Współczesne matki nie umieją stawiać granic. Scena z kawiarni to dowód, że łagodne rodzicielstwo nie działa
Rodzice przez lata słyszeli, że powinni więcej słuchać dzieci i mniej karać. Dziś coraz częściej pojawia się pytanie, czy nie poszliśmy o krok za daleko.
Rodzice z takim entuzjazmem odchodzili od surowego wychowania i odkrywali rodzicielstwo bliskości czy łagodne rodzicielstwo, że niektórzy całkowicie zapomnieli o stawianiu dzieciom granic. Krótka rolka amerykańskiej komiczki Olivii E. Herman wywołała dyskusję, która w kilka dni zgromadziła tysiące komentarzy. „Nie chcę oceniać, bo sama nie mam dzieci, ale...” Amerykańska komiczka i instagramerka Olivia E. Herman opublikowała krótkie nagranie, które błyskawicznie stało się viralem. W ciągu kilku dni rolkę obejrzano ponad 2 miliony razy. Już na początku instagramerka zaznaczyła, że sama nie jest mamą i nie chce pouczać rodziców. Zadała jednak pytanie, które – sądząc po liczbie komentarzy – chodzi po głowie wielu osobom: „Nie chcę oceniać, bo sama nie mam dzieci, ale do wszystkich rodziców... Nie sądzimy przypadkiem, że łagodne rodzicielstwo... nie działa?”. Później opowiedziała o sytuacji, której była świadkiem w kawiarni: „Byłam w kawiarni i zobaczyłam, jak w kąciku zabaw dla dzieci jedno z dzieci policzkuje inne dziecko”. Jak relacjonuje, matka chłopca podeszła do syna i powiedziała jedynie: „Przecież tak nie robimy, prawda?”. Komiczka żartobliwie podsumowała tę scenę: „Któregoś dnia on trafi do więzienia”. Herman podkreśla, że nie marzy o powrocie metod wychowawczych z lat 90., które wielu dzisiejszych trzydziesto- i czterdziestolatków wspomina jako pełne krzyku, kar i zawstydzania. Jej zdaniem problem polega na czymś innym. Coraz częściej odnosimy wrażenie, że wahadło wychowania wychyliło się w drugą stronę. Między autorytarnym rodzicielstwem a wychowaniem, w którym dziecko decyduje niemal o wszystkim, powinno przecież istnieć miejsce na spokojne, ale konsekwentne stawianie granic. „Wszystko wydaje im się negocjacją” Pod rolką pojawiło się blisko cztery tysiące komentarzy. Wielu internautów przyznało, że obserwuje podobne zjawisko. Jedna z internautek napisała: „A potem takie dzieci trafiają do szkoły. Jest jedna nauczycielka i trzydzieścioro uczniów, a one myślą, że wszystko podlega negocjacjom i oczekują, że każda odpowiedź będzie poprzedzona długim wyjaśnieniem. To naprawdę wyczerpujące”. Inna osoba stwierdziła: „Łagodne rodzicielstwo jest dla rodziców, którzy nie mają kręgosłupa moralnego i silnej woli. Bardziej zależy im na tym, żeby być przyjacielem dziecka niż jego rodzicem”. Ktoś inny dodał krótko: „Potrzebna jest dyscyplina”. Łagodne czy permisywne? To nie to samo Dyskusja szybko zeszła jednak na coś znacznie ważniejszego niż sama historia z kawiarni. Wiele osób zwróciło uwagę, że w internecie regularnie myli się dwa zupełnie różne style wychowania: łagodne rodzicielstwo i rodzicielstwo permisywne, czyli nadmiernie pobłażliwe. Jeden z najczęściej polubionych komentarzy brzmiał: „Łagodne rodzicielstwo polega na stawianiu jasnych granic i określaniu wyraźnych oczekiwań wobec dziecka, ale bez zawstydzania i przemocy. To, co zobaczyłaś, było rodzicielstwem permisywnym”. Nie wszyscy się z tym zgodzili: „Wszyscy, którzy twierdzą, że łagodne rodzicielstwo różni się od permisywnego... nadal mogą sobie o tym marzyć”. To pokazuje, jak bardzo samo pojęcie „gentle parenting” zaczęło żyć własnym życiem. Dla jednych oznacza spokojne, pełne szacunku wychowanie. Dla innych – brak konsekwencji i niekończące się negocjacje z kilkuletnim dzieckiem. Dzieci nie potrzebują etykiet. Potrzebują granic Być może najciekawsze w całej tej dyskusji jest to, że coraz rzadziej spieramy się o same metody, a coraz częściej o ich interpretację. Psychologowie od lat podkreślają, że łagodne rodzicielstwo w swojej pierwotnej formie wcale nie oznacza pozwalania dziecku na wszystko. Wręcz przeciwnie – zakłada empatię, ale jednocześnie jasne zasady i konsekwencję. Problem pojawia się wtedy, gdy empatia zostaje pomylona z uległością, a stawianie granic zaczyna być postrzegane jako coś niewłaściwego. Dlatego być może prawda nie leży ani w surowym wychowaniu znanym wielu rodzicom z dzieciństwa, ani w całkowitym unikaniu konfliktów. Bo niezależnie od tego, czy nazwiemy to łagodnym rodzicielstwem, rodzicielstwem bliskości czy jeszcze inaczej, dzieci wciąż potrzebują tego samego – dorosłego, który potrafi jednocześnie okazać zrozumienie i powiedzieć „nie”, kiedy sytuacja tego wymaga. Zobacz także: Rodzice zmęczeni łagodnym rodzicielstwem i wiecznymi negocjacjami z dzieckiem. Co zamiast gentle parenting?
Matka rozkręciła aferę na środku Biedronki. „Od dwóch winogronek nikt nie zbiednieje, a Maksio był głodny”
Czasem wystarczy kilka minut w sklepie, żeby wrócić do domu z większą liczbą przemyśleń niż zakupów. Kilka dni temu poszłam do Biedronki po kilka rzeczy na kolację, a wyszłam z głową pełną pytań o to, jak bardzo zmieniło się nasze podejście do wychowania dzieci i do... cudzej własności. Wszystko przez krótką wymianę zdań między jedną z klientek a pracownicą sklepu.
Byłam na dziale z owocami i warzywami, kiedy moją uwagę zwróciła młoda kobieta z kilkuletnim synkiem. Chłopiec mógł mieć trzy, może cztery lata. Był wyraźnie zmęczony i marudny. Mama podeszła do skrzynek z winogronami, oderwała kilka owoców z kiści, dmuchnęła na nie, przetarła je o własną bluzkę i zaczęła podawać synowi prosto do buzi. Nie wyglądało to na jednorazowy odruch. Robiła to zupełnie swobodnie, jakby była u siebie w domu. Po chwili obok pojawiła się pracownica sklepu. Bardzo spokojnie zwróciła kobiecie uwagę, że produkty należy najpierw zważyć i opłacić, a dopiero później jeść. Poprosiła też, żeby więcej nie częstowała dziecka owocami, za które jeszcze nikt nie zapłacił. Spodziewałam się krótkiego „przepraszam”. Zamiast tego wywiązała się dyskusja. – Mój syn jest głodny. Dopiero wracamy z przedszkola – odpowiedziała matka. Pracownica cierpliwie odparła, że to nie ma znaczenia i że za winogrona trzeba po prostu zapłacić. – Przecież od dwóch winogron sklep nie zbiednieje. Powinna pani zrozumieć drugą kobietę – usłyszałam po chwili. To nie chodziło o wartość tych kilku owoców Patrzyłam na tę scenę i zastanawiałam się, dlaczego tak często próbujemy usprawiedliwiać zachowania dzieci... własnym rodzicielstwem. Rozumiem, że małe dziecko jest głodne tu i teraz. Rozumiem zmęczenie po całym dniu pracy i przedszkolu. Sama pewnie niejednokrotnie widziałam rodziców, którzy w pośpiechu otwierali dziecku butelkę wody albo paczkę chrupek jeszcze przed kasą, a później normalnie za wszystko płacili. W tej sytuacji było inaczej. Kobieta nie powiedziała: „Przepraszam, już ważę i płacę”. Próbowała przekonać pracownicę, że zasady jej nie dotyczą. Jakby fakt, że wychowuje małe dziecko, automatycznie dawał jej prawo do zrobienia wyjątku. Tylko dlaczego? Coraz częściej oczekujemy od innych specjalnego traktowania Mam wrażenie, że podobnych sytuacji jest coraz więcej. Rodzic chce wejść bez kolejki, bo jest z dzieckiem. Chce, żeby wszyscy wyrozumiale podchodzili do zachowania jego pociechy. Chce, żeby przymknąć oko na drobiazgi, bo „to przecież tylko dziecko”. Problem w tym, że bardzo łatwo przekroczyć cienką granicę między empatią a poczuciem, że „nam się należy”. Przecież pracownica sklepu nie zwróciła uwagi dlatego, że nie lubi dzieci. Po prostu wykonywała swoją pracę. Gdyby pozwoliła jednej osobie zjeść kilka winogron przed zapłatą, dlaczego miałaby odmówić następnej? Nie chodzi o wartość tych dwóch czy pięciu owoców. Chodzi o zasadę. Dzieci uczą się przez obserwację Dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację. Jeśli widzą, że mama bierze coś z półki, zjada to i jeszcze kłóci się z osobą, która zwraca jej uwagę, dostają bardzo prosty komunikat: zasady obowiązują innych, ale niekoniecznie nas. Być może ta kobieta naprawdę miała za sobą trudny dzień. Być może jej syn od rana nic nie jadł i po prostu nie mógł już wytrzymać. Tego nie wiem i nie chcę oceniać. Wiem natomiast jedno. Gdyby po zwróceniu uwagi uśmiechnęła się i powiedziała: „Ma pani rację, przepraszam, już ważę i płacę”, cała sytuacja skończyłaby się po kilkunastu sekundach. Bycie rodzicem nie powinno zwalniać z przestrzegania zasad, które obowiązują wszystkich innych. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Wycie i rzucanie rowerkiem na środku Lidla. Kasjerka nie wytrzymała: „Takich rodziców i dzieci nie powinni wpuszczać do sklepu”
Rodzice płacą, żeby ich dzieci spały na dworze. „Córka codziennie wraca brudna i szczęśliwa”
Czy dziecko powinno codziennie taplać się w błocie, wspinać na drzewa i spędzać większość dnia na dworze, nawet gdy pada deszcz? Jeszcze kilkanaście lat temu takie pytanie zadane w Polsce brzmiałoby absurdalnie. Dziś coraz więcej rodziców za to płaci.
Leśne przedszkola już nie kojarzą się wyłącznie ze Skandynawią i osobliwymi – z punktu widzenia Polaków – zasadami wychowywania dzieci. Dziś powstaje ich coraz więcej również w Polsce. Dzieci spędzają niemal cały dzień na świeżym powietrzu, niezależnie od pogody. Zamiast plastikowych zabawek, mają patyki, kamienie, liście i błoto. Uczą się rozpalać ognisko pod okiem opiekunów, budować szałasy, obserwować owady i poznawać przyrodę wszystkimi zmysłami. Zwolennicy przekonują, że taki model rozwija samodzielność, odporność i kreatywność. Brzmi idyllicznie? Nie dla wszystkich. „Po tym, co usłyszałam, od razu zrezygnowałam” – Chciałam zapisać tam Oliwierka. Wydawało mi się, że to świetna alternatywa dla tradycyjnego przedszkola. Potem spotkałam znajomą, której córka chodzi do takiej placówki. Opowiadała, że dzieci praktycznie codziennie wracają całe ubłocone, mokre, że siadają na ziemi, nawet kiedy jest zimno. Powiedziała też, że zdarzają się odpoczynki na świeżym powietrzu, pod wiatą albo że dzieci leżakują w hamakach, jeśli pogoda na to pozwala. To kompletnie nie jest dla mnie – mówi Karolina, mama 4-letniego Oliwiera. Najbardziej zaniepokoiło ją jednak coś innego. – Usłyszałam, że kiedy dzieci znajdą kałużę, wychowawcy wręcz je zachęcają, żeby sobie po nich skakały, bo „pozwalają doświadczać świata”. Ja rozumiem ideę swobodnej zabawy, ale są jakieś granice. Nie chcę odbierać syna codziennie przemoczonego od stóp do głów i zastanawiać się, czy następnego dnia nie będę musiała brać w pracy zwolnienia, żeby latać po lekarzach. Pić z kałuży też im pozwalają? – pyta ironicznie. „To nie jest zaniedbanie. To dzieciństwo” Zupełnie inaczej patrzy na to Natalia, mama pięcioletniej Hani. – Moja córka chodzi do leśnego przedszkola drugi rok. Tak, wraca brudna. Tak, skacze po kałużach, lepi z błota, wspina się na powalone pnie i buduje szałasy. Ale wraca też szczęśliwa, pewna siebie i zachwycona każdym dniem. To zupełnie inna dziewczynka: już nie jest cichą szarą myszką, jest odważna, gotowa do podboju świata. Jak podkreśla, rodzice od początku wiedzą, na czym polega taka edukacja. – Dzieci mają nieprzemakalne kombinezony, odpowiednie buty i ubrania na zmianę. Nikt nie każe im marznąć. Jeśli pogoda jest jakimś zagrożeniem, bo są burze na przykład, zajęcia są odpowiednio organizowane. To nie jest survival, tylko przemyślana edukacja oparta na kontakcie z naturą. Dodaje, że córka znacznie rzadziej choruje niż wcześniej. – Wiele osób widzi tylko to błoto. Ja widzę dziecko, które nie boi się owadów, potrafi rozpalić ognisko z pomocą dorosłych, rozpoznaje drzewa i godzinami potrafi bawić się bez tabletu. „To bardziej moda rodziców niż potrzeba dzieci” Znacznie bardziej krytyczna jest pani Ewa, mama sześciolatka. – Mam wrażenie, że leśne przedszkola są trochę jak kawa specialty albo chleb na zakwasie z rzemieślniczej piekarni za 20 zł. To moda dla dorosłych nowobogackich, którzy chcą wychowywać dzieci „bliżej natury”. Tylko że czasami mam wrażenie, że zapominają o zdrowym rozsądku. Przyznaje, że rozważała zapisanie syna do takiej placówki. – Byłam na dniu otwartym, bo mnie to ciekawiło. Dzieci siedziały na pniach zamiast na krzesłach, jadły posiłek na dworze, chwilę później tarzały się po mokrej trawie i błocie. Dla jednych to hartowanie. Dla mnie – niepotrzebne ryzyko. Wiem też, że dzieci uczą się używać prostych narzędzi, takich jak małe nożyki do strugania patyków, oczywiście pod nadzorem. Rozumiem, że ma to uczyć odpowiedzialności, ale nie potrafiłabym się z tym pogodzić. Leśne przedszkola nie są dla każdego Leśne przedszkola nie są eksperymentem ani miejscem, gdzie dzieci pozostawia się samym sobie. Działają zgodnie z podstawą programową wychowania przedszkolnego, a ich filozofia opiera się na jak najczęstszym przebywaniu na świeżym powietrzu, samodzielności i nauce przez doświadczenie. To jednak jeden z tych tematów, przy których trudno o kompromis. Jedni widzą dzieciństwo, którego dziś brakuje – pełne błota, patyków i wspinania się na drzewa. Inni patrzą na te same obrazki i zastanawiają się, czy w pogoni za naturą nie zapominamy, że nie każde dziecko odnajdzie się w takim środowisku. Być może właśnie dlatego leśne przedszkola wzbudzają dziś tyle emocji – bo nie są tylko wyborem placówki. Są wyborem konkretnej filozofii wychowania. Zobacz także: To najgorsze, co widziała podczas dyżuru w przedszkolu. „4-latek telefon umie obsłużyć, ale załatwia się do pieluchy” Jej syn nie dostał się do publicznego przedszkola. „System nagradza nierobów, a karze uczciwych ludzi” Leoś wrócił z przedszkola głodny. „Nie dali mi obiadu, bo mnie nie zauważyli”. Reakcja mamy może zdziwić
Kto leciał z dziećmi samolotem, ten w cyrku się nie śmieje. „Matka zaczęła obierać jajka i absurdalnie się tłumaczyła”
Najpierw siedzący w pobliżu pasażerowie wymieniali zaskoczone spojrzenia. Po kilku minutach zaczęli nerwowo odwracać głowy, a niektórzy dyskretnie zasłaniali nosy. Kasię najbardziej zdziwiło, jak współpasażerka, mama małych dzieci, tłumaczyła swoje zachowanie.
Podróż samolotem z dziećmi wymaga cierpliwości i dobrej organizacji. Rodzice zabierają przekąski, napoje czy ulubione smakołyki swoich pociech, żeby lot przebiegł spokojniej. Jak jednak pokazuje list naszej czytelniczki Kasi, nawet najlepsze intencje nie zwalniają z myślenia o innych pasażerach. Lot z jajkiem-niespodzianką W tym roku pierwszy raz od dawna polecieliśmy całą rodziną na wakacje samolotem. Ja, mąż i dwójka dzieci. Samolot był pełen rodzin z maluchami, więc od początku nastawiłam się na to, że będzie głośno, to były zresztą tanie linie i oblegany wakacyjny kierunek. Płacz niemowląt czy znudzone kilkulatki to przecież nic niezwykłego. Sama jestem mamą i wiem, że dzieci nie da się wyłączyć jednym przyciskiem. Jeszcze zanim samolot wystartował, kobieta siedząca rząd przed nami na skos, zaraz z brzegu, zaczęła się jakoś dziwnie zachowywać. Już podczas prezentacji zasad bezpieczeństwa nerwowo grzebała w torbie wsuniętej pod fotel. Pomyślałam, że pewnie szuka chusteczek albo zabawki dla dziecka. Nawet nie przyszło mi do głowy, co wydarzy się chwilę później. Kiedy zgasła kontrolka z zapiętymi pasami, kobieta wyjęła plastikowy pojemnik. Otworzyła go i zaczęła wyciągać ugotowane na twardo jajka w skorupkach. Spokojnie, jedno po drugim, obierała je nad tacką. Po chwili w całej części samolotu uniósł się bardzo intensywny zapach. Ludzie zaczęli po sobie patrzeć. Kilka osób dyskretnie zasłoniło nosy ręką. Siedząca obok mnie starsza pani otworzyła nawiew nad głową i tylko pokręciła głową. Mój mąż szepnął, że chyba jeszcze nigdy nie czuł czegoś takiego podczas lotu, a lata dość często z pracy. Kiedy ktoś zwrócił uwagę tej kobiecie, odpowiedziała dość głośno, że przecież nie zamierza głodzić dzieci tylko dlatego, że komuś przeszkadza zapach, a jak się nie podoba, to trzeba było lecieć Emirates. Powiedziała jeszcze, że jajka są zdrowe, a nie będzie przecież karmić dzieci chipsami. Komfort dziecka kontra komfort współpasażerów Oczywiście, że dzieci muszą coś zjeść. Sama zawsze pakuję do plecaka kanapki, owoce, wafle ryżowe czy chrupki kukurydziane. Naprawdę rozumiem, że kilkulatek może zgłodnieć w czasie podróży. Jest jednak ogromna różnica między podaniem dziecku przekąski a wyciąganiem jedzenia, którego zapach w zamkniętej kabinie samolotu czuć przez kilka rzędów. Przez następnych kilkanaście minut atmosfera zrobiła się bardzo niezręczna. Niektórzy pasażerowie ostentacyjnie odwracali głowy, inni włączali nawiew na maksimum. Najbardziej było mi szkoda dzieci tej kobiety, bo one nie zrobiły nic złego. Jadły to, co przygotowała im mama, a cała irytacja otoczenia i tak skupiała się właśnie na ich rodzinie. Wróciłam z tego lotu z jedną myślą. Podróżujemy razem i wszyscy mamy takie samo prawo do komfortu. Czasem wystarczy przez chwilę zastanowić się, czy to, co dla nas jest wygodne, nie stanie się bardzo uciążliwe dla kilkudziesięciu innych osób zamkniętych z nami w metalowej tubie kilka kilometrów nad ziemią. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Rodzice mają prawo zabierać do samolotu jedzenie dla dzieci, a podczas lotu nierzadko jest ono wręcz niezbędne. Warto jednak pamiętać, że kabina samolotu to zamknięta przestrzeń, w której intensywne zapachy są odczuwalne znacznie mocniej niż na co dzień. Dlatego wielu podróżników i ekspertów od savoir-vivre'u radzi, by na czas lotu wybierać przekąski o neutralnym zapachu – na przykład kanapki, pokrojone warzywa, owoce, krakersy czy wafle ryżowe. To niewielki gest, który może sprawić, że podróż będzie bardziej komfortowa zarówno dla naszej rodziny, jak i dla wszystkich pozostałych pasażerów. Zobacz także: Matka rozkręciła aferę w samolocie. „Zapłaciłam, a nie miałam gdzie usiąść, żeby jej dziecko miało miejsce na nogi” Płaczące dziecko na pokładzie samolotu to nie problem. Ojciec: „Jestem dorosły i mam słuchawki” Zablokowała dziecięcym wózkiem przejście w pociągu. Matka: „Mam prawo do komfortu, a przeżyłam lincz”
Otworzyła walizkę córki po powrocie z obozu i zamarła. „Już z daleka czułam, co się święci”
„Jeszcze nie zdążyłam zapytać córki, jak było na obozie. Postawiła walizkę w przedpokoju, a ja już wiedziałam, że coś jest nie tak. Nie musiałam jej nawet otwierać. Zapach mówił sam za siebie. Gdy w końcu rozsunęłam suwak, przez chwilę tylko stałam i patrzyłam” – pisze nasza czytelniczka.
Powrót z kolonii czy obozu to zwykle czas opowieści o nowych przyjaźniach i świetnej zabawie. Nasza czytelniczka przyznaje jednak, że zanim usiadła z córką, by posłuchać o wszystkich przygodach, czekało ją zupełnie inne wyzwanie. Jedna walizka przypomniała jej, że dzieci na wyjazdach żyją zupełnie innymi sprawami niż segregowanie ubrań. „Byłam przekonana, że wszystko będzie do prania” Moja córka ma 10 lat i w tym roku pierwszy raz pojechała na dwutygodniowy obóz. Były kajaki, jezioro, podchody, ogniska i mnóstwo zajęć od rana do wieczora. Kiedy wróciła, była szczęśliwa, opalona i zachrypnięta od śpiewania. Patrzyłam na nią i cieszyłam się, że miała tak udane wakacje. Walizkę zostawiła w przedpokoju. Pomyślałam, że zaraz wszystko wrzucę do pralki... Ale już z daleka czułam, co się święci. Po otwarciu walizki zrozumiałam, skąd ten zapach. Na samym wierzchu leżał mokry ręcznik plażowy. Pod nim wilgotna bluza. Jeszcze niżej kostium kąpielowy, którego córka najwyraźniej nie zdążyła wysuszyć po ostatniej kąpieli w jeziorze. Obok były przepocone koszulki po kajakach i całodziennych wycieczkach. Najbardziej zdziwiło mnie jednak coś innego: na samym dnie leżały pięknie złożone, zupełnie czyste ubrania. Dokładnie tak, jak je spakowałam. Musiałam wyprać dosłownie wszystko, nawet to, czego córka ani razu nie założyła. Swoją drogą, jak to w ogóle możliwe, że tylu ciuchów nawet nie wyjęła z walizki?! Chodziła non stop w jednym i tym samym...? „Ona nawet nie wiedziała, że robi coś źle” Zapytałam córkę, dlaczego nie oddzielała mokrych rzeczy od suchych. Spojrzała na mnie kompletnie zdziwiona. – Bo mi nie powiedziałaś... Nawet czasu nie było. Wracaliśmy z jeziora, przebieraliśmy się i biegliśmy na kolację. Potem ognisko, dyskoteka albo nocna gra. Nagle dotarło do mnie, że ona naprawdę nie myślała o walizce. Myślała o tym, żeby zdążyć na wszystkie atrakcje. Dla niej najważniejsze były wspomnienia, a nie zapach koszulek. Nie mam do córki pretensji, przecież sama pamiętam swoje kolonie. Dzieci na wyjazdach żyją chwilą i tak powinno być! Za rok do walizki dorzucę jej tylko jedną dodatkową rzecz – kilka dużych worków na brudne i mokre ubrania. To drobiazg, który może uratować całą zawartość bagażu, a po powrocie zostanie nam więcej czasu na słuchanie opowieści o nowych koleżankach, kajakach i nocnych podchodach. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Wilgotne stroje kąpielowe, ręczniki czy ubrania po aktywnościach na świeżym powietrzu bardzo szybko nabierają nieprzyjemnego zapachu, zwłaszcza jeśli przez kilka dni pozostają zamknięte w walizce. Co więcej, wilgoć może przenieść się również na rzeczy, które w ogóle nie były używane. Dlatego przed wyjazdem warto spakować dziecku kilka dużych worków lub szczelnych toreb na mokrą odzież. To prosty sposób, by po powrocie uniknąć nie tylko przykrego zapachu i ułtawić dziecku pakowanie. Zobacz także: Jeden rzut oka na sukienkę córki po powrocie z kolonii i matka zamarła. „Wychowawca pozwolił im na to w biały dzień” Dziadkowie powinni fundować wnukom kolonie? „Niech się chociaż dorzucą, skoro wymigują się od opieki” „Pierwszego dnia obozu syn zadzwonił z płaczem. Wychowawcom powiem jedno: dziękuję”
Dobre pół roku oszczędzała na kolonie córki. „Po jednym telefonie od wychowawcy nie mogłam się pozbierać”
„Kiedy zobaczyłam numer kierownika kolonii na ekranie telefonu, od razu poczułam, że coś jest nie tak. Po tej rozmowie przez długi czas siedziałam w kuchni i patrzyłam w ścianę, zastanawiając się, czy nie popełniłam ogromnego błędu” – pisze nasza czytelniczka.
Pierwszy samodzielny wyjazd dziecka to dla wielu rodziców powód do dumy, ale też ogromnych emocji. Nasza czytelniczka przez kilka miesięcy odkładała pieniądze na wymarzone kolonie dla dziewięcioletniej córki. Nie przypuszczała, że już po kilku dniach będzie musiała podjąć jedną z trudniejszych decyzji jako mama. „Telefon od wychowawcy zwalił mnie z nóg” Moja córka Maja ma dziewięć lat, mam też niemowlaka na pokładzie. Od zimy odkładałam pieniądze na pierwsze kolonie młodej. Zrezygnowałam z nowych ubrań dla siebie, brałam dodatkowe zlecenia i naprawdę liczyłam każdą złotówkę. Chciałam, żeby przeżyła coś wyjątkowego. Sama jako dziecko uwielbiałam wyjazdy i marzyłam, żeby ona też miała takie wspomnienia. Przed wyjazdem była podekscytowana. Pakowałyśmy walizkę, kupowałyśmy latarkę i pocztówki. Nie zauważyłam żadnych sygnałów, że może nie być gotowa. Trzeciego dnia zadzwonił wychowawca. Powiedział, że Maja bardzo tęskni, dużo płacze, słabo je i prosi, żebym po nią przyjechała. Po skończonej rozmowie sama się rozpłakałam. Miałam wyrzuty sumienia, że może za wcześnie ją puściłam. Jednocześnie bałam się, że jeśli od razu pojadę, utwierdzę ją w przekonaniu, że z każdej trudnej sytuacji można uciec. „To była dobra decyzja” Po długiej rozmowie z wychowawcą ustaliliśmy, że damy Mai jeszcze dwa dni. Codziennie dostawałam krótkie wiadomości, że jest trochę lepiej. I rzeczywiście – przełom nastąpił. Pod koniec turnusu córka nie chciała wracać do domu. Przywiozła plecak pełen pamiątek i głowę pełną historii. Dziś wiem, że ten jeden telefon był dla mnie znacznie trudniejszy niż dla niej samej. Czasem to rodzice muszą nauczyć się, że ich dziecko potrafi poradzić sobie z tęsknotą i zrobić pierwszy krok ku samodzielności. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Tęsknota za domem podczas pierwszych kolonii jest bardzo częsta, zwłaszcza u młodszych dzieci. Warto pozostawać w kontakcie z kadrą i wspólnie ocenić, czy dziecko potrzebuje wcześniejszego powrotu, czy wystarczy trochę czasu i wsparcia. Dla wielu dzieci pierwsza samodzielna podróż staje się ważnym krokiem w budowaniu pewności siebie. Zobacz także: „Córka wróciła z półkolonii zmarnowana. Gdy usłyszałam, co kazali im robić, zbladłam: za to płacę prawie 1000 zł?!” „To miały być wymarzone kolonie mojej Tosi. 2 słowa przez telefon i już pędziłam po nią nad morze. Nie daruję wychowawcy” „Jaśminka wróciła z kolonii dziwnie odmieniona. Gdy w jej torbie znalazłam zdjęcie wychowawcy, zakręciło mi się w głowie&#8221;
Zafarbowała 4-latce włosy na różowo i została skrytykowana. „Nie chcę się wtrącać, ale...”
Ponad milion wyświetleń i niemal tysiąc komentarzy. Kto by pomyślał, że farbowanie włosów u 4-letniej dziewczynki wywoła aż takie emocje! Strach pomyśleć, co by się działo, gdyby to był chłopiec...
Farbowanie dziecku włosów to niewinna zabawa czy przekraczanie granic? Rolka opublikowana przez instagramerkę Kasię Dębską wywołała dyskusję, w której nie zabrakło ani zachwytu, ani mocnych słów krytyki. „Mamo, chcę różowe włosy...” Instagramerka Kasia Dębska, prowadząca profil @kasiadebska_, a prywatnie mama dwóch dziewczynek, pokazała na Instagramie krótkie nagranie, na którym spełnia marzenie swojej czteroletniej córki: zafarbowała jej włosy na różowo. Na nagraniu widać nie tylko proces farbowania, ale też moment, w którym mała przegląda się w lustrze. Jej reakcja mówi wszystko – uśmiech od ucha do ucha, błyszczące oczy i ogromna radość z nowej fryzury. Film szybko zdobył popularność. Wyświetlono go ponad milion razy, a pod rolką pojawiło się ponad tysiąc komentarzy. Jedni byli zachwyceni, inni nie kryli oburzenia Jak można było się spodziewać, internauci błyskawicznie podzielili się na dwa obozy. Wielu internautów pisało, że najważniejsze jest szczęście dziecka, a włosy – uwaga – odrastają! Inni byli znacznie bardziej krytyczni: „Jestem na nie. 4-latka to nie jest wiek na farbowanie – nawet zmywalne. Jeszcze dziewczynka ma czas na takie rzeczy”. Pojawiły się też głosy sugerujące, że nawet delikatne produkty nie powinny trafiać na włosy tak małych dzieci. „Kolejna matka, która nie odróżnia tonowania od farbowania i robi krzywdę córce”. Niektórzy zwracali uwagę na jeszcze inny aspekt. „Nie chcę się wtrącać, ale to nie zejdzie do końca wakacji. Chyba reakcja pani w przedszkolu nie będzie zbyt pozytywna...” Na ten komentarz sama Kasia Dębska odpowiedziała, że wychowawczynie w przedszkolu nie mają z tym żadnego problemu, a jej córka nie jest pierwszym dzieckiem z kolorowymi włosami. Pojawiły się również pytania o to, czy tak wczesne eksperymentowanie z wyglądem nie sprawi, że jako nastolatka dziewczynka będzie chciała posunąć się jeszcze dalej. „Robicie ze zwykłego farbowania martwego włosa tragedię” W obronie influencerki stanął m.in. znany fryzjer Dawid Karol Chmiel, prowadzący na Instagramie profil @lysy_od_wlosow. Nie krył irytacji poziomem niektórych komentarzy. „Większość pań tutaj powinna się udać na leczenie i to w trybie natychmiastowym. Jak czytam porównania typu 'a jak dziecko będzie chciało to czy tamto to też kupisz' albo 'dziecko powinno znać swoje granice' to już nawet mi się tego czytać nie chce... Robicie ze zwykłego farbowania martwego włosa tragedię”. Jego komentarz również wywołał wiele reakcji. Część internautów zgodziła się z fryzjerem, podkreślając, że włos jest martwą strukturą, a odpowiednio dobrane produkty nie stanowią takiego zagrożenia, jak sugerują niektórzy komentujący. Poza tym, jeśli kolor się nie wypłucze w ciągu kilku kolejnych tygodni, czy to naprawdę będzie aż taka tragedia? Jeśli kolorować, to z głową Eksperci zwracają uwagę, że jeśli rodzice decydują się na zmianę koloru włosów u dziecka, warto wybierać możliwie najdelikatniejsze rozwiązania. Bezpieczniejszym wyborem są tonery, płukanki czy kosmetyki przeznaczone do krótkotrwałego efektu kolorystycznego niż trwałe farby z silnymi substancjami chemicznymi. Dobrym pomysłem może być również wykonanie takiej koloryzacji w salonie fryzjerskim. Fryzjer dobierze odpowiedni produkt, oceni kondycję włosów dziecka i zadba o to, by cały proces przebiegł bezpiecznie. Dzięki temu kolorowa metamorfoza pozostanie przede wszystkim dobrą zabawą, a nie ryzykownym eksperymentem. Zobacz także: Zafundowała 3-miesięcznej córeczce prawdziwe kolczyki. „Płakała tylko chwilę, za to teraz wygląda ślicznie”
W upały rodzice dostają małpiego rozumu. Gdy zobaczyłam, co robi ten dzieciak przy fontannie, chciałam wzywać policję
Latem miejskie fontanny zamieniają się w darmowe aquaparki. Dzieci piszczą z radości, rodzice siedzą na ławkach i odpoczywają z nosem w telefonie. Jedna scena, której byłam świadkiem, sprawiła, że zaczęłam się zastanawiać, czy problemem naprawdę jest sama kąpiel w fontannie.
Wystarczy kilka naprawdę gorących dni i miejskie fontanny zmieniają się w place zabaw. Dzieci biegają między strumieniami wody, śmieją się, piszczą z radości, a rodzice siedzą obok na ławkach. Sama, z uwagi na bezpieczeństwo dzieciaków, jestem przeciwniczką takich rozrywek. Ostatnio moją uwagę przykuła scenka, jakiej jeszcze nie widziałam. Przechodziłam obok fontanny przy jednym z centrów handlowych w Warszawie. W pewnym momencie zobaczyłam kobietę, która wyciągnęła z torby jakieś śmieci – wyglądały jak jakieś papierki, może chusteczki, opakowanie po soczku – podała je kilkuletniemu chłopcu, a on pobiegł do fontanny i zaczął wciskać je w dyszę, z której tryskała woda. Patrzyłam na to z niedowierzaniem. Dzieci testują granice, eksperymentują i czasem robią rzeczy kompletnie nieprzemyślane, jasne. Ale tutaj całą akcję zaśmiecania i potencjalnego uszkodzenia fontanny koordynowała dorosła osoba, która nie tylko nie zareagowała, ale wręcz sprawiała wrażenie, jakby sama zachęcała do takiej zabawy. Najchętniej postraszyłabym ją policją albo strażą miejską, ale dobrze wiemy, jaki byłby koniec tej historii. Czy pozwalać dziecku kąpać się w fontannie? Przy okazji tej scenki postanowiłam zapytać o fontanny znajome mamy. W końcu w czasie upałów temat wraca co roku. Jedni uważają, że skoro dzieci świetnie się bawią, nie ma sensu robić z tego problemu. Inni przypominają, że miejskie fontanny nie są przeznaczone do kąpieli. Sanepid od lat zwraca uwagę, że woda w fontannach nie jest badana ani uzdatniana tak jak woda na pływalniach. Mogą znajdować się w niej bakterie, zanieczyszczenia czy odchody ptaków. Dochodzi też kwestia bezpieczeństwa – mokra nawierzchnia zwiększa ryzyko poślizgnięcia się, a dysze i elementy instalacji nie są projektowane z myślą o intensywnej zabawie dzieci. Mimo to dla wielu rodzin fontanny stały się symbolem letnich wakacji w mieście. – Mam dwie córki, cztery i sześć lat. Kiedy jest upał, pozwalam im wejść do fontanny. Oczywiście jestem obok i pilnuję, żeby nikomu nie przeszkadzały. Sama jako dziecko biegałam przez zraszacze i nic złego się nie stało. Nie demonizowałabym tego – mówi Natalia. Przyznaje jednak, że są granice. – Zabawa zabawą, ale nie wyobrażam sobie, żeby dzieci wrzucały coś do dysz, wspinały się po elementach fontanny albo niszczyły instalację. To już nie jest spontaniczna zabawa, tylko zwykły brak szacunku do wspólnej przestrzeni. „Nigdy bym na to nie pozwoliła” Zupełnie inaczej patrzy na sprawę Monika, mama pięcioletniego chłopca. – Dla mnie fontanna nie jest miejscem do kąpieli. Nie chodzi tylko o higienę. Nie wiemy, co jest w tej wodzie, kto wcześniej tam wchodził, czy nie ma szkła albo innych niebezpiecznych przedmiotów. Poza tym w takich miejscach są tłumy ludzi. Nigdy nie wiadomo, kto robi zdjęcia albo nagrywa. Wolę zabrać syna na plac zabaw z kurtyną wodną albo na basen. Zapytałam też Monikę o zachowanie chłopca zaśmiecającego fontannę. Czasem bardzo szybko oceniamy dzieci, zapominając, że to one dopiero uczą się świata. To dorośli pokazują im, gdzie kończy się dobra zabawa, a zaczyna odpowiedzialność za wspólną przestrzeń. – Dzieci zrobią wiele rzeczy, jeśli nikt ich nie zatrzyma. Ale od tego są rodzice. Jeśli widzę, że moje dziecko zaczyna niszczyć coś, co jest wspólne, reaguję od razu. Tego też uczymy dzieci – odpowiada. Zobacz także: Pozwoliła 2-latce pluskać się w fontannie, a teściowa skwitowała: „Wyrodna matka, której żal pieniędzy na basen”
Nocne nianie to nowy trend wśród rodziców. Matka: „Nie żałuję ani złotówki”
Jeszcze kilka, kilkanaście lat temu większość rodziców poprosiłaby o pomoc babcię albo sąsiadkę. Dziś coraz częściej szukają… nocnej niani. Jedni nie rozumieją, jak można zapłacić obcej osobie za opiekę nad śpiącym dzieckiem. Inni odpowiadają krótko: „Dopóki nie zostaniesz rodzicem, nie oceniaj”.
Przewijałam media społecznościowe, gdy zatrzymało mnie jedno ogłoszenie: „Nocna niania szuka pracy, 80 zł za godzinę...” – przeczytałam. Dalej wymienione wykształcenie, kursy, doświadczenie i adres e-mailowy z obietnicą wysłania referencji. Pod postem trwała burzliwa dyskusja. Jedni pisali, że to luksus dla bogaczy, inni pytali już o wolne terminy. Nocna niania. Luksus czy odpowiedź na potrzeby rodziców? W dzisiejszych czasach coraz rzadziej można liczyć na pomoc dziadków albo innych bliskich. Dziś wiele młodych małżeństw mieszka setki kilometrów od rodziny. Inni nie mają pomocy, bo ich rodzice wciąż są czynni zawodowo albo rozwijają swoje pasje (do czego mają pełne prawo!). O ile zatrudnienie opiekunki na dzień, nawet na kilka godzin nikogo nie dziwi, o tyle wpuszczenie obcej osoby, by była przy naszym dziecku, gdy ono śpi, wzbudza silne emocje. Zdarzają się przecież sytuacje, w których taka pomoc jest nieoceniona: wesele znajomych, praca zmianowa, wyjazd służbowy czy zwykła potrzeba pobycia przez chwilę tylko we dwoje. W odpowiedzi na te potrzeby pojawiły się nocne opiekunki. Ich zadaniem nie jest jedynie pilnowanie śpiącego dziecka. Często zostają z maluchem do rana, reagują, gdy się obudzi, przygotowują i podają posiłki, uspokajają albo po prostu są obok, gdy rodziców nie ma w domu. Choć dla wielu osób taka usługa nadal brzmi egzotycznie, zainteresowanie nią wyraźnie rośnie. „Pani Matylda uratowała moje małżeństwo” – Pierwszy raz skorzystaliśmy z jej pomocy, kiedy dostaliśmy zaproszenie na wesele. Od czterech lat nigdzie nie wychodziliśmy razem. Babcie mieszkają ponad 300 kilometrów od nas, znajomych nie chciałam obciążać. Na początku byłam przerażona, że zostawię córkę z obcą osobą, zrobiłam wielogodzinny casting na nianię. Ale pani Matylda okazała się wspaniała – opowiada Karolina, mama czteroletniej Leny. Od tamtej pory korzystają z jej pomocy kilka razy w roku. – Ktoś powie, że 80 zł za godzinę to dużo. Być może. Ale dla nas to były najlepiej wydane pieniądze. Po raz pierwszy od dawna mogliśmy pobyć razem, porozmawiać, zjeść kolację, przypomnieć sobie, że poza byciem rodzicami jesteśmy też małżeństwem. Śmieję się, że pani Matylda uratowała nasze małżeństwo, ale naprawdę jest w tym sporo prawdy. „Pracuję na nocki. Bez niej nie dałabym rady” Nie wszyscy korzystają z nocnych niań po to, żeby wyjść na randkę albo pojawić się na rodzinnej uroczystości. – Jestem pielęgniarką i pracuję również w nocy. Mąż jest kierowcą i zdarzają mu się kilkudniowe wyjazdy. Przez jakiś czas ratowali nas sąsiedzi i moja mama, ale nie chciałam bez końca prosić o pomoc. W końcu znalazłam opiekunkę, która przychodzi wtedy, kiedy naprawdę nie mamy innego wyjścia – opowiada Monika, mama ośmioletniego Jasia. Przyznaje, że początkowo spotkała się z krytyką. – Usłyszałam, że jestem wygodna i że kiedyś rodzice radzili sobie bez takich usług. Tylko że kiedyś częściej mieszkało się blisko rodziny. Dziś wiele osób nie ma nikogo, kto odbierze dziecko z przedszkola czy szkoły, a co dopiero zostanie z nim całą noc. Jasne, że wydanie 1000 zł za noc to dużo, ale ten raz w miesiącu naprawdę nie mam wyjścia, a możemy sobie na to z mężem pozwolić, więc czemu nie skorzystać? Rodzicielstwo wygląda dziś inaczej Czy nocna niania jest usługą dla każdego? Z pewnością nie. Dla części rodzin koszt kilkuset złotych (albo i więcej) za jeden wieczór jest po prostu zbyt wysoki. Inni nie wyobrażają sobie zostawić dziecka pod opieką osoby spoza rodziny. Ale trudno nie zauważyć, że zainteresowanie taką pomocą rośnie. Nie dlatego, że rodzice stali się wygodni. Raczej dlatego, że coraz częściej wychowują dzieci z dala od dziadków, pracują nieregularnie i próbują pogodzić obowiązki zawodowe z życiem rodzinnym. Z jednej strony rozumiem kontrowersje wokół tej usługi. Z drugiej wydaje mi się, że nocna opiekunka jest czymś więcej niż luksusem dla tych, którzy mają pieniądze. Jest symbolem tego, jak bardzo zmieniło się życie współczesnych rodziców. Zobacz także: Nauczyciele powinni opiekować się dziećmi w wakacje? „Dorobiliby 500 zł do pensji, dla nich to przecież dużo” Opiekunka kolonijna porównuje dzieci do dubajskich szejków. „Po pytaniu o wannę od razu chwyciłam za telefon” To już plaga wśród rodziców: zabierają na wakacje darmową „nianię” i mają spokój. Po co w ogóle mieć dzieci?
12-latek chciał kupić gofra na deptaku w Kołobrzegu. Reakcja jego matki to dowód, że pokolenie alfa będzie stracone
„Najpierw uśmiechnęłam się pod nosem. Pomyślałam, że za chwilę zobaczę chłopca, który sam zamówi sobie gofra i z dumą wróci do rodziców. Stało się jednak coś zupełnie odwrotnego. Patrzyłam na tę scenę i miałam wrażenie, że to nie dwunastolatek nie potrafi zrobić najprostszej rzeczy. To dorośli nie pozwalają mu nawet spróbować” – pisze nasza czytelniczka.
Kołobrzeski deptak tętnił życiem. Dzieci biegały z lodami, rodziny ustawiały się w kolejkach po gofry i watę cukrową, a z każdej strony słychać było wakacyjny gwar. Nasza czytelniczka przyznaje, że właśnie tam zobaczyła scenę, która skłoniła ją do refleksji nad tym, czy współczesne dzieci naprawdę są mniej samodzielne, czy może po prostu nie daje im się szansy, by tę samodzielność ćwiczyły. „Nawet nie pozwoliła mu otworzyć ust” Przyjechaliśmy z rodziną do Kołobrzegu na wczasy. Po południu wybraliśmy się na spacer deptakiem. Jak to nad morzem – dzieci od razu wypatrzyły budkę z goframi. W kolejce przede mną stała kobieta z chłopcem, który wyglądał na jakieś dwanaście lat. Trochę był starszy od moich dzieciaków. Usłyszałam, jak mówi do mamy, że chciałby kupić sobie gofra. Pomyślałam, że to świetny moment. W tym wieku większość dzieci bez problemu zrobi takie zakupy. Sama pamiętam, jak jako dwunastolatka chodziłam do sklepu po pieczywo, mleko czy lody i nikt nie robił z tego wielkiego wydarzenia. Zresztą nawet moje dzieci są już w stanie to ogarnąć. Mama chłopca zareagowała jednak zupełnie inaczej, niż się spodziewałam. Chłopiec zrobił krok w stronę okienka i już miał coś powiedzieć, kiedy mama weszła przed niego. To ona zamówiła gofra. To ona wybrała dodatki. To ona zapłaciła. To ona odebrała zamówienie. Kiedy sprzedawczyni wyciągnęła gofra w stronę chłopca, mama przejęła go pierwsza, mówiąc, że „jeszcze go upuści”. Potem poprosiła o dodatkowe serwetki, starannie owinęła nimi deser i dopiero wtedy podała go synowi, przypominając, żeby uważał i nie pobrudził koszulki. Przez cały ten czas chłopiec praktycznie się nie odezwał. Stał obok i tylko patrzył. Miałam wrażenie, że nawet nie próbował zaprotestować. Jakby przywykł do tego, że ktoś zawsze wszystko zrobi za niego. „Czy naprawdę boimy się pozwolić dzieciom dorastać?” Nie chodzi o jednego gofra. Nie chodzi nawet o tę konkretną rodzinę. Coraz częściej widzę rodziców, którzy wyręczają dzieci dosłownie we wszystkim. Zamawiają za nie jedzenie w restauracji, odpowiadają za nie lekarzowi, pakują im plecaki, rozwiązują każdy najmniejszy problem, zanim dziecko w ogóle zdąży się z nim zmierzyć. Robią to z miłości, jasne, rozumiem to. Chcą ułatwić dzieciom życie. Tylko czy przy okazji nie odbierają im czegoś bardzo ważnego? Samodzielności nie da się nauczyć z książki. Trzeba ją ćwiczyć właśnie w takich drobnych sytuacjach. Kupienie gofra, zapłacenie za niego, powiedzenie „dzień dobry”, „poproszę” i „dziękuję” to niby drobiazg. Tak naprawdę to mała lekcja odwagi i odpowiedzialności. Patrzyłam na tego chłopca i zrobiło mi się zwyczajnie smutno. Nie dlatego, że nie kupił sobie gofra. Dlatego, że ktoś najwyraźniej uznał, iż nawet tego nie potrafi. Mam tylko nadzieję, że jeszcze będzie miał wiele okazji, żeby przekonać się, że potrafi znacznie więcej, niż sądzą jego rodzice. Komentarz redakcji Psychologowie od lat zwracają uwagę, że samodzielność rozwija się stopniowo i najlepiej uczy się jej w codziennych, bezpiecznych sytuacjach. Samodzielne zamówienie posiłku, zapłacenie za drobny zakup czy rozmowa ze sprzedawcą mogą wydawać się błahostką, ale dla dziecka są ważnym ćwiczeniem odpowiedzialności i pewności siebie. Rodzice często wyręczają dzieci z troski i chęci ochrony przed stresem. Warto jednak zastanowić się, czy czasem nie odbieramy im okazji do zdobywania doświadczeń, które w przyszłości pomogą im odnaleźć się w dorosłym życiu. Zobacz także: „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa Na własne życzenie wychowujemy pokolenie ciamajd. Ze smutkiem patrzyłam, co ten 11-latek robi w nadmorskiej smażalni Kiedyś nauczyciel miał prawa, dziś boi się ucznia. Pedagog: „Czas przestać przepraszać za to, że wychowujemy”
Nauczyciele zapowiadają zebrania do 15. Matka: „Kpina. Mam brać urlop w pracy, żeby zdążyć do szkoły?”
Czy szkoła powinna dostosowywać się do czasu pracy rodziców, czy rodzice do czasu pracy szkoły? Dyskusja o zebraniach organizowanych do godziny 15 wywołuje coraz większe emocje. Każda ze stron ma mocne argumenty i żadna nie chce ustąpić.
Do tej pory zebrania w godzinach popołudniowych były w szkołach normą. Rodzice kończyli pracę, odbierali dzieci, jedli szybki obiad i biegli na wywiadówkę. Ostatnio pisaliśmy o propozycji, by spotkania z rodzicami wyłącznie do godziny 15, czyli w czasie pracy nauczycieli. Dla jednych to oczywisty krok w stronę uszanowania czasy pracy nauczycieli. Dla innych – rozwiązanie kompletnie oderwane od rzeczywistości pracujących rodzin. Związki zawodowe od dawna podkreślają, że zebrania organizowane późnym popołudniem oznaczają wykonywanie obowiązków po godzinach. W wielu szkołach dyrektorzy próbują więc planować spotkania wcześniej albo zachęcają do kontaktu przez e-dziennik czy konsultacji indywidualnych. Problem w tym, że rodzice również mają swoje obowiązki zawodowe. „Mam brać urlop, żeby porozmawiać z wychowawcą?” Dla wielu rodzin zebranie o godzinie 14 czy 15 jest praktycznie niemożliwe do pogodzenia z pracą. – Pracuję do 16:30. Mój mąż jeszcze dłużej. Jeśli wywiadówka będzie o 14:30, to co mam zrobić? Brać urlop za każdym razem? Tłumaczyć szefowi, że muszę wyjść, bo szkoła nie organizuje spotkań po południu? To jest po prostu kpina z pracujących rodziców – mówi Marta, mama uczennicy z trzeciej klasy szkoły podstawowej. Podobne komentarze pojawiają się również w mediach społecznościowych. Rodzice zwracają uwagę, że szkoła oczekuje ich obecności, ale jednocześnie proponuje godziny, w których większość osób jest jeszcze w pracy. – Nie każdy pracuje zdalnie albo ma elastyczne godziny. Są ludzie, którzy stoją przy kasie, pracują na produkcji, prowadzą autobusy czy przyjmują pacjentów. Nie da się po prostu wyjść godzinę wcześniej – dodaje Marta. „Nauczyciele też mają prawo do życia po pracy” Nie wszyscy rodzice patrzą jednak na sprawę w ten sam sposób. – Sama pracuję w biurze i jeśli potrzebuję załatwić coś w urzędzie albo pójść do lekarza, muszę wziąć wolne albo odrobić godziny. Dlaczego nauczyciele mieliby regularnie zostawać w pracy do 18 czy 19? Oni też mają dzieci, rodziny i swoje życie – mówi Paulina, mama dwóch chłopców w wieku 9 i 12 lat. Jej zdaniem problem nie wynika ze złej woli nauczycieli. – Mam wrażenie, że od szkoły oczekuje się dostępności praktycznie przez całą dobę. E-dziennik wieczorem, wiadomości w weekend, zebrania po godzinach. To też nie jest zdrowe. Eksperci od rynku pracy zwracają uwagę, że zgodnie z przepisami każdy pracownik ma określony czas pracy, a wykonywanie obowiązków poza nim powinno być odpowiednio rozliczane. Nauczyciele od lat podnoszą, że zebrania z rodzicami często odbywają się kosztem ich czasu prywatnego. Szkoła i rodzice mają ten sam problem Być może największym paradoksem tej dyskusji jest to, że obie strony mówią właściwie o tym samym. – Jestem mamą czwartoklasisty i jednocześnie kierowniczką sklepu. Doskonale rozumiem nauczycieli, bo sama nie lubię zostawać po godzinach. Ale rozumiem też rodziców, którzy nie mogą pojawić się o 15. Może, zamiast przerzucać się argumentami, trzeba po prostu znaleźć nowe rozwiązanie? Jedno zebranie stacjonarne, drugie online albo więcej indywidualnych konsultacji – proponuje Agnieszka. I właśnie takie pomysły pojawiają się coraz częściej. Część szkół organizuje konsultacje w różnych godzinach, inne umożliwiają rozmowy online lub wydłużają dostępność wychowawców w wybrane dni. W końcu ani rodzice nie chcą zaniedbywać pracy, ani nauczyciele nie chcą spędzać kolejnych wieczorów w szkole. Spór o zebrania do godziny 15 pokazuje coś jeszcze. Dzisiejszy świat pracy zmienił się tak bardzo, że rozwiązania, które jeszcze kilkanaście lat temu wydawały się oczywiste, przestają pasować do rzeczywistości. A znalezienie kompromisu może być trudniejsze, niż wydaje się na pierwszy rzut oka. Zobacz także: Nauczyciele zapowiadają strajk. Rodzice mają dość: „Niech pracują też w wakacje. My musimy uczyć dzieci, żeby coś umiały”
Chłopiec wrócił z urodzin kolegi. „Nawet pizzy nie było. Reakcja matki jubilata mnie poraziła”
„Kiedy mój syn wrócił z urodzin i powiedział, że jadł tylko chipsy i paluszki, myślałam, że żartuje. Przecież to były urodziny sześciolatka! Zapytałam, czy był chociaż tort, odpowiedział tylko: 'Nie, ale były wafelki'. Wtedy naprawdę zrobiło mi się przykro” – pisze nasza czytelniczka.
Urodziny dzieci potrafią być tematem wielu rodzinnych dyskusji. Jedni rodzice organizują wielkie przyjęcia z animatorem, salą zabaw i wymyślnym menu. Inni stawiają na kameralne spotkanie w domu i prosty poczęstunek. Gdzie jednak jest granica między skromnością a oszczędzaniem kosztem dzieci? Zdaniem naszej czytelniczki mama jubilata przesadziła. „Wrócił głodny i zapytał, czy mogę zrobić mu kanapkę” Dzień dobry, mój syn Franek ma prawie sześć lat i od września idzie do zerówki. W przedszkolu bardzo zżył się z grupą, więc kiedy dostał zaproszenie na urodziny jednego z kolegów, był zachwycony. Przez kilka dni wybierał prezent, pytał, kiedy w końcu będzie sobota, i nie mógł się doczekać spotkania z dziećmi. To były urodziny organizowane w domu. Nie oczekiwałam żadnych cudów. Naprawdę nie chodzi o to, żeby ktoś wydawał fortunę na przyjęcie dla sześciolatków. Wiem, że wszystko jest dziś drogie, a każdy rodzic ma inne możliwości. Uważam jednak, że jeśli zaprasza się dzieci na kilka godzin, to wypada zadbać o coś więcej niż postawić na stole miskę chipsów. Kiedy odebrałam Franka, od razu zauważyłam, że jest jakiś markotny. Myślałam, że pokłócił się z kolegami albo coś mu nie wyszło podczas zabawy. W domu pierwsze, co zrobił, to poprosił o jedzenie. Zapytałam, czy na urodzinach nie było pizzy. Powiedział, że nie. Były paluszki, chipsy, ciasteczka i jakieś przekąski. Dzieci dostały też napoje, ale nie było żadnego normalnego posiłku. Przyznam, że byłam zaskoczona. Przecież dzieci w tym wieku są cały czas w ruchu. Biegają, bawią się, skaczą. Kilka godzin na samych przekąskach to naprawdę niewiele. „Nie chodziło o luksusy, tylko o zwykłą pizzę” Najbardziej zdziwiło mnie to, że mama jubilata wcale nie jest osobą, której nie stać na takie rzeczy. Nie zaglądam nikomu do portfela, ale widzę, jak żyją inni ludzie. Wiem, że niedawno robiła generalny remont mieszkania, regularnie kupuje drogie rzeczy, a na paznokcie chodzi co dwa tygodnie jak w zegarku. Nie oceniam ludzi, ale myślałam: naprawdę nie można było raz wydać tych kilkudziesięciu złotych na pizzę dla dzieci? Nie mówię o cateringu, słodkim stole i dekoracjach z internetu. Pizza i zwykły tort z cukierni naprawdę nie są jakimś luksusem. Dzieci nie potrzebują wymyślnych atrakcji. One chcą zdmuchnąć świeczki, zjeść kawałek tortu i dostać kawałek pizzy. Nie chciałam robić awantury. Zadzwoniłam do niej spokojnie, bo zwyczajnie chciałam zrozumieć, jak to wyglądało. Powiedziałam, że Franek wrócił głodny i że może warto było przygotować coś bardziej konkretnego. Jej reakcja kompletnie mnie zaskoczyła. Powiedziała, że jestem roszczeniowa, że powinnam się cieszyć, że w ogóle zaprosiła moje dziecko, i że nie będzie wydawać pieniędzy tylko dlatego, że inni rodzice mają takie oczekiwania. Było mi przykro. Nie chodziło mi o to, żeby ją zaatakować. Po prostu pomyślałam, że przyjęcie dla dzieci powinno być przede wszystkim dla dzieci. Może faktycznie każdy ma inne podejście? Ale ja na pewno bym nie pozwoliła, żeby jakieś dziecko wyszło głodne z urodzin mojego syna. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Nie ma jednego przepisu na organizację kinderbalu. Dla jednych rodzin najważniejsza będzie zabawa, dla innych poczęstunek, a jeszcze inni zdecydują się na huczne przyjęcie z prezencikami dla gości. Warto pamiętać, że rodzice mają różne możliwości finansowe i różne podejście do takich okazji. Z drugiej strony zaproszenie grupy dzieci na kilka godzin wiąże się z pewną odpowiedzialnością. Nawet skromne przyjęcie w mieszkaniu nie musi oznaczać dużych wydatków, ale dobrze zadbać o podstawowe potrzeby małych gości – zwłaszcza o to, żeby po intensywnej zabawie nie wracali do domu głodni. W tej historii trudno ocenić, co dokładnie wydarzyło się podczas urodzin. Być może mama jubilata miała swoje powody, by zorganizować przyjęcie właśnie w taki sposób. Jedno jest pewne – warto rozmawiać, ale też pamiętać, że dziecięce urodziny mają przede wszystkim sprawić radość najmłodszym. Czytaj także: Zrobiła dziecku skromne urodziny w domu. „Oluś się popłakał. Goście to same snoby”
Pozwala synowi chodzić w sukienkach i bawić się lalkami. „Po tym, co zrobili dziadkowie, już nigdy nie zobaczą wnuka”
„Mój syn wrócił z wakacji od dziadków jakiś... inny. Cichszy? Niewidzialny? Jakby zgasła w nim jakaś iskierka. Po krótkiej rozmowie zrozumiałam, że ktoś właśnie odebrał mojemu pięcioletniemu dziecku coś znacznie ważniejszego niż zwykłą sukienkę” – pisze nasza czytelniczka.
Ustalmy coś na wstępie: ubrania nie mają płci. Podobnie jak zabawki, szkolne zeszyty, kubeczki, talerzyki czy inne przedmioty. Choć przez lata wmawiano nam, że niebieski jest dla chłopców, a różowy dla dziewczynek, dzisiejsi rodzice z dumą wyłamują się z krzywdzących schematów. Niestety, wciąż nie wszyscy potrafią to zaakceptować, o czym przekonała się Sandra. „Spakowałam sukienkę razem z ubraniami” Dzień dobry, mam troje dzieci. Dwie starsze córki i pięcioletniego syna, który jest oczkiem w głowie całej naszej rodziny. Dziewczynki od kilku lat uwielbiają „Krainę Lodu”, więc trudno się dziwić, że ich młodszy brat również zna wszystkie piosenki na pamięć. Kiedy w domu leci „Mam tę moc”, cała trójka śpiewa razem i nikt nie zastanawia się, kto powinien być Elsą, Anną czy Olafem. Kilka miesięcy temu syn powiedział, że marzy o sukience Elsy. Nie o sukience „dla dziewczynek”, tylko o stroju swojej ulubionej bohaterki. Założył ją kilka razy w domu, biegał po salonie, udawał, że rzuca śnieżne zaklęcia i świetnie się bawił z siostrami. Co roku dzieci spędzają dwa tygodnie u moich teściów na Mazurach. Mają tam dom z ogrodem, jezioro niedaleko i zawsze wracają zachwycone. Pakując walizki na tegoroczny wyjazd, wrzuciłam do środka także sukienkę Elsy. Wiedziałam, że syn lubi się w nią przebierać, więc nie widziałam powodu, żeby mu tego zabraniać. Nie przyszło mi nawet do głowy, że właśnie ta jedna rzecz wywoła taką awanturę. „Babcia mówi, że to dla bab” Dzieciaki były u dziadków dwa tygodnie. Już przez telefon czułam, że z moim synem jest coś nie tak, ale on sam nie pisnął nawet słowa, a teściowa uznała, że mi się wydaje. Po powrocie do domu od razu zauważyłam, że w walizce nie ma stroju Elsy. Zadzwoniłam do teściowej z pytaniem, gdzie jest sukienka. Czy może się gdzieś zawieruszyła albo została w praniu. Teściowa spokojnym tonem oznajmiła, że oddała sukienkę wnuczce sąsiadki, bo „i tak bardziej jej się przyda”. Na początku myślałam, że to jakiś żart i trochę mnie zatkało. Teściowa dodała wtedy: – Chłopak nie będzie chodził po moim domu w sukience. To jest wstyd. Zamarłam, a po chwili po prostu się rozłączyłam. Zapytałam o to synka. Powiedział mi, że babcia śmiała się, kiedy chciał włożyć sukienkę, a potem powiedziała, że „księżniczki są dla dziewczynek”. Czułam, że próbuje być twardy, ale wieczorem długo płakał. Nie dlatego, że stracił ulubione przebranie. Dlatego, że ktoś, kogo bardzo kochał, dał mu do zrozumienia, że z nim jest coś nie tak. „Nie chodzi o sukienkę” Teściowie dzwonią do nas od kilku dni. Mówią, że przesadzam, że robię awanturę o kawałek materiału. Tylko że dla mnie to nigdy nie była awantura o sukienkę. To była awantura o szacunek do mojego dziecka. Nikt nie miał prawa zabierać jego rzeczy, wyśmiewać go ani zawstydzać tylko dlatego, że bawi się inaczej, niż oczekuje starsze pokolenie. Powiedziałam teściom, że dopóki nie zrozumieją, dlaczego zrobili mu krzywdę, nie zostawię u nich dzieci bez opieki. Właściwie w ogóle nie zostawię. Nie dlatego, że chcę ich ukarać. Po prostu moim obowiązkiem, jako matki, jest chronić syna. Jeżeli dziś pozwolę komuś wmówić mu, że jest „gorszy”, bo lubi Elsę, jutro ktoś inny powie mu, że nie może być sobą z kolejnego równie absurdalnego powodu. Na to po prostu nie ma mojej zgody. Komentarz redakcji Dzieci w wieku przedszkolnym bardzo często bawią się w odgrywanie ról i przebieranie za ulubionych bohaterów. Psychologowie podkreślają, że takie zabawy rozwijają wyobraźnię, kreatywność, empatię i kompetencje społeczne. Sam wybór zabawki, koloru czy przebrania nie pozwala wyciągać wniosków na temat przyszłości dziecka ani jego tożsamości. Coraz więcej specjalistów zwraca też uwagę, że przypisywanie zabawek czy ubrań wyłącznie do jednej płci może niepotrzebnie ograniczać dziecięcą swobodę i sprawiać, że dziecko zaczyna odczuwać wstyd z powodu swoich zainteresowań. Rolą dorosłych jest zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa i akceptacji. To właśnie ono buduje zdrowe poczucie własnej wartości – znacznie bardziej niż to, czy kilkuletni chłopiec wybierze strój Elsy, superbohatera czy strażaka. Zobacz także: Babcia załamana ubiorem 2-letniego wnuka na chrzest. „Synowa zamówiła jakiś badziew na Temu. Ze wstydu chciałam uciec z kościoła” „Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes” Dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. „Teściowie wolą jechać do Egiptu, a chciałam im nawet zapłacić”
Hybrid parenting to nowy trend wśród rodziców. Mają dość „bezstresowego wychowania”
Jeszcze kilka lat temu wielu rodziców zachwycało się gentle parenting. Dziś coraz częściej słychać jednak, że sama empatia nie wystarcza. Na popularności zyskuje hybrydowe rodzicielstwo – podejście, które łączy bliskość z dzieckiem z jasnymi zasadami i konsekwencją. Na czym polega ten trend i dlaczego zdobywa coraz więcej zwolenników?
Hybrydowe rodzicielstwo (ang. hybrid parenting) to styl wychowania, który łączy elementy różnych podejść do rodzicielstwa. Najwięcej czerpie z gentle parenting, czyli rodzicielstwa opartego na szacunku i empatii, ale uzupełnia je o coś, czego – zdaniem wielu rodziców i specjalistów – zaczęło brakować: wyraźne granice, konsekwencję i odpowiedzialność za własne zachowanie. W praktyce oznacza to, że rodzic nie ignoruje emocji dziecka i nie zawstydza go za płacz czy złość. Jednocześnie nie wycofuje się z wcześniej ustalonych zasad tylko dlatego, że dziecko protestuje. Zamiast mówić: „Nie płacz”, powie raczej: „Widzę, że jesteś rozczarowany. Rozumiem to, ale dziś czas przed ekranem już się skończył”. To właśnie połączenie empatii z konsekwencją sprawia, że coraz więcej ekspertów określa hybrydowe rodzicielstwo jako bardziej realistyczne podejście do wychowania. Skąd pochodzi termin „hybrydowe rodzicielstwo”? Choć o hybrydowym rodzicielstwie zrobiło się głośno dopiero w 2026 roku, nie jest to zupełnie nowa filozofia wychowania. Sam termin zaczął pojawiać się w zagranicznych mediach parentingowych jako odpowiedź na dyskusję wokół łagodnego rodzicielstwa, utożsamianego czasem z tzw. bezstresowym wychowaniem. Coraz więcej rodziców przyznawało, że chcą wychowywać dzieci z szacunkiem, ale jednocześnie potrzebują zasad, które będą działały w codziennym życiu. Nie ma jednej osoby, którą można uznać za twórcę tego trendu. Do jego popularyzacji przyczynili się jednak specjaliści zajmujący się zdrowiem psychicznym dzieci i rodzin. Psychoterapeuta David Bruce zwraca uwagę, że gentle parenting bywa błędnie rozumiane jako zgoda na wszystko, przez co rodzice wpadają w niekończące się negocjacje z dziećmi. Z kolei psycholożka kliniczna Emily Guarnotta podkreśla, że można jednocześnie uznawać emocje dziecka i konsekwentnie przestrzegać ustalonych zasad. Na czym polega hybrydowe rodzicielstwo? Rodzice stosujący hybrid parenting nie rezygnują z rozmowy i empatii, ale pamiętają, że dzieci potrzebują również przewidywalności i poczucia bezpieczeństwa. Dlatego w domu obowiązują jasne reguły, których wszyscy się trzymają. Najważniejsze zasady hybrydowego rodzicielstwa to: uznawanie emocji dziecka bez zmieniania wcześniej podjętej decyzji, jasne i proste zasady obowiązujące wszystkich domowników, naturalne lub logiczne konsekwencje zamiast surowych kar, spokojna komunikacja bez długich negocjacji, dostosowanie oczekiwań do wieku i możliwości dziecka, elastyczność wtedy, gdy sytuacja naprawdę tego wymaga. To podejście przypomina autorytatywny styl wychowania, który od lat jest uznawany przez psychologów za jeden z najbardziej korzystnych dla rozwoju dziecka. Rodzic jest ciepły i wspierający, ale jednocześnie pozostaje przewodnikiem, który wyznacza granice. Jakie są zalety hybrydowego rodzicielstwa? Zwolennicy tego podejścia podkreślają, że dzieci uczą się nie tylko rozpoznawania własnych emocji, ale również odpowiedzialności za swoje decyzje. Wiedzą, że mają prawo czuć złość czy frustrację, jednak emocje nie zmieniają obowiązujących zasad. Hybrydowe rodzicielstwo może także przynieść korzyści całej rodzinie. Jasne reguły ograniczają liczbę codziennych konfliktów, pomagają budować poczucie bezpieczeństwa i zmniejszają stres rodziców. Dzięki temu wychowanie nie opiera się na ciągłych negocjacjach, lecz na przewidywalnych zasadach, które dziecko z czasem zaczyna rozumieć i akceptować. Jak zacząć stawiać dziecku zdrowe granice? Jeśli chcesz wypróbować elementy hybrydowego rodzicielstwa, nie musisz od razu zmieniać całego sposobu wychowania. Wystarczy kilka prostych kroków: wybierz jedną zasadę, której będziecie konsekwentnie przestrzegać, najpierw nazwij emocje dziecka, a dopiero potem przypomnij o ustalonej granicy, unikaj wielominutowych dyskusji na temat każdej decyzji, pozwalaj dziecku ponosić naturalne konsekwencje jego wyborów, sam dawaj przykład spokojnego zachowania i szacunku wobec innych. Dzieci potrzebują nie tylko czułości, ale również dorosłych, którzy potrafią zapewnić im poczucie bezpieczeństwa poprzez jasne reguły. Właśnie dlatego coraz więcej rodziców przekonuje się, że empatia i konsekwencja nie muszą się wykluczać – mogą się wzajemnie uzupełniać. Źródła: parentherald.com, parentingtipspro.com Zobacz także: Jeden styl wychowania pomaga dzieciom z ADHD. Szkoda, że rodzice nie mają o tym pojęcia „Antosiu, widzę Twoją złość. Czy możemy dojść do konsensusu?”. Współcześni rodzice stali się zakładnikami własnych dzieci Te 3 zdania Duńczycy i Finowie powtarzają jak mantrę. Dlatego ich dzieci są najszczęśliwsze
Pracownica sali zabaw „widziała już wszystko”. „Rodzice płacą i zachowują się jak paniska. Jednej matki nigdy nie zapomnę”
„Pracuję w sali zabaw i naprawdę widziałam już różne rzeczy: rodziców, którzy wychodzą na chwilę i zostawiają dziecko na kilka godzin, takich, którzy robią awanturę o każdą złotówkę i takich, którzy uważają, że skoro zapłacili za wejście, to wszystko należy do naszych obowiązków. Jednak jednej sytuacji nie zapomnę nigdy. Do dziś mam przed oczami twarz tego chłopca, który bał się, że mama już nigdy po niego nie wróci” – pisze nasza czytelniczka.
Sale zabaw kojarzą się z beztroską, śmiechem i kolorowymi piłeczkami. Dla ich pracowników to miejsce, w którym każdego dnia spotykają dziesiątki rodziców o bardzo różnych oczekiwaniach. Nasza czytelniczka przekonuje, że niektórzy po przekroczeniu progu sali zachowują się tak, jakby wykupili nie tylko bilet, ale również prawo do zrzucenia całej odpowiedzialności na obsługę. „Niektórzy rodzice mylą salę zabaw z całodobową opieką” Mam 28 lat, sama wychowuję czteroletnią córeczkę i od kilku lat dorabiam w dużej sali zabaw. Lubię tę pracę. Naprawdę. Uwielbiam dzieci i większość rodziców jest bardzo sympatyczna. Problem polega na tym, że wystarczy jedna osoba, żeby zrujnować mi cały dzień. W takich momentach zastanawiam się, dlaczego niektórzy zdecydowali się na dzieci, bo ewidentnie nie powinni ich posiadać. Nie wiem, skąd bierze się przekonanie, że skoro ktoś zapłacił za wejście, to pracownicy mają nagle stać się prywatnymi opiekunami, sprzątaczkami i osobami od rozwiązywania wszystkich problemów. Niektórzy rodzice siadają przy stoliku z kawą, zakładają słuchawki, wpatrują się w telefon i przez trzy godziny ani razu nie sprawdzają, co robi ich dziecko. Okej, przynajmniej są obecni. Bywają też tacy, którzy wychodzą „tylko na chwilę”, nie informując nikogo z obsługi. Szczerze mówiąc, za każdym razem robi mi się wtedy nieswojo, bo to ja muszę potem uspokajać rozhisteryzowane dziecko, które myśli, że mama je zostawiła. „Usłyszałam: »Przecież płacę, to chyba możecie przypilnować«” Bardzo często słyszymy teksty, które chyba już nikogo z naszej załogi nie dziwią: „Może pani go nakarmić?”, „Niech pani go zaprowadzi do toalety”, „Niech pani przypilnuje”. Fakt, jestem od pilnowania, ale to pilnowanie ma też swoje granice. Najbardziej nie lubię jednego zdania: „Przecież płacę”. Tak, płacą. Za wejście na salę zabaw. Nie za indywidualną opiekę nad dzieckiem przez kilka godzin. Jest jednak jedna historia, której chyba nigdy nie zapomnę. To było w wakacje. Na sali bawił się chłopiec, miał pięć lat. Mama przyprowadziła go rano i powiedziała, że usiądzie przy stolikach. Zasady są takie, że powyżej 6. roku życia dzieci mogą już zostać pod naszą opieką, o ile rodzic wypełni stosowne oświadczenie. Przez jakiś czas ta mama siedziała przy stoliku, ale jakoś po kwadransie rozpłynęła się w powietrzu. Nie wzbudziło to od razu naszych podejrzeń. No, nie od razu. Czasem rodzice wychodzą odebrać telefon albo do toalety. Po kwadransie minął kolejny, potem kolejny. Ten chłopiec na szczęście świetnie się bawił, więc nawet nie zauważył, że jego mamy nie ma. Do czasu... Przygotowywaliśmy się do zamknięcia sali, rodzice odbierali starsze dzieci. Była 21 i został już tylko ten chłopiec. Zaczęłam dzwonić do jego mamy, bo ze względów bezpieczeństwa zawsze prosimy rodziców o zostawienie namiarów, nawet jak zostają z dziećmi w sali. Ta kobieta nie odbierała. Ten maluch siedział na ławeczce z plecaczkiem i patrzył w stronę drzwi. Jego mama odebrała dopiero za którymś razem. Wiecie, co usłyszeliśmy? – Ojej... zupełnie mi wyleciało z głowy. Już jadę. Nie przepraszała. Nie spanikowała. Nie zapytała, czy syn się nie bał. Przyjechała po około czterdziestu minutach. Weszła spokojnym krokiem, jakby odbierała paczkę z paczkomatu. To był chyba najsmutniejszy widok, jaki spotkał mnie podczas pracy. Wolę codziennie sprzątać po rodzicach-syfiarzach, niż jeszcze raz musieć patrzeć w oczy dziecka, które myśli, że rodzic o nim zapomniał. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Pracownicy sal zabaw każdego dnia spotykają setki rodzin. Zdecydowana większość wizyt przebiega bez żadnych problemów, jednak pojedyncze sytuacje potrafią na długo zostać w pamięci. Warto pamiętać, że regulaminy takich miejsc zazwyczaj jasno określają zasady opieki nad dziećmi. W wielu salach zabaw odpowiedzialność za dziecko przez cały czas spoczywa na rodzicu lub opiekunie, chyba że dana placówka oferuje odrębną usługę opieki i wyraźnie to zaznacza. Niezależnie od regulaminu jedno pozostaje niezmienne – nawet kilka minut oczekiwania na rodzica może być dla kilkuletniego dziecka bardzo stresującym doświadczeniem. Zobacz także: Dostał nietypowe imię po pradziadku, przez co koledzy mu dokuczają. „Syn mówi, że zniszczyłam mu życie. Ma dopiero 9 lat” W wakacje codziennie podrzuca 8-letnie dziecko sąsiadce. „Ona przecież i tak nie pracuje” Ani jednego gofra i loda przez 2 tygodnie w Krynicy. „Jeszcze nie oszalałam. Dzieci popłaczą i zapomną”
„Chciałam kupić od dzieci lemoniadę, dopóki nie zobaczyłam, o co proszą”. Tak rodzice uczą cwaniactwa?
Za każdym razem, gdy widzi dzieci sprzedające lemoniadę, zatrzymuje się i wrzuca im kilka złotych. Tym razem też chciała zrobić to samo. Podeszła do stolika, spojrzała na kartkę i... cofnęła rękę. Zaczęła się zastanawiać, czy niewinny sposób dorabiania w wakacje nie wszedł na nowy poziom... cwaniactwa. A może to symbol zmieniającego się świata?
Monika czasem kupuje kubeczek lemoniady, czasem wrzuca kilka złotych do skarbonki i idzie dalej, ciesząc się, że może sprawić komuś małą radość. Tym razem, zamiast uśmiechnąć się na widok stoiska dziewczynek sprzedających lemoniadę, poczuła dziwne ukłucie. Niby wszystko wyglądało tak samo jak zawsze, a jednak jeden szczegół całkowicie zmienił odbiór tej sceny. Stolik, cytryny i... płatność BLIK-iem Tę historię opowiedziała mi koleżanka, Monika. Wracała z pracy i po drodze zatrzymała się jeszcze w supermarkecie, żeby zrobić szybkie zakupy. Kiedy wychodziła ze sklepu, zauważyła przy parkingu coś, co latem widzi się dość często: dwie dziewczynki sprzedające lemoniadę. Siedziały przy niewielkim stoliku. Przed nimi stały dzbanki z lemoniadą, obok leżała miska pełna żółtych cytryn, deska i mały nożyk, opakowanie cukru. Pod stołem stało kilka 5-litrowych butelek wody źródlanej. Monika już chciała wrzucić dziewczynkom kilka złotych, ale nie zauważyła skarbonki. Nie było też żadnego słoika czy pudełka, do którego klienci mogliby wrzucać monety. Zamiast tego do stolika przyklejona była kartka: „Domowa lemoniada – 5 zł za kubeczek. Płatność tylko BLIK”. Monika była wzburzona, a w tym jednym słowie – BLIK – dopatrywała się cwaniactwa i wygodnictwa. Sama mam mieszane uczucia. Z jednej strony – czy jest w tym coś złego? Dzieci oferują produkt, podają cenę, ktoś chce kupić, więc płaci. Tak przecież działa świat. Z drugiej – oczekiwanie od klientów płatności na konto to już zupełnie inny poziom biznesu. Czy dzieci uczą się przedsiębiorczości, czy czegoś zupełnie innego? Nie twierdzę, że te dziewczynki zrobiły coś niewłaściwego. Być może to właśnie one wpadły na pomysł, że skoro większość dorosłych płaci dziś telefonem albo zegarkiem, to warto ułatwić klientom życie. Być może płatność BLIK podpowiedzieli rodzice, bo sami od dawna nie noszą przy sobie gotówki. Po wysłuchaniu Moniki zaczęłam się zastanawiać, jak bardzo zmienił się świat dzieci. Coraz częściej uczymy je przedsiębiorczości, zarządzania pieniędzmi i tego, jak zarabiać. To samo w sobie jest przecież wartościowe. Problem pojawia się wtedy, gdy nawet najprostsza dziecięca zabawa zaczyna przypominać miniaturową wersję dorosłego biznesu. Czy stoisko z lemoniadą nie powinno być jednym z tych miejsc, gdzie liczy się miły gest przypadkowego przychodnia, a nie sprawnie zrealizowana transakcja? BLIK jest tylko symbolem Symbolem świata, w którym nawet dziecięce zabawy coraz bardziej przypominają dorosłe życie. Świata, w którym wszystko ma być maksymalnie efektywne, wygodne i dopracowane. Być może za kilka lat nikogo nie zdziwią dzieci sprzedające lemoniadę z terminalem płatniczym albo kodem QR wydrukowanym na eleganckim banerze. To naturalna konsekwencja zmian technologicznych. Tylko czasami zastanawiam się, czy razem z gotówką nie znika coś jeszcze. Jeszcze kilka lat temu dzieci sprzedające lemoniadę kojarzyły mi się z odręcznym cennikiem, słoikiem, do którego można było wrzucić monety, i małymi internetowymi aferkami, czy taka sprzedaż w ogóle jest legalna i higieniczna. Może właśnie dlatego ten niewielki napis „Płatność BLIK” wywołuje takie emocje. Nie dlatego, że sam w sobie jest czymś złym. Po prostu uświadamia nam, jak bardzo zmienia się świat. Zobacz także: Ani jednego gofra i loda przez 2 tygodnie w Krynicy. „Jeszcze nie oszalałam. Dzieci popłaczą i zapomną”
Matka kazała córce wyjmować z krzaków plastikowe butelki. „Dla 50 groszy robi z dziecka śmieciarza”
„Pomyślałam, że dziewczynka zgubiła jakąś zabawkę. Po chwili zobaczyłam, że wyciąga z krzaków pustą butelkę, a jej mama z uśmiechem chowa ją do torby. Kilka minut później dziecko zaglądało do kosza na śmieci. Ludzie przystawali i patrzyli, ale matka zdawała się w ogóle tego nie zauważać” – pisze nasza czytelniczka.
Na nadmorskim deptaku zrobiło się dziwnie cicho. Kilka osób dyskretnie obserwowało kobietę z kilkuletnią córką, inni – speszeni – odwracali wzrok. Ta scena wywołała w naszej czytelniczce mnóstwo emocji. „Mama pokazywała palcem, gdzie są kolejne butelki” Dzień dobry, do dziś jakoś nie mogę się otrząsnąć po tym, co zobaczyłam. Spędzałam z rodziną urlop nad polskim morzem. Był środek dnia, tłumy ludzi spacerowały po deptaku. Kupowaliśmy dzieciom gofry, kiedy moją uwagę zwróciła mniej więcej sześcio- albo siedmioletnia dziewczynka. Najpierw podniosła z ziemi pustą plastikową butelkę. Pomyślałam, że pewnie chce ją wyrzucić do kosza. Po chwili zobaczyłam, że podbiegła do mamy, a ta schowała butelkę do dużej materiałowej torby. Nie wzbudziło to jeszcze moich podejrzeń. Wszystko zmieniło się kilka minut później. Dziewczynka zaczęła rozglądać się dookoła. Zaglądała pod ławki, w krzaki, a później nawet do koszy na śmieci. W pewnym momencie widziałam, jak mama pokazuje jej ręką miejsce obok żywopłotu. Mała pobiegła tam i po chwili wyciągnęła kolejną plastikową butelkę. Później następną. I jeszcze jedną... Najbardziej uderzyło mnie to, że obie wyglądały zupełnie zwyczajnie. Czyste ubrania, markowe sportowe buty, zadbane. Nie sprawiały wrażenia osób, które znalazły się w dramatycznej sytuacji finansowej. Wokół przechodziły dziesiątki ludzi. Niektórzy zwalniali. Inni wymieniali spojrzenia. Kilka osób odwracało głowę z wyraźnym zakłopotaniem. Mama dziewczynki zachowywała się tak, jakby nikogo wokół nie było. „Naprawdę o to chodzi w wychowaniu?” System kaucyjny od miesiący jest na językach wszystkich, ale czegoś takiego to jeszcze nie widziałam. Rozumiem uczenie dzieci, że nie powinno się śmiecić i że warto sprzątać po sobie. Mam jednak wrażenie, że tutaj granica została przekroczona. Mam wrażenie, że ta dziewczynka nie podnosiła tych butelek, żeby robić coś dobrego dla otoczenia. Mama zrobiła z niej małego śmieciarza dla 50 groszy za butelkę. Oczywiście, że śmieciarzom należy się szacunek, nie mam na celu ich obrażać, nic takiego. Ale patrzyłam na to i było mi jej zwyczajnie żal. Nie dlatego, że zbierała śmieci. Dlatego, że robiła to na wyraźne polecenie dorosłego, w miejscu pełnym ludzi, którzy nie potrafili ukryć zdziwienia. Może przesadzam. Może naprawdę jestem przewrażliwiona. Po prostu nie wyobrażam sobie powiedzieć własnemu dziecku: „Idź, zobacz, czy w tamtym koszu nie ma jeszcze jakiejś butelki”. Byłoby mi zwyczajnie wstyd. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Jedna krótka scena nie pozwala poznać całego kontekstu i dlatego trudno jednoznacznie ocenić zachowanie opisane przez naszą czytelniczkę. Nie wiemy, dlaczego mama poprosiła córkę o zbieranie butelek. Być może była to próba pokazania dziecku, że warto dbać o porządek, nie zostawiać śmieci w przestrzeni publicznej i że opakowania objęte systemem kaucyjnym mają wartość. Jednocześnie warto pamiętać, że dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację dorosłych. Jeśli chcemy przekazywać im szacunek do środowiska, dobrze jest robić to w sposób, który nie naraża ich na zawstydzenie czy dyskomfort. Granica między wartościową lekcją odpowiedzialności a sytuacją, która może być dla dziecka trudnym doświadczeniem, nie zawsze jest oczywista i właśnie dlatego takie sceny wywołują tyle emocji. Czytaj także: „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa
Plaga na all inclusive. „To najgorszy typ rodzica. Obserwowałam ich przy basenie. Myśleli, że nikt nie widzi”
„Najpierw myślałam, że to przypadek. Drugiego dnia zobaczyłam to samo przy innym leżaku. Trzeciego dnia zrozumiałam, że niektórzy rodzice robią to zupełnie świadomie. Patrzyłam na nich i naprawdę nie mogłam uwierzyć, że nikomu nie jest głupio” – pisze nasza czytelniczka.
All inclusive kojarzy się z odpoczynkiem, beztroską i chwilą oddechu od codziennych obowiązków. Nasza czytelniczka wróciła jednak z wakacji z jedną refleksją. Jej zdaniem najgorszymi gośćmi w hotelach wcale nie są głośne dzieci. Problemem bywają dorośli, którzy traktują hotelową obsługę jak darmową opiekę. „Na początku nawet im zazdrościłam” Dzień dobry, właśnie wróciliśmy z tygodniowych wakacji all inclusive w Turcji. Byliśmy tam z dwójką dzieci – czteroletnim synem i siedmioletnią córką. Jak każdy rodzic wie, taki wyjazd nie ma wiele wspólnego z prawdziwym odpoczynkiem. Basen, krem z filtrem, ręczniki, przekąski, toaleta, lody, znowu krem, znowu basen. Wieczorem człowiek jest bardziej zmęczony niż po całym dniu pracy. Pierwszego dnia zwróciłam uwagę na pewną rodzinę. Rodzice leżeli na leżakach z drinami, spokojnie rozmawiali i praktycznie się nie ruszali. Pomyślałam nawet, że mają wyjątkowo samodzielne dzieci. Szybko okazało się, że wcale nie o to chodziło. Dzieci tej pary praktycznie od rana do wieczora były przy animatorach. Mini klub otwierał się o konkretnej godzinie i one już czekały pod drzwiami. Rodzice przyprowadzali je zaraz po śniadaniu, znikali na kilka godzin, wracali tylko na obiad, a później znowu oddawali dzieci pod opiekę. Animatorzy organizowali zabawy przy basenie, konkursy, malowanie twarzy i mini disco. To przecież ich praca i nikt nie ma o to pretensji. Problem zaczynał się wtedy, kiedy zajęcia się kończyły. Widziałam, jak animator odprowadzał dzieci do leżaków, a rodzice udawali, że tego nie zauważają. Jedno dziecko przez kilka minut stało obok mamy, która rozmawiała przez telefon. Drugie próbowało zwrócić uwagę taty, a ten machnął ręką i powiedział: „Idź jeszcze się pobaw”. Animator nie był już w pracy. A mimo to został z tym dzieckiem, bo zwyczajnie było mu go szkoda. „Najbardziej zapamiętałam jedną scenę” Któregoś popołudnia siedziałam przy basenie i zobaczyłam chłopca, może pięcioletniego. Przyszedł do rodziców z rysunkiem, który zrobił w mini klubie. Był wyraźnie dumny. Ojciec nawet na niego nie spojrzał. Powiedział tylko: „Połóż gdzieś i idź jeszcze do pani”. To było zdanie, którego chyba długo nie zapomnę. Przecież dzieci nie jadą na wakacje po to, żeby cały dzień spędzać z animatorami. One jadą tam przede wszystkim z rodzicami. A ci rodzice zachowują się, jakby nie mieli dzieci. Nie mam nic przeciwko hotelowym animacjom. Sama zaprowadziłam córkę na warsztaty, bo bardzo chciała zrobić bransoletkę. Została godzinę, wróciła szczęśliwa i opowiadała, co robiła. Różnica polega na tym, że dla nas animatorzy byli atrakcją, a dla niektórych rodziców to sposób na pozbycie się dzieci na większość dnia. Patrzyłam na to przez tydzień i naprawdę zrobiło mi się przykro. Dzieci co chwilę odwracały się w stronę leżaków, szukały wzrokiem mamy albo taty, chciały się pochwalić skokiem do wody czy nowym rysunkiem. Rodzice byli obok, ale tylko fizycznie. Myślami – zupełnie gdzie indziej. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Hotelowe animacje są elementem oferty wielu obiektów i dla wielu dzieci stanowią jedną z największych wakacyjnych atrakcji. Trudno jednak zapominać, że animatorzy nie są opiekunami zastępującymi rodziców przez cały dzień. Dla dziecka najcenniejszym wspomnieniem z wakacji często nie jest konkurs przy basenie czy malowanie twarzy, ale wspólna zabawa z mamą lub tatą. Nawet najlepszy animator nie zastąpi uwagi i czasu, którego najmłodsi tak bardzo potrzebują. Zobacz także: „Zafundowałam 14-letniemu synowi wakacje marzeń w Egipcie. Gdy zobaczyłam, co ten niewdzięcznik robi w pokoju, serce mi pękło” „Cudze dzieci zrujnowały mi urlop. Ich matka chyba myślała, że nikt nie widzi”. To wina „bezstresowego wychowania” Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci”
Nauczycielka: „Drugiego dnia urlopu dostałam SMS-a od matki ucznia. Aż oplułam się kawą mrożoną, gdy zobaczyłam, czego żąda”
Laura leżała przy basenie z kawą mrożoną w ręku. Egipskie słońce, tydzień długo wyczekiwanego urlopu i telefon, który właśnie zawibrował. Po chwili śmiała się już z niedowierzania. Nie dlatego, że wiadomość była zabawna. Dlatego, że czasem w starciu z rodzicami uczniów śmiech to jedyne, co zostało pedagogom.
Moja koleżanka Laura jest nauczycielką języka angielskiego i od kilku lat udziela korepetycji. Ma stałych uczniów, z którymi współpracuje od dawna. Można pomyśleć, że zdążyła ich już poznać, ale nic bardziej mylnego. W czasie swojego urlopu w Egipcie Laura dostała SMS-a od mamy jednego z uczniów. Po wakacjach chłopak idzie do 5 klasy. Kobieta napisała, że wybierają się na zagraniczne wakacje i czy Laura mogłaby przygotować dla jej syna jakieś karty pracy albo rozmówki po angielsku. Tak, żeby mógł sobie trochę poćwiczyć język podczas wyjazdu. – Aż oplułam się kawą – opowiadała mi później. – Nie dlatego, że samo ćwiczenie języka jest złym pomysłem, przecież to mega szansa dla tego dzieciaka. Chodzi o to, że ktoś uznał, że właśnie teraz, kiedy mamy dwa miesiące wakacji, usiądę i przygotuję dodatkowe materiały. Oczywiście za darmo, bo o zapłacie nic nie wspomniała. Zaczęłam się zastanawiać, czy naprawdę coraz częściej zapominamy, że za wykonywaną usługą stoi po prostu człowiek. Bo przecież przygotowanie takich materiałów nie trwa pięciu minut. Trzeba dobrać poziom, wymyślić ćwiczenia, przygotować plik, sprawdzić, czy wszystko ma sens. To normalna praca, a nie zadanie do wykonania na kolanie, w ramach zabicia nudy. Granice zaczęły się rozmywać Mam wrażenie, że smartfony i komunikatory zrobiły nam wszystkim niemałą krzywdę. Skoro można napisać wiadomość o każdej porze, to coraz więcej osób zakłada, że równie szybko można dostać odpowiedź. A jeśli ktoś pracuje „na swoim”, udziela korepetycji, prowadzi firmę albo jest freelancerem, jak Laura, to przecież „na pewno znajdzie chwilę”. Tylko dlaczego miałby ją znaleźć? Urlop nie jest przecież luksusem ani fanaberią. Nie oznacza, że ktoś siedzi znudzony i czeka na kolejne zlecenia, w tym wypadku darmowe. Jest dokładnie tym, czym powinien być – czasem odpoczynku. Oczywiście można powiedzieć, że matka „tylko zapytała”. Jasne. Tylko czy naprawdę chcemy, żeby tak wyglądała rzeczywistość dzisiejszych pedagogów? Żeby rodzice rościli sobie prawo do kontaktu nawet w wakacje, oczekując, że nauczyciel spełni ich absurdalne oczekiwania? Powiedzmy, że Laura miałaby wyjątkowo dobry dzień i przygotowałaby coś na szybko dla tego ucznia. Skoro robi to na wakacjach, co będzie następne? Przecież granica została przekroczona. Nie widzimy w nauczycielach ludzi Zastanawia mnie jeszcze jedna kwestia. Przecież w sieci nie brakuje takich materiałów. Można znaleźć gotowe karty pracy, aplikacje do nauki języka, fiszki czy rozmówki. Naprawdę jest z czego wybierać. A mimo to coraz częściej oczekujemy czegoś przygotowanego specjalnie dla nas. Najlepiej od razu. Najlepiej wtedy, kiedy właśnie przyszło nam to do głowy. Lenistwo? Może to znak czasów. Przyzwyczailiśmy się, że wszystko jest dostępne natychmiast – zakupy przyjadą tego samego dnia, film włączymy jednym kliknięciem, wiadomość wyślemy w sekundę. Tylko że człowiek nie działa jak aplikacja. Nie powinien. Nauczyciel nie powinien być traktowany jak robot, który spełni każdą zachciankę ucznia czy jego rodzica. Przykre, że naprawdę trzeba komuś to tłumaczyć. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Matka obwinia „bezczelną nauczycielkę”. „Syn całe wakacje siedzi z nosem w lekturze, a przecież wystarczy zobaczyć film”
Grzecznie pouczyła obcą matkę w galerii. „Paskudnie mi się dostało. Nie mam dziecka, to nie mogę się wtrącać?”
Jeszcze długo po powrocie do domu nie mogłam się uspokoić. Ręce wciąż lekko mi drżały, a w głowie raz po raz wracał obraz małej dziewczynki stojącej pośrodku galerii. Nie potrafiłam przestać myśleć o jej wielkich, zapłakanych oczach.
Weekendowe zakupy w centrum handlowym. Szukałam lnianej sukienki na wakacje. Nagle usłyszałam płacz. Głośny, rozpaczliwy, taki, którego nie da się pomylić ze zwykłym dziecięcym marudzeniem. Kilka metrów dalej stała kilkuletnia dziewczynka. Twarz miała czerwoną, niemal purpurową, a po policzkach spływały jej wielkie łzy. O coś prosiła mamę, ale nie wiem o co. Właściwie nie było to najważniejsze. Widziałam przede wszystkim dziecko, które nie radziło sobie z ogromnymi emocjami. Jej mama wyglądała na zmęczoną i rozdrażnioną. Zamiast przytulić córkę lub spróbować ją uspokoić, zaczęła jej grozić. Padły słowa, że jeśli dziewczynka natychmiast się nie uspokoi, „dostanie”. Poczułam niepokój. Pomyślałam, że ta mała potrzebuje teraz przede wszystkim bliskości i poczucia bezpieczeństwa. Nie chciałam pouczać, chciałam zareagować Podeszłam spokojnie. Powiedziałam, że dziewczynka najwyraźniej potrzebuje teraz zrozumienia i empatii. Dodałam też, że straszenie laniem nie pomoże, a podniesienie ręki na dziecko jest po prostu przemocą. Bałam się reagować, ale czułam, że nie mogę postąpić inaczej. Nie liczyłam na podziękowania, ale nie spodziewałam się takiej reakcji. Matka od razu zaatakowała mnie słowami, że nie mam prawa oceniać tego, jak wychowuje córkę, i że powinnam zająć się własnymi dziećmi. Zgodnie z prawdą odpowiedziałam, że ich nie mam. To rozwścieczyło ją jeszcze bardziej. Jakby brak własnych dzieci odbierał człowiekowi prawo do troski o cudze. Czy tylko rodzice mogą stanąć po stronie dziecka? Od tamtej chwili często wracam myślami do tej sceny. Zastanawiam się, skąd bierze się przekonanie, że o dzieciach mogą wypowiadać się wyłącznie rodzice. Czy naprawdę trzeba mieć własne potomstwo, by wiedzieć, że przestraszone dziecko potrzebuje wsparcia? Czy trzeba być mamą lub tatą, by rozumieć, że groźby i strach nie uczą szacunku? Nie uważam, że każdy przechodzień powinien komentować każdą decyzję rodzica. Każdy ma prawo do gorszego dnia, zmęczenia czy błędów. Są jednak sytuacje, w których milczenie staje się cichą zgodą. Odpowiedzialność nas wszystkich Być może moje słowa niczego wtedy nie zmieniły. Wierzę jednak, że warto reagować spokojnie i z szacunkiem, gdy widzimy dziecko, które doświadcza strachu lub upokorzenia. Dobro dzieci nie jest wyłącznie sprawą rodziny. To odpowiedzialność, którą wszyscy w pewnym stopniu ponosimy. Nie trzeba być rodzicem, by to dostrzec. Wystarczy pozostać uważnym człowiekiem. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok”
Mieszka na zamkniętym osiedlu. „Codziennie o 22:00 widzę, co robią te dzieci. Nowobogaccy jak zwykle dają popis”
Kiedy usłyszałam od koleżanki, co codziennie wieczorem obserwuje z okna swojego mieszkania, byłam przekonana, że opowie mi o czymś naprawdę niebezpiecznym. Okazało się, że to, co dla niej było dowodem na fatalne wychowanie i lekkomyślność rodziców, dla mnie było symbolem beztroski i naprawdę udanych wakacji.
Wystarczyło kilka minut rozmowy, żebyśmy odkryły, jak różne mamy wspomnienia z dzieciństwa i jak zupełnie inaczej patrzymy na to samo zjawisko. „Przecież jest 22:00. Gdzie są ci rodzice?” Ewelina mieszka na nowym, zamkniętym osiedlu. Takim z ogromnym placem zabaw, plenerową siłownią, wybiegiem dla psów i wewnętrznym dziedzińcem, na którym latem życie toczy się niemal do północy. Kilka dni temu zadzwoniła do mnie wyraźnie poruszona. – Codziennie, nawet o 22, słyszę wrzaski tych dzieciaków. Jeżdżą na hulajnogach, biegają, śmieją się, krzyczą. I wiesz, co jest najgorsze? Że wśród nich są nawet sześciolatki. Rodziców prawie nie widać. Czasem ktoś spojrzy z balkonu, czasem przejdzie przez dziedziniec, ale poza tym dzieci są same. Naprawdę nie rozumiem, jak można na to pozwalać. Po czym dodała: – To chyba taki pokaz nowobogackiego podejścia. Kupili mieszkanie na zamkniętym osiedlu, więc myślą, że dzieci mogą robić wszystko i o każdej porze. Przyznam, że przez chwilę próbowałam spojrzeć na sytuację jej oczami. Rzeczywiście, dziś świat wygląda inaczej niż 20, 30 lat temu. Rodzice są bardziej świadomi zagrożeń, więcej mówi się o bezpieczeństwie i trudno się dziwić, że sześciolatek bawiący się sam późnym wieczorem może budzić niepokój. Nasza rozmowa szybko jednak skręciła w zupełnie innym kierunku. A może po prostu pamiętamy zupełnie inne wakacje? Kiedy Ewelina opowiadała o tym, że po wieczorynce musiała myć zęby i iść spać, nawet latem, uśmiechnęłam się. Bo moje wakacje wyglądały zupełnie inaczej. Pamiętam długie letnie wieczory, kiedy z grupą dzieci z osiedla graliśmy w chowanego, jeździliśmy na rowerach i wracaliśmy do domu dopiero wtedy, gdy robiło się ciemno albo mama wołała z balkonu. Nikt nie sprawdzał co pięć minut, gdzie jesteśmy. Nikt nie organizował każdej minuty dnia. Wakacje miały smak beztroski i lodów-pałeczek za 40 groszy. Właśnie dlatego nie potrafiłam jednoznacznie przyznać Ewelinie racji. Bo czy naprawdę problemem jest to, że dzieci o 22 jeszcze się bawią? A może to ta społeczna niechęć do dzieci, która objawia się nawet w takich sytuacjach? Między beztroską a komfortem doroslych Coraz częściej słyszymy, że dzieciaki przeszkadzają. Są za głośne na plaży, zbyt żywiołowe w restauracji, męczą pasażerów w samolocie, zakłócają spokój w hotelu. Powstają kolejne strefy i obiekty „tylko dla dorosłych”, a internet regularnie rozgrzewają dyskusje o tym, że dzieci powinny być „niewidoczne i niesłyszalne”. Tylko gdzie właściwie przebiega granica? Oczywiście rodzice mają obowiązek reagować wtedy, gdy dziecko przeszkadza innym albo zachowuje się niebezpiecznie. Ale czy naprawdę chcemy świata, w którym dzieci będą mogły być dziećmi wyłącznie we własnym pokoju albo na specjalnie wyznaczonym placu zabaw? A nie, wróć, nawet na osiedlowym placu zabaw zaczynają przeszkadzać... Wakacje od zawsze kojarzyły się z bieganiem do późnego wieczora, głośnym śmiechem i spontaniczną zabawą. Jeśli odbierzemy dzieciom także to, zostanie im głównie ekran telefonu i kolejne zajęcia zorganizowane przez dorosłych. Może więc, zamiast odruchowo oburzać się na każdy dziecięcy okrzyk dochodzący z podwórka, warto zadać sobie inne pytanie. Czy naprawdę przeszkadzają nam dzieci? A może coraz trudniej akceptujemy to, że świat nie został stworzony wyłącznie z myślą o ciszy, porządku i komforcie dorosłych? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Cudze dzieci zrujnowały mi urlop. Ich matka chyba myślała, że nikt nie widzi”. To wina „bezstresowego wychowania” Niecodzienna scena w gdańskiej restauracji. „Ludzie odwracali głowy na widok tej matki z 10-latkiem” „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa
„Cudze dzieci zrujnowały mi urlop. Ich matka chyba myślała, że nikt nie widzi”. To wina „bezstresowego wychowania”
Jak co roku kilka dni wakacji spędziłam nad Bałtykiem, w Trójmieście. Słońce (chociaż czasem za chmurami), szum fal i ten moment, kiedy człowiek w końcu zwalnia. A potem wystarczyło kilkanaście minut, żebym zrozumiała, dlaczego coraz więcej osób mówi, że na wakacjach najbardziej męczą ich... dzieci. Tylko czy to na pewno chodzi o nie?
Plaża była pełna ludzi. Rodziny z maluchami, seniorzy, młodzi, grupy znajomych. Typowy letni dzień nad morzem. Kilka metrów ode mnie bawiło się rodzeństwo – dzieciaki miały nie więcej niż 7 lat. Początkowo nie zwracałam na nie większej uwagi. Dzieci, jak to dzieci, korzystały z wakacji. Nawet trochę im zazdrościłam tej beztroski! Problem zaczął się chwilę później. Najpierw zaczęły przebiegać przez rozłożone ręczniki, sypiąc ludzi piaskiem. Potem jedno z nich kilka razy prawie nadepnęło na czyjeś rzeczy. Po chwili piłka, którą się bawiły, trafiła w książkę starszej pani na leżaku. Te dzieci były dosłownie wszędzie. Ich mama siedziała kilka metrów dalej. Przeglądała telefon. Od czasu do czasu podnosiła głowę, rzucała krótkie: „Uważajcie” i po sekundzie znowu znikała w wirtualnym świecie. Inni plażowicze zaczęli wymieniać między sobą porozumiewawcze spojrzenia, a ta kobieta zachowywała się tak, jakby nic się nie działo. Jakby naprawdę wierzyła, że nikt nie widzi tego, co robią jej dzieci. A przecież widzieli wszyscy. Dzieci, którym dorośli nie stawiają granic Kiedy słyszę, że „dzisiejsze dzieci są niewychowane”, zawsze mam mieszane uczucia. Bo czy naprawdę kilkuletnie dziecko samo z siebie wie, że nie powinno przebiegać przez cudzy ręcznik? Że piasek wsypany komuś do torby nie jest śmiesznym żartem? Że obca osoba też ma prawo spokojnie odpocząć? Nie. Dziecko dopiero poznaje świat. Uczy się, że nie kręci się on wokół niego. Że jego wolność kończy się tam, gdzie zaczyna się komfort drugiego człowieka. Ale tego nie nauczy się samo. To zadanie rodzica. Mam wrażenie, że gdzieś po drodze zaczęliśmy mylić bezstresowe wychowanie i szacunek do autonomii i emocji dziecka z całkowitym brakiem granic. Jakby zwrócenie dziecku uwagi było czymś złym. Jakby konkretne powiedzenie: „Nie rób tak” i wyjaśnienie powodu oznaczało odbieranie mu dzieciństwa. A przecież można wychowywać z szacunkiem i jednocześnie uczyć zasad. Jedno drugiego naprawdę nie wyklucza, o czym rodzice zdają się zapominać. Może źle kierujemy swoją złość? Słyszymy o restauracjach, hotelach czy strefach przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych. W internecie regularnie wybuchają dyskusje o płaczących dzieciach w samolotach, hałasie na plażach czy bieganiu po restauracjach. Mam wrażenie, że bardzo łatwo obwiniamy dzieci. Za łatwo. Jasne: to dzieciaki krzyczą, biegają i, co tu dużo mówić, przeszkadzają. Sęk w tym, że dzieci zachowują się tak, jak pozwalają im dorośli. To rodzic decyduje, czy zareaguje, gdy jego dziecko obsypuje piaskiem obcych ludzi. To rodzic pokazuje, że po nieudanej zabawie warto przeprosić. To rodzic tłumaczy, że plaża jest wspólna i każdy ma prawo czuć się na niej dobrze. Nie oczekuję, że dzieci będą siedzieć nieruchomo pod parasolem i przez osiem godzin czytać książki. Wakacje są od zabawy, śmiechu i biegania. Dzieci mają do tego pełne prawo. Ale jednocześnie rodzice mają obowiązek uczyć je, że wokół są inni ludzie. Chyba właśnie tego najbardziej mi zabrakło tamtego dnia nad Bałtykiem. Nie ciszy. Nie spokoju. Tylko jednego dorosłego, który na chwilę odłoży telefon, spojrzy na swoje dzieci i da im lekcję uważności na drugiego człowieka. Czytaj także: Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok” Matka obwinia „bezczelną nauczycielkę”. „Syn całe wakacje siedzi z nosem w lekturze, a przecież wystarczy zobaczyć film” „To miały być włoskie wakacje życia i urlop od dzieci. Gdy mąż zamiast zabytków zaczął podziwiać wdzięki animatorki, odpłaciłam mu z nawiązką”
12-latka chciała dorobić w wakacje. „Z czarnego BMW wysiadł mężczyzna. Majka musiała zwijać interes”
12-letnia Maja postanowiła, że w te wakacje sama uzbiera pieniądze na prezent dla mamy. Przygotowała prostą ofertę i cierpliwie czekała na pierwszych klientów. Nie przypuszczała jednak, że jeden z nich sprawi, iż jej wakacyjny biznes zamknie się szybciej, niż zdąży się na dobre rozkręcić.
Kilka dni temu spotkałam się z koleżanką, której córka właśnie skończyła 12 lat. Rozmowa zeszła na wakacje i dziecięce pomysły na zarabianie własnych pieniędzy. Wtedy usłyszałam historię Mai. – Wiesz, byłam z niej dumna już wtedy, gdy zobaczyłam tę kartkę – powiedziała. – Ale to, co wydarzyło się później, przerosło moje wyobrażenia. Przyznam, że długo nie mogłam przestać o tym myśleć. Maja chciała sama kupić mamie prezent Kilka tygodni wcześniej podczas zakupów mama Mai zatrzymała się przy witrynie z biżuterią. Przez chwilę oglądała delikatną srebrną bransoletkę. – Śliczna, ale szkoda pieniędzy – powiedziała i poszła dalej. Maja zapamiętała ten moment. Na początku wakacji wyciągnęła z garażu odkurzacz samochodowy, kilka ściereczek z mikrofibry i płyn do kokpitu. Na kawałku kartonu napisała: „Czyszczę samochody w środku – 30 zł. Zbieram na prezent dla mamy”. Kartkę postawiła przy bramie i usiadła na składanym krzesełku. Przez kilkanaście minut nic się nie działo. Podjechało czarne BMW Po południu przed domem zatrzymało się czarne BMW. Za kierownicą siedział mężczyzna, którego Maja kojarzyła z osiedla. – To ty prowadzisz ten biznes? – zapytał z uśmiechem. – Tak. Mogę odkurzyć, wyczyścić plastiki i szyby od środka. – To działaj. Dziewczynka zabrała się do pracy z ogromnym zaangażowaniem. Odkurzyła każdy zakamarek, wyczyściła schowki, uchwyty na kubki i bagażnik. Gdy skończyła, samochód wyglądał jak nowy. – Świetna robota – powiedział mężczyzna, wręczając jej umówione 30 zł. – Powodzenia. Maja była przekonana, że na tym historia się kończy. Myliła się. Jeden wpis wystarczył Jeszcze tego samego wieczoru mężczyzna opisał całą sytuację na osiedlowej grupie na Facebooku. Napisał, że dawno nie spotkał dziecka, które zamiast prosić rodziców o pieniądze, postanowiło uczciwie na nie zapracować. Do posta dołączył zdjęcie kartki Mai – wcześniej zapytał o zgodę jej rodziców, którzy cały czas czuwali nad biznesem córki. Nazajutrz od rana przed domem zaczęły zatrzymywać się kolejne samochody. Najpierw sąsiad z naprzeciwka. Potem młode małżeństwo z końca ulicy. Po południu przyjechał nawet znajomy mężczyzny z czarnego BMW. Przez trzy dni Maja praktycznie nie schodziła z podjazdu. Wieczorami liczyła zarobione pieniądze, a mama tylko się uśmiechała, widząc jej zapał. „To najlepsza reklama, jaką mogłaś dostać” Kilka dni później przed domem znów zatrzymało się to samo czarne BMW. Mężczyzna wysiadł z auta z bukietem polnych kwiatów. – To dla mamy naszej przedsiębiorczyni – powiedział z uśmiechem. – Bransoletkę córka kupi już sama. Ja chciałem tylko pogratulować, że wychowujecie tak pracowitą dziewczynę. Maja rzeczywiście kilka dni później wróciła z galerii z niewielkim pudełeczkiem. Tym razem zapłaciła za nie wyłącznie z własnych pieniędzy. – Wiesz, co powiedziała mi później? – zapytała na koniec moja koleżanka. – Że najbardziej cieszy ją nie sama bransoletka, tylko to, że mama będzie mogła powiedzieć wszystkim, iż dostała prezent kupiony za pieniądze, które córka sama zarobiła. I chyba właśnie dlatego ta historia została ze mną na dłużej. Czytaj też: Dostała zaproszenie na wesele bez dzieci. „Niech mi para młoda zapłaci za nianię. Jak nie, to pójdę, ale z pustą kopertą”
„Nie zdarzyło mi się podejść do rodzica i spytać, czy mogę pogłaskać dziecko”. Trenerka psów wkłada kij w mrowisko
Cieszy mnie, że tak jak w końcu zauważa się podmiotowość dziecka, tak i o psach mówi się z coraz większą czułością. I dziecko, i pies, to istoty żywe, które potrzebują granic, które zapewnią im bezpieczeństwo. Niestety wciąż nie wszyscy to rozumieją.
W dzisiejszych czasach wielu rodziców uczy dzieci, że przed pogłaskaniem obcego psa trzeba zapytać o zgodę. Okazuje się jednak, że samo pytanie to za mało – równie ważne jest przyjęcie odpowiedzi „nie”. Właśnie o tym przypomniał wpis trenerki psów Agnieszka Kostrzewy, który wywołał gorącą dyskusję w sieci. Krótkie „nie”, które budzi złość Na platformie Threads głos zabrała Agnieszka Kostrzewa, certyfikowana trenerka psów, od lat pracująca ze zwierzętami lękliwymi i z problemami agresji. Opisała sytuacje, z którymi spotyka się regularnie podczas spacerów. „To niesamowite, jaką agresją reagują rodzice z dziećmi, gdy na pytanie >>czy można pogłaskać pieska<< odpowiedź to >>nie<<” – pisze Kostrzewa. Trenerka zauważa, że odmowa bywa odbierana jak osobista zniewaga, a nie zwykłe zadbanie o bezpieczeństwo obu stron, zarówno psa, JAK I dziecka. „Nigdy nie chciałam pogłaskać cudzego dziecka” Największe emocje wzbudziło jednak porównanie, którego użyła autorka wpisu: „Dziwne, ale nigdy nie zdarzyło mi się podejść do rodzica na ulicy i spytać, czy mogę pogłaskać jego dziecko albo wziąć na ręce”. Choć zestawienie psa z dzieckiem może wydawać się prowokacyjne, jego sens jest prosty: zarówno zwierzę, jak i człowiek mają prawo do własnych granic, a opiekun ma prawo ich strzec. Kostrzewa przyznaje, że tylko sporadycznie rodzice pytają o powód odmowy i dają jej przestrzeń na wyjaśnienie sytuacji. Tymczasem przyczyn może być wiele – pies może być lękliwy, w trakcie szkolenia, chory albo po prostu nie mieć ochoty na kontakt. Cały post możesz przeczytać pod tym linkiem. Lekcja ważniejsza niż głaskanie Ta pozornie błaha sytuacja jest tak naprawdę cenną lekcją wychowawczą. Dziecko, które słyszy spokojne „nie” i widzi, że rodzic je respektuje, uczy się czegoś znacznie ważniejszego niż zasad kontaktu ze zwierzętami. Uczy się, że cudze granice istnieją i że odmowa nie jest powodem do obrażania się czy wywierania presji. Część komentujących zwraca uwagę, że wszędobylskie dziecko z wyciągniętymi łapkami (tak, wiem, że dzieci mają ręce, nie łapy ;)) nie jest winne. Winny jest rodzic, który powinien respektować przestrzeń psa i granice wyznaczone przez jego opiekuna. Dobrze jednak wiemy, że gdyby pies ugryzł dziecko, albo chociaż spróbował, rodzic od razu szukałby winy w samym psie (pewnie ma wściekliznę), opiekunie (nie założył kagańca), a nawet retrogradacji Merkurego. Tylko nie w sobie. A wystarczyło uszanować jedno krótkie „nie”. Zobacz także: „Na wesele zaprosili mojego mopsa, a dzieci siostry musiały zostać z nianią. Popieram ten trend”
Hiszpańskie dzieci wiedzą, że to nie one rządzą w domu. Ich rodzice od maleńkości przestrzegają 1 zasady
Hiszpańskie dzieci od pierwszych lat życia dorastają w przekonaniu: „Jesteś ważny, ale nie jesteś najważniejszy”. Panujący w Hiszpanii kult rodziny uczy dzieciaki szacunku do starszych, niezależności, a przy tym zapewnia im bezpieczeństwo na poziomie emocjonalnym.
Hiszpańskie dzieci często towarzyszą rodzicom niemal wszędzie – podczas rodzinnych obiadów, wieczornych spacerów czy spotkań ze znajomymi. Nie oznacza to jednak, że to one wyznaczają rytm życia całej rodziny. Od najmłodszych lat uczą się, że są ważną częścią wspólnoty, ale nie jej centrum. W Hiszpanii rodzina jest traktowana jak zgrany zespół (przy okazji mundialu to szczególnie trafne porównanie ;)). Każdy ma w nim swoje miejsce, potrzeby i obowiązki. Dzieci dorastają w przekonaniu, że trzeba brać pod uwagę komfort innych, poczekać na swoją kolej i dostosować się do wspólnych planów. Dzięki temu szybciej uczą się cierpliwości, współpracy i szacunku dla starszych. Najpierw wspólnota, potem jednostka Jakiś czas temu na łamach „The Guardian” pojawił się krótki artykuł – a właściwie list do redakcji – z perspektywy czytelnika, którego wnuki wychowywane są różnych kulturach: angielskiej i hiszpańskiej. „Mam wyjątkową możliwość obserwowania z bliska dwóch zupełnie różnych stylów wychowania jako członek patchworkowej rodziny. Moje wnuki wychowywane w tym kraju (Anglii – przyp. red.) dorastają pod opieką zaangażowanych rodziców skupionych przede wszystkim na dziecku, natomiast wnuki wychowywane w Hiszpanii doświadczają stylu wychowania, który nazwałbym skoncentrowanym na rodzinie. I jeśli wydaje ci się, że to dokładnie to samo, jesteś w błędzie” – czytamy. Jak zauważa autor, hiszpańskie dzieci „od chwili narodzin uczą się, że przede wszystkim są członkami rodziny”, a styl wychowania odzwierciedla pierwszeństwo grupy nad indywidualnymi potrzebami dziecka. W jego ocenie dzieci wychowywane w kulturze skoncentrowanej na rodzinie są zwykle mniej skłonne do zabiegania o uwagę, mniej wymagające wobec rodziców i cechują się większym poczuciem bezpieczeństwa emocjonalnego. W praktyce oznacza to, że hiszpańscy rodzice nie podporządkowują całego dnia zachciankom dziecka. Rodzinny obiad nie kończy się dlatego, że maluch się nudzi, a dorośli nie rezygnują z własnych rozmów czy zainteresowań. Dziecko uczestniczy w życiu rodziny takim, jakie ono jest, i stopniowo uczy się funkcjonowania w grupie. Co ważne, nie oznacza to braku ciepła czy bliskości. Wręcz przeciwnie – hiszpańskie rodziny słyną z serdeczności i silnych więzi. Dzieci otrzymują dużo uwagi, ale jednocześnie wiedzą, że inni członkowie rodziny również mają swoje potrzeby. Dzięki temu łatwiej akceptują granice i uczą się szacunku wobec starszych. Czego mogą nauczyć się polscy rodzice? Warto zacząć od kilku prostych zmian w codziennym życiu: Pielęgnuj rodzinne rytuały, takie jak wspólne posiłki i rozmowy. Zachęcaj dziecko do uczestniczenia w życiu dorosłych, zamiast organizować wszystko wyłącznie pod jego potrzeby. Jasno i spokojnie wyznaczaj granice oraz konsekwentnie ich przestrzegaj. Pokazuj własnym przykładem, że potrzeby wszystkich członków rodziny są równie ważne. Ucz dziecko cierpliwości i czekania na swoją kolej. To właśnie codzienne doświadczenie bycia częścią wspólnoty pomaga wychować dziecko, które szanuje innych, respektuje granice i czuje się bezpieczne wśród bliskich. Czytaj też: Japońskie dzieci nie grymaszą i szanują innych. Ich rodzice przestrzegają tych 5 zasad Holenderskie dzieci są samodzielne, bo ich rodzice przestrzegają zasady 3R. Polacy mogliby się uczyć Ta niemiecka zasada budzi kontrowersje wśród polskich rodziców. To dlatego dzieci są tak samodzielne