu Starszych Panów. Widzę, z jakim zainteresowaniem nasza córka słucha, a potem śpiewa to, co lubi tata. Nie oczekuj też, że świeżo upieczony ojciec sam domyśli się, co ma robić. Lepiej postaw mu jasno określone zadanie, a potem tylko pozwól je wykonać. – Nie warto żądać czy wymagać pomocy. Każdy z nas ma przecież o wiele większą przyjemność z robienia rzeczy z własnej woli, a nie z obowiązku – podkreśla Magdalena Gąssowska. – Niech tata samodzielnie odkryje radość z opieki nad dzieckiem – dodaje. Bez obaw zostawiaj więc swoje ukochane maleństwo pod opieką ojca! Może zrobisz to jeszcze dzisiaj? Jak przewrotnie powiedział ktoś mądry: „Nie trzeba być kobietą, żeby być idealną matką”. ZOBACZ TEŻ: Po co dziecku ojciec? Wyjaśnia psycholog
Relacja mama – dziecko jest jedną z najsilniejszych, ale też najbardziej skomplikowanych relacji na świecie. Jeśli niedawno zostałaś mamą, sprawdź, jak rodzi się twoja miłość do dziecka i jak zbudować wspaniałą relację mama – dziecko. Po to, by twoje dziecko dobrze się rozwijało i było szczęśliwe.
Niezwykła więź, która łączy cię z dzieckiem, to najmocniejszy związek, jaki zna ludzkość. Niezależnie od tego, czy pracujesz, czy spędzasz dni z dzieckiem, możesz zbudować z nim dobrą i głęboką relację. Gdziekolwiek jesteś, twoje dziecko jest z tobą: w twoich myślach, zmartwieniach i radościach. Twoja miłość to najważniejsza część jego świata. Daje poczucie bezpieczeństwa dziecku, a w przyszłości pomoże tworzyć ciepłe związki z innymi. Jak rodzi się miłość mamy do dziecka Po porodzie hormony w twoim organizmie czynią cię szczególnie podatną na „zakochanie”. Masz we krwi wysoki poziom endorfin, przyczyniających się do powstawania uczucia zadowolenia. Jesteś zmęczona trudami porodu, ale jednocześnie uszczęśliwiona. Przytulasz maleńką istotkę, karmisz ją – i wiesz już, że od tej chwili będzie ona najważniejszą częścią twojego życia. W kształtowaniu się przywiązania do dziecka, czyli macierzyńskiej miłości, dużą rolę odgrywa fizyczny kontakt z noworodkiem po porodzie. To między innymi dlatego taką wagę przywiązuje się do układania noworodka na brzuchu mamy i systemu „rooming-in” w szpitalach. To, że jesteście stale blisko siebie, uczy cię wrażliwości na potrzeby dziecka: karmienia na żądanie, kojenia płaczu... Poznajesz też specyficzny język niemowlęcia. Kontakt fizyczny skóra do skóry to jednak tylko jeden z wielu czynników budowania więzi. Niektóre kobiety nie mają przy sobie noworodka tuż po jego narodzinach – z powodu powikłań po porodzie czy dlatego, że adoptowały dziecko, a jednak nie zaburza to powstawania więzi między nimi. Narodziny bliskości to proces zbyt skomplikowany, by tłumaczyć go tylko biologią i fizycznym kontaktem. Więź z dzieckiem dojrzewa miesiącami: gdy na nie patrzysz, karmisz, wymieniasz z nim pierwsze uśmiechy... Sprawdź też: Jak dotyk wpływa na noworodka Oznaki miłości między mamą i dzieckiem Związek emocjonalny między mamą i dzieckiem nie rozwija się równocześnie w obu kierunkach. Przywiązanie dziecka do mamy staje się wyraźne dopiero około szóstego-ósmego miesiąca życia. Badania na ten temat przeprowadzili w latach 70. ubiegłego wieku amerykańscy naukowcy. Opisali oni wzorzec zachowania niemowlęcia, będący pierwszym wyraźnym sygnałem pojawienia się więzi z mamą. Na czym to zachowanie polega? Otóż rozwój umysłowy i sprawniejsza pamięć pozwalają dziecku coraz lepiej odróżniać osoby znajome od obcych. Pojawia się nowa emocja: lęk. Mama daje poczucie bezpieczeństwa, u niej dziecko szuka schronienia. Gdy nie ma jej obok, dziecko się boi – uspokaja się, gdy mama wraca. Do tego dochodzi umiejętność przemieszczania się. Raczkujące dziecko może się od mamy oddalać i wracać, gdy poczuje się zagrożone lub zapragnie czułości. Sprawdź też: Czego boją się dzieci Lęk przed obcymi, protest, gdy mamy zabraknie, oraz poczucie bezpieczeństwa i większa śmiałość w jej obecności to właśnie oznaki przywiązania, czyli miłości dziecka do ciebie. Ta miłość jest jednak egoistyczna. Dla zdrowego rozwoju dziecko tak bardzo potrzebuje ciebie i twojej obecności, że domaga się jej na wszelkie sposoby. Jest natarczywe, krzyczy, gdy je zostawiasz, chce być tulone, pieszczone. I nie daje za wygraną, póki tego nie uzyska. Sprawdź też, co jeszcze jest niezbędne dla rozwoju dziecka Jak rodzi się miłość dziecka do mamy Psychologowie podkreślają, że tym, co pozwala wytworzyć ufne przywiązanie do mamy, jest jej wrażliwość na dziecko, zwłaszcza w pierwszych miesiącach jego życia. Na czym polega ta wrażliwość? Na słuchaniu sygnałów, jakie dziecko wysyła, i gotowości do odpowiadania na nie: do karmienia, do kołysania, gdy noworodek płacze... Im bardziej jesteś wrażliwa na dziecko i gotowa zaspokajać jego potrzeby, tym przywiązanie dziecka do ciebie będzie pełniejsze i bardziej ufne. Ale czy można w sposób naukowy opisać rodzaj przywiązania? Służy temu stosowana w psychologii metoda, tzw. Procedura Obcej Sytuacji, opracowana przez amerykańską psycholog Mary Ainsworth w 1969 r. i stosowana do dziś. Polega ona na obserwacji, w warunkach laboratoryjnych, jak zachowuje się 12-miesięczne dziecko – gdy jest z mamą, kiedy ona wychodzi, i gdy potem do dziecka wraca. Dzieci ufnie przywiązane w obecności mamy chętnie poznają nowe otoczenie, na jej wyjście reagują negatywnie, a z powrotu cieszą się entuzjastycznie. Tak zachowuje się zdecydowana większość dzieci. Pozostałe reagują złością skierowaną na wracającą mamę lub unikają jej. Ale nie sprawdzaj tego na własną rękę! Te badania przeprowadza się wyłącznie w warunkach laboratoryjnych, w specjalnie dobranym otoczeniu. Nie powinnaś odnosić ich wyników do zachowania twojego dziecka w różnych sytuacjach życiowych. Mogłoby to być mylące. Sprawdź, jak powinny wyglądać pierwsze rozstania z dzieckiem Niemowlę potrzebuje czułej mamy Odległość między sypialnią a pokojem dziecka może przekładać się na dzielący was dystans emocjonalny. Harville Hendrix i Helen Hunt, autorzy książki „Miłość, która uzdrawia”, podkreślają, jak ważne jest, by dziecko również nocą było blisko ciebie. Im dalej masz do dziecka, tym słabiej słyszysz jego płacz i więcej czasu zajmuje dotarcie do niego. Niemowlę nie czuje twego uspokajającego ciepła, a ty nie możesz szybko go utulić czy nakarmić. Ono czeka – im dłużej, tym bardziej czuje się opuszczone. Sprawdź: Jak pomóc dziecku przespać noc Brak reakcji ze strony mamy oznacza niezaspokojenie potrzeb emocjonalnych dziecka. Co się wtedy dzieje? Niemowlę czuje się odrzucone – wycofuje się, przestaje domagać się ciągłej uwagi, żeby nie narażać się na kolejne zawody. Uczy się samotności, z czasem może się stać lękliwe i wycofane lub agresywne. Dzieci są rozpaczliwie przywiązane nawet do tych rodziców, którzy nie zajmują się nimi z oddaniem i są na ich potrzeby obojętni. Ale więź powstała na takiej bazie może być pozbawiona ufności, podszyta lękiem i niepewnością. Dziecko kocha mamę, bo jest wprost stworzone do tego, by kogoś kochać i do kogoś się przywiązać. Ale ta miłość nie daje mu poczucia bezpieczeństwa, nie wzmacnia w nim ufności. Bo ten, kto miał być najbardziej czuły i oddany, czyli mama – zawiódł... Gdy mama wraca do pracy Czy w takim razie trzeba być bez przerwy obecnym przy niemowlęciu, by powstała „dobra” więź? To nie jest prosta zależność. Trudno oczekiwać, by wytworzyło się ufne przywiązanie, jeśli mama kilkumiesięcznego dziecka pracuje po kilkanaście godzin na dobę, a po powrocie do domu jest tak zmęczona, że opiekę nad nim wieczorem i w nocy pozostawia tacie lub innej osobie, sobotę i niedzielę zaś poświęca na wyjazdy służbowe. Ale takie sytuacje zdarzają się bardzo rzadko! Obecnie, nawet jeśli wracasz do pracy po urlopie macierzyńskim, wasze wzajemne przywiązanie będzie mogło bez przeszkód dalej się kształtować i pogłębiać. Badania naukowców dowiodły, że dzieci kobiet pracujących rozwijają się równie dobrze (także emocjonalnie) jak te, które stale przebywają w towarzystwie mamy. Oczywiście pod warunkiem, że kiedy mama jest w pracy, pozostają pod opieką czułej i oddanej osoby. Sprawdź, jak znaleźć dobrą nianię Poza pracą masz jeszcze wiele czasu na to, by pielęgnować więź z dzieckiem. Bardzo ważna jest nie tylko ilość, ale i jakość wspólnie spędzanego czasu. Z nianią (lub inną osobą) dziecko również wytworzy silną więź, ale to ty, mama, jesteś i będziesz najważniejsza, jedyna. Uczucie miłości dziecko dostaje w posagu Taki właśnie rodzaj ufnego przywiązania pozwoli twojemu dziecku w przyszłości bez problemów opuścić rodzinne gniazdo, oddzielić się od rodziców i osiągnąć niezależność. Darząc dziecko miłością, będąc wrażliwą na jego potrzeby od pierwszych chwil jego życia, wyposażasz je na przyszłość, dajesz emocjonalną energię do tworzenia innych zdrowych i czułych związków. Silna więź uczuciowa z tobą nie tylko zapewnia dziecku poczucie bezpieczeństwa i uczy zdrowych relacji z innymi. Jest też bazą, na której buduje się dziecięca śmiałość i otwartość wobec świata. Poza tym wpływa ona na rozwój intelektualny dziecka! Badania prowadzone w USA w latach 80-tych i 90- tych ujawniły, że maluchy, które wytworzyły ufne przywiązanie do mamy, szybciej się uczą, lepiej radzą sobie w grupie, mają bogatsze kontakty z rówieśnikami, są bardziej skłonne do współpracy i sprawiają mniej problemów. Przekonaj się, że miłość czyni cuda