Anna Wendzikowska była chora na COVID-19. Boleśnie odczuła, czym jest samotne macierzyństwo
Anna Wendzikowska razem ze swoimi córeczkami zachorowała na koronowirusa. Cała sytuacja była wyjątkowo ciężka dla dziennikarki. Choroba i jednoczesna opieka nad córkami były dla niej bardzo trudnym doświadczeniem.
Kilka miesięcy temu Anna Wendzikowska zdecydowała się na bardzo szczere wyznanie. Zdradziła, że chorowała na depresję. Prezenterka znów bardzo otworzyła się przed swoimi fanami, tym razem zabierając głos w kwestii samotnego macierzyństwa. Ania Wendzikowska chora na COVID-19 Anna Wendzikowska na swoim profilu na Instagramie opublikowała post, w którym opowiedziała o zakażeniu koronawirusem. Prezenterka zachorowała na COVID-19, ponieważ jedna z jej córeczek zaraziła się nim od swojego taty. „Kiedy wydawało się, że najgorsze za mną – nastał prawdziwy czas próby…” – rozpoczęła swój wpis dziennikarka. W jego dalszej części opisała swoje zmagania z COVID-19: „Kochani, uważajcie na siebie, mimo szczepienia i środków ostrożności COVID nas dopadł. Już jesteśmy zdrowe, ale ostatnie tygodnie to był dramat... Dziewczynki czuły się w miarę dobrze, gorzej było ze mną”. Aktorka w kontekście zakażenia koronawirusem odniosła się także do tego, że jako samotnej mamie było jej bardzo ciężko w tamtych chwilach. „Dodatkowo opieka nad dwójką chorych dzieci, kiedy samemu jest się chorym, to jest zadanie koszmarnie trudne. Na co dzień bywa ciężko, ale tego, co przeszłam w ostatnich tygodniach, nawet za bardzo opisać się nie da. Poczułam ciężar samotności w macierzyństwie, nie polecam…” – napisała mama Kornelki i Antosi. Prezenterka wspomniała także o neurologicznych skutkach koronowirusa, z którymi musi się mierzyć osoba po chorobie: „Dodatkowo, za mało się mówi o neurologicznych skutkach COVIDA, bezsenności, stanach lękowych i takim poczuciu, że nie jest się do końca sobą, to zdecydowanie nie jest »zwykła grypa«”. Zobacz także: Edyta Pazura pokazała, jak dzieci mogą się dogadać bez udziału rodziców Agnieszka Kaczorowska o obowiązkach domowych: często nie daje rady Agnieszka i Grzegorz Hyży zdradzili płeć i imię swojego dziecka
Czego samotna mama nie powie na głos (ale każda czasem tak myśli)
Przeczytaj, co chodzi po głowie każdej samotnej mamy, ale do czego nie chce się głośno przyznać.
Chyba każda kobieta doświadczająca samotnego macierzyństwa ma czasami którąś z tych myśli – pisze w swoim artykule Laura Lifshitz z Popsugar Moms. Rzeczywiście, takie myśli się pojawiają. Są też inne, których Lifshitz nie wymienia. Przyjrzyjmy się temu. Nie są to myśli, które samotna mama chciałaby wypowiedzieć głośno (chyba, że ktoś ją przyłapie w słabszym momencie lub wypije za dużo wina z przyjaciółkami!). Odnajdujecie się w nich? Dodałybyście coś do tej listy? Gdzie się wszyscy podziali? Ponieważ samotna matka musi wszystko robić samodzielnie, czasem przyłapuje się na myśli: "gdzie są wszyscy?". To ten moment, kiedy przydałaby się kolejna para rąk do pomocy. Kiedy zdaje sobie sprawę, że "wszyscy" to w tym przypadku ona, sięga po telefon i dzwoni do przyjaciółki albo po prostu przyznaje sama przed sobą, że jest świetna: daje radę, jest zorganizowana i godna podziwu. Poproszę o bilet do raju! Kiedy wszystkiego jest za dużo – rachunków do zapłacenia, dat do zapamiętania, lekarzy do odwiedzenia i ubrań do wyprania – samotnej mamie zdarza się usiąść i pomyśleć, że oddałaby wiele za bilet na samolot. Gdzieś gdzie jest ciepło, morze szumi zachęcająco, a piasek grzeje w stopy. Dziecię radośnie buduje zamki z piasku, a ona na leżaku sączy drinka z parasolką. Wystarczyłby chociaż jeden taki dzień! Świetnie sobie radzę! Kiedy przychodzi wieczór, dziecko utulone kołderką spokojnie oddycha, samotna mama siada na kanapie i myśli: "naprawdę dobrze sobie radzę. Nie zapomniałam o składce na wycieczkę z przedszkola, upolowałam super buty na wyprzedaży i zaoszczędziłam dzięki temu pieniądze na rachunek za prąd. Wszędzie dziś zdążyliśmy i nawet udało się zagrać w planszówkę. Jestem silną babką". Kompletnie nie daję rady Takie myśli też przychodzą. Dziecko marudziło przy kąpieli, walka, żeby położyło się spać trwała godzinę, w zlewie sterta garów do umycia, pranie nadal czeka na rozwieszenie, a tu jeszcze zaległe zlecenie do zrobienia na rano. Tak, te dni też się zdarzają, a wtedy samotna mama myśli zrezygnowana, że nie daje już rady. Nie ma już siły. Aż do rana, wtedy znowu ją znajdzie. Przestańcie mnie oceniać To frustrujące, że matki są ciągle oceniane. Jeszcze gorzej wygląda to w przypadku samotnych mam: te pytania zadawane mniej lub bardziej wprost: a gdzie tata dziecka? Co zrobiła, że jest sama? Czemu daje dziecku słodycze? Tego naprawdę można mieć dość. Przestańcie mnie żałować Samotna nie znaczy nieszczęśliwa. Samodzielne mamy mają dość współczucia: "Przestańcie się litować, nie współczujcie mi, radzę sobie świetnie, mam cudowne dziecko i jesteśmy wspaniałą rodziną!" Dziękuję! Kiedy ktoś pomaga jej bezinteresownie, niepytany zaproponuje pomoc, zaopiekowanie się przez chwilę dzieckiem, podaruje nowy krem lub przyniesie truskawki – samotna mama czuje ogromną wdzięczność. Życzliwe gesty mocno wzruszają, kiedy się ich nie spodziewamy. Smutno mi Bywają wieczory, kiedy nie jest dobrze. Poczucie samotności atakuje znienacka: miło byłoby mieć komu opowiedzieć o nowym sukcesie dziecka, miłej rozmowie z koleżanką, zjeść lody z miseczki i razem pozachwycać się ich smakiem. Trudne bywają też dni, kiedy wszyscy wokół planują długie weekendowe wypady za miasto, wakacyjne wyjazdy i rodzinne uroczystości. Uwielbiam to! Satysfakcję przynosi samotnej mamie moment, kiedy trzeba podjąć decyzję i może zrobić to sama bez konieczności roztrząsania problemu z kimś innym, szukania kompromisu, bez długich negocjacji, kłótni i utyskiwań. Nie musi ustępować. Może robić to, co sama uznaje za najsłuszniejsze dla siebie i swojego dziecka. To jak bycie szefową. Dobrze jest! Zobacz też: 7 rzeczy, których samotna mama nie chce od ciebie usłyszeć Jak samotne mamy ułatwiają sobie życie: 6 sprawdzonych rad Gdy wychowujesz dziecko bez ojca
9 znaków, że świetnie sobie radzisz jako samotna mama
Wychowujesz dziecko samotnie i czasem bywa ci ciężko, a innym razem myślisz, że całkiem nieźle dajesz sobie radę. To naturalne. Oto 9 oznak, że naprawdę masz powody do dumy!
Mamy to do siebie, że ciągle kwestionujemy to, czy jesteśmy dobrymi matkami. Nieważne, czy wychowujemy dzieci z ich ojcem, z całą rodziną, z całą wioską, czy samodzielnie – oczywiście wiemy już, że idealnych rodziców nie ma (i dobrze!) i że wystarczy być wystarczająco dobrymi matkami, ale i tak w tyle głowy kołacze pytanie: czy na pewno jestem dobrą mamą? W przypadku samotnej mamy jest jeszcze trudniej, bo rzeczy, które ciągle słyszy od "życzliwych", nie ułatwiają życia. Ale nie martw się, jesteś świetną mamą, jeśli: 1. Jesteś pewna swojej drogi I to nie znaczy, że musisz być absolutnie przekonana, że każdy twój wybór jako matki jest właściwy. Wystarczy, że wiesz, że twoje decyzje dotyczące dziecka są przemyślane i podejmujesz je z myślą o jego dobru. Wątpliwości są częścią naszego życia, dlaczego miałoby być inaczej w przypadku macierzyństwa? 2. Nie patrzysz na siebie oczami innych ludzi Przyznajmy sobie szczerze: nieprzejmowanie się opiniami innych ludzi jest bardzo trudne i nie mam pewności, czy komukolwiek udaje się to w 100 proc. A jednak, jeśli przynajmniej starasz się nie brać sobie do serca tego, co mówią inni, możesz sobie pogratulować sukcesu. 3. Troszczysz się o siebie bez poczucia winy Znasz to powiedzenie: szczęśliwa mama to szczęśliwe dziecko. I co z tego, skoro dni nie są z gumy i ciągle brakuje na wszystko czasu? Jest tyle ważniejszych rzeczy do zrobienia, niż wyrwanie chwili tylko na własne przyjemności. Czy jeśli poprosisz kogoś, żeby od czasu do czasu zaopiekował się twoim dzieckiem, kiedy ty idziesz do fryzjera, kosmetyczki lub umawiasz się na wino z przyjaciółką, to czujesz się winna? Nie? To świetnie, bo nie powinnaś! Tak trzymaj! 4. Ogarniasz Pamiętanie o wszystkim, kiedy pracujesz i wychowujesz dzieci nie jest łatwe: te wszystkie rachunki do zapłacenia, składki szkolne i przedszkolne, zebrania, wizyty u lekarza, rozliczenia podatków, bilanse 2-latka... Bez kalendarza ani rusz! To jest trudne dla każdego, a ty na dodatek nie możesz części rzeczy do zapamiętania zrzucić na partnera. A mimo to: ogarniasz. Nawet, jeśli czasem o czymś zapomnisz, świat trwa nadal, a wy w nim. Brawo! 5. Masz określone priorytety Kiedy wychowujesz dziecko samodzielnie, wiesz, że musisz jasno określić, które rzeczy są ważne, a które mniej. I nie przejmować się za bardzo tymi, które mogą poczekać lub które można całkiem odpuścić. Taka postawa jest zresztą zbawienna dla każdej mamy, bez względu na to, czy wychowuje dziecko z ich tatą, czy samotnie. 6. Jesteś asertywna Któregoś dnia przestałaś w ciszy przyjmować krytykę obcych pań na spacerze ("To dziecko powinno mieć czapeczkę!")? Powiedziałaś cioci, że ma przestać powtarzać, że twojemu dziecku dzieje się krzywda, bo wychowuje się bez taty? Tupnęłaś nogą, gdy koleżanka po raz kolejny stwierdziła, że ty jesteś taka biedna, bo nie masz męża? Brawo ty! Musimy pamiętać, że takie negatywne komentarze i zachowania innych ludzi wpływają na naszą samoocenę i na to, czy jesteśmy szczęśliwe. Nie dajmy się. Brońmy siebie, swojego dziecka i naszego życia. 7. Czujesz się dobrze ze swoim dzieckiem Nie boisz się wyjechać na wakacje sama z dzieckiem (lub dziećmi!), a twoja koleżanka, mężatka, narzeka, że nie może pojechać pociągiem odwiedzić krewnych, bo sama nie dałaby sobie rady z córeczką. Brzmi znajomo? Oczywiście. Ty nie masz wyjścia, ale wiesz też, że to żaden koniec świata i że to wcale nie jest trudne. Wręcz przeciwnie: można nadal świetnie się bawić i cieszyć urlopem. Życie wymaga od ciebie siły, a ty ją masz, dlatego dziwisz się, kiedy ktoś mówi, że wizyta z dzieckiem u pediatry, bez partnera u boku, przekracza ich możliwości. A niby dlaczego? 8. Jesteś dla siebie dobra Nie umniejszasz swoich zasług, nie krytykujesz się ciągle, potrafisz powiedzieć wprost, że coś ci się udało. Twoje dziecko. Ciasto marchewkowe, które wczoraj upiekłaś. Spodnie, które upolowałaś w super cenie. A kiedy jest ci źle, nie ukrywasz tego. Nie robisz z siebie ofiary, ale nie boisz się powiedzieć bliskim, że są dni, kiedy jest ci ciężko. Prosisz o pomoc, kiedy jej potrzebujesz. Wiesz, że ludzie nie są superbohaterami i nie widzisz powodu, dla którego miałabyś udawać, że jest inaczej. 9. Twoje dziecko jest radosne Kiedy patrzysz na swoje dziecko, widzisz, że jest szczęśliwe. Potrafi biegać z kolegami, układać wieże z klocków, a jego twarz rozjaśnia uśmiech, kiedy tylko cię zobaczy. Ma tyle energii, pomysłów i naiwności! "Biedne dziecko"? Coś podobnego! Wiesz, że wszystko jest w porządku, bo widzisz, że twoje dziecko ma do ciebie zaufanie. Czy jest coś ważniejszego? Zobacz też: 10 powodów, dlaczego bycie mamą jest super! Jak samotne mamy ułatwiają sobie życie? 6 sprawdzonych rad Jak być wspaniałą przyjaciółką dla znajomej samotnej mamy?
7 rzeczy, których samotna mama nie chce od ciebie usłyszeć
Samotna matka z pewnością usłyszy któreś z tych zdań przynajmniej raz. A szkoda. Przeczytaj, co na pewno nie podniesie jej na duchu.
Ratunku! Dlaczego my zawsze czujemy się zobowiązani do wygłaszania swoich opinii i to nieproszeni? Jesteśmy narodem ekspertów, wiemy wszystko na każdy temat: od tego, jak najlepiej trenować polską reprezentację w piłce nożnej, co zrobić, żeby nasi skoczkowie narciarscy zawsze stawali na podium, poprzez tematy z zakresu opieki i wychowywania - jak żywić i ubrać dziecko, jak go nie rozpuścić (Klapsy! Dyscyplina! Do kąta!), po rady, jak dbać o męża i jak rządzić krajem. Wszyscy wiemy wszystko i nie wahamy się się tej wiedzy użyć, żeby uświadamiać innych! Przyznajmy sobie zresztą szczerze, nikt nie ma większej racji niż my i nikt nie ma nic ciekawszego do powiedzenia niż my sami. Dobrze, koniec ironizowania, ale myślę, że każda matka miała momenty, kiedy ulewało jej się od tych "eksperckich" komentarzy. A teraz wyobraźcie sobie, z czym muszą zmierzyć się samotne matki! Jakby samo rodzicielstwo nie było trudne, prawda? Otóż samotne macierzyństwo jest jeszcze trudniejsze i to bez względu na to, czy mówimy o matkach po rozwodzie, wdowach, itd. Nie jest też aż tak ważne, czy ojciec jest zaangażowany czy nie – sam fakt mieszkania tylko z dzieckiem i samodzielnego codziennego ogarniania rodzicielskiej rzeczywistości jest trudny. W portalu PopSugar ukazało się ciekawe zestawienie rzeczy, których żaden empatyczny człowiek nigdy nie powinien powiedzieć mamie-singielce. Oto perełki, które samotnym mamom zdarza się często usłyszeć – i chociaż często wypowiadamy takie zdania z troski i chęci udzielenia wsparcia, ich oddziaływanie ma efekt odwrotny do zamierzonego: Jaka szkoda, że twoje dziecko nie ma pozytywnego męskiego wzorca w domu Straszne, prawda? Równie dobrze można wbić tej matce sztylet prosto w serce. Dwoi się i troi, żeby zapewnić dziecku jak najlepsze życie i żeby jak najmniej ucierpiało na tym, że nie dorasta w pełnej rodzinie, a tu bach! Mistrz empatii wyskakuje z klasyką gatunku. Pamiętajmy też, że dziecko ma wujków, dziadków, nauczycieli i nie wychowuje się w świecie rodem z "Seksmisji". A bardzo często ma też kochającego i oddanego ojca, tyle tylko, że z nim nie mieszka na co dzień. Dzieci potrzebują obojga rodziców Pewnie. A w idealnym świecie nawet wszystkie mają dwoje kochających się i szanujących rodziców. W tym prawdziwym świecie jednak trafiają się różne rozdania. Są nieszczęśliwe małżeństwa, jest przemoc domowa, są porzucenia, jest brak miłości, także tej rodzicielskiej. Są dzieci wychowujące się tylko z mamami, i te, które mieszkają z tatą. Są dzieci wychowywane przez dziadków. A tak przy okazji, powiedzielibyśmy to samotnej matce, której partner zmarł? Wiem, jak to jest. Mój facet jest ciągle w pracy Przykro mi to mówić, ale to nie jest to samo. Czasem wraca z tej pracy, prawda? Jesteście dla siebie życzliwi, masz z kim podzielić się nowymi sukcesami dziecka, troskami też. Macie ten sam adres zamieszkania. Samotna mama, jak sama nazwa wskazuje, jest sama: ona i dziecko lub dzieci. Może mieć pomoc, ale większość odpowiedzialności spoczywa na niej. I nie ma obok niej ojca dziecka, z którym może pogadać wieczorem lub wyjechać na rodzinne wakacje. Próbowaliście ratować małżeństwo? To oczywiście zdanie do rozwódki. Wiedzą powszechną jest przecież, że ludzie podejmują decyzję o rozwodzie po błahej sprzeczce, między jednym a drugim łykiem kawy, prawda? Lepiej nie zadawać takich pytań, zwłaszcza, jeśli nie znamy historii. Mogą tylko zirytować, rozdrapać zabliźniające się rany, przygnębić. Ale ci fajnie, że ci tu żaden chłop nie marudzi! A zamieniłybyśmy się z nią? Jako kobiety lubimy sobie ponarzekać na naszych facetów: a to, że mało domyślni, a to, że bałaganiarze, a to, że nigdy nie mogą niczego znaleźć. A w ogóle bez nich to byłoby dopiero łatwe życie! Rzucamy więc zdaniem typu "przynajmniej nie musisz się użerać z facetem/matkować mężowi", myśląc, że dodajemy otuchy samotnej mamie. Hmm, nie tędy droga. Nie wspominając już o tym, że wiele rozwiedzionych rodziców nie ma najlepszych relacji z byłymi partnerami... Zazdroszczę ci, że możesz odpocząć od dzieci Dla postronnych wygląda to tak, że samotna rozwiedziona matka ma co drugi weekend wolny i może oddawać się swoim przyjemnościom, tymczasem my, mamy mieszkające z ojcami naszych dzieci, od porodu nie miałyśmy okazji wyjść gdzieś same. Rzeczywistość jednak często wygląda tak, że samotne mamy martwią się o swoje dzieci, o to, jak czują się ciągle przewożone od domu do domu, z wyznaczonymi w kalendarzach datami odwiedzin u taty, z obowiązkowym miesiącem wakacji u niego, a miesiącem u niej. Na dodatek nastoletnie dzieci buntują się, że nie mogą planować czasu ze znajomymi, bo muszą go podporządkowywać ustaleniom sądu, a poczucie winy u rodziców tylko wzrasta. Nie boisz się, że nie będą umiały stworzyć funkcjonalnego związku? Ależ oczywiście, że samotne mamy bardzo się tego boją! Po co więc podsycać ich lęk? Prawdopodobieństwo rozwodu w przypadku dorosłych, których rodzice byli rozwiedzeni wzrasta dwukrotnie. Trzykrotnie, jeśli oboje małżonków pochodzi z niepełnej rodziny. To niezbyt podnosząca na duchu perspektywa, prawda? Nie dobijajmy, kiedy chcemy wspierać. To proste, wystarczy odrobina empatii. Zobacz też: Jak samotne mamy ułatwiają sobie życie? 6 sprawdzonych rad Nowe życie po rozwodzie Jestem mamy i taty. Nawet po rozwodzie!
„Nie poluję na męża!” - samotne mamy obalają mity na swój temat
Pora raz na zawsze rozprawić się z mitami o samotnym macierzyństwie. Przeczytaj dlaczego – zdaniem samotnych mam - nie warto im wierzyć.
Samotne macierzyństwo sprzyja powstawaniu stereotypów. Każdy z nas je słyszał, a większość przynajmniej raz w życiu wyraziła opartą na nich opinię. Tymczasem obiegowe opinie na temat samotnego rodzicielstwa najczęściej nie są prawdziwe, za to są bez wątpienia krzywdzące. Pora obalić najpopularniejsze mity: matki wychowujące samodzielnie dzieci uchylają dla nas rąbka tajemnicy i tłumaczą, dlaczego większość rzeczy, które myślimy o samotnym macierzyństwie to... bzdura. Mit nr 1: Samotne matki to nisza Nic bardziej mylnego! Z danych GUS-u z 2014 roku wynika, że w rodzinach z jednym rodzicem wychowuje się 22 proc. polskich dzieci poniżej 17 roku życia. Opiekę nad nimi sprawują najczęściej samotne matki – 20 proc. dzieci mieszka właśnie z kobietami, a niespełna 2 proc. z ojcami. Wiemy też, że kobiety wychowujące samodzielnie dzieci w miastach najczęściej nie ukończyły 50 lat – odwrotnie niż na wsiach, gdzie 53 proc. samotnych mam ma ponad 50 lat. Mit nr 2: Samotne mamy szukają tatusia Samotne matki to najczęściej kobiety z historią nieudanych związków, nie spieszy im się do powtórki. Najczęściej podkreślają, że wolą wychowywać dziecko samodzielnie, niż zaryzykować kolejny nieudany związek. Zazwyczaj są ostrożne i nieufne: - Wolę być sama z Kubą – mówi Kasia, rozwódka. - Nie chcę walki i kłótni, mam dość zaspokajania potrzeb dorosłych facetów. Wolę stworzyć synowi szczęśliwy dom. Oparty na szacunku. Samotne matki nie polują na facetów i nie próbują ich usidlić. Niektórym brakuje towarzysza dla siebie, kogoś dorosłego, z kim mogłyby dzielić się radościami i smutkami, chcą kogoś poznać, ale nie szukają mężczyzny po to, by był ojcem dla ich dziecka. Zwłaszcza, że dziecko często ma ojca, który jest wciąż obecny w jego życiu. Co więcej – wbrew krzywdzącym opiniom – samotne mamy bardzo wysoko stawiają poprzeczkę dla swoich potencjalnych partnerów: taki mężczyzna będzie częścią życia ich dzieci, musi być naprawdę tego warty. Mit nr 3: Ja bym nie dala rady być samotną mamą! Agnieszka, samotna od samego początku macierzyństwa (mąż odszedł, kiedy była w ciąży) irytuje się, kiedy słyszy takie zdania padające z ust innych kobiet. A – jak przyznaje – słyszy je bardzo często. - Każda matka dałaby radę i zrobiłaby to dla swojego dziecka – przekonuje. - Nie ma wyjścia. Po prostu idziesz do przodu. To życie. Fakt bycia samotną mamą nie zmienia faktu, że kobieta chce stworzyć szczęśliwą rodzinę – nawet jeśli w jej przypadku rodzina to ona i dziecko/dzieci. Stara się tak samo bardzo, a częściej jeszcze bardziej. Mit nr 4: Wiem, jak to jest, bo mój mąż dużo pracuje Takie zdanie z ust kobiety, która formalnie nie jest samotna potrafi bardzo zirytować. Kasia tłumaczy dlaczego: - Nie, nie wiesz, jak to jest. Nie masz o tym pojęcia! Nie musisz polegać tylko na sobie w najważniejszych kwestiach. Przestań tak mówić, to mnie obraża – kończy ze złością. Mama prawdziwie samotna, taka, która nie ma pomocy od partnera lub byłego partnera, może liczyć tylko na pomoc przyjaciół i rodziny, a zdarza się przecież, że nie ma mieszkających w pobliżu krewnych, a znajomi odsunęli się od niej, kiedy została sama i przestała mieć dla nich czas na każde zawołanie. Dla niej nagła choroba dziecka, wyższy niż zwykle rachunek za gaz czy nagły wieczorny smutek to problemy, z którymi musi zmierzyć się sama. Mit nr 5: Samotna mama = nieszczęśliwa kobieta To kolejny stereotyp na temat samotnych matek. Wyjaśnialiśmy już, że wiele z nich jest szczęśliwszych po zakończeniu nieudanych związków. Samotna mama woli wychowywać dziecko samotnie niż z partnerem, który był nieodpowiedzialny lub okrutny. - Samotna mama też może być spokojna i spełniona – przekonuje Agnieszka. - Mam w internecie grupę wsparcia na forum dla innych samotnych mam i naprawdę nie ma tam samych cierpiętnic. Jasne, niektóre z nas tęsknią za miłością, niektórym jest trudniej niż innym, każda z nas miewa gorsze dni, ale też najnormalniej w świecie cieszymy się z fajnych rzeczy, które spotykają nas lub nasze dzieci. Agnieszka twierdzi, że samotne matki bardzo stawiają na rozwój osobisty: - Dokształcamy się, czytamy ważne książki i bierzemy udział w warsztatach, bo wiemy, że musimy się starać bardziej, żeby być naprawdę mądrymi i dobrymi rodzicami dla naszych dzieci – tłumaczy. Mit nr 6: Dzieci z niepełnych rodzin na pewno wyrosną na skrzywionych dorosłych Ta opinia jest szczególnie bolesna dla każdej samotnej matki. Każda kobieta, która musi samodzielnie wychowywać dziecko martwi się, czy dziecku nie brakuje drugiego rodzica, czy ona wystarczy, żeby jej dziecko wyrosło na szczęśliwego człowieka, który będzie umiał budować dobre relacje z innymi ludźmi. Dla osób wygłaszających takie opinie Agnieszka ma jedną odpowiedź: - Serio? Dajcie spokój! Moje dziecko będzie mniej skrzywione wychowując się tylko ze mną, niż gdyby miało mieszkać z ojcem pijakiem albo facetem, który nie szanuje jego mamy – mówi. Dorastając w bezpiecznym, pełnym miłości i opartym na szacunku środowisku, dziecko ma większe szanse wyrosnąć na szczęśliwego i niezaburzonego człowieka, niż gdyby miało mieszkać z dwojgiem nieszczęśliwych rodziców – uważa Kasia. - Czy bywa ciężko? Tak. Czy chciałybyśmy, żeby ktoś nas czasami odciążył? Tak. Ale są dużo gorsze rzeczy niż samotne rodzicielstwo. Dużo gorsze rzeczy niż życie z kimś, kogo kocha się najbardziej na świecie. I to ze wzajemnością – czyli tak, jak to wygląda w naszych domach – mówi Agnieszka. Przeczytaj też: Gwiazdy nie wstydzą się samotnego macierzyństwa Gdy mama i tata się rozstają Jestem mamy i taty. Nawet po rozwodzie!
Nie wiem, do jakiego organu powinnam zaapelować, by niektóre osoby wykazały się empatią. Do serca? Do rozumu? Samotne matki są obrażane tylko dlatego, że zostały wyeliminowane z programu Rodzina 500 plus. Jako kobieta staję w ich obronie.
Przecierałam oczy ze zdumienia,, gdy przeczytałam wypowiedź Beaty Mazurek, rzeczniczki klubu parlamentarnego PiS, która kilka dni temu zachęcała samotne matki z jednym dzieckiem, by ustabilizowały swoją sytuację rodzinną i by miały więcej dzieci, co pozwoli im "załapać" się świadczenie, czyli na program Rodzina 500 plus. W ten sposób odpowiedziała na pytanie, co ma zrobić taka kobieta, które nie spełniają kryteriów dochodowych (tzn. jeśli dochód na osobę przekroczy 800 zł). Mogę sobie wyobrazić, jakie poruszenie wywołały te słowa wśród samotnych matek. Wprawdzie Mazurek przyznała, że jej wypowiedź była niefortunna, to od polityczki wymagam jednak rozwagi i empatii (jeśli przyjmie się za prawdziwe założenie, że politycy są dla obywateli i występują w ich imieniu). Nie dziwię się więc reakcji jednej z wykluczonych, pod apelem której popisuję się obiema rękami. Głos samotnej matki Znacie Katarzynę Enemuo? Miałam szczęście być na jej warsztatach z pieśni ukraińskich. Jest artystką, antropolożką kultury, współzałożycielka Kapeli Jazgodki – jedynej polskiej kapeli programowo grającej w kuchni. Ma dwójkę dzieci, które wychowuje samodzielnie. Dlaczego o niej piszę w kontekście programu "Rodzina 500 plus"? Otóż Katarzyna Enemuo umieściła petycję na stronie Avaaz.org, w której domaga się od Beaty Mazurek, szefowej sejmowej komisji polityki społecznej i rodziny, by ustąpiła ze stanowiska w Sejmie i by publicznie przeprosiła. Oto, co zawarła w swojej petycji: Szanowna Pani! W odniesieniu do Pani wypowiedzi w sprawie dodatku 500+ dla samotnych matek (cytuję: „Zachęcała ją będę do tego, żeby spróbowała ustabilizować swoją sytuację rodzinną i mieć więcej dzieci, tak aby móc na to świadczenie się załapać.”) wyrażam swoje najgłębsze oburzenie. Nie wypowiadam się na temat Programu Rodzina 500+ – odnoszę się WYŁĄCZNIE do Pani wypowiedzi. Pani wypowiedź jest niedopuszczalna i oburzająca z kilku względów. Po pierwsze odnosi się Pani do prywatnych spraw ludzi – które nie są i nie mogą być domeną urzędów. Po drugie przeczy Pani samej idei pomocy – która powinna być kierowana do osób naprawdę potrzebujących – a w Pani ujęciu staje się polem manipulacji. Po trzecie sugeruje Pani, że sytuacja rodzinna osób samotnie wychowujących dzieci jest z natury rzeczy niestabilna – czyli że są oni jakimś innym, gorszym rodzajem rodziców lub rodzin. I powinni „coś” ze sobą zrobić, to może rząd i im coś „odpali” (przypominam jednocześnie, że rząd pieniędzy nie posiada, że to wszystko są pieniądze nasze, obywateli, a także, że rodzice samotnie wychowujący dzieci na równi z innymi, lub nawet więcej niż inni, pracują - i płacą podatki). Sugeruje Pani również, że osoba samotnie wychowująca jedno dziecko jest obywatelem drugiej kategorii. Po czwarte sugeruje Pani, że jedyną właściwą rzeczą, którą może zrobić kobieta samotnie wychowująca dziecko, to poszukać sobie męża (najlepiej – jak wynika z Pani wypowiedzi – nieroba, żeby nie podwyższył zbytnio dochodów rodziny) oraz urodzić więcej dzieci. To jest, proszę Pani, rażący seksizm i anachronizm. Tym bardziej dotkliwy, że wyartykułowany przez kobietę, w dodatku kobietę, której praca jest opłacana między innymi moich podatków. W końcu - last but not least – nakłania Pani do myślenia patologicznego, do szukania sposobów na „załapywanie się” na urzędowe wsparcie, a także do myślenia o związku z drugim człowiekiem w kategoriach korzyści finansowych. Częścią ceremonii ślubnej są słowa wygłaszane przez urzędnika z Urzędu Stanu Cywilnego o tym, że małżeństwo to związek dwojga ludzi oparty na wzajemnym szacunku i miłości. Pani słowa zaś każą nam myśleć o związku jako o sposobie na zdobycie pomocy socjalnej. Pani słowa nie są zatem niezręcznością (jak tłumaczyła Pani na konferencji prasowej). Nie jest też prawdą, że w chwili obecnej ważniejsze jest wprowadzenie programu 500+ niż Pani słowa. Nie przypisuję Pani złych intencji, ale ciasnotę umysłową, niekompetencję i oburzające zacofanie. Dobrze życzyć może Pani komu chce, ale jako reprezentantka rządu nie ma Pani prawa nikomu mówić co będzie dla niego dobre. Nie ma Pani prawa manipulować. Nie ma Pani prawa sugerować, że postępki wątpliwe moralnie mogą komukolwiek przynieść korzyść. Nawet przeprosiny Pani nie były de facto przeprosinami, ale atakiem na posłów PO, w którym my – obywatelki – znów, w sposób obraźliwy i protekcjonalny zostałyśmy wyrzucone na margines „spraw ważniejszych”... Abstrahując od Programu Rodzina 500+, co do którego mam poważne zastrzeżenia, czuję się osobiście obrażona i poniżona Pani wypowiedzią – jako kobieta, matka, obywatelka, kobieta pracująca i człowiek po prostu. Funkcją rzecznika jest usprawnianie i łagodzenie komunikacji między urzędem a społeczeństwem. Pani działania powodują coś odwrotnego – ale być może taka jest linia partii, do której Pani należy. Natomiast szefowa Sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny nie może w sposób pogardliwy, seksistowski, uwłaczający godności i protekcjonalny wypowiadać się o tychże rodzinach i członkiniach społeczeństwa. Nie może też sobie pozwolić na "niefortunne sformułowania". W związku z tym domagam się, aby z powodu swojej rażącej niekompetencji natychmiast ustąpiła Pani ze stanowiska szefowej Sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, opłacanego z pieniędzy podatników i podatniczek. Domagam się również przeprosin publicznych, skierowanych do osób, które Pani obraziła. Niniejszy list upubliczniam tak, by mogli się pod nim podpisać inni. Kieruję go również do Pani biura pocztą tradycyjną i oczekuję pisemnej odpowiedzi. Petycję Katarzyny Enemuo można podpisać na stronie Avaaz.org.
Znane mamy nie wstydzą się samotnego macierzyństwa
Dziecko, mama i tata. To układ idealny, ale często nierealny, bo nie ma tego trzeciego elementu. Ale samodzielne mamy nie muszą być samotne. Mamy na to dużo (żywych) dowodów. Przekonaj się sama!
Porzucona, nieszczęśliwa, potrzebująca współczucia – taki stereotyp samotnej matki funkcjonował bardzo długo. Dziś to się zmienia. W dużej mierze za sprawą gwiazd, takich jak Aneta Zając, Martyna Wojciechowska, Alicja Bachelda-Curuś, Charlize Theron, Sandra Bullock. One pokazują, że choć wychowują dzieci w pojedynkę, robią karierę, to są spełnione i żyją pełnią życia. Przykładów takich kobiet nie trzeba zresztą szukać wśród gwiazd, wystarczy się rozejrzeć wokół siebie. Zobacz koniecznie: znane mamy, które wychowują dzieci bez ojca 1+1 to też rodzina Według badań z roku na rok samotnych mam jest coraz więcej i już co czwarte dziecko wychowuje się w niepełnej rodzinie. Powód? Ludzie częściej się rozwodzą, rzadziej niż dawniej pobierają się ze względu na ciążę. Gdy dochodzi do rozstania, to w 90 procentach przypadków dziecko trafia pod opiekę matki. Jak pomimo samotności cieszyć się życiem i wychować syna lub córkę na szczęśliwego człowieka? Rozstanie zawsze na początku jest szokiem. Zwłaszcza że dla większości z nas „rodzinne szczęście” to kobieta, mężczyzna plus dziecko albo dzieci. Tego uczono nas od dzieciństwa. „Najważniejszy jest dom”, „Problemów między rodzicami nie wynosi się na zewnątrz”. Nasze matki i babcie robiły wszystko, żeby nie dopuścić do rozpadu rodziny. Pod dywan zamiatały więc nawet najtrudniejsze problemy. I choć czasy się zmieniły i współczesne kobiety nie chcą żyć tak jak ich matki czy babki, to często i tak muszą mierzyć się z pytaniami: „Czy zrobiłaś naprawdę wszystko, by ratować związek?”, „Jak to dziecko będzie wychowywane bez ojca?”. Odpowiedź jest prosta: uda się. Aby jednak tak się stało, trzeba spełnić kilka warunków. Nie mów źle o ojcu Wbrew pozorom wytłumaczenie dziecku, dlaczego rodzice się rozstają, wcale nie jest najtrudniejsze. Wyzwaniem jest takie ułożenie sobie relacji z byłym partnerem, aby dziecko nie stało się ofiarą wojny między mamą a tatą. Żeby tego uniknąć, nie wolno ograniczać mu kontaktów z ojcem, manipulować nim, przeciągać na swoją stronę. Psychologowie mówią: jednym z najważniejszych czynników wpływających na rozwój dziecka jest pozytywny obraz każdego z rodziców. „Jestem mamy i taty”– to nazwa akcji organizowanej przez Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka. Jej celem jest uświadamianie rodzicom, że tocząc wojnę, krzywdzą swoją pociechę. Przeczytaj koniecznie: Jestem mamy i taty. Nawet po rozwodzie. Nie kłam, ale nie opowiadaj szczegółów Samotne mamy często pytają: „Dlaczego mam oszukiwać dziecko, że jego tata jest fajny?”. Nie chodzi o to, by oszukiwać, ale żeby nie mówić prawdy, która dla dziecka jest za trudna do przyjęcia. Jeśli nawet twój były partner nie sprawdził się jako ojciec, to postaraj się go nie oceniać. Rób wszystko, żeby twoje dziecko czuło się ważne. Chroń je, dopóki można. Oczywiście nie kłamstwami w stylu „Tata jest chory”, ale czym innym jest powiedzenie: „On jest niepoważny, zapomniał o tobie”, a czym innym: „Jest mi przykro. Nie wiem, dlaczego tata nie zadzwonił. Może ma teraz trudniejszy czas? Ale na pewno nie chodzi o ciebie”. Pozytywny obraz ojca jest ważny dla prawidłowego rozwoju. Dlatego mów o tym, jak się poznaliście z tatą, jaki on był, jak się cieszył na pojawienie się dziecka – próbuj wyciągnąć same pozytywne rzeczy, nawet jeśli jest ich mało. Zobacz poruszający film: Co czują dzieci, gdy rodzice wciągają je w kłótnie [CMS_PAGE_BREAK] Liczy się dobry wzór Twoje dziecko, gdy dorośnie, dokładnie i obiektywnie zobaczy swoją relację z ojcem. Ale po pierwsze będzie już gotowe i dojrzałe, żeby przyjąć nawet najtrudniejszą prawdę. A po drugie: to ono zdecyduje, jak mają wyglądać jego kontakty z ojcem. Jeśli twój były partner nie interesuje się waszym dzieckiem, to powinnaś postarać się zrobić jeszcze jedno – zadbać o to, by ono miało stały kontakt z mężczyzną, który będzie wzorem, autorytetem. To może być dziadek, wujek, trener czy nauczyciel. Syn Doroty Stalińskiej Paweł powtarzał, że dla niego takim męskim wzorem był przyjaciel matki, a jego ojciec chrzestny Michał Bajor. To on zaraził Pawła muzyczną pasją. Stała obecność mężczyzny w życiu dziecka ma jeszcze jeden walor – sprawi, że ono nie będzie dorastało tylko pod twoimi opiekuńczymi skrzydłami. Kobieta uczy kochać, mężczyzna pokazuje świat, uczy, czym jest męskość. Ważne, by dziecko miało ten męski obraz świata, choć niekoniecznie dzięki ojcu. Dzień taty bez taty Jeśli twoje dziecko w ogóle nie utrzymuje kontaktów z tatą, na pewno będzie miało wiele momentów, kiedy boleśnie to odczuje, np. Dzień Ojca w przedszkolu czy szkole, początki i zakończenia roku. Dorota Stalińska wspominała w jednym z wywiadów uroczystości z okazji Dnia Ojca w przedszkolu sióstr urszulanek, do którego chodził jej syn. Podczas tej imprezy ksiądz mówił, że bez ojca trudno jest wychować dziecko na przyzwoitego człowieka, a potem dzieci śpiewały piosenkę, która brzmiała mniej więcej tak: „Tatusiu, dobrze, że jesteś z nami. Bez ciebie sobie rady nie damy”. Oczywiście w tym przypadku zabrakło wyczucia ze strony personelu przedszkola, ale takie sytuacje same w sobie są trudne dla dziecka, które nie ma kontaktu z tatą. Dlatego postaraj się, żeby na takie uroczystości przychodziły z tobą inne bliskie dziecku osoby. Nie jesteś supermenką Samotne matki często twierdzą, że doskonale sobie radzą. Że rozstanie z partnerem niczego nie zmieniło. A tak naprawdę potrzebują ogromnego wsparcia. Bo muszą łączyć wiele ról. Warto się przed sobą i przed bliskimi przyznać, że jest ci ciężko w nowej sytuacji. I zrezygnować z dążenia do perfekcjonizmu, bo nie da się robić wszystkiego doskonale. Poza tym – szukać wsparcia. Dobrze, gdy można liczyć na dziadków dziecka. Martyna Wojciechowska nieraz mówiła, że nie poradziłaby sobie bez pomocy mamy. Jeśli nie dziadkowie, to może być ktokolwiek – niania, koleżanka, sąsiedzi, którzy mają dzieci w wieku podobnym do twojej pociechy. Ważne, by nie brać wszystkiego na siebie, pozwolić sobie pomóc. Wsparcia możesz szukać też na forach dla samotnych mam albo – jeśli masz problemy finansowe lub nie wiesz, jak uregulować sytuację prawną z ojcem – w różnego rodzaju fundacjach. Wychowywać nie rozpieszczać Ustępowanie dziecku, pobłażanie, mniejsze wymagania, brak granic to częste zachowania kobiet wychowujących dziecko w pojedynkę. I duży błąd. Dziecko potrzebuje bowiem stabilnego, silnego opiekuna, który umie stawiać granice. Tylko w takiej sytuacji będzie czuło się bezpieczne. To pozwoli też uniknąć kolejnej pułapki, jaka czyha na samotne matki. Jest nią pokusa traktowania dziecka jak jedynego sensu życia. To prowadzi jednak do zaborczości i w efekcie często kończy się konfliktem. Dla własnego dobra samotna matka musi budować życie obok dziecka, mieć pasje, grono znajomych, czas dla siebie. Bo jakkolwiek banalnie to brzmi, tylko szczęśliwa matka może wychować szczęśliwe dziecko. Zobacz koniecznie: znane mamy, które wychowują dzieci bez ojca [CMS_PAGE_BREAK] Znane, samotne i szczęśliwe mamy Łączy je to, że świadomie postanowiły, że będą samotnymi matkami. Ale powody, dla których się na to zdecydowały, są bardzo różne. Charlize Theron w 2010 r. adoptowała czteromiesięcznego chłopca, Jacksona, bo uznała, że to dla niej ostatni moment na to, by zostać matką. Ale nie chciała wiązać się z żadnym mężczyzną, bo miała niedobre doświadczenia w relacjach z facetami. Sandra Bullock o adopcję dziecka starała się wspólnie z mężem Jessem Jamesem. Dwa miesiące przed pozytywną decyzją ośrodka adopcyjnego aktorka odkryła, że mąż ją chronicznie zdradza, rozstała się z nim i postanowiła, że sama wychowa małego Louisa. Dorota Stalińska nigdy nie zdradziła, dlaczego zdecydowała się sama wychowywać syna – Pawła, nie ujawniła nawet, kto jest jego ojcem. W wywiadach śmiała się, że nazwisko taty Pawła to jej słodka tajemnica. Kate Winslet, kiedy rozstawała się z Samem Mendesem powiedziała, że nie pozwoli, by jej dzieci miały rozwalone życie przez rozwód rodziców. I choć media sugerowały, że aktorka nie radzi sobie z nową sytuacją i jest sfrustrowana, to nie miały racji. W 2013 roku Kate znów wyszła za mąż i urodziła syna. Gdy w 2006 roku Kinga Rusin rozwodziła się z Tomaszem Lisem, oboje ustalili, że ich córki zamieszkają z mamą, ale regularnie będą się widywać z ojcem. Początkowo dziennikarka zajmowała się tylko dziećmi, ale szybko zaczęła robić karierę w TVN. Dziś jest dla wielu osób wzorem kobiety sukcesu. Aneta Zając wychowawanie dwóch synów łączy z karierą aktorską. Od lat gra w serialu „Pierwsza miłość", gościnnie pojawia się w innych produkcjach Polsatu, wygrała w ostatniej edycji "Tańca z gwiazdami". Przeczytaj wywiad z Anetą Zając o synach i byciu mamą: Cieszę się chwilą...
Dzielna, bo samotna? – czytaj wpis blogerki, autorki bloga „Przewijak”
Czy samotne wychowywanie dziecka to jedynie orka i szkoła życia? Wcale nie! – czytaj wpis blogerki, autorki bloga „Przewijak”, samotnej mamy Młodego.
Kiedy słyszę kierowane w moją stronę słowa, że jestem dzielna, bo samodzielnie wychowuję syna, mam ochotę postukać się w czoło. I wcale nie jestem przesadnie skromna, po prostu uważam, że nie robię nic nadzwyczajnego. Po prostu jestem mamą, która z takich a nie innych przyczyn robi jednocześnie za oboje rodziców. Ojca synowi jednak nie zastąpię, zdaję sobie z tego sprawę, ale robię, co mogę, żeby miał on udane i szczęśliwe dzieciństwo. Jak to jest z tym samodzielnym wychowywaniem dziecka? Czy to naprawdę taka ciężka orka, dwudziestoczterogodzinna udręka, samotne noce i szara, smutna rzeczywistość? Nie! Będąc samodzielną mamą wiem, że wszystko zależy od nastawienia. Pewna siebie kobieta, która podejmuje przemyślaną i jedyną słuszną decyzję o tym, że chce się rozstać z facetem, jest w stanie żyć szczęśliwie sama. Również wychowując dziecko. Samodzielna mama powinna zdawać sobie sprawę, że jest silna, że drzemie w niej moc, której nic nie ogranicza. Samotność jej nie ogranicza, bo nie czuje się samotna. Bo nie jest samotna, jest samodzielna. Na samodzielnej mamie spoczywa wielka odpowiedzialność. To ona decyduje o wszystkim, co dotyczy jej dziecka. Ona zna go najlepiej i wie, co jest dla niego najlepsze. Dlatego satysfakcja z wychowania mądrego, samodzielnego i cudownego dziecka jest ogromna. Bo nie ma z kim tych laurów dzielić. Oprócz tego samodzielna mama staje się pewniejsza siebie, potrafi walczyć o swoje. Jest sobą, bo nie musi dla nikogo udawać. Samodzielność jest lepsza, niż tkwienie w toksycznym związku, u boku faceta, którego się nie kocha. Samodzielność pozwala na poznawanie takich ludzi jakich się chce, tam, gdzie się chce ich poznać. Samodzielność nie zamyka żadnym drzwi. Samodzielność oznacza wolność. A dziecko? Kochane dziecko z pewnością będzie szczęśliwsze z jednym rodzicem, ale w zdrowej, wspaniałej atmosferze, niż w pełnej rodzinie, w której co chwilę wybuchają awantury i kłótnie. Dziecko oddaje swoją bezwarunkową miłość, rozumie więcej, niż się dorosłym wydaje. Samodzielne macierzyństwo to nie tylko wielka odpowiedzialność i szkoła życia. Bywa też wesoło i przyjemnie. Wzruszający moment, kiedy pośród kilkunastu twarzy półtoraroczny brzdąc znajdzie w końcu buzię swojej mamy i uśmiechnie się tak, jak tylko do niej się uśmiecha. Piękna chwila, kiedy to mamie przynosi pokazać nowy skarb, albo nową zabawkę. Albo kiedy przybiega właśnie do mamy, bo się skaleczył i chce buziaka w kuku. Samodzielna mama nie jest smutna i niespełniona. Samodzielna mama spełnia się w 200% w macierzyństwie i znajduje przy tym czas na swoje pasje i zainteresowania. Samodzielna mama jest zadowolona z życia. Czeka na wybrańca swojego serca, ale nie podejmie po raz drugi pochopnej decyzji. Póki co cieszy się wieczorami, które może spędzić tak, jak ma na to ochotę, sama podejmuje wszystkie decyzje. Cieszy się życiem, które dzieli ze swoim dzieckiem. A jeśli nawet zdarzają się momenty, kiedy chciałaby mieć dwie pary rąk, bo zupa kipi, pralka wyprała, telefon dzwoni i dziecko wstało głodne, to śmieje się z nich. Każdemu się tak przecież zdarza. O samotnym macierzyństwie i nie tylko czytaj na blogu Ani Andrzejewskiej: Przewijak.es Polecamy nasz wywiad z autorką bloga „Przewijak” Anią Andrzejewską
W Waszym – Twoim i dziecka – życiu zabrakło kogoś ważnego. Od teraz jesteś zdana na siebie. Od Ciebie zależy, czy staniesz się porzuconą ofiarą, czy królową swojego życia.
Bo nawet tak trudna sytuacja, jak samotne macierzyństwo, może być punktem wyjścia ku lepszemu. W naszym kraju jest blisko 1,3 mln samotnych matek! I choć często są to wdowy, którym los odebrał męża, to z roku na rok rośnie liczba mam, które same zmagają się z trudami rodzicielstwa, choć ojcowie dzieci żyją i nierzadko mają się dobrze (także materialnie). Trudny początek samotnego macierzyństwa Ułożenie sobie życia w pojedynkę nie jest proste. Nie tylko dlatego, że spada na Ciebie mnóstwo dodatkowych zajęć. Rozstaniu – nawet zaakceptowanemu przez obie strony – zawsze towarzyszy poczucie straty. Najczęściej dochodzi jeszcze złość na osobę, która nie sprostała sytuacji i albo się nie sprawdziła w roli męża i ojca, albo po prostu porzuciła rodzinę. – W tym pierwszym, najtrudniejszym okresie najlepiej poszukać kontaktu z samą sobą – radzi Anna Mieszczanek, mediatorka i doradca rodzinny. – Pozwolić sobie na wyrażenie wszystkich uczuć, jakie towarzyszą tej sytuacji. I choć inaczej reaguje na rozstanie kobieta, która sama podjęła decyzję o zmianie, a inaczej ta, która mimo wysiłków z jej strony została porzucona, to w obu przypadkach dość łatwo wpaść w pułapkę bycia ofiarą. Ważne jest, byś nie brała całej winy na siebie. Nie zaczęła się obwiniać, że dla własnej wygody poświęciłaś dobro dzieci albo że zawiodłaś, nie sprawdziłaś się czy też źle wybrałaś im ojca. Zadbać o interesy dziecka po rozwodzie Ważne, aby w takiej sytuacji zadbać o interesy swojego dziecka. Rozprawa sądowa może ustalić zakres ojcowskich obowiązków: wysokość alimentów, częstotliwość spotkań z dziećmi itp. Gdy dochodzi do rozstania, nie daj się zagarnąć bezradności. Poszukaj fachowej pomocy – złóż pozew w sądzie lub znajdź adwokata, który zrobi to za Ciebie. Jeśli nie wiesz, jak się do tego zabrać, skontaktuj się z organizacją kobiecą (np. Centrum Praw Kobiet w Warszawie). Jak pomóc dziecku podczas rozwodu rodziców Tym, co najbardziej przeraża, jest najczęściej niepewność dotycząca przyszłości dzieci, zarówno od strony materialnej, jak i wychowawczej. Często bowiem reagują one na rozstanie rodziców buntem, wypowiedzeniem posłuszeństwa lub stają się lękliwe i płaczliwe. – Przede wszystkim powiedz dziecku, że w Waszym rozstaniu nie ma jego winy – zaleca mediatorka. – Nie ukrywaj przed nim, co się stało, bo ono i tak wyczuwa napiętą sytuację. Uczciwie, na tyle, na ile możesz, wytłumacz, że czasami tak się zdarza, że dorośli przestają być ze sobą, ale to absolutnie nie ma związku z zachowaniem dziecka i nadal oboje bardzo je kochacie.[CMS_PAGE_BREAK] Uwierzy tym zapewnieniom, jeśli powstrzymasz się od nieprzemyślanych uwag pod jego adresem. Bywa, że rodzice, zwłaszcza wychowujący dzieci w pojedynkę, w chwilach wzburzenia deprecjonują je zdaniami typu: „Jesteś taki sam jak twój ojciec”. Jeśli malec jest nieznośny (a na pewno niejeden raz wystawi Twoje nerwy na próbę), mów wprost, co czujesz: „Nie lubię, gdy tak się zachowujesz”. Gdy to nie pomaga, stanowczo egzekwuj zmianę zachowania lub odsyłaj do pokoju, by maluch się uspokoił. Podejmuj rozmowę dopiero, gdy opadną emocje. Pamiętaj, że on także cierpi, podobnie jak Ty, i potrzebuje wsparcia. Jemu także trudno jest nauczyć się nowych reguł – nie ma już taty, a Ty stałaś się bardziej drażliwa, przemęczona i zajęta. Wyjdź z domu po rozwodzie Kolejnym etapem porządkowania życia po katastrofie jest nowe ułożenie relacji z najbliższym otoczeniem – własnymi rodzicami, byłymi teściami, a w końcu (bo taki moment nadejdzie) także z byłym partnerem. – Trzeba nie lada odporności, by w naszym społeczeństwie nie dać się wcisnąć w rolę ofiary losu – przestrzega mediatorka. – Tak się bowiem dzieje, że samotna kobieta z jednej strony spotyka się ze współczuciem: „A to drań, że ją zostawił”, ale gdzieś pod spodem tego stwierdzenia tkwi nie wypowiadana na głos myśl: „Coś w niej takiego musi być, skoro on miał dość”. Często te dwie postawy nakładają się na siebie. Z jednej strony rodzina spieszy z pomocą (babcia przypilnuje dzieci, zamożniejszy brat wspomoże pożyczką), ale z drugiej te same osoby przy innej okazji dadzą odczuć, że czują się zawiedzione faktem, iż kobieta nie potrafiła zatrzymać przy sobie męża. – To od kobiety zależy, czy podda się temu, czy też przeciwnie, potraktuje to, co się zdarzyło, jako lekcję na przyszłość – mówi Anna Mieszczanek. Samotna mama chce być królową życia Najłatwiej jest zapiec się w poczuciu krzywdy i trwać w roli porzuconej ofiary, ale znacznie korzystniejsze, zarówno dla Ciebie, jak i dla dziecka, jest stanięcie na własnych nogach. – Kobieta, która chce być królową swego życia, nie boi się prosić o pomoc, ale też nie obraża się, jeśli jej nie dostaje – mówi mediatorka. – Daje sobie, ale też innym, np. najbliższej rodzinie, byłemu partnerowi, prawo do samodzielnych wyborów. Taka osoba nie zamyka się w sobie, ale szuka kontaktu. Nie prowadzi buchalterii, kto komu ile ofiarował. I ile upokorzeń musi znieść w zamian za uzyskane wsparcie. Z drugiej strony nie składa odpowiedzialności za swój i dziecka los wyłącznie na dalszą rodzinę czy instytucje opiekuńcze. – Jeśli głębiej się przyjrzeć związkom, które po pewnym czasie się rozpadają, to można zaobserwować pewną prawidłowość: rozstanie nie jest winą jednej czy drugiej strony, ale tego, że dwoje ludzi miało nierealistyczne oczekiwania wobec siebie nawzajem – dodaje Anna Mieszczanek. – Bo, niestety, często zdarza się tak, że pobieramy się po to, by ktoś się nami zaopiekował. A to jest relacja dziecko–matka, a nie mąż–żona. Dojrzały, dorosły człowiek jest z drugą osobą, bo chce jej dawać miłość.
W Polsce co piąte dziecko codziennie chodzi spać bez taty. Zazwyczaj do snu kołysze je mama. Opowiada mu wtedy, jak bardzo jest dla niej ważne. Jak wygląda życie samotnej mamy?
Magda rozstała się z ojcem Ani jeszcze przed jej urodzeniem. Szybko okazało się, że samotne macierzyństwo to wyzwanie często ponad jej siły. Przetrwała najgorsze chwile, teraz jest z siebie dumna, że dała radę. Chociaż w ciągu ostatnich dwudziestu lat liczba rozbitych rodzin w Polsce zwiększyła się o połowę, temat samotnego macierzyństwa wciąż budzi wiele emocji. Do dziś opinia publiczna nie zawsze jest łaskawa dla matek, samodzielnie stawiających czoło rodzicielstwu. Kobieta, która wychowuje dziecko bez męża? Pewnie „wpadła” z przypadkowym partnerem! Stereotyp samotnej matki jest prosty. I jak wszystkie stereotypy – całkowicie rozmija się z prawdą. Dla Magdy, trzydziestoletniej specjalistki do spraw logistyki, dwie kreski na teście nie były niespodzianką. W końcu już od jakiegoś czasu oboje z mężem starali się o dziecko. Ale kiedy jej brzuszek zaczął się zaokrąglać, jednocześnie coraz wyraźniej było widać, że jej małżeństwo nie przetrwa próby, jaką będzie pojawienie się niemowlęcia. – Miałam wybór: mogłam być z kimś, kto się nie nadaje na ojca, albo zostać sama. Wybrałam mniejsze zło. Rozstaliśmy się, gdy byłam w piątym miesiącu ciąży. Nie wstydzę się, że jestem samotną matką, przeciwnie, jestem dumna, że dałam sobie radę – mówi. Samotne macierzyństwo wymaga samodzielności Najtrudniejsze są pierwsze dni po rozstaniu, kiedy błyskawicznie przechodzisz kurs samodzielności. Musisz nauczyć się wnosić wózek z zakupami i śpiącym dzieckiem, znaleźć drogę do każdego urzędnika w mieście, szybko poradzić sobie z nocną gorączką albo biegunką malucha. – Już w czasie ciąży wszystko robiłam sama: badania, pobieranie krwi, zakupy dla noworodka. Ale po porodzie wydawało mi się, że ta góra obowiązków nie ma końca. Przez pierwsze tygodnie chodziłam z podkrążonymi oczami i zaciśniętymi zębami, jak automat do karmienia i przewijania – opowiada Magda. Większość samotnych matek deklaruje, że pierwszy okres po rozstaniu najchętniej wykreśliłyby z życiorysu. Tłumaczą, że kiedy jest się samemu, każdy drobiazg urasta do rangi tragedii. A każda radość niesie ze sobą smutek, jeśli nie ma się z kim nią podzielić. Pierwszy uśmiech dziecka, pierwszy kroczek, pierwsze wypowiedziane „ma-ma”. Komu o tym powiedzieć? Koleżance? Ponoć samotność boli najbardziej nie w tych złych, ale w tych najpiękniejszych chwilach... Praca i samotne matki: trudniejszy start? Przez dwa lata po porodzie Magda starała się poświęcić swojej córeczce każdą chwilę. Decyzję o własnym rozwoju odkładała na później, kiedy Ania będzie mogła poradzić sobie bez mamy. Ale gdy wreszcie ten czas nadszedł, okazało się, że pogodzenie samotnego macierzyństwa z karierą zawodową graniczy z cudem. – Nie miałam z kim zostawić małej. Moja mama nie żyje, dziadkowie z drugiej strony nie uczestniczyli w opiece nad Anią. Żadne przedszkole nie przyjmie dwulatki. Żłobek? Na miejsce trzeba czekać latami. Owszem, moje szanse wzrosłyby, gdybym miała pracę, ale przecież, aby pracować, musiałabym z kimś zostawić Anię! Błędne koło, z którego nie ma wyjścia – mówi Magda. Były dni, kiedy płakała, nie wiedząc, co zrobić bez pracy i pieniędzy. Kraść? Chodzić po śmietnikach? Woli nie powtarzać myśli, które wtedy przychodziły jej do głowy. Tłumaczy, że gdy człowiek zastanawia się, co kupić dziecku: jedzenie czy skarpetki, to bierze pod uwagę każde wyjście. Kiedy po kilku miesiącach starań znalazła i pracę, i miejsce w przedszkolu, poczuła, jakby złapała pana Boga za nogi. Mogła wyjść do ludzi, zacząć zarabiać. Czy bała się, że sobie nie poradzi? Przecież miała niezłą praktykę! – W moim życiu nie ma miejsca na: „Nie chce mi się”. Wiadomo, nieraz były dni, kiedy nachylałam się nad śpiącym niemowlęciem i tłumaczyłam, że nie wykąpię go, bo nie mam siły. Ale z drugiej strony wiem, że jak nie sprzątnę, to się wieczorem przewrócę o zabawki. Jeśli nie zmyję, nie będziemy miały w czym zjeść obiadu. Nie mogę odpuścić – powtarza Magda. Dwa etaty samotnej mamy Za oknem jeszcze jest ciemno, kiedy dzwoni budzik. Magda przez ostatnie lata nauczyła się jednego: żadnego przestawiania zegarka, żadnych pięciu minut dodatkowej drzemki. Odrzuca kołdrę i już jest na nogach. Szybki prysznic, skok w spodnie i koszulkę. Biegiem do kuchni, łyk kawy, śniadanie dla siebie, kakao dla małej. Wreszcie można budzić Anię. Teraz chwila próby: jeśli obudzi się w dobrym humorze, reszta poranka pójdzie jak z płatka. Jeżeli wstanie lewą nogą, będzie gorzej: ubieranie i karmienie zaspanej trzylatki to dla każdego nie lada wyczyn. – Kiedy jesteś samotną, pracującą mamą, nie możesz nic zaplanować. Po prostu się nie da. Wystarczy, że mała rano obudzi się z rozpalonym czołem, a wszystkie wcześniejsze plany idą w łeb. Wtedy zamiast do pracy jedziemy do lekarza, a ja tylko modlę się, żeby mój szef w nowej pracy okazał się bardziej wyrozumiały niż ten wcześniejszy. Pogodzenie pracy i wychowywania małego dziecka to kolejne z wyzwań samotnego macierzyństwa. Kiedy mama wychowująca dziecko w pojedynkę zaczyna pracę, doba staje się za krótka, a obowiązki rosną z godziny na godzinę. Nie masz siły dosłownie na nic. Do tego co chwilę potykasz się o niespodziewane przeszkody. – Któregoś dnia wróciłyśmy do domu. Otworzyłam drzwi, pstryknęłam kontaktem, a tu ciemnica. Za oknem listopad, wieczór, zimno. Usiadłam na korytarzu. Nie wiedziałam, gdzie mam pójść z małą. Zapomniałam opłacić rachunek. Po prostu. Do dziś pamiętam kwotę: to było głupie 117 zł. Wtedy zdałam sobie sprawę, że jeśli czegoś zapomnę, to nikt mi o tym nie przypomni – mówi Magda. Codzienne obowiązki: sprzątanie, zakupy, opłaty za gaz i światło mogą przysłonić radość z macierzyństwa. Szczególnie wtedy, kiedy z pomocą nie kwapią się ani ojciec dziecka, ani państwowe instytucje. [CMS_PAGE_BREAK] Rachunki samotnej matki – Pani? Po zasiłek? – urzędniczka po drugiej stronie biurka wyniośle podnosi brwi. – Przecież tu jest napisane, że ma pani zasądzone alimenty. Że nie są ściągalne? Każda z was tak mówi! Wnoszenie wózka czy szybkie zbicie gorączki dziecka to nie jedyne umiejętności przydatne w życiu samotnej matki. Dodatkowo powinna ona nauczyć się nie płakać z bezsilności, gdy po raz kolejny odchodzi z kwitkiem z biura opieki społecznej, z urzędu pracy, wreszcie – z sali sądowej, gdzie często jest traktowana jak zwykła naciągaczka. – Nie jeden raz udowadniałam przed sądem, że nie chcę alimentów wydawać na siebie. Musiałam tłumaczyć, dlaczego każdej zimy muszę kupić nowe, większe buty dla dziecka. Ale nawet kiedy wygrałam sprawę o zasądzenie alimentów, tak naprawdę nic się nie zmieniło. W naszym kraju nikt nie może zmusić ojca dziecka, aby łożył na jego utrzymanie. Wystarczy, że on wykaże na papierze, że sam jest na utrzymaniu rodziców, albo że spółka, jaką prowadzi, jest zupełnie nierentowna – opowiada Magda. Przeczytaj też: Jak napisać pozew o alimenty? WZÓR Jak rozmawiać z dzieckiem o tacie Kiedy rodzice się rozstają, sala sądowa staje się dla nich dobrze znanym miejscem. Rozprawa rozwodowa, rozprawa ustalająca opiekę nad dzieckiem, rozprawa o alimenty... Dobrze, jeśli byłym partnerom uda się porozumieć bez udziału adwokatów. Często pomagają rodzinne mediacje. Ale, niestety, jeszcze częściej dziecko staje się narzędziem rozgrywki. Mama smyka ma trudne zadanie: pokonać własne emocje, własny żal, rozczarowanie, chęć zemsty. Bo bardzo łatwo, mszcząc się na byłym partnerze, skrzywdzić malucha. – Oczywiście zdaję sobie sprawę, że pytanie o tatę w końcu padnie. Na razie mała ma dopiero trzy lata, więc nie zastanawia się, dlaczego inne dzieci mają tatusiów, a ona nie. Ale pewnie wkrótce zacznie się nad tym myśleć. Trudno jest znaleźć dobry sposób, aby powiedzieć Ani prawdę i jednocześnie jej nie zranić. Ale kiedy zapyta, kim jest jej tata, nie będę mogła odmówić odpowiedzi – mówi twardo Magda. Magda jest zdania, że dla dobra dziecka, jeżeli ojciec chce spędzać z nim czas, matka nie ma prawa stawać między nimi. Ale jeśli nie pojawia się w ogóle... – Na szczęście mam brata, dzięki czemu Ani nie omijają zabawy typu huśtanie czy noszenie na głowie. W jej słowniku nie ma słowa: „tata”, ale jest za to dużo wujków! – Magda z czułością odgarnia włosy córeczki. Nie ukrywa, że nie tylko Ania potrzebuje w swoim życiu męskiej czułości. Ale decyzja o nowym związku nie jest łatwa. Nowy mąż dla mamy? Według psychologów najgorszym wyjściem dla każdej kobiety jest nabranie po porodzie przekonania, że jej życie już się skończyło, że od tej chwili musi żyć wyłącznie dla dziecka. Jednak czy samotna matka może pogodzić wychowanie dziecka i własne życie osobiste? Gdzie szukać partnera? Jak przedstawić go dziecku? – Na razie nie myślę o kolejnym związku, ale jestem pewna, że już niedługo uda mi się ułożyć moje życie na nowo. Choć wiem, że to nie jest takie proste. Mój przyszły partner musi spełnić surowe kryteria. Przecież będą go oceniać dwie kobiety, a nie jedna! – śmieje się Magda. Po chwili znów poważnieje i dodaje: – Nie wejdę w żaden nowy związek, jeśli nie będę miała stuprocentowej pewności, że to już będzie na zawsze. Już nigdy w życiu nie zafunduję mojej Ani kolejnego porzucenia. Zobacz też: Jak wywalczyć alimenty dla dziecka? Samotne, ale nie same! Nie wiesz, gdzie szukać wsparcia? Znajdziesz je nie tylko na forach internetowych (np. na prowadzonym przez psycholożkę, i również samotną matkę, forum portalu Goldenline.pl „Samodzielne, samotne mamy”), ale także w wielu organizacjach kobiecych. • Fundacja mama. Tutaj możesz zapytać prawnika o to, jak uzyskać alimenty. Kontakt: www.fundacjamama.pl • OŚKA. Czyli Ośrodek Informacji Środowisk Kobiecych. Możesz zasięgnąć porady prawnika albo psychologa. Znajdziesz też zapowiedzi szkoleń albo warsztatów dla kobiet. Kontakt: www.oska.org.pl • Centrum praw kobiet. Uzyskasz tu nie tylko pomoc prawną, ale także schronienie, jeśli nie masz gdzie mieszkać. Adres schroniska nie jest ujawniany. Kontakt: www.cpk.org.pl • Pro-vita. Fundacja prowadzi kilka domów samotnej matki. Kontakt: tel. (0-61) 663 63 19; e-mail: fpsm@free.ngo.pl
Samotnych matek jest coraz więcej. Z przymusu, z wyboru, czasem z przypadku... Samotne macierzyństwo, choć rzadko usiane różami, nie oznacza końca świata.
Samotnych matek w Polsce przybywa – potwierdza skalę zjawiska dr hab. Anna Giza-Poleszczuk, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego. Powodów tego jest sporo. Po pierwsze, wzrasta liczba rozwodów, a opiekę nad dziećmi przyznaje się z reguły matce. Po drugie, coraz więcej dzieci rodzi się poza małżeństwem (prawie 16 procent wszystkich urodzin), zaś 25 proc. dzieci w Polsce wychowuje się w niepełnych rodzinach. Samotne macierzyństwo: różne powody Na szczęście w ostatnich latach samotne matki przestają być postrzegane wyłącznie jako „kobiety ciężko doświadczone przez los”, które wybrały pełną biedy i wyrzeczeń samotność zamiast małżeństwa naznaczonego przemocą i alkoholizmem. I słusznie, bo są wśród nas samotne matki nowoczesne i nieźle zarabiające, które nie związały się z ojcem swego dziecka z własnego wyboru. Nie można też zapominać o grupie matek tylko pozornie samotnych, które żyją ze swym partnerem, ale nie legalizują związku. Ciekawe zjawisko stanowi także samodzielne chowanie dzieci przez matki w rodzinach, w których mąż udał się na emigrację zarobkową, zwykle długoterminową. Ewentualnie, nawet w kraju, tatuś pracuje od świtu do nocy, a na zajmowanie się dzieciakami po prostu nie ma czasu. Według oficjalnych statystyk co czwarte dziecko w Polsce wychowuje się w niepełnej rodzinie. Według szacunków uwzględniających emigrację i mężczyzn nieangażujących się w życie rodzinne jest ich niemal dwa razy więcej. Samotne matki z wyboru mają łatwiej Matki, które „wybrały” samotność, są zwykle dumne są ze swojej zaradności. Bywa, że borykają się z problemami np. wychowawczymi, ale zdarzają się one przecież także w pełnych rodzinach. Natomiast zwykle nie nękają ich zbytnio kłopoty finansowe, które są głównym problemem matek samotnych z przypadku bądź z przymusu. Wśród tych ostatnich wiele żyje w skrajnym ubóstwie. Ponad jedna trzecia ma kłopoty z dokonywaniem większych zakupów. Ponad 20 procent kupuje wyłącznie najtańsze jedzenie i ubranie. Ojcowie dzieci często uchylają się od płacenia alimentów, a ich egzekwowanie bywa nieskuteczne (o skutecznych sposobach na zmuszenie opornych tatusiów do płacenia przeczytaj tutaj). Pomoc społeczna też niewiele pomaga... – Nie da się ukryć, że ta najuboższa grupa staje się coraz bardziej bezradna – potwierdza dr Anna Giza-Poleszczuk. – Sprawiły to likwidacja Funduszu Alimentacyjnego i bezrobocie dotykające w szczególny sposób kobiety o niskim wykształceniu i „obarczone” – cóż za znamienne słowo, prawda? – dziećmi. Samotne macierzyństwo to nie wstyd Na szczęście pod jednym przynajmniej względem sytuacja polskich samotnych matek nie jest gorsza niż reszty Europejek. To się bardzo szybko zmieniło i kobiety wychowujące dziecko bez ojca zwykle nie są już piętnowane społecznie. Nawet w najbardziej konserwatywnych środowiskach wiejskich. Ponadto kobiety zaczynają dostrzegać plusy samotnego macierzyństwa. Często rodzice po rozwodzie spędzają z dziećmi więcej czasu niż dotychczas. W domach z piętnem przemocy i alkoholizmu po odejściu tyrana wreszcie panuje spokój. Matki z konieczności stają się bardziej niezależne, zaradne i mocniej angażują dzieci w sprawy domowe, co sprzyja umacnianiu więzi, a w konsekwencji także wzrostowi poczucia bezpieczeństwa całej rodziny. Nie zmienia to oczywiście faktu, że samej z dzieckiem nie jest łatwo. Ale cóż zrobić, skoro pełna rodzina nie zawsze może być rzeczywistością... "Wiem, że mi się uda" - Nie narzekać – to jest moja dewiza i sposób na życie – mówi Beata Jaskulska, właścicielka biura nieruchomości, matka 12-letniego Marcela. – Syn miał dwa lata, kiedy zostałam samotną matką, ale wyjście z toksycznego związku dało mi poczucie, że świat się przede mną otwiera. W tamtej trudnej przecież chwili myślałam tylko o tym, że pozbyłam się problemu i teraz już wszystko będzie super. Owszem, nie było łatwo, bo zaczynałam wszystko od zera, ale z drugiej strony... Kto wie, może właśnie tamtej sytuacji zawdzięczam moją zawodową karierę? Musiałam się przeprowadzić, sprzedałam mieszkanie i po pierwsze, zrobiłam to dobrze, a po drugie, spodobało mi się. Potem spotkałam kogoś, kto mi powiedział, że sam talent nie wystarczy, że powinnam się tego nauczyć. Najpierw więc zatrudniłam się w biurze nieruchomości, a teraz mam już własne. Zresztą myślę, że w każdej dziedzinie pozytywne myślenie to połowa sukcesu – przyciąga dobre sytuacje, dobrych ludzi. Myślę, że samotne macierzyństwo też ma w tej mojej życiowej filozofii swój udział. Jestem bardziej zdeterminowana, syn wyzwala we mnie energię. Ja po prostu nie mogę sobie pozwolić na porażkę. Owszem, czasem się zdarzają, ale wtedy trzeba się podnieść i iść dalej.
Jeśli tata pracuje poza miejscem zamieszkania, jak mimo rozłąki tworzyć kochającą się i wspierającą rodzinę? Przeczytaj nasze rady.
Wyjazd za pracą do innego miasta, a nawet kraju to z jednej strony możliwość utrzymania rodziny, ale z drugiej – ogromna tęsknota i obawa przed utratą bliskości z żoną i dzieckiem. Jak mimo rozłąki tworzyć kochającą się i wspierającą rodzinę? Wyjazd to bardzo kusząca perspektywa, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę trudności ze znalezieniem nowej posady w swoim miejscu zamieszkania. Być może i Wy, jak wiele młodych małżeństw, rozważacie taką możliwość. Zastanawiając się nad tym, weźcie pod uwagę, co możecie zrobić, by rozłąka nie była tak dotkliwa dla Was, a przede wszystkim dla Waszego dziecka. Zanim tata ruszy w drogę – Najważniejsze, żeby decyzja o rozłące była wspólna – przekonuje psycholog Mirosława Kownacka. – To pozwala uniknąć sytuacji, w której żona czuje się porzucona i ten negatywny komunikat przekazuje podświadomie dziecku. Warto też przekonać o słuszności tej decyzji swoich rodziców. Wsparcie i życzliwa pomoc dziadków będą nieocenione, gdy taty zabraknie na miejscu. – Dobrze jest też z góry określić czas, na jaki młodzi rodzice się rozstają, i ustalić bardzo ogólny, ale jednak plan, jak będzie w tym czasie wyglądało ich życie – dodaje psycholog. – Na przykład jeśli wiadomo, że kontrakt opiewa na pięć lat, to umówić się, że za rok żona z dzieckiem czy dziećmi przyjedzie na krótkie wakacje do kraju, w którym pracuje tata. A po dwóch i pół zrobić bilans zysków i strat. Może się bowiem okazać, że sytuacja zmieniła się na tyle, że możliwe jest wcześniejsze połączenie rodziny, co niekoniecznie oznacza powrót taty do domu. Określenie horyzontu czasowego z jednej strony pozwala myśleć o rozłące jako sytuacji przejściowej, a z drugiej dyscyplinuje np. w kwestii wydatków. Rodzina ma bowiem cel – przez najbliższe lata czekają nas wyrzeczenia, ale w perspektywie pozostaje wspólne życie, na które teraz zarabiamy i oszczędzamy. Bardzo ważne jest, by nie przesuwać w nieskończoność decyzji o powrocie. Lepiej z góry założyć, że rozłąka potrwa dwa lata, niż łudzić się, że tylko pół roku, a potem przedłużać ten okres.[CMS_PAGE_BREAK] Najtrudniejsze pierwsze miesiące Wyjazd taty to rewolucja w życiu całej rodziny. Trzeba je sobie od nowa zorganizować, w tym opiekę nad dzieckiem. Przyzwyczaić się do tego, że większość codziennych decyzji podejmuje samodzielnie żona. Tata natomiast musi odnaleźć się w nowym miejscu, a to często sprawia, że skupiając się na tym, co nowe, rzadziej kontaktuje się z rodziną, niż oczekuje się tego w domu. – Nie może być tak, że tata przez telefon tylko wypytuje żonę o to, co słychać u niej i dzieci – przestrzega psycholog. – Równie ważne jest to, co on o sobie opowiada. Zwłaszcza dziecku, któremu trudniej jest pogodzić się z jego nieobecnością. Ta komunikacja musi odbywać się bezpośrednio, a nie jedynie za pośrednictwem mamy. Maluch, któremu tata opowiada, co danego dnia zrobił lub co mu się przydarzyło, wytwarza sobie jego aktualny obraz. I ma poczucie, że ten tata w jakiś sposób nadal jest obecny. Nie unikałabym też trudnych tematów, jak tęsknota, poczucie straty, które może towarzyszyć rozstaniu. Ważne jest, by dziecko mogło wyrazić uczucia i by dorośli pomogli mu je nazwać. Nawet jeśli wydaje mu się, że rozumie, dlaczego taty nie ma, to emocjonalnie czuje się porzucone. Dzwońcie, piszcie, nagrywajcie Zwykle ojcowie, którzy dużo lub z dala od domu pracują, popełniają zasadniczy błąd – obsypują dzieci drogimi prezentami. – Z punktu widzenia malucha o wiele ważniejszy jest regularny kontakt telefoniczny niż najwspanialszy nawet prezent, który tata przyśle np. z okazji Dnia Dziecka czy na urodziny, na których nie może być – wyjaśnia psycholog. – On potrzebuje jak najczęstszego, choćby bardzo krótkiego kontaktu z tatą. Dlatego warto zrobić prosty rachunek: przeliczyć cenę takiego prezentu na liczbę impulsów telefonicznych i okaże się, że tatę stać na trzy, cztery krótkie telefony do domu w ciągu tygodnia przez najbliższe pół roku! Ważna jest bowiem nie tylko częstotliwość kontaktu, ale też jego regularność. – Zachęcam też do pisania listów, wysyłania pocztówek adresowanych bezpośrednio do dziecka – radzi Mirosława Kownacka. – Taki materialny dowód zainteresowania taty ma dla nawet niepotrafiącego samodzielnie czytać synka czy córki kapitalne znaczenie. Dobrym pomysłem jest też przysyłanie najbliższym kaset audio lub wideo, czyli mówionych listów. To także pomaga dziecku w umocnieniu obrazu ojca jako troskliwego i – w jakimś stopniu – bliskiego. Spotykajcie się To oczywiście zależy od możliwości finansowych, ale znów – zastanówcie się, co ważniejsze: nowa, droga lodówka czy tydzień spędzony razem? Jeśli podczas przyjazdów taty trudno Wam zostać choć na chwilę razem, bo krewni oraz znajomi koniecznie chcą się z nim zobaczyć, łatwo o rozczarowanie. Zwłaszcza że zwykle rodzina oczekuje „nadrobienia” ojcowskich obowiązków. Żeby tego uniknąć, rozsądnie planujcie te pobyty. Tata koniecznie powinien wygospodarować codziennie przynajmniej godzinę na pobycie z dzieckiem sam na sam, bez mamy. [CMS_PAGE_BREAK] Przynajmniej raz w roku tata powinien zaprosić całą rodzinę do siebie, nawet jeśli mieszka w bardzo skromnych warunkach. To okazja, by z jednej strony pobyć naprawdę tylko we trójkę, a z drugiej – by najbliżsi wyrobili sobie obraz jego codzienności. Nie chodzi tylko o to, by pokazywał im wspaniałości kraju, w którym obecnie mieszka, ale o wspólne pobycie w jego środowisku. To rozwiązanie jest szczególnie ważne, gdy bierzecie pod uwagę osiedlenie się z czasem całą rodziną w nowym kraju. Co może zrobić mama - Opowiadaj o nieobecnym tacie, ale… słuchaj tego, co mówisz. Bywa, że nie jesteśmy świadomi, ile różnych treści przekazujemy dziecku. Unikaj zwrotów: „tatuś dla nas tak ciężko pracuje (na Twoje zabawki, chlebek)” itp., bo nawet jeśli to prawda, w dziecku budzi się poczucie winy. Maluchy wszystko biorą do siebie i czują się odpowiedzialne za uczucia dorosłych. Lepiej mów malcowi o tym, jak ważną jest on osobą w życiu taty, że często o nim myśli i bardzo go kocha. Córka czy syn potrzebują tego wzmocnienia, zwłaszcza gdy są bardzo mali. - Symbolicznie włączaj tatę w Wasze życie, np. wieczorem, całując na dobranoc, mów: „Buziak od mamy, a teraz buziak od taty”, niektóre decyzje dotyczące dziecka zostawiaj mężowi, np. mów: „Zapytaj tatę, czy możesz już oglądać dobranocki”. I szanuj te ustalenia. Dziecko (i mąż) mają poczucie, że tata realnie uczestniczy w Waszym życiu. - Nie strasz malucha ojcowskim autorytetem („Wszystko powiem tacie”), bo w końcu zniechęcisz go do kontaktów z ojcem. - Twórz rodzinną mitologię – opowiadaj, co było, gdy maluch miał się narodzić, jak tata się Tobą i nim – jeszcze nienarodzonym – czule opiekował, jak cieszył się z jego przyjścia na świat, jak jest dumny z jego obecnych dokonań. Oglądajcie zdjęcia i filmy, na których jest tata. Starszemu daj pudełko do przechowywania skarbów: listów do niego adresowanych, drobnych upominków od taty, ale też i rysunków czekających na wręczenie, gdy tatuś przyjedzie. - Staraj się, by nieobecnego tatę reprezentował mężczyzna z rodziny: dziadek, brat taty lub Twój. Nie bój się, że to spowoduje konflikt kompetencji. Jeśli „zastępca” będzie dzielił się swoim własnym doświadczeniem z dzieckiem i często przy tym wspominał tatę (dziadek opowie, jak uczył tatę jeździć na rowerze, kuzyn – jak wspólnie chodzili po drzewach), pomoże maluchowi odnaleźć się w trudnej dla niego sytuacji. - Nie bądź zazdrosna o więź między mężem a dzieckiem, które – gdy tata jest w domu – przestaje Cię zauważać. Ono nadal Cię kocha, ale wie, że taty zaraz znów nie będzie, potrzebuje więc nasycić się nim na zapas. Przeczytaj też: 5 sposobów, jak uprościć życie rodzinne Sposób na miłość 6 sekretów udanego małżeństwa