Wysoki podpór u niemowlaka – jak wygląda, kiedy się pojawia?
Wysoki podpór u niemowlaka pojawia się po tym, gdy dziecko opanuje podpór na przedramionach i nauczy się w tej pozycji przenosić ciężar ciała na jedną lub drugą rączkę i wyciągać jedną z nich po zabawkę. Po wysokim podporze przychodzi czas na czworakowanie.
Wysoki podpór to naturalny etap rozwoju ruchowego niemowlęcia. Jednak nie każda pozycja, która na pierwszy rzut oka wygląda na podpór wysoki, jest jego prawidłową wersją. Sprawdź, jak powinien wyglądać prawidłowy wysoki podpór, kiedy powinien się pojawić w repertuarze umiejętności niemowlęcia i jak stymulować dziecko do osiągnięcia tej ważnej pozycji. Spis treści: Jak wygląda wysoki podpór Wysoki podpór – kiedy dziecko powinno robić Jak zachęcić dziecko do wysokiego podporu Jak wygląda wysoki podpór? Prawidłowy wysoki podpór wygląda następująco: uda i miednica dziecka przylegają do podłoża, dłonie oparte są na podłożu nieco w przód od linii barków, łokcie są niemal wyprostowane, ale jednak wyprostowane nie są, głowa, klatka piersiowa i brzuch nie mają kontaktu z podłożem, szyja dziecka jest długa (barki nisko), dłonie są otarte, a nie zaciśnięte w piąstki, w tej pozycji dziecko potrafi patrzeć w dół, także pod brzuszek. Nieprawidłowości, jakie mogą pojawiać się, gdy dziecko próbuje robić wysoki podpór: brzuszek spoczywa na podłożu, pupa jest mocno wypięta, lordoza lędźwiowa jest pogłębiona, barki blisko uszu, zaciśnięte piąstki. Pierwsze próby wykonania wysokiego podporu mogą kończyć się tym, że niemowlę będzie się przesuwało po podłodze do tyłu. Wynika to z tego, że do osiągnięcia pozycji wysokiego podporu dziecko musi mocno odpychać się od podłoża, a początkowo może nie umieć wykorzystać tej siły do tego aby unieść tułów, lecz kieruje ją tak, że odpycha się do tyłu. Wysoki podpór – kiedy dziecko powinno robić? Zazwyczaj prawidłowy wysoki podpór dzieci potrafią zrobić pod koniec 6. miesiąca życia. Niektóre dzieci osiągają tę pozycje nieco wcześniej, inne trochę później. Początkowo część niemowląt robi wysoki podpór na zamkniętych dłoniach, ale z czasem potrafią już w tej pozycji utrzymać je otwarte. Aby dziecko mogło przyjąć pozycję prawidłowego podporu wysokiego, musi najpierw odpowiednio wzmocnić ciało i usprawnić ciało. Dokonuje się to poprzez osiąganie wcześniejszych ważnych etapów rozwoju ruchowego. Wcześniej więc niemowlę pracuje nad prawidłowym ustawieniem łopatek, wzmocnieniem mięśni obręczy barkowej, pleców, pośladków i brzucha. Najlepiej do wysokiego podporu przygotowuje podpór na przedramionach i balansowanie w tej pozycji ciężarem ciała z ręki na rękę. Jak zachęcić dziecko do wysokiego podporu? Zastanawiasz się, jak pomóc dziecku, aby zaczęło robić prawidłowy podpór wysoki? Oto kilka rad, jak stymulować dziecko do osiągnięcia tej ważnej pozycji. Aby zachęcać dziecko do zrobienia wysokiego pod poru, trzeba się upewnić, że niemowlę opanowało już podpór na przedramionach i wyciąganie z tej pozycji rączki po zabawkę. Jeżeli maluch już to potrafi, można próbować: Stymulować napinanie się brzucha dziecka –gdy niemowlę leży w podporze na przedramionach, opieramy nasady dłoni w okolicy pośladków a palcami uciskać brzuszek dziecka posuwistym ruchem od żeber do pępka. Delikatnie podtrzymywać klatkę piersiową dziecka, co ułatwi mu dźwiganie się na wyprostowane rączki. Trzeba jednak starać się, aby dziecko utrzymywało samo większość ciężaru ciała i napinało brzuszek. Układać brzuszek dziecka na własnych udach i pozwalać dłoniom dziecka mocno opierać się na podłodze. Trening taki warto robić bez zabawek w najbliższym otoczeniu, aby niemowlę nie próbowało po nie sięgać z pozycji podporu na przedramionach – do wysokiego podporu potrzebuje obu rąk. Opanowanie podporu wysokiego otwiera dziecku drogę do pozycji czworaczej i czworakowania. I to właśnie jest kolejnym etapem rozwoju po pozycji wysokiej. Przeczytaj też: Kamienie milowe rozwoju niemowlaka: kiedy dziecko raczkuje, siada, chodzi Skoki rozwojowe u niemowlęcia – kiedy występują, ile trwają Kalendarz rozwoju niemowlaka
Kiedy dziecko zaczyna pełzać? Norma, prawidłowe pełzanie, co powinno niepokoić
Na pytanie, kiedy dziecko zaczyna pełzać nie da się odpowiedzieć jednym zdaniem. Po części dlatego, że są różne techniki pełzania, ale też dlatego, że każde dziecko rozwija się we własnym tempie. Sprawdź, kiedy dziecko powinno zacząć pełzać i jak wygląda prawidłowe pełzanie.
Wielu rodziców zastanawia się, kiedy ich dziecko zacznie pełzać i czy robi to prawidłowo. I słusznie, że pojawiają się takie wątpliwości! Okazuje się bowiem, że prawidłowe pełzanie jest nie tylko dowodem na to, że układ nerwowy dziecka rozwija się w prawidłowy sposób. To także warunek do tego, aby mózg mógł się dalej doskonalić. Prawidłowe pełzanie jest niezbędne do tego, aby dojrzały aż dwie z siedmiu struktur centralnego układu nerwowego – to blisko 30 procent mózgu. Pełzanie stymuluje między innymi rozwój ciała modzelowatego, które łączy obie półkule mózgu i jest później przydatne nie tylko w nauce raczkowania, chodzenia i biegania, ale też np. do wyrażania myśli. Jeśli dziecko nie nauczy się prawidłowo pełzać, rośnie ryzyko, że w wieku 7-10 lat zostaną u niego zdiagnozowane dysfunkcje rozwojowe, które będzie bardzo trudno skorygować. Co ciekawe, przeciętne dziecko potrafi pełzać, ale nie robi tego w sposób, który pozwala jego sposób poruszania się nazwać prawidłowym pełzaniem. Czyżby dlatego coraz więcej dzieci ma problemy z koncentracją i nauką? Spis treści: Kiedy dziecko zaczyna pełzać? Ile czasu dziecko pełza? Czy każde dziecko pełza? Nieprawidłowości w czasie pełzania Jak zachęcić dziecko do pełzania Co następuje po pełzaniu? Kiedy dziecko zaczyna pełzać? Przyjmuje się, że dziecko powinno zacząć pełzać w wieku 3 miesięcy, a doskonałość w tym sposobie poruszania się powinno osiągnąć do 6-7 miesiąca życia. Jeśli niemowlę jest zdrowe, ma idealne warunki do rozwoju i jest ubierane tak, że nic nie krępuje jego ruchów, to zwykle zaczyna prawidłowo pełzać już w 3-4 miesiącu życia. Przyjmuje się, że prawidłowe pełzanie: w wieku 3-3,5 miesięcy oznacza szybkie tempo rozwoju dziecka w wieku 6-7 miesięcy oznacza przeciętne tempo rozwoju dziecka powyżej 7 miesiąca życia oznacza wolne tempo rozwoju dziecka Ile czasu dziecko pełza? Zwykle okres pełzania trwa do momentu, aż dziecko odkryje raczkowanie (według WHO nastąpić to powinno między 5,5 a 13. miesiącem życia). Oznacza to, że dziecko pełza od 2,5 do nawet 7 miesięcy. Zgodnie ze schematem prawidłowego rozwoju ruchowego najpierw dziecko pełza, później zaczyna samodzielnie siadać (między 6 a 8 miesiącem życia), a później raczkować. A kiedy dziecko raczkuje, nie wraca już do pełzania. Etapy rozwoju prowadzące do pełzania Zanim dziecko rozwinie umiejętność prawidłowego pełzania, przechodzi następujące etapy rozwoju ruchowego bezpośrednio prowadzące do pełzania: Leży na brzuchu – dziecko w teju pozycji uczy się m.in. dźwigać głowę. Leży w pozycji „samolotu” – dziecko leży na brzuchu, a ręce, nogi i głowa są uniesione nad podłożem. Przechodzi etap „pływania” – dziecko w pozycji „samolotu” zaczyna się kiwać na boki i lekko poruszać kończynami, zupełnie jakby unosiło się na lekko falującej wodzie. Wykonuje pivoty – leżąc na brzuchu, dziecko jest w stanie obrócić się w lewo lub prawo, odpychając się rękami, a gdy wyprostuje oparte przed sobą na podłożu ręce, potrafi unieść nad podłoże klatkę piersiową i niemal cały brzuch. Pełza do tyłu – odpychanie się rękami od podłoża sprawia, że dziecko przesuwa się na brzuchu w tył. Pełza jak foka – niemowlę, leżąc na brzuchu, opiera przedramiona przed sobą, następie opiera się na nich i podciąga w ich kierunku resztę ciała; nogi niemalże nie uczestniczą w przemieszczaniu się dziecka. Pełza jak gąsienica – niemowlę leży na brzuchu, opiera przed sobą obie ręce i pociąga nimi ciało, ale czasie przemieszczania się do przodu brzuch traci kontakt z podłożem. Pełza prawidłowo – czyli techniką naprzemienności skośnej (ruchowi prawej ręki towarzyszy ruch lewej nogi i przeciwnie). Czy każde dziecko pełza? Tak, każde dziecko pełza, lepiej lub gorzej, np. zatrzymując się w rozwoju pełzania na jednym z wcześniejszych etapów osiągania tej umiejętności. Jednak nie każde dziecko pełza prawidłowo. Według niektórych pediatrów pełzanie jest ważniejsze dla rozwoju ruchowego i rozwoju mózgu od czworakowania. Mimo to niektóre dzieci omijają ten etap, od razu przechodząc do siadania i czworakowania. Jeśli dziecko nie pełza prawidłowo, to albo ma zaburzenia rozwoju ruchowego albo… nie stworzono mu odpowiednich warunków do pełzania (np. dziecko nie zdoła pełzać na dywanie albo ubrane w śpiochy z długim rękawem i długimi nogawkami na śliskiej podłodze). To dlatego tak ważne jest, aby tworzyć niemowlęciu dobre warunki do doskonalenia sprawności fizycznej. Jeśli rodzic martwi się, że dziecko nie raczkuje, tylko pełza, to tak naprawdę nie jest to powód do wielkiego niepokoju. W dodatku są sposoby na to, aby zachęcić dziecko do raczkowania. Uwaga! Najlepiej będzie, jeśli prawidłowo rozwijające się dziecko przejdzie wszystkie etapy rozwoju ruchowego, a więc i pełzanie, i raczkowanie. Co sugeruje, że dziecko może mieć kłopoty z prawidłowym pełzaniem? Dziecko, które dotąd nie pełzało prawidłowo, a już samodzielnie siada, obraca się z brzucha na plecy i z pleców na brzuch, może ominąć etap pełzania. Kłopoty z nauką pełzania zapowiadają też następujące symptomy: dziecko długo (powyżej kilku sekund) trwa w pozycji „samolocika”, nie lubi leżeć na brzuchu, w leżeniu na brzuchu niemowlę dźwiga pupę i opiera się na kolanach, a jeszcze nie pełza, zaniknął już odruch Babińskiego (po podrażnieniu podeszwy stopy dziecka palce stopy zginają się w kierunku podeszwy stopy). Nieprawidłowości w czasie pełzania Zanim wymienimy rzeczy, które wskazują na nieprawidłowe pełzanie, zacznijmy od tego, jak dziecko pełza prawidłowo. Jak wygląda prawidłowe pełzanie? Dziecko pełza prawidłowo, jeśli porusza się do przodu w sposób podobny do czołgającego się człowieka dorosłego. Ważna jest skośna naprzemienność ruchów. Oznacza to, że ruchowi prawej ręki w przód towarzyszy ugięcie się lewej nogi w biodrze i kolanie, i odwrotnie. Prawidłowe pełzanie oznacza też, że dziecko porusza się energicznie i w ciągu dnia zdolne jest w ten sposób pokonać minimum 50 metrów. Nieprawidłowe pełzanie: dziecko nie pracuje symetrycznie obiema stronami ciała dziecko pełza i odpycha się jedną nogą dziecko pełza, odpychając się obiema nogami jednocześnie, a jego raczki utykają pod tułowiem jedna z kończyn nie jest w pełni zaangażowana w pełzanie dziecko nie zachowuje skośnej naprzemienności ruchów – pracuje jednocześnie ręką i nogą po tej samej stronie ciała pełzając, dziecko nie jest w stanie w ciągu dnia w sumie pokonać ok. 50 metrów. Jak zachęcić dziecko do pełzania Do nauki pełzania zdrowe dziecko potrzebuje dobrych warunków, czyli usunięcia przeszkód, które mogą utrudniać zdobycie tej umiejętności. Aby zachęcić dziecko do pełzania: często układaj je na brzuchu, kładź je na powierzchni, która umożliwi ślizganie się na brzuchu, ubieraj dziecko w body z krótkimi rękawami (i ewentualnie krótkimi nogawkami), umieszczaj zabawki poza zasięgiem dziecka ale przed nim, zrezygnuj z kładzenia dziecka na atrakcyjnej macie dziecięcej (wyposażonej w liczne zabawki). Co następuje po pełzaniu? Zwykle na początku 7. miesiąca niemowlę umie już pełzać. Później osiąga kolejne ważne etapy rozwoju ruchowego. Kołysanie się na czworakach. Gdy niemowlę nauczy się czołgać, wkrótce także dojdzie również do tego, jak z pozycji na brzuszku można uklęknąć i podeprzeć się rączkami. To wielkie ćwiczenie równowagi, które można wspierać dzięki zabawom. Podaj dziecku małą piłeczkę – kiedy sięgnie po nią, przez chwilę będzie opierać się na jednej ręce. Podawaj mu zabawki tak, by musiało wyciągać po nie raz prawą rękę, raz lewą. Dzięki temu nauczy się utrzymywać równowagę, co bardzo przyda się potem przy nauce raczkowania i chodzenia. Raczkowanie. Zanim maluch zacznie chodzić na czworakach, może najpierw czołgać się lub raczkować do tyłu. Po tych wprawkach, mniej więcej w 8. miesiącu, ruszy tam, gdzie zechce. Sposobów raczkowania jest tyle, ile jest dzieci, ale główna zasada: lewa ręka-prawa noga i prawa ręka-lewa noga jest zawsze taka sama. Zwróć uwagę, czy niemowlę podczas raczkowania porusza się symetrycznie, angażując mięśnie raz z lewej, a raz z prawej strony. Jeżeli „oszczędza” jeden bok, powiedz o tym lekarzowi – to może być oznaką np. asymetrycznego napięcia mięśni, które czasem trzeba rehabilitować. Wstawanie. Po raz pierwszy dziecko wstanie na proste nóżki mniej więcej w 10. miesiącu: podciągając się przy sofie lub krześle. Może też wstawać i „sprężynować”, lekko uginając kolana. To już ostatnie wprawki przed chodzeniem. Nie stawiaj ani nie prowadzaj dziecka, kiedy jeszcze nie umie tego robić samodzielnie – lekarze powtarzają, że dziecko samo najlepiej wie, kiedy może samo ustać na stopach. Chodzenie przy meblach i w końcu samodzielne chodzenie. Są dzieci, które zaczynają chodzić już w 10-11. miesiącu życia. Są też i takie, które czekają z pierwszym krokiem aż do pierwszych urodzin, a nawet 2-4 miesiące dłużej. Dziecko najpierw chodzi bokiem przy meblach, dostawiając stopę do stopy. Pewniej też czuje się, kiedy jest podtrzymywane przez mamę albo tatę. Zobacz także: Raczkowanie a czworakowanie - różnice Nieprawidłowe raczkowanie – jak rozpoznać? Kiedy dziecko zaczyna chodzić?
Motoryka: mała i duża, czyli co to jest i jak rozwija się sprawność dziecka
Motoryka to sprawność fizyczna. Wyróżnia się motorykę małą, czyli sprawność dłoni oraz motorykę dużą, czyli sprawność całego ciała. W rozwoju dziecka pierwszeństwo ma motoryka duża, a więc umiejętności ruchowe całego ciała lub jego większości. Motoryka mała rozwija się zdecydowanie później.
Motoryka, inaczej sprawność motoryczna, rozwija się u dziecka latami. Jest to proces skomplikowany i ma wiele etapów. Każde dziecko może zdobywać kolejne umiejętności ruchowe w swoim tempie, jednak istnieją pewne ramy czasowe, które pozwalają stwierdzić, czy motoryka dziecka rozwija się w prawidłowym tempie. To ważne, bo coraz większa sprawność umożliwia dziecku poznawanie świata i doświadczanie wielu różnych bodźców, od których zależy także rozwój intelektualny i emocjonalny malucha. W całym tym skomplikowanym procesie, jakim jest rozwój dziecka, dużą rolę odgrywa integracja sensoryczna. Jeśli kształtuje się prawidłowo, stymuluje zarówno rozwój motoryczny jak i intelektualny małego człowieka. Spis treści: 1. Motoryka Rozwój motoryki 2. Motoryka duża Rozwój motoryki dużej 3. Motoryka mała Rozwój motoryki małej – etapy 4. Zaburzenia motoryki małej i dużej Objawy zaburzeń motoryki Czynniki zaburzające rozwój motoryczny 5. Jak ćwiczyć motorykę dziecka Motoryka duża: ćwiczenia Motoryka mała: ćwiczenia Motoryka Sprawność ruchowa to efekt działania układu nerwowego i mięśniowego. Jeśli działają poprawnie, są właściwie skoordynowane, dziecko porusza się prawidłowo do swojego wieku. Aby tak się stało, mózg oraz znajdujące się w nim ośrodki ruchowe, a także nerwy przewodzące impulsy z i do mięśni, muszą funkcjonować prawidłowo. To samo dotyczy mięśni – powinny prawidłowo reagować na impulsy nerwowe, czyli w odpowiednim momencie napinać się lub rozluźniać. Jeśli weźmiemy pod uwagę, że właściwie każdy ruch ciała wymaga koordynacji pracy wielu mięśni jednocześnie (co najmniej kilku), to łatwiej jest zrozumieć, że prawidłowa motoryka zależy od mnóstwa elementów, a ostateczny ruch to wynik skoordynowanej pracy wielu struktur ciała. Rozwój motoryki Rozwój umiejętności motorycznych dziecka trwa u dziecka aż 4-5 lat, a zaczyna się już w czasie życia płodowego. Dopiero gdy maluch potrafi sprawnie biegać, skakać i chodzić, zaczyna się intensywny proces rozwoju motoryki małej, która polega na precyzyjnym używaniu mniejszych grup mięśniowych, np. dłoni. Jeśli wszystko przebiegnie prawidłowo, ok. 6 roku życia dziecko opanuje wszystkie sprawności motoryczne (i intelektualne), które pozwalają mu uczestniczyć w zajęciach szkolnych. Motoryka dziecka rozwija się dwukierunkowo: dziecko zyskuje kontrolę nad ciałem etapami, sekwencyjnie. Pierwsza sekwencja to przejmowanie kontroli na częściami ciała w kierunku od głowy w dół ciała. Druga sekwencja to przejmowanie kontroli nad mięśniami w kierunku od części położonych bliżej środka ciała (kręgosłupa) do części położonych od niego najdalej (dłonie, stopy). Motoryka duża Początkowo motoryką dziecka kierują odruchy. Dopiero z czasem niemowlę zyskuje kontrolę nad swoim ciałem i może wykonywać ruchy dowolne, czyli takie, jakie chce wykonać. W pierwszym roku życia etapy rozwoju motoryki dużej nazywane są kamieniami milowymi. Dziecko powinno je osiągać na konkretnych etapach życia. Są to: unoszenie głowy – powinno nastąpić ok. 3 miesiąca życia. Maluch zaczyna kontrolować ustawienie głowy w przestrzeni. siadanie – dziecko powinno zacząć siadać samodzielnie ok. 8 miesiąca życia. chodzenie – umiejętność tę dziecko powinno opanować ok. 12 miesiąca życia. Oczywiście opanowanie wyżej wymienionych umiejętności motoryki dużej poprzedzone jest szeregiem innych aktywności ruchowych, mniej spektakularnych, ale niezbędnych dla osiągnięcia poszczególnych kamieni milowych w pierwszym roku życia. Rozwój motoryki dużej Poniżej lista umiejętności, jakie opanowuje dziecko na poszczególnych etapach życia w ramach motoryki dużej. Podany wiek to moment, kiedy dziecko najpóźniej powinno opanować dane umiejętności noworodek – ma dodatni odruch Moro i odruch podparcia, jego ciało jest w pozycji zgięciowej, brak ruchów dowolnych 2 miesiąc życia – w leżeniu na brzuchu niemowlę unosi głowę do ok. 45 stopni 4 miesiąc życia – w leżeniu na brzuchu niemowlę unosi klatkę piersiową, występuje odruch toniczny szyjny asymetryczny (dziecko prostuje rączkę po stronie, w którą zwrócona zostaje jego głowa i zgina drugą) 6 miesiąc życia – zanikają odruchy pierwotne, niemowlę podciąga się za rączki do siadu, siedzi podpierając się z tyłu rękami 9 miesiąc życia – występują odruchy posturalne, niemowlę obraca się w obie strony, potrafi samodzielnie i stabilnie siedzieć 12 miesiąc życia – dziecko siada, raczkuje (niektóre dzieci pomijają etap raczkowania, a mimo to rozwijają się prawidłowo), podciąga się do pozycji stojącej, chodzi trzymane za rękę, chwyta tocząca się piłkę 18 miesiąc życia – dziecko wstaje, samodzielnie chodzi, wchodzi schodzi ze schodów trzymając się poręczy 2 lata – dziecko biega, skacze, kopie i rzuca piłkę znad głowy, wchodzi po schodach krokiem dostawny nie trzymając się poręczy 3 lata – dziecko schodzi ze schodów krokiem dostawnym nie trzymając się poręczy, jeździ na rowerku trójkołowym, 4 lata – maluch umie podskakiwać, schodzić ze schodów krokiem naprzemiennym bez trzymania się poręczy, idzie do tyłu wzdłuż linii 5 lat – dziecko umie stać na jednej nodze przez 10 sekund, chwyta lecącą piłkę, przeskakuje przedmioty, robi przysiady. Jeśli dziecko nie opanuje umiejętności do podanego wyżej wieku, trzeba skonsultować się ze specjalistą, gdyż może to sugerować zaburzenia rozwoju dziecka. Motoryka mała Motoryka mała, a więc sprawność dłoni dziecka, rozwija się początkowo w oparciu o odruchy, a dopiero później maluch zaczyna świadomie posługiwać się rękami. Widać to, obserwując, jak dziecko na poszczególnych etapach rozwoju chwyta dłonią przedmioty i jak chwyt ten staje coraz bardziej precyzyjny. Rozwój motoryki małej – etapy Podobnie jak w przypadku motoryki dużej, tak i mała motoryka rozwija się pewnymi etapami. Poniżej podajemy je w odniesieniu do wieku, w jakim dziecko powinno opanować konkretne umiejętności z zakresu motoryki małej. noworodek – ma odruch chwytny – uciśnięcie wnętrza dłoni (podeszwy stopy także) powoduje zamknięcie się dłoni i zgięcie paluszków 2 miesiąc życia – niemowlę umie trzymać włożoną do dłoni grzechotkę 4 miesiąc życia – w leżeniu na plecach dziecko składa dłonie w linii środkowej ciała, wyciąga proste ręce w kierunku zabawki, sięga po grzechotkę, chwyta ją i trzyma 6 miesiąc życia – niemowlę umie potrząsać grzechotką, umie trzymać zabawkę w obu dłoniach, trzyma klocki w każdej ręce, występują dwa rodzaje chwytu: palcami 4 i 5 oraz 2 i 3, którym towarzyszy zgięcie dłoni w kierunku łokciowym lub promieniowym 9 miesiąc życia – dziecko umie przenosić obiekty, występuje chwyt promieniowo-palcowy (kciuk, drugi i trzeci palec bez zgięcia dłoni) oraz zagarniający (2 i 3 palce zagarniają przedmiot do dłoni) 12 miesiąc życia – dziecko opanowuje chwyt pęsetowy – między kciukiem a palcem wskazującym, potrafi zwolnić chwyt aby wrzucić przedmiot np. do kubeczka, umie trzymać butelkę 18 miesiąc życia – dziecko umie wkładać obiekty do otworów pasujących kształtem, buduje wieżę z 2 lub 3 klocków, bazgrze trzymając pisak całą dłonią 2 lata – buduje wieżę z 6 klocków, używa łyżeczki dla niemowlaka, pomaga się ubierać, kopiuje pionowe linie 3 lata – dziecko buduje wieżę z 10 klocków, sprawnie używa łyżki i widelca, kopiuje linie poziome i koła, pije ze z kubeczka (zobacz: kubeczki do nauki picia), rozbiera się, zdejmuje buty i skarpetki (sygnalizuje potrzebę oddania moczu i stolca) 4 lata – maluch potrafi kopiować krzyżyki, rysuje bardzo proste sylwetki ludzi, zakłada samodzielnie ubrania bez guzików 5 lat – dziecko umie rysować ludzkie sylwetki złożone z 10 elementów, kopiuje kwadraty, koloruje między liniami, dokładnie myje i wyciera ręce, chwyta pisak trzema palcami (kciukiem, wskazującym i środkowym). W sytuacji, gdy dziecko nie opanuje do podanego wyżej wieku wymienionych umiejętności, warto iść z dzieckiem do specjalisty, aby poznać przyczynę opóźnienia w rozwoju motorycznym i zacząć terapię. Zaburzenia motoryki małej i dużej Zaburzenia rozwoju ruchowego dziecka to zawsze sygnał do tego, aby skonsultować się ze specjalistą. Nie należy jednak wpadać w panikę, gdyż część opóźnień w rozwoju ruchowym dziecko nadrabia samoistnie. Jeśli jednak tego nie zrobi, zaburzenia ruchowe mogą się nasilać powodując utrwalenie się błędnych wzorców ruchu, co jest już trudne do skorygowania. Dlatego rodzice powinni pozwolić specjaliście ocenić, czy dziecko wymaga ćwiczeń stymulujących rozwój motoryczny, czy nie ma takiej potrzeby. W pierwszym roku życia najsilniejszym bodźcem stymulującym rozwój motoryki dziecka jest jego ciekawość świata. Jeśli niemowlę ma uszkodzony centralny układ nerwowy, może to ograniczać ciekawość świata, a więc i zdobywanie kolejnych umiejętności ruchowych. Objawy zaburzeń motoryki Oceniając, czy dziecko rozwija się prawidłowo, zwraca się szczególna uwagę na jego głowę oraz oś długą ciała, a więc na kręgosłup. Stanowią one tzw. organ osiowy. Prawidłowa jego stabilizacja jest podstawą do rozwoju innych umiejętności, np. tworzenia punktów podparcia, osiągania pozycji pionowej, swobodnego poruszania rękami i nogami. Dlatego jako jedną z pierwszych rzeczy u niemowląt ocenia się symetrię ciała. Jeśli jest zachowana, miednica i głowa nie odchylają się do tyłu lub w bok albo nie są wiotkie, dziecko jest na dobrej drodze. Zaburzenia motoryki często objawiają się kłopotami z zachowaniem równowagi. Powoduje to przetrwanie odruchu Moro (dziecko odruchowo odrzuca ręce na boki). Brak poczucia równowagi to brak poczucia bezpieczeństwa, dlatego jednym z objawów zaburzeń w rozwoju motoryki może być niepokój, płaczliwość, kłopoty z zasypianiem niemowlęcia. Niepełne otwieranie dłoni lub zaciśnięte piąstki także mogą świadczyć o zaburzeniach motoryki. Z kolei w obrębie nóżek można wtedy zaobserwować wyprost kolan i bioder ze zgięciem podeszwowym stóp lub wyprost kolana i biodra z rotacją wewnętrzną i przywiedzeniem uda. Kolejnym objawem zaburzeń w rozwoju motoryki są przetrwałe ponad 3 miesiąc życia odruchy noworodkowe, np. Moro. Uniemożliwiają one podejmowanie przez dziecko świadomej aktywności ruchowej. Specjaliści wśród głównych objawów opóźnienia rozwoju motorycznego dziecka wymieniają zaburzenia napięcia mięśniowego: paratonia – wzmożone napięcie mięśniowe synkinezje – dodatkowe zbędne ruchy pojawiające się przy konkretnej aktywności ruchowej). Innymi objawami nieprawidłowo kształtującej się motoryki są: nieprawidłowa koordynacja ruchów i ich płynność brak precyzji ruchu wolne tempo zdobywania nowych umiejętności opóźniony rozwój mowy zaburzenia odbierania bodźców wzrokowych i wynikające z tego kłopoty z ich analizą, kojarzeniem i łączeniem faktów ogólna niezgrabność ruchów zły stan psychiczny dziecka wynikający z napotykanych niepowodzeń. Czynniki zaburzające rozwój motoryczny Dzieli się je na czynniki wewnętrzne, np. genetyczne, uszkodzenia układu nerwowego) i zewnętrzne, np. nieprawidłowe warunki, w jakich wzrasta dziecko. Czynnikami wewnętrznymi mogą być: wady i choroby genetyczne, uszkodzenia układu nerwowego powstałe w życiu płodowym, w czasie porodu lub już po narodzinach. Wiele zależy od tego, co uległo uszkodzeniu, w jakim stopniu i na jakim etapie życia. Czynniki zewnętrzne, które mogą zakłócać rozwój motoryki, np. to brak bodźców i choroby. Co zaburza rozwój motoryki: nieprawidłowe napięcie mięśniowe uszkodzenia mózgu niedojrzałość niektórych części mózgu, np. układu piramidowego zaburzenia lateralizacji (kształtowania się jednej ze stron ciała jako dominującej) zapalenie opon mózgowych u dzieci uszkodzenia głowy brak bodźców stymulujących dziecko choroby i urazy ograniczające możliwość swobodnego poruszania się Jak ćwiczyć motorykę dziecka Przed wszystkim, jeśli dziecko jest zdrowe (nie ma uszkodzeń układu nerwowego), należy mu stworzyć odpowiednie warunki do rozwoju – bezpieczne miejsce do podejmowania aktywności ruchowej oraz bodźce stymulujące dziecko do jej podejmowania (np. mata edukacyjna dla niemowląt). Ćwiczenia stymulujące motorykę dużą Są to przede wszystkim najróżniejsze gry i zabawy ruchowe dla dzieci. Ich celem jest to, aby dziecko poznało swoje ciało – umiało je odczuwać i określać położenie jego części w przestrzeni. Do tego celu można wykorzystywać zabawy przed lustrem, np. dotykanie różnych części ciała, poruszanie nimi i obserwowanie, gdzie się znajdują. Dobrym pomysłem są też zabawy muzyczno-ruchowe, zabawy w przemieszczanie różnych przedmiotów, rzucanie nimi do celu, łapanie ich, turlanie się po podłodze, pokonywanie torów przeszkód, naśladowanie sposobu poruszania się różnych zwierząt, zabawa w chowanego. Ćwiczenia stymulujące motorykę małą Tutaj także jest mnóstwo różnych możliwości – od bazgrania po kartkach po rysowanie szlaczków. Małą motorykę wspierają następujące ćwiczenia: nawlekanie koralików lepienie z masy solnej lub plasteliny zabawy ze slime (zobacz, jak zrobić slime) kolorowanki dla dzieci kalkowanie obrazków zabawy paluszkowe stemplowanie i kolorowanie rysowanie patykiem po ziemi przelewanie płynów z naczynia do naczynia segregowanie wymieszanych drobnych przedmiotów (guzików, koralików itp.) robienie korali albo choinki z makaronu zabawy sensoryczne Celem takich ćwiczeń na małą motorykę jest poprawa kontroli nad napięciem mięśni w obrębie rąk i dłoni. Polega to na używaniu odpowiedniej siły, rozluźnianiu mięśni i napinaniu ich, kontrolowaniu mięśni od barku aż po końce palców oraz na nauce wykonywania płynnych i precyzyjnych ruchów cała ręką jak i palcami dłoni. Sprawdź także: Zabawki wspierające rozwój motoryki małej i dużej Sprawne paluszki – jak rozwijać motorykę małą u dziecka Jak rozwija się mała motoryka u dziecka
#PoRuszająceChwile: Wsparcie rozwoju ruchowego w ograniczonej przestrzeni – to możliwe! Rozmowa z fizjoterapeutą
Siedzenie w domu nie sprzyja zajęciom ruchowym… czyżby? Jeśli uważnie zajmiemy się tematem, to może okazać się, że jest wręcz przeciwnie! O tym, jak w ograniczonej przestrzeni mieszkania wspierać rozwój ruchowy dziecka, oraz o tym, które domowe sprzęty pomagają przyspieszać rozwój, a które go hamują, mówi instruktor zajęć ruchowych dla rodziców z dziećmi i terapeuta integracji sensorycznej Katarzyna Sempolska.
Maluszek już od urodzenia każdego dnia staje się coraz bardziej aktywny. Początkowo, wzmacniając mięśnie, samodzielnie unosi główkę i przewraca się z pleców na brzuszek. Potem uczy się obrotów, podejmuje pierwsze próby czołgania się do przodu i wokół własnej osi i… rusza zdobywać świat! View Ediplayer on the source website Czynności ruchowe Kiedy nasz brzdąc skończy 7-8. miesiąc życia, postępy w zakresie poruszania się widoczne są gołym okiem. Idealny rozwój ruchowy zakłada czworakowanie, siadanie i wstawanie przy niskich meblach czy ścianie – wzorce te jednak mogą się pojawiać tez w innej kolejności .Wreszcie podnosi się i około 12. miesiąca życia zaczyna... uciekać! Katarzyna Sempolska: Rozwój dziecka jest najbardziej intensywny przez pierwszy rok, półtora. Dziecko w tym czasie uczy się najważniejszych wzorców ruchowych i to właśnie wówczas one się pojawiają. Jakość wzorców będzie informować, czy dziecko rozwija się prawidłowo. Rodzice, jako że najczęściej przebywają ze swoim dzieckiem, powinni obserwować uważnie, jak maluch się rusza i w przypadku zaobserwowanie czegoś nieprawidłowego, powinni zgłosić się do pediatry lub fizjoterapeuty dziecięcego. Jeśli rozwój przebiega prawidłowo i nie obserwujemy żadnych nieprawidłowości, warto zastanowić się, jak pomagać naszemu maluchowi – albo jak nie przeszkodzić mu w zdobywaniu kolejnych szczytów. Każdy etap rozwoju ruchowego jest ważny i rolą rodziców jest ich ani nie przyspieszać, ani dziecku nie przeszkadzać, ale jak najbardziej powinni je obserwować. Często popełnianym błędem jest np. sadzanie dziecka i obkładanie go poduszkami, żeby nie upadło – w momencie kiedy dziecko nie jest na to gotowe, takie „wspieranie” może obciążyć jego kręgosłup. Widocznie maluch nie jest jeszcze wystarczająco silny, żeby siedzieć w sposób prawidłowy, tylko robi to biernie i nieprawidłowo. Dlatego, drodzy rodzice, warto bawić się „w parterze”. Zejść na dywan i zatracić się w zabawie klockami, sorterami, czy po prostu zwyczajnie powygłupiać. Jednocześnie jednak obserwować wzorce i jeśli jest potrzeba – manipulować przestrzenią w mieszkaniu, żeby zachęcić do wzorów których nie ma. Jak to zrobić? W tym pierwszym okresie powinniśmy np. obserwować, jak dziecko się obraca – na początku jest to obrót tylko przez jeden bok, ale po 2 tygodniach powinien być również przez drugi – i jeżeli rodzic to widzi, to może wszystkie zabawki ułożyć tak, żeby delikatnie zachęcić malucha do obrotu na drugą stronę. Rozwój małego dziecka rzeczywiście w dużej mierze odbywa się na podłodze. Jak podkreśla Katarzyna Sempolska: „nie trwa to kilka miesięcy, a kilka lat”. Jeszcze maluchy w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym większość zabaw koncentrują na ziemi. Dlatego od samego początku warto „obniżyć poziom”. Ja, opowiadając rodzicom w szkole rodzenia o rozwoju niemowlęcia, informuję ich, że rozwój dziecka powinien odbywać się na... podłodze. Dlatego watro mieć matę edukacyjną – ona będzie uatrakcyjniać świat dziecka i w leżeniu na plecach, i w leżeniu na brzuchu. Zrezygnujmy z leżaczków-bujaczków, bo rozleniwiają dzieci. W leżaczku dziecko nie jest stymulowane do dźwigania głowy czy unoszenia nóg, które to ćwiczenia świetnie wzmacniają mięśnie brzucha. Oprócz przestrzeni typowo zabawowej, warto również przygotować dla dziecka bezpieczne miejsca do swobodnego przemieszczania się. Zanim dziecko zaczyna sprawnie chodzić, to czworakuje, chodzi bokiem przy meblach czy ścianie i próbuje stawiać pojedyncze kroki. Te wszystkie osiągnięcia rozwojowe występują miedzy 11. a 14. miesiącem życia. Nie korzystajmy w tym okresie z chodzików. Za to wygłupy na dywanie są bezcenne! A turlania, kołysania, bujania czy ciąganie dziecka w kocu po podłodze stymulują zmysł równowagi. Zwijanie dziecko w kocyk i dociskanie zaś – czucie głębokie. Motoryka mała Jednocześnie niezwykle ważne jest wsparcie rozwoju motoryki małej. Rozwój motoryki małej wiąże się z dojrzewaniem wzroku i układu nerwowego. Żeby dziecko chwyciło coś małego, musi to najpierw zobaczyć. Chwyt pęsetowy powinien pojawić się ok. 7. miesiąca życia. Chwyt pęsetowy polega na tym, że dziecko chwyta przedmiot opuszkami palców: kciuka, palca wskazującego lub kciuka i środkowego. Dzięki rozwojowi poszczególnych chwytów maluszek będzie sam w stanie za jakiś czas jeść łyżeczką, napić się z kubka, czy samodzielnie zapiąć guziki w sweterku! Rozwój mowy Każdy rodzic z utęsknieniem czeka na pierwsze świadomie wypowiedziane „mama” lub „tata”. Można spodziewać się tego w okolicach pierwszych urodzin dziecka. Warto wspierać również ten obszar – nie tylko czytając maluszkowi na dobranoc, ale także podczas wspólnych zabaw. Świetne są wszelkiego rodzaju zabawy dźwiękonaśladowcze, które będą idealne np. podczas bujania malucha w huśtawce. Pokazujemy psa (mówimy, że robi „hau, hau”) i kota („miau, miau”). Najwięcej śmiechu pojawi się przy okazji naśladowania konika. Konie kląskają i już naprawdę małe dzieci potrafią to wspaniale odtworzyć. Poza tym sprawdza się również gimnastyka buzi i języka – dawanie całuska, zachęcanie dziecka, żeby pokazywało język czy oblizało usta językiem, albo zrobiło balon z buzi. W rozwoju mowy będzie też pomagało jedzenie twardych pokarmów czy picie napoju przez słomkę. Nasze mieszkania skrywają wiele tajemnic, które możecie odkrywać wspólnie z maluchem. Wspólne bycie w domu to idealny czas! Konsultacja merytoryczna: Katarzyna Sempolska Instruktor zajęć ruchowych dla rodziców z dziećmi i terapeuta integracji sensorycznej, nauczyciel akademicki. Artykuł powstał z udziałem marki Pampers
Jak zachęcić dziecko do raczkowania? Ta zabawka to potrafi!
Bieganie na czworaka to idealna gimnastyka dla dziecka. Ćwiczy mięśnie, koordynację ruchową i świetnie wpływa na kręgosłup. Jak zachęcić dziecko do raczkowania? Poznaj zabawkę od Fisher-Price®, która ci w tym pomoże!
Choć raczkowanie może wydawać się banalnie proste, to tylko pozory. Chodzenie na czworaka wymaga bowiem pokonania grawitacji. Maluch musi wpierw unieść brzuszek, a następnie nauczyć się przenoszenia ciężaru z jednej strony ciała na drugą. Nie zapominajmy też o konieczności zgrania ze sobą pracy rąk i nóg. Na szczęście istnieją zabawki, które mogą pomóc maluchowi w przełamaniu barier. Poznaj nowy Pociąg Bebo od Fisher-Price®, który zachęci twoje dziecko do raczkowania za pomocą wspaniałej zabawy! Kiedy dziecko zaczyna raczkować? Raczkowanie to bardzo ważny element rozwojowy w życiu dziecka. Bywa, że niektóre maluchy pomijają go, przechodząc z siadu od razu do chodzenia. Są to jednak wyjątki. Większość dzieci zaczyna raczkować przeważnie około 11. miesiąca życia. Jednak zanim malec ruszy przed siebie, musi sporo ćwiczyć. Około 10. miesiąca zaczyna bujać się w przód i tył, później raczkuje "na wstecznym" (jak robi to rak) albo z opuszczoną na pięty pupą. Czasem nawet zastyga w bezruchu i nie bardzo wie, co ze sobą zrobić. Motywując dziecko do raczkowania, zadbaj o to, by otoczenie było przyjazne dla takiego szkraba. Zabezpiecz kontakty i zwróć uwagę, czy na podłodze nie leżą przedmioty, które malec mógłby nieopatrznie wziąć do buzi. Pamiętaj też, że twój mały wędrownik, w każdej chwili może Ci wejść pod nogi – również wtedy, gdy niesiesz kubek z gorącą herbatą czy talerz z zupą. Możesz też sięgnąć po odpowiednie zabawki, które wspomogą, a nawet przyspieszą etap stawiania przez malca pierwszych kroków. Jak zachęcić malucha do raczkowania? Jeżeli chcesz, aby twój szkrab szybko i z radością ruszył przed siebie, wybierz dla niego Pociąg Bebo od Fisher-Price®. To interaktywna zabawka, która pomaga między innymi w rozwoju ruchu i raczkowaniu. Podobnie, jak inne zabawki z tej serii, wykorzystuje ona technologię "Poziomy nauki", dzięki czemu treści edukacyjne można dostosować do wieku i etapu rozwoju dziecka. Po włączeniu właściwego przycisku, szkrab będzie mógł odtworzyć wesołą muzykę i usłyszeć wypowiedzi na temat alfabetu, kolorów, kształtów i nie tylko! A po naciśnięciu podświetlanego komina, włączają się światełka oraz dźwięki, które wprawiają wesoły pociąg w ruch. Gdy twój mały konduktor naciśnie komin, wówczas pociąg ruszy na przód i trudno będzie oprzeć się pokusie, by nie podążyć wraz za nim! Interaktywny Pociąg Bebo, to niezwykła zabawka, która rozwinie sprawność ruchową twojego dziecka. Widok wesołych przyjaciół na pokładzie jadącego pociągu zachęci malucha do raczkowania za nim. Dodatkowo, kręciołek z kształtami, wałeczek ABC i koraliki-klekotki zapewnią dziecku mnóstwo zręcznościowej zabawy. Twój maluch będzie mógł posadzić Bebo w fotelu maszynisty, a Bellę wraz z pieskiem w wagonie dla pasażerów i wspólnie z nimi ruszyć ku nowej przygodzie! Chcesz poznać więcej zabawek? Zajrzyj: Fisher-Price®
Najlepsze zabawki z dzieciństwa? Ponadczasowe jak ta!
Maskotki, grzechotki i układanki edukacyjne – każdy z nas miał je w dzieciństwie. Choć obecnie na rynku dostępnych jest wiele zabawek interaktywnych, to jednak klasyka wciąż cieszy się dużą popularnością. W czym tkwi sekret ponadczasowych zabawek, na których wychowaliśmy się my, a dziś służą naszym dzieciom?
Każdy z nas pamięta swe ulubione przedmioty z dzieciństwa, które rozbudzały wyobraźnię i jednocześnie zachęcały do nauki. Dziś, w erze smartfonów i tabletów warto pamiętać również o klasycznych zabawkach, takich jak pluszowy miś, grzechotka, kolorowe kubeczki, wkładane jeden w drugi, czy kultowa piramidka z kółek. Tych naprawdę mądrych i koniecznych do rozwoju zabawek, nie powinno zabraknąć w dziecięcym pokoju. Grzechotka – pierwszy gadżet malucha Grzechotka to chyba najbardziej klasyczna zabawka dla małego brzdąca. Potrafi sprawić frajdę już kilkutygodniowemu bobasowi – wystarczy bowiem pomachać mu nią przed buzią, by wzrok maluszka zaczął za nią wodzić z zaciekawieniem. Ale prawdziwa zabawa zaczyna się, gdy maluch nauczy się chwytać i potrząsać grzechotką. Dzieci rodzą się ze słuchem niemal absolutnym, dlatego warto rozwijać ich muzyczną wrażliwość za pomocą różnych dźwięków. Maluch uczy się wówczas nie tylko słuchania, ale także wydawania dźwięków i rozpoznawania różnic pomiędzy nimi. Grzechotka to niezwykły przedmiot, który rozbudza wyobraźnię muzyczną, co daje początek kreatywności i abstrakcyjnemu myśleniu. Przytulanka – daje poczucie bezpieczeństwa Zabawki, takie jak przytulanki i ulubione, pluszowe misie, potrafią przetrwać naprawdę wiele. Towarzyszą szkrabowi w codziennych wyzwaniach: jeżdżą z nim samochodem, chodzą do pana doktora, wspólnie jedzą obiadki. Maluch bawiąc się w ten sposób naśladuje dorosłych, uczy się zasad komunikacji i podziału na różne role, co pobudza jego fantazję. Dodatkowo w sytuacji, gdy rodzica nie ma w pobliżu, maskotki dają maluchowi poczucie bezpieczeństwa. Mając przy sobie ulubioną przytulankę, dziecko ma poczucie, że nie jest całkiem samo, np. podczas zasypiania lub podczas wizyty w nowym miejscu. Piramidka z kółek - hit wszechczasów Zabawki dla dzieci, takie jak kolorowa piramidka uczą przede wszystkim koordynacji ręka-oko i porządkowania wedle określonego schematu. Maluch uczy się porównywania, rozpoznawania kolorów oraz porządkowania poszczególnych elementów według wielkości. Ponadto trenuje umiejętność chwytania poprzez próbę nałożenia krążka na podstawę piramidki. Nic dziwnego, że piramidka z kółek od Fisher-Price® to niekwestionowany hit wszech czasów! Tego rodzaju układanki z dzieciństwa pamięta każdy z nas, ale warto sprawdzić ulepszoną wersję wieży. Co zostało zmienione? Przede wszystkim wszystkie elementy posiadają atesty bezpieczeństwa i są odpowiednie dla maluszków, które lubią sprawdzać jakość zabawek pierwszymi ząbkami. Poza tym podstawa się buja, dzięki czemu wieża się kiwa, pobudzając zmysły szkraba. Kółko wieńczące piramidkę ma dodatkowo wirujące koraliki widoczne z zewnątrz, które grzechoczą przy każdym ruchu. Dziecko, układając elementy od największego do najmniejszego – w zgodzie z linią kolorystyczną tęczy – uczy się porządkowania i dopasowywania kształtów. Taką piramidkę powinien mieć każdy brzdąc! Chcesz poznać więcej zabawek? Zajrzyj na: Fisher-Price®
Chcesz, by twoje dziecko było mądre i inteligentne? Dlaczego więc, zamiast pozwolić mu na letnie harce na świeżym powietrzu, prowadzisz je niemal wszędzie za rączkę i strofujesz, gdy chce zasmakować swobody?
"Uważaj, bo się przewrócisz", "nie wchodź, bo spadniesz", "nie dotykaj, bo się wybrudzisz". Jak często twoje dziecko słyszy takie zakazy? Jeśli tylko wtedy, gdy sytuacja staje się naprawdę krytyczna, to wszystko w porządku. Jeżeli jednak powtarzasz takie przestrogi na wszelki wypadek, w dodatku wiele, wiele razy dziennie, to jak najszybciej powinnaś to zmienić. Przeczytaj: Podwórkowe BHP – bezpieczeństwo na placu zabaw Bieganie a czytanie Nie dość, że uczysz w ten sposób małego człowieka, iż świat wokół niego jest niebezpieczny, zły i tylko chyha na to, by zrobić mu krzywdę, to jeszcze – zamiast rozbudzać w maluchu naturalną ciekawość i chęć poznawania – hamujesz jego rozwój. Nie tylko ruchowy, ale i intelektualny! Wspinanie się po drzewach czy drabinkach, brodzenie po kałużach, przeskakiwanie przez morskie fale, huśtanie się, pogoń za uciekającymi kolegami – czy wiesz, że wszystkie te beztroskie zabawy rozwijają umiejętność logicznego myślenia, czytania i wiele, wiele innych? I wcale nie są w tym gorsze niż zabawki edukacyjne, które kupujesz dziecku, by je stymulować. Turlanie, czyli... intelektualne zabawy Naukowcy już dawno odkryli, że ruch, zwłaszcza ten na świeżym powietrzu, pobudza komórki nerwowe do produkcji nowych połączeń między nimi. To właśnie od ich ilości zależy wydajność ludzkiego mózgu. Im jest ich więcej, tym szybciej i sprawniej zapamiętuje on informacje, segreguje je i przetwarza. Tym efektywniej pracuje. Obrazowo rzecz ujmując: dzięki licznym połączeniom między neuronami informacje docierają do mózgu tak, jakby mknęły wielopasmową autostradą. – Dziecko potrzebuje środowiska umożliwiającego ruch. Dzięki temu stymulowane będą wszystkie jego zmysły. Samo czytanie książeczek nie wystarcza! Rozwój i inteligencja dziecka w pierwszych dwóch latach życiach idzie w parze z inteligencją ruchową. To jeszcze nie jest inteligencja słowna, "myśląco-siedząca", ale tzw. sensomotoryczna, czyli rozwijająca się poprzez ruch. Turlanie, zgniatanie czy skakanie rozwija mózg malucha tak samo, jak za kilka lat będzie go rozwijało np. czytanie – wyjaśnia dr Julita Wojciechowska, psycholog z Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Kilka pierwszych lat życia to czas, kiedy w mózgu powstaje połowa najważniejszych połączeń nerwowych. Specjaliści nie mają wątpliwości, że sprzyjają temu zwłaszcza zajęcia ruchowe, które wymuszają naprzemienny ruch kończyn. Gra w piłkę, jazda na rowerze, bieganie – to cudownie proste i łatwo dostępne sposoby stymulacji małego mózgu. Sięgajmy więc po nie jak najczęściej i w dużych ilościach. A teraz, podczas wakacji, wręcz w ilościach nieograniczonych. Na spacer marsz! Tyle specjaliści. A rzeczywistość? Z sondażu opublikowanego przed kilkoma miesiącami przez brytyjski dziennik "The Guardian" wynika, że dzieci spędzają na świeżym powietrzu mniej czasu niż... więźniowie. Podczas gdy ci ostatni mają prawo do godzinnego spaceru dziennie (i skwapliwie z tego korzystają), troje na czworo dzieci mieszkających na Wyspach przebywa na dworze krócej. Mało tego – 20 proc. z nich w zasadzie nie wychodzi z domu. A co dziewiąte dziecko – choć trudno w to uwierzyć – nigdy w życiu nie było w parku, lesie czy na plaży... Mimo że w naszych polskich realiach brzmi to wciąż jeszcze niczym bajka o żelaznym wilku, to jednak powoli, bo powoli, ale zbliżamy się do tego modelu. Ze szkodą dla naszych dzieci. Najwyższy czas, by się zatrzymać, zrobić zwrot o 180 stopni i ruszyć z nimi w plener. Poznaj: 10 powodów, by iść z dzieckiem na plac zabaw Konsultacja merytoryczna dr Julita Wojciechowska Psycholożka, pracuje na Wydziale Psychologii i Kognitywistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Od pełzania do chodzenia, czyli wszystko o rozwoju ruchowym dziecka
Już nie możesz doczekać się pierwszego kroku maluszka? Zanim jednak maluch stanie na własnych nogach, czeka go szereg innych wyzwań. Sprawdź, jak przebiega rozwój ruchowy dziecka i jak go wspierać.
Najpierw nieskoordynowane ruchy, potem pierwsze próby trzymania główki, a potem? No właśnie, czy wiesz, jak przebiega rozwój ruchowy dziecka? Sprawdź, jakich osiągnięć z zakresu motoryki możesz się spodziewać w kolejnych miesiącach życia maluszka i jak motywować brzdąca do trenowania nowych umiejętności. Rozwój motoryczny miesiąc po miesiącu Noworodek wykonuje nieskoordynowane ruchy, które są wynikiem wrodzonych odruchów. Możesz zaobserwować np. tzw. odruch Moro, czyli gwałtowne wyrzucanie rączek i nóżek, które zazwyczaj jest reakcją na zmiany położenia ciała dziecka lub silne bodźce dźwiękowe, dotykowe czy wzrokowe. Maluszek ma też silni zaciśnięte piąstki, a kciuki skierowane do wewnątrz. Już 3-miesięczne niemowlę potrafi przez chwilę utrzymać główkę, leżąc na brzuszku. Chętnie korzysta więc z tej nowej umiejętności, rozglądając się wokół. W czasie kolejnych 4 miesięcy maluch będzie doskonalił tę umiejętność, a także nauczy się, jak z leżnia na brzuszku przeturlać się na plecy i odwrotnie. Między 7. a 10. miesiącem życia dziecko potrafi już samodzielnie siedzieć, do tego czasu podejmie też pierwsze próby raczkowania. A kiedy możesz spodziewać się pierwszego kroku? Tak naprawdę wtedy, gdy brzdąc będzie na to gotowy. Jedne maluchy zaczynają chodzić jeszcze zanim zdmuchną pierwszą świeczkę na torcie urodzinowym, inne – nawet pół roku później. Nie panikuj więc, jeśli pociecha koleżanki już sprawnie biega po podwórku, a twój maluszek jeszcze raczkuje. Najwyraźniej nie jest jeszcze gotowy na swój pierwszy samodzielny krok. Daj mu czas, stwórz odpowiednie warunki i wspieraj. Jak wspierać rozwój motoryczny dziecka? 1. Zadbaj o bezpieczeństwo Maluchowi łatwiej odkrywać świat, kiedy wie, że jest bezpieczny. Bądź więc przy dziecku, gdy próbuje siadać, raczkować czy wstawać. Zadbaj też o to, by podczas „wędrówek” po domu dziecku nie stało się nic złego – zabezpiecz szafki i szuflady, a także ostre wystające elementy, jak np. gałki kredensu czy rogi stołu, a z niższych półek usuń ciężkie przedmioty, które brzdąc mógłby sobie zrzucić na głowę. 2. Pozwól dziecku na samodzielność Staraj się, aby troska o bezpieczeństwo nie przerodziła się w wyręczanie dziecka we wszystkim. Jeśli zawsze będziesz podawać dziecku zabawkę, która leży nieopodal, maluch nie będzie miał motywacji, by samemu po nią sięgnąć. Nie przejmuj się, gdy twoja pociecha się przewróci – to normalne, że pierwsze próby wstawania czy chodzenia nie zawsze są udane. Ćwiczenia to jednak droga do doskonałości. 3. Bądź spokojna i cierpliwa Tak bardzo chciałabyś, aby maluch już siedział, raczkował albo chodził, że każda kolejna nieudana próba wywołuje u ciebie frustrację? Wyluzuj! Dziecko wyczuwa twoje emocje, a te negatywne mogą je tylko zniechęcić. Dlatego zamiast martwić się, że się nie udało, ciesz się, że maluch próbuje. 4. Zadbaj o wygodę Wyobraź sobie, że idziesz na wspaniałą wycieczkę, ale masz na sobie niewygodne ubranie i buty, które cię ścierają. O czym marzysz? Żeby jak najszybciej przestać się ruszać, prawda? Tak samo jest z dzieckiem. Jeśli chcesz, aby maluch chętnie trenował umiejętności motoryczne, zadbaj o to, by miał komfortowe ubranko i wygodną pieluszkę. Doskonale sprawdzą się pieluszki Dada, które oprócz bardzo chłonnego wkładu, mają także elastyczne boczki i wygodne falbanki, które nie krępują ruchów malca. 5. Pamiętaj o dopingu Nie, nie chodzi wcale o żadne specjalne odżywki dla niemowląt, tylko o twoje wsparcie. Chwal brzdąca za każdą, nawet nieudaną, próbę zdobycia nowych umiejętności ruchowych. Nagradzaj swoją pociechę oklaskami, uśmiechem i pochwałami. Nic przecież tak nie motywuje do działania jak poczucie, że najważniejsza dla nas osoba jest z nas tak bardzo dumna. Zajrzyj też na www.dada.pl
Czy spowijanie dziecka, czyli ciasne zawijanie noworodka w rożek nie zakłóca jego rozwoju? Jak długo można spowijać dziecko? Odpowiada pediatra neonatolog.
Na wizycie patronażowej położna zasugerowała, że powinnam ciasno zawijać synka w rożek, bo to pomoże mu się uspokoić. Kamilek dużo płacze, a opatulony cienkim kocykiem rzeczywiście szybciej się uspokaja. Ale czy to dobrze tak krępować ruchy dziecka? Jak długo to robić? Weronika Traska z Płocka Spowijanie to znany od dawna sposób zawijania noworodka razem z rączkami w kocyk lub rożek, który stwarza dziecku warunki zbliżone do panujących w brzuchu mamy. Noworodki nie kontrolują ruchów rąk i nóg, gdy są zmęczone intensywnie nimi poruszają, nie mając świadomości, że są częścią ich ciała. Zawinięcie sprawia, że kończyny przestają dziecku przeszkadzać, przez co staje się spokojniejsze. Spowijać można noworodka przez 1. miesiąc życia, a czasem nawet niemowlę do 3. miesiąca. Późniejsze spowijanie mogłoby ograniczać rozwój ruchowy dziecka. Warto pamiętać, że zbyt ciasne owinięcie noworodka może utrudniać oddychanie oraz że nie wszystkie dzieci lubią takie opatulanie, co zwykle sygnalizują głośnym płaczem. Zobacz, jak układać niemowlę do snu - film Konsultacja merytoryczna Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich Specjalistka neonatologii i chorób płuc, Konsultant Krajowy w dziedzinie neonatologii, ponadto konsultantka w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie oraz członkini Rady Naukowej IPCZD. Jej głównymi kierunkami zainteresowań są wczesne uszkodzenia mózgu, ich ewolucja kliniczna i wpływ na rozwój