Zamiast liczyć do 10, wypowiedz zdanie o niedźwiedziu. To genialna metoda na złość
Gdy dziecko wpada w złość, wielu rodziców automatycznie mówi: „policz do dziesięciu”. Psychologowie coraz częściej podpowiadają jednak inną metodę – krótkie zdanie, które pomaga zatrzymać emocje i spojrzeć na sytuację z dystansu. Jedno z najprostszych brzmi zaskakująco: „Nie goni mnie żaden niedźwiedź”.
Choć brzmi to jak żart, eksperci twierdzą, że taka „mantra” naprawdę może pomóc opanować emocje – zarówno rodzicom, jak i dzieciom. „Nie goni mnie żaden niedźwiedź” – dlaczego to działa Autorką tej prostej rady jest psycholożka rozwojowa dr Aliza Pressman. Zauważa ona, że w stresujących sytuacjach rodzice często reagują impulsywnie – podnoszą głos, denerwują się lub próbują natychmiast „naprawić” zachowanie dziecka. Krótkie zdanie przypominające o niedźwiedziu ma pomóc zatrzymać się na chwilę. Sens jest prosty: większość codziennych problemów nie jest prawdziwym zagrożeniem. A jednak nasz organizm reaguje tak, jakbyśmy znaleźli się w niebezpieczeństwie. Powtórzenie w myślach, że nie jesteśmy w sytuacji zagrożenia życia, pomaga uspokoić reakcję stresową i złapać oddech. Kiedy rodzic najpierw się wyciszy, łatwiej mu pomóc dziecku przejść przez trudne emocje. A to ważna lekcja – dzieci uczą się regulacji emocji właśnie poprzez obserwowanie dorosłych. Krótkie zdania, które uczą odporności psychicznej Specjaliści podkreślają, że takie krótkie zdania – często nazywane mantrami – mogą być bardzo skutecznym narzędziem wychowawczym. Pomagają zatrzymać spiralę emocji i pokazują dziecku, jak reagować w trudnych sytuacjach. Jedną z najważniejszych zasad jest oddzielanie emocji od zachowania. Psycholożka radzi powtarzać także inne zdanie: „Wszystkie uczucia są w porządku, ale nie każde zachowanie”. Dzięki temu dziecko słyszy, że jego emocje są akceptowane, ale jednocześnie poznaje granice. To ważne, bo tłumienie emocji nie uczy ich kontrolowania. Dzieci potrzebują raczej wsparcia w nazwaniu uczuć i znalezieniu bezpiecznego sposobu ich wyrażenia. Jedna prosta zmiana w reakcji rodzica Psychologowie podkreślają, że dzieci uczą się odporności psychicznej nie wtedy, gdy życie jest idealne, lecz wtedy, gdy uczą się radzić sobie z trudnościami. Rodzice mogą w tym pomóc właśnie poprzez sposób reagowania na codzienne problemy. Czasem wystarczy kilka sekund przerwy i jedno zdanie powiedziane w myślach. „Nie goni mnie żaden niedźwiedź” przypomina, że nie każda kłótnia o zabawkę czy wybuch złości wymaga natychmiastowej, ostrej reakcji. Taka chwila dystansu często zmienia wszystko – zamiast eskalacji pojawia się rozmowa, a zamiast krzyku możliwość pokazania dziecku, jak radzić sobie z emocjami. I właśnie o to chodzi w tych krótkich mantrach: nie o magiczne słowa, ale o zatrzymanie się na moment, który może zdecydować o całej dalszej reakcji. Źródło: cnbc.com Zobacz także: 1 „magiczne” zdanie, które wzmacnia inteligencję emocjonalną. Działa, gdy dziecko się złości
Nauczycielka: „Szkoda mi dzisiejszych dzieci. Ich zachowanie to wina bezstresowego wychowania”
Na redakcyjną skrzynkę trafił mail od nauczycielki szkoły podstawowej. Pracuje z dziećmi klas 4–8 i z coraz większym niepokojem obserwuje to, co dzieje się na lekcjach i przerwach. W swoim liście pisze wprost: problemem nie są dzieci, tylko dorośli.
Uczę w szkole od ponad 20 lat i widziałam już różne pokolenia uczniów. Zmieniały się programy, lektury, podstawy programowe, technologie. Jedno jednak nigdy nie było tak widoczne jak dziś: brak podstawowych granic. Dzieci nie buntują się – one po prostu nie wiedzą, gdzie te granice są. Krzyczą na lekcjach, wchodzą nauczycielowi w słowo, potrafią wyjść z klasy bez pytania. Gdy zwracam uwagę, słyszę: „Mam prawo”, „Tak czuję”, „Nie może mi pani tego zabronić”. I nie byłoby w tym nic złego, gdyby za tym szła umiejętność ponoszenia konsekwencji. A ta gdzieś zniknęła. O dogadywaniu się z rodzicami tych dzieci nawet nie mówię. Bezstresowe wychowanie w krzywym zwierciadle Bezstresowe wychowanie miało być odpowiedzią na przemoc, krzyk i upokarzanie dzieci. I bardzo dobrze, jestem całym sercem za wychowaniem bez przemocy. Problem w tym, że wielu rodziców zrozumiało je jako wychowanie bez zasad, bez wymagań i bez odpowiedzialności. Dziecko może wszystko, bo „tak czuje”. Nie musi przepraszać, bo „ma prawo wyrażać siebie i swoje emocje”. Nie ponosi konsekwencji, bo „to niszczy jego poczucie własnej wartości”. Efekt? Dzieci, które nie radzą sobie z porażką, nie znoszą sprzeciwu i nie potrafią funkcjonować w grupie, gdzie nie są w centrum uwagi. Szkoła nie jest w stanie tego naprawić. Zwłaszcza gdy każda próba postawienia granicy kończy się pretensjami rodziców. Rodzic kontra nauczyciel Coraz częściej mam wrażenie, że rodzice widzą w nauczycielach wrogów, a nie partnerów. Gdy dziecko zachowuje się agresywnie, przeszkadza na lekcji albo nie wykonuje poleceń, odpowiedzialność natychmiast spada na szkołę. „To pani go sprowokowała”, „On tak nie robi w domu”, „Może lekcja była nudna”. Rzadko pojawia się pytanie: „Co możemy zrobić wspólnie?”. A przecież bez porozumienia na linii rodzic–nauczyciel nie da się wychować stabilnych, empatycznych ludzi. Szkoda mi tych dzieci. Bo one nie są złe ani roszczeniowe z natury. One zostały same z emocjami, którym nikt nie nadał ram. Granice to nie kara, to bezpieczeństwo Zdrowe granice nie są przemocą. Są drogowskazem. Dziecko, które wie, czego się od niego oczekuje, czuje się bezpieczniej niż to, które „może wszystko”. Dyscyplina nie oznacza krzyku ani karania. Oznacza konsekwencję, jasne zasady i dorosłych, którzy nie boją się powiedzieć „nie”. Jeśli dziś nie nauczymy dzieci odpowiedzialności, jutro będzie im znacznie trudniej w dorosłym życiu. Bo świat poza domem nie działa według zasady: „jak czujesz, tak rób”. I właśnie dlatego szkoda mi dzisiejszych dzieci najbardziej. Zobacz taże: „Zaczęłam czytać z synem lekturę, po chwili płakaliśmy oboje. Powinna być zakazana”
Matka przedszkolaka uważa, że to poniżanie. „Moje dziecko nie jest jabłuszkiem ani malinką”
Na redakcyjną skrzynkę trafił mail od mamy dwójki dzieci, która z coraz większym niepokojem obserwuje sposób, w jaki przedszkola nazywają grupy najmłodszych. Z pozoru niewinne określenia w jej ocenie są formą infantylizowania. Czy to nie przesada?
„Zamiast grupy – etykietka jak z warzywniaka” Piszę do was jako mama syna w drugiej klasie podstawówki i córki w przedszkolu. I dopiero przy młodszym dziecku coś we mnie pękło. Zorientowałam się, że to, co w wielu placówkach uchodzi za „urocze”, dla mnie jest po prostu krzywdzące. W przedszkolu mojej córki dzieci nie są w grupach I, II czy III. Są owocami. Najmłodsze to „jabłuszka”, potem „malinki”, „brzoskwinki” i na końcu „jagódki”. Tak są podpisane sale, tak mówi się o nich w mailach do rodziców, tak zwracają się do nich nauczycielki. Moja czteroletnia córka nie mówi: „jestem w grupie czterolatków”, tylko: „jestem Malinką”. I za każdym razem, gdy to słyszę, mam dziwne uczucie, że ktoś sprowadza ją do czegoś małego, słodkiego, infantylnego. Ptaki, owoce i dziwna hierarchia Mój syn chodził do innego przedszkola. Tam grupy też miały „kreatywne” nazwy, ale były to ptaki. Najmłodsze dzieci to były Wróbelki, potem Jaskółki, starsze Orły, a zerówkowicze – Sowy. Już wtedy nie byłam fanką tego pomysłu, ale przynajmniej było w tym jakieś odniesienie do rozwoju: małe ptaki, większe, mądre sowy na końcu. Przy owocach nie widzę nawet tego. Co właściwie znaczy, że dziecko „awansuje” z jabłuszka na malinkę? Że staje się bardziej dojrzałe? Słodsze? Bardziej „do zjedzenia”? Brzmi absurdalnie, a jednak tak właśnie buduje się dzieciom obraz samych siebie. Moja córka już mówi, że „malinki są większe niż jabłuszka” i że „jagódki to już prawie szkoła”. Zamiast spokojnie przechodzić kolejne etapy rozwoju, zaczyna porównywać się przez pryzmat owocowych etykietek. „Moje dziecko to nie produkt” Dla wielu dorosłych to pewnie drobiazg. Ot, sympatyczne nazwy, które mają umilić dzieciom pobyt w przedszkolu. Dla mnie to jednak coś więcej. To język, którym opisujemy dzieci, a język ma znaczenie. Moje dziecko nie jest jabłuszkiem ani malinką. Nie jest też wróbelkiem czy sową. Jest człowiekiem – z emocjami, charakterem, potrzebą bycia traktowaną poważnie. Nawet jeśli ma cztery lata. I naprawdę nie rozumiem, dlaczego tak trudno nazwać rzeczy po imieniu: trzylatki, czterolatki, zerówka. Bez infantylizowania, bez lukru, bez sprowadzania dzieci do roli słodkich symboli. Bo dzieciństwo to nie jest bajkowa dekoracja. To początek budowania poczucia własnej wartości. A od „malinki” do „jestem ważna” droga bywa dłuższa, niż się dorosłym wydaje. Zobacz także: „Nie dam rady odpieluchować 3-latki”. Matka oburzona wymaganiami przedszkola
Sąsiedzi kłócą się o sylwestra w bloku. „Idź z dzieckiem do kościoła, tam będzie cicho”
Sylwester w bloku potrafi rozpalić emocje bardziej niż fajerwerki. Jedni chcą świętować do rana, inni marzą tylko o ciszy i spokojnym śnie dziecka. Kiedy te dwa światy się zderzają, padają słowa, które długo nie dają o sobie zapomnieć.
„Przecież to tylko jedna noc w roku” Mieszkam w zwykłym bloku, takim jak tysiące innych. Są tu rodziny z małymi dziećmi, single, starsi ludzie i ci, którzy na sylwestra czekają cały rok. Kilka dni przed końcem grudnia na klatce schodowej pojawiła się kartka – ktoś zapowiadał imprezę do rana i z góry przepraszał za hałas. Ktoś inny dopisał długopisem, że w bloku mieszkają niemowlęta i wypadałoby mieć trochę empatii. Zaczęło się niewinnie, ale szybko przeniosło się na osiedlową grupę na Facebooku. „To tylko jedna noc w roku”, „dzieci można położyć później”, „my też mamy prawo do zabawy” – argumenty sypały się jeden po drugim. A potem padło zdanie, które przelało czarę goryczy: „Jak wam przeszkadza, to idźcie z dzieckiem do kościoła, tam będzie cicho”. Gdzie kończy się zabawa, a zaczyna brak empatii To zdanie utkwiło mi w głowie. Bo nie chodzi już o muzykę, petardy czy nawet prawo do świętowania. Chodzi o sposób myślenia – jeśli masz dziecko, to problem jest twój. Dostosuj się, zniknij, wyjdź z przestrzeni wspólnej. Jakby rodziny z dziećmi były w bloku tylko na chwilę, na jakichś specjalnych zasadach. Rozumiem potrzebę zabawy. Naprawdę. Ale równie dobrze rozumiem rodziców, którzy wiedzą, że rozregulowany sen dziecka to nie jest „jedna noc”, tylko kilka trudnych dni później. I że nie każdy ma możliwość wyjechania, wynajęcia domku czy „pójścia gdzie indziej”. Blok to wspólna przestrzeń – dla wszystkich Najbardziej smutne w tej historii jest to, że coraz rzadziej próbujemy się dogadać. Zamiast kompromisu pojawia się złośliwość. Zamiast rozmowy – docinki. A przecież blok to nie klub, ale też nie klasztor. To wspólna przestrzeń, w której każdy ma swoje potrzeby – i każdy powinien liczyć się z potrzebami innych. Może rozwiązaniem nie jest cisza absolutna ani impreza do białego rana na full, tylko zwykła rozmowa. Ściszenie muzyki po określonej godzinie. Rezygnacja z petard pod oknami. Albo po prostu odrobina zrozumienia, że nie każdy przeżywa sylwestra tak samo. Bo kiedy w sylwestrową noc ktoś mówi rodzicowi „idź z dzieckiem do kościoła”, problemem nie jest hałas. Problemem jest to, jak łatwo zapominamy, że po drugiej stronie są ludzie – tacy sami jak my, tylko z innymi obowiązkami i inną codziennością.
Wiadomość od nauczycielki pojawiła się w Librusie w wigilię. Matka: „Zatkało mnie”
W wigilijny poranek wiele osób odruchowo zerka jeszcze w telefon – z przyzwyczajenia, z niepokoju, z obawy, że „coś znowu przyszło ze szkoły”. Jedna z naszych czytelniczek napisała do redakcji o wiadomości, która przyszła właśnie wtedy i zupełnie wytrąciła ją z tego schematu.
Nie ukrywam – gdy w wigilię zobaczyłam powiadomienie z Librusa, serce zabiło mi szybciej. Automatycznie pomyślałam o ocenach, poprawkach, czymś „na już”. Przez głowę przeleciało mi nawet: „czy naprawdę w taki dzień trzeba?”. Kliknęłam jednak – z czystej ciekawości i odruchu. I wtedy mnie zatkało. Wiadomość była od wychowawczyni mojej córki. Krótka, spokojna, bez oficjalnego tonu. Pisała, że chce życzyć uczniom i ich rodzicom pięknych, spokojnych świąt – takich z prawdziwą obecnością, rozmową, bliskością. Dodała, że ma nadzieję, iż każdemu z nas uda się choć na chwilę odłożyć telefony i pobyć naprawdę razem. Czytałam to kilka razy. Bez pośpiechu. Bez irytacji. Bez tego szkolnego napięcia, które zwykle towarzyszy komunikatom z dziennika. To było napisane od serca Najbardziej poruszyło mnie to, że ta wiadomość nie była „obowiązkowa”. Nauczycielka nie musiała jej pisać. Nie musiała poświęcać na to swojego czasu w wigilię. A jednak to zrobiła – spokojnie, bez patosu, bez wielkich słów. Nie było tam moralizowania ani pouczania. Raczej delikatne zaproszenie do zatrzymania się. Przypomnienie, że szkoła to nie tylko sprawdziany, średnie i czerwone paski, ale też relacje – międzyludzkie, prawdziwe, zwyczajne. Pomyślałam wtedy, że moje dziecko ma szczęście. Bo trafiło na osobę, która widzi w uczniach coś więcej niż numer w dzienniku. I która pamięta, że po drugiej stronie są rodziny – zmęczone, zabiegane, często przeciążone. Mały gest, wielka różnica Ta jedna wiadomość zmieniła mi nastrój na cały dzień. Naprawdę. Zamiast irytacji pojawiła się wdzięczność. Zamiast szkolnego dystansu – poczucie, że ktoś po drugiej stronie też jest człowiekiem. Wieczorem opowiedziałam o niej przy stole. Córka uśmiechnęła się i powiedziała: „Ona jest fajna”. I chyba właśnie o to chodzi. O takie drobne gesty, które budują zaufanie i pokazują dzieciom, że dorośli potrafią być uważni, ciepli i normalni. W czasach, gdy tak wiele mówi się o kryzysie relacji w szkole – ta jedna, prosta wiadomość była jak oddech. Bez ocen. Bez presji. Bez oczekiwań. Po prostu – po ludzku. Komentarz redakcji Coraz częściej piszemy o przekraczaniu granic, presji i nadmiarze oczekiwań wobec nauczycieli. Dlatego tym bardziej warto pokazywać także dobre przykłady – takie, które przypominają, że szkoła może być miejscem empatii i zwykłej życzliwości. Czasem jedno zdanie, wysłane w odpowiednim momencie, znaczy więcej niż najlepszy regulamin. Zobacz także: Jasełka, które wymknęły się spod kontroli. Wszystko przez to, co trzymali w rękach rodzice
Nauczycielka dostała w wigilię SMS-a od matki ucznia. „Zdumiało mnie jej żądanie”
Na redakcyjną skrzynkę trafił e-mail od nauczycielki, która pracuje w jednej z warszawskich szkół podstawowych. Wiadomość dotyczy granic – a właściwie ich całkowitego braku. To historia o oczekiwaniach rodziców, presji na wyniki i o tym, że nawet w wigilię nauczyciel nie zawsze ma prawo do spokoju.
Jestem nauczycielką historii w klasach 4–8. Lubię swoją pracę, choć bywa wyczerpująca – emocjonalnie bardziej niż fizycznie. Wigilia to dla mnie jeden z nielicznych momentów w roku, kiedy naprawdę odcinam się od szkoły. Odkładam dziennik, wyciszam powiadomienia, skupiam się na bliskich. W tym roku było podobnie. Około godziny 16, gdy kończyliśmy przygotowania do wieczerzy, usłyszałam dźwięk SMS-a. Spojrzałam na telefon z ciekawości – i wtedy poczułam, jak coś we mnie opada. Wiadomość była od matki jednego z moich uczniów. Napisała, czy mogłabym „na chwilę” zajrzeć do dziennika i sprawdzić, czy jej syn ma jeszcze szansę poprawić ocenę ze sprawdzianu. Na ten moment wychodzi mu na semestr 4, a jej bardzo zależy, żeby było 5. Dodała, że syn celuje w czerwony pasek na koniec roku... To nie była prośba – to było żądanie Najbardziej zdumiało mnie nie to, że rodzic interesuje się ocenami dziecka. To akurat normalne. Zaskoczył mnie ton i moment. Wigilia. Wieczór. Prywatny numer telefonu. Oczekiwanie natychmiastowej reakcji. To nie było „przepraszam, że zawracam głowę”. To było założenie, że skoro jestem nauczycielką, to jestem dostępna zawsze – także w święta. Że mój czas prywatny nie ma znaczenia, bo przecież chodzi o ocenę. Przez chwilę naprawdę zastanawiałam się, czy odpisać. Z jednej strony – empatia. Rozumiem ambicje, presję, porównywanie dzieci. Z drugiej – zmęczenie. I poczucie, że coś tu bardzo się przesunęło. Nie odpisałam tego wieczoru. I do dziś uważam, że to była dobra decyzja. Granice w szkole przestały istnieć Coraz częściej mam wrażenie, że dla części rodziców nauczyciel przestał być człowiekiem. Jesteśmy funkcją – od ocen, od wyników, od realizowania cudzych oczekiwań. Bez prawa do wolnego, do odpoczynku, do bycia offline. SMS w wigilię nie jest wyjątkiem. Dostajemy wiadomości późnymi wieczorami, w weekendy, w dni wolne od pracy. O poprawki, o dodatkowe zadania, o „sprawdzenie, czy da się coś jeszcze zrobić”. Tylko że szkoła ma swoje zasady. Oceny mają swoje terminy. A nauczyciele – swoje życie. Komentarz redakcji Coraz więcej nauczycieli pisze do nas o podobnych sytuacjach. Oczekiwanie, że pedagog będzie dostępny 24 godziny na dobę, także w święta, jest nie tylko nierealne, ale zwyczajnie nie fair. Nauczyciele mają prawo do wolnego czasu – tak samo jak rodzice. I warto o tym pamiętać, zanim kolejny SMS trafi na ich prywatny telefon. Zobacz także: Dlaczego dzieci nie chcą podchodzić do Mikołaja? Psycholog tłumaczy bez lukru
„Przedszkola to ściema”. Rodzice czują się oszukani po tym, co dzieje się w grudniu
Grudzień miał być miesiącem świętego spokoju. Wielu rodziców szczerze wierzyło, że kiedy oddadzą dzieci do przedszkola, wreszcie odetchną, spokojnie popracują, ogarną zakupy i przygotowania, a popołudniami będą mogli zająć się magią świąt. Jednak rzeczywistość – jak to ma w zwyczaju – szybko zweryfikowała te wyobrażenia.
Sezon chorobowy zaczyna się zwykle od jednego niewinnego kichnięcia, ale kończy się na lawinie katarów, kaszlu i gorączek, która potrafi sparaliżować całe przedszkole. Rodzice przez chwilę jeszcze udają, że to nic takiego – że „to tylko kurz”, „to alergia”, „to chyba od ogrzewania”. Jednak po dwóch dniach wszyscy już wiedzą, że wirusy znów wygrały. Chorują dzieci, chorują „ciocie”, chorują nawet panie z kuchni i pomoc nauczyciela. Wtedy przedszkole zaczyna działać w trybie awaryjnym, a chaos staje się nową normą. Łączenie grup jest jak eksperyment społeczny, którego nikt nie planował Kiedy brakuje personelu, grupy łączone są według zasady: „kto jeszcze stoi o własnych siłach, ten bierze dzieci”. W efekcie rano rodzic odprowadza dziecko do „Pszczółek”, po południu odbiera je z „Biedronek”, a następnego dnia znowu musi pytać, w której sali tym razem trwa akcja ratunkowa. Dzieci wracają do domu z nowymi imionami kolegów, o których rodzice nigdy wcześniej nie słyszeli, nierzadko z informacją, że dziś cały dzień spędziły z panią, której w życiu nie widziały. Dla dorosłych to chaos, dla dzieci – przygoda, a dla pracowników – żywy organizm, który próbuje przetrwać najtrudniejszy miesiąc roku. „Przedszkola to ściema!” – czyli zbiorowy lament rodziców W ciągu miesiąca pojawia się coraz więcej głosów niezadowolenia, które często mają humorystyczne brzmienie, ale podszyte są autentyczną frustracją. Rodzice mówią, że czują się oszukani, bo przedszkole miało „odciążyć”, a zamiast tego generuje im dodatkowe problemy. Z przekąsem komentują, że nikt ich nie ostrzegł, iż w grudniu placówki działają na zasadzie „kto przeżyje, ten pracuje”, a każda próba ustalenia stałego planu kończy się tym, że ktoś z kadry nagle ląduje na L4. W powietrzu unosi się poczucie, że system opieki przedszkolnej zimą żyje własnym życiem, zupełnie niezależnym od potrzeb rodzin. W grudniu wszyscy jesteśmy poszkodowani – ale też wszyscy gramy do jednej bramki Choć rodzice narzekają, a czasem żartobliwie ogłaszają, że „przedszkola to ściema”, prawda jest taka, że grudzień jest wyzwaniem dla wszystkich stron. Pracownicy robią, co mogą, by opanować sytuację, rodzice walczą z kalendarzem i obowiązkami, a dzieci starają się odnaleźć w świecie, w którym codziennie zmieniają się panie, sale i skład grupy. Ten miesiąc po prostu rządzi się swoimi prawami i każdy, kto choć raz przeżył go z przedszkolakiem, wie, że nie ma na to idealnego rozwiązania. Pozostaje tylko trzymać dystans, złapać trochę humoru i przyjąć do wiadomości, że grudniowy chaos to element przedszkolnej rzeczywistości, a nie błąd w systemie. Zobacz także: Rodzicom trudno dogodzić. Matka: „W Wigilię przedszkola powinny dyżurować od 7 do 14”
Nauczycielka przedszkolna: „Przez innych rodziców moje dzieci cierpią. Widać to w grudniu”
W grudniu, który dla większości rodzin jest miesiącem ciepła i przygotowań do świąt, my – nauczycielki przedszkolne – przeżywamy coś zupełnie odwrotnego. To czas, kiedy odbieranie dzieci przeciąga się do ostatniej minuty, a telefon do dyżurującej nauczycielki rozbrzmiewa tuż przed zamknięciem placówki. Z roku na rok widzę, jak ten trend się nasila. A jego konsekwencje odczuwają nie tylko dzieci z grupy, ale też… moje własne.
Przedszkole zamykamy o 17:00. W teorii. W praktyce w grudniu od kilku minut do kilkudziesięciu minut po czasie nadal jestem w pracy – czekając na rodziców, którzy się „zatrzymali w sklepie”, „utknęli w korku” albo „jeszcze tylko podjechali po coś na szybko”. Niektórzy po prostu nie odbierają telefonu, inni wysyłają lakoniczną wiadomość: „Będę za chwilę”. Ta „chwila” bywa doskonale przewidywalna – zawsze wtedy, gdy mnie goni czas. Gdy moje własne dzieci czekają na mnie z obiadem, na trening, z pracą domową, z pytaniem: „Mamo, kiedy wrócisz?”. Grudzień jest pełen takich momentów. Moje dzieci czekają, a ja nie mogę wyjść Ludzie często myślą, że nauczycielka przedszkolna kończy pracę o tej samej godzinie, o której kończy się dyżur. Tymczasem mój dzień trwa dalej – tylko już w innym domu. Mam swoje obowiązki, swoje terminy, swoje dzieci, które chcą mieć mamę na miejscu. Kiedy rodzic spóźnia się pięć, dziesięć czy piętnaście minut, nie zatrzymuje w pracy „przedszkola”. Zatrzymuje w pracy mnie – jedną konkretną osobę, która próbuje godzić macierzyństwo z pracą. I to właśnie moje dzieci najbardziej widzą różnicę w grudniu. Mówią wprost: „Znowu przyszłaś późno”, „Znowu nie zdążyłyśmy zrobić razem zadania”, „Znowu byłam ostatnia, którą odebrali”. To są zdania, które bolą. Grudzień – miesiąc, który obnaża brak szacunku do naszego czasu Wiem, że grudzień jest intensywny. Każdy ma przygotowania, zakupy, pracę, obowiązki. Ale my też. A jednak wciąż słyszę: „No ale co to za problem poczekać chwilę?”, „Przecież pani i tak tu jest”, „To tylko grudzień, trzeba to przetrwać”. Nie. To nie jest „chwila”. To jest czas, który odbierany jest moim dzieciom. To godziny, których nie da się nadrobić później wieczorem, bo dzieci zasypiają, zanim zdążę z nimi porozmawiać. I to nie jest kwestia jednego czy dwóch rodziców. To robi się trend – smutny i coraz bardziej oczywisty. Wiele moich koleżanek mówi: „W grudniu jestem mniej mamą, bardziej pracownikiem”. Chciałabym po prostu wrócić do domu – tak jak wszyscy Nie prosimy o nic nadzwyczajnego. Nie chcemy prezentów, podziękowań, czekoladek ani kartek. Chcemy tylko, aby rodzice przychodzili po swoje dzieci o czasie. Aby rozumieli, że za przedszkolem stoi człowiek – nie system, nie budynek, nie instytucja. Grudzień może być piękny. Ale dla nas bywa najtrudniejszym miesiącem w roku. I tak, powiem to głośno: „Przez innych rodziców moje dzieci cierpią. Widać to w grudniu”. Bo wtedy najbardziej widać, kto pamięta, że oprócz bycia nauczycielką jestem też mamą. Zobacz także: Nauczycielka przedszkolna: „Rodzice są wygodniccy. A potem ja muszę naprawiać ich błędy”
Mama z dzieckiem jadą PKP, maluch łobuzuje. Wtedy „na siedzeniu obok wydarza się cud”
Podróż pociągiem z dzieckiem potrafi zamienić się w emocjonalny tor przeszkód – pełen spojrzeń, westchnień i nieproszonych ocen. Ta historia z PKP udowadnia, że drobny, ludzki gest może zmienić absolutnie wszystko.
Każdy rodzic podróżujący z małym dzieckiem zna to napięcie: czy współpasażerowie zrozumieją, czy będą oceniać? Czasem jednak zdarzają się sytuacje, które przypominają, że w przestrzeni publicznej wciąż jest miejsce na zwykłą, ludzką życzliwość. Ta historia z pewnego pociągu pokazuje to wyjątkowo pięknie. Dzieci w pociągach, rodzice na świeczniku Tę dobrze znaną scenę niezwykle celnie opisał w social mediach Maciej Makselon – redaktor i wykładowca, który akurat wracał PKP ze Śląskiego Festiwalu Nauki. I choć „coś tam czytał, czegoś tam słuchał, coś pracował”, uwagę skradł mu maluch o imieniu Kordian – chłopiec „z gatunku małych, głośnych i ruchliwych”. Makselon opisuje, jak matka co chwilę krzyczy do niego „Kordianek! Kordianek! Kordianek, przestań mi wchodzić na głowę!”. Co ważne – to nie metafora. „Młody po prostu cały czas próbuje się wspiąć na matczyną czaszkę”, co autor obraca w zabawną, ale czułą refleksję o tym, że „nie można nazwać syna Kordian, a potem dziwić się, że on czuje imperatyw wspinania się”. W tych słowach jest coś niezwykle prawdziwego: dzieci są dziećmi. Głośne, ruchliwe, żywiołowe. Podróż nie zawsze jest dla nich naturalnym środowiskiem. Ale tym, co często boli najbardziej, jest to, jak łatwo oceniamy ich rodziców – najczęściej matki. A potem wydarza się coś kompletnie nieoczywistego I właśnie dlatego historia opisana przez Makselona chwyta za serce. Bo nagle – zamiast kolejnego pouczenia – wydarza się coś całkowicie odmiennego. „Zupełnie obca Kordianowi i jego mamie pani nie zaczyna ich upominać/pouczać/łajać, lecz wyciąga z plecaka patyczki, sznurek, zielone skrawki papieru i rolki dwustronnej taśmy”. Pytanie, jakie pada, jest jak otwarcie drzwi do innego świata: „czy to nie czas na zajęcia z artystycznego rękodzieła?”. Reakcja? Natychmiastowa. „Mamie momentalnie szklą się oczy, Kordianowi tak samo szybko rozbłyskują podnieceniem. Ja zbieram szczękę z podłogi, ktoś obok zakrywa usta, konduktorowi uśmiech zaraz rozsadzi policzki”. I ten wspaniały finał, którego nie da się zapomnieć: „pół wagonu robi właśnie choinki. Ja stukam w klawisze”. Mały cud, wielka myśl Ta historia zostaje w głowie na długo, bo pokazuje coś bardzo ważnego: że rodzicielstwo w przestrzeni publicznej nie musi być walką z oczekiwaniami i oceną. Że zamiast irytacji można podarować komuś odrobinę wsparcia, a czasem nawet kawałek sznurka i parę patyczków. I że bezinteresowne gesty – jak pisze Makselon – naprawdę potrafią doprowadzić do „dezintegracji twarzy osób współpodróżujących”. Dzieci nie są problemem. Są częścią świata, do którego wszyscy należymy. A my możemy sprawić, by ten świat był dla nich (i ich rodziców) odrobinę bardziej życzliwy. Zobacz także: Zaprosiła na kinderbal synka koleżanki. „Aż mnie zmroziło, gdy go zobaczyłam”
Te dzieci osiągną sukces w przyszłości. Rodzice codziennie pozwalają im ćwiczyć 1 rzecz
Kiedy słucham rodziców opowiadających o swoich dzieciach, coraz częściej mam wrażenie, że największy lęk nie dotyczy ocen, zdrowia ani przyszłej pracy. Chodzi o coś bardziej cichego i codziennego, co potrafi zaważyć na całym dorosłym życiu.
Nieraz łapałam się na tym, że w rozmowach o wychowaniu kręcimy się wokół jednego słowa: „grzeczność”. Brzmi niewinnie, nawet kojąco. Grzeczne dziecko nie sprawia kłopotów, słucha, nie przerywa, nie podważa decyzji dorosłych. A jednak coraz więcej badań i ekspertów mówi coś, co na początku wydawało się przewrotne: przesadna uległość potrafi kosztować dziecko więcej, niż nam się wydaje. Ostatnio wysłuchałam rozmowy z dr Sunitą Sah, psycholożką i profesorką na Cornell University, która od lat bada zjawisko posłuszeństwa, wpływ autorytetów oraz to, dlaczego tak trudno nam mówić „nie”. W podcaście „Good Inside” opowiadała o tym, że nieposłuszeństwo nie zawsze jest wadą, a dzieci warto uczyć… zdrowego sprzeciwu. Wprost mówiła, że czasem „bycie tak posłusznym i zgodnym jest złe”, bo w życiu przychodzą momenty, kiedy trzeba zabrać głos. Nieposłuszne dziecko nie znaczy złe dziecko Z perspektywy dorosłego posłuszeństwo bywa wygodne. Dziecko szybciej się ubierze, sprawniej wyjdzie z domu, nie będzie negocjować każdego kroku. Dr Sah zwraca jednak uwagę na coś ważnego: jeśli trenujemy dzieci wyłącznie do uległości, odbieramy im pole do ćwiczenia asertywności. A bez tych prób nie zbudują kompetencji, która w przyszłości decyduje o ich sile. Widzę to w historiach rodziców, z którymi rozmawiam. Jedni mówią: „Nasza córka jest taka spokojna, nie ma z nią problemów”. Drudzy dodają: „Syn jest bardzo posłuszny, ale gdy ktoś go pyta o zdanie, milczy”. I tam jest sedno. Dziecko, które nigdy nie miało przestrzeni na sprzeciw, w dorosłości często czuje się niezręcznie, kiedy ma zawalczyć o siebie. Asertywność u dzieci rośnie wtedy, kiedy rodzic pozwala na „nie” To ta jedna rzecz, którą warto ćwiczyć codziennie: mówienie „nie” w uzasadnionych sytuacjach. Nie chodzi o bunt dla samego buntu ani o brak szacunku. Chodzi o jasny sygnał: „to mi nie pasuje”, „mam inny pomysł”, „chcę inaczej”. Dziecko, które uczy się, że ma prawo do takiego komunikatu, buduje poczucie sprawczości. A ono jest fundamentem pewności siebie. Sah pokazuje, że zdrowy sprzeciw to działanie zgodne z własnymi wartościami, nawet kiedy dookoła panuje presja na zgodę. Wyobrażam sobie, jak bardzo ta umiejętność ratuje człowieka w dorosłym życiu — w pracy, w relacjach, w sytuacjach granicznych. Nikt z nas nie chce, żeby nasze dziecko było dorosłym, który zawsze przytakuje, bo boi się konfliktu. Jak to wygląda w praktyce? Czasem bardzo prosto. Kiedy dziecko mówi „nie chcę teraz przytulasa”, nie przymuszam. Gdy upiera się przy swojej wersji zabawy, nie uciszam automatycznie. Jeśli odmawia w sytuacji, która dotyczy jego ciała, czasu, granic, słucham, a potem spokojnie rozmawiamy, dlaczego tak czuje. To nie oznacza, że dziecko rządzi domem. Oznacza, że ma prawo do głosu. Jak uczyć dziecko stawiania granic bez chaosu w domu Wiem, że rodzice od razu pytają: „No dobrze, ale gdzie jest granica?”. I ja też ją stawiam, tylko inaczej niż kiedyś. Rozróżniam sprzeciw od lekceważenia. Jeśli dziecko mówi „nie chcę tego swetra, gryzie mnie”, to dla mnie sygnał do rozmowy. Jeśli rzuca zabawką i krzyczy, tu wchodzę z jasną zasadą, że tak nie robimy. Pokazuję, że „nie” ma konsekwencje, ale nie jest karą. Kiedy dziecko odmawia sprzątania klocków, nie odbieram mu prawa do odmowy, tylko tłumaczę, że wtedy nie wyciągamy kolejnych zabawek. Ćwiczę mówienie wprost. „Nie zgadzam się”, „nie podoba mi się”, „proszę, przestań”. To są zdania, które w dorosłości okazują się bezcenne. Najbardziej porusza mnie myśl, że dzieci, które umieją stawiać granice, częściej budują zdrowe poczucie własnej wartości. Są w kontakcie ze sobą i nie boją się tego pokazać światu. Gdy dziś patrzę na „nieposłuszeństwo”, widzę w nim coś więcej niż kłopot wychowawczy. To trening życia. Taki codzienny, drobny, czasem męczący. Ale jeśli ma się przełożyć na dorosłego, który potrafi mówić własnym głosem, to jest to trening warty każdego wysiłku. Źródło: goodinside.com Zobacz też: Te dzieci rozwijają się najlepiej i rosną bezpiecznie. Ich rodzice wprowadzili 5 domowych zasad
Dziś rodzice nie uczą dobrych manier? „Dzieci przyjaciółki zdewastowały mi mieszkanie”
Zdarza się, że jedno spotkanie potrafi zweryfikować nasze przekonania o wychowaniu. Miałam spędzić miłe popołudnie z przyjaciółką i jej dziećmi – zamiast tego zostałam z bałaganem, poczuciem niesmaku i pytaniem, czy dobre maniery przestały być czymś oczywistym.
„Przecież to tylko dzieci” – słowa, które usprawiedliwiają wszystko? Odwiedziła mnie przyjaciółka z dwójką dzieci. Ja – kawa i chwila oddechu, dzieci – zabawa z moją córką. Prosty plan, który rozsypał się szybciej niż klocki na mojej podłodze. Zanim zdążyłam nalać kawy, jej młodszy syn zrzucił książki z półki i ułożył z nich rampę. Starsza córka otworzyła moje szuflady i sięgnęła po przybory do pracy, po chwili zostawiając na parkiecie kolorowe „dzieło”. Przyjaciółka spojrzała, uśmiechnęła się i rzuciła: „Oj tam, przecież to tylko dzieci – nie spinaj się”. Ja sama mam dziecko – 5-letnią córkę. I wiem, że w tym wieku trudno o pełną kontrolę impulsów, ale od zawsze uczę ją podstawowych zasad: pytania o zgodę, szacunku do cudzych rzeczy, odkładania na miejsce. Widzę, jak bardzo tego potrzebuje, bo sama czuła się zagubiona, kiedy syn przyjaciółki zaczął wyrywać jej zabawki i biegać po mieszkaniu, robiąc z niego plac zabaw. Spojrzała na mnie ze smutkiem, jakby pytała wzrokiem, dlaczego ktoś może robić to, czego jej nie wolno. To był moment, w którym poczułam, że nie chodzi o złośliwość dzieci – tylko o brak kierunku. O to, że nikt im nie powiedział: „Zatrzymaj się, to nie twoje”. Czy dobre maniery stały się opcjonalne? Zastanawiam się, kiedy zasady zaczęły być traktowane jak zamach na „swobodę dziecka”. Wiele razy słyszałam argument, że maluch musi się „wyszaleć”, że nie wolno go ograniczać, bo to hamuje kreatywność. Tylko że kreatywność bez granic często zmienia się w chaos – a czasem w zwykłą nieuprzejmość. Moja córka potrafi bawić się intensywnie, ale wie, że w czyimś domu obowiązują czyjeś zasady. Widzę, że dzięki temu czuje się pewniej, bo wie, czego się od niej oczekuje. Widziała jednak, że dzieci przyjaciółki robią, co chcą, a ich mama nawet nie pomyśli, by je stopować. I to ją naprawdę poruszyło – pytała później, czy zrobiła coś złego, że zabierano jej zabawki. A mnie po prostu zrobiło się przykro. Szacunek nie jest staroświecki – jest potrzebny Kiedy po wizycie zamknęłam drzwi i spojrzałam na salon, który wyglądał jak po przejściu huraganu, poczułam, że to nie chodzi o bałagan. Z tym sobie poradzę. Chodzi o poczucie, że granice – moje, mojej przestrzeni, mojego dziecka – zostały kompletnie zignorowane. Nie chcę żyć w świecie, w którym oczekiwanie szacunku odbiera się jako „spinę”. Nie chcę też, by moja córka dorastała w przekonaniu, że wszystko wolno, bo „jest dzieckiem”. Widzę, że dobre maniery dają jej pewność i poczucie bezpieczeństwa. Zasady nie ograniczają – one uczą, jak być w relacji z drugim człowiekiem. Dlatego coraz częściej myślę, że to nie dzieci mają problem. Dzieci potrafią się nauczyć wszystkiego. To dorośli czasem rezygnują z uczenia – w imię wygody, luzu albo lęku przed byciem ocenionym. A później dziwią się, że inni czują się z tym źle. Tak jak ja tego dnia, kiedy zamiast miłego spotkania dostałam lekcję… że nie każda zasługuje na powtórzenie. Zobacz także: „Nie potrafią trzymać ołówka ani iść do toalety”. Nauczyciele załamani współczesnymi dziećmi
Współczesne pokolenie nastolatków nie przetrwa. Wystarczy pójść do galerii handlowej
Wystarczy przejść się w weekend po galerii handlowej, żeby zobaczyć pewien niepokojący obraz współczesnej młodzieży: nastolatki robią zakupy bez zastanowienia. „Mamo, bliknij”, „Kupisz?”, „To tylko stówka” – to jedne z najczęściej słyszanych zdań między sklepowymi półkami.
Ostatnio, będąc w galerii handlowej, obserwowałam grupkę 13–14-latek w drogerii. Chwytały kosmetyki, perfumy, błyszczyki za 50, 70, 120 zł i nawet nie odwracały produktu, by zobaczyć cenę. Jedna z nich powiedziała: „Wezmę, mama mi kupi, co za różnica”. Wzięła. Bez cienia refleksji, czy to potrzebne, czy drogie, czy ma na to pieniądze. Takich scen było więcej. W sklepie z ubraniami chłopak wziął czapkę z logo znanej marki i od razu skierował się do kasy. Kolega próbował go powstrzymać: – A masz kasę? – Nie, ale napiszę staremu, żeby mi „bliknął”. Zero dyskusji, zero wstydu, zero myślenia. Po prostu natychmiastowa potrzeba posiadania. Smartfon i smartwatch jak karta kredytowa bez limitu Najbardziej uderzyło mnie jednak co innego. Kiedy nastolatki są same, nie potrzebują już nawet gotówki ani portfela. Widziałam dziewczynę, może miała 12 lat, która kupowała bubble tea. Wyciągnęła smartwatch, przyłożyła do terminala i poszła dalej, nawet nie patrząc na paragon. To nie była sytuacja wyjątkowa – teraz to codzienność. Dzieci płacą telefonami albo zegarkami, a jeśli zbliżenie nie przejdzie, wysyłają rodzicom krótką wiadomość: „Bliknij 50”. Często bez „proszę”, bez tłumaczenia, po prostu jakby prosili o kolejny poziom w grze. Rodzice – zmęczeni, zabiegani – blikają. Bo nie mają siły na kłótnie. Bo stoją w pracy. Bo nie chcą tłumaczyć całej kolejki wiadomościami. A młodzi uczą się, że pieniądze są zawsze „pod ręką”. Konsekwencje? Już widoczne Problem nie polega na tym, że nastolatki kupują. Problem polega na tym, że nie mają pojęcia, ile to wszystko kosztuje. Gdy pewna mama w sklepie obuwniczym powiedziała synowi, że nie kupi mu butów za 450 zł, usłyszała: – Ale przecież masz kartę. W tym zdaniu zawiera się cały dramat współczesnego rodzicielstwa. Dzieci nie rozumieją wartości pieniądza, bo żyją w świecie natychmiastowej dostępności. Klik – kupione. Klik – zapłacone. Klik – przelane. Ale realne życie tak nie działa. Jeśli czegoś naprawdę chcemy nauczyć młodych ludzi, to nie tego, jak zbliżać zegarek do terminala, ale tego, że każda decyzja – także zakupowa – ma konsekwencje. Zobacz także: 7 sposobów na złość u nastolatka. Już nie skończy się trzaskaniem drzwiami
Zawołałam córkę na placu zabaw, a inna matka wybuchnęła śmiechem. Tak uczy się dzieci poniżania
Na placach zabaw uczymy dzieci więcej, niż nam się wydaje. Wystarczy jedno słowo, jedno spojrzenie, jeden komentarz – i młodzi obserwatorzy natychmiast wyciągają wnioski. List naszej czytelniczki pokazuje, że to nie dzieci są okrutne, ale dorośli, którzy dają im do tego narzędzia.
Szanowna Redakcjo, chcę opisać sytuację, która wydarzyła się kilka dni temu na placu zabaw i do dziś nie daje mi spokoju. Niby drobiazg, niby nic wielkiego, a jednak poczułam coś między złością a bezradnością. I im dłużej o tym myślę, tym bardziej widzę, że problem leży dużo głębiej niż jedno nieprzyjemne zachowanie. Byłam tam z moją czteroletnią córką, Hanią. Dzieci biegały, wspinały się, było gwarno i radośnie. W pewnym momencie zawołałam ją, żeby podała mi czapkę, którą zostawiła na ławce. Powiedziałam po prostu: „Haniu, chodź na chwilę”. W tej samej sekundzie obok mnie rozległ się śmiech. Głośny, szyderczy, zupełnie niepasujący do atmosfery tego miejsca. Dwie mamy, stojące z boku, spojrzały na mnie z rozbawieniem, po czym jedna z nich powiedziała szeptem-nieszeptem (tak, żeby wszyscy słyszeli): „Boże, znowu jakaś Hania, kiedy ta głupia moda się skończy. Jak można tak dzieciom robić?”. Poczułam, jakby ktoś mnie spoliczkował. Bo co właściwie miałam zrobić? Przeprosić za imię własnego dziecka? Wyjaśnić im, że wybrałam je, bo ma dla mnie i mojego męża znaczenie? Że nosiła je moja babcia, że jest dla nas ważnym fragmentem rodzinnej historii? Ale najbardziej zabolało mnie coś innego. To, że ich dzieci stały obok i wszystko słyszały. Patrzyły, jak ich mamy kpią z cudzego imienia, jak oceniają i wyśmiewają coś, co dla kogoś innego jest niezwykle ważne. Przecież właśnie tak uczy się dzieci poniżania – nie przez wielkie, dramatyczne sceny, tylko przez codzienne drobiazgi, które dorośli robią bez refleksji. Widziałam po mojej Hani, że usłyszała. Spytała później: „Mamo, dlaczego ta pani się śmiała?”. I wtedy zabrakło mi słów. Jak wytłumaczyć czterolatce, że dorosła kobieta pozwala sobie na ocenianie dziecka tylko dlatego, że nie pasuje jej jego imię? Jak przekazać jej, że nie wszyscy dorośli są przykładem, z którego warto brać przykład? Nie piszę tego, żeby robić aferę o imiona. Piszę, bo mam dość tej kultury komentowania, wyśmiewania, oceniania. Tego poczucia, że można powiedzieć wszystko, byle było „śmiesznie”. A przecież obok stoją dzieci, które chłoną to jak gąbka. A potem powtarzają. Może warto czasem ugryźć się w język. Zanim wybuchniemy śmiechem z cudzego wyboru, cudzego wyglądu, cudzych decyzji – warto pomyśleć, czy naprawdę chcemy, by nasze dzieci robiły to samo. Bo one będą robiły dokładnie to, czego je uczymy. Z poważaniem, Czytelniczka Zobacz także: „Zenek!” – usłyszałam na placu zabaw. Chwilę później rozległ się szyderczy śmiech
Nauczycielka: „Dostałam SMS-a od rodzica w poniedziałkowy wieczór. To brak kultury”
Coraz więcej nauczycieli skarży się, że rodzice traktują ich jak całodobowy punkt informacyjny. Późne wiadomości, oczekiwanie natychmiastowej reakcji i brak poszanowania prywatności stają się nową normą. Jedna z nauczycielek opowiedziała, jak wyglądała sytuacja, która przelała czarę – i trudno się dziwić jej oburzeniu.
Nauczycielka wspomina, że tamtego poniedziałku kończyła już przygotowania do zajęć. Telefon zabrzęczał, a ona odruchowo złapała go w dłoń. „Pomyślałam, że to coś pilnego, może jakaś sytuacja kryzysowa” – opowiada. Wiadomość jednak dotyczyła… bloku rysunkowego. „Mama ucznia zapytała, czy na jutro trzeba przynieść format A3, bo nie jest pewna i nie chce rano jechać do sklepu. Była godzina 22.14. Wtedy pomyślałam: to już naprawdę przesada”. Pedagog przyznaje, że takie sytuacje zdarzają się coraz częściej. Rodzice piszą późnym wieczorem, nocą, w weekendy, a nawet w święta. Często sądzą, że skoro oni mają wtedy chwilę spokoju, to nauczyciel też. Rodzice tłumaczą się brakiem czasu, ale skutki są poważne Zdaniem nauczycielki wielu rodziców nie robi tego złośliwie – po prostu nie widzi problemu. „Słyszę: ‘Bo ja dopiero wieczorem mam czas usiąść i coś sprawdzić’. Rozumiem to jako człowiek, ale jako pracownik szkoły mam też prawo do prywatności” – mówi. Podkreśla też, że samo zobaczenie powiadomienia wywołuje stres. „Nawet jeśli mówię sobie, że nie odpowiem, to i tak sprawdzam. A potem myślę, czy to dotyczy jutrzejszych zajęć, czy coś muszę zmienić. To nie jest higieniczne ani zdrowe”. Nauczycielka przyznaje, że część wiadomości bywa wręcz roszczeniowa: prośby o przepisanie notatek, wyjaśnienie zadania, doprecyzowanie treści lekcji, poprawę ocen czy szczegółowe relacje z dnia dziecka. „To są rzeczy, które powinny przejść przez dziecko – nie przez telefon nauczyciela” – zaznacza. Potrzebne są granice. „To zwykły brak kultury” Coraz więcej szkół wprowadza zasady kontaktu: określone godziny, zakaz pisania w nocy, a nawet specjalne skrzynki do spraw mniej pilnych. Tam, gdzie tego nie ma, nauczyciele muszą ratować się sami. „Nie chodzi o to, że nie chcę rozmawiać z rodzicami. Chcę – i robię to codziennie. Ale po godzinie 20 też mam prawo odłożyć telefon. SMS o 22.14 to dla mnie brak kultury” – mówi nauczycielka. Podkreśla też, że rodzice powinni pamiętać, że szkoła nie jest infolinią. „To, co dla kogoś jest drobiazgiem, dla mnie oznacza wejście w tryb pracy o godzinie, kiedy powinnam odpoczywać. Tak wygląda wypalenie zawodowe”. Zobacz także: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
„W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
Ostatnio, stojąc w szkolnej szatni i próbując zapanować nad logistyką trójki dzieci, mimowolnie przysłuchałam się rozmowie dwóch mam. Narzekały na nadmiar obowiązków i napięty grafik przed świętami. W pewnym momencie padło zdanie, które sprawiło, że aż westchnęłam: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. Brzmiało jak żart, ale nim nie było.
Nie da się ukryć, że grudzień potrafi zmielić każdego rodzica. Listy prezentów, jasełka, kiermasze, firmowe spotkania, organizacja Wigilii, kartkówki dzieci i codzienne obowiązki. Te dwa głosy z szatni były pełne zmęczenia, frustracji i realnej potrzeby oddechu – doskonale to rozumiem. Sama wiem, że czasem człowiek marzy o tym, aby ktoś „przechował” dzieci na dwie godziny, żeby móc kupić prezenty bez gonitwy i kłótni przy półkach z zabawkami. Ale im dłużej słuchałam, tym trudniej było mi zgodzić się z kierunkiem tej rozmowy. Bo od oczekiwania więcej wsparcia dla rodziców bardzo blisko do stwierdzenia, że szkoła powinna przejąć kolejne obowiązki. Problem w tym, że ktoś te „weekendowe świetlice” musiałby poprowadzić. Nauczycielki też mają swoje życie – i święta Gdy słyszę pomysły o dodatkowych godzinach pracy nauczycielek – i to w grudniu, kiedy same wracają po lekcjach do domu, gdzie też czekają dzieci, zakupy, przepisy, porządki – coś mi zgrzyta. Jako społeczeństwo zapominamy, że szkoła nie jest instytucją całodobowej opieki. Nauczycielki pracują więcej, niż się wielu osobom wydaje, a w okresie przedświątecznym ich obowiązków też przybywa: konkursy, dekoracje, wywiadówki, próby jasełek, zebrania. A jednak w tej rozmowie było jakby oczywiste, że można by je „dołożyć” jeszcze na weekend. Jakby były elementem infrastruktury, a nie żywymi ludźmi, którzy również mają rodziny, zmęczenie i prawo do soboty bez gwarnych sal i pełnej energii grupy dzieci. Zmęczeni rodzice kontra zmęczeni nauczyciele Rozumiem tamte mamy – naprawdę. Grudzień jest duszny, wymagający i każde wsparcie wydaje się na wagę złota. Ale medal ma dwie strony. Jeżeli my, rodzice, czujemy się na granicy wytrzymałości, to jak czują się nauczyciele, którzy od września pracują w rytmie maratonu? Czy naprawdę receptą na zmęczenie jest dorzucenie kolejnej grupy „tych, którzy powinni zrobić więcej”? Być może, zamiast rozmawiać o weekendowych świetlicach, powinniśmy zacząć mówić o realnym wsparciu dla rodziców i o tym, jak pomóc sobie nawzajem, a nie kosztem kolejnej przeciążonej grupy zawodowej. Zobacz także: Wiadomość od nauczycielki przyszła o świcie. Tak 1 zdaniem przekreśliła przyszłość mojej córki
„Przedszkola powinny być czynne do 19”. Usłyszałam rozmowę dwóch matek i zamurowało mnie
Zwykła poranna sytuacja pod przedszkolem zamieniła się w gorzką lekcję o tym, jak wielu rodziców postrzega opiekę nad dziećmi. Dwie mamy rozmawiały tak głośno, że było słychać każde słowo – a ja nie wierzyłam własnym uszom. Ten krótki dialog obnażył pewien sposób myślenia, który sprawia, że dzieci traktuje się jak bagaż, a nauczycielki jak obsługę techniczną.
Zawiozłam rano córkę do przedszkola. Klasyczny tłok, dzieci ściągające buty, rodzice próbujący zdążyć do pracy, panie proszące: „pożegnania przy drzwiach, prosimy”. Normalny chaos. Ale wtedy usłyszałam rozmowę dwóch mam stojących tuż obok mnie. Mówiły tak głośno, że nie dało się nie słyszeć. – Ja bym chciała, żeby przedszkole było czynne do 19. W końcu pracuję, a nie będę się prosić teściowej o pomoc – powiedziała jedna. – A ja to bym chciała, żeby można było dzieci zostawić też na parę godzin w sobotę. No bo kiedy mam zrobić zakupy? – odpowiedziała druga. Patrzyłam na nie i zastanawiałam się, czy one naprawdę to mówią poważnie. Przedszkole to nie hotel na godziny Jasne – wszyscy jesteśmy zmęczeni, życie jest szybkie, praca wymagająca, a czas wolny często nie istnieje. Sama czasem marzę o chwili ciszy. Ale to, co usłyszałam, brzmiało jak głębokie niezrozumienie, czym w ogóle jest przedszkole. To nie jest hotel. To nie jest przechowalnia. To nie jest usługa „dziecko na później”. To miejsce, gdzie pracują ludzie, którzy też mają swoje życie. Te same panie, które witają dzieci o 6:30, mają własne rodziny, własne obowiązki i prawo do odpoczynku. A najważniejsze – dzieci nie są przedmiotami, które można oddać na dłużej, bo rodzic ma „dużo na głowie”. Dzieci widzą i czują więcej, niż nam się wydaje Zastanawiam się, jak muszą czuć się te maluchy, kiedy słyszą, że ich obecność jest „problemem logistycznym”. Że najlepiej byłoby ich „przetrzymać” gdzieś jeszcze dwie, trzy godziny, żeby dorosłym było wygodniej. Małe dzieci nie potrzebują przedłużonych godzin opieki. One potrzebują bliskości. Potrzebują mamy lub taty, którzy po całym dniu wreszcie się pojawią i powiedzą: „chodź, idziemy do domu”. Bo choć przedszkole bywa kolorowe i fajne, to dla dzieci wciąż ogromny wysiłek – emocjonalny i społeczny. Cały dzień w grupie to dla maluchów maraton, nie relaks. Słowa, które powinny nas obudzić Najbardziej zabolało mnie zdanie jednej z mam: – Panie mają dobrze, siedzą z dziećmi i biorą za to kasę. Powinny się dostosować do rodziców. Wtedy poczułam zwyczajny wstyd. Za nas, dorosłych. Za to, że tak łatwo zapominamy, że relacja z przedszkolem to współpraca, a nie roszczenie. Że odpowiedzialność za dziecko spoczywa na rodzicu – zawsze, nie tylko do 16:30. I że jeśli traktujemy przedszkole jak hotel, to prędzej czy później zaczniemy traktować dziecko jak... bagaż do odstawienia. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Stawianie dziecka do kąta to barbarzyństwo. „Nigdy nie zrobię tego mojemu synowi”
Kilkulatek zrobił awanturę w tramwaju. Słowa obcej pasażerki to smutna prawda o wychowaniu
Tramwaj pełen ludzi, zmęczenie po całym dniu i jedno dziecko, które nie radzi sobie z emocjami. A jednak najbardziej wstrząsające nie było jego zachowanie, tylko komentarz dorosłej pasażerki, który do dziś dźwięczy mi w uszach. To niestety bardzo celny obraz tego, jak łatwo oceniamy rodziców – i jak mało naprawdę rozumiemy.
Było po 17, ścisk, ludzie stali na sobie, każdy zmęczony, głodny, marzący tylko o tym, żeby dotrzeć do domu i zdjąć buty. Obok mnie stała młoda mama z kilkuletnim chłopcem. Wyglądali, jakby wracali z przedszkola – mały miał na sobie jeszcze błękitny worek z kapciami, a w ręku ściskał rysunek. W pewnym momencie chłopiec zaczął płakać. Najpierw po cichu, potem głośno, aż w końcu przeszedł w pełną histerię: krzyk, łzy, wyginanie się, próby wyrwania z uścisku mamy. Ewidentnie był wyczerpany – znałam ten widok aż za dobrze. Kto ma dzieci, ten wie, że o tej godzinie maluchy są po prostu „po wszystkim”. Mama starała się go uspokoić. Szeptała mu coś do ucha, przytulała, próbowała odwrócić jego uwagę. Była blada, a na jej twarzy malował się wstyd – ten dobrze znany rodzicom w miejscach publicznych. Ten irracjonalny strach, że inni pomyślą, że jesteś „złą matką”. I wtedy padły te słowa W pewnym momencie odezwała się stojąca obok kobieta – elegancka, starsza, z wyraźną potrzebą udzielania rad światu. „Jak się nie umie dziecka wychować, to nie powinno się mieć dzieci”. Powiedziała to głośno, z wyższością i takim tonem, jakby wygłaszała oczywistą prawdę, a nie krzywdzącą ocenę. Mama zamarła. Chłopiec jeszcze bardziej się rozpłakał. Kilka osób odwróciło wzrok, kilka przewróciło oczami. Ale nikt nic nie powiedział. Nikt jej nie obronił. A mnie te słowa po prostu zmroziły. Łatwo oceniać. Dużo trudniej zrozumieć Bo przecież ta scena mogła dotyczyć każdego rodzica. Każdy z nas miał – albo będzie miał – takie momenty, w których dziecko wybucha emocjami w najmniej odpowiednim miejscu. A rodzic robi, co może: tuli, szepcze, przytrzymuje, próbuje dotrwać do przystanku. To nie jest brak wychowania. To nie jest lenistwo rodzica. To jest po prostu życie. Dzieci nie mają przełącznika emocji, który można włączyć w tramwaju. Czasem są głodne, zmęczone, przebodźcowane. Czasem coś je zabolało, czasem coś im nie wyszło, czasem po prostu nie radzą sobie ze światem, który jest dla nich o trzy rozmiary za duży. A rodzic? Rodzic i tak robi wszystko, co w jego mocy. Komentarz tej kobiety to coś więcej niż brak empatii To symbol presji, pod którą żyją współcześni rodzice. Zewsząd słyszymy, że mamy być perfekcyjni: spokojni, cierpliwi, zawsze ładnie mówiący, zawsze z zapasowymi chusteczkami, przekąską i planem B. A jednocześnie cały świat patrzy nam na ręce. I wystarczy jedno publiczne potknięcie, by ktoś wydał wyrok: „Nie powinna mieć dzieci”. Tymczasem to właśnie ta mama w tramwaju pokazała mi coś ważnego – że dobra rodzicielka to nie ta, której dziecko nigdy nie krzyczy, tylko ta, która jest przy swoim dziecku, kiedy krzyczy. Trzyma je za rękę, choć wszyscy wokół mają do niej pretensje. Zobacz także: 4 zgubne nawyki rodziców. Ich dzieci nie nauczą się radzenia sobie ze złością
Zrobiłam test: przez 3 dni żyłam jak moja 12-letnia córka. Nie dałam rady
Myślałam, że to będzie zabawne doświadczenie. Po trzech dniach miałam ochotę się położyć i płakać – nie ze zmęczenia, ale z bezradności.
Kiedy moja córka po raz kolejny rzuciła: „Mamo, ty nic nie rozumiesz!”, postanowiłam to sprawdzić. Dosłownie. Zrobiłam test i przez trzy dni żyłam jak ona – 12-letnia dziewczynka w szóstej klasie. Z budzikiem, szkołą, zadaniami, social mediami i wszystkimi emocjami, które dla nas, dorosłych, często wydają się przesadzone. Nie wytrzymałam. I nie dlatego, że jestem słaba. Dlatego, że świat, w którym żyją nasze dzieci, jest o wiele bardziej wymagający, niż nam się wydaje. Dzień 1: Szkoła, czyli maraton z przerwami na stres Wstałam o 6:30, tak jak ona. Włączyłam muzykę na słuchawkach, wzięłam telefon i zaczęłam scrollować TikToka – „bo tak robią wszystkie dziewczyny rano”. Po 20 minutach byłam już przebodźcowana. W szkole (czy raczej w mojej symulacji, bo zapisałam dokładnie jej plan lekcji i obejrzałam te same filmy edukacyjne) spędziłam sześć godzin. W tym czasie czułam się, jakbym była w pracy, na której nikt nie tłumaczy zasad, a za każde potknięcie dostaje się ocenę. Matematyka, polski, historia – trzy różne wymagania, trzy różne sposoby myślenia. Potem wróciłam „do domu” – czyli do rzeczywistości pełnej zadań, prac domowych, przygotowań do kartkówek i… natychmiastowych powiadomień z grup klasowych. Tam każdy błąd, każda nieobecność jest komentowana. Dzieci oceniają się nawzajem bez filtra. Wieczorem, po trzech godzinach nauki i odrabiania prac domowych, moja głowa pulsowała. A ona? Uśmiecha się i mówi, że „tak trzeba, bo w siódmej będzie trudniej”. Dzień 2: Internetowy rollercoaster emocji Drugiego dnia zrozumiałam, że nasze dzieci nie mają ani chwili przerwy. Po szkole, zamiast odpocząć, „musiałam” wejść na TikToka i Snapchata – tak jak ona. Świat jej rówieśników nie kończy się na szkolnym korytarzu. Tam wszystko toczy się dalej – lajki, komentarze, zdjęcia, grupowe czaty. W ciągu godziny dostałam 54 powiadomienia. Jedna dziewczyna dodała filmik z piosenką, inna z editem ze szkoły. Ktoś dostał nowy telefon, ktoś inny wrzucił zdjęcie z pizzą i dopisał: „Najlepszy dzień ever!”. Niby nic, ale po chwili zaczynasz czuć presję. Chcesz być częścią tego wszystkiego, a jednocześnie czujesz, że nie nadążasz. Kiedy córka mówiła, że „wszyscy coś mają”, myślałam, że przesadza. Nie przesadzała. W tym wieku to, co widzą w telefonie, staje się miarą własnej wartości. Wieczorem byłam emocjonalnie wykończona. Zrozumiałam, jak ogromny ciężar niesie ze sobą ciągła ekspozycja na ocenę innych – polubienia, komentarze, nawet reakcje emoji. To coś, czego my w ich wieku nie znaliśmy. Dzień 3: Emocje, których nie doceniamy Trzeciego dnia postanowiłam wejść w jej emocje naprawdę. Zrobiłam wszystko, co ona – włącznie z tym, że napisałam do koleżanki, która nie odpisała od rana. I kiedy nie odpowiedziała przez kilka godzin, poczułam ukłucie niepokoju. Głupie? Tak mi się wydawało, dopóki nie poczułam tego naprawdę. W świecie dwunastolatków milczenie znajomego to nie drobnostka. To sygnał, że „coś się dzieje”. Może się obraziła? Może ktoś coś powiedział? Życie towarzyskie mojej córki to sieć mikrosygnałów i emocjonalnych min. Wystarczy jeden nieodpowiedni komentarz, żeby dziecko czuło się odrzucone. Kiedy wieczorem poprosiła mnie, żebym „po prostu posiedziała obok niej”, zrozumiałam, że tego potrzebuje najbardziej – nie rad, nie wykładów, tylko obecności. Bo ten świat, w którym żyją, nie daje im chwili wytchnienia. Co zrozumiałam po tym teście Po trzech dniach byłam wyczerpana. Nie fizycznie – psychicznie. Ciągłe napięcie, przebodźcowanie, porównywanie, presja nauki i potrzeba bycia idealną – to wszystko jest codziennością naszych dzieci. Zrozumiałam też, że kiedy mówię „w twoim wieku też miałam ciężko”, to nie jest prawda. Nie miałam. Nie byłam obserwowana 24 godziny na dobę, nie musiałam radzić sobie z powiadomieniami, z oceną rówieśników w sieci, z nieustanną presją „bycia kimś”. Dziś, gdy patrzę na moją córkę, mam dla niej więcej czułości. Wiem, że jej zmienność nastrojów to nie „humory nastolatki”, tylko efekt świata, który codziennie ją bombarduje. Każda mama powinna spróbować Nie mówię, żeby każda z nas żyła jak 12-latka przez trzy dni – choć to doświadczenie otwiera oczy. Ale warto choć przez jeden dzień spojrzeć na świat z ich perspektywy. Nie po to, żeby ich zrozumieć do końca – bo to niemożliwe. Ale po to, żeby przestać wymagać, a zacząć być obok. Zobacz także: Zakazali używania telefonów w świetlicy. Nauczycielka: „Dawno czegoś takiego nie widziałam”
Nauczycielka: „Tuż po 21 dostałam SMS-a od matki ucznia. Zdumiało mnie jej żądanie”
Na redakcyjną skrzynkę trafił e-mail od nauczycielki klas 1–3 z jednej z warszawskich podstawówek. Napisała, bo chciała podzielić się sytuacją, która – jak przyznała – zaskoczyła ją bardziej niż jakakolwiek szkolna wywiadówka. Po 21:00 dostała SMS-a od matki jednego z uczniów. „Myślałam, że chodzi o coś poważnego. Tymczasem to, co przeczytałam, wprawiło mnie w osłupienie” – pisze nauczycielka.
Dzień miałam wyjątkowo długi. Zostałam po lekcjach, bo przygotowywałam dekoracje na szkolną uroczystość. To było zaraz przed 11 listopada, przed apelem. Do domu wróciłam zmęczona, z bolącą głową i planem, że wieczór spędzę bez zerkania w ekran. Około 21:10 telefon jednak zawibrował. Zobaczyłam imię i nazwisko mamy jednego z moich drugoklasistów i pomyślałam, że stało się coś poważnego. Otworzyłam wiadomość i… zamarłam. Pisała mniej więcej: „Pani Aniu, mam taką sprawę. Młodszy synek się rozchorował, muszę iść rano z nim do przychodni. Nie mam jak odprowadzić jutro Stasia. Może podejdzie Pani rano do nas? Mieszka Pani przecież niedaleko. Proszę o potwierdzenie”. Przeczytałam raz. Przeczytałam drugi. I nadal nie wierzyłam, że ta prośba jest na serio. To jest praca, a nie dyspozycyjność 24/7 Od lat jestem nauczycielką, a rodziców uczniów lubię i szanuję. Z wieloma mam świetny kontakt, szanujemy swój czas, przestrzegamy granic, a dobro dzieci zawsze stawiamy na pierwszym miejscu. Ale żeby ktoś oczekiwał, że wyjdę rano z domu, pójdę na inne osiedle i odprowadzę czyjeś dziecko do szkoły? To nie była prośba typu „czy może Pani przypilnować na korytarzu?” albo „czy może Pani wysłać zadanie jeszcze raz?”. To było pełnoprawne żądanie prywatnej przysługi, która wykracza poza jakiekolwiek granice zawodowe. Wieczór. Mój prywatny numer telefonu. I oczekiwanie, że o 7:30 będę pod czyimś blokiem, trzymając za rękę ucznia, którego zadaniem jest po prostu dotrzeć do szkoły z rodzicem lub opiekunem. Jestem nauczycielką, a nie prywatną opiekunką Nie chciałam być niemiła. Rozumiem – choroba małego dziecka, stres, brak wsparcia. Pamiętam, jak moje nastolatki były maluchami. Ale to, że mieszkam trzy ulice dalej, nie oznacza, że można traktować mnie jak sąsiadkę, która wyświadczy przysługę, albo – co gorsza – jak darmową pomoc domową... W odpowiedzi napisałam krótko: „Niestety nie mogę spełnić tej prośby. To wykracza poza moje obowiązki i czas pracy. Proszę poszukać innego rozwiązania”. Następnego dnia Staś normalnie przyszedł do szkoły – z tatą. Czyli jednak dało się znaleźć inne wyjście. Gdzie przebiega granica? Ta sytuacja dała mi do myślenia. W naszej pracy coraz częściej mamy poczucie, że niektórzy rodzice zaczynają traktować nauczycieli jak osoby dostępne całą dobę – od odpisywania na wiadomości o 22:00 po załatwianie prywatnych spraw ich rodzin. A ja mam swoje życie. Swoje dzieci. Swoje obowiązki. Nie jestem w stanie – i nie chcę – być dostępna 24/7. I na pewno nie mogę zastępować rodzica w tak podstawowej sprawie, jak odprowadzenie dziecka do szkoły. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Przykre, kto uczy dziś w szkołach. „Wiadomość od nauczycielki w Librusie mnie zażenowała”
Gdy dziecko się złości, nie mów „uspokój się”. Zamiast tego użyj jednej z 7 „magicznych” fraz
Reem Raouda, uznana ekspertka w dziedzinie świadomego rodzicielstwa, ujawnia 7 „magicznych” fraz, które potrafią niemal natychmiast zakończyć każdy napad złości. Oto konkretne słowa, które uruchamiają u dzieci mechanizmy samoregulacji.
Reem Raouda, autorka i ekspertka w dziedzinie świadomego rodzicielstwa, pracowała z ponad 200 dziećmi i setkami rodzin. Jak pokazują jej obserwacje i badania, podczas emocjonalnego przeciążenia dzieci tracą dostęp do logicznego myślenia. Dzieje się tak, ponieważ kora przedczołowa – obszar mózgu odpowiedzialny za rozumowanie i język – zostaje czasowo „wyłączona”. Dlatego właśnie popularne zwroty typu „uspokój się” czy „powiedz, co się stało” nie przynoszą efektów. Dziecko w stanie silnego wzburzenia emocjonalnego nie umie poprawnie przetwarzać słów. Potrzebuje wtedy przede wszystkim poczucia bezpieczeństwa i kontaktu z regulującym go dorosłym układem nerwowym. Co zamiast „uspokój się”: 7 zdań, które rozładowują emocjonalny chaos Raouda twierdzi, że zamiast słów, w pierwszym etapie histerii kluczowa jest fizyczna i emocjonalna obecność. Cisza – wbrew intuicji – bywa najpotężniejszym narzędziem. Siedząc blisko dziecka i zachowując spokój, dorosły wysyła niewerbalny sygnał: „Jesteś bezpieczny, damy sobie z tym radę”. Na liście przygotowanej przez ekspertkę milczenie jest numerem 1. Oto pozostałe frazy, które działają jak „emocjonalna kotwica” w czasie napadu złości: „(Milczenie)” – cisza jako forma komunikatu „Jesteś bezpieczny, jestem obok”. „Jestem tutaj” – sygnał obecności, który reguluje układ nerwowy dziecka. „To bardzo silne uczucie, prawda?” – uznanie emocji pomaga dziecku je zidentyfikować. „Możesz być zły. Nie wolno bić” – oddzielenie emocji od zachowania. „Zróbmy razem przerwę” – wspólna pauza lepiej działa niż izolacja. „Widzę, jak bardzo ci na tym zależało” – zrozumienie rozczarowania gasi potrzebę dalszego krzyku. „Możesz się złościć. Nadal cię kocham” – zapewnienie bezwarunkowej miłości. Każda z tych fraz aktywuje inne mechanizmy regulacyjne i wpływa kojąco na pobudzony układ limbiczny dziecka. Słowa dobrane przez Raoudę nie są przypadkowe. Każda z magicznych fraz działa na poziomie neurologicznym. Poprzez poczucie bezpieczeństwa i uznanie emocji, dziecko przestaje czuć się zagrożone i może „wyłączyć” tryb walki lub ucieczki. Frazy te wspierają rozwój odporności emocjonalnej. Uczą, że emocje – nawet silne i trudne – są do przyjęcia, a granice można stawiać z miłością, a nie gniewem. Czego unikać, gdy dziecko krzyczy i płacze? Reem Raouda stanowczo odradza klasyczne reakcje: moralizowanie, grożenie, karanie, izolację. Dziecko w emocjonalnym kryzysie nie potrzebuje korekty, lecz kontaktu. Próby wyciszenia dziecka krzykiem lub groźbami mogą nasilić lęk i poczucie wstydu. Zamiast mówić „nie przesadzaj” czy „uspokój się natychmiast”, lepiej jest milczeć i być obok. Siła tkwi w prostych zdaniach, które zamiast kontrolować – łączą. To właśnie łączy magiczne frazy na histerię u dzieci: wzmacniają więź i uczą, że każda emocja jest do uniesienia, jeśli tylko jesteśmy razem. Źródło: cnbc.com Zobacz także: 1 błąd toksycznych rodziców rani na całe życie. Te dzieci nigdy nie zbudują zdrowego związku
Żenujący mail nauczycielki w sobotni wieczór. „Tacy ludzie nie powinni uczyć dzieci”
Kiedy do redakcji trafił ten mail, wiedzieliśmy jedno – emocje rodziców znów sięgnęły zenitu. Mama ucznia z drugiej klasy nie kryje oburzenia po tym, jak w sobotni wieczór otrzymała wiadomość od wychowawczyni. I nie chodziło wcale o coś pilnego, tylko o przypomnienie, które – jak mówi – można było wysłać w poniedziałek.
„Była sobota, po 20. Siedzieliśmy z mężem przed telewizorem, dzieci już spały. Wtedy dostałam maila od nauczycielki – przypomnienie, że w poniedziałek mamy przynieść podpisane zgody na wycieczkę i że kilku rodziców wciąż tego nie zrobiło” – pisze pani Monika, mama ucznia z drugiej klasy szkoły podstawowej. „Nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie to, że ton tej wiadomości był po prostu niemiły. Nauczycielka napisała, że ‘prosi o natychmiastowe uzupełnienie formalności’ i że ‘bez zgód dzieci nie będą mogły wziąć udziału’. Zabrzmiało to jak rozkaz. I to wysłany w weekend, kiedy każdy chce na chwilę zapomnieć o szkolnym chaosie”. Pani Monika przyznaje, że wiadomość zepsuła jej humor na resztę wieczoru. „Nie potrafię zrozumieć, po co pisać takie rzeczy w sobotę. Szkoła to nie korporacja. My też mamy swoje życie, swoje obowiązki. Czasem człowiek po prostu chce odpocząć, a nie myśleć o papierach, podpisach i zgodach”. „Tacy ludzie nie powinni uczyć dzieci” Kobieta dodaje, że nie chodzi jej o samą treść maila, tylko o sposób, w jaki został wysłany. „Nie oczekuję, że nauczycielka będzie nas głaskać po głowie, ale też nie chcę być traktowana jak ktoś, kto musi się tłumaczyć. To była zwykła formalność, którą i tak miałam oddać w poniedziałek. A przez ten mail poczułam się jak uczennica, której ktoś udziela nagany”. „Tacy ludzie nie powinni uczyć dzieci” – pisze dalej. „Bo jeśli nauczyciel nie potrafi komunikować się z dorosłymi w normalny sposób, to jak ma być autorytetem dla uczniów? Wysyłanie pretensjonalnych wiadomości w weekend jest zwyczajnie nie na miejscu. My, rodzice, też pracujemy, też mamy stresy i nie potrzebujemy kolejnych wymówek do kłótni czy nerwów”. Gdzie kończy się obowiązek, a zaczyna przesada? Coraz częściej rodzice zwracają uwagę na sposób, w jaki nauczyciele komunikują się z nimi przez e-dzienniki i maile. Niektórzy uważają, że granice między życiem zawodowym a prywatnym zacierają się w niepokojącym tempie. „To nie pierwszy raz, kiedy wychowawczyni pisze do nas po godzinach. Czasem w piątek wieczorem, czasem w niedzielę. Czuję się, jakbym była w pracy przez siedem dni w tygodniu – tylko że bez wynagrodzenia” – dodaje pani Monika. Mama przyznaje, że od pewnego czasu nawet nie otwiera wiadomości ze szkoły po 17. „Mam dość. Zbyt dużo stresu, zbyt dużo presji. A to przecież tylko druga klasa. Co będzie dalej?”. Zdarzenie z listu pani Moniki pokazuje, jak bardzo zmieniły się relacje między szkołą a rodzicami. W epoce ciągłej dostępności łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie też jest człowiek – zmęczony, znużony, potrzebujący chwili wytchnienia. Być może zarówno nauczyciele, jak i rodzice powinni od czasu do czasu odłączyć się od szkolnych spraw. Bo dziecko najlepiej uczy się od dorosłych, którzy potrafią zachować zdrowy dystans. Zobacz także: To była ostatnia kartkówka mojej córki. Nie chodzi o ocenę, tylko o godność
„Nie przyprowadzajcie chorych dzieci” – po tej wiadomości z przedszkola rodzice nie wytrzymali
Gdy w przedszkolnej aplikacji pojawiło się ogłoszenie: „Prosimy nie przyprowadzać chorych dzieci”, wielu rodziców zagotowało się ze złości. Bo przecież wszyscy wiemy, że nikt nie robi tego z premedytacją. Ale co ma zrobić mama, która musi iść do pracy, a babcia mieszka 300 kilometrów dalej?
„Nie przyprowadzajcie chorych dzieci” – łatwo powiedzieć Wszystko zaczęło się w poniedziałek rano, kiedy na grupie mojego przedszkola pojawił się wpis od wychowawczyni: „Drodzy rodzice, w grupie panują infekcje. Prosimy nie przyprowadzać dzieci z katarem, kaszlem lub gorączką. Zadbajmy wspólnie o zdrowie maluchów”. Z pozoru nic złego. Normalny apel, jaki widzimy co roku o tej porze. Ale komentarze pod nim pokazały, jak bardzo zmieniły się czasy. Jedna z mam napisała: – A może pani dyrektor zapewni nam opiekę nad dzieckiem, kiedy ma katar? Bo ja po prostu nie mam jak zostać w domu. I choć łatwo zrzucić winę na rodziców, że „zarażają”, prawda jest dużo bardziej skomplikowana. Choroba dziecka to kryzys logistyczny Pamiętam czasy, kiedy moje dzieci chodziły do przedszkola i wystarczyło jedno kichnięcie, by cała układanka się posypała. Telefon z przedszkola o 11:00: „Pani syn ma gorączkę, proszę przyjechać”. I wtedy zaczynała się akcja: kto pojedzie? Kto zostanie z nim w domu? Jak powiedzieć szefowi, że znowu muszę wziąć opiekę? W teorii wszystko jest proste – mamy przecież zwolnienie opiekuńcze, zasiłek z ZUS-u. Ale w praktyce każda matka i każdy ojciec wie, że to często oznacza tygodnie zaległości, stres i niewypowiedziane pretensje w pracy. Wielu rodziców przyznaje po cichu: „Tak, zdarza mi się wysłać dziecko z lekkim katarem”. Bo katar trwa czasem pół zimy. Bo dziecko ma energię, nie gorączkuje, a my nie możemy po raz piąty w miesiącu brać wolnego. System, który nie widzi rodziców To nie jest problem leniwych rodziców, tylko systemu, który nie nadąża za rzeczywistością. W większości firm nie ma realnej elastyczności pracy, a w wielu zawodach po prostu nie da się pracować zdalnie. Sprzedawczyni, pielęgniarka, nauczycielka czy kasjerka nie zabierze dziecka do biura ani nie połączy się zdalnie z sali zabaw. A nawet jeśli teoretycznie może – to kto zajmie się wtedy dzieckiem w domu? Siedzące z gorączką obok mamy na telekonferencji nie dostanie opieki, tylko kolejną dawkę frustracji. Niektórzy próbują wynajmować nianie „na godziny”, inni kombinują z dziadkami, którzy często sami chorują. Ale nie każdy ma wsparcie. I właśnie te osoby – samotne mamy, rodzice bez pomocy bliskich, ludzie na umowach zlecenie – najczęściej słyszą: „Prosimy nie przyprowadzać chorych dzieci”. Rozumiem nauczycielki i opiekunki. Widzą, jak jedno dziecko z katarem potrafi rozłożyć całą grupę. Jak trudno pracować, gdy maluchy pociągają nosami, płaczą i zarażają siebie nawzajem. Ale rozumiem też tych rodziców, którzy rano stają przed lustrem i myślą: „Katar czy już choroba? Czy dziś jeszcze mogę go wysłać, czy już ryzykuję?” – i czują, że każda decyzja będzie zła. W efekcie wszyscy przegrywamy: dziecko, które idzie do przedszkola, rodzic, który idzie do pracy z poczuciem winy, i nauczyciel, który potem łapie infekcję od grupy. Potrzebujemy empatii, nie pouczeń Może zamiast kolejnych apeli o „nieprzyprowadzanie chorych dzieci” potrzebujemy wreszcie rozmowy o tym, jak wspierać rodziców w sytuacjach kryzysowych. Elastyczne grafiki, możliwość pracy zdalnej choćby przez dwa dni, opieka awaryjna w placówkach albo po prostu – zrozumienie. Nie każda mama ma luksus pod tytułem „zostanę dziś w domu”. Bo dziś choroba dziecka nie jest problemem medycznym. To test empatii – dla całego społeczeństwa. Nie przyprowadzajmy chorych dzieci, jeśli naprawdę są chore. Ale też nie oceniajmy tych, którzy czasem nie mają wyjścia. Większość rodziców nie robi tego z braku odpowiedzialności, tylko dlatego, że system nie zostawia im żadnej alternatywy. Może więc, zanim znów napiszemy w przedszkolnej aplikacji: „Prosimy o rozsądek”, warto dodać jeszcze jedno zdanie: „Wiemy, że to trudne. I jesteśmy po tej samej stronie”.
Nauczycielka: „Wieczorem dostałam SMS-a z pretensjami od matki przedszkolaka. Poprosiłam o jedno”
Nauczycielka wychowania przedszkolnego opisała sytuację, która – jak mówi – pokazuje, jak bardzo część rodziców nie rozumie, czym jest nauka samodzielności. Wieczorem dostała SMS-a z pretensjami, bo „kazała dziecku sprzątać po obiedzie”. „To nie chodzi o obowiązki, tylko o wychowanie” – tłumaczy.
„Była sobota wieczór, kiedy dostałam SMS-a od mamy jednego z moich przedszkolaków. Wiadomość zaczynała się od słów w stylu: czy to prawda, że kazała pani mojemu synowi sprzątać po obiedzie?” – opowiada nauczycielka. „Nie było ani ‘dzień dobry’, ani ‘czy może pani wyjaśnić’. Tylko ton pretensji. Pomyślałam wtedy, że coś jest naprawdę nie tak, skoro dorośli reagują w taki sposób na zwykłą codzienną czynność”. Nauczycielka przyznaje, że w grupie wprowadziła tzw. dyżury porządkowe. Dzieci po obiedzie pomagają zebrać naczynia ze stołów i przetrzeć blaty. Nie robią tego za nikogo, nie są do niczego zmuszane – to element nauki samodzielności i współpracy. „To nie jest kara, tylko wychowanie” „Niektórym rodzicom wydaje się, że jak dziecko w przedszkolu sprząta po sobie, to znaczy, że ktoś nie wykonuje swojej pracy. To bardzo krzywdzące myślenie. My, nauczycielki, nie mamy w zwyczaju przerzucać obowiązków na dzieci. Uczymy je po prostu życia. Tego, że po posiłku talerzyk się odnosi, a gdy coś się rozleje – warto przynieść ścierkę i pomóc” – tłumaczy. „Dzieci naprawdę lubią te dyżury. Czują się potrzebne, odpowiedzialne. Kiedy mają możliwość zrobić coś samodzielnie, są z tego dumne. To nie ‘zmuszanie do pracy’, tylko nauka odpowiedzialności, której nie da się przekazać z książki”. „Poprosiłam ją o jedno” Nauczycielka przyznaje, że najbardziej zabolało ją, że matka nie zapytała o przebieg sytuacji, tylko od razu napisała wiadomość z pretensjami – i to na jej prywatny numer. „Poprosiłam ją tylko o jedno – żeby, zanim uwierzy w każde słowo swojego dziecka, zapytała mnie, jak było naprawdę. Dzieci mają swoją perspektywę, czasem coś uproszczą, czasem przeinaczą. To naturalne. Ale dorośli powinni umieć rozmawiać, nie oceniać”. Dzieci potrzebują przestrzeni do nauki życia Coraz częściej nauczyciele zauważają, że rodzice reagują alergicznie na każdą próbę uczenia dzieci samodzielności. W domach wielu maluchów niemal wszystko robi się za nie – ubiera, sprząta, podaje. Tymczasem przedszkole to właśnie miejsce, gdzie dziecko może te umiejętności ćwiczyć. „Nie uczę dzieci po to, by ktoś mnie oskarżał o lenistwo. Robię to, bo chcę, by umiały poradzić sobie w życiu. I żeby pewnego dnia nie czekały, aż ktoś za nie odłoży talerz do zlewu” – podsumowuje nauczycielka. Zobacz także: To plaga wśród rodziców. „Robię za syna prace na konkursy plastyczne. Nie chcę, żeby przegrał”
Nauczycielka: „Rodzice mają pretensje, że świetlica nie jest czynna od 6. Moje zdanie się nie liczy”
Do naszej redakcji napisała nauczycielka z niewielkiej miejscowości, która od lat pracuje w szkolnej świetlicy. Jak przyznaje, coraz częściej słyszy od rodziców zarzuty, że placówka jest otwarta zbyt krótko. „Rozumiem ich, ale moje życie też coś znaczy. Mam własne dzieci, obowiązki, i nikt nie pyta, jak ja mam to wszystko pogodzić” – pisze.
„Pracuję w świetlicy szkolnej już dziesięć lat. Znam większość rodzin z naszej miejscowości, często z rodzicami dzieci widuję się też po pracy – w sklepie, na spacerze, na boisku. I coraz częściej słyszę to samo: że świetlica powinna być otwarta od szóstej rano, że rodzice muszą iść do pracy, że szkoła nie wychodzi im naprzeciw. Ja naprawdę ich rozumiem. Ale chciałabym, żeby ktoś spojrzał też z naszej strony”. „Zanim dzieci przyjdą, ja też muszę się jakoś przygotować. Nie mieszkam naprzeciwko szkoły – dojeżdżam kilkanaście kilometrów, odprowadzam wcześniej swoje dzieci do przedszkola i szkoły. Gdybym miała zaczynać dyżur o szóstej, musiałabym wyjść z domu o piątej. Moje własne dzieci też potrzebują opieki, śniadania, spokoju. Czy naprawdę mam być świetlicową dla wszystkich, tylko nie dla swoich?”. „Świetlica nie jest przechowalnią” „Wielu rodziców traktuje świetlicę jak miejsce, gdzie można zostawić dziecko na dowolnie długi czas. A przecież to nie jest przechowalnia. My tam naprawdę pracujemy – organizujemy zajęcia, pomagamy dzieciom odrabiać lekcje, uczymy współpracy. Ale kiedy dziecko przychodzi o siódmej i siedzi do piętnastej, czasem dłużej, to po prostu jest zmęczone. I my też jesteśmy zmęczone”. „Słyszałam ostatnio, że nauczyciele nie rozumieją życia rodziców. Ale to działa w obie strony. Nikt nie pyta, o której wracam do domu, o której kładę się spać, jak odrabiam z moimi dziećmi lekcje, skoro wracam wykończona. Chciałabym, żeby w tej całej dyskusji o świetlicach ktoś dostrzegł też człowieka po drugiej stronie biurka”. „Nie jesteśmy winne temu, że system nie działa” „Nie mamy wpływu na to, w jakich godzinach działa świetlica. Nie my ustalamy zasady, nie my decydujemy o finansowaniu, o etatach. A to właśnie na nas spadają wszystkie pretensje. Rodzice mają żal do nauczycielek, a powinny mieć do systemu, który od lat nie przystaje do rzeczywistości”. „Ja też jestem matką. Też wiem, jak trudno pogodzić pracę z wychowaniem dzieci. Ale czasem, słysząc te komentarze o lenistwie nauczycieli, o tym, że powinnyśmy być w szkole od świtu do nocy, po prostu pękam. Bo to nie lenistwo, tylko zwykłe ludzkie granice”. Głos tej nauczycielki to ważne przypomnienie, że za każdą szkolną decyzją stoją ludzie – zarówno rodzice, jak i pedagodzy, którzy też mają swoje rodziny i życie poza szkołą. Problem godzin pracy świetlicy to nie kwestia dobrej woli, ale systemowych rozwiązań, które powinny uwzględniać potrzeby obu stron. Zobacz także: To plaga wśród rodziców. „Robię za syna prace na konkursy plastyczne. Nie chcę, żeby przegrał”
To plaga wśród rodziców. „Robię za syna prace na konkursy plastyczne. Nie chcę, żeby przegrał”
Kiedyś konkursy szkolne miały uczyć dzieci kreatywności i samodzielności. Dziś coraz częściej są testem ambicji... rodziców. Coraz więcej mam i ojców przyznaje, że pomagają swoim dzieciom – i to nie symbolicznie, ale robią za nie wszystko.
„Nie będę udawać, że nie pomogłam” – pisze pani Joanna, mama dziewięcioletniego Olka. „Kiedy zobaczyłam, jakie prace przynieśli inni uczniowie na konkurs plastyczny, po prostu mnie zamurowało. To nie były dzieła dzieci. To były perfekcyjne, dopracowane prace dorosłych ludzi. I wtedy pomyślałam: nie będę skazywać swojego dziecka na porażkę tylko dlatego, że inni rodzice nie potrafią się powstrzymać”. Pani Joanna przyznaje, że od tamtej pory zawsze „czuwa” nad konkursami. „Zaczyna się od drobnych podpowiedzi, a kończy na tym, że sama coś poprawiam, coś doklejam, coś dorysowuję. Wiem, że to nie fair, ale system jest tak ustawiony, że dziecko z własnoręcznie wykonaną pracą nie ma szans. To nie konkursy dzieci, tylko rodziców”. Ambicje, które odbierają dzieciom radość Zjawisko „konkursów rodziców” to nie jednostkowy przypadek. Wystarczy wejść do dowolnej szkoły przed świętami, by zobaczyć perfekcyjne kartki, makiety czy stroje – zrobione z chirurgiczną precyzją. Mało które dziecko jest w stanie osiągnąć taki efekt samodzielnie. „To jest presja” – tłumaczy pani Joanna. „Z jednej strony nauczyciele zachęcają, żeby dziecko wykazało się kreatywnością, a z drugiej – sami nagradzają najpiękniejsze, najbardziej dopracowane prace. A przecież wiadomo, że siedmiolatek nie zrobi czegoś takiego sam. Więc rodzice przejmują stery. Nie dlatego, że chcą oszukiwać, tylko dlatego, że nie chcą, żeby ich dziecko czuło się gorsze”. Problem w tym, że dzieci uczą się wtedy zupełnie czegoś innego. Nie samodzielności, nie wytrwałości, a przekonania, że zawsze ktoś poprawi, pomoże, załatwi. I że nie warto próbować, bo inni i tak mają „lepsze” – czyli zrobione przez dorosłych – prace. „To miała być zabawa, a wyszła rywalizacja dorosłych” Wielu nauczycieli przyznaje nieoficjalnie, że doskonale widzą, kiedy praca została wykonana przez dziecko, a kiedy przez rodzica. „Tylko co mają zrobić?” – pyta pani Joanna. „Zawsze znajdzie się ktoś, kto się oburzy, że jego dziecko się starało, że to talent, że nie można karać za to, że rodzice pomagają. W efekcie – wszyscy wiedzą, że to fikcja, ale nikt nie reaguje”. Zabawa w konkursy coraz częściej przeradza się w pokaz rodzicielskich ambicji. Zdjęcia zwycięskich prac lądują w mediach społecznościowych, a dzieci, które zrobiły coś własnoręcznie, odchodzą z dyplomem „za udział”. Warto czasem pozwolić dziecku zrobić coś po swojemu – nawet jeśli krzywo, nierówno i daleko od ideału. Właśnie w tych niedoskonałościach kryje się prawdziwa nauka i rozwój. Bo praca wykonana przez dziecko to nie powód do wstydu, ale do dumy. A rodzice, którzy robią wszystko za swoje dzieci, wcale im nie pomagają – tylko odbierają im szansę, by same poczuły, czym jest wysiłek i satysfakcja z własnej pracy. Zobacz także: „Odrabiam za syna prace domowe”. Tak wychowujemy pokolenie dwie lewe ręce