Holenderskie dzieci są samodzielne, bo ich rodzice przestrzegają zasady 3R. Polacy mogliby się uczyć
Holenderskie dzieci już od najmłodszych lat same jeżdżą rowerem do szkoły, robią drobne zakupy i potrafią organizować sobie czas. Wielu rodziców z Polski przeciera oczy ze zdumienia, gdy widzi ten poziom samodzielności. Sekret tkwi w zasadzie 3R.
Według raportu UNICEF z 2025 roku holenderskie dzieci są najszczęśliwsze na świecie. To zasługa podejścia holenderskich rodziców do wychowania. Jednym z fundamentów jest budowanie autonomii dziecka od najmłodszych lat. Nie chodzi jednak o to, by dziecko dorastało w pełnej wolności, bez zasad i granic. Wręcz przeciwnie! Holendrzy ogromną wagę przywiązują do spokoju, regularności i przewidywalności życia rodzinnego. To właśnie filozofia 3R, czyli Rust, Reinheid, Regelmaat, ma pomagać dzieciom rozwijać poczucie bezpieczeństwa i niezależność. Holenderscy rodzice nie próbują organizować dzieciom każdej minuty dnia – zamiast tego stawiają na rytm, spokój i zaufanie. Efekty widać gołym okiem. Holenderskie 3R – na czym polega ta zasada? Holendrzy od lat kierują się prostą zasadą 3R. To właśnie ona ma pomagać dzieciom dorastać w spokojnej atmosferze i rozwijać niezależność już od najmłodszych lat. Co kryje się za tym skrótem? Rust, czyli spokój – chodzi o spokojną atmosferę w domu, bez ciągłego pośpiechu, krzyków i presji. Dziecko ma mieć przestrzeń, by rozwijać się we własnym tempie. Reinheid, czyli porządek – dawniej chodziło głównie o higienę i czystość, dziś bardziej o uporządkowane życie rodzinne i zdrowe otoczenie. Regelmaat, czyli regularność lub rutyna – stałe godziny snu, posiłków i odpoczynku są w holenderskich rodzinach bardzo ważne. Rodzice wierzą, że przewidywalny rytm dnia daje dzieciom poczucie bezpieczeństwa. Właśnie ta ostatnia zasada jest często uznawana za najważniejszą. Holenderskie dzieci często mają stałe godziny snu, posiłków i odpoczynku. Rodzice dbają o przewidywalny rytm dnia, bo wierzą, że dziecko najlepiej rozwija się wtedy, gdy czuje stabilność i bezpieczeństwo. Paradoksalnie dzieciaki nie mają grafiku wypełnionego zajęciami od rana do wieczora. Dzięki temu szybciej uczą się samodzielności i organizowania sobie czasu. Holenderskie dzieci nie mają grafiku wypełnionego po brzegi W wielu polskich rodzinach dzieci od najmłodszych lat żyją według napiętego harmonogramu – angielski, basen, robotyka, zajęcia sportowe. Tymczasem w Holandii dużo częściej można spotkać podejście, że dziecko nie musi być cały czas stymulowane. Holenderscy rodzice zostawiają dzieciom przestrzeń na nudę, spontaniczną zabawę i samodzielne rozwiązywanie problemów. Według nich właśnie wtedy rozwija się kreatywność i poczucie sprawczości. To podejście widać także w codzienności. Dzieci szybciej uczą się samodzielnego poruszania po mieście, częściej same przygotowują sobie proste rzeczy czy podejmują decyzje odpowiednie do wieku. Rodzice nie wyręczają ich na każdym kroku. Polacy mogliby się od Holendrów wiele nauczyć Coraz więcej ekspertów zwraca uwagę, że współczesne dzieci bywają przebodźcowane i przemęczone nadmiarem zajęć oraz oczekiwań. Holenderska zasada 3R pokazuje zupełnie inne podejście – mniej kontroli, więcej spokoju i większe zaufanie do dziecka. To nie znaczy, że polscy rodzice wychowują źle albo że holenderski model jest idealny. Ale idea spokojniejszego życia rodzinnego i większej samodzielności dzieci coraz bardziej interesuje rodziców na całym świecie. I trudno się dziwić – kiedy dziecko ma przestrzeń do działania, często naprawdę potrafi zaskoczyć swoją niezależnością. Źródła: eesie.home.blog, matadornetwork.com Zobacz także: Japońskie dzieci nie grymaszą i szanują innych. Ich rodzice przestrzegają tych 5 zasad
5 tekstów, które „złote dziecko” słyszy codziennie i gaśnie w ciszy. To plaga wśród polskich rodziców
Dla wielu rodziców to po prostu komplementy. Niewinne zdania, które mają budować dziecko. Psychologowie zwracają jednak uwagę, że właśnie w taki sposób często rodzi się tzw. syndrom złotego dziecka – rola, która z zewnątrz wygląda jak wyróżnienie, ale w rzeczywistości potrafi być ogromnym ciężarem.
„Golden child syndrome”, czyli „syndrom złotego dziecka”, nie jest oficjalną diagnozą medyczną, ale opisem toksycznej dynamiki rodzinnej. Najczęściej pojawia się w domach, gdzie jedno dziecko jest stawiane ponad rodzeństwem, idealizowane albo traktowane jako powód do dumy rodziców. Co to właściwie jest syndrom złotego dziecka? „Złote dziecko” to zwykle dziecko: najbardziej chwalone, uznawane za „bezproblemowe”, stawiane za wzór rodzeństwu, nadmiernie obciążane oczekiwaniami, oceniane głównie przez pryzmat sukcesów. Rodzice często nawet nie zauważają, że tworzą taki układ. Chcą motywować, wspierać albo są dumni z osiągnięć dziecka. Problem pojawia się wtedy, gdy miłość zaczyna być odczuwana jako warunkowa. Dziecko szybko uczy się, że: musi być grzeczne, nie może zawodzić, powinno być najlepsze, ma spełniać cudze oczekiwania. Takie dzieci często dorastają z ogromnym lękiem przed porażką, perfekcjonizmem i problemami z własną tożsamością. Dodatkowo boją się popełniać błędy, tłumią emocje, nie umieją prosić o pomoc, czują, że muszą zasłużyć na miłość i akceptację oraz nie są wystarczające takie, jakie są naprawdę. W efekcie wiele z nich „gaśnie po cichu”. Na zewnątrz nadal są świetnymi uczniami, pomagają w domu i nie sprawiają problemów. W środku czują jednak ciągłe napięcie i strach, że kiedyś przestaną być „wystarczające”. 5 tekstów, które „złote dziecko” słyszy codziennie 1. „Ty zawsze dajesz radę” Brzmi wspierająco, ale dziecko słyszy: „Nie mogę mieć słabszego momentu”. Z czasem przestaje mówić o trudnościach i ukrywa emocje, żeby nie rozczarować rodziców. 2. „Na tobie mogę polegać bardziej niż na rodzeństwie” To jeden z najbardziej obciążających komunikatów. Dziecko zaczyna czuć odpowiedzialność nie tylko za siebie, ale też za emocje rodziców i atmosferę w domu. 3. „Nie spodziewałam się tego po tobie” Dla „złotego dziecka” nawet drobny błąd może brzmieć jak katastrofa. Tak buduje się lęk przed porażką i perfekcjonizm. 4. „Zobacz, jak świetnie sobie radzisz” Pochwały są potrzebne, ale problem zaczyna się wtedy, gdy dotyczą wyłącznie wyników, ocen i osiągnięć. Dziecko może zacząć wierzyć, że jest warte tyle, ile jego sukcesy. 5. „Ty jesteś naszym powodem do dumy” To zdanie niesie ogromną presję. Bo jeśli dziecko jest „powodem do dumy”, może zacząć bać się wszystkiego, co tę dumę mogłoby odebrać. Czy wychowujesz „złote dziecko”? 9 sygnałów alarmowych Psychologowie zwracają uwagę na kilka charakterystycznych sygnałów. Twoje dziecko może być w tej roli, jeśli: boi się popełniania błędów, bardzo przeżywa krytykę, stale chce zasługiwać na pochwałę, nie umie odpoczywać, przeprasza za własne emocje, czuje się odpowiedzialne za wszystkich, ma perfekcjonistyczne podejście do szkoły i obowiązków, tłumi złość i smutek, jest „zbyt dojrzałe” jak na swój wiek.. W cieniu złotego dziecka dorasta czarna owca W rodzinach ze „złotym dzieckiem” często pojawia się też druga rola – „czarnej owcy”. Jedno dziecko jest idealizowane, drugie częściej krytykowane albo pomijane. To tworzy napięcia, zazdrość i poczucie niesprawiedliwości, które potrafią zostać między rodzeństwem na całe życie. Jak chwalić dziecko, żeby go nie obciążać? Psychologowie radzą: chwalić wysiłek, nie tylko efekt, nie porównywać dzieci, pozwalać na błędy, pokazywać, że emocje są normalne, nie budować poczucia wartości wyłącznie na osiągnięciach. Dziecko nie powinno mieć poczucia, że musi być idealne, żeby zasługiwać na miłość. Właśnie wtedy „złote dziecko” zaczyna gasnąć w ciszy. Źródło: clevelandclinic.org Zobacz także: Nie ucz dziecka, by dzieliło się z innymi. Przez to 1 zdanie wyrośnie na zahukanego dorosłego
„Przeniosłam dziecko z prywatnego przedszkola do państwowego. Po pierwszym zebraniu się rozbeczałam”
Czy naprawdę wysokie czesne oznacza lepszą opiekę i większą troskę o dziecko? Coraz więcej rodziców zaczyna w to wątpić. Historia naszej czytelniczki pokazuje, że czasem warto zaryzykować.
Napisała do nas mama niespełna 5-letniego chłopca, który przez półtora roku chodził do prywatnego przedszkola. Kobieta przyznaje, że długo wierzyła, iż płatna placówka daje dziecku więcej: lepszą opiekę, większą uwagę i bardziej świadomą kadrę. Kilka miesięcy temu podjęła jednak decyzję o przeniesieniu syna do miejskiego przedszkola, w trakcie roku. To, co przeżyła po pierwszym zebraniu z rodzicami, kompletnie ją zaskoczyło. „Czułam się jak wyrodna matka, kiedy go wypisywałam” „Nie ukrywam – miałam ogromne wyrzuty sumienia. Wszyscy wokół powtarzali, że skoro raz posłaliśmy dziecko do prywatnego przedszkola, to cofanie się do państwowego jest jak zabieranie mu czegoś lepszego. Serio, słyszałam teksty typu: ‘Oj, zobaczysz różnicę’, ‘Tam jest masówka’, ‘Nikt nie będzie miał czasu dla twojego dziecka’. A prawda jest taka, że już od kilku miesięcy w tamtym prywatnym przedszkolu coś mi nie grało. Wszystko było piękne na Instagramie. Drewniane zabawki, angielski codziennie, joga dla maluchów, warsztaty sensoryczne i ekologiczne obiady. Tylko że za tym wszystkim zaczęłam widzieć dzieci, które były przebodźcowane i wiecznie zmęczone. Mój syn codziennie wracał rozdrażniony. Najgorsze było jednak to, że kiedy próbowałam rozmawiać z kadrą, czułam się jak klientka, która przyszła reklamować usługę. Wszystko było wyuczone, profesjonalne i... kompletnie bez emocji. Dzieci miały generować zyski. Tylko to się liczyło, pieniądze. Podjęliśmy decyzję o zmianie przedszkola, bo wszystko we mnie krzyczało, że ta placówka jak z ulotki nie jest tym, czego moje dziecko potrzebuje. A jednocześnie czułam, jakbym oblewała jakiś egzamin z macierzyństwa, bo przez lata wierzyłam, że prywatne znaczy lepsze. „Po pierwszym zebraniu siedziałam w aucie i płakałam” Na pierwsze zebranie w państwowym przedszkolu szłam zestresowana. Wyobrażałam sobie panie, którym się nic nie chce, wieczne pretensje i rodziców siedzących z telefonami w rękach. Wtedy przeżyłam szok. Nauczycielka świetnie znała dzieci i rodziców. Wiedziała, kto ma problem z zasypianiem, kto tęskni za mamą, kto lubi rysować, a kto potrzebuje więcej czasu przy jedzeniu. Mówiła o nich tak... czule. Normalnie czule. Jedna z mam zapytała, czy można zrobić dyżury przy pieczeniu ciast na wiosenny piknik. Inna zaoferowała pomoc przy dekoracjach sali. Rodzice rozmawiali ze sobą normalnie, bez przechwalania się dodatkowymi zajęciami i wakacjami za granicą. Po zebraniu zamknęłam się w aucie i się rozpłakałam. Chyba pierwszy raz od dawna poczułam, że moje dziecko jest po prostu... zaopiekowane. Nie ‘rozwijane’, nie ‘stymulowane’, nie przygotowywane do sukcesu. Po prostu zauważone. I wtedy dotarło do mnie, jak bardzo wmówiono nam, że dobra matka musi kupować dziecku wszystko w wersji premium, a dziecko potrzebuje przede wszystkim bezpieczeństwa, czułości i poczucia, że jest zauważone”. Nie ma jednej odpowiedzi Historia tej mamy poruszyła wielu rodziców w naszej redakcji. Bo prawda jest taka, że doświadczenia rodzin bywają skrajnie różne. Są świetne prywatne przedszkola pełne ciepłych, zaangażowanych ludzi. Są też publiczne placówki, w których dzieci i rodzice nie czują się dobrze. Ale bywa również odwrotnie. Trudno dziś jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, które przedszkole jest „lepsze”. Wysokie czesne nie zawsze oznacza uważność, empatię i dobrą opiekę. Tak samo państwowe przedszkole nie musi oznaczać miejsca, gdzie „nikomu się nie chce”. W wielu historiach najważniejsze okazuje się coś zupełnie innego: relacje, poczucie bezpieczeństwa i zwykła ludzka uważność na drugiego człowieka. Zobacz także: Ciocia z przedszkola odmówiła przewijania dziecka. „Z dzidziami w pieluchach zostaje się w domu” Karmią przedszkolaki awokado i ube. „Może wyjdę na nowobogacką, ale przynajmniej wiem, za co płacę” „Moje dziecko poślę do leśnego przedszkola. Nie pozwolę opiekunkom kisić Mikołajka w sali”
Zadaję to 1 pytanie, gdy dziecko wpada w histerię. Wystarczą 2 minuty i biegnie się przytulić
Gdy dziecko nie radzi sobie ze złością, większość rodziców próbuje je jak najszybciej uciszyć. Czasem wystarczy jedno pytanie, żeby emocje zaczęły powoli opadać.
Kiedy dziecko wpada w histerię, zamiast mówić „Uspokój się”, podejdź bliżej, kucnij (nawet w miejscu publicznym!) i zapytaj spokojnie: „Jak duży jest Twój gniew?”. Metoda na złość. Zapytaj: „Jak duży jest Twój gniew?” Dziecko patrzy na Ciebie tymi wielkimi, zapłakanymi oczami i zaczyna się zastanawiać nad Twoim pytaniem. Zaczyna analizować to, co czuje. Czasem rozkłada rączki, żeby pokazać, jak duży jest ten gniew, który w nim siedzi i za wszelką cenę próbuje się wydostać. Innym razem mówi: „większy niż dom” albo „tak wielki jak smok”. I właśnie wtedy dzieje się coś ważnego – złość przestaje być tylko krzykiem i chaosem. Dostaje nazwę, kształt, obraz. Dla małych dzieci emocje są przytłaczające. Nie rozumieją jeszcze, co się z nimi dzieje. Czują napięcie, frustrację, rozczarowanie, ale nie potrafią tego ubrać w słowa. Dlatego emocje wychodzą przez płacz, krzyk albo rzucanie przedmiotami. Pytanie o wielkość gniewu pomaga dziecku zatrzymać się choć na chwilę i skierować uwagę do środka. To pierwszy krok do wyciszenia. Dlaczego ta metoda działa lepiej niż zakazy? Wielu rodziców reaguje automatycznie: „Przestań krzyczeć”, „Natychmiast się uspokój”, „Nie przesadzaj”. Problem w tym, że dziecko w trakcie histerii często nie kontroluje jeszcze swoich emocji. Nakazy czy zakazy tylko zwiększają napięcie. Kiedy jednak kucamy obok i pytamy spokojnie o gniew, dziecko dostaje zupełnie inny komunikat: „Widzę, co czujesz. Chcę cię zrozumieć”. To zmienia bardzo dużo. Psychologowie od dawna podkreślają, że samo nazywanie emocji pomaga regulować układ nerwowy. Dziecko, które potrafi określić swój stan, łatwiej wraca do równowagi. Dlatego tak dobrze działają pytania o kolor złości, jej wielkość albo miejsce w ciele, w którym ta złość się znajduje. To nauka emocji, której większość z nas sama nigdy nie dostała. Najważniejsze dzieje się na poziomie relacji W tej metodzie nie chodzi tylko o pytanie. Kluczowe jest to, co dziecko widzi w naszym zachowaniu. Kiedy rodzic podchodzi, kuca i mówi spokojnym głosem, dziecko dostaje sygnał bezpieczeństwa. A właśnie bezpieczeństwo jest czymś, czego najbardziej potrzebuje podczas emocjonalnej burzy. Oczywiście – to nie działa jak magiczna różdżka. Nie każda histeria kończy się po minucie czy dwóch. Czasem dziecko nadal płacze, czasem potrzebuje więcej czasu albo przytulenia. Ale różnica polega na tym, że przestaje być samo ze swoimi emocjami. I właśnie dlatego po chwili często przychodzi się przytulić. Bo dzieci nie potrzebują rodziców, którzy natychmiast je uciszą. Potrzebują takich, którzy pokażą, że wszystkie emocje, nawet te trudne, można przeżyć razem – bez strachu i bez wstydu. I że nawet gniew wielki jak wieżowiec może zmienić się w ziarnko piasku. Zobacz także: Te dzieci przestają się złościć i krzyczeć w 3 minuty. Wystarczy zadać 2 krótkie pytania
W przedszkolu nie ma wakacji. „Stoją przy oknie i pytają, czy mama jeszcze je kocha”
W teorii wakacje mają być dla dzieci czasem odpoczynku. W praktyce dyżury wakacyjne w przedszkolu są deską ratunkową dla rodziców, którzy nie mają pomocy babci, nie mogą wynająć opiekunki. Problem zaczyna się, gdy sami traktują przedszkola jak przechowalnie.
Napisała do nas Ewelina, nauczycielka przedszkolna, która ze smutkiem przygląda się temu, jak niektórzy rodzice traktują placówki w okresie wakacyjnym. Przyznaje, że każdego lata widzi ten sam obraz: zmęczone dzieci, które jako ostatnie wychodzą z sali i coraz częściej pytają o jedno: czy rodzice na pewno po nie wrócą? Czy jeszcze je kochają? Przeczytajcie maila od Eweliny: „W wakacje przedszkolaki się nie śmieją” Jesteśmy na etapie kwalifikacji dzieci na dyżury wakacyjne i już mi się słabo robi na myśl, jak to co roku wygląda. Wszyscy mówią o wakacjach dzieci, ale ja czasem mam wrażenie, że w przedszkolu wakacji po prostu nie ma. Dla części dzieci to normalne prawie dwa miesiące pracy. Tak, pracy. Bo jeśli czterolatek siedzi w placówce od 7 do 17 przez cały lipiec i sierpień, to trudno mi udawać, że to jest odpoczynek. Najgorsze są popołudnia. Rano dzieci jeszcze mają energię, bawią się, zagadują. Ale około 15 wszystko siada. Zaczyna się pytanie co pięć minut: „Kiedy przyjdzie mama?”, „Czy tata dziś odbierze?”, „A jeśli zapomnieli?”. Niektóre stoją przy oknie i wypatrują samochodów. Nigdy nie zapomnę dziewczynki, która podczas zeszłorocznego dyżuru codziennie, dosłownie, pytała, czy mama jeszcze ją kocha, skoro wszyscy już poszli do domu, a ona musi czekać. Serio. Czteroletnie dziecko. I ja potem siedzę z gulą w gardle, bo nie wiem, co odpowiedzieć, żeby ją uspokoić. Najbardziej boli mnie to, że czasem widać, że rodzice po prostu kombinują. Oficjalnie „nie mają wyjścia”, „muszą pracować”, ale później dzieci same mówią, że mama była w domu albo że tata miał wolne. I ja nie oceniam ludzi za pracę, naprawdę. Sama pracuję. Rozumiem kredyty, brak dziadków, szefów bez litości. Ale czasem mam ochotę zapytać: po co komu dziecko, którego nie widzi się całymi tygodniami poza wieczorną kąpielą? W wakacje przedszkole jest pełne obcych dzieci, obcych pań, innych sal. Maluchy są przebodźcowane i zmęczone. Niektóre płaczą już od rana. Są dzieci, które nie przychodzą tylko przez 2 tygodnie, czyli te nasze 2 tygodnie wakacji, bo akurat tyle trwa przerwa w naszej placówce. A poza tym są codziennie, każdego dnia. Wiecie, co jest najgorsze? Że część rodziców odbiera dziecko o 17 i jeszcze rzuca tekstem: „No widzisz, fajnie było, jutro znowu przyjdziesz”. A dziecko ledwo stoi na nogach. My, nauczycielki, naprawdę to widzimy. Widzimy dzieci, które zasypiają przy stoliku. Widzimy dzieci jedzące podwieczorek jako ostatnie, w pustej sali. Widzimy ten strach, że ktoś po nie nie wróci. Coraz częściej mam poczucie, że wymagamy od małych dzieci rzeczy, których sami dorośli byśmy nie wytrzymali”. Pracujący rodzice między poczuciem winy a koniecznością Wakacyjne dyżury przedszkolne od lat budzą ogromne emocje. Z jednej strony są rodzice, którzy naprawdę nie mają możliwości zapewnienia dzieciom opieki przez całe lato. Z drugiej – nauczyciele, którzy obserwują zmęczenie i emocjonalne przeciążenie najmłodszych. Psychologowie podkreślają, że dla dzieci w wieku przedszkolnym nawet kilka dni spokojnego czasu z bliskimi ma ogromne znaczenie. Nie chodzi wyłącznie o wyjazdy czy atrakcje, ale o poczucie bezpieczeństwa, bliskości i odpoczynku od codziennego rytmu instytucji. Ten temat nie ma prostych odpowiedzi. W tle są wysokie koszty życia, brak urlopów, samotne rodzicielstwo i presja zawodowa. Ale warto czasem zatrzymać się i zadać sobie pytanie: ile naprawdę jest w stanie udźwignąć kilkuletnie dziecko? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Pani w przedszkolu ukarała dziecko: aż włos się jeży! „Rodzice powinni mi dziękować”
Japońskie dzieci nie grymaszą i szanują innych. Ich rodzice przestrzegają tych 5 zasad
Japońskie dzieci już od najmłodszych lat uczą się czegoś, z czym wielu dorosłych wciąż ma problem – szacunku do innych ludzi. Nie chodzi jednak o surową dyscyplinę czy ślepe posłuszeństwo. Sekret tkwi w codziennych nawykach, które rodzice powtarzają konsekwentnie każdego dnia.
W Polsce często skupiamy się na ocenach, obowiązkach i „grzeczności”, ale rzadziej uczymy dzieci uważności na potrzeby innych. Tymczasem japońska ekspertka parentingowa i autorka poradników dla rodziców, Lisa Katayama, przekonuje, że właśnie drobne codzienne rytuały mają największy wpływ na wychowanie empatycznego człowieka, który z szacunkiem podchodzi do innych ludzi i swojego otoczenia. Jej zdaniem dzieci nie uczą się szacunku z rodzicielskich kazań, lecz z obserwacji dorosłych. I właśnie dlatego japoński model wychowania tak bardzo różni się od tego, co na co dzień widzimy w polskich domach. Uprzejmość zaczyna się od prostego „dzień dobry” Według Lisy Katayamy jednym z najważniejszych nawyków w japońskim wychowaniu jest serdeczne i uprzejme witanie innych ludzi. W Japonii dzieci od najmłodszych lat słyszą ciepłe powitania od nauczycieli, sąsiadów czy innych rodziców. To codzienny rytuał, który pokazuje, że drugi człowiek jest ważny i zasługuje na uwagę. W polskich realiach często działamy automatycznie. Rodzice są zabiegani, odbierają dzieci ze szkoły w pośpiechu, a zwykłe „dzień dobry” bywa rzucane bez kontaktu wzrokowego albo pomijane całkowicie. Tymczasem dziecko bardzo szybko uczy się, że sposób, w jaki traktujemy innych, jest normą. Katayama podkreśla, że ciepłe powitanie nic nie kosztuje, a może całkowicie zmienić komuś dzień. Co ważniejsze – pokazuje dziecku, że świat wokół niego nie istnieje wyłącznie po to, by zaspokajać jego potrzeby. W Japonii uprzejmość nie jest dodatkiem do wychowania. Jest jego fundamentem. Japońskie dzieci wiedzą, że dom to wspólna odpowiedzialność Drugim nawykiem, który mocno odróżnia japońskie podejście od polskiego, jest uczenie dzieci sprzątania po sobie. Wielu polskich rodziców wyręcza dzieci, bo „tak jest szybciej”. Zabawki zbiera mama, talerze odnosi tata, a dziecko przyzwyczaja się, że ktoś zawsze posprząta za nie bałagan. Zdaniem Katayamy to ogromny błąd. Dzieci, które nie uczestniczą w codziennym dbaniu o przestrzeń, zaczynają traktować dom jak hotel. Nie uczą się odpowiedzialności ani współpracy. W Japonii nawet małe dzieci pomagają w prostych obowiązkach – i nie jest to traktowane jako kara. Ekspertka radzi, by sprzątanie zamieniać w rytuał albo zabawę. Można włączyć muzykę, ustawić minutnik albo dać dziecku prawdziwe akcesoria do sprzątania zamiast plastikowych zabawek. Najważniejsze jest jednak to, by dziecko rozumiało, że jest częścią wspólnoty i ma wpływ na to, jak funkcjonuje dom. Empatia ważniejsza niż samo „przepraszam” Jedną z najbardziej charakterystycznych cech japońskiego wychowania jest uczenie dzieci myślenia o uczuciach innych ludzi. W Polsce często kończymy konflikty zdaniem: „Powiedz przepraszam”. Problem w tym, że dziecko nierzadko wypowiada te słowa mechanicznie, bez zrozumienia, co właściwie zrobiło. Katayama zwraca uwagę, że w japońskich szkołach dzieci regularnie rozmawiają o tym, jak ich zachowanie wpływa na innych. Nie chodzi o zawstydzanie, ale o rozwijanie empatii i umiejętności spojrzenia na sytuację oczami drugiej osoby. Rodzice mogą wprowadzić ten nawyk także w domu. Zamiast krzyczeć albo wymuszać przeprosiny, warto zapytać: „Jak myślisz, co poczuł twój kolega?” albo „Jak ty byś się czuł w takiej sytuacji?”. To właśnie takie rozmowy uczą dziecko prawdziwej wrażliwości społecznej. W polskim wychowaniu często brakuje przestrzeni na podobne refleksje. Skupiamy się na zachowaniu, a nie na emocjach, które za nim stoją. Efekt? Dzieci wiedzą, czego „nie wolno”, ale nie zawsze rozumieją dlaczego. Wolniej znaczy lepiej Japońska ekspertka zauważa też coś, co coraz mocniej widać w polskich rodzinach – rodzice żyją w nieustannym biegu. Dzieci mają przeładowane grafiki, dorośli są rozproszeni telefonami i obowiązkami, a wspólny czas często sprowadza się do wydawania poleceń. Tymczasem w japońskiej kulturze ogromną rolę odgrywa uważność i robienie jednej rzeczy naraz. Ten sposób myślenia wywodzi się między innymi z filozofii zen. Chodzi o pełne skupienie na chwili – podczas jedzenia, rozmowy czy wykonywania prostych codziennych czynności. Dziecko, które obserwuje spokojnego i obecnego rodzica, samo uczy się koncentracji oraz regulowania emocji. Jeśli jednak mama odpowiada na maile podczas rozmowy, a tata przegląda telefon przy kolacji, dziecko dostaje jasny komunikat: nic nie zasługuje na pełną uwagę. To jeden z tych japońskich nawyków, których w Polsce praktycznie nie stosujemy, choć mogłyby znacząco poprawić relacje rodzinne. Nie zawsze trzeba brać wszystko dla siebie Ostatnia zasada może być dla wielu polskich rodziców szczególnie zaskakująca. W Japonii istnieje pojęcie „enryo”, oznaczające powściągliwość i umiejętność rezygnowania z czegoś z myślą o innych. Katayama podaje prosty przykład: podczas wspólnego posiłku Japończycy często nie sięgają po ostatni kawałek jedzenia, zostawiając go innym osobom przy stole. To niewielki gest, ale pokazuje dziecku bardzo ważną lekcję – własne potrzeby nie zawsze są najważniejsze. W Polsce częściej słyszymy komunikaty w stylu: „walcz o swoje”, „nie daj się”, „bierz, zanim ktoś ci zabierze”. Tymczasem japońskie podejście uczy dzieci samokontroli i szacunku wobec innych. Ekspertka proponuje nawet, by zamieniać takie sytuacje w zabawę i pytać dzieci: „Kto dziś pokaże najwięcej enryo?”. Dzięki temu dzieci odkrywają, że opanowanie i troska o innych mogą być oznaką siły, a nie słabości. Japońskie wychowanie nie opiera się na karach Najciekawsze w podejściu Lisy Katayamy jest to, że żaden z tych nawyków nie wymaga surowości ani perfekcyjnego rodzicielstwa. Chodzi raczej o codzienne modelowanie zachowań, które pokazują dziecku, jak funkcjonować w społeczeństwie z szacunkiem i uważnością. W Polsce wciąż rzadko uczymy dzieci wspólnotowości, cierpliwości czy myślenia o innych. Skupiamy się na indywidualnych osiągnięciach, samodzielności i przebojowości. Tymczasem japońskie podejście pokazuje, że prawdziwa siła dziecka może tkwić także w empatii, kulturze osobistej i odpowiedzialności za innych ludzi. Źródło: www.independent.co.uk Zobacz także: 4 oznaki wypalenia rodzicielskiego. Nr 3 to alarm, że natychmiast potrzebujesz pomocy
Ciocia z przedszkola odmówiła przewijania dziecka. „Z dzidziami w pieluchach zostaje się w domu”
Czy dzieci w przedszkolu powinny być odpieluchowane? Mail od naszej czytelniczki pokazuje, jak szybko z pozoru błahy problem może zamienić się w emocjonalną wojnę między rodzicem a przedszkolem.
Napisała do nas mama 3,5-letniego chłopca, która nie kryje oburzenia zachowaniem nauczycielki przedszkolnej. Anna wyjaśnia, że jej syn już dawno nauczył się korzystać z toalety, jednak kilka tygodni temu coś się zmieniło. Coraz częściej nie zdążał do łazienki, dlatego mama zdecydowała się zakładać mu do przedszkola pieluchomajtki. Anna podejrzewa, że to regres spowodowany dużymi zmianami w życiu chłopca: jego problemy zaczęły się, gdy dowiedział się, że jego mama jest w ciąży i już za kilka miesięcy będzie starszym bratem. Jak twierdzi nasza czytelniczka, na początku nauczycielki wydawały się wyrozumiałe, tym bardziej że wyjaśniła im, że to musi być zmiana na tle emocjonalnym. Problem pojawił się po miesiącu, gdy chłopiec zaczął codziennie mieć „wpadki”, a panie coraz wyraźniej okazywały frustrację. Punktem zapalnym miały być słowa jednej z nauczycielek: „Skoro jest dzidziusiem w pieluszce, to powinien siedzieć w domu”. „Mam wrażenie, że oni oczekują od dzieci perfekcji” „Naprawdę nie rozumiem, o co tyle pretensji. Mój syn nie robi tego specjalnie. Ma dopiero 3,5 roku (w październiku skończy 4 lata), jest bardzo wrażliwy i po prostu ostatnio gorzej znosi stres. Mąż dużo pracuje, ja też mam swoje obowiązki, a teraz, kiedy jestem w ciąży, jestem trochę bardziej nerwowa, dużo mamy na głowie. On na pewno to wyczuwa, ale czy to powód, żeby robić z niego jakiegoś problemowego dzieciaka? Na początku wszystko było okej. Powiedziałam paniom wprost, że przez jakiś czas będzie chodził w pieluchomajtkach, bo czasem nie zdąży. Kiwały głowami, mówiły, że rozumieją, że każde dziecko rozwija się inaczej. No to uznałam, że temat jest załatwiony. Tylko że po kilku tygodniach zaczęły się dziwne komentarze. A to, że ‘warto poćwiczyć w domu’, a to, że ‘grupa idzie dalej’. Przepraszam bardzo, ale to jest przedszkole, a nie wojsko. Dzieci mają trzy lata, nie trzydzieści. Najbardziej wkurzyło mnie to, co usłyszałam ostatnio. Jedna z pań powiedziała przy innych rodzicach w szatni, że skoro mój syn jest ‘dzidziusiem w pieluszce’, to powinien siedzieć w domu. Zamurowało mnie. Jak można powiedzieć coś takiego o małym dziecku? Mam wrażenie, że dziś od dzieci oczekuje się perfekcji. Wszystko ma być szybko, idealnie i bezproblemowo. A jak dziecko potrzebuje trochę więcej czasu albo uwagi, to od razu jest kłopotem. Tak, oczekuję, że ktoś okaże mojemu dziecku cierpliwość, a nie będzie je zawstydzał. Mój syn jest cudownym, mądrym chłopcem. To, że ma chwilowy regres, nie oznacza, że można go traktować gorzej”. Granice cierpliwości i granice wsparcia Trudno nie współczuć matce, która usłyszała tak mocne słowa o swoim dziecku. Regres w odpieluchowaniu naprawdę się zdarza i dla wielu rodziców jest źródłem ogromnego stresu, poczucia winy i bezradności. Każde dziecko rozwija się w swoim tempie i czasem potrzebuje więcej wsparcia, niż zakładaliśmy. Z drugiej strony warto pamiętać, że nauczycielki przedszkolne pracują jednocześnie z całą grupą dzieci i również mają swoje granice. Codzienne przewijanie starszego dziecka czy częste „wypadki” mogą być dla personelu dużym wyzwaniem organizacyjnym. W takich sytuacjach najważniejsza wydaje się spokojna rozmowa i wspólne szukanie rozwiązania – bez zawstydzania dziecka, ale też bez wzajemnych pretensji. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Przedszkola powinny być otwarte całą dobę. Kiedy mam nocki, syna dogląda sąsiadka”
Babcia: „Dzieci rządzą rodzicami”. Scena przy stole to dowód, że boimy się własnych dzieci
„Za moich czasów takie dziecko dawno usłyszałoby, że od stołu się nie odchodzi” – pomyślałam, patrząc na moją czteroletnią wnuczkę. I wtedy dotarło do mnie, że dziś to nie rodzice wychowują dzieci. Dziś dzieci wychowują rodziców.
Niedzielny obiad miał być jak zawsze rodzinny i spokojny. Rosół, kotlety, ziemniaki, surówka. Nic nadzwyczajnego. Ale scena przy stole sprawiła, że do dziś nie mogę ochłonąć. Moja synowa chyba naprawdę uważa, że czteroletnie dziecko może decydować o wszystkim. A potem ludzie dziwią się, że dzieci wchodzą dorosłym na głowę. Rozgrzebała obiad i pobiegła się bawić Moja wnuczka, Anielka, ma cztery lata. Jest bystra, wygadana i wszędzie jej pełno. Kocham ją nad życie, ale nie będę udawać, że nie widzę problemu. To dziecko już teraz jest przekonane, że cały świat kręci się wokół niej. Przy stole dostała normalny obiad. Nawet specjalnie dla niej zrobiłam delikatniejsze kotleciki, bo wiem, że „nie lubi przypraw”. Wzięła dwa gryzy, rozmemłała ziemniaki po talerzu, chwilę pogrzebała widelcem i oznajmiła: – Nie chcę. I co zrobiła moja synowa? Nic. Kompletnie nic. Siedziała i patrzyła na nią jak cielę na malowane wrota, po czym spokojnym głosem powiedziała: – Jak nie jesteś głodna, to nie jedz. Nie będziemy cię zmuszać. Myślałam, że się przesłyszałam. Anielka odsunęła talerz i po chwili już biegała po salonie, wyciągając zabawki. A obiad? Nietknięty. Jedzenie do wyrzucenia. Czas i praca też najwyraźniej bez znaczenia. Kiedyś dzieci znały granice Można mówić, że „czasy się zmieniły”, ale pewnych rzeczy nigdy nie zrozumiem. Nas uczono szacunku. Jak mama albo babcia gotowała obiad, to człowiek jadł. Może nie wszystko smakowało, może czasem siedziało się nad talerzem godzinę, ale nikt nie urządzał przedstawień. Nie było dyskusji typu: „może nie masz dziś ochoty”. Nie było pięciu różnych dań, negocjacji i błagania, żeby dziecko łaskawie spróbowało marchewki. Dziecko wiedziało jedno: jest obiad, trzeba zjeść. Dopiero potem był deser albo zabawa. I jakoś nikt od tego nie umarł. Wręcz przeciwnie – dzieci miały zasady, respekt wobec dorosłych i nie robiły rodzicom publicznych scen. Dziś mam wrażenie, że rodzice panicznie boją się własnych dzieci. Boją się, że dziecko się obrazi, rozpłacze albo będzie miało „trudne emocje”. Więc ustępują we wszystkim. A dzieci doskonale to wyczuwają. „Nie zmuszaj się” – nowe święte hasło rodziców Najbardziej zdenerwowało mnie jednak to, z jaką pewnością moja synowa mówiła o „niezmuszaniu”. Jakby stawianie granic było czymś złym. Jakby wymaganie od dziecka podstawowego szacunku było przemocą. Przecież czterolatek nie powinien rządzić domem. Dziecko nie ma doświadczenia ani rozsądku. Ono wybierze lody zamiast obiadu, bajki zamiast snu i zabawę zamiast obowiązków. Od tego są rodzice, żeby wyznaczać granice. Tymczasem dziś modne jest pytanie dziecka o wszystko. Co chce zjeść, kiedy chce spać, czy ma ochotę sprzątać. Za chwilę maluchy będą decydować, czy pójdą do szkoły. Patrzyłam na tę scenę przy stole i miałam wrażenie, że jestem w jakimś absurdzie. Czteroletnia dziewczynka dyktowała warunki całej rodzinie, a dorośli kręcili się wokół niej, żeby tylko nie była niezadowolona. I naprawdę zaczynam wierzyć, że to nie dzieci mają dziś problem z granicami. To rodzice boją się je stawiać. Zobacz także: Matka pozwoliła dziecku nie zjeść obiadu. Babcia nie miała litości: „To rodzicielstwo uległości”
Prosty trik, by dziecko wypełniało obowiązki domowe bez marudzenia. Poleca go psycholog
„Posprzątaj pokój”, „wynieś śmieci”, „ile razy mam powtarzać?” – jeśli te zdania padają z Twoich ust niemal codziennie, nie jesteś wyjątkiem. Istnieje jednak prosty sposób, by dzieci same pamiętały o obowiązkach... Ciekawe, co powiedzą goście!
Większość z nas, poza tą garstką, która prasowanie czy odkurzanie traktuje jak medytację, nie lubi obowiązków domowych. Nic dziwnego, że dzieci również za nimi nie przepadają. Mają wrażenie, że ciągle czegoś chcesz, a w dodatku się „czepiasz”. Problem nie leży w lenistwie dziecka. Jak zauważa amerykańska socjolożka i psycholożka Kyndal Sims, dzieci często po prostu nie przetwarzają informacji w taki sposób jak dorośli. O ile Tobie może wystarczyć lista obowiązków zakodowana w głowie, o tyle dziecko może potrzebować innego rodzaju przypominajki. Jak przypomnieć dziecku o obowiązkach domowych? Trik Wielu rodziców stawia na listy obowiązków, które wiesza na lodówce. Niektórzy kupują dedykowane obowiązkom tabliczki, na których dziecko odhacza wykonane zadania. Sims proponuje inny sposób: zdjęcia. Ekspertka zrobiła dzieciom zdjęcia podczas pozowania do różnych obowiązków: zamiatania, karmienia psa, składania prania czy mycia naczyń. Już sam proces powstawania zdjęć był zabawą. Wydrukowane fotografie trafiły na tablice przypisane do każdego dziecka. Zamiast czytać listę, dzieci mogły zobaczyć na zdjęciu, co mają zrobić. Możesz wykorzystać aparat typu Instax albo zrobić zdjęcia telefonem, a następnie je wydrukować. Posiadacze aparatów na klisze mogą oczywiście zrobić analogowe zdjęcia i je wywołać. Tablica ze zdjęciami zadziałała jak zaklęcie Zmiana w zachowaniu dzieci Sims była niemal natychmiastowa. Same zaczęły sprawdzać swoje tablice i kontrolować, czy wykonały wszystkie powierzone im zadania. Taka wizualna przypominajka była dla dzieci konkretną wskazówką. Przetwarzanie informacji na podstawie obrazu okazało się łatwiejsze niż odczytywanie zadań z listy. Bez proszenia, bez powtarzania, bez napięcia. „Zadziałało znakomicie. Obserwowałam, jak dzieciaki wskazują kolejne zdjęcia i zastanawiają się, czy wykonały dane zadanie. Jeśli o czymś zapomniały, zdjęcia natychmiast im o tym przypominały i od razu biegły, żeby to zrobić. Dawały znać, gdy skończyły, a z mojej strony wystarczało jedynie szybkie sprawdzenie. Właściwie nie musiałam po nich poprawiać” – opisuje swoją metodę Sims. Mniej walki, więcej współpracy Ta metoda działa nie tylko dlatego, że ma formę zabawy. Jej siła tkwi w dopasowaniu do sposobu myślenia dziecka. Obrazy działają na mózg dziecka lepiej niż zapisane słowa. Dziecko może je szybko przetworzyć, co nie wymaga dodatkowego wysiłku poznawczego. Co więcej, udział dzieci w tworzeniu zdjęć sprawia, że czują się współautorami zasad, a nie tylko ich odbiorcami. To subtelna, ale kluczowa zmiana: dziecko nie czuje, że coś mu każesz. Zamiast tego odczuwa odpowiedzialność za jakieś zadanie. Czasem nie trzeba wprowadzać systemów kar czy nagród. Wystarczy zmienić sposób komunikacji, by obowiązki przestały być polem walki – a stały się czymś naturalnym. Ciekawe, jakie miny mają goście na widok porozwieszanych po domu zdjęć dzieciaków sprzątających kuwetę albo ścierających kurze. ;) Źródło: birchpsychology.com Zobacz także: Już 2-latek może pomagać w domu. Lista obowiązków dla dzieci dostosowana do wieku
„Żądam, by nauczyciele sami organizowali wycieczki. Przez ich lenistwo słono płacę”
Kiedy zobaczyłam koszt wycieczki szkolnej mojej córki, naprawdę się wkurzyłam. Nie chodzi tylko o kwotę, ale o to, co się za nią kryje. Bo mam wrażenie, że coraz częściej płacimy za wygodę nauczycieli.
Jestem mamą szóstoklasistki i cały czas przeżywam wycieczkę, którą młoda ma zaplanowaną na połowę czerwca. 4 dni w górach, noclegi w jakimś schronisku czy czymś takim, w programie zwiedzanie skansenu, jakiegoś muzeum czy dwóch, do tego spacery, kąpiel w potoku. Żadne luksusy, taka trochę wycieczka, jakie ja pamiętam z czasów szkolnych. Tylko ta cena jak z kosmosu, jakby lecieli samolotem zagranicę, a nie jechali autokarem 350 km. Zaczęłam się zastanawiać, skąd to się bierze. I odpowiedź przyszła bardzo szybko. Biuro podróży zamiast szkoły Okazało się, że wycieczka nie jest organizowana przez szkołę, tylko przez zewnętrzną firmę. Gotowy pakiet: transport, noclegi, wyżywienie, plan dnia. Nauczyciele właściwie mają się tylko opiekować i pilnować, żeby nie było draki. I tu pojawia się moje pytanie – dlaczego nauczyciele sami nie zakasają rękawów i nie zaplanują wycieczki? Zawsze się tak robiła, a teraz jakaś dziwna moda z tymi biurami podróży czy zewnętrznymi organizatorami. Przecież szkoła ma doświadczenie, zna dzieci, wie, czego potrzebują. Można znaleźć noclegi, zamówić autokar, zaplanować atrakcje bez pośredników, którzy doliczają swoją marżę. Mam wrażenie, że dziś po prostu wybiera się najłatwiejszą opcję. Zamiast zaangażować się w organizację, zleca się wszystko firmie i problem znika. Tylko że koszt zostaje – po stronie rodziców. Płacimy za wygodę nauczycieli Nie mam nic przeciwko temu, żeby wycieczki były dobrze zorganizowane. Ale mam problem z tym, że za tę „wygodę” płacimy coraz więcej. Bo nie oszukujmy się – korzystanie z zewnętrznych organizatorów zawsze oznacza wyższe koszty. Naprawdę trudno mi uwierzyć, że nie dałoby się tego zrobić taniej. Przykro mi, ale uważam, że to nauczycielom się po prostu nie chce, leniwi są, mniej się starają, nie zależy im. Kiedy rozmawiam z innymi rodzicami, słyszę to samo – coraz więcej osób rezygnuje z wyjazdów, bo po prostu ich na to nie stać. Dzieci zostają w domu, bo wycieczka staje się luksusem. Czy naprawdę o to chodzi w szkolnych wyjazdach? Dla mnie wycieczka powinna być dostępna dla wszystkich, a nie tylko dla tych, których rodziców stać na kolejną wysoką opłatę. Kiedyś się dało Pamiętam swoje szkolne wycieczki. Nauczyciele sami wszystko organizowali – szukali noclegów, planowali trasę, załatwiali transport. Dało się, bo wykazywali się zaangażowaniem. Dziś mam wrażenie, że wygoda dorosłych wygrywa z realnymi możliwościami rodzin. Nie twierdzę, że nauczyciele nie mają dużo pracy. Mają – i to ogrom. Ale czy naprawdę organizacja jednej wycieczki w roku to aż tak wielkie obciążenie? Czy nie warto się zaangażować, żeby dzieci mogły pojechać bez obciążania rodziców dodatkowymi kosztami? Na końcu i tak to my płacimy rachunek. Komentarz redakcji: Rozumiemy frustrację związaną z rosnącymi kosztami wycieczek szkolnych, jednak warto pamiętać, że organizacja takich wyjazdów wiąże się dziś z dużą odpowiedzialnością prawną i logistyczną. Korzystanie z wyspecjalizowanych firm często wynika nie z „lenistwa”, lecz z troski o bezpieczeństwo dzieci oraz odciążenie nauczycieli, którzy i tak mają bardzo szeroki zakres obowiązków. Zamiast obarczać ich winą, warto rozmawiać o systemowych rozwiązaniach, które pomogą obniżyć koszty i jednocześnie zapewnić uczniom bezpieczne i wartościowe wyjazdy. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Nauczycielka: „W majówkę dostałam bezczelnego SMS-a od matki. Aż zakrztusiłam się przy grillu”
„Przedszkola powinny być otwarte całą dobę. Kiedy mam nocki, syna dogląda sąsiadka”
Co ma zrobić samotna matka, która nie ma babci, niani ani partnera do pomocy? List naszej czytelniczki pokazuje, jak wygląda codzienność rodzin, o których mało kto chce mówić głośno.
Po publikacji tekstu: „Przedszkola powinny być otwarte od 6:30. Przez lenistwo pań spóźniam się do pracy” napisała do nas pani Marta, która samotnie wychowuje syna i pracuje w systemie zmianowym. Kobieta twierdzi, że wielokrotnie słyszała, że „trzeba było inaczej sobie ułożyć życie”, ale – jak podkreśla z rezygnacją – rachunki same się nie zapłacą. W swoim liście opisuje, jak naprawdę wygląda codzienność wielu rodziców pracujących zmianowo. Nie wszyscy rodzice pracują w korporacjach „Mam 34 lata, samotnie wychowuję pięcioletniego syna i naprawdę mam już dość słuchania mądrych rad od ludzi, którzy nigdy nie musieli wybierać między pracą a bezpieczeństwem dziecka. Pracuję w magazynie, mam zmiany dzienne i nocne. I wiecie co? Kiedy mam nocki, syna dogląda sąsiadka z drugiego piętra. Ojciec jest ojcem tylko na papierze, ostatni raz odwiedził Wojtusia na Gwiazdkę. Prezentu nie przywiózł, bo powiedział, że zapomniał. Zwykle nie pamięta, że w ogóle ma dziecko. Tak wygląda moja rzeczywistość. Nie żadna patologia, nie imprezy, nie lenistwo. Po prostu życie. Całodobowe przedszkola: czy to dobre rozwiązanie? Przedszkole Wojtka działa do 17:00, a ja czasem zaczynam zmianę o 22:00 i kończę nad ranem. Nie mam armii cioć i babć na zawołanie, bo moi rodzice nie żyją, a teściowie nigdy mnie nie lubili i chyba cieszą się, że mój były odszedł. Mają więcej wnuków, więc niespecjalnie się nami przejmują. W moim trybie pracy zaczyna się kombinowanie. Sąsiadka, koleżanka, czasem płatna opiekunka, która bierze tyle, że połowa wypłaty znika w dwa tygodnie. A potem słyszę od innych matek, że dziecko powinno spać we własnym łóżku, mieć rytuały i stabilność. Serio? To niech ktoś mi jeszcze powie, z czego mam zapłacić czynsz. Powiem coś, za co pewnie zaraz mnie zjedzą: przedszkola powinny być otwarte całą dobę. Tak jak szpitale działają całą dobę, sklepy, stacje benzynowe i magazyny też. To dlaczego rodzice pracujący nocami są zostawieni sami sobie? Żyjemy w bańce Naprawdę nie jestem jedyna. W mojej pracy jest mnóstwo samotnych matek. Jedna zostawia dzieci z nastoletnią córką, inna wozi syna do siostry o 4 rano przed zmianą. Wszyscy udają, że problem nie istnieje, bo łatwiej oceniać rodziców niż przyznać, że system kompletnie nie nadąża za rzeczywistością. Może jak ktoś mieszka w Warszawie albo Poznaniu czy Wrocławiu, może jak pracuje od 8 do 16, ma studia skończone, to sobie jakoś inaczej radzi. Ale większość rodziców w Polsce żyje tak, jak ja. Po prostu zagryza zęby i sobie radzi. Najbardziej boli mnie hipokryzja. Państwo chce, żebyśmy pracowali, byli samodzielni. Na szczęście jest chociaż to 800 plus. Ale kiedy człowiek naprawdę próbuje sobie poradzić, to zostaje sam. I nie, nie czuję się złą matką. Robię wszystko, żeby moje dziecko miało normalne życie. Ale czasem mam wrażenie, że ten kraj jest urządzony tylko dla ludzi pracujących od poniedziałku do piątku w godzinach 8–16”. Komentarz redakcji Trudno nie zauważyć, że problem rodziców pracujących zmianowo wraca coraz częściej. Wiele osób może oburzyć pomysł całodobowych przedszkoli, ale jednocześnie powinniśmy się zastanowić, jakie realne rozwiązanie mają dziś samotne matki i ojcowie pracujący nocami. Czy rzeczywiście oczekujemy od rodziców samodzielności, jeśli nie oferujemy im żadnego systemowego wsparcia? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Odebrała dziecko z przedszkola i natychmiast wybuchła płaczem. „Opiekunki nie miały prawa”
Nauczycielka: „W majówkę dostałam bezczelnego SMS-a od matki. Aż zakrztusiłam się przy grillu”
Siedziałam przy stole, w końcu spokojna, z talerzem jedzenia i rodziną obok. Majówka, chwila oddechu przed maturami. Po przeczytaniu wiadomości naprawdę się zakrztusiłam.
Jestem nauczycielką języka polskiego, uczę w liceum. W tym roku pożegnałam się z moją klasą, po czterech latach. Każdy, kto choć trochę zna realia szkoły, wie, jak wygląda okres przed maturą – napięcie, powtórki, pytania, presja. A jeszcze jak się rozchodzi klasa, z którą się było przez 4 lata, to dochodzą dodatkowe emocje. Ale to, co wydarzyło się w majówkę, przekroczyło dla mnie wszystkie granice. „Może podeśle pani tematy?” SMS przyszedł od mamy jednego z uczniów. Osoby, którą dobrze znam – aktywna w radzie rodziców, zawsze „zaangażowana”, czasem aż za bardzo. Już sam fakt, że ktoś pisze do mnie w trakcie wolnego dnia, w długi weekend, był dla mnie co najmniej niestosowny. Przecież zakończenie roku już miałyśmy nawet. Ale to, co przeczytałam, naprawdę mnie zamurowało. „Dzień dobry, wiem, że to może nietypowe, ale może ma pani już tematy wypracowań na maturę? Bardzo by nam to pomogło :)”. Niby uśmiechnięta emotka, niby lekki ton, niby „tylko pytanie”. Tylko że ja naprawdę przez chwilę zastanawiałam się, czy to jest żart. A jeśli tak, to wyjątkowo nietrafiony. Bo co to w ogóle za pomysł? Granice, które przestały istnieć Zacznijmy od podstaw. Nauczyciele nie znają tematów maturalnych. Nie mamy do nich dostępu, nie dostajemy ich wcześniej, nie ma żadnych „przecieków”, które można by komuś „po znajomości” przekazać. To powinno być oczywiste. Ale nawet gdyby było inaczej – czy naprawdę ktoś uważa, że można tak po prostu napisać do nauczyciela w majówkę i poprosić o coś takiego? To nie jest pytanie o pracę domową. To nie jest prośba o wyjaśnienie materiału. To jest sugestia, że nauczyciel mógłby – nawet pół żartem – uczestniczyć w czymś, co ociera się o nieuczciwość. I to wysłane w czasie, który powinien być dla nas wszystkich czasem odpoczynku. Mam wrażenie, że granice całkowicie się zatarły. Że nauczyciel przestał być traktowany jak człowiek, który ma swoje życie, swój czas wolny, swoją przestrzeń. Stał się kimś, do kogo można napisać w każdej chwili, z każdym pytaniem – nawet najbardziej absurdalnym. „To tylko wiadomość” – naprawdę? Ktoś powie: „To tylko SMS, nic wielkiego”. Tylko że za tym „tylko” kryje się sposób myślenia, który naprawdę mnie niepokoi. Przekonanie, że wszystko da się załatwić, że zawsze można spróbować, że może akurat się uda. A jeśli nie – to przecież nic się nie stało. Tylko że się stało. Ten SMS pokazuje, jakie sygnały idą do dzieci. Że kombinowanie jest w porządku. Że można szukać skrótów. Że warto pytać o rzeczy, które nie powinny w ogóle przychodzić do głowy. A potem wymagamy od tych młodych ludzi uczciwości na egzaminach. Nauczyciel też ma prawo do majówki Nie odpisałam od razu. Szczerze mówiąc, nie miałam ochoty wchodzić w tę rozmowę. Byłam z rodziną, chciałam spędzić ten czas normalnie, bez szkoły, bez pracy, bez takich sytuacji. I chyba najbardziej zmęczyło mnie właśnie to – że nawet w takim momencie ktoś uznał, że może napisać, zapytać, „spróbować”. Nie, nie może. Nauczyciel też ma prawo do wolnego. Do majówki, do obiadu, do spokoju. I do tego, żeby nie dostawać wiadomości, które przekraczają granice zwykłej przyzwoitości. Bo naprawdę – są rzeczy, o które po prostu się nie pyta. Zobacz także: Rekordowo krótki rok szkolny 2026/27: dzieci czeka mnóstwo wolnego. Rodzice będą musieli kombinować
„Moje dziecko chodzi do państwowego przedszkola, a wakacje spędza na wsi. Czuję się jak najgorsza matka”
Brak pieniędzy nie jest najgorszy. Najbardziej boli mnie to, co widzę w oczach mojego dziecka, kiedy słucha opowieści innych dzieci. Wtedy czuję, że go zawodzę.
Mam 5-letniego syna. Chodzi do zwykłego, państwowego przedszkola. Nie dlatego, że tak wybrałam z przekonania czy ideologii, tylko dlatego, że na nic innego mnie nie stać. I choć rozum mówi mi, że to nie jest powód do wstydu, to serce podpowiada coś zupełnie innego. „Mamo, a ja kiedy pójdę na takie zajęcia?” W przedszkolu dzieci rozmawiają. To normalne. Opowiadają, gdzie były, co robiły, na jakie zajęcia chodzą. Jedno ma angielski trzy razy w tygodniu, drugie robotykę, trzecie basen, czwarte zajęcia z logopedą i jeszcze coś dodatkowego. Mój syn wraca i pyta: „Mamo, a ja też mogę iść na takie zajęcia?”. I ja za każdym razem czuję ścisk w gardle, bo wiem, że nie mogę powiedzieć „tak” tak po prostu. Muszę kombinować, tłumaczyć, odkładać temat, mówić, że „kiedyś”. Prawda jest taka, że nie mamy na to pieniędzy. Wakacje, które nie wyglądają jak z katalogu Najtrudniejszy jest temat wakacji. Kiedy inne dzieci opowiadają o samolotach, hotelach z basenem, morzu, górach i wyjazdach za granicę, mój syn mówi, że jedzie na wieś do dziadków. Wiem, że to nie jest nic złego. Wiem, że wieś, świeże powietrze, czas z dziadkami to coś wartościowego. Sama mam piękne wspomnienia z dzieciństwa. Ale jednocześnie czuję ukłucie wstydu. Bo wiem, że dla niego to nie jest wybór – to jedyna opcja. Nie stać nas na ferie zimowe, nie stać nas na wakacje w hotelu, czasem nawet weekendowy wyjazd jest problemem. Każdy taki plan to liczenie pieniędzy i zastanawianie się, z czego zrezygnować. Czuję się gorsza Najgorsze jest to porównywanie. Może nie powinnam, ale robię to cały czas. Widzę innych rodziców, którzy mogą zapewnić dzieciom więcej – więcej zajęć, więcej atrakcji, więcej możliwości. Wtedy zaczynam się zastanawiać, czy ja nie robię czegoś źle. Czy mój syn przez to nie straci. Czy kiedyś nie będzie miał do mnie żalu, że nie dostał tylu szans co inni. Bo dziś świat wygląda tak, jakby wszystko było inwestycją w dziecko. Każde zajęcia, każdy wyjazd, każdy kurs to „rozwój”, „szansa”, „lepsza przyszłość”. A ja nie jestem w stanie tego zapewnić. Czasem próbuję sobie tłumaczyć, że to nie jest najważniejsze. Że mój syn ma spokojny dom, uwagę, miłość, czas. Że czytamy razem książki, bawimy się, rozmawiamy. Że wakacje na wsi to nie gorsze wakacje, tylko inne. Ale potem przychodzi taki moment, jedno pytanie, jedno porównanie, jedno zdanie z przedszkola – i wszystko wraca. To poczucie, że mogłabym dać mu więcej, ale nie mogę. Że nie dlatego, że nie chcę. Tylko dlatego, że mnie nie stać. I chyba właśnie to boli najbardziej. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Puściłam córkę na nocowankę i to był błąd. Rodzice jej koleżanki zepsuli mi dziecko”
„Po 19 dzieci nie powinny przebywać w miejscach publicznych. Mam dość wrzasków”
Ewelina zgodziła się, żebyśmy opublikowali wiadomość, którą wysłała do naszej redakcji. Przyznaję jednak: jej postulat brzmi dla mnie absurdalnie.
Być może to żart i testowanie naszych redakcyjnych granic, ale kilka rozmów ze znajomymi mamami uświadomiło mnie, że pomysł, o którym pisze Ewelina, wcale nie jest aż takim dziwactwem. O zakazie wstępu dla dzieci do restauracji czy hotelach tylko dla dorosłych wszyscy słyszeliśmy. Ewelina, mama 12-letnich bliźniaków, proponuje inne rozwiązanie: zakaz wstępu, ale tylko w konkretnych godzinach. Przeczytajcie jej maila: „To nie jest pora dla dzieci” Nie jestem osobą, która „nie lubi dzieci”. Sama jestem matką i wiem, jak wygląda życie rodzinne. W sumie właśnie dlatego uważam, że 19 to nie jest już godzina dla dzieci, żeby się pałętały z rodzicami nieodpowiedzialnymi po mieście. O tej godzinie to dzieci powinny być w domu – kąpane, wyciszane, przygotowywane do snu. Tymczasem coraz częściej widzę coś zupełnie odwrotnego. Biegające maluchy między stolikami w restauracjach, krzyki w sklepach, płacz w kolejkach. Rodzice udają, że tego nie widzą, albo – co gorsza – uważają to za coś normalnego. Nie, drodzy państwo, to nie jest normalne. To jest brak szacunku dla innych ludzi, którzy też mają prawo do spokoju. Brak szacunku do mnie. „Chcę mieć prawo do ciszy” Kiedy wychodzę wieczorem, robię to po całym dniu pracy. Chcę odpocząć, zjeść kolację w spokoju, porozmawiać. Nie chcę słuchać wrzasków, oglądać dzieci tarzających się po podłodze ani obserwować rodziców, którzy kompletnie nie reagują. Tym bardziej dlatego że sama jestem matką. Nawet zakupy lubię robić wieczorami właśnie dlatego, że moje dzieci wtedy kończą lekcje, robią coś, typu grają, a ja mogę się wyrwać na godzinę i pozałatwiać sprawy, trochę głowę przewietrzyć. Dlaczego nikt nie mówi głośno o tym, że przestrzeń publiczna powinna być wspólna dla wszystkich – także dla tych, którzy nie chcą uczestniczyć w cudzym chaosie? „Rodzice też mają obowiązki” Najbardziej irytuje mnie podejście niektórych rodziców. „Bo dziecko ma prawo”, „bo nie mam co z nim zrobić”, „bo chcemy wyjść razem”. Rozumiem – ale to nie oznacza, że reszta świata ma się do tego dostosować. Bycie rodzicem to także odpowiedzialność. Jeśli dziecko jest zmęczone, głodne, przebodźcowane – to może po prostu nie jest dobry moment, żeby zabierać je do galerii czy restauracji wieczorem? Tak tylko wrzucam, chociaż wiem, że moje zdanie raczej nie jest zbyt popularne. Nie mówię, że dzieci mają być „zamknięte w domach”. Ale może warto wprowadzić jakieś granice, które będą korzystne dla wszystkich – także dla samych dzieci. Nie potrzebujemy zakazów, potrzebujemy empatii Z jednym się zgadzam: o godzinie 19 małe dzieci rzeczywiście powinny uczestniczyć w wieczornym rytuale i przygotowywać się do snu. Jednak wprowadzenie odgórnego zakazu, by uniemożliwić dzieciom uczestniczenie w niektórych sferach życie, wydaje mi się odczłowieczające. Przestrzeń publiczna z definicji jest wspólna – dla dorosłych i dla dzieci. To naturalne, że dzieci bywają głośne czy zmęczone, szczególnie wieczorem. Odpowiedzią na takie sytuacje nie powinno być wykluczanie całej grupy, lecz wzajemny szacunek i rozsądek po obu stronach. Poza tym zdarza się, że rodzice nie mają wyjścia. Jestem pewna, że wielu z nich też chciałoby zrobić zakupy czy zjeść w spokoju, ale nie mają takiej możliwości. Wykluczanie dzieci byłoby wykluczaniem rodziców, a to już skrajnie niebezpieczny pomysł. Co o tym myślicie? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Do wygodnickich rodziców, którzy odbierają dzieci z przedszkola o 17: nie wstyd wam, że one tam płaczą?”
„Przedszkola powinny być otwarte od 6:30. Przez lenistwo pań spóźniam się do pracy”
Napisała do nas Kamila, mama 5-latka. Jej mail dotyczy tematu, który porusza wielu rodziców: godzin otwarcia przedszkoli. Kamila nie przebiera w słowach, co nie spodoba się nauczycielom przedszkolnym. Przeczytajcie, co takiego napisała.
Mam wrażenie, że system działa przeciwko rodzicom, którzy naprawdę chcą pracować. Każdego ranka walczę z czasem, a przedszkole, zamiast pomagać – tylko dowala mi problemów. I ile można to jeszcze znosić? Jak długo mam być cicho? Nie jestem szczęściarą z korpo Jestem mamą 5-latka i pracuję na etacie. Nie mam luksusu przychodzenia na 9, wypicia kawki i odliczania do lunchu. Mój dzień zaczyna się wcześnie, bo dojazd do pracy zajmuje mi prawie godzinę. To oznacza jedno – muszę zostawić dziecko w przedszkolu jak najwcześniej. Tymczasem placówka, do której chodzi mój syn, otwiera się dopiero o 7:00. Niby tylko pół godziny różnicy, ale w praktyce to dla mnie przepaść. Każdego dnia stoję pod drzwiami z innymi rodzicami i patrzę na zegarek, wiedząc, że już jestem spóźniona, zanim jeszcze zdążę wejść do środka. Dlaczego przedszkola nie mogą być otwarte od 6:30? A może nawet od 6? Wiele osób zaczyna pracę o 7:00 albo nawet wcześniej. Czy naprawdę nikt o nas nie pomyślał? Panie muszą mieć wygodnie, a rodzice niech sobie radzą Najbardziej irytuje mnie podejście personelu. Kiedy zwróciłam ostatnio ciociom uwagę, że wcześniejsze otwarcie bardzo by pomogło, usłyszałam, że „takie są godziny pracy” i że „nie ma możliwości zmian”. Zero elastyczności, zero zrozumienia, a ja mam problem. Mam wrażenie, że wszystko jest ustawione pod wygodę pracowników, a nie rodziców. Bo przecież łatwiej przyjść na 7:00 niż na 6:30, prawda? Tylko że to my później tłumaczymy się w pracy, my tracimy premie, my świecimy oczami przed szefem. Jak długo mamy robić ze swoich dzieci wymówki? Potem się dziwimy, że pracodawcy nie chcą zatrudniać kobiet... Nie każdy ma babcię pod ręką ani możliwość pracy zdalnej. Ja nie mam. I naprawdę nie uważam, że to mój problem, tylko systemowy. To przedszkole ma pomagać, a nie utrudniać Zawsze myślałam, że przedszkole jest po to, żeby wspierać rodziców i dzieci. Tymczasem coraz częściej mam wrażenie, że to ja muszę dostosować całe swoje życie do zasad, które ktoś ustalił zza biurka. Nie oczekuję cudów. Nie proszę o opiekę w środku nocy. Chodzi o pół godziny – trzydzieści minut, które dla mnie robią ogromną różnicę. Dzięki nim mogłabym normalnie funkcjonować, bez stresu i codziennego biegu. Mój syn też na tym by zyskał, jestem przekonana. Naprawdę trudno mi zrozumieć, dlaczego nikt nie chce nawet podjąć dyskusji na ten temat. Czy rodzice pracujący są naprawdę tak mało ważni dla systemu? Myślicie, że 800 plus załatwia sprawę i mamy być cicho? Komentarz redakcji Trudno nie współczuć rodzicom, którzy zmagają się z napiętym grafikiem. Warto jednak pamiętać, że godziny pracy przedszkoli wynikają z organizacji placówki, przepisów oraz dostępności kadry. Wydłużenie czasu pracy oznacza konieczność zapewnienia dodatkowych nauczycieli, przestrzegania norm czasu pracy i realnych kosztów, które ktoś musi pokryć. Pisanie o „lenistwie” personelu wydaje się niesprawiedliwe i zwyczajnie, po ludzku, krzywdzące dla nauczycielek. Być może, zamiast obwiniać nauczycieli, warto skierować pytanie do samorządów: jak lepiej dopasować opiekę przedszkolną do realiów pracy współczesnych rodziców? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Przedszkolanka nie miała prawa zabierać mojej córce telefonu. Pożałuje, z kim zadarła”
Oto 3 zdania, które powtarza narcystyczna matka. Dla obcych to wzorowa mamusia
Dla wielu dorosłych to nie odległe wspomnienie, ale wciąż żywa rana. Dorastanie z narcystyczną matką oznacza systematyczne podważanie emocji, ignorowanie potrzeb i uzależnianie miłości od spełniania oczekiwań.
Ten trudny temat narcyzmu u matki porusza dr Amanda Robins, australijska psycholożka i autorka poradników dla kobiet, specjalizująca się w pracy z osobami, które doświadczyły w przemocy emocjonalnej. A przecież tam, gdzie jest narcystyczna matka, jest też przemoc. Często niewidzialna. Czym jest narcyzm w relacji matka–dziecko? Narcyzm w rodzicielstwie oznacza przede wszystkim brak prawdziwej relacji. Matka skupiona na sobie nie widzi dziecka jako odrębnej istoty – widzi w nim raczej przedłużenie siebie. Dr Amanda Robins podkreśla, że takie dzieci nie otrzymują podstawowego wsparcia: nikt nie pomaga im nazwać emocji, zrozumieć ich ani bezpiecznie ich przeżywać. A przecież to fundament zdrowego rozwoju. Co kluczowe – dla otoczenia matka narcystyczna bardzo często uchodzi za wzór. Jest zadbana, zaangażowana, „ogarnięta”. Dba o to, jak rodzina wygląda w oczach innych. To jednak tylko pozory. Rodzina narcystycznej matki przypomina piękną pisankę, choć pod skorupką kryje się zbuk. 3 zdania, które zdradzają narcystyczną matkę 1. „Po tym wszystkim, co dla ciebie zrobiłam...” To zdanie jest narzędziem kontroli. Nie chodzi w nim o wdzięczność, ale o wzbudzenie poczucia winy. Miłość w takiej relacji jest warunkowa: dostajesz ją wtedy, gdy spełniasz oczekiwania. Jeśli próbujesz się sprzeciwić, pojawia się emocjonalny szantaż, czasem dystans. Dziecko uczy się, że jego potrzeby są mniej ważne niż potrzeby matki. Że powinno się podporządkować, „bo inaczej zrani mamę”. W dorosłym życiu często oznacza to trudność w odmawianiu, nadmierne poczucie odpowiedzialności za innych i wchodzenie w relacje, w których znów trzeba „zasługiwać” na miłość. 2. „Przesadzasz, nic się nie stało” To zdanie jest formą unieważniania emocji. Dziecko przychodzi z czymś ważnym – smutkiem, bólem, strachem – a słyszy, że jego reakcja jest „nieadekwatna”. Z czasem zaczyna wątpić w siebie. Skoro mama mówi, że „nic się nie stało”, to może rzeczywiście problem leży we mnie? Może jestem zbyt wrażliwa, zbyt emocjonalna, „trudna”? To jeden z najbardziej niszczących mechanizmów, o których mówi dr Robins. Dziecko traci kontakt ze swoimi emocjami, bo uczy się, że nie można im ufać. W dorosłości skutkuje to problemami z rozpoznawaniem uczuć, stawianiem granic i podejmowaniem decyzji. 3. „Co ludzie powiedzą?” To jedno z najbardziej charakterystycznych zdań. Pokazuje, że najważniejsze nie jest to, co czuje dziecko, ale to, jak sytuacja zostanie odebrana przez otoczenie. Dziecko w takiej rodzinie bardzo szybko uczy się, że nie może być sobą, jeśli jego emocje są niewygodne dla innych. Smutek, złość, bunt – wszystko, co nie pasuje do idealnego obrazka, musi zostać ukryte. W praktyce oznacza to życie pod ciągłą presją. Każde zachowanie jest filtrowane przez pytanie: „czy to się spodoba innym?”. W dorosłości często prowadzi to do perfekcjonizmu, lęku przed oceną i ogromnej potrzeby akceptacji. Do każdego, kto dorastał w cieniu narcystycznej matki Relacja z narcystyczną matką jest trudna do zauważenia z zewnątrz. Bo świat widzi uśmiech, dobre maniery i „idealną rodzinę”. Ale dziecko widzi coś zupełnie innego – brak przestrzeni na siebie. I to właśnie ten brak zostaje z nim na długo, często na całe życie. Wyjście z takiego doświadczenia jest możliwe, ale wymaga czasu i uważności na siebie. Warto skorzystać z pomocy specjalisty, psychologa albo psychoterapeuty. Pierwszym krokiem bywa nazwanie tego, co się wydarzyło – zrozumienie, że zachowanie matki było formą przemocy emocjonalnej. To pomaga zdjąć z siebie ciężar winy, który wiele osób nosi latami. Kolejnym etapem jest nauka rozpoznawania własnych emocji i potrzeb – często od podstaw. Tu szczególnie pomocna bywa psychoterapia, szczególnie taka, która koncentruje się na pracy z traumą relacyjną. To właśnie tam można bezpiecznie odbudować poczucie własnej wartości i nauczyć się stawiać granice. Równie ważne jest zaakceptowanie, że relacja z matką może nigdy nie wyglądać tak, jakby się chciało. Czasem zdrowienie oznacza ograniczenie kontaktu albo zmianę jego zasad. Choć to trudne, wiele osób odkrywa z czasem coś bardzo ważnego: że można stworzyć dla siebie zupełnie inny, bezpieczny świat – oparty na szacunku, autentyczności i relacjach, w których nie trzeba zasługiwać na miłość. Źródło: amandarobinspsychotherapy.com.au Zobacz także: Toksyczna babcia obsesyjnie powtarza te 4 zdania. W oczach rodziny to oddana wnukom seniorka
Bezczelny SMS od nauczycielki przelał czarę goryczy. Matka: „Zgłoszę to do kuratorium”
Nie spodziewałam się, że zwykła wiadomość może mnie tak wyprowadzić z równowagi. Ale to, co przeczytałam od nauczycielki mojego dziecka, było po prostu nie do przyjęcia. I tym razem nie zamierzam tego przemilczeć.
Jestem mamą ucznia 5 klasy szkoły podstawowej. Jak każdy rodzic staram się być w kontakcie ze szkołą, reagować na problemy, pilnować obowiązków syna. Nie unikam odpowiedzialności, nie zrzucam winy na innych. Tym bardziej zdziwiło mnie, w jaki sposób zostałam potraktowana. Kilka dni temu dostałam SMS-a od nauczycielki. Już samo to mnie zdziwiło, bo zwykle komunikuje się przez e-dziennik. SMS był krótki, ale bardzo wymowny. W treści była informacja, że mój syn „kolejny raz nie przygotował się do lekcji” i że „to zaczyna być już wyłącznie problem wychowawczy domu”. Bez żadnego „dzień dobry”, bez próby rozmowy, bez cienia szacunku. Czy naprawdę tak wygląda dziś komunikacja szkoły z rodzicem? Mam wrażenie, że ktoś tu kompletnie zapomniał, gdzie są granice. Nie życzę sobie takich uwag Najbardziej oburzyło mnie nie to, że syn miał problem – dzieci mają prawo do błędów. Tylko sposób, w jaki nauczycielka postanowiła mnie „poinformować”. Sugerowanie, że to „problem wychowawczy domu”, jest dla mnie zwyczajnie bezczelne. Nauczyciel nie jest od oceniania rodziny. Może zwrócić uwagę, może zaprosić na rozmowę, ale nie odsyłać takich tekstów SMS-em, jakby pisał do znajomego. To jest szkoła, a nie prywatny czat. Gdybym dostała spokojną informację, że coś się dzieje, zareagowałabym od razu. Ale w takiej formie? To tylko wywołuje konflikt i niepotrzebne emocje. Nie zostawię tego bez reakcji Po tej wiadomości długo się zastanawiałam, co zrobić. I doszłam do wniosku, że tym razem nie można tego zamieść pod dywan. Jeśli nauczycielka pozwala sobie na takie komentarze wobec mnie, to jak rozmawia z dziećmi? Zgłoszę sprawę do dyrekcji, a jeśli to nie przyniesie efektu – do kuratorium. Bo szkoła powinna być miejscem współpracy, a nie jednostronnych ocen i pretensji wysyłanych SMS-em. Nie chodzi tylko o mnie. Chodzi o standardy, które – mam wrażenie – coraz częściej są po prostu ignorowane. Komentarz redakcji Rozumiemy, że forma komunikacji mogła wzbudzić emocje – szczególnie jeśli zabrakło w niej uprzejmości i kontekstu. Warto jednak pamiętać, że nauczyciele często próbują szybko reagować na powtarzające się problemy uczniów. Być może, zamiast eskalować sprawę, pierwszym krokiem powinna być spokojna rozmowa i wyjaśnienie sytuacji. Jednocześnie to dobry moment, by postawić pytanie: jak powinna wyglądać właściwa komunikacja między szkołą a rodzicami – i gdzie leży granica? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Nauczycielka wzięła 2 dni L4. „Dostałam SMS-a od matki ucznia. Aż usiadłam z emocji” Nauczycielka wyjawia, dlaczego jej koledzy odchodzą z pracy. „W niedzielę o 20 chce mi się wyć” „Nie wszystko kręci się wokół wygody ucznia”. Nauczycielka ma 1 radę dla roszczeniowych rodziców
„Przedszkolanka nie miała prawa zabierać mojej córce telefonu. Pożałuje, z kim zadarła”
Tak, moja 5-letnia córka ma już własnego smartfona. Nie po to, żeby siedzieć w internecie, ale dla bezpieczeństwa. To, co wydarzyło się w przedszkolu, przekroczyło wszelkie granice.
Jestem mamą 5-latki i tak – daję jej telefon do przedszkola. Nie zamierzam się z tego jakoś tłumaczyć, bo robię to świadomie. W dzisiejszych czasach nigdy nie wiadomo, co się wydarzy. Może ktoś powie, że przesadzam, ale ja po prostu wolę dmuchać na zimne. Inni rodzice ślepo ufają przedszkolankom – ja wolę mieć kontakt z własnym dzieckiem, żeby potem pluć sobie w brodę. Z córką miałyśmy jasną umowę: telefon zostaje w plecaczku, w szatni, i „udajemy, że go nie ma”. Wiem, że w regulaminie przedszkola jest zakaz przynoszenia różnych rzeczy i że dzieci mogą mieć zabawki tylko w piątki. Ale umówmy się – to dotyczy pluszaków czy lalek, a nie kwestii bezpieczeństwa. Najwyraźniej jednak coś poszło nie tak. Może córka zapomniała, może chciała pokazać koleżance jakąś grę. Nie wiem – tego dnia zaprowadzał ją mąż, ja ją odbierałam. Dlatego dowiedziałam się o tym wszystkim. Zabrała telefon jakby to była jej własność Kiedy poszłam odebrać Zosię, pani wzięła mnie na bok i oznajmiła, że złamałam regulamin, a ona była zmuszona skonfiskować telefon. Słucham i nie wierzę. Skonfiskować? Czy my żyjemy w jakiejś instytucji zamkniętej? Według mnie to jest absolutne przekroczenie kompetencji. Nauczycielka nie miała żadnego prawa zabierać mojemu dziecku jego własności. To nie był niebezpieczny przedmiot, tylko telefon należący do naszej rodziny. Dla mnie to jest po prostu forma przywłaszczenia. Owszem, oddała mi ten telefon, ale to nie zmienia faktu, że wcześniej go zabrała. Bez mojej zgody, bez uprzedzenia, bez żadnej próby rozwiązania sytuacji inaczej. To ja powinnam zgłosić tę sprawę Najbardziej oburza mnie to, że pani uznała, że ma rację i jeszcze zgłosiła sprawę do dyrektorki. Przepraszam bardzo, ale to ja powinnam iść do dyrekcji i zapytać, na jakiej podstawie nauczycielka zarządza własnością mojego dziecka. Rozumiem zasady, rozumiem regulaminy – ale one nie mogą być ważniejsze niż zdrowy rozsądek i prawa rodzica. Telefon nie był używany podczas zajęć (a przynajmniej nie powinien być), nikomu nie zagrażał. A jednak potraktowano nas, jakbyśmy złamały jakieś poważne prawo. Nie zamierzam tego tak zostawić. Bo dziś chodzi o telefon, a jutro co? Ktoś uzna, że może decydować o czymś jeszcze ważniejszym? Komentarz redakcji Rozumiemy emocje mamy, ale warto spojrzeć na tę sytuację szerzej. Przedszkola wprowadzają zasady nie bez powodu – mają one zapewnić bezpieczeństwo i równe warunki dla wszystkich dzieci. Telefon w rękach 5-latka to nie tylko kwestia „własności”, ale też odpowiedzialności i potencjalnych zagrożeń. Nauczycielka zareagowała zgodnie z regulaminem placówki, który rodzice akceptują przy zapisie dziecka. Trudno mówić o „kradzieży”, skoro urządzenie zostało zabezpieczone i oddane opiekunowi. Pytanie, które warto tu postawić, brzmi inaczej: czy tak małe dzieci w ogóle powinny mieć przy sobie telefon – nawet „na wszelki wypadek”? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Odebrała dziecko i załamała ręce. „To się w głowie nie mieści. Przedszkolanki nie znają granic”
„Wolę, żeby córka kisiła się w świetlicy, niż biegała po boisku. Panie są bezczelne, nie za to im płacą”
Naprawdę nie sądziłam, że przyjdzie mi się denerwować czymś takim. Oddaję dziecko do świetlicy, a ono zamiast być pod opieką w sali, biega gdzieś po boisku. Jeszcze słyszę, że to „dla jego dobra”.
Mam córkę w pierwszej klasie i – jak wielu rodziców – korzystam ze świetlicy, bo pracuję. Wydawało mi się, że to oczywiste: zostawiam dziecko pod opieką nauczycieli, którzy mają zapewnić mu bezpieczeństwo, zorganizować czas, dopilnować, żeby wszystko było pod kontrolą. Tymczasem coraz częściej odbieram dziecko i słyszę: „Byliśmy na boisku”. Szczerze? Wcale mnie to nie cieszy. Dzieci się bawią, a panie mają spokój Moja córka opowiada, że wychodzą na zewnątrz i dzieci po prostu się rozchodzą. Jedni grają w piłkę, inni biegają, jeszcze inni siedzą gdzieś na ławce. Niby wszystko wygląda niewinnie, ale ja mam wrażenie, że w tym wszystkim brakuje jednego – realnej opieki. Bo czym to się właściwie różni od sytuacji, w której dziecko wychodzi samo na podwórko? Mam wrażenie, że nauczycielki po prostu idą na łatwiznę. Wyprowadzają dzieci na świeże powietrze, żeby „same się sobą zajęły”, a one w tym czasie mogą spokojnie usiąść, porozmawiać, sprawdzić telefon. Nie muszą organizować zajęć, pilnować ciszy, wymyślać aktywności. Wystarczy otworzyć drzwi i problem znika. Paniom płacą za opiekę, a nie opalanie się na słoneczku Nie zrozumcie mnie źle – ja nie mam nic przeciwko świeżemu powietrzu. Oczywiście, że dzieci powinny się ruszać. Ale od tego są popołudnia, weekendy, czas z rodzicami. Świetlica to nie jest plac zabaw. To miejsce, w którym dziecko ma być pod opieką. Pod realną, aktywną opieką, a nie wypuszczone „na żywioł”, gdzie każdy robi, co chce. Ja powierzam swoje dziecko szkole i oczekuję, że ktoś będzie nad nim czuwał, a nie tylko „doglądał z daleka”. Bo jeśli opieka ma wyglądać tak, że dzieci same się organizują, to równie dobrze mogłabym zostawić córkę samą na osiedlowym boisku. Naprawdę mam wrażenie, że coraz częściej zapomina się, za co nauczyciele dostają wynagrodzenie. To nie jest czas na łapanie pierwszych promieni słoneczka, tylko normalna praca. Bezpieczeństwo to nie slogan Najbardziej niepokoi mnie jednak kwestia bezpieczeństwa. Na boisku wszystko może się wydarzyć – ktoś się przewróci, ktoś kogoś popchnie, ktoś się pokłóci. W sali jest łatwiej to kontrolować, szybciej zareagować. Na zewnątrz? Jedno dziecko biegnie tu, drugie tam, a nauczycielka ma ogarnąć kilkanaście czy kilkadziesiąt osób. Nie przekonuje mnie argument, że „dzieci tego potrzebują”. Dzieci potrzebują przede wszystkim poczucia bezpieczeństwa i uwagi dorosłego. A nie wrażenia, że zostały wypuszczone, żeby „same się zajęły”. Może jestem przewrażliwiona, ale wolę, żeby moja córka siedziała w świetlicy, rysowała, grała w gry czy odrabiała lekcje, niż biegała bez konkretnego nadzoru po boisku. Bo ja oddaję ją pod opiekę szkoły, a nie na półkolonie bez planu. Komentarz redakcji: Rozumiemy emocje autorki, ale nie podzielamy jej stanowiska. Wychodzenie z dziećmi na świeże powietrze w czasie świetlicy jest zgodne z zaleceniami dotyczącymi zdrowia i rozwoju dzieci. Ruch, zabawa na dworze i zmiana otoczenia są dla uczniów bardzo wartościowe. Kluczowe jest oczywiście zapewnienie bezpieczeństwa i nadzoru – jednak sama forma aktywności na zewnątrz nie powinna być traktowana jako „pójście na łatwiznę”, lecz jako element dobrze rozumianej opieki. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Nauczycielka wzięła 2 dni L4. „Dostałam SMS-a od matki ucznia. Aż usiadłam z emocji”
Nauczycielka wzięła 2 dni L4. „Dostałam SMS-a od matki ucznia. Aż usiadłam z emocji”
Granice między pracą nauczyciela a oczekiwaniami rodziców coraz częściej się zacierają. Ta historia pokazuje, jak łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie dziennika elektronicznego jest człowiek.
Wzięłam dwa dni zwolnienia lekarskiego. Byłam chora, ledwo mówiłam, miałam gorączkę – zwykła infekcja. Nie spodziewałam się jednak, że to wystarczy, by poczuć się, jakbym zrobiła coś niewłaściwego. To tylko dwa dni, a poczułam się jak problem Pracuję w szkole od kilkunastu lat i naprawdę rzadko korzystam z L4. Zwykle przychodzę do pracy nawet przeziębiona, bo wiem, jak wygląda rzeczywistość – braki kadrowe, trudności z zastępstwami, chaos w planie. Tym razem nie dałam rady. Uczę matematyki w klasach 4-8, wiem, że zbliżają się egzaminy, ale lekarz powiedział wprost: przynajmniej dwa dni odpoczynku, inaczej będzie gorzej. Zgodziłam się, choć – jak zawsze – miałam wyrzuty sumienia. Pierwszego dnia zwolnienia dostałam SMS-a od matki jednego z uczniów. Przeczytałam go raz, potem drugi. I naprawdę musiałam usiąść. Bezczelny SMS od matki W wiadomości przeczytałam, że rodzic „rozumie chorobę”, ale jednocześnie martwi się, że dzieci „tracą materiał” i że „takie sytuacje są problematyczne”. Na końcu padło pytanie, czy „nie dało się tego jakoś inaczej rozwiązać”, bo „egzamin ósmoklasisty się zbliża”. Nie wiedziałam, co mam odpowiedzieć. Czy naprawdę ktoś oczekuje, że nauczyciel nie będzie chorował? Że będzie prowadził lekcje bez głosu, z gorączką, byle tylko nie „zaburzyć realizacji programu”? Zrobiło mi się zwyczajnie przykro. Bo za tą wiadomością kryje się coś więcej niż troska o materiał. To przekonanie, że nauczyciel powinien być zawsze dostępny, zawsze sprawny, zawsze gotowy – niezależnie od wszystkiego. Granice, które coraz częściej znikają To nie jest odosobniona sytuacja. Coraz częściej dostajemy wiadomości późnym wieczorem, w weekendy, w trakcie choroby. Z oczekiwaniem, że odpowiemy od razu, wyjaśnimy, wytłumaczymy. Rodzice mają prawo pytać i interesować się edukacją swoich dzieci – to oczywiste. Problem zaczyna się wtedy, gdy przestają widzieć w nauczycielu człowieka. My też chorujemy. Też mamy gorsze dni. Też mamy granice, które – jak każdy – powinniśmy mieć prawo stawiać. Po tej wiadomości naprawdę poczułam bezsilność. Nie złość, tylko smutek. Bo trudno dyskutować z oczekiwaniami, które z góry zakładają, że nauczyciel powinien być dostępny zawsze. Ja naprawdę chcę dobrze uczyć Najtrudniejsze jest to, że ja naprawdę lubię swoją pracę. Staram się, przygotowuję, angażuję. Chcę, żeby moje lekcje miały sens. Ale takie sytuacje zostają w głowie. I sprawiają, że człowiek zaczyna się zastanawiać, gdzie kończy się jego obowiązek, a zaczyna coś, co już dawno powinno mieć granice. Te dwa dni minęły. Wróciłam do pracy, jak zawsze. Ale ta jedna wiadomość zmieniła moje myślenie bardziej, niż się spodziewałam. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Myślałam, że nauczą moją Tosię siadania na nocnik. Niestety przedszkolanki sobie nie radzą”
„Nie zmuszam dziecka, by mówiło ‘dzień dobry’. To nie tresowany piesek, ma swój rozum”
„Serio mu na to pozwalasz?” – usłyszałam ostatnio i przyznam, że mnie zatkało. Bo czy naprawdę brak przymusu w kwestii dwóch słów może przekreślić całe wychowanie? A może to my – dorośli – za bardzo przywiązujemy się do formy, zapominając o treści?
Mam syna w drugiej klasie i nie każę mu mówić dorosłym „dzień dobry”, jeśli sam tego nie zrobi. Zachęcam – owszem. Przypominam – jasne. Ale nie zmuszam. Uważam, że grzeczność powinna być naturalna, a nie wyuczona pod presją. „Niewychowany” przy wszystkich – bo zapomniał Sytuacja jakich wiele – odwiedziny u teściów, rozmowy, zamieszanie. Na obiad była też zaproszona jakaś dalsza ciotka. Mój syn wszedł do salonu, nawet jej nie zauważył, bo zajął się sobą i... nie powiedział „dzień dobry”. Zanim zdążyłam zareagować, już został skarcony. Publicznie. Przy wszystkich. „Te dzieci dzisiejsze są okropnie niewychowane” – padło. A chwilę później klasyk, skierowany do mnie: „Ty jesteś matką, robisz z niego chama, co się nawet przywitać nie umie”. Patrzyłam na niego i widziałam jedno – nie brak kultury, tylko zawstydzenie. I zaczęłam się zastanawiać, kto w tej sytuacji naprawdę zrobił coś nie tak. Grzeczność na komendę – czy o to chodzi? Zadaję sobie pytanie – czego właściwie uczymy dzieci, zmuszając je do takich zachowań? Czy naprawdę chodzi o szacunek? Czy raczej o to, żeby dorosłym było „miło”, bo dziecko spełniło oczekiwanie? Bo jeśli „dzień dobry” pada tylko dlatego, że ktoś patrzy i czeka – to gdzie tu miejsce na autentyczność? Dziecko nie uczy się wtedy relacji ani empatii. Uczy się reakcji na presję. Nie chcę, żeby mój syn działał jak automat. Chcę, żeby rozumiał, dlaczego warto się przywitać – i robił to z własnej potrzeby, nie ze strachu. „Kiedyś dzieci były grzeczne” – czy tylko bardziej posłuszne? To zdanie wraca jak bumerang. „Kiedyś to było wychowanie”. Tylko czy na pewno? Czy dzieci były bardziej kulturalne – czy po prostu bardziej podporządkowane? Nie podważam sensu dobrych manier. Wręcz przeciwnie – uważam, że są ważne. Ale sposób, w jaki do nich dochodzimy, ma ogromne znaczenie. Można uczyć przez przykład i rozmowę – albo przez zawstydzanie i przymus. Efekt może wyglądać podobnie na pierwszy rzut oka. Ale w środku to zupełnie inna historia. Kiedyś było inaczej – ale czy lepiej? Nie da się ukryć – kiedyś nauka dobrych manier była czymś oczywistym. Dzieci mówiły „dzień dobry”, bo tak trzeba było – i koniec dyskusji. Dla wielu dorosłych to dziś punkt odniesienia, dowód na „lepsze czasy”. Tylko że za tym często stał też strach przed oceną, karą czy zawstydzeniem. Dziś coraz częściej chcemy wychowywać inaczej – bardziej świadomie, bliżej dziecka, z większym zrozumieniem jego emocji. To nie oznacza rezygnacji z zasad. To oznacza zmianę drogi. Bo jeśli zależy nam naprawdę na szacunku, to warto pamiętać – nie rodzi się on z przymusu. Rodzi się z relacji, z obserwacji i z poczucia, że coś ma sens. A „dzień dobry” wypowiedziane z własnej woli znaczy o wiele więcej niż to wyciągnięte pod naciskiem. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Rodzice wstydzą się tego zachowania u dziecka. Nie wiedzą, że świadczy o wybitnej inteligencji
Nauczycielka wyjawia, dlaczego jej koledzy odchodzą z pracy. „W niedzielę o 20 chce mi się wyć”
W niedzielę o 20 zaczyna mnie boleć brzuch. Kocham uczyć, ale coraz częściej rozumiem kolegów, którzy po prostu odeszli. I przestaję się dziwić, że nie chcą wracać.
Jestem nauczycielką od ponad 20 lat. Widziałam różne reformy, zmiany programów, nowe pomysły ministerstwa. Zawsze było trudno, ale kiedyś mieliśmy poczucie sensu. Dziś coraz częściej mam wrażenie, że jesteśmy tylko trybikami w systemie, który nie działa, ale udajemy, że wszystko jest w porządku. Moi znajomi odchodzą po cichu. Jeszcze kilka lat temu mówili: „jakoś dam radę”. Dziś mówią: „mam dość”. Jedna koleżanka, świetna polonistka, pracuje teraz w wydawnictwie. Kolega matematyk – w banku. Inna osoba prowadzi własną działalność i mówi, że pierwszy raz od lat śpi spokojnie w niedzielę. Oczywiście, wszyscy wspominają o pieniądzach. Bo trudno nie wspomnieć – zarobki są nieadekwatne do odpowiedzialności. Do tego dochodzi biurokracja, która zabiera czas i energię. Dokumenty, sprawozdania, tabelki – często ważniejsze niż realna praca z uczniem. Ale prawda jest taka, że wielu z nas jeszcze by to wytrzymało. Gdyby nie coś znacznie trudniejszego. Najbardziej boli brak szacunku To, co naprawdę wypycha ludzi z tego zawodu, to brak szacunku. I to na wielu poziomach. Rodzice coraz częściej traktują nauczyciela jak przeciwnika, a nie partnera. Każda ocena jest analizowana, podważana, negocjowana. Zdarza się, że słyszymy: „moje dziecko nie mogło tego nie umieć”, „to pani źle tłumaczy”, „proszę poprawić tę ocenę, bo się nie zgadzam”. Spotkania z rodzicami coraz częściej przypominają konfrontacje. Zamiast rozmowy o dziecku – rozliczanie nauczyciela. Zamiast współpracy – podejrzliwość. Do tego dochodzą dzieci, które funkcjonują w świecie bez granic. Coraz częściej słyszę: „nie chce mi się”, „to bez sensu”, „i co mi pani zrobi?”. Brak konsekwencji w domu bardzo szybko widać w szkole. A my nie mamy narzędzi, żeby to zmienić. Nie chodzi o to, że dzieci są „gorsze”. One po prostu są wychowywane w innym świecie. Problem w tym, że szkoła nie nadąża za tymi zmianami, a nauczyciel zostaje z tym sam. I tak stoimy między młotem a kowadłem – między wymaganiami systemu a oczekiwaniami rodziców. A gdzieś po drodze gubi się sens tej pracy. Presja, o której nikt nie mówi Mało kto widzi, ile odpowiedzialności ponosimy każdego dnia. Nie tylko za wyniki uczniów, ale za ich bezpieczeństwo, emocje, relacje. Każde słowo może zostać źle odebrane, każde działanie – ocenione i skomentowane. Do tego dochodzi presja bycia „idealnym”. Nauczyciel ma być jednocześnie pedagogiem, psychologiem, mediatorem, organizatorem, a czasem nawet zastępować rodzica. I wszystko to w klasie liczącej kilkadziesiąt osób, z których każda ma inne potrzeby. Wracam do domu i nie zawsze potrafię „wyłączyć głowę”. Myślę o uczniach, o sytuacjach z lekcji, o tym, co mogłam zrobić inaczej. A potem otwieram dziennik elektroniczny i widzę kolejne wiadomości od rodziców – często pisane późnym wieczorem, z oczekiwaniem natychmiastowej odpowiedzi. Granice między pracą a życiem prywatnym właściwie przestały istnieć. Kocham uczyć, ale coraz częściej nie daję rady Najtrudniejsze jest to, że ja naprawdę lubię tę pracę. Lubię moment, kiedy uczeń coś zrozumie. Lubię widzieć postępy, zaangażowanie, błysk w oku. To daje ogromną satysfakcję. Ale tych momentów jest coraz mniej, a zmęczenia – coraz więcej. W niedzielny wieczór, zamiast odpoczywać, czuję narastający lęk. Myślę o poniedziałku i robi mi się niedobrze. Zdarza się, że chce mi się płakać, choć przecież jeszcze niedawno cieszyłam się na kolejne lekcje. I wtedy naprawdę zaczynam rozumieć tych, którzy odeszli. Nie dlatego, że byli słabi. Tylko dlatego, że chcieli normalnie żyć. Coraz częściej zadaję sobie pytanie, jak długo jeszcze dam radę. Bo pasja to jedno, ale człowiek ma swoje granice. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Nie wszystko kręci się wokół wygody ucznia”. Nauczycielka ma 1 radę dla roszczeniowych rodziców
Rodzice żądają zwrotu kosztów wycieczki szkolnej. „Córka musiała myć włosy w bidecie”
Najpierw była ekscytacja i odliczanie dni do wyjazdu. Potem przyszło zderzenie z rzeczywistością, której nikt się nie spodziewał. A na pewno nie za takie pieniądze.
„Mamo, to był koszmar” – usłyszałam od córki po wycieczce szkolnej do Francji. Najpierw myślałam, że przesadza. Potem zobaczyłam zdjęcia i filmiki. To miała być przygoda życia To była 8-dniowa wycieczka objazdowa dla 7 i 8 klas. Program zapowiadał się świetnie – zwiedzanie, nowe miejsca, wspomnienia na całe życie. Jako rodzice zapłaciliśmy niemałe pieniądze, wierząc, że nasze dzieci będą miały zapewnione przynajmniej podstawowe warunki. Wycieczkę organizowała firma zewnętrzna, współpracująca ze szkołą. Nikt z nas nie przypuszczał, że standard noclegów może być aż tak niski. Dzieci nocowały w różnych miejscach i – jak się okazało – każde kolejne było gorsze od poprzedniego. Już pierwsze relacje córki były niepokojące, ale dopiero po powrocie dowiedziałam się, jak to wyglądało naprawdę. Brak wody, prowizorka i upokarzające warunki W jednym z noclegów nie było ciepłej wody. Dzieci stały przed wyborem: myć się w lodowatej wodzie albo wcale. Mówimy o kilkunastoletnich dzieciach, które przez kilka dni były w podróży. W innym miejscu sytuacja była jeszcze bardziej absurdalna. Woda była dostępna... ale nie pod prysznicem. Leciała tylko z kranu, w toalecie i w bidecie. Dziewczynki próbowały sobie radzić jak mogły – część używała suchego szamponu, inne, w tym moja córka, myły włosy w bidecie. Trudno mi to nawet opisać bez emocji. To nie są warunki, które powinny być akceptowalne na szkolnej wycieczce. To jest zwykłe poniżenie i brak podstawowego komfortu. Dzieci mają zdjęcia i nagrania, które jasno pokazują, jak wyglądały te miejsca. To nie są „przesadzone opowieści nastolatków”, tylko twarde dowody. Tak tego nie zostawimy Po powrocie dzieci zaczęliśmy rozmawiać między sobą jako rodzice. Okazało się, że większość z nas jest w szoku i czuje się zwyczajnie oszukana. Zapłaciliśmy za wycieczkę, która miała być bezpieczna i komfortowa, a nasze dzieci wróciły zmęczone, sfrustrowane i – co najgorsze – rozczarowane. Nie chodzi tylko o pieniądze, choć uważamy, że powinniśmy otrzymać ich zwrot przynajmniej w części. Chodzi o odpowiedzialność. Ktoś dopuścił do tego, żeby dzieci nocowały w takich warunkach. Szkoła odsyła nas do organizatora, organizator zapewne będzie się bronił. A my zostajemy z poczuciem, że nikt nie chce wziąć za to odpowiedzialności. Moja córka miała wrócić z tej wycieczki z pięknymi wspomnieniami. Zamiast tego mówi, że już nigdy nie chce jechać na żadną szkolną wycieczkę. I naprawdę trudno mi się jej dziwić. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Nie wszystko kręci się wokół wygody ucznia”. Nauczycielka ma 1 radę dla roszczeniowych rodziców
Ta koreańska metoda uspokoi dziecko w 60 sekund. Już nigdy nie podniesiesz głosu
Ta prosta, 5-stopniowa metoda nie eliminuje dziecięcej złości – w końcu złość, jak każda emocja, jest naturalna. Sprawia jednak, że silne emocje przestają rządzić dzieckiem.
Krzyk, tupanie, łzy i emocje, które wymykają się spod kontroli – znasz to aż za dobrze. A co, jeśli istnieje sposób, by zatrzymać tę spiralę w mniej niż minutę, bez kar i podnoszenia głosu? Podobno rodzice w Korei od lat stosują tę prostą metodę opartą na 5 krokach. 1. Spokój zaczyna się od ciebie Największy błąd, jaki popełniamy, to impulsywne, emocjonalne reagowanie na emocje dziecka. Kiedy dziecko wybucha, my często robimy dokładnie to samo – a przecież w przeciwieństwie do niego my już umiemy kontrolować i regulować swoje emocje. Pierwszy krok tej koreańskiej metody jest odwrotny: najpierw uspokajasz siebie. Zatrzymaj się na sekundę. Weź głęboki oddech. Rozluźnij ramiona. Dzieci nie uczą się regulacji emocji z naszych słów, tylko z naszego zachowania. Jeśli sama jesteś spokojna, układ nerwowy dziecka zacznie się do ciebie „dostrajać”. 2. Zejdź do poziomu dziecka Zamiast mówić z góry „uspokój się”, uklęknij lub usiądź tak, by być na wysokości oczu dziecka. To zmienia wszystko. Nie jesteś ponad dzieckiem, stajesz się bliska i obecna. 3. Bądź blisko Kolejny krok to delikatny kontakt fizyczny – przytulenie, dotknięcie ramienia, pogłaskanie po plecach. Nie każde dziecko od razu to zaakceptuje, ale większość instynktownie tego potrzebuje. To sygnał: „Jestem tu, jesteś bezpieczny”. 4. Oddychaj razem z dzieckiem W tej metodzie rodzic dopasowuje swój oddech do oddechu dziecka. Jeśli maluch oddycha szybko – dostrój się do niego, po czym stopniowo zacznij zwalniać. Po chwili dziecko, podświadomie, zacznie się dostosowywać do Twojego rytmu. To jeden z powodów, dla których metoda działa tak szybko. Nie opiera się na tłumaczeniu czy dyscyplinie, tylko na biologii i regulacji układu nerwowego. 5. Nie pospieszaj i pozwól emocjom odpłynąć Najtrudniejszy krok? Zostać. Nie przerywać, nie mówić „już wystarczy”, nie odciągać uwagi na siłę. Dziecko potrzebuje czasu, by wrócić do równowagi – czasem to 60 sekund, czasem kilka minut. Ważne jest też to, by używać prostych słów. Zamiast wykładów wystarczy: „Widzę, że jesteś zły”, „Jestem tu”, „Przytul się, jeśli tego potrzebujesz”. To daje dziecku coś, czego naprawdę potrzebuje – zrozumienie, a nie ocenę. View oEmbed on the source website Na koniec warto pamiętać o jednej rzeczy: ta metoda nie jest magiczną sztuczką, która uciszy rozzłoszczone dziecko. To sposób budowania relacji i poczucia bezpieczeństwa. Im częściej reagujesz w ten sposób, tym szybciej dziecko zaczyna samo się wyciszać – bo jego organizm uczy się, że emocje można przeżyć spokojnie, bez lęku i chaosu. To inwestycja, która procentuje każdego dnia. I jeszcze jedno – nie zawsze zadziała w 60 sekund. Czasem potrzeba więcej czasu, cierpliwości i gotowości, by po prostu być obok. Ale właśnie to „bycie” robi największą różnicę. Bo dziecko, które czuje się widziane i rozumiane, nie musi krzyczeć tak głośno, żeby ktoś je usłyszał. Zobacz także: Psycholog radzi: „Gdy dziecko wpada w złość, zachowaj się jak komentator piłki nożnej”
„Mój 3-latek włączy pralkę, zmywarkę, zrobi kawę z ekspresu. Nie chcę wychować ciamajdy”
Moja córka ma 3 lata i potrafi włączyć pralkę, opróżnić zmywarkę i – pod moim nadzorem – zrobić kawę w ekspresie. Dla wielu to przesada. Dla mnie przesadą jest to, że większość dzieci w tym wieku, a nawet starszych, nie robi absolutnie nic.
Wiem, że to brzmi ostro, ale naprawdę zaczynam mieć wrażenie, że sami wychowujemy pokolenie dzieci, które bez dorosłych nie potrafią funkcjonować. Widzę to na każdym kroku – dzieci, które nie spróbują nawet założyć butów, bo ktoś zrobi to za nie szybciej. Najgorsze zdanie, jakie słyszę, to „daj, mama zrobi”. Pada automatycznie, bez zastanowienia, nawet wtedy, gdy dziecko chce spróbować. I właśnie w tym momencie odbieramy mu coś bardzo ważnego – szansę na nauczenie się czegokolwiek. „Szybciej” nie znaczy lepiej Oczywiście, że dorosły zrobi wszystko szybciej i dokładniej. Szybciej zapnie kurtkę, szybciej naleje wodę, szybciej posprząta. Tylko że dziecko, które zawsze obserwuje z boku, nie nauczy się niczego – poza tym, że nie musi się starać. A potem nagle okazuje się, że siedmiolatek nie umie zrobić sobie kanapki, a dwunastolatek nie wie, jak włączyć pralkę. I zaczyna się zdziwienie, skąd ta nieporadność. Odpowiedź jest prosta – z domu, w którym wszystko było robione za niego. Moja córka po prostu uczestniczy w życiu Moja 3-latka nie jest żadnym wyjątkiem ani „geniuszem”. Po prostu od początku pozwalam jej być częścią codziennych czynności. Kiedy robię pranie, wkłada ubrania i naciska przycisk. Kiedy rozładowuję zmywarkę, podaje mi rzeczy i odkłada je na miejsce. Tak, trwa to dłużej i czasem coś się rozleje, ale widzę, jak z dnia na dzień robi się coraz bardziej samodzielna. Dla niej to nie są obowiązki, tylko naturalny element dnia – coś, co robi się razem, bez wielkiego dramatu. To my uczymy dzieci bezradności Najbardziej martwi mnie to, że dzieci bardzo szybko przyzwyczajają się do wyręczania. Po pewnym czasie nawet nie próbują, tylko od razu mówią „nie umiem” i czekają, aż ktoś zrobi to za nie. I trudno im się dziwić, skoro zawsze tak było. Dwu- i trzylatki naprawdę chcą pomagać, chcą naśladować dorosłych i czują z tego ogromną dumę. Problem w tym, że my im tę możliwość odbieramy, bo wolimy mieć szybciej, czyściej i wygodniej. To nie jest odbieranie dzieciństwa Nie uważam, że ucząc dziecko prostych rzeczy, odbieram mu dzieciństwo. Moja córka bawi się, śmieje i ma tyle samo radości co inne dzieci. Różnica polega na tym, że oprócz tego wie też, że dom to nie hotel, a codzienne życie to coś, w czym każdy ma swój udział. I naprawdę wierzę, że to ważniejsze niż kolejna zabawka czy kolejna bajka. Bo ja nie wychowuję dziecka na teraz, tylko na przyszłość – a patrząc na to, jak wielu rodziców wyręcza dzieci na każdym kroku, mam wrażenie, że coraz więcej osób o tym zapomina. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: