Spory: definicja, rodzaje, przykłady i synonimy konfliktów
Poznaj wieloznaczność słowa „spory” w języku polskim, jego synonimy, znaczenie w prawie, biologii i codzienne sposoby rozwiązywania konfliktów.
Spory w języku polskim to słowo o wielu twarzach. Najczęściej odnosi się do konfliktów międzyludzkich, od codziennych sprzeczek po poważne spory rodzinne, zawodowe, polityczne czy zbiorowe na gruncie prawa pracy. Różnorodność sporów pokazują liczne synonimy, takie jak: konflikt, kłótnia, zatarg czy polemika. Jednak spory to także pojęcie obecne w biologii (zarodniki roślin i grzybów) oraz przymiotnik określający wielkość. W kontekście kultury i folkloru znajdziemy tutaj nawet postać demona niezgody. Rozumienie rodzajów i przyczyn sporów, ich rozwiązywania oraz bogactwa znaczeń tego słowa wymaga więc uwzględnienia szerokiego kontekstu społecznego, biologicznego i językowego. Wieloznaczność słowa „spory” w języku polskim Znaczenie rzeczownika „spory” Słowo „spory” w polszczyźnie najczęściej pojawia się jako liczba mnoga rzeczownika „spór”. Spory to różnice zdań, niezgodności lub konflikty, które mogą dotyczyć różnych spraw, od błahostek po kwestie kluczowe. W życiu codziennym spory pojawiają się w rodzinach, pracy, sąsiedztwie czy wśród znajomych. Spory i konflikty międzyludzkie są ze sobą ściśle powiązane, każdy spór jest rodzajem konfliktu, ale nie każdy konflikt musi prowadzić do otwartej konfrontacji. Na pytanie: co to są spory, można odpowiedzieć, że są to sytuacje, w których strony prezentują odmienne stanowiska, nie mogąc osiągnąć porozumienia. Rodzaje sporów obejmują m.in. spory rodzinne (np. kłótnie o podział obowiązków), spory sądowe (rozstrzygane przez instytucje) oraz spory zbiorowe, takie jak protesty czy negocjacje z pracodawcą. Każdy spór może mieć różny przebieg i konsekwencje, w zależności od tego, jak jest prowadzony i rozwiązywany. Znaczenie przymiotnikowe „spory” „Spory” pełni też funkcję przymiotnika i oznacza coś większego niż przeciętne. Możemy mówić o „sporym domu” (czyli dość dużym), „sporym problemie” czy „sporą różnicą zdań”. Synonimy przymiotnika spory to: sporawy, niemały, pokaźny, wydatny. Przykłady użycia w różnych kontekstach: Mamy spory zapas jedzenia na zimę. To jest już spory sukces dla naszej drużyny. Spory samochód pomieści całą rodzinę. Znaczenie biologiczne: spory jako zarodniki W biologii termin spory oznacza zarodniki, czyli struktury służące do rozmnażania bezpłciowego u roślin, grzybów oraz organizmów niższych. Zarodniki i spory to pojęcia używane zamiennie, a ich funkcja to przetrwanie w trudnych warunkach i rozprzestrzenianie się. Spory występują na przykład podczas cyklu rozwojowego grzybów i paproci. Przetrwalniki są wyspecjalizowanymi formami zarodników, umożliwiającymi organizmom przetrwanie niekorzystnych okresów. Przykłady biologicznego znaczenia: spory mchu unoszone przez wiatr, rozmnażanie się paproci przez zarodniki, pleśń rozwijająca się z spor w wilgotnych miejscach. Biologiczne znaczenie sporów dotyczy głównie tych procesów, które zapewniają przetrwanie gatunków w zmiennych warunkach środowiska. Spory w kulturze i folklorze słowiańskim W słowiańskich wierzeniach ludowych „spory” oznaczały także mitologicznego demona, który wywoływał kłótnie, niezgodę i zamęt. W etnologii demon mitologiczny spory uosabiał konflikty rodzinne czy sąsiedzkie, będąc sprawcą kłótni i waśni. Motywy sporów i demonów pojawiają się zarówno w literaturze pięknej, jak i przekazach ustnych. W bajkach i podaniach ludowych spotykamy postaci wywołujące niezgodę, przez które bohaterowie muszą zmierzyć się z różnymi trudnościami, ucząc się o sile współpracy i pojednania. Rodzaje i charakterystyka sporów międzyludzkich Najczęstsze rodzaje sporów społecznych Spory rodzinne to codzienne nieporozumienia, które mogą dotyczyć podziału obowiązków, wychowania dzieci lub spraw finansowych. Ich przebieg zależy od temperamentu członków rodziny i wzorców komunikacyjnych. Nierozwiązane konflikty międzyludzkie mogą prowadzić do pogorszenia relacji. Spory sądowe obejmują rozstrzyganie kwestii własności, praw rodzicielskich czy odszkodowań. Przykłady to sprawy rozwodowe, podział majątku czy spory sąsiedzkie. Tego typu sprawy realizują się według określonych etapów: wniesienie pozwu, postępowanie dowodowe, wydanie wyroku. W pracy pojawiają się spory zawodowe i pracownicze, których źródłem są na przykład różne oczekiwania wobec obowiązków, ocen pracowniczych czy wynagradzania. Mechanizmy eskalacji obejmują narastanie napięć, otwarte kłótnie i odchodzenie z pracy. Spory polityczne i społeczne są nieodłącznym elementem życia publicznego. Obejmują różnice poglądów, protesty czy debaty nad przyszłością państwa. Ich konsekwencje mogą mieć wpływ na całe społeczeństwo, prowadzić do zmian w prawie lub wywoływać głębokie podziały. Spory zbiorowe w prawie pracy Spory zbiorowe to konflikty pomiędzy grupą pracowników (związek zawodowy) a pracodawcą, dotyczące warunków pracy, płacy, świadczeń socjalnych oraz praw związkowych. Różnią się tym od sporów indywidualnych, że obejmują co najmniej kilku pracowników i mają charakter publiczny. Prowadzenie sporu zbiorowego toczy się etapami: Zgłoszenie żądań – związek zawodowy występuje z formalnymi żądaniami wobec pracodawcy. Rokowania – strony przystępują do rozmów w celu zawarcia porozumienia. Mediacje – w sytuacji braku kompromisu do rozmów dołącza bezstronny mediator. Arbitraż lub strajk – ostateczne narzędzia rozwiązania konfliktu, jeśli mediacje nie przynoszą rezultatu. W praktyce spory zbiorowe mogą zakończyć się kompromisem już na etapie rokowań lub prowadzić do akcji strajkowej, o ile zgodzi się na to większość pracowników. Synonimy i językowy obraz sporów Do najczęstszych synonimów słowa spory (w znaczeniu rzeczownikowym) należą: konflikt, zatarg, kłótnia, sprzeczka, awantura, polemika, nieporozumienie. Każdy z tych wyrazów ma nieco inne znaczenie i zakres: Konflikt – ogólna niezgodność interesów lub wartości. Zatarg – spór o mniejszym zasięgu, często lokalny. Kłótnia – zwykle gwałtowna wymiana zdań, emocjonalna. Sprzeczka – krótkotrwała, łagodniejsza forma kłótni. Awantura – spór, który przeradza się w zamieszanie. Polemika – wymiana argumentów, często publiczna. Nieporozumienie – wynik błędnej komunikacji. Przykłady użycia: „Między sąsiadami doszło do kłótni o granicę działki”, „W pracy wybuchł konflikt dotyczący premii”. Sposoby rozwiązywania sporów Polubowne metody rozstrzygania sporów Najbezpieczniejsze i najskuteczniejsze są polubowne metody rozwiązywania sporów, takie jak mediacja i negocjacje. Mediacja polega na prowadzeniu rozmów przy udziale neutralnego mediatora, który pomaga osiągnąć kompromis. Negocjacje przebiegają bez udziału osób trzecich i opierają się na otwartości oraz dobrej woli. Arbitraż to rozwiązanie, w którym strony oddają decyzję w ręce bezstronnego arbitra. Ta metoda jest szczególnie użyteczna, gdy grozi eskalacja konfliktu. Rola mediatora polega głównie na ułatwieniu komunikacji, bez narzucania gotowych rozwiązań. Strategie skutecznej komunikacji w sporze Aby łagodzić napięcia i zapobiegać eskalacji, warto: aktywnie słuchać rozmówcy oraz powstrzymywać się od ocen, zadawać pytania, które pomagają zrozumieć drugą stronę, jasno komunikować własne uczucia i potrzeby, unikać generalizacji i obrażania. W kłótni oraz innych konfliktach międzyludzkich sprawdza się stosowanie technik takich jak „oddech przed odpowiedzią”, parafrazowanie i szukanie wspólnego celu. Skuteczne rozwiązania wypracowuje się spokojnie, dbając o otwartą komunikację i zrozumienie wzajemnych interesów. Kontekst i wpływ sporów na różne sfery życia Znaczenie sporów dla relacji społecznych i organizacyjnych Spory mają duży wpływ na życie osobiste, rodzinne, zawodowe i społeczne. Rozwijają umiejętności komunikacyjne, pomagają określić własne granice i wartości. Nierozstrzygnięte konflikty mogą jednak prowadzić do napiętych relacji, stresu i izolacji. W rodzinie czy pracy konsekwencją niezałatwionych sporów bywają długotrwałe ciche dni, obniżenie jakości współpracy czy pogorszenie atmosfery. W skali organizacyjnej konflikty mogą prowadzić do zmniejszenia efektywności zespołu lub odejścia cennych pracowników. Spory a rozwój i zmiany społeczne Konstruktywne spory przyczyniają się do rozwoju społeczeństwa, sprzyjają powstawaniu nowych idei, zmian w przepisach i innowacji. Otwarte, ale kontrolowane dyskusje pomagają szukać lepszych rozwiązań dla wszystkich stron. Jednocześnie przewlekłe i destrukcyjne konflikty mogą blokować rozwiązania, pogłębiać podziały i wywoływać niepokój społeczny. Dlatego ważne jest, by dążyć do kompromisu i rozwiązywać niezgodności na możliwie wczesnym etapie. Przykłady użycia słowa „spory” w literaturze oraz codziennym języku Fragmenty literackie oraz cytaty W literaturze polskiej „spory” pojawiają się w różnych kontekstach. Miguel de Cervantes w „Don Kichocie” opisuje: „Zaciekłość ta jego do owych ksiąg do takiego stopnia doszła, że sprzedał spory szmat ziemi, byle mieć za co tych ksiąg nakupić”. Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu” używa słowa spory dwuznacznie: „Pan godził spory włościan lub w dobrym humorze gościom różne ciekawe historyje prawił”. Te przykłady pokazują, jak różnorodne może być znaczenie i kontekst słowa spory, raz jako przymiotnik, innym razem jako określenie konfliktu. Praktyczne wyrażenia i zwroty W języku potocznym spotykamy zwroty: „mieć z kimś spory”, „zażegnać spory”, „spory zapas, spory dom, spory problem”. Warto pamiętać, aby dobierać słowo „spory” zgodnie z kontekstem, przy opisie wielkości najlepiej zastąpić je jednym z synonimów, takich jak „niemały” czy „pokaźny”. Z kolei opisując konflikty międzyludzkie, „spory” najczęściej sugerują sytuacje, kiedy strony prezentują sprzeczne stanowiska. Spory to ważny element codzienności i języka, obejmujący zarówno konflikty międzyludzkie, jak i neutralne opisy wielkości czy aspekty biologiczne. Dzięki zrozumieniu różnych znaczeń i sposobów rozwiązywania sporów możemy lepiej funkcjonować w rodzinie, pracy i społeczeństwie. Bezpieczne rozwiązywanie nieporozumień pomaga dbać o relacje i budować spokojne otoczenie dla dzieci oraz dorosłych. Językowy i praktyczny obraz sporów pokazuje, że ważna jest nie tylko wiedza, kiedy i jak dochodzi do konfliktów, ale również znajomość narzędzi ich łagodzenia. Działając wspólnie, można wypracować kompromisy, które służą dobru wszystkich stron i pomagają unikać poważniejszych starć. Bibliografia: Spory – co to znaczy? Definicja, synonimy, przykłady użycia Spory - Słownik SJP Spory zbiorowe - Dialog Społeczny
Jak uczyć dzieci dogadywać się po kłótni? Pepco i Fundacja Zaczytani wspólnie pokazują, że konflikt może zbliżać
Kłótnie to codzienny element dziecięcego świata. Czasem spór wybucha o kredki, innym razem o miejsce w ławce, a niekiedy o uwagę kolegów czy koleżanek. Choć dla dorosłych mogą to być drobnostki, dla najmłodszych są to silne emocje, które potrafią przytłoczyć i utrudnić relacje z rówieśnikami. Z tego powodu Pepco, marka od lat wspierająca rodziny i dzieci, postanowiła połączyć siły z Fundacją Zaczytani.org i razem stworzyć wyjątkową bajkę „Przyjaźń, kredki i robaki”. To opowieść, która pokazuje dzieciom, jak radzić sobie z emocjami i że konflikt nie musi dzielić – może też budować.
Bajka, która uczy rozumienia uczuć Bajka autorstwa Bogusia Janiszewskiego opowiada historię łasicy Łucji, która wraca do szkoły po wakacjach i zauważa, że jej najlepsza przyjaciółka zaczęła spędzać czas z kimś innym. Ta zmiana wywołuje w niej burzę uczuć – zazdrość, złość i poczucie odrzucenia. Impulsywna reakcja Łucji prowadzi do ucieczki z klasy, ale rozmowa z wychowawczynią pozwala jej zrozumieć, że za gniewem kryje się potrzeba bycia ważną i zauważoną. To ważna lekcja, która uczy dzieci, jak rozpoznawać własne uczucia i komunikować je innym. Dlaczego emocje są tak ważne? Konflikty są naturalną częścią relacji, także dziecięcych. Marka Pepco wierzy, że dzięki właściwemu wsparciu dzieci mogą nauczyć się nazywać emocje i wyrażać potrzeby. „W Pepco od lat angażujemy się w inicjatywy, które rozwijają dziecięcą wyobraźnię, wspierają umiejętności społeczne oraz poprawiają dobrostan i bezpieczeństwo najmłodszych. Projekt „Przyjaźń, kredki i robaki” jest nam szczególnie bliski, bo uczy dzieci otwartego mówienia o emocjach, słuchania siebie nawzajem i szukania porozumienia. Takie działania mają ogromną wartość, ponieważ pomagają najmłodszym budować relacje oparte na wzajemnym zrozumieniu i szacunku. Co równie ważne, dają dzieciom, ale też ich rodzicom, narzędzia do radzenia sobie z emocjami” - podkreśla Kasia Wilczewska Head of Corporate Communication Pepco Premiera pełna wzruszeń i nauki Podczas premiery bajki dzieci mogły posłuchać fragmentów czytanych przez ambasadorkę projektu, Małgorzatę Sochę. – „Na drugie imię mam radość – to najlepsza z emocji. Czytanie bajek to w naszym domu codzienny, wieczorny rytuał. Bajki mogą być wspaniałym źródłem wiedzy. Uczą wrażliwości, odczuwania i rozumienia emocji. To wspaniała misja” – powiedziała Małgorzata Socha, ambasadorka projektu. Dzieci wzięły również udział w animacji bajkoterapeutycznej, gdzie przez zabawę i rozmowę poznawały, jak nazywać swoje emocje i mówić o tym, czego potrzebują. Bajkoterapia jako wsparcie rozwoju dzieci Fundacja Zaczytani.org od lat wykorzystuje bajkoterapię, by pomagać dzieciom w rozwijaniu odporności psychicznej i kompetencji społecznych. „Konflikt to nie porażka, ale początek rozmowy. W tej bajce pokazujemy, że z trudnej sytuacji może urodzić się coś dobrego – większa uważność, odwaga mówienia o potrzebach i nowa jakość przyjaźni” – przypomina Agnieszka Machnicka, prezeska Fundacji. Bajka stworzona wspólnie z Pepco jest doskonałym przykładem, jak poprzez słowo można wspierać dziecięcy rozwój i tworzyć przestrzeń do wyrażania uczuć. Dostęp do materiałów dla każdego Cały pakiet materiałów edukacyjnych, w tym bajka, artykuł ekspercki oraz scenariusze do pracy z dziećmi, jest dostępny bezpłatnie na stronie Pepco: www.pepco.pl/kolekcje/bajka-psychoedukacyjna/ oraz stronie Fundacji Zaczytani.org. Klienci sieci mogą zeskanować w sklepach kody QR odsyłające do strony z publikacją i przesłuchać audiobook, który nagrali wolontariusze – pracownicy Pepco. To wartościowe narzędzia dla rodziców, nauczycieli i wychowawców, które pomagają dzieciom i dorosłym lepiej rozumieć świat emocji i budować trwałe więzi. *** Pepco Pepco, to jedna z największych w Europie sieci handlowych, oferujących odzież dla całej rodziny i artykuły dla domu w bardzo atrakcyjnych cenach. Firma, której główna siedziba mieści się w Poznaniu, zatrudnia obecnie ponad 31 tysięcy pracowników w 18 krajach w całej Europie i posiada sieć blisko 4000 sklepów. Pepco od lat prowadzi działania ukierunkowane na wspieranie dzieci i ich rozwoju – zarówno poprzez współpracę z organizacjami charytatywnymi, jak i realizację własnych inicjatyw społecznych. Firma angażuje się w projekty edukacyjne, pomocowe i integracyjne, których celem jest realna poprawa jakości życia najmłodszych. W centrum tych działań zawsze znajdują się potrzeby dzieci i ich rodzin.
Łyżka wazowa w ręce dziecka jako broń. Śmieszne czy straszne? Filmik obejrzało ponad 9 milionów internautów
Każdy rodzic wie, że między rodzeństwem czasem wybuchają sprzeczki, a nawet bijatyki. Gdy zdarzają się często, rodzice bywają sfrustrowani. Czy to powód do tego, aby uczyć dziecko żeby na przemoc odpowiadać przemocą?
Na profilu darryllewhite na TikToku pojawił się filmik z udziałem dwóch chłopców. Jeden z nich ma na oko 2-3 lata, drugi jest starszy. Autorem filmiku, sądząc po profilu, zapewne jest tata dzieci. Materiał otrzymał zabawne tło muzyczne. Tylko czy to, co na filmie widać na pewno jest zabawne? Część internautów nie podziela poczucia humoru tego taty i pozostałych komentujących. Zabawne czy niewłaściwe? Pośród ponad 12 tysięcy komentarzy, jakie znalazły się po tym filmikiem, nie brakuje tych dowodzących, że filmik faktycznie rozbawił odbiorców. Jednak wśród „śmieszkujących” komentarzy pojawiły się też krytyczne: „Teraz wydaje ci się to śmieszne, ale czy takie będzie, gdy dziecko będzie stosowało przemoc w przedszkolu?” „Rodzeństwo czasem walczy między sobą. To, co niepokoi, to fakt, że rodzice zwykle nie dają dzieciom narzędzi do walki, aby zyskać wyświetlenia w mediach” „To właśnie zrobiła moja ciocia, dała swojemu synowi „coś”, żeby mnie uderzył. Do dzisiaj czuję ten ból. Proszę, drodzy rodzice, nie róbcie czegoś takiego!” „No cóż, rodzice nie zdali tego egzaminu” „Drugiemu daj nóż” „To jest złe, po prostu złe” Co tu się wydarzyło? Na filmie widać zapłakanego chłopczyka, który zbliża się do osoby nagrywającej film. Gdy dziecko podchodzi, zostaje mu wręczona łyżka wazowa. Chłopczyk po obejrzeniu otrzymanego przedmiotu robi w tył zwrot i idzie do pokoju, gdzie telewizję ogląda drugie dziecko. Uzbrojony w chochlę chłopiec uderza w głowę starszego brata, z którym zapewne przed chwilą popadł w konflikt. A jak wy sądzicie: postępowanie ojca i cała sytuacja są zabawne czy karygodne: View oEmbed on the source website Piszemy też o: Lekarze zamiast zająć się rodzącą, musieli zająć się tatą Kolejne niemowlę zostawione w samochodzie Te plakaty są reprymendą dla kobiet
Awantura o bieliznę na balkonie. „To jest chrześcijański blok, a nasz syn powinien dorastać bez takich pokus!”
Coraz ładniejsza pogoda za oknem skłania nas do suszenia prania na balkonie. Jedna z mieszkanek warszawskiego Wilanowa przekonała się jednak, że schnące ubrania mogą stać się przyczyną sąsiedzkiej awantury.
Prawdziwa wiosna zbliża się do nas wielkimi krokami, więc wiele z nas coraz częściej zaczyna suszyć ubrania na balkonie. Rozstawiona suszarka na pranie zabiera sporo miejsca w mieszaniu (i nie jest to żadna dekoracja), a ubrania schną dłużej. A przecież wszyscy potrzebujemy pralki (zwłaszcza w przypadku rodzin z dziećmi pralka chodzi non stop!). Bielizna, która sieje zgorszenie Nie dla każdego jest to takie oczywiste. Na jednym z osiedli na warszawskim Wilanowie schnące na balkonie ubrania wywołały oburzenie. Poszło o damskie majtki, które mają „kusić” młodego chłopaka. „Halo sąsiadko, czy mogłabyś w przyszłości nie wieszać swojej bielizny na balkonie?! To jest chrześcijański blok, a nasz syn powinien dorastać bez takich pokus!” – oburzał się autor wiadomości. Choć list dopiero teraz trafił do sieci, tak naprawdę nie wiemy, kiedy został napisany. Podobnie było z głośnym ostatnio paragonem, który krąży po sieci od 5 lat. Internauci nie pozostawili na autorze listu suchej nitki. Zwrócili uwagę nie tylko na absurd całej sytuacji, ale i na samo określenie „chrześcijańskie” osiedle. Pod postem na facebookowej grupie Obywatele Wilanowa wiele osób zastanawia się, czy coś takiego w ogóle istnieje. Okazuje się, że tak. Pod Warszawą buduje się właśnie jedno z takich chrześcijańskich osiedli. Na jego terenie mają się znaleźć miejsca do modlitwy i kapliczka. W budynek wmurowane są dewocjonalia, a ziemia, na której powstaje, została poświęcona. Co sądzicie o tym sporze? Zobacz też: Odeta Moro nagrała płaczącego syna. Już wcześniej mówiła o TRUDACH macierzyństwa Eva Mendes porównuje klapsy do przemocy domowej. Wstrząsające, jak wielu rodziców się z tym nie zgadza 11-letnia Emilka sprzedaje swoje zabawki, żeby ratować konie. Ta historia łapie za serce!
To pytanie pomoże ci zakończyć kłótnię z mężem w 10 sekund!
Chciałabyś poznać sposób na to, jak zakończyć kłótnię z mężem, zanim przeobrazi się w dziką awanturę? Wystarczy 10 sekund i 1 pytanie. Poznaj je i spróbuj!
Kłótnie małżeńskie to rzeczywistość wielu z nas. Specjaliści od relacji międzyludzkich twierdzą, że problem nie leży w tym, że się kłócimy, tylko w sposobie, w jaki to robimy i w tym jak często nam się to zdarza. Jeśli po kłótni z mężem, czujesz się, jakby właśnie rozjechał cię czołg – nie jest dobrze i warto wypróbować sposoby na „dobrą kłótnię". Nie tylko toksyczne zachowania podczas kłótni są wyniszczające, męczące jest też to, jeśli kłócimy się często. W wielu związkach zdarzają się takie okresy, kiedy kłótnia stale czai się za rogiem, a kiedy kłócimy się, trudno jest wyjść z tej matni i zaczynamy czepiać się o każdy szczegół. Po jakimś czasie uodparniamy się na pretensje partnera, coraz mniej nam zależy, przestajemy dążyć do porozumienia. W najtrudniejszych przypadkach podejmujemy decyzje o rozwodzie. Zanim jednak do tego dojdzie, warto przyjrzeć się sobie z dystansu i odpowiedzieć sobie na pytanie: o co się kłócimy? Czy ten powód jest naprawdę ważny? Sposób na zakończenie kłótni: pomyśl o przyszłości Kiedy następnym razem dojdzie między wami do kłótni, zadaj sobie pytanie: czy za rok będzie to nadal miało znaczenie? Kiedy kłócimy się o porzucony na podłodze ręcznik lub niewyjęte z pralki pranie, potrafimy tak zagalopować się w pretensjach, że po chwili kłótnia przybiera rozmiary ogromnej awantury. Złość jest silnym paliwem, jest jednak sposób na to, by ugasić ten pożar: „Jeśli (podczas kłótni – przyp. red.) para pomyśli o swoim związku w przyszłości, może odwrócić uwagę od towarzyszących jej w tym momencie uczuć i zakończyć konflikt" - twierdzi Alex Huynh, doktorant z psychologii na Uniwersytecie w Waterloo, współautor badania przeprowadzonego na Uniwersytetach w Waterloo i Yale. W skrócie chodzi o to, by zadać sobie pytanie: jakie znaczenie będzie ten problem miał dla naszego związku za rok lub za kilka lat? To czasem wystarczy, by stwierdzić, że nie warto kruszyć kopii o błahe sprawy. Kiedy problem jest poważny Co jednak zrobić, kiedy kłótnia dotyczy naprawdę ważnego problemu: finansów, wychowania dzieci, zazdrości, zdrady? Są badania, które wykazały, że jeśli podczas kłótni zrobimy krok wstecz i przyjrzymy się sytuacji z perspektywy obserwatora, osoby niezaangażowanej bezpośrednio w konflikt, może to nam pomóc w osiągnięciu porozumienia, nawet jeśli przedmiot dyskusji jest poważny. Dotyczyło to nawet kwestii związanych z niewiernością. Zdaniem Huynh i jego współpracowników, kiedy w czasie kłótni pomyślimy o przyszłości, zmienia się nasze nastawienie. Przestajemy skupiać się na emocjach odczuwanych tu i teraz, pojawia się natomiast pozytywne nastawienie do relacji łączącej nas z naszymi partnerami. Wystarczy pomyśleć o naszym związku za rok od teraz i będziemy bardziej skorzy do wybaczania i interpretacji aktualnego problemu w bardziej racjonalny i wyważony sposób. Dlatego, kiedy następnym razem zaczniecie się kłócić, zadajcie sobie to kluczowe pytanie: co będzie za rok? Czy to będzie mieć znaczenie? I może od razu będzie lepiej. Zawsze też możecie zastosować metodę, do której uciekała się Scarlett O'Hara: „Pomyślę o tym jutro". I zobaczycie, że kłótnia przeminie z wiatrem. Powodzenia! Zobacz też: Jak się kłócić, by móc się potem pogodzić? Spory o wychowanie: jak przestać się o to kłócić? Kasa kontra miłość: jak przestać kłócić się o pieniądze?
Spory o wychowanie: jak przestać się o to kłócić i znaleźć wspólny front
Nie możecie osiągnąć porozumienia w sprawach związanych z wychowaniem i opieką nad dzieckiem? Ten tekst jest dla was!
Ty nie chcesz, żeby dziecko jadło słodycze, a on ciągle kupuje mu cukierki. Ty wprowadzasz jakąś zasadę, a on pozwala dziecku ją łamać. Czujesz się sfrustrowana brakiem wspólnego frontu, dochodzi między wami do coraz częstszych kłótni na tematy związane z dzieckiem i kryzys w związku złowrogo czai się za zakrętem. Bycie rodzicem oznacza podejmowanie wielu poważnych decyzji, począwszy od tego, co dziecko powinno jeść (a czym zdecydowanie nie będziemy go karmić), o której będzie chodziło spać, po kwestie związane z jego zdrowiem (szczepienia, wybór lekarza, suplementy itd.) i metodami wychowawczymi (jaki system kar i nagród? Gdzie stawiamy granice?). W idealnym świecie rodzice podejmowaliby wszystkie te decyzje wspólnie i w pełnej zgodzie, w prawdziwym życiu jednak między mamą a tatą często dochodzi do kłótni na tym tle. Różnice w podejściu do wychowania dziecka są naturalne Ty i twój mąż pochodzicie z różnych rodzin i różnych środowisk. To naturalne, że możecie różnić się w podejściu do wychowywania dzieci i funkcjonowania rodziny, nie zadręczaj się więc tym, że pojawiają się między wami problemy na tym tle. Nie oznacza to jednak, że nie należy nic z tym zrobić. Trudno jest z wyprzedzeniem ustalić wszystkie zasady, bo większość kwestii związanych z opieką i wychowaniem dziecka pojawia się dopiero po jego pojawieniu się na świecie. Wcześniej nawet nie byliście świadomi ogromu decyzji, które przyjdzie wam – jako rodzicom – podjąć. To ważne jednak, żeby rodzice doszli do porozumienia w sprawach związanych z dzieckiem – jest to kluczowe nie tylko dla związku, ale – być może przede wszystkim – dla dziecka, które widząc, że rodzice tworzą zgrany zespół, i żadne z nich nie podkopuje autorytetu drugiego rodzica, ma poczucie bezpieczeństwa. Czasami osiągnięcie pełnego porozumienia w kwestiach dotyczących wychowania dziecko jest niemożliwe, najważniejsze więc, żeby znaleźć kompromis, z którym dobrze będzie czuć się zarówno mama, jak i tata. Jak to zrobić? Oto co radzi Rebecca Evans, propagatorka idei Pozytywnego Rodzicielstwa: Poczucie fizycznego i emocjonalnego bezpieczeństwa Nie sposób osiągnąć satysfakcjonujący kompromis, jeśli nie czujemy się bezpiecznie. Na pewno nie znajdziecie kompromisu w sprawach dotyczących dziecka, kłócąc się. Aby dojść do porozumienia, musicie być spokojni, otwarci na to, co druga osoba ma do powiedzenia i musicie podejść do rozmowy z dobrymi intencjami. Wysłuchajcie się i unikajcie zachowań, które szkodzą związkom. Kompromis nie jest łatwy – zawsze coś tracimy. Najważniejsze jednak, żebyśmy czuli się wysłuchani i mieli poczucie, że nasz partner szanuje i próbuje zrozumieć nasz punkt widzenia. Określ swoje najważniejsze potrzeby To oczywiste, że są takie obszary związane z opieką nad dzieckiem i jego wychowaniem, które są dla ciebie tak ważne, że nie jesteś skłonna pójść na ustępstwa. Te kwestie najczęściej dotyczą jego zdrowia, bezpieczeństwa, braku kar cielesnych itd. To dobrze, określ je jednak jasno, zanim podejmiecie negocjacje. W sprawach, w których możesz być bardziej elastyczna – zrób to. Warto! Może dziecko jednak mogłoby czasami obejrzeć bajkę na dobranoc, zjeść w weekend ciastko lub pójść spać godzinę później? Przemyśl to. Pamiętaj, że to wasze wspólne dziecko i jego tata ma takie same prawa do decydowania o nim, jak ty. Ćwiczenie dla rodziców na osiągnięcie porozumienia Podczas szczerej i spokojnej rozmowy na temat waszych celów wychowawczych, określcie swoje wymagania i przekonania i pozwólcie na to samo ojcu dziecka. Porozmawiajcie o swoim dzieciństwie i o tym, jak was wychowywano, to może wam pomóc zrozumieć wasze odmienne stanowiska. Porozmawiajcie o swoich lękach związanych z tym, co się stanie, jeśli nie będziecie stosować metod wychowawczych, w które wierzycie. A potem zróbcie razem to ćwiczenie, przygotowane przez Instytut Gottmanów, ekspertów od relacji w związkach i rodzinach: Dokończcie poniższe zdania: Uważam, że jesteś dobrym rodzicem, bo .... Uważam, że moją rolą jako rodzica jest.... Moi rodzice byli .... i uważam, że to było.... Dyscyplina to... Dla mnie najważniejsze jest to, żeby nasze dziecko.... Moim wychowawczym celem jest.... Dzięki temu ćwiczeniu może uda się wam stworzyć wspólny plan wychowania i opieki nad dzieckiem. Pomoże to wam reagować na różne sytuacje w sposób, który uzgodniliście razem i dzięki temu będziecie trzymać wspólny front, a to będzie korzystne dla waszego małżeństwa i samego dziecka. Powodzenia! Zobacz też: Precz z rutyną w związku! 10 sposobów, które działają od razu To się nazywa wspierający mąż! Kochamy takich ojców! 5 zmian w wychowywaniu dzieci – nie tylko na lepsze!
Masz wyrzuty sumienia, gdy nie bawisz się z dzieckiem?
Dlaczego nie powinnaś ich mieć? Oto 6 powodów - warto byś o nich wiedziała!
Ten tekst ma nie być rozgrzeszeniem dla tych mam, które w ogóle nie znajdują czasu na zabawę z dzieckiem. To informacja dla matek, które zamartwiają się, że nie spędzają każdej wolnej chwili z dzieckiem i nie towarzyszą mu w każdej zabawie w ciągu dnia. Przebywanie z dzieckiem jest bardzo ważne, budujemy wtedy więzi, tworzymy dobrą atmosferę, lepiej poznajemy swoje pociechy. W czasie wspólnej zabawy przemycamy ważne informacje o właściwym zachowaniu, uczuciach, rozwiązywaniu problemów. Ale czasem trzeba dziecku dać wolność, trzeba dać mu szansę na to, by mogło pobyć samo. Dlaczego? 6 powodów, dlaczego nie można się bawić z dzieckiem cały czas 1. Nauka zarządzania czasem. Dziecko musi wiedzieć, jak ma dysponować wolnym czasem. Musi umieć go sobie zorganizować, by się nie nudzić. Jeżeli dasz mu swobodę, z czasem się tego nauczy, co na pewno przyda mu się w dorosłym życiu. 2. Nauka jak sprawiać sobie przyjemność. Dziecko, które dostanie szansę bawienia się w wybraną przez siebie zabawę, będzie wiedziało co tak naprawdę sprawia mu przyjemność. To pozwoli mu być asertywnym i nie ulegać dzieciom, ale również proponować swoje ulubione gry. 3. Nauka oswajania samotności. Nie zawsze jest ktoś z nami, musimy nauczyć dziecko, że są chwile na zabawę z kolegami, ale i chwile, gdy każdy musi pobyć w samotności. By się wyciszyć, by pomyśleć, by poczytać książkę. Niektórzy nie potrafią tak żyć i pędzą z miejsca w miejsce, z imprezy na imprezę. Warto tego nauczyć dziecko, będzie szanowało potrzebę ciszy i chwili dla siebie u innych ludzi. 4. Nauka akceptacji siebie. Własne towarzystwo złe? Nie, jeżeli akceptujemy siebie i lubimy. Wtedy przebywanie sam na sam ze sobą wcale nie jest takie nudne. To trudna sztuka. 5. Nauka rozwiązywania problemów samodzielnie. Najważniejszy punkt. Gdy mama jest w pobliżu, zawsze czujna i chętna pomóc, czy zareagować, dziecko wie, że nie musi się o nic martwić. Tylko co potem, gdy dziecko dorośnie, a mamy nie będzie w pobliżu? Kto wskaże właściwą drogę, kto rozwiąże problem w pracy, kto pogodzi z ulubioną koleżanką? Uczmy dzieci od najmłodszych lat, że problemy są po to, by je rozwiązywać, najlepiej samemu i od razu. Jak nauczyć dziecko rozwiązywania problemów? 6. Nauka przestrzeni. Każdy człowiek potrzebuje przestrzeni do życia. Gdy jej nie ma, jest sfrustrowany i czuje się jak w klatce. Dziecko musi zrozumieć, że nawet mama potrzebuje czasem chwili dla siebie i nie powinno się jej zamęczać setką pytań. Mama chciałaby spędzać z dzieckiem jak najwięcej czasu, jednak trzeba zachować w tym umiar. Nie oceniajmy kobiet, które na placach zabaw zamiast siedzieć z dzieckiem w piaskownicy, siedzą w pobliżu na ławce. One dają dziecku szansę na zorganizowanie sobie samemu zabawy, na zapoznanie się z innymi dziećmi, uczenie postaw i zachowania od rówieśników, oraz na popełnianie błędów, czy wchodzenie w konflikty. Oczywiście trzeba być blisko, obserwować jak zachowuje się dziecko, jak radzi sobie w konkretnych sytuacjach i nad czym warto popracować w domu. A Ty pozwalasz dziecku na samotną zabawę, czy zawsze mu towarzyszysz? Jak bawić się z dzieckiem bez zabawek? Pierwsze 3 lata są najważniejsze w rozwoju dziecka źródło: popsugar.com
5 problemów, które twoje dziecko może samo rozwiązać. Nie pomagaj mu w tym!
Często pomagasz dziecku, by ochronić go przed porażką i cierpieniem. Bądź wsparciem i okaż zrozumienie – z niektórymi problemami maluch poradzi sobie sam.
To naturalne, że rodzice chcą chronić swoje dzieci przed bólem i cierpieniem. Są jednak takie problemy, które dziecko powinno rozwiązać samo. Słowa "Zrobię to za ciebie" albo "Ja o to zadbam" są komunikatem, że dziecko sobie samo nie poradzi. Nuda Ile razy w ciągu dnia słyszysz "Mamo, nudzi mi się"? Prawdopodobnie rzucasz wtedy wszystko i wymyślasz swojemu dziecku zajęcie. Kiedy maluch narzeka i jest znudzony, pozwól mu samemu znaleźć zabawę. Nuda powinna pobudzać kreatywność, nie odbieraj tego swojemu dziecku. Wybory Niezależnie od tego, czego dotyczy wybór (smak lodów czy zajęcia dodatkowe), wybranie jednej opcji oznacza porzucenie innych. Czasem to przerażające, ale dla dziecka to świetna nauka. Samodzielne podejmowanie decyzji pozwala dzieciom ocenić, na czym tak naprawdę im zależy. Jeśli wybór okaże się "zły", to lekcja radzenia sobie z porażką i znalezienia innego rozwiązania następnym razem. Przegrywanie Jeśli ktoś wygrywa, ktoś inny musi przegrać. Naucz dziecko, że zarówno wygrana, jak i przegrana, są tymczasowe. Jeśli za wszelką cenę będziesz chronić malca przed przegraną, zacznie myśleć, że lepiej oszukiwać albo w ogóle nie uczestniczyć w żadnych grach czy zawodach. Kiedy pozwalasz dziecku przegrywać, uczysz go radzenia sobie z porażką i próbowania po raz kolejny. Zapominanie o obowiązkach szkolnych Gdy dziecko zapomni o zadaniu domowym albo ważnym projekcie, będzie to dla niego prawdziwą lekcją. Maluch zobaczy, że świat nie kończy się na obowiązkach, jednak następnym razem lepiej się przygotuje, żeby uniknąć takich błędów w przyszłości. Kłótnie z przyjaciółmi Kłótnie to część każdej relacji, także dziecięcej przyjaźni. Nauka rozwiązywania konfliktów dzięki kompromisom, przyznaniu się do błędu albo wybaczeniu i zapomnieniu przyda się maluchowi w dorosłym życiu. Czasem najlepszą rzeczą jest pozwolić dziecku powalczyć z jakąś trudnością. Dzięki temu, maluch uwierzy w swoje umiejętności i będzie bardziej pewny siebie. Jeśli mu się nie uda, trudno. W końcu człowiek uczy się na błędach! Jak to wygląda w waszych domach? Pozwalacie dzieciom podejmować decyzje i radzić sobie samodzielnie z tego typu problemami? Czytaj także: Co zrobić, żeby dziecko odnosiło sukcesy? źródło: psychologytoday.com
Beata Pawlikowska o rodzicach: dlaczego czepiają się dzieci?
Rodzice bezustannie oceniają i próbują narzucać swoją wolę, co często wywołuje agresję, kłótnie i przemoc emocjonalną. Dlaczego tak się dzieje?
Skąd się bierze ta agresja i próba narzucania woli? Dlaczego ludzie nakręcają się wzajemnie i z małej kłótni rodzi się wojna na śmierć i życie? Strach kieruje naszym życiem? Beata Pawlikowska długo zastanawiała się nad odpowiedzią na te pytania. Dziś postanowiła podzielić się z nami swoimi przemyśleniami .– Każde zachowanie wynika z głęboko zakodowanego strachu, który ukryty jest w zakamarkach duszy. To jest strach, z którego człowiek nie zdaje sobie sprawy, choć kieruje on naszym myśleniem, emocjami i zachowaniem. Ten strach rodzice otrzymali od swoich rodziców, a teraz przekazują go swoim dzieciom. Stąd rodzi się zależność wg. Beaty Pawlikowskiej. Ludzie nakręcają się wzajemnie, bo próbują się bronić poprzez atak, a wtedy z małej kłótni, robi się awantura. Jedynym sposobem na uniknięcie tego jest: NIE DAĆ SIĘ SPROWOKOWAĆ! Miłość kontra nienawiść Podobna sytuacja ma miejsce w domach, w których obok miłości pojawia się przemoc emocjonalna lub słowna. – Jeżeli Wasi rodzice żyli w takich domach – zapewnia Pawlikowska – to w ich umysłach powstaje obraz, że miłość zawsze jest związana z przemocą, walką, nienawiścią. Jeżeli Ty to widzisz, to podświadomie zapisujesz sobie to w głowie. Jakie rozwiązanie proponuje dziennikarka? – Musicie wyłączyć w sobie obrażanie się, wtedy słowa krytyki, będą tylko słowami. Nie próbuj walczyć gdy ktoś Cię atakuje, ten konflikt zrzuci Cię na dno przepaści. Lepiej być życzliwym, uśmiechniętym, przyjaznym i w myślach powtarzać sobie – kocham Cię, kocham Cię. Zmień się-warto! Jeżeli choć 1 osoba znajdzie w sobie tyle silnej woli, by powstrzymać swoją agresję i nie wywoła konfliktu wnosząc do sytuacji miłość, [...] to inne osoby także zaczną się zmieniać. – dodaje Beata Pawlikowska. Czy zgadzacie się z tą teorią? Jak Wy rozwiązujecie konflikty? Piszcie w komentarzach. Czytaj także: Kłótnie w małżeństwie są potrzebne.
Wszystkie "prawdy" o związku, które warto raz na zawsze pożegnać
Dziecko nas zbliży, szczęśliwe pary się nie kłócą: oto przykłady głęboko zakorzenionych przekonań, które warto porzucić, żeby być szczęśliwym i przestać się szamotać. Co jeszcze jest mitem?
Stereotypy, którymi karmimy się przez całe życie, mają wpływ nie tylko na to, jak oceniamy innych, ale także na to, czy umiemy tworzyć szczęśliwe związki. Jeśli czujesz, że coś w twoim małżeństwie zgrzyta, może i ty uległaś popularnym przekonaniom i pora, żebyś przestała wierzyć w te wszystkie "prawdy" i zaczęła żyć po swojemu? Każdy związek ma prawo rządzić się własnymi zasadami! Tym przekonaniom mówimy "żegnaj" już dziś: 1. Jeśli jesteśmy sobie przeznaczeni, to wszystko się jakoś ułoży Nic nie ułoży się "jakoś" lub "samo". Związki wymagają ciągłej pracy i uwagi. Każde z nas ma swoją przeszłość, poglądy, wzorce związków, upodobania, które we wspólnym życiu trzeba ze sobą pogodzić. To nie zrobi się samo! Jeśli nie będziemy rozmawiać, odnosić się do siebie z szacunkiem i rozwiązywać problemów, przeznaczenie nie wystarczy. A jeśli się rozstaniemy, nie bagatelizujmy tego stwierdzeniem "widać nie byliśmy sobie pisani", tylko spróbujmy znaleźć prawdziwy powód, dla którego nie mogliśmy się dogadać. 2. Dziecko rozwiąże problemy między nami To najbardziej błędne z możliwych przekonań! Po pierwsze badania naukowe dowodzą niezbicie, że związek po porodzie często przeżywa trudności i w pierwszych miesiącach po narodzinach dziecka poczucie małżeńskiego szczęścia spada – wszystko przez chaos, zmęczenie i stres pierwszych chwil z dzieckiem. Dziecko nie rozwiązuje problemów między partnerami i nie możemy tego od niego oczekiwać. Jeśli przechodzimy trudny okres, powinniśmy rozwiązać problemy przed podjęciem decyzji o poszerzeniu rodziny, chyba że jesteśmy masochistami i chcemy dorzucić sobie więcej powodów do kłótni. 3. On doskonale wie, czym mnie zdenerwował Często oczekujemy, że nasz partner będzie nam czytał w myślach. "Mógł się domyślić" - ile razy każda z nas tak pomyślała? Niestety telepatia w związkach, nawet tych z długim stażem, to myślenie życzeniowe, a nie rzeczywistość. Panowie widzą oczywiście, że jesteśmy zdenerwowane, ale oszczędziłybyśmy sobie czasu i nerwów mówiąc im, co nas zdenerwowało, zamiast czekać aż sami się domyślą. 4. Szczęśliwe pary nie potrzebują innych ludzi Nie możemy tak myśleć - potrzeba przyjaźni jest jedną z najbardziej podstawowych ludzkich potrzeb emocjonalnych i społecznych. Oczekując, że partner/-ka nie będzie mieć znajomych i przyjaciół, bo ma nas, dajemy wyraz naszej zaborczości i potrzeby nadmiernej kontroli. Poza tym, bądźmy szczerzy: czy nie fajnie mieć kogoś komu możemy ponarzekać, kiedy on znowu nie domyślił się, dlaczego byłyśmy złe? Nie odbierajmy sobie tego! 5. Szczęśliwe pary się nie kłócą To chyba najczęstszy związkowy mit, tymczasem wszystkie badania naukowe dowodzą, że nie chodzi o to, czy pary się kłócą, tylko o to jak to robią. Przede wszystkim nie kłóćmy się przy dziecku. Pewnie możemy oczekiwać, że im dłuższy mamy staż i im więcej kłótni za nami, tym mniej konfliktów, ale przede wszystkim możemy założyć, że jeśli chcemy mniej się kłócić, to musimy nauczyć się rozwiązywać konflikty konstruktywnie. Co to znaczy? Unikajmy używania wyrażeń "bo ty zawsze/nigdy", nie obrażajmy się w nawzajem w gniewie, rozmawiajmy o problemie i o tym, jak się czujemy. Nie trzymajmy urazów w sobie – wcześniej czy później wybuchną ze zdwojoną siłą! 6. Trzeba się pogodzić przed pójściem spać Byłoby miło pójść do łóżka już w zgodzie, ale co jeśli pokłócimy się późnym wieczorem, a rano trzeba wcześnie wstać? Co jeśli kłótnia dotyczy poważnych spraw i nie sposób rozwiązać jej w pięć minut? Czy zawsze możemy poświęcić noc na rozwiązywanie problemów? Niektórzy potrzebują też czasu i dystansu, by móc się pogodzić i spokojnie odnieść do powodu konfliktu. W związku jak w życiu: bądźmy realistami, oszczędzimy sobie wielu rozczarowań. Jeśli nie zanosi się na to, że pogodzimy się przed pójściem spać, spróbujmy chociaż zakończyć rozmowę umową, że wrócimy do niej następnego dnia i poszukamy rozwiązania. Nic na siłę! Zobacz też: 6 sekretów udanego małżeństwa Romantyczne gesty: jak było przed dziećmi, a jak jest teraz Jak pielęgnować związek po porodzie
Dziecko w społeczeństwie, czyli jak przebiega rozwój społeczny dziecka
Dziecko już od chwili narodzin jest członkiem społeczeństwa. I choć niemowlę nie potrafi jeszcze nic powiedzieć, doskonale wie, jak nawiązać kontakt z innymi. Jak to możliwe? Dowiedz się więcej o rozwoju społecznym dziecka.
Na razie jesteście dla siebie całym światem. Ono dla ciebie, a ty dla niego. Jednak twoje dziecko już teraz przygotowuje się do tego, by w przyszłości wchodzić w interakcje z innymi ludźmi, zawierać przyjaźnie i odgrywać różne role społeczne. Nie wierzysz? Przeczytaj sama. Taki mały, a taki towarzyski Wydawałoby się, że tak mały człowiek, który nie potrafi powiedzieć nawet jednego słowa, nie może nawiązywać kontaktów społecznych. Nic bardziej mylnego! Niemowlaki mają swoje sposoby na to, by porozumieć się ze światem. Podstawowym i najważniejszym jest… płacz. Maluch płacze, gdy jest głodny, gdy ma mokrą pieluszkę lub gdy po prostu się za tobą stęsknił i chce cię zobaczyć. Płacząc, mówi: „Mamo, chodź do mnie, potrzebuję cię”. Szybko nauczysz się rozpoznawać po płaczu dziecka, czego maluch w danej chwili chce. Ok. 3. miesiąca życia dziecka można zaobserwować tzw. kompleks ożywienia. Na widok dorosłego maluch wyraźnie się ożywia, wyciąga do niej rączki, uśmiecha się i wydaje różne zabawne dźwięki. Za kolejne 2-3 miesiące twoja pociecha będzie już potrafiła odróżnić osoby, które zna, od obcych, a na te ostatnie będzie reagować lękiem i płaczem. 8-miesięczne niemowlę próbuje zwrócić na siebie uwagę dorosłego płaczem i gaworzeniem, naśladuje też mimikę i proste gesty, oczekując pochwały. Pod koniec okresu niemowlęcego, maluch potrafi już bawić się ze swoim opiekunem, podawać zabawki czy wspólnie układać klocki. To wstęp do zabaw z rówieśnikami. Mały zaczepniś Do tej pory to głównie ty inicjowałaś kontakt z dzieckiem, a maluch tylko odpowiadał na twoje zainteresowanie. Teraz, gdy ma już za sobą pierwsze urodziny, to on powoli będzie przejmował inicjatywę. Ponieważ może już samodzielnie się poruszać (czy to raczkując, czy chodząc), nie wykorzystuje już tak często płaczu, by cię przywołać. Może przecież sam do ciebie podejść! Aby ułatwić mu te wędrówki w poszukiwaniu mamy czy nowych przyjaciół zawsze pamiętaj o tym, by zakładać dziecku komfortowe ubranie i wygodną pieluszkę. Najlepsza będzie taka, która – jak pieluszki Dada – ma elastyczne boczki i wygodne rzepy, które nie krępują ruchów. Maluch zaczyna też coraz swobodniej posługiwać się najbardziej naturalnym dla nas, dorosłych, narzędziem komunikacji, czyli mową. Szkrab zaczyna więc sam zagadywać, by przyciągnąć uwagę dorosłych. Na obecne i przyszłe zachowanie społeczne największy wpływ ma… zachowanie rodziców. Miej się więc na baczności, bo maluch dokładnie cię obserwuje i uczy się, jak należy obcować z ludźmi. W tym okresie zaczyna się też pojawiać zainteresowanie rówieśnikami i pierwsze wspólne zabawy, co nie oznacza, że maluchy od razu zgodnie będą bawić się razem według ustalonego scenariusza. Przeciwnie, czasem będą po prostu bawić się obok siebie i dokładnie obserwować nawzajem, a czasem będą kłócić się o zabawki. Spokojnie, to normalne. Dziecko musi wypróbować swoje siły w grupie i nauczyć się zasad, według których ona funkcjonuje. Zaradny przedszkolak Dziecko w wieku przedszkolnym coraz lepiej odnajduje się wśród rówieśników. Poznaje zasady, które rządzą grupą, i potrafi się do nich przystosować, dlatego też wspólne zabawy są coraz bardziej zgodne. Maluch zaczyna odgrywać także różne role społeczne, a każda z nich wymaga od niego nieco innych zachowań. Brzdąc jest już nie tylko twoim ukochanym dzieckiem, lecz także wnukiem, bratem lub siostrą czy uczniem przedszkola. Szkrab wie już, w jaki sposób powinien zachowywać się w domu, a jak w przedszkolu, na co może pozwolić sobie przy ulubionej koleżance, a czego nie robić w większej grupie rówieśników. To naprawdę nie lada osiągnięcie. W kolejnych latach dziecko będzie doskonalić te umiejętności społeczne i nabywać nowe, poznawać kolejnych ludzi, tworzyć różnego rodzaju relacje. Przyjdzie taki czas, że to rówieśnicy będą dla niego jedną z najistotniejszych grup, ale spokojnie – jeszcze przez kilka ładnych lat to ty będziesz dla niego najważniejszą osobą na świecie. Zajrzyj też na: www.dada.pl.
Matki często chcą, by ich córki były takie jak one. Trudno im zaakceptować to, że dziecko może pójść inną drogą – to jest źródło konfliktu i narastających pretensji. Z psycholożką Julitą Wojciechowską rozmawiamy o burzliwych związkach matek i córek.
"A nie mówiłam...?" - ile razy usłyszałaś to od swojej mamy? A ile razy ty, gdy ona powiedziała: „A nie mówiłam?”, obiecałaś sobie, że nigdy nie będziesz taka jak ona? Scena pierwsza: trzydziestoparoletnia mama dwóch dziewczynek dzwoni do rodzinnego domu. Modli się, by odebrał tata, a nie mama. Bo gdy z nią rozmawia, natychmiast się denerwuje. – Krytykuje mnie – tłumaczy swoją niechęć. Scena druga: opowiadam o swojej mamie. Dwie koleżanki są zdziwione, że tak ciepło o niej mówię. Że one o swoich nigdy w ten sposób… Nie mogą się dogadać, nie tolerują, niszczą się, nie cierpią być w tym samym pomieszczeniu. Wtedy to ja się dziwię. Opowiadam o tym Julicie Wojciechowskiej, psycholożce. Trudno mi uwierzyć, że nie da się stworzyć zdrowych relacji z własną mamą. Czemu tak wiele matek ma pretensje do córek? Niektórym matkom trudno zaakceptować to, że ich córki, gdy dorastają, wybierają inną drogę, niż one im wskazywały. Że mają inne upodobania, wartości, pomysł na życie, karierę, wychowanie dziecka czy prowadzenie domu. Córka wymyka im się spod kontroli, nie potrzebuje już jej opieki. Staje się niezależna, wybiera to, co jest ważne dla niej, a nie dla matki. To trudny moment dla tej drugiej. Teoretycznie matka powinna zaakceptować to, że córka nie jest jej wierną kopią. Zaufać jej, ale też i sobie: „Tak wychowałam swoje dziecko, że jakąkolwiek podejmie decyzję, będzie ona dla niego dobra”. Jeśli matka nie podoła temu, to pojawia się konflikt. Każdy inny wybór córki potraktuje jak krytykę. Bo nie rozumie, że inny nie oznacza gorszy. Ani tego, że dziecko, chcąc określić własną tożsamość, musi oderwać się od mamy i określić ją po swojemu. Czyli brak matczynej zgody na inność córki oznacza początek pretensji? O wszystko. Że córka wybrała nie tego chłopaka, co powinna. Że nie poszła do tej szkoły, którą doradzała matka. A gdy dorośnie, że ma bałagan w domu. Że źle wychowuje dzieci. Pretensje eskalują. Jeśli matka ciągle krytykuje córkę, ta w końcu uwierzy, że coś jest z nią nie tak. Dlaczego matkom tak trudno zaakceptować to, że córki mają inny pomysł na życie? Zwykle brakiem akceptacji wykazują się matki, które same nie są zadowolone ze swojego życia. Gdyby cieszyły się z tego, co osiągnęły, gdyby czuły się pewnie, to czy inny wy-bór dziecka miałby wpływ na ocenę samej siebie? Żyć można na wiele sposobów i każdy jest fajny. Zadowolona z siebie matka to rozumie. I akceptuje decyzje córki. Młode kobiety często obiecują sobie, że nie będą takie jak ich mamy. Nie chcą narzekać, jęczeć… Do czasu. Bo pewnego dnia słyszą, że mówią jak własna matka. Trudno się dziwić, że córka nie chce być jak matka. Pokolenie naszych mam podchodzi masochistycznie do życia. Porządna kobieta usługuje ojcu, jest zawsze zadbana, nigdy niezmęczona. Ugotuje trzydaniowy obiad. Wszystko bierze na siebie, nie ma prawa na powiedzenie STOP. A gdy to mówi, to w tonie pretensji, kłócąc się na całego. Która córka chciałaby być taką kobietą? Więc się odcina od matki i żyje inaczej. Bo to akurat łatwo zrobić. Jednak w sytuacjach trudnych emocjonalnie okazuje się, że córka daleko nie odeszła od matki. I wtedy sama marudzi, a pretensje do męża wykrzykuje jak matka do ojca. Jeśli sobie to uświadomi, powinna porozmawiać ze swoim partnerem. Znaleźć inny sposób na rozwiązywanie konfliktów. Jak to jest, że te kochające matki potrafią zranić swoje córki do żywego? Uznają, że robienie przykrości to najlepsza metoda wychowawcza. „Wiem, że ci jest przykro, ale to dobre dla ciebie. Lepiej, żebym to ja ci powiedziała niż ktoś inny”. Niby się troszczą, ale tak naprawdę sprawia im radość, że córce coś nie wychodzi. A wtedy mają okazję powiedzieć: „A nie mówiłam?”. Matki, które nie akceptują wyborów córek, zaczynają z nimi rywalizować: „Ciekawe, czyja recepta na życie okaże się lepsza?”. Gdy matka latami dokucza córce, trudno się dziwić, że ta nie chce jej słuchać, nawet jeśli ma rację. Może matka powinna zwracać się do dziecka w inny sposób? Matki często nie widzą, że w tym, co mówią do dzieci, nie ma ciepła, zrozumienia, troski. Zamiast: „Posłuchaj. Wydaje mi się. Zobacz, może tak będzie lepiej”, nagadają ojcu na dziecko, obgadają przed rodziną, a córce powiedzą: „Jak można mieć taki bałagan w domu? U mnie wszystko jest na błysk”. Wtedy córka we wszystkim, co mówi matka, doszukuje się szpili: „Ciekawe, do czego się dzisiaj doczepi?”. ZOBACZ TEŻ: Każda z nas ma powód, by nazwać się "złą matką". jak jest twój? [CMS_PAGE_BREAK] Niektóre dorosłe córki dążą do tego, by stosunki między nią i matką unormowały się. Robi to nie tylko dla siebie, ale też dla swoich dzieci. Czy to możliwe, by matka i córka się dogadały? Zależy, jak głębokie są wzajemne pretensje. Czasami jest tak, że choć córka poszła inną drogą i matka tego nie akceptuje, jej krytyczny stosunek do dziecka nie ma żadnego wpływu na tworzenie dobrej relacji z wnukami. Ona jest babcią dla swoich wnuków. Niestety, często zdarza się odwrotnie – babcia wykorzystuje wnuki (albo matka dzieci) do swoich gierek, podkopując autorytet córki. Co robić w takiej sytuacji? Gdy córka to dostrzeże, powinna twardo powiedzieć, że jeśli to się powtórzy, babcia nie będzie miała kontaktu z wnukami. I że jeśli ma pretensje, to niech powie to jej, córce, a nie wnukom. Trzeba też pokazać babci, że w ten sposób funduje maluchom stres, burzy ich poczucie bezpieczeństwa. Budzenie w dzieciach negatywnych emocji po to, by zmienić córkę (czy babcię), jest objawem najwyższej niedojrzałości. Córki często mają poczucie winy, że nie mogą uszczęśliwić swojej matki. Starają się, ale nic z tego nie wychodzi. Córki często poświęcają swoje życie, by uszczęśliwić matkę. W tę pułapkę wpadają często grzeczne, ciepłe dziewczynki. Bo przecież matka jest taka biedna, taka niezadowolona… Córka nie wie jeszcze, że nie jest w stanie uszczęśliwić swojej matki. Bo to nie jest zadanie dziecka, tylko właśnie matki. Ona nie może obarczać dziecka winą, że nie ma własnego życia. To, że córka czuje się winna, jest efektem manipulacji matki. Mało kto się nie ugnie pod argumentem: „Urodziłam cię, poświęciłam młodość, utrzymywałam, a teraz urlopu ze mną nie spędzisz?”. A gdy matka jest sama, jak inaczej postąpić? To, że nie ma koleżanek, znajomych, nie jest winą córki. Wiele kobiet nieświadomie planuje sobie, że jak urodzi córkę, to ta za 20 lat będzie jej powiernicą. Więc nie musi dbać o przyjaciół, przecież ma dzieci, które zastąpią cały świat. A tak często się nie dzieje. Córki mają swoich mężów, dzieci, znajomych… Nie chcą słyszeć o kłótniach pięćdziesięcioletnich rodziców. I to nie jest nic złego, że dziecko chce mieć własne życie. Córka może jej pomóc, doradzając, by poszukała sobie znajomych, aranżując spotkania. Powtórzę jeszcze raz: córka nie jest odpowiedzialna za to, że jej matka jest nieszczęśliwa. Taka postawa wymaga od córki, by wreszcie dojrzała. To nie jest łatwe, bo trzydziestolatka myśli, że jest już dojrzała. Bo sprawdza się jako menedżer, że wszyscy jej słuchają, ale gdy przyjeżdża do matki, nagle okazuje się niegrzecznym dzieckiem. Nagle nic nie potrafi, histeryzuje. Znowu ma 15 lat... Trudno się dziwić, że tak właśnie traktuje ją matka. Dlatego ważne jest, by nie pozwolić sobie na ten regres. „Nie chcę, byś do mnie tak mówiła. Nie karć mnie, nie szantażuj emocjonalnie, bo to na mnie nie działa. Mam 35 lat, a nie 15”. A kiedy córka dojrzewa? Wtedy, gdy jest dumna z siebie, z tego, że parę rzeczy wyszło jej w życiu, że ocenia siebie dobrze i że pozwala sobie być niedoskonałą. Bo co z tego, że mam bałagan w domu albo odrosty? Co ktoś może złośliwie wytknąć. Ale ja już się tym nie przejmę. Bo mam prawo mieć bałagan i odrosty. Osiągnęłam stan zadowolenia z siebie. O, to jest dojrzałość! I wtedy opinia matki nie podważy tego uczucia. Nie, bo wiem, że moje wybory są przemyślane i dla mnie dobre. Czyli, by odnaleźć się w związku z mamą, trzeba dojrzeć. Tak, ale jest jeszcze coś równie ważnego. Nie tylko dziecko musi dorosnąć, także matka powinna zmienić sposób zwracania się do swojej dorosłej córki Nie może traktować trzydziestolatki jak piętnastolatki. Jeśli nie widzi tego, że jej dziecko dorosło, zmieniło się, trzeba jej o tym przypomnieć: „Nie krzycz na mnie, ja mam 30 lat!”. Babcia, córka i wnuczka. Malutkie dzieci nie mogą być kartą przetargową w konflikcie między córką i matką. Zaburza im to poczucie bezpieczeństwa. ZOBACZ TEŻ: Jak nie zgubić się po porodzie i odnaleźć w relacjach z bliskimi?
7 rad, które pomogą sprawić, by rodzeństwo przestało się kłócić
Kłótnie, zaczepki, bójki... Twoje dzieci potrafią miły dzień zmienić w koszmar. Całkowite wyeliminowanie konfliktów nie jest możliwe, ale na pewno możemy zmniejszyć napięcia między rodzeństwem.
Kłótnie, zaczepki, bójki... Twoje dzieci potrafią miły dzień zmienić w koszmar. Całkowite wyeliminowanie konfliktów nie jest możliwe, ale na pewno możemy zmniejszyć napięcia między rodzeństwem. W jaki sposób? Przeczytaj nasze podpowiedzi! Spory, które codziennie wybuchają między rodzeństwem z błahych – w mniemaniu rodziców – przyczyn, mogą później przerodzić się w ciągłą rywalizację w każdej dziedzinie życia i być przyczyną niezdrowej zazdrości z powodu sukcesów brata czy siostry. Jak twierdzą psychologowie, mogą też prowadzić do niechęci, zażartych konfliktów między naszymi dziećmi albo do całkowitej obojętności. Wyuczone w dzieciństwie zachowania dorosłe już latorośle przenoszą często również do własnego małżeństwa (np. nie uznają kompromisów, ich zawsze musi być „na wierzchu”). Przeczytaj nasze rady i dowiedz się, jak łagodzić dziecięce konflikty. 1. Nie traktuj dzieci jednakowo Każde z nich jest inne, ma różne zainteresowania i potrzeby – nawet jeśli są tej samej płci. Jaś lubi samochodziki, Michał woli puzzle i gry. Jeden potrzebuje dużo czułości, drugi woli „męskie” rozmowy i zajęcia. Poprzez ciągłe dążenie do sprawiedliwego traktowania dzieci zastawiamy na siebie samych pułapkę – nie jesteśmy w stanie poświęcić tyle samo uwagi każdemu, a ich potrzeby są różne w zależności od okoliczności i etapu rozwoju. Dlatego lepiej zaspokajać indywidualne potrzeby dzieci, wygospodarować czas dla każdego z nich osobno (np. w czasie kąpieli, przed snem), podkreślać wyjątkowość każdego z nich. 2. Akceptuj uczucia dzieci ...także te negatywne. Nie mów rozzłoszczonemu dziecku: „Nic się nie stało, natychmiast przestań się złościć”. Nie każ synowi czy córce tłumić gniewu czy niezadowolenia. Skoro doświadczają takich emocji, ucz dzieci, by wyrażały je w sposób kulturalny. Powtarzaj, że nie wolno nikogo przezywać i bić. Lepiej, żeby syn, chcąc uporać się ze złością, trzasnął drzwiami, niż uderzył siostrę. Jeśli uznasz i zrozumiesz uczucia dziecka, może to stanowić wystarczającą pomoc, jakiej potrzebuje, by sobie z nimi poradzić. Uczucia, które nie zostają zaakceptowane, nie rozpływają się we mgle, wybuchną innego dnia, w formie trudniejszej do opanowania. Powiedz: „Jesteś zdenerwowany, bo Ania wzięła bez pytania twoje auto? I jest ci przykro, że ją popchnąłeś? Zamiast ją bić, spróbuj Anię poprosić, żeby ci oddała zabawkę”.[CMS_PAGE_BREAK] 3. Unikaj porównań Nie mów: „Dlaczego nie masz takich dobrych ocen jak Kasia?”, „Zobacz, jaki Staś jest grzeczny”. Nawet jeśli Twoje intencje są niewinne, dziecko myśli: „Mama woli Stasia”. Takie postępowanie budzi też niechęć, a nawet wrogość wobec rodzeństwa. 4. Interweniuj, gdy kłótnia zmienia się w bijatykę Jeśli konflikt narasta, dzieci zaczynają się bić, gryźć, drapać itp., stanowczo przejmij inicjatywę. Zdobądź się na spokój, nie krzycz i nie szarp. Zabierz np. klocki, które są przedmiotem sporu, i oddaj wtedy, kiedy dzieci się pogodzą. Zamiast odsuwać agresora, przez co zyskuje on chwilę Twojej uwagi (a to prowokuje go do dalszego agresywnego zachowania), odsuń ofiarę, np. wyjdź z nią do innego pokoju. Psychologowie twierdzą, że ta metoda często przynosi sukcesy. Gdy dzieci ochłoną, porozmawiaj z nimi. Kieruj do nich proste i konkretne zdania. Zamiast: „Musisz być dobry dla Asi”, powiedz: „Nie wolno ci bić siostry”. Cierpliwie powtarzaj ustalone zasady, np.: „W naszym domu używamy słów, nie pięści”. 5. Przewiduj konflikty Jeśli przedszkolak nie potrafi przegrywać, nie pozwól, by grał codziennie z wygrywającą ośmioletnią siostrą. Gdy sześciolatek buduje ogromną wieżę z klocków, zajmij czymś 1,5-roczną córeczkę, by nie zniszczyła budowli. Jeśli dzieci nie chcą się pogodzić, postaraj się zapewnić każdemu z nich odpowiednią przestrzeń, w której będą się mogły bawić bez zaczepek rodzeństwa. 6. Nie używaj siły Nie bij za karę! Nie karaj przemocą za przemoc. Ta metoda wydaje się skuteczna w danym momencie, ale tak naprawdę dziecko nie rozumie, dlaczego jego zachowanie było złe (skoro mama lub tata robią tak samo) i jak powinno je poprawić. Zazwyczaj dzieci są bite wtedy, gdy rodzice są zmęczeni i zdenerwowani, a nie gdy maluch źle się zachował. Takie postępowanie jest dowodem na to, że rodzice nie radzą sobie z własnymi emocjami. 7. Pozwól dzieciom rozwiązywać spory samodzielnie Staraj się jak najrzadziej interweniować w kłótnie między dziećmi. To sprawi, że nauczą się same radzić sobie w sytuacjach konfliktowych. Choć dzieci chętnie będą wzywać Cię do rozsądzenia sporu, nie opowiadaj się po żadnej stronie. Powiedz: „Załatwcie to między sobą”. Kiedy po raz kolejny usłyszysz o złych uczynkach jednego z dzieci, zapytaj: „I co macie zamiar z tym zrobić?”. Wysłuchaj argumentów obu stron, pomóż wybrać najlepsze rozwiązanie. Jeśli uważasz, że jedno z dzieci jest głównym prowodyrem waśni, nie staraj się go pognębiać, twierdząc, że „zawsze” i „wszystko” jest jego winą. I nie zapomnij pochwalić dzieci, gdy uda im się rozwiązać spór bez bójki. Aleksandra Jaworska
Rodzeństwo: Co robić, gdy zaczyna się wojna?
Gdy między rodzeństwem zaczyna się konflikt, rodzice powinni panować nad sytuacją, ale to wcale nie znaczy, że muszą rozstrzygać każdy spór. W 5 prostych punktach pokazujemy, jak rodzic może wyjść z sytuacji z twarzą. Przeczytaj koniecznie!
Nie biegnij do każdej sprzeczki między rodzeństwem Młode lwiątka czy niedźwiadki, zmagając się ze sobą, poznają zasady prawdziwej walki. Podobnie twoje dzieci. Podczas codziennych utarczek zdobywają wiele cennych umiejętności społecznych. Na bezpiecznym domowym poligonie dzieci uczą się, w jaki sposób spierać się ze sobą, jak negocjować i jak się godzić, jak dochodzić swoich praw, ale i jak respektować prawa innych. To uodparnia je na sytuacje, które będą je spotykać ze strony rówieśników. Dlatego pozwól dzieciom kłócić się i dochodzić samodzielnie do zgody. Nie przybiegaj do każdej sprzeczki, żeby rozsądzić, kto zawinił. Gdy będziesz natychmiast reagować, dzieci zaczną tobą manipulować i będą wszczynać konflikty, by zwrócić twoją uwagę. Ustal, na czym polega problem między rodzeństwem Gdy dzieci nie mogą znaleźć samodzielnie rozwiązania problemu, pomóż im. Adele Faber i Elaine Mazlish, autorki znanej książki „Rodzeństwo bez rywalizacji”, radzą, by na początku pokazać dzieciom, że je rozumiesz. Nazwij targające nimi emocje, mówiąc np.: „Wygląda na to, że jesteście na siebie wściekli”. Wysłuchaj każdej ze stron, a potem powiedz, na czym według ciebie polega problem, np. „Dwoje dzieci i jedna koparka – co zrobić?”. Powiedz, iż jesteś przekonana, że dzieci potrafią znaleźć rozwiązanie, które spodoba się obu stronom, dodając: "Powiecie mi, jak już coś ustalicie?". Uwierz, że dzieci naprawdę potrafią być pomysłowe i znaleźć takie wyjście, na które ty nigdy byś nie wpadła. Poza tym – zgoda to będzie ich własna decyzja. Reaguj, gdy dzieci się biją Jeśli widzisz, że sytuacja jest już groźna, rozdziel walczące dzieci. Powiedz, że wyglądają na bardzo rozgniewanych, a ty nie możesz pozwolić, by zrobiły sobie krzywdę. Gdy to ich nie uspokoi, każ im ochłonąć w swoich pokojach, dodając: „Będziecie mogli wyjść, gdy przestaniecie się na siebie gniewać”. Z dala od siebie dzieci szybciej zapomną o sporze. Inny sposób to posadzić skłócone rodzeństwo obok siebie na kanapie z przykazaniem: "Będziecie tutaj siedzieć do czasu, aż oboje podacie sobie rękę na zgodę”. To pokaże małym awanturnikom, że jadą na tym samym wózku i, aby wybrnąć z sytuacji, muszą zacząć współpracować, a nie walczyć. W kłótni między rodzeństwem nie szukaj winnego Rodzice na ogół mają pokusę, by dowiedzieć się, kto zaczął, a potem ukarać winnego. Dzieci tylko na to czekają. Następnym razem znów chętnie rozpoczną kłótnię w nadziei, że - jak poprzednio - oberwie się temu drugiemu. W ten sposób zamiast wprowadzać zgodę, rodzice podsycają konflikty. Nawet jeśli wydaje ci się, że wiesz, kto jest odpowiedzialny za całe zamieszanie, powstrzymaj się od wydawania wyroków i wymierzania kary jednemu z dzieci. Równe konsekwencje dla młodszego i starszego rodzeństwa Nie mów, że starszy powinien ustąpić, być mądrzejszy. W ten sposób łamiesz jego prawa. W dodatku, gdy najmłodszego traktujesz jak ofiarę, maluch uczy się, że może zaczepiać brata, bo ma z tego same korzyści: triumfuje, skupia na sobie uwagę mamy, a w dodatku pozostaje bezkarny. Wszyscy uczestnicy kłótni muszą ponosić takie same konsekwencje. Czytaj też: Zazdrość o rodzeństwo - film Jak rozwijać inteligencję emocjonalną u dziecka Drugie dziecko - 10 rzeczy, których nikt ci nie powiedział