Waga i wzrost noworodka – jakie są idealne?
Waga i wzrost noworodka, według norm, powinny mieścić się w określonych widełkach. Przez cztery tygodnie okresu noworodkowego wymiary i masa ciała dziecka ulegną zmianie. I tylko jeden z tych parametrów będzie się tylko zwiększał.
Waga noworodka i jego wzrost to temat, który frapuje wielu młodych rodziców tuż po porodzie oraz spodziewających się dziecka. Ile waży noworodek? A ile powinno ważyć dziecko po porodzie? Czy istnieje idealna waga i wzrost noworodka? Powiedzmy to od razu, na wypadek, gdybyś zastanawiała się, czy twoje dziecko jest za małe czy za duże: noworodek wzorcowy nie istnieje. Średnia masa urodzeniowa dla polskich dzieci mieści się między 3250 a 3400 g, średnia długość ciała to około 50 cm. Chłopcy rodzą się ciężsi od dziewczynek o około 250 g i są o mniej więcej 5 proc. dłużsi. O<strong style="-webkit-font-smoothing: antialiased; box-sizing: inherit; margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; font-family: Mulish, sans-serif; font-size: 16px; font-style: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 600; font-stretch: inherit; line-height: 24px; vertical-align: baseline; letter-spacing: 0.24px; caret-color: rgb(34, 31, 31); color: rgb(34, 31, 31); orphans: auto; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: auto; word-spacing: 0px; -webkit-text-size-adjust: auto; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration: none;">k. 95 procent dzieci urodzonych o czasie waży 2800–3800 g i mierzy 46–55 cm. <strong style="-webkit-font-smoothing: antialiased; box-sizing: inherit; margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; font-family: Mulish, sans-serif; font-size: 16px; font-style: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 600; font-stretch: inherit; line-height: 24px; vertical-align: baseline; letter-spacing: 0.24px; caret-color: rgb(34, 31, 31); color: rgb(34, 31, 31); orphans: auto; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: auto; word-spacing: 0px; -webkit-text-size-adjust: auto; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration: none;">Jednak norma jest szersza. Spis treści: Ile powinien ważyć noworodek po urodzeniu Ile wzrostu ma dziecko po urodzeniu? Ile przybiera na wadze dziecko w pierwszym miesiącu? Ile rośnie dziecko w pierwszym miesiącu życia? Co wpływa na urodzeniową wagę i wzrost noworodka? Ile powinien ważyć noworodek po urodzeniu Prawidłowa waga noworodka w chwili narodzin powinna wynosić 2500-4000g. Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, bez żadnych komplikacji, a przyszła mama zdrowo się odżywia, najprawdopodobniej noworodek zmieści się w tej normie. Gdy noworodek waży mniej lub 2500 g, mówi się, że ma małą wagę urodzeniową. Kiedy waży powyżej 4 kg, mówi się o dużej masie urodzeniowej. Zdarza się też, że na świat przychodzą dzieci, których waga dorównuje tej, jaką osiągają dopiero półroczne niemowlęta, czyli np. 7 kg. W księdze rekordów Guinessa odnotowano nawet urodzenie dziecka o wadze 10 kg! Takie gigantyczne noworodki nie są zwykle całkiem zdrowe. Pierwsze ważenie noworodka odbywa się albo zaraz po porodzie albo dopiero po 2 godzinach, które mama i dziecko spędzają razem. Noworodka bez pieluszki i ubranka układa się na wadze pod promiennikiem ciepła, żeby uniknąć wyziębienia. Podczas pobytu w szpitalu ważenie odbywa się codziennie. Waga noworodka: po rodzicach? O tym, jak duże lub małe urodzi się dziecko, decydują przede wszystkim geny rodziców. Jednak wiele cech, w tym również wzrost, dziedziczymy po wcześniejszych pokoleniach. Od kilkudziesięciu lat istnieje także zjawisko przyspieszonego wzrastania i rozwoju kolejnych pokoleń, zwane akceleracją. Jak należy traktować to, co jest zapisane w genach? To prawda, że niscy ludzie mają zwykle małe dzieci, a wysocy „przekazują” swój słuszny wzrost potomstwu. Jednak poniższe czynniki mogą sprawić, że dziecko, które ma duży potencjał, przyjdzie na świat z niedowagą. Należą do nich: niektóre choroby przyszłej mamy, jej niewłaściwe odżywianie w ciąży, palenie papierosów, picie dużych ilości napojów z kofeiną (to nie tylko kawa, ale też herbata, napoje energetyzujące czy cola). Mniejsze są również noworodki z ciąż mnogich. Wiele wskazuje, że do małej wagi noworodka przyczyniają się hormony stresu powstające w organizmie kobiety. Zaś urodzenie ponadczterokilogramowego dziecka może wymagać zrobienia badań mamie. Zdarza się też, że w danej rodzinie po prostu rodzą się duże dzieci, a w dodatku każde kolejne bywa cięższe od poprzedniego. View Burdaffi on the source website Ile wzrostu ma dziecko po urodzeniu? Widełki normy wzrostu dla noworodków ustalono na przedział: 46-55 cm. Jednak zdarzają się noworodki mniejsze i większe. Zwykle przy małej masie urodzeniowej i wzrost jest poniżej dolnej granicy widełek, a przy dużej masie urodzeniowej wzrost „wyskakuje” poza górna granicę normy. Nawet wzrost o 5 cm mniejszy lub większy od granicy normy nie musi oznaczać, że z dzieckiem jest coś nie w porządku. Pomiar wzrostu noworodka robi się na raty, używając do tego elastycznego, giętkiego centymetra. Najpierw sprawdza się długość odcinka od główki do pupy, potem od pupy do stópek. Dlaczego w ten sposób? Bo małe dzieci mają podkurczone nóżki i nie należy ich na siłę prostować. Dzieci mierzy się na stole z podziałką dopiero wtedy, gdy lekarz stwierdzi, że nie ma cech dysplazji stawu biodrowego. Ile przybiera na wadze dziecko w pierwszym miesiącu? W okresie noworodkowym, czyli w ciągu pierwszych 4 tygodni życia, dziecko przybiera na wadze do 600 g. Ale nie dzieje się tak od razu. Przez pierwsze dni życia nie tylko noworodek nie przybiera na wadze, ale nawet ją traci. To tzw. fizjologiczny spadek wagi (nie powinien przekraczać 10 proc. wagi urodzeniowej). Co go powoduje? Oddanie smółki i moczu, utrata pewnej ilości płynów przez płuca i skórę, wydatkowanie energii na podjęcie samodzielnych funkcji życiowych, m.in. walkę z utratą ciepła. Należy również pamiętać, że powierzchnia ciała noworodka jest bardzo duża w stosunku do jego masy. Poza tym przez pierwsze doby dziecko mało je. Siatki centylowe pomagają określić, czy jest powód do niepokoju. View Burdaffi on the source website Mniej więcej po 10 dniach dziecko wraca do swojej wagi urodzeniowej i od tej pory powinno już mu sukcesywnie przybywać kilogramów: do końca okresu noworodkowego do 600 g (do 30 g dziennie), po tym czasie przez pierwsze pół roku dziecko przybiera 650–800 g na miesiąc , a w drugim półroczu 650 g miesięcznie. View oEmbed on the source website Ile rośnie dziecko w pierwszym miesiącu życia? Przez pierwsze trzy miesiące życia dziecka tempo wzrostu jest podobne i wynosi średnio 3 cm miesięcznie, zatem w pierwszym miesiącu życia dziecko urośnie o ok. 3 cm. Później tempo wzrostu spada z kwartału na kwartał życia dziecka i wynosi średnio: 2-3 cm w drugim kwartale, 1,5 cm w trzecim kwartale, 1 cm w czwartym kwartale. W pierwszym roku życia dziecko urośnie o ok. 25 cm. Co wpływa na urodzeniową wagę i wzrost noworodka? Według naukowców waga pań sprzed ciąży jest najważniejszym wskaźnikiem pozwalającym określić, jak duży urodzi się noworodek. Do tego wniosku doszli, porównując dane medyczne około 50 tysięcy kobiet. W jednej grupie były te, które utrzymywały podobną wagę podczas pierwszej i drugiej ciąży, w drugiej panie, które przed drugą ciążą (i podczas niej) znacznie przytyły. Okazało się, że nadmierne przybranie na wadze po urodzeniu pierworodnego dwukrotnie zwiększa ryzyko, że drugie dziecko przyjdzie na świat bardzo duże. Jak odżywianie w ciąży wpływa na wagę noworodka? Gdy mama jest niedożywiona, zwłaszcza pod koniec ciąży, nie tylko może to być powodem zmniejszenia wagi ciała i długości noworodka, ale też prowadzi do trwałego zaburzenia wzrostu dziecka w późniejszym okresie życia. Czy palenie papierosów w ciąży może się przyczynić do nadwagi u noworodka? Dzieci palaczek rodzą się zwykle mniejsze niż inne noworodki, ale w wieku szkolnym są bardziej narażone na... nadwagę. Jest to skutkiem toksycznego wpływu nikotyny, któremu były poddawane w łonie mamy w czasie, kiedy tworzyły się drogi przemian metabolicznych. Każde 10 papierosów wypalonych dziennie przez mamę podnosiło o 17 proc. ryzyko nadwagi u dziecka! Zobacz też: Prawidłowa waga i wzrost dziecka – normy wiekowe Do kiedy dziecko rośnie? Kalkulator wzrostu – sprawdź, jak duże będzie twoje dziecko
Niemowlę nie przybiera na wadze: jak sprawdzić, czy się najadło? [EKSPERT RADZI]
Jeśli niemowlę nie przybiera na wadze, nie należy tego bagatelizować. Może to być pierwszą oznaką infekcji. Sprawdź, co radzi zaniepokojonym mamom prof. Kamil Hozyasz z Instytutu Matki i Dziecka.
Waga noworodka tuż po porodzie spada – nie powinnaś mieć powodów do niepokoju, ponieważ jest to naturalny proces fizjologiczny. Po tygodniu od narodzin waga maluszka zaczyna powoli rosnąć, a trzytygodniowy noworodek powinien ważyć mniej więcej tyle, ile w chwili urodzenia. A co jeśli niemowlę nie przybiera na wadze? Spis treści: Waga dziecka w pierwszych miesiącach po narodzinach Co robić, gdy niemowlę nie przybiera na wadze? Niemowlę nie przybiera na wadze. To może być choroba Jak często ważyć dziecko? Jak sprawdzić, czy dziecko się najada? Jak czytać siatki centylowe? Waga dziecka w pierwszych tygodniach i miesiącach Noworodek traci po porodzie 5–10% swojej wagi urodzeniowej. Jednak nie każde dziecko robi to tak samo szybko i to też jest naturalne. W pierwszych czterech miesiącach dziecko przybiera najszybciej na wadze, bo średnio 120–225 g na tydzień. Potem przyrost wagi zmniejsza się do 90–150 g na tydzień. Sześciomiesięczne niemowlę przybiera już tylko 50–80 g na tydzień. Przyjmuje się, że między 4. a 6. miesiącem życia niemowlę podwaja swoją wagę urodzeniową, a w okolicy pierwszych urodzin potraja ją. Nadal masz wątpliwości, ile powinno przybierać twoje dziecko? Sprawdź wagę niemowlaka od urodzenia do 12. miesiąca [TABELA]. Co robić, gdy niemowlę nie przybiera na wadze? Jeśli martwisz się, że twój niemowlak nie przybiera na wadze, zacznij od wizyty u pediatry, który opiekuje się maluchem. To lekarz lub lekarka musi zdecydować, czy konieczna jest konsultacja ze specjalistą zajmującym się żywieniem najmłodszych. Jeśli tak – wskaże ci najbliższą poradnię gastroenterologiczną, dietetyczną lub żywieniową oraz wypisze niezbędne skierowanie. Placówki takie znajdują się m.in. przy Akademiach Medycznych, w Instytucie Matki i Dziecka, Centrum Zdrowia Dziecka oraz Centrum Zdrowia Matki Polki. Możliwe, że lekarz zaleci: Więcej kalorii. Już 3-miesięcznemu dziecku lekarz może zalecić dodawanie do mleka (odciągniętego z piersi albo mieszanki modyfikowanej) kleiku ryżowego, który wzbogaci posiłek. To dodatkowa porcja łatwo przyswajalnych węglowodanów. Kiedy nadejdzie pora na rozszerzanie diety, do każdej zupki dodawaj łyżkę dobrej jakości masła lub oliwy – dzięki temu posiłek będzie bardziej kaloryczny. Specjalne tłuszcze MCT. Są lekkostrawne, więc szybko dostarczają energii – w sam raz dla dziecka, które słabo przybiera na wadze. Sinlac. To bezglutenowa kaszka zbożowa, którą można podawać już od 5. miesiąca życia. Mogą ją dostawać również dzieci z alergią na białko mleka krowiego (jako uzupełnienie karmienia piersią lub mlekiem modyfikowanymi). Niemowlę nie przybiera na wadze. To może być choroba Czasem brak apetytu i słabe przybieranie na wadze mogą być oznaką choroby. Oto najczęstsze z nich: Zespół złego wchłaniania. Brak apetytu bywa sygnałem, że dziecko może mieć tę chorobę. To dolegliwość jelita cienkiego, które nie może wchłonąć potrzebnych organizmowi składników pokarmowych i wydala je z kałem. Przykładem zespołu złego wchłaniania jest celiakia, czyli zespół nietolerancji glutenu. Maluch przestaje przybierać na wadze, a nawet chudnie, nie ma apetytu, ma wystający brzuszek i robi brzydko pachnące kupki. Dzieci z celiakią zazwyczaj cierpią także na anemię. Anemia. Ta choroba jest spowodowana niedoborem żelaza, ważnego składnika hemoglobiny. Niedobór żelaza powoduje niedotlenienie tkanek, co wpływa niekorzystnie na pracę całego organizmu. Dziecko z anemią (niedokrwistością) jest blade, wciąż zmęczone, nie ma apetytu. Anemię leczy się, podając żelazo oraz preparaty poprawiające apetyt. Alergia pokarmowa. Maluch uczulony na jakiś składnik jedzenia często słabiej przybiera na wadze. Jeśli twoje dziecko broni się przed jedzeniem, a po posiłku ma ból brzucha, oddaje luźne kupki ze śluzem, warto sprawdzić, czy nie macie do czynienia z alergią. Infekcja. Długotrwały brak apetytu i słabe przybieranie na wadze mogą świadczyć o utajonej chorobie. Najczęściej wiąże się to z przewlekłą infekcją układu moczowego. Gdy nie jest ona leczona, może trwać bardzo długo. Jeśli więc dziecko, poza brakiem apetytu, nie ma innych wyraźnych objawów choroby (np. kataru, gorączki, bólu ucha), warto zrobić mu analizę moczu. Jak często ważyć dziecko? W pierwszych tygodniach życia warto to robić raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie. Od 2. miesiąca można ważyć niemowlę rzadziej – przy okazji szczepiennych wizyt u lekarza. Najlepiej, by dziecko było wtedy przed karmieniem i bez ubranka lub tylko w cienkiej koszulce. Niemowlę nie przybiera na wadze: jak sprawdzić, czy się najada? Jeśli karmisz swoje dziecko butelką, możesz łatwo oszacować, ile je twoje dziecko. Natomiast, jeśli karmisz maluszka wyłącznie piersią, można przyjąć, że twoje dziecko najada się gdy: moczy 5–6 pieluszek dziennie, a mocz jest zupełnie bezwonny i jasny,​ wygląda zdrowo, jest spokojne i wyraźnie zadowolone po jedzeniu, ssie efektywnie, czyli wyraźnie słyszysz, jak przełyka, w piersiach czujesz wtedy lekkie mrowienie związane z wypływem mleka. Większość niemowląt je co 2–3 godziny i sama budzi się na jedzenie. Niemowlę nie przybiera na wadze: jak czytać siatki centylowe? Siatki centylowe pomogą ci sprawdzić, czy maluch prawidłowo przybiera na wadze. Możesz je wydrukować – uwaga: inne są siatki centylowe dla dziewczynek, inne są siatki centylowe dla chłopców. Znajdziesz je też na ostatnich stronach książeczki zdrowia dziecka. Powiemy ci, co to jest centyl i jak czytać siatki centylowe. Jak posługiwać się siatką? Wybierz siatkę odpowiednią do wieku i płci swojego malca. Znajdź na osi poziomej punkt odpowiadający wiekowi, a na osi pionowej – jego wadze. Przeprowadź z tych dwóch punktów linie proste. Punkt przecięcia wyznaczy tzw. pozycję centylową. Co to jest centyl? Wskazuje pozycję dziecka wśród wszystkich jego rówieśników. Jeżeli np. waga twojego malca jest na poziomie około 50. centyla, to znaczy, że jest on „średniaczkiem”, czyli połowa dzieci w jego wieku waży więcej, a druga połowa – mniej. Jeżeli natomiast parametry te są np. blisko 10. centyla, to oznacza, że 10% dzieci jest szczuplejszych od twojego, a 90% – cięższych. Co oznacza tzw. wąska i szeroka norma? Jeśli linie przetną się między 25. a 75. centylem, nie musisz się martwić. Waga dziecka jest w tzw. wąskiej normie. To wartości, które obejmują połowę rówieśników twojego dziecka. Norma szeroka rozpina się między 10. a 90. centylem i obejmuje 80% dzieci. Wartości poniżej 10. i powyżej 90. centyla oznaczają, że maluszek wymaga konsultacji lekarskiej (sygnalizują niedowagę lub otyłość). Co może niepokoić? Jeśli od urodzenia waga i wzrost malucha jest na poziomie np. 10. centyla, nie ma w tym nic złego. Niepokojąca jest nagła zmiana, np. spadek z pozycji pomiędzy 25. a 50. centylem na pozycję poniżej 3. centyla albo dysproporcja między wzrostem i wagą, np. waga poniżej 10. centyla, wzrost powyżej 75. Zobacz także: Pienista kupka u niemowlaka: przyczyny u niemowlaka karmionego piersią i mlekiem modyfikowanym Grzyby a karmienie piersią – co wolno, a czego lepiej unikać Zakrztuszenie niemowlaka: co zrobić, by pomóc dziecku? [Film] Konsultacja merytoryczna Prof. nadzw. dr hab. Konrad Kamil Hozyasz Pediatra, gastrolog dziecięcy, pediatra metaboliczny. Ordynator Oddziału Kliniki Pediatrii Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie
Waga niemowlaka od urodzenia do 12 miesiąca: ile powinien przybierać? [TABELA]
Czasem mały przyrost wagi niemowlaka budzi niepokój rodziców. Warto więc wiedzieć, jaki jest prawidłowy przyrost wagi niemowlaka i jak korzystać z siatek centylowych. Nasza tabela pomoże ci sprawdzić, czy twoje dziecko dobrze przybiera na wadze w 1. roku życia.
Waga niemowlaka to jeden z tych objawów, który może świadczyć o prawidłowym (albo nieprawidłowym!) rozwoju dziecka. Pediatrzy podkreślają jednak, że to wcale nie waga niemowlaka jest najważniejsza, ale to, czy waga dziecka jest odpowiednia do jego wzrostu. Przyrost wagi niemowlaka warto kontrolować w oparciu o naszą tabelę. Sprawdź, ile dokładnie powinien przybierać na wadze niemowlak karmiony piersią i butelką od urodzenia do 12. miesiąca życia. Waga niemowlaka: spadek po porodzie Noworodki tuż po urodzeniu ważą najczęściej 3000–3500 g, choć nawet spore odstępstwa od tej normy nie są żadnym powodem do niepokoju. Zdrowy, donoszony noworodek może ważyć w dniu narodzin równie dobrze pół kilograma więcej albo pół kilograma mniej niż statystyczny Jaś. O małej urodzeniowej masie ciała lekarze mówią dopiero, jeśli dziecko urodzi się lżejsze niż 2500 g. Wtedy najpewniej konieczna będzie obserwacja zdrowia dziecka, bo tak mała waga noworodka może być objawem zaburzeń pracy łożyska (nie dostarczało odpowiedniej ilość pożywienia podczas ciąży) lub choroby dziecka, np. genetycznej. Drobniejsze są także dzieci z ciąży mnogiej i te noworodki, których mamy paliły w ciąży albo odżywiały się nieprawidłowo. Co ważne, po narodzinach zdrowe dziecko traci 5–10% swojej wagi urodzeniowej. To zupełnie naturalne. Najpóźniej w ciągu tygodnia od narodzin powinno odbić się i zacząć przybierać na wadze. „Akademia Młodych Rodziców” Sprawdź, jak rozwija się niemowlę i na co zwracać uwagę! Czytaj więcej Ile niemowlę powinno przybierać na wadze? W pierwszych 4 miesiącach życia niemowlę przybiera średnio 120–225 g na tydzień. W kolejnych miesiącach przyrost wagi niemowlaka to już tylko 90–150 g na tydzień. Półroczne niemowlę przybiera na wadze jeszcze mniej – 50–80 g na tydzień. Między 4. a 6. miesiącem życia niemowlę powinno podwoić swoją wagę urodzeniową, a około 1. urodzin ważyć 3 razy więcej. Prawidłowy przyrost wagi niemowlaka: czy dziecko trzeba ważyć co tydzień? Wystarczy ważyć dziecko podczas kontrolnych wizyt w przychodni. Częstsze sprawdzanie wagi (np. co tydzień) lekarz może zalecić, kiedy np. niemowlę rzadko samo budzi się na karmienia albo podczas karmienia zasypia. A także wtedy, gdy jest apatyczne, nie umie efektywnie ssać, przeszło poważniejszą chorobę albo jest wcześniakiem. View Burdaffi on the source website View Burdaffi on the source website Waga niemowlaka: co mówią siatki centylowe? Siatki centylowe pomogą ci sprawdzić, jak rozwija się dziecko na tle swoich rówieśników. Jeśli masa ciała dziecka znajduje się na poziomie 50. centyla, czyli wartości środkowej, oznacza to, że w danym wieku metrykalnym 50% rówieśników jest od niego wyższych i 50% niższych. Jeżeli parametry te są np. blisko 10. centyla, oznacza to, że w setce maluchów dziesięcioro dzieci jest szczuplejszych, a 90 jest cięższych od twojego niemowlaka. Możesz obliczyć normy dla swojego dziecka na interaktywnych siatkach centylowych. Jak obliczyć centyle? Wybierz siatkę odpowiednią do wieku i płci twojego dziecka. Są na końcu książeczki zdrowia dziecka. Znajdź na osi poziomej punkt odpowiadający wiekowi, a na osi pionowej – masie ciała niemowlaka. Przeprowadź z tych dwóch punktów linie proste. Punkt przecięcia się linii to tzw. pozycja centylowa, która powinna znajdować się w granicach odpowiedniego przedziału wyznaczonego przez krzywe przebiegające przez siatkę. Jeśli punkt przecięcia linii znajduje się między 25. a 75. centylem, nie musisz się martwić. Masa ciała twojego dziecka jest w tzw. wąskiej normie. To wartości, które obejmują połowę rówieśników maluszka. Norma „szeroka” mieści się między 10. a 90. centylem i obejmuje 80% dzieci. View oEmbed on the source website Siatki centylowe: co powinno niepokoić? Jeśli jednak twoje dziecko od urodzenia ma masę ciała i wzrost na poziomie np. 3. czy 10. centyla, to znaczy, że po prostu należy do drobniejszych dzieci. Jednakże nagła zmiana parametrów, np. spadek z pozycji między 25. a 50. centylem na pozycję poniżej 3. centyla, może świadczyć o chorobie. Niepokojąca jest też różnica między wartościami wzrostu i wagi (np. waga jest poniżej 10. centyla, a wzrost powyżej 75.). Czy waga niemowlaka zależy od genów? W dużej mierze tak. Zwykle niewysocy, szczupli rodzice mają drobne dzieci. Nieco lżejsze (i nieco niższe) są także dziewczynki, a jedynie w okresie dorastania (między 10. a 13. rokiem życia) przeciętnie nieznacznie więcej ważą i są wyższe od chłopców. Oprócz genów ważne są także dieta i zdrowie dziecka. Jeśli więc maluch przestał przybierać na wadze (i w ostatnich miesiącach spadł np. z 50. centyla na 10.), koniecznie idź z nim do lekarza. Pediatra może zlecić badania moczu i krwi, skontroluje też jadłospis dziecka. Konkurs „Narodziny rodziny” Jesteś rodzicem niemowlaka? Opisz swoją historię i wygraj wózek spacerowy! Czytaj więcej Niski przyrost wagi oznacza, że niemowlę jest chore? Czasem brak apetytu i słabe przybieranie na wadze może być oznaką choroby. Do najczęstszych należą choroby przewodu pokarmowego (w tym celiakia u dzieci jedzących gluten), choroby infekcyjne, zaburzenia metaboliczne. Niechęć do jedzenia może też prowadzić do anemii u dziecka (powoduje niedotlenienie tkanek, co wpływa niekorzystnie na pracę całego organizmu), a ta nasila brak apetytu. Niska waga niemowlaka: jak karmić drobne dziecko? Jeśli lekarz nie zaleci inaczej, karm dziecko według schematu żywienia niemowląt. Czasem pediatra może zalecić podawanie niemowlakowi karmionemu piersią dodatkowej porcji mleka modyfikowanego, a karmionemu butelką − wprowadzenie mieszanki przeznaczonej właśnie dla drobnych dzieci. Zdarza się, że lekarz podejmuje decyzję o wcześniejszym rozszerzaniu diety (już trzymiesięcznemu dziecku zaleci dodawanie do mleka kleiku ryżowego, który wzbogaci posiłek, oraz podawanie owoców i warzyw) – nigdy jednak nie rób tego na własną rękę. Kiedy nadejdzie pora na rozszerzanie diety, do każdej domowej zupki dla niemowlaka dodawaj łyżkę dobrej jakości masła, oliwy czy oleju rzepakowe­go. Będzie bardziej kaloryczna. Zobacz też: Gotowe jadłospisy dla niemowląt: do druku 12. miesiąc: przepisy i jadłospis do druku Otyłości u niemowląt nie wolno lekceważyć!
Co to jest centyl i jak czytać siatki centylowe?
Centyl to wartość, dzięki której widzimy, jak waga i wzrost naszego dziecka wyglądają na tle wymiarów wszystkich dzieci w tym samym wieku. Dzięki siatkom centylowym możemy kontrolować, czy dziecko rośnie w odpowiednim tempie i prawidłowo przybiera na wadze.
Waga i wzrost dziecka w 1. roku życia: kiedy do lekarza? [SPRAWDŹ NORMY]
W pierwszych miesiącach życia dziecka ważenie i mierzenie to jeden z podstawowych sposobów na określenie, czy niemowlę dobrze się rozwija i wystarczająco dużo je. Jaka powinna być waga i wzrost dziecka w 1. roku życia? Sprawdź normy miesiąc po miesiącu.
Niemowlę w 1. roku życia jest ważone i mierzone na każdej wizycie u pediatry. Lekarz może zalecić częstsze pomiary, jeśli niemowlę jest apatyczne, urodziło się przedwcześnie albo nie budzi się na karmienia. Jaki powinien być prawidłowy przyrost wagi i długości dziecka przez pierwsze miesiące po porodzie i kiedy warto poprosić o pomoc lekarza? Waga i wzrost niemowlaka – co powinno niepokoić? Po urodzeniu niemowlę przybiera na wadze najszybciej, bo aż 120-225 g na tydzień. Tak będzie do ok. 4. miesiąca życia. Później przyrost wagi zwolni do ok. 100-150 g na tydzień, by po 6. miesiącu zmniejszyć się do wartości zaledwie ok. 50-80 g tygodniowo. Czy niska waga dziecka to powód do niepokoju? Nie zawsze. Niektóre dzieci są drobne od urodzenia, inne od początku szybko rosną, bo takie mają uwarunkowania genetyczne. Kiedy konieczna jest konsultacja lekarza? jeśli waga dziecka nagle przestała rosnąć obserwujesz dużą różnicę między przyrostem wagi i wzrostu dziecka dziecko plasuje się poniżej 10. lub powyżej 90. centyla Dla pewności sprawdzaj wzrost i wagę swojego dziecka na siatkach centylowych. Waga i wzrost dziecka w 1. roku życia – normy Większość noworodków rodzi się z wagą 3000-3500 g i długością ok. 55 cm, ale bywają też dzieci dużo cięższe bądź lżejsze. Różnice mogą sięgać 500-1000 g i nie ma w tym nic niepokojącego. Dzieci o niższej wadze urodzeniowej będą prawdopodobnie ważyły mniej na kolejnych etapach rozwoju, o ile jednak mieszczą się w granicach normy, a wzrost przebiega harmonijnie, nie trzeba się martwić. Wzrost i waga dziecka w 1. roku życia: normy dla dziewczynek 1. miesiąc: 3,2-5,1 kg; 51-58 cm 6. miesiąc: 6,3-9 kg; 64-71 cm 12 miesiąc: 7,9-11,6 kg; 71-80 cm Wzrost i waga dziecka w 1. roku życia: normy dla chłopców 1. miesiąc: 3,5-5,5 kg; 52-60 cm 6. miesiąc: 7-10 kg; 66-75 cm 12. miesiąc: 8,5-12,5 kg; 74-84 cm Jeśli masz wątpliwości, czy twoje dziecko dobrze się rozwija, zapytaj o poradę lekarza. Możesz skorzystać z teleporady lub e-wizyty z dzieckiem. Zobacz też: Kalkulator wagi dziecka Co wpływa na wzrost dziecka? 10 powodów, dla których noworodek nie chce ssać piersi
Główka noworodka: kształt, wielkość i ciężar. To ważne informacje!
W pierwszych latach życia dziecka lekarz będzie regularnie sprawdzał nie tylko jego wagę i wzrost, lecz także przyglądał się jego główce. Zobacz, na co na pewno zwróci uwagę.
Główka noworodka może cię zdziwić, a nawet przestraszyć. Spokojnie. Te najbardziej niepokojące nas cechy: nieproporcjonalna wielkość, spiczasty kształt i miękkość czaszki są w gruncie rzeczy dowodem mądrości natury. Wielkość głowy niemowlęcia Twoje pierwsze wrażenie po porodzie może być takie, że główka dziecka jest trochę za duża w stosunku do reszty – i rzeczywiście: stanowi aż 1/4 długości całego ciała noworodka. Jej obwód wynosi zwykle 33-37 cm i jest większy o 1-2 cm od obwodu klatki piersiowej (po 3-4 miesiącach te proporcje zaczynają się zmieniać: najpierw się zrównają, a potem odwrócą – tak, jak jest u dorosłych). Przez pierwsze trzy miesiące główka powiększa się o ok. 2 cm na miesiąc, a przez kolejne trzy miesiące – o 1 cm miesięcznie. Tak szybki przyrost obwodu główki ma wielki sens: dzięki niemu mózg dziecka może dynamicznie się rozwijać. Roczne dziecko zwykle ma głowę większą o ok. 12 cm większą od wyjściowego punktu, a z kolei głowa trzylatka jest już prawie dorosłej wielkości. Przez następne kilkanaście lat jej obwód, tak samo jak objętość mózgu, będzie przyrastać już dużo wolniej. Za duży obwód głowy (powyżej 97. centyla) Zdarzają się rodziny, w których rodzice i dzieci mają duże głowy i nie ma to związku z żadną chorobą. Obserwacji i badań wymaga dziecko, u którego szybko zwiększa się obwód głowy, poszerzają się szwy czaszkowe (połączenia między kośćmi czaszki). Lekarz pediatra w takiej sytuacji zleci wykonanie usg głowy przez ciemię, konsultację okulisty i neurologa. Za mały obwód głowy (obwód głowy poniżej 3. centyla) Może zdarzyć się, że dziecko urodzi się z małym obwodem głowy lub przyrastanie obwodu głowy jest zbyt wolne. Obie sytuacje wymagają obserwacji i badań celem wyjaśnienia przyczyny. Skąd taki kształt głowy dziecka? Jeszcze większe zdziwienie niż wielkość, może budzić kształt głowy noworodka. Dzieci urodzone przy pomocy próżnociągu albo kleszczy mogą mieć spiczastą główkę, a noworodki, które bardzo wolno przeciskały się przez kanał rodny – "szufladę" na czole, czyli lekkie wgniecenie, powstałe wskutek ucisku główki na miednicę mamy. Zupełnie się tym nie przejmuj: kości czaszki noworodka są jeszcze bardzo elastyczne i pewnie już po kilku dniach od jego narodzin, jego główka idealnie się zaokrągli. Żeby pozostała taka okrągła trzeba jednak dbać o to, by dziecko nie leżało zawsze w jednej i tej samej pozycji: na pleckach albo jednym z boków. Jeżeli maluch ma tendencję do układania głowy tylko na lewej albo prawej stronie, spróbuj trochę mu w tym poprzeszkadzać. Możesz np. odwrócić ustawienie łóżeczka albo układać za główką dziecka zwinięty ręcznik tak, żeby nie mogło odwrócić się w ulubioną stronę. Lekkie spłaszczenie głowy z tyłu albo boku nie jest jednak niczym strasznym. Zwykle mija bez śladu, gdy dziecko zaczyna siadać. Bardziej niepokojący będzie gruszkowaty kształt główki dziecka – może być cechą wodogłowia. Ale ciężka! Razem z wielkością w parze idzie ciężar dziecięcej główki. Przez pierwsze 4 miesiące życia niemowlę jest jeszcze za słabe, aby samodzielnie utrzymać ją w pionie, dlatego trzeba ją podtrzymywać np. podczas noszenia malucha. Jeżeli po upływie 4 miesięcy maluch nadal nie jest w stanie utrzymać sam główki, porozmawiaj o tym z jego pediatrą. Być może niemowlę ma za słabe napięcie mięśniowe – i wtedy potrzebna będzie rehabilitacja – albo po prostu brakuje mu okazji do ćwiczeń – i wtedy wystarczy kłaść go częściej na brzuszku i zachęcać do podnoszenia główki. Ciemiączko – czyli dziura w głowie Kiedy położysz dłoń na czubku główki dziecka, najpewniej wyczujesz miękkie miejsce – to ciemiączko. Ono też będzie regularnie oglądane przez lekarza. Prawidłowe ciemiączko powinno być płaskie albo leciutko zapadnięte (podczas płaczu malucha może się odrobinę wypuklać). Mocno zapadnięte może świadczyć o odwodnieniu, a tętniące i uwypuklone (gdy dziecko jest spokojne, nie gorączkuje) – o zbyt dużym ciśnieniu wewnątrz głowy. W obu przypadkach konieczna będzie jak najszybsza wizyta u lekarza. Oczywiście takiej sytuacji towarzysza dodatkowe objawy. Podczas kontrolnych wizyt w 1. i 2. roku życia dziecka pediatra będzie też sprawdzał wielkość ciemiączka i wymiary nanosił do książeczki zdrowia. Zazwyczaj wielkość i tempo zamykania się ciemiączka jest cechą indywidualną: u niektórych maluchów zarasta szybciej, u innych wolniej. Widełki są dość szerokie – zdaniem lekarzy norma dla całkowitego zamknięcia się ciemiączka rozciąga się między 10. a 18. miesiącem życia. Jeżeli rozwój dziecka przebiega prawidłowo, wielkość ciemiączka nie ma większego znaczenia, nawet jeżeli wydaje się zbyt małe albo zbyt duże. Wbrew popularnym opiniom, nigdy na podstawie samej wielkości ciemiączka nie powinno się zwiększać albo zmniejszać dawki witaminy D podawanej dziecku. Tylko w wyjątkowych przypadkach wielkość ciemiączka świadczy o zaburzeniach w przyswajaniu wapnia i fosforu, o niedoczynności tarczycy czy innych kłopotach zdrowotnych. USG przez ciemiączko Wskazaniem do badania USG głowy mogą być no.: nadmierny przyrost obwodu głowy, nieprawidłowy rozwój psychoruchowy dziecka, u dzieci urodzonych przedwcześnie czy u dzieci z problemami w czasie porodu (mała liczba punktów Apgar). Badanie jest bezbolesne i bezpieczne. Pozwala wykryć wiele ewentualnych nieprawidłowości, np. niektóre wady mózgu, obecność wylewów wewnątrzczaszkowych. Konsultacja: dr n. med. Alicja Karney, pediatra, kieruje Oddziałem Pediatrycznym Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie.
Co czuje matka naprawdę grubego niemowlęcia? Ja wiem!
Wszyscy mają być szczupli, wysocy i od linijki. Niemowlęta też, a jak nie to przywołamy ich mamy do porządku. Brzmi znajomo? Ten tekst jest dla ciebie.
Przyzwyczailiśmy się już do tego, że światem rządzi kult ciała. Szczupłego, odpowiednio wyrzeźbionego, zdrowego ciała. Koniecznie młodego, dodajmy. Z dziećmi jest tylko nieco inaczej. Te pulchne jeszcze niedawno określano jako zdrowe, ale dziś już chyba nikt nie da się na to nabrać: otyłość wśród dzieci to realny problem XXI w. Także w Polsce, gdzie wg danych Instytutu Żywności i Żywienia już co piąte dziecko w wieku szkolnym ma nadwagę. Czy wyglądają zdrowo? Polemizowałabym, szczególnie wiedząc o tym, jakie konsekwencje dla ich zdrowia w przyszłości może mieć otyłość teraz, w dzieciństwie. Takie niemowlęta z kolei... o, tu przydałyby się pulchne policzki, prawda? W ich przypadku nadal chcielibyśmy radośnie chwytać te poliki palcami i mówić, jaki rozkoszny cherubinek z tego bobasa. Gorzej, jeśli niemowlę cherubinka wcale nie przypomina, a wyglądem bliżej mu do posagów Buddy. Czyli pulchna buźka tak, ale nie daj Boże, gdyby miało być grube. Wtedy na miejscu jest zwracanie uwagi matce i załamywanie rączek nad kołyską. Ojejku, jakie grube niemowlę! Czy szczucie idealną sylwetką naprawdę może dotyczyć niemowląt? Chyba tak, skoro ktoś wpadł na pomysł siłowni dla niemowląt. Przeczytałam niedawno na portalu Refinery29 artykuł o grubym niemowlęciu, napisany przez jego matkę, pisarkę Caroline Stanley. Kobieta prosi w nim panie, żeby przestały zawstydzać jej ośmiomiesięczną córkę z powodu jej tuszy. Apel zaadresowany jest do pań, ponieważ - jak donosi Stanley - do tej pory wagę jej córeczki skomentowało już prawie 50 kobiet i ani jeden mężczyzna. Stanley napisała, że za każdym razem, kiedy wyjdzie z domu, ktoś uważa za stosowne powiedzieć coś na temat wagi jej córki. Niektórzy uważają, że nazywanie jej grubą to komplement, inni sądzą, że powinni pocieszyć matkę: "Nie martw się, jak zacznie biegać to schudnie". Stanley nie jest zachwycona. Sama przez większość życia miała problemy z wagą i akceptacją swojego ciała i boi się, że dzięki tym "życzliwym" obcym ludziom teraz to samo czeka jej córkę. Jestem szczupła, a moje dziecko jest grube Należę do tych szczęśliwców, którzy bez żadnego wysiłku zachowują szczupłą sylwetkę. To pewnie kwestia genów. A jednak czytając tekst Caroline Stanley wiedziałam dokładnie, co czuje, bo sama byłam mamą bardzo grubego niemowlęcia. I pisząc "bardzo grubego" mam na myśli właśnie to: bardzo grube niemowlę. Moja córka w dniu porodu ważyła niecałe 3,5 kg. Szybko zaczęła przybierać na wadze i przez większość pierwszego roku swojego życia plasowała się w magiczny sposób powyżej 97 centyla. Co to oznacza? Na przykład to, że jej rączki i nóżki składały się z samych fałdek, pulchnych oponek, które wymagały skupienia podczas dokładnego oczyszczania patyczkami higienicznymi i skrupulatnego osuszania flanelowymi pieluchami, żeby nie dopuścić do odparzeń. Nie przekarmiałam córki, co wiele spojrzeń życzliwych przechodniów starało mi się dać do zrozumienia. Karmiłam piersią, a córka nie należała do tych niemowląt-koneserów, wiszących na matce-karmicielce przez całą dobę – nic z tych rzeczy! Domagała się mleka co 3-4 godziny, ssała przez około 10 minut i już była najedzona. I tyła. I stawała się coraz większa. Pani da dziecku wodę zamiast mleka! Jeden z lekarzy zasugerował, żebym zastąpiła jeden z mlecznych posiłków wodą: żeby się dziecię odchudziło. Na szczęście nasza pani pediatra była mądra, oczytana i bardzo kompetentna. Córkę zobaczyła pierwszy raz, kiedy mała miała 3 miesiące. "Duże dziecko" – oznajmiła bez większych emocji: "Będzie później osiągać różne etapy rozwoju". Zaniepokoiłam się. Pani dr pospieszyła z wyjaśnieniem: później przekręci się na brzuszek, później usiądzie, później zacznie chodzić. "Większość dużych dzieci tak ma". Moje dziecko później? Nie ma mowy! A jednak. Miała spory poślizg. Usiadła samodzielnie, o ile dobrze pamiętam, kiedy miała 9 miesięcy. Nasza wspaniała lekarka uspokajała na każdej wizycie i przy każdym kolejnym przekroczonym 97 centylu: "Nie ma się czym przejmować. U dzieci karmionych piersią nie mówimy o nadwadze. Wyrośnie". Są nawet badania, które potwierdzają, że dzieci karmione piersią są mniej zagrożone otyłością w przyszłości. Na razie jednak moje dziecko było niemowlęciem i było bardzo grube. Przyznam się wam szczerze, że bałam się, że nie wyrośnie z tego. Ale co mi pozostawało innego niż wziąć słowa lekarki za dobrą monetę? Przecież do głowy nie przyszłoby mi odchudzanie niemowlęcia. Jakie wyraziste to niemowlę! Ludzie lubili komentować tuszę mojej córki. Że duża, że gruba, że pulchna, że "zdrowa". Wyrazista. Przystojna (!). Nie powiem, bywało mi przykro, zwłaszcza, że dla mnie ona była po prostu śliczna. Całkiem idealna! Aż pewnego dnia, w drugim roku życia, przestała być gruba. Tak po prostu. Pani dr miała rację: wyrosła. A badania naukowe nie pozostawiają żadnych wątpliwości: im dłuższe karmienie piersią, tym mniejsze ryzyko otyłości u dzieci w przyszłości. Teraz moja córka ma już prawie 9 lat i jest najdrobniejszą dziewczynką w swojej klasie. Pomimo dobrego apetytu wagowo plasuje się poniżej 10 centyla, wzrost równo na 10. Chudzina, można żebra liczyć – to nowe komentarze na temat jej budowy ciała. Obcych ludzi naprawdę trudno zadowolić, prawda? Kiedy niedawno natknęłam się na zdjęcia córki, zrobione na plaży, kiedy miała 10 miesięcy, byłam w szoku: ona naprawdę przypominała figurkę Michelin! Zdążyłam już zapomnieć jak bardzo... Świat jest niesamowity w tym, jak potrafi nas ciągle zadziwiać. Szczucie szczupłą sylwetką Apeluję, drodzy obcy: dajmy niemowlętom spokój. Ich matkom też! Nie podchodźmy do nich, nie dorzucajmy swoich 3 groszy. Skupmy się na sobie. Stanley pisze w swoim artykule: “Żyjemy w czasach, gdy terror szczupłego ciała jest wszechobecny – zwłaszcza dla kobiet. Jest mi bardzo przykro, że ludzie czują się dobrze przenosząc to podejście na moje dziecko. Moja córka zasługuje na szansę, by budować poczucie pewności siebie i własnej wartości bez waszych komentarzy. Mam nadzieję, że przemierzając ten świat, będzie na tyle mądra i niezależna, by nie przejmować się tym, co o niej myślicie, a jeśli dobrze wypełnię swoje zadanie, będzie też na tyle odważna, żeby wam o tym głośno powiedzieć". Być może któraś z was też karmi, a jej dziecko także wyskoczyło poza siatki centylowe i też wywołuje sensację swoją buddyjską posturą. Jeśli to czytasz, chciałabym ci powiedzieć, żebyś nie przejmowała się ludźmi. Powiedzmy nie zaszczuwaniu szczupłą sylwetką. I błagam, niech wam nie przyjdzie do głowy odchudzanie niemowlęcia! * * Mówimy o niemowlętach karmionych piersią. Niemowlętom karmionym mlekiem modyfikowanym należy podawać porcje mleka odpowiednie dla wieku i przestrzegać pór karmienia. Tkanki tłuszczowe, które powstaną w pierwszych dwóch latach życia u dzieci karmionych innymi pokarmami niż wyłącznie mlekiem mamy (czyli także już u niemowląt karmionych piersią w okresie rozszerzania diety), pozostaną już na zawsze. Nigdy nie wolno odchudzać dziecka na własną rękę, bez nadzoru lekarza. Zobacz też: Otyłości u niemowląt nie wolno lekceważyć 15 rad, jak rozszerzać dietę niemowlaka Siatki centylowe
Moje dziecko mało waży - czy mam się bać?
Im mniej waży niemowlę, tym więcej martwią się jego rodzice. Tymczasem nie liczba kilogramów jest najważniejsza, ale to, aby dziecko prawidłowo się rozwijało i przybierało na wadze odpowiednio do swojego wzrostu.
Mała waga może świadczyć o chorobie Brak apetytu i słabe przybieranie na wadze mogą być wywołane chorobami przewodu pokarmowego, infekcją albo zaburzeniami metabolicznymi. Zdarza się jednak i tak, że to nie choroba, ale otoczenie dziecka, zwłaszcza matka, jest przyczyną, że jedzenie jest czynnością nieprzyjemną. U noworodków i niemowląt dotyczy to matek nieporadnych, nerwowych i niechętnych do karmienia piersią. Poznaj wymiary statystycznego noworodka Najczęściej noworodki tuż po urodzeniu ważą ok. 3000-3500 g jednak lekkie odstępstwa od tej wagi nie są żadnym powodem do niepokoju. Ile powinno ważyć dziecko? Zdrowy, donoszony malec może ważyć w dniu narodzin równie dobrze pół kilo więcej albo pół kilo mniej. O małej wadze urodzeniowej lekarze mówią dopiero, jeśli dziecko urodzi się lżejsze niż 2500 g. Wtedy najpewniej konieczna będzie obserwacja jego zdrowia. Niska waga urodzeniowa może świadczyć np. o chorobie genetycznej dziecka.. Drobniejsze są także zupełnie zdrowe dzieci z ciąży mnogiej oraz niestety te maluchy, których mamy paliły w ciąży albo odżywiały się nieprawidłowo. Sprawdź, ile dziecko powinno przybierać na wadze w pierwszym roku życia Zdrowy noworodek traci po porodzie około 5-7 proc. swojej wagi, ale szybko nadrabia te straty. Maluch w pierwszych czterech miesiącach życia przybiera średnio około 120-225 g na tydzień. W kolejnych miesiącach przybór wagi się zmniejsza i wynosi około 90-150 g na tydzień, zaś półroczny malec tyje już dużo wolniej: około 50-80 g. na tydzień. Między 4. a 6. miesiącem życia niemowlę powinno podwoić swoją wagę urodzeniową, a w okolicy pierwszych urodzin potroić ją. Wydrukuj siatki centylowe dla dziewczynki Wydrukuj siatki centylowe dla chłopca Jak często trzeba ważyć niemowlę? W przypadku zdrowego dziecka wystarczy sprawdzić wagę podczas kontrolnych wizyt w przychodni raz na sześć tygodni. Częstsze kontrole wagi, np. co tydzień, lekarz może zalecić, gdy np. dziecko rzadko sam budzi się na karmienia, zasypia podczas nich, jest apatyczny, nie umie efektywnie ssać, przeszedł poważniejszą chorobę albo jest wcześniakiem. Waga zależy od genów Zwykle niewysocy, szczupli rodzice mają drobne dzieci. Nieco lżejsze i nieco niższe są także dziewczynki (jedynie między 10 a 12 rokiem życia przeciętnie nieznacznie więcej ważą od chłopców). Oprócz genów ważne są także dieta maluszka i jego zdrowie. Jeśli więc maluch przestał przybierać na wadze (i w ostatnich miesiącach spadł np. z 50. centyla na 10.) koniecznie idź z nim do lekarza. Pediatra może zlecić badania moczu i krwi, zapyta też o jadłospis dziecka.
Zmierz i zważ swoją córkę, aby sprawdzić, czy prawidłowo się rozwija. Pomogą ci w tym siatki centylowe do wydruku dla dziewczynek od 1. do 12. miesiąca życia.
Siatki centylowe pomogą ci śledzić rozwój dziecka - nanoś na nie kolejne pomiary wagi i wzrostu dziecka. Pamiętaj przy tym, że nie warto zamartwiać się, gdy dziecko plasuje się na niższych centylach – drobne i szczupłe dzieci rozwijają się równie dobrze, co ich wyrośnięci rówieśnicy! Poza tym zarówno niemowlak, którego waga i wzrost znajdują się na 10. centylu, jak i ten z 90. mieszczą się w tzw. szerokiej normie. Nie są też powodem do niepokoju niewielkie wahania na siatkach centylowych. Indywidualne krzywe wzrastania zwykle przebiegają równolegle do krzywych centylowych w obrębie 1–2 sąsiednich przedziałów. Najlepiej jest, jeśli wartości mieszczą się pomiędzy 25. a 75. centylem (to tzw. wąska norma). Dziecko wysokich, mocno zbudowanych rodziców nie zawsze w okresie niemowlęcym przybiera na wadze więcej niż potomek osób drobnych i niewysokich. Wiele zależy też od jego apetytu. Jeśli nie odbiega od dotychczasowego tempa rozwoju, wszystko jest w porządku. Uwaga, waga i wzrost dziecka powinny znajdować się na tych samych lub sąsiednich centylach. To tzw. indywidualny kanał centylowy dziecka. Skontaktuj się z pediatrą, gdy zaobserwujesz nietypowy spadek - np. gdy wzrost dziecka zawsze mieścił się między 75. a 90. centylem, a nagle znalazł się poniżej 30. Poniższe siatki centylowe dla dziewczynek dotyczą dzieci urodzonych w terminie, czyli po 37. tygodniu ciąży. Kliknij w siatkę centylową, aby ją wydrukować. [CMS_PAGE_BREAK] Kliknij w siatkę centylową, aby ją wydrukować:
Sprawdź, czy dziecko rozwija się prawidłowo - wydrukuj siatki centylowe, poznaj normy wagi i wzrostu chłopców od 1. do 12. miesiąca życia.
Siatki centylowe służą ocenie rozwoju dziecka - pediatra sprawdza na ich podstawie, czy dziecko rośnie podobnie do swoich rówieśników. Możesz też samodzielnie korzystać z siatek centylowych - to proste! Siatki centylowe to wykresy, które na osi poziomej mają podany wiek (w miesiącach lub latach), a na osi pionowej zaznaczoną badaną wartość (np. waga, wzrost, obwód główki). Podczas podstawowych badań i okresowych bilansów lekarz waży dziecko, mierzy je, sprawdza obwód głowy, czasem też klatki piersiowej. Wyniki porównuje z normami dla danego wieku oraz płci. Sprawdź, jak niemowlę powinno przybierać na wadze. Ty też możesz sprawdzić, czy dziecko waży i mierzy odpowiednio do swojego wieku. A zatem: odszukaj na siatce punt, w którym przecinają się linie – pozioma wyznaczająca wiek oraz pionowa określająca wagę lub wzrost dziecka. Miejsce to znajdzie się w granicach określonego centyla. na siatce jest kilka linii oznaczających centyle. Np. środkowa to centyl 50. – oznacza on, że u 50 proc. dzieci w danym wieku wartość danej cechy jest większa (np. ważą więcej), u 50 proc. – mniejsza. Możesz wydrukować siatkę centylową i co miesiąc nanosić na nią dane o wzroście i wadze swojego niemowlaka. W ten sposób stworzysz wykres, który pozwoli ci śledzić rozwój dziecka. Poniższe siatki centylowe dla chłopców dotyczą dzieci urodzonych w terminie, czyli po 37. tygodniu ciąży. Kliknij w siatkę centylową, aby ją wydrukować. [CMS_PAGE_BREAK] Kliknij w siatkę centylową, aby ją wydrukować:
Wzrost i waga rocznego dziecka - od czego to zależy
Twoje dziecko przestało już być malutkim bobaskiem, zmienia się, mężnieje. A może rośnie i przybiera na wadze zbyt wolno? Zobacz, od czego zależy jego waga i wzrost.
Wzrost i waga rocznego dziecka to temat, który wywołuje niemal tyle samo emocji co waga niemowlaka. Zastanawiasz się, dlaczego dzieci w tym samym wieku mogą być od siebie sporo niższe albo wyższe? I czy to normalne, że różnice we wzroście ujawniają się już na tak wczesnym etapie życia? Otóż tak. Wzrost, podobnie jak temperament dziecka i jego apetyt, jest zapisany w genach. Ale to tylko jedna strona medalu. Nie bez znaczenia jest również aktywność dziecka, sen, dieta, stan zdrowia, a także zanieczyszczenie środowiska. Wzrost noworodka: duże dziecko, wysoki dorosły? Jeśli twoje dziecko po porodzie było duże, prawdopodobnie będzie w przyszłości wysokie, zwłaszcza jeśli ma wysokich rodziców i dziadków. Trudno jednak na podstawie samej wagi i wzrostu noworodka snuć prognozy, jak duże będzie dziecko w przyszłości. Zmiany wagi i wzrostu dziecka Wzrost, waga i proporcje ciała dziecka najbardziej zmieniają się w okresie od urodzenia do skończenia przez dziecko 3 lat. Ale w 2. roku życia zmiany następują wolniej niż w 1. – w ciągu 12 miesięcy dzieci przybierają na wadze około 2 kg i rosną około 12 cm. Dla porównania w 1. roku życia te wartości zwiększają się o 7,5 kg i 25 cm. Warto pamiętać, że są to średnie, przybliżone dane, a najważniejsze jest, by dziecko mieściło się w normach dla swojego wieku i płci. View oEmbed on the source website Chłopcy są więksi? Mali mężczyźni często rodzą się więksi od dziewczynek i najczęściej pozostają tacy przez całe wczesne dzieciństwo. Roczny chłopiec jest przeciętnie o 2 centymetry wyższy od swojej rówieśniczki. Sytuacja zmienia się dopiero około 11. roku życia. Dziewczynki jako pierwsze wchodzą w wiek dojrzewania i przez kilka lat są wyższe od kolegów. Zdarza się też, że drobni chłopcy po wejściu w wiek nastoletni zaczynają gwałtownie rosnąć. Kiedy powstaje hormon wzrostu? Wytwarzany jest przez całą dobę, ale najwięcej między godziną 22.00 a 24.00. Jeśli dziecko ma problemy z zasypianiem, śpi za krótko, budzi się co chwilę (np. z powodu stresu czy hałasu), to wydzielanie hormonu wzrostu może być zahamowane. Jak często mierzyć i ważyć dziecko? Nie ma sensu robić tego często, chyba że dziecko chorowało albo jest wcześniakiem. Dla upewnienia się, czy dobrze rośnie i przybiera na wadze, wystarczą okresowe kontrole u pediatry i ocena rozwoju podczas bilansów. Zobacz, jak przebiega bilans rocznego dziecka: View Ediplayer on the source website Od czego zależy tempo wzrostu dziecka? Od wielu czynników – genów, diety, trybu życia. Dziecko drobnych rodziców może być o głowę niższe od rówieśnika, którego tata ma dwa metry. Rodzeństwo też może się różnić, jeśli np. chłopiec jest ruchliwym niejadkiem, a dziewczynka ma duży apetyt. Indywidualne tempo wzrostu dziecka (zgodne ze średnią wzrostu rodziców) kształtuje się między 3. a 4. rokiem życia. Jak ocenić, czy dziecko dobrze rośnie? Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Siatki centylowe rozwoju dziecka Czytaj więcej Pomagają w tym np. siatki centylowe, które można znaleźć na końcu książeczki zdrowia dziecka. Korzystają z nich lekarze, gdy mierzą i ważą dziecko podczas okresowych bilansów zdrowia. Na osi poziomej podany jest wiek (w miesiącach lub latach), a na pionowej waga lub wzrost. Miejsce przecięcia obu wartości wskazuje, na jakim centylu jest dziecko. Gdy nanosisz na siatkę wyniki kolejnych pomiarów i łączysz je linią, możesz obserwować, jak rozwija się dziecko. Z siatek centylowych dowiesz się też, jak dziecko wypada na tle rówieśników, np. waga na 50 centylu wskazuje na wynik średni. Czy skokowe zmiany są dobre? Ważne jest, żeby waga i wzrost, mimo okresowych wahnięć, przyrastały regularnie. Nie powinnaś się niepokoić o rozwój dziecka, jeśli w miarę upływu czasu podczas kolejnego mierzenia i ważenia wyniki twojej pociechy pozostają na tym samym lub sąsiednim centylu. Czy martwić się, jeśli dziecko jest na niższych centylach? Zarówno drobne i szczupłe dzieci (wyniki na 10 centylu), jak i bardzo duże (90 centyl) rozwijają się prawidłowo. W tym wypadku ważne jest również, czy jest to rozwój harmonijny, czyli wyniki stale utrzymują się na tym samym centylu. Konsultacja: prof. dr n. med. Kamil Hozyasz, pediatra Zobacz też: Gotowe jadłospisy dla rocznego dziecka 5 ważnych etapów w rozwoju rocznego dziecka Siatki centylowe - stwórz wykres dla swojego dziecka
Jak sprawdzić na siatce centylowej, czy dziecko ma nadwagę?
Nadwaga u dziecka może powodować problemy zdrowotne, dlatego kontroluj wagę dziecka, najlepiej za pomocą siatek centylowych. Krok po kroku wyjaśnimy, jak sprawdzić, czy twoje dziecko nie waży za dużo. Jeśli masz wątpliwości, zawsze o radę warto poprosić też pediatrę.
Dzieci z nadwagą są mniej sprawne fizycznie i mają wiele innych problemów, np. są narażone na niemiłe docinki rówieśników. Poza tym nadwaga u dziecka szybko może przerodzić się w otyłość. Dlatego kontroluj wagę swojego dziecka przy pomocy siatek centylowych. Podpowiadamy jak to zrobić. 1. Zważ i zmierz dziecko Długość ciała dziecka jest zawsze potrzebna do ocenienia prawidłowej wagi dziecka. Zapisz otrzymane wyniki. 2. Znajdź siatki centylowe Siatki centylowe są na pewno w książeczce zdrowia dziecka. Ale możesz je także znaleźć w internecie - wtedy warto je wydrukować, by móc na nie nanieść dane dziecka. Zobacz też: Siatki centylowe dla dziewczynek i siatki centylowe dla chłopców od 1. do 12 miesiąca życia. 3. Odszukaj siatkę centylową dla wzrostu dziecka i jego płci Siatki centylowe są osobne dla dziewczynek, chłopców i wcześniaków. 4. Na jednej osi znajdź wiek dziecka, a na drugiej jego wzrost Poprowadź z tych miejsc linie. W miejscu ich przecięcia postaw kropkę. Odczytaj, na jakim centylu znajduje się ta kropka, czyli wzrost dziecka (3, 10, 25, 50, 75, 90 i 97). 5. Odszukaj siatkę centylową dla wagi dziecka i jego płci Postępuj z siatką centylową dla wagi tak samo jak z siatką centylową dla wzrostu. Na koniec odczytaj, na jakim centylu znajduje się waga dziecka (3, 10, 25, 50, 75, 90 i 97). 6. Porównaj wyniki z obu siatek centylowych Jeśli są na tym samym centylu lub na sąsiednim (np. wzrost i waga na 25 albo wzrost na 25, a waga na 50), dziecko rozwija się harmonijnie. Z nadwagą mamy do czynienia wówczas, gdy różnice między centylami są większe i przeskakują o dwa centyle lub więcej, np. waga jest na 90 centylu, a wzrost na 25. Co robić, gdy dziecko ma nadwagę? Na pewno trzeba o tym powiedzieć lekarzowi, który spróbuje ustalić przyczynę nadmiaru kilogramów u dziecka. Zaleci też, w jaki sposób opiekować się dzieckiem i je żywić. U najmłodszych dzieci nie można stosować diet odchudzających, ponieważ mogą one zaburzyć prawidłowy rozwój. Należy pilnować, by przez dziecko nadmiernie nie przybierało na wadze - najlepiej po konsultacji z lekarzem. U starszych przedszkolaków odchudzanie musi się odbywać pod kontrolą lekarza (ustali przebieg diety lub skieruje do dietetyka). W czasie trwania diety wykonuje się u dziecka badania krwi. Polecamy także: Gdy dziecko jest za grube - 7 rad dla rodziców
Chcesz mieć pewność, że maluszek prawidłowo rośnie i przybiera na wadze? Zaznacz długość albo ciężar jego ciała na siatkach centylowych i porównaj z normą.
W każdej książeczce zdrowia dziecka – na końcowych stronach – znajdują się siatki centylowe, czyli przedstawiony graficznie przebieg rozwoju fizycznego malucha. Pediatrzy i antropolodzy od wielu lat, w regularnych odstępach czasu, badają duże grupy dzieci i na podstawie wyników pomiarów (np. wysokości i ciężaru ciała, obwodu głowy i klatki piersiowej) opracowują siatki centylowe. Kolejne wartości pomiarów, odpowiednie do wieku dziecka, tworzą linie krzywe, wyznaczające tory jego rozwoju. Czy takie same są siatki centylowe dla chłopców i dziewczynek? Osobne siatki przygotowuje się dla dziewczynek i chłopców oraz np. dla wcześniaków. Jeśli co miesiąc będziesz ważyć i mierzyć swoje dziecko, stawiając na siatkach w odpowiednim miejscu kropkę, łącząca je krzywa zobrazuje rozwój twojego dziecka. Linia środkowa – 50. centyl – oznacza przeciętną długość/wysokość i masę ciała dla danego wieku. Jeżeli punkty odpowiadające parametrom długości/wysokości i masy ciała dziecka znajdują się w granicach szerokiej normy, wszystko jest w porządku. Punkty leżące poniżej 3. lub powyżej 97. centyla wskazują na odchylenia od normy. Nie musi to oznaczać nic niepokojącego, ale mimo to warto poradzić się lekarza. Ważenie i mierzenie niemowlaka Dzieci zwykle przyprowadzane są do poradni jedynie z okazji szczepień i wtedy, gdy są chore. Jeśli jednak chcesz wiedzieć, ile waży twoje dziecko, zgłoś się do poradni, by zważyła go pielęgniarka. Albo zrób to sama, ale musisz dysponować wagą, która waży z dokładnością do 10 dkg. Jeżeli chcesz masę ciała i długość dziecka nanosić na siatki centylowe, dokonuj pomiarów zawsze o tej samej porze, np. rano, godzinę po jedzeniu. Przez pierwsze trzy miesiące, kiedy dziecko ma fizjologicznie zgięte nóżki, nie mierz długości jego ciała, ze względu na ochronę stawów biodrowych. Jeśli noworodek urodził się o czasie, z masą ciała ok. 3–3,5 kg i ma dobry apetyt, wystarczy, że będziesz ważyła go co miesiąc. Zobacz także: Jak niemowlę powinno przybierać na wadze [CMS_PAGE_BREAK] Jak prawidłowo dokonać pomiaru dziecka? Zobacz na przykładzie siedmiomiesięcznej Asi, jak prawidłowo dokonać pomiaru masy ciała i długości. Ułóż dziecko na wadze (bez pieluchy) i odczytaj wynik. Nasza przykładowa Asia waży 7,5 kg. Do zmierzenia malucha użyj krawieckiego centymetra. Przyklej go, np. na stole. Ułóż niemowlę wzdłuż linii centymetra. Początek pomiaru zaznacz, przystawiając ekierkę do czubka głowy dziecka. Nóżki dziecka powinny być wyprostowane (nie prostuj ich na siłę, nawet jeżeli niemowlę ma w pełni wykształcone stawy biodrowe), a stopy ustawione prostopadle do podłoża. Odczytaj wynik. Załóżmy, że Asia mierzy 69 cm. Na linii poziomej siatki centylowej dla masy ciała zaznacz wiek dziecka, a na linii pionowej jego wagę. Z tych dwóch zaznaczonych punktów poprowadź linie. Narysuj kropkę w miejscu ich przecięcia się. Sprawdź, przy której linii centylowej znajduje się kropka. W przypadku Asi leży ona nieco powyżej 25. centyla, a więc w granicach wąskiej normy. Na siatce długości ciała dla dziewczynek zrób tak samo. Zaznacz wiek dziecka na linii poziomej, a na linii pionowej długość ciała. Narysuj kropkę w miejscu przecięcia się linii poprowadzonych od tych punktów i sprawdź, przy którym centylu znajduje się kropka. Jeżeli zrobimy tak na przykładzie Asi, okaże się, że kropka leży nieco powyżej 50. centyla. Porównaj teraz centyle odpowiadające długości i masie ciała z obu siatek. Różnica między wartością centylową masy ciała a długością dziecka nie powinna przekraczać dwóch pasm centylowych na wykresie centylowym. Pasmo to obszar między kolejnymi dwiema krzywymi centylowymi (np. między 25. a 50. centylem). Niepokojące są także wszelkie zmiany w rozwoju, np. spadek z 90. na 25. centyl. U naszej Asi różnica mieści się w jednym paśmie, zatem jej wymiary możemy uznać za idealne. To ważne! Zawsze oceniamy masę ciała dziecka w stosunku do jego wieku i – koniecznie! – do jego wysokości czy długości ciała. Inaczej należy oceniać masę ciała rocznego dziecka, który mierzy 70 cm, a inaczej takiego, który w tym samym wieku mierzy już 80 cm (w przypadku pierwszego, nieco niższego dziecka ta sama waga może świadczyć np. o otyłości, zaś w przypadku drugiego, wyższego – mieścić się w granicach normy). Jak zmienia się waga noworodka? Masa ciała jest bardzo ważnym i czułym wskaźnikiem dojrzałości i stanu zdrowia noworodka. W pierwszych 3–5 dniach po urodzeniu może się ona zmniejszać. Dzieje się tak dlatego, że początkowo niemowlę wydala dużo płynów. Utrata do 10% masy urodzeniowej uważana jest za normalną. To tzw. fizjologiczny spadek masy ciała). Najpóźniej po dwóch tygodniach malec powinien znów osiągnąć wynik, jaki miał przy urodzeniu. Jeśli niemowlę przybiera na wadze zbyt mało, skontaktuj się z lekarzem, który ustali, czemu tak się dzieje. Niekiedy przyczyna niedowagi jest błaha, ale może być nią też choroba. Dla oceny stanu zdrowia dziecka ważny jest także pomiar jego wzrostu. Dynamika wzrastania dziecka jest najszybsza w ciągu pierwszych trzech miesięcy: urośnie on wtedy ok. 10 cm. W kolejnych trzech miesiącach dziecko urośnie ok. 6 cm, a w drugiej połowie roku – ok. 8 cm. Jak interpretować otrzymane wyniki Wartości prawidłowe: Szeroka norma jest wyznaczona między 10. a 90. centylem. Wąska norma jest zawarta między 25. a 75. centylem. Niedobór masy ciała lub wysokości/długości: między 10. a 3. centylem. Nadwaga: pomiędzy 90. a 97. centylem. Wartości wymagające badań diagnostycznych: Znaczny niedobór masy ciała i wysokości: poniżej 3. centyla. Otyłość: powyżej 97. centyla. Konsultacja: dr n. med. Ilona Szilágyi-Pągowska, pediatra, członek zarządu Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. Zobacz także: Jakie wymiary powinien mieć noworodek? Poznaj prawdę!
Skąd biorą się różnice we wzroście i wadze między rówieśnikami? Ma na to wpływ kilka czynników. Jakich? Zdradzamy najważniejsze z nich!
Waga noworodka i jego wzrost określane są zaraz po urodzeniu: od razu po porodzie noworodek jest ważony i mierzony. Te badania powtarza się potem podczas każdej wizyty u lekarza. Wymiary niemowlaka wiele mówią o jego kondycji. Na ich podstawie pediatra może stwierdzić, czy dziecko rośnie zdrowo i prawidłowo się rozwija. Ale jeśli martwisz się, że twoje dziecko jest zbyt pulchne, albo za malutkie, pamiętaj, że wzrost i waga dziecka zależą m.in. od tych 6 rzeczy: 1. Geny a waga i wzrost dziecka Zdrowy, donoszony noworodek waży około 3,5 kg. Tak mówi statystyka, ale różnice między wagą noworodka mogą być spore: jednemu wskazówka wagi pokaże 2,5 kg, drugiemu – 4,5 kg. W kolejnym miesiącu jeden z nich przytyje 600 g, a drugi dwa razy więcej. I obaj są zdrowymi, dobrze rozwiniętymi niemowlętami. Każde dziecko ma swój własny, niepowtarzalny rytm rozwoju. Jeśli ty i twój partner jesteście wysocy, najprawdopodobniej wasze dziecko także będzie mieć imponującą sylwetkę, jeżeli zaś jesteście drobni i niscy – pewnie tak jak wy, dziecko przez całe życie będzie musiało w towarzystwie innych zadzierać głowę. To dlatego, że za wymiary dziecka w ogromnej mierze odpowiadają geny. Według badaczy o wzroście dziecka decydują geny taty. Z kolei geny mamy wpływają na wagę dziecka. Dlatego nie porównuj niemowlaka z jego rówieśnikami, tylko zapytaj swoją mamę, jakim ty byłaś niemowlęciem. Pewnie okaże się, że tak samo drobnym (lub pulchniutkim) jak twoje dziecko! Preparaty witaminowe dla dzieci - sprawdź opinie 2. Przebieg ciąży a waga noworodka Ogromny wpływ na wagę urodzeniową malca ma m.in. sposób odżywiania się mamy w ciąży. Liczy się nie tylko to: ile, ale także: co jadła. Jeśli jej dieta ciążowa zawierała sporo tłuszczu, a mało warzyw, dziecko może być otyłe. Gdy zaś w jej diecie było za mało białka, noworodek może urodzić się chudziutki. Na wagę niemowlęcia wpływa także styl życia mamy (np. unikanie papierosów, kawy, alkoholu) i choroby przebyte przez mamę w ciąży. 3. Płeć dziecka a waga urodzeniowa Chłopcy w momencie urodzenia najczęściej ważą trochę więcej niż dziewczynki. Często zdarza się też, że dziewczynki są troszkę niższe od swoich męskich rówieśników oraz mają mniejszy obwód głowy i klatki piersiowej. View oEmbed on the source website 4. Stan zdrowia dziecka a jego waga i wzrost Kilkudniowy katar czy lekkie przeziębienie nie mają wpływu na wzrost i wagę dziecka. Ale już poważniejsze lub przewlekłe choroby mogą na jakiś czas zahamować jego rozwój. Czy to oznacza, że chorujące dziecko będzie w przyszłości niskie? Na szczęście nie, ale być może będzie odrobinę mniejsze, niż mógłby być, gdyby nie chorowało. Dzieje się tak dlatego, że podczas ciężkiej choroby energia jego organizmu jest skierowana na walkę z infekcją, a nie na rośnięcie. Często jednak dzieci po wyzdrowieniu szybko nadrabiają straty. 5. Karmienie niemowlaka a przybieranie na wadze Przez pierwsze pół roku życia niemowlę powinno przybierać na wadze ok. 600 g na miesiąc. Jeśli dziecko tyje za wolno, to może być sygnał, że dostaje za mało jedzenia. W takim wypadku lekarz może zalecić dokarmianie dziecka albo rozszerzenie mlecznej diety o pokarmy stałe, np. jarzynową zupkę z dodatkiem oliwy lub masła. W kolejnych miesiącach także warto pamiętać o dodawaniu zdrowych tłuszczów do posiłków, choć bobas tyje i rośnie już o wiele wolniej. Jakie słodycze dla dzieci - sprawdź opinie rodziców 6. Psychika a wzrost dziecka Choć brzmi to dziwnie, na wzrost może mieć wpływ także... psychika i tryb życia! Dzieje się tak dlatego, że hormon wzrostu jest wydzielany przez przysadkę mózgową nie przez cały czas, ale porcjami, których wielkość zależy m.in. od pory doby. W nocy, tuż po zaśnięciu, wydziela się go najwięcej. Jeśli malec nie może zasnąć, śpi za krótko albo budzi się co chwilę, to wydzielanie hormonu wzrostu bywa zahamowane. Ten proces może być zaburzony także wówczas, gdy dziecko ma nieregularny tryb życia, np. raz chodzi spać o godzinie dwudziestej, a innym razem dopiero o północy. Jak zapisywać wymiary na siatce centylowej? Wyniki pomiarów wagi, wzrostu, wielkości główki i szerokości klatki piersiowej dziecka nanoś na siatkę centylową (znajdziesz ją na końcu książeczki zdrowia dziecka). Dzięki temu będziesz wiedziała, czy malec rozwija się harmonijnie. Znajdź punkt przecięcia. Na osi poziomej odszukaj punkt odpowiadający wiekowi dziecka. Na osi pionowej wynik pomiarów wagi albo długości ciała. Z obu punktów poprowadź prostopadłe linie. W miejscu, w którym się skrzyżują, postaw kropkę. Odczytaj wynik. Punkt przecięcia się linii wskazuje pozycję dziecka wśród wszystkich jego rówieśników. Jeżeli kropka wypada na poziomie około 50. centyla, to znaczy, że niemowlę jest idealnym „średniaczkiem“ (czyli połowa dzieci w jego wieku waży więcej od niego, a druga połowa – mniej). Jeżeli zaś punkt przecięcia znajduje się np. blisko 10. centyla, oznacza to, że 10 proc. dzieci jest szczuplejszych od twojego, a 90 proc. – cięższych. Skonsultuj się z lekarzem. Jeśli wynik dziecka znajduje się poniżej 3. centyla, jak najszybciej pokaż go pediatrze. Niepokojący jest także nagły spadek z pozycji pomiędzy 25. a 50. centylem na pozycję poniżej 3. centyla albo dysproporcja między wzrostem i wagą, np. waga poniżej 10., a wzrost powyżej 75. centyla. Konsultacja: specjalista prof. dr hab. Paweł Januszewicz. Zobacz też: Wzrost i waga rocznego dziecka - od czego to zależy? Waga niemowlaka od urodzenia do 12 miesiąca życia: co musisz wiedzieć? Waga i wzrost noworodka - jakie wymiary są idealne?
Problemy z wagą często mają swoje źródło we wczesnym dzieciństwie. Dlatego reaguj, gdy dziecko ma nadwagę, nawet gdy jest niemowlakiem. Sprawdź, jakich błędów unikać, by nie zafundować maluchowi otyłości.
Niemowlęta na ogół są pulchne, bo niewiele się ruszają. Wałeczki tłuszczu tracą w 9.–10. miesiącu życia, kiedy zaczynają raczkować. Potem szczupleją. Przy prawidłowej diecie w wieku 2–3 lat po dawnych krągłościach pozostanie tylko wydatny brzuszek (jego mięśnie są jeszcze słabe). O nadwadze mówimy powyżej 90. centyla Kiedy mówimy o nadwadze u niemowlaka? Są dość ścisłe wytyczne. Według tzw. wąskiej normy masa ciała i wzrost dziecka powinny mieścić się między 25. a 75. centylem (a według szerokiej normy – nawet między 10. a 90. centylem). Jeśli wymiary niemowlaka nie wykraczają poza te granice, nie ma powodu do niepokoju. Dopiero gdy masa ciała dziecka znajdzie się powyżej 90. centyla, a wzrost pozostaje na 50. centylu lub niżej, można mówić o tym, że u niemowlaka pojawiła się nadwaga. Jeśli podejrzewasz, że twoje dziecko je za dużo, idź z nim do lekarza, który je zmierzy, zważy i – podobnie jak w przypadku niejadka – porówna stosunek masy ciała do wzrostu na siatkach centylowych. Siatki wskażą, czy rozwój malucha przebiega harmonijnie. Nadwadze u niemowlaka sprzyja zbyt częste podawanie mieszanki Dzieci karmione piersią rzadko mają problemy z nadwagą. Częściej zdarza się ona u niemowląt, które otrzymują mieszanki mleczne. Pamiętaj, by nie reagować na każdy płacz dziecka podawaniem butelki z mlekiem – przytul malucha, weź na ręce. Być może potrzebuje bliskości, a nie jedzenia! Jeśli lekarz stwierdzi nadmiar kilogramów u twojego malucha, postaraj się wydłużyć czas między karmieniami. Sprawdź, czy właściwie przyrządzasz mieszankę: nie dodajesz za dużo proszku – jedzenie staje się wtedy bardziej kaloryczne. Nie dosypuj do mleka cukru ani mąki i nie spiesz się z podawaniem tuczących kleików i kaszek. Nie traktuj też piersi ani butelki jako pocieszyciela. Zamiast tego lepiej dziecko przytul. Jak karmić dziecko? Nie przekarmiaj! Systematyczne przekarmianie niemowlaka we wczesnym dzieciństwie przez nadgorliwych rodziców prowadzi do otyłości. Organizm małego dziecka łatwo tworzy nowe komórki tłuszczowe potrzebne do zgromadzenia nadmiaru energii, ale potem nie może się już ich pozbyć. Późniejsze odchudzanie z reguły prowadzi tylko do zmniejszenia objętości komórek, ale ich liczba pozostaje taka sama. Gdy tylko w diecie dziecka pojawia się więcej energii, komórki tłuszczowe od razu się powiększają. Łyżeczka za mamusię Jeśli niemowlę zaczyna bawić się smoczkiem, wypija małe łyki, oznacza to, że jest już syte i chce zaspokoić potrzebę bliskości, je dla przyjemności, a nie z głodu. Jeśli starsze dziecko prosi o ciastko lub przekąskę, twierdząc, że chce mu się jeść, a zostawia obiad na talerzu – też nie chodzi o zaspokojenie apetytu. Nie namawiaj malucha na kolejną łyżeczkę kaszki, której już nie chce. Jeśli dziecko: odwraca główkę, odpycha twoją rękę, zaciska usta ...to znaczy, że nie jest już głodne (czasem zachowuje się tak, gdy jest karmione zbyt szybko). Nie zmuszaj go do jedzenia dużych porcji. Lepiej raz czy dwa pozwolić nie zjeść posiłku czy zostawić trochę jedzenia na talerzu, niż przełamywać naturalną u dzieci regulację, która jest zależna od uczucia głodu i sytości. Wmuszanie może powodować, że pora posiłków zacznie się dziecku źle kojarzyć. Ćwiczenia zapobiegają otyłości dziecka Nadwaga może dawać się we znaki już w pierwszym roku życia. Otyłe niemowlęta później się podnoszą, siadają, raczkują, później również zaczynają chodzić. Jako kilkulatki wolniej biegają, a podstawowe czynności życiowe sprawiają im więcej problemów niż dzieciom szczupłym. Trudniej im się na przykład nauczyć jazdy na rowerku, męczy je dłuższy spacer. Dzieci powinny dużo się ruszać i być sprawne. Ruch znakomicie wpływa na sylwetkę dziecka, które od momentu, gdy zacznie chodzić, spala więcej kalorii. Zamiast wozić w wózku półtorarocznego malucha, pozwól mu więcej chodzić, biegać po trawie, a dwulatkowi zjeżdżać z niskich zjeżdżalni i pokonywać proste tory przeszkód. Zasady żywienia niemowlaka Jeśli dziecko ma problemy z nadwagą, zadbaj o to, co je, w jaki sposób oraz w jakich ilościach. Oto główne zasady: Podawaj posiłki 5–6 razy dziennie, przerwy między nimi nie powinny być zbyt długie. Dziel je na małe porcje, dziecko powinno zaspokajać głód, a nie najadać się do syta. Pilnuj, by maluch nie podjadał między posiłkami, dostarcza w ten sposób organizmowi niepotrzebne kalorie. Ogranicz produkty zawierające cukier i tłuszcz. Unikaj gęstych sosów, śmietany, majonezu, tłustego mięsa. Zamiast potraw smażonych podawaj duszone, pieczone, gotowane. Zachęć dziecko do jedzenia warzyw i owoców, picia wody lub niesłodzonych soków. Z nadwagą najlepiej zmierzyć się od razu, bo na kolejnym etapie rozwoju dziecka mogą pojawiać się inne jej konsekwencje, np. w postaci odczuć malucha lub wyśmiewania go przez rówieśników. Idź jak najszybciej do lekarza, kiedy zauważysz, że dziecko: gwałtownie przybiera na wadze; je bez umiaru; jest smutne i przygnębione; ma coraz większy apetyt na cukierki i tuczące przekąski. Nie czekaj, aż maluch wyrośnie z nadmiaru kilogramów. Dziecko z nadwagą jest bardziej podatne na infekcje dróg oddechowych, może mieć problemy ze stawami i wysokim ciśnieniem. Częściej choruje na cukrzycę. Nadwaga może też prowadzić do otyłości. Im wcześniej temu zaradzisz, tym lepiej. Powodem otyłości czasem nie są złe nawyki żywieniowe rodziny, lecz stres. Wtedy potrzebna jest nie tylko pomoc lekarza, ale też psychologa. Dzieci mogą „zajadać” słodyczami lub tuczącymi przekąskami trudne emocje. Maluchy mogą sobie osładzać problemy, z którymi nie radzą sobie w przedszkolu lub w domu, np. gdy nie najlepiej układa się między rodzicami. „Zaleczone” jedzeniem smutek i zagubienie mijają, ale pozostaje nadmiar kilogramów, który może wpływać na samoocenę dziecka i jego poczucie wartości. A także zdrowie. Przeczytaj też: 10 największych błędów w diecie niemowlaka Jak karmić dziecko w 10. miesiącu? 8 sprawdzonych rad Jak karmić niemowlę: 11 nawyków na całe życie Konsultacja: dr n. med. Alicja Karney, pediatra, kieruje Oddziałem Pediatrycznym Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie
Czy moje dziecko będzie wysokie czy niskie?
Czy dziecko wysokich rodziców zawsze wyrasta na drągala? Czy to, że nasza pociecha jest mniejsza od rówieśników, jest powodem do zmartwienia? I czy to prawda, że dzieci rosną, gdy śpią?
Pewnie zastanawiasz się czasem, jak będzie wyglądało twoje dziecko, gdy dorośnie, jaki będzie jego wzrost. Nie będziemy wróżyć z fusów, bo tego do końca nie da się przewidzieć. Ale podpowiemy ci, czego mniej więcej możesz się spodziewać i jaki masz na to wpływ. Czy dziecko będzie tak duże jak jego tata? Jeśli jesteście wysocy, to pewnie sądzicie, że wasze dziecko również będzie miało imponującą sylwetkę. Jeśli jesteście niscy, myślicie, że – podobnie jak wy – będzie musiało zadzierać głowę. Macie rację, to prawdopodobne, ale nie pewne w 100 proc., bowiem za wzrost w ogromnej mierze odpowiadają geny. A co wtedy, gdy jedno z was ma metr pięćdziesiąt w kapeluszu, a drugie mierzy niemal dwa metry? Brytyjscy badacze doszli niedawno do wniosku, że większy wpływ na wzrost dziecka ma wygląd taty niż mamy (z kolei geny mamy mają większy wpływ na jego wagę), a więc pod tym względem będzie zapewne bardziej podobne do ojca. Zapewne, bo wcale nie musi tak być. Po pierwsze dlatego, że może jednak odziedziczyć wzrost po tobie, po drugie, może dostać go w spadku po kimś innym, np. po babci albo prapradziadku, a po trzecie, o wzroście decyduje wiele więcej czynników. Nie tylko geny – Dziecko nie zawsze osiąga taki wzrost, jaki ma zapisany w genach, bo potencjał genetyczny to jedno, a to, w jakim stopniu zostanie on wykorzystany, drugie. To szansa, a nie gwarancja – mówi prof. Barbara Hulanicka z Zakładu Antropologii PAN we Wrocławiu. I dodaje: – Z badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii wynika, że kluczowe dla ostatecznego wzrostu człowieka jest to, co przydarza mu się w życiu płodowym i w ciągu pierwszych dwóch lat życia. Oczywiście to, co się dzieje z nim później, również nie jest bez znaczenia. Od czego zależy wzrost twojego dziecka? Stan zdrowia dziecka. Katar czy lekkie przeziębienie nie mają wpływu na wzrastanie. Jednak poważniejsze lub przewlekłe choroby mogą je zahamować. Czy to oznacza, że chorujące dziecko będzie w przyszłości niskie? Nie, ale być może będzie nieco niższe, niż mogłoby być, gdyby nie chorowało. Prof. Barbara Hulanicka badała kiedyś dwóch chłopców. Byli bliźniakami jednojajowymi, a więc mieli identyczny komplet genów. Urodzili się z tym samym wzrostem, podobną wagą i przez pierwsze lata rozwijali się tak samo. Jednak do czasu. Gdy jeden z nich przeszedł ciężkie zapalenie ucha, pozwolił się bratu wyprzedzić. – Stało się tak, ponieważ cała energia jego organizmu była skierowana na walkę z przedłużającą się infekcją, a nie na rośnięcie – tłumaczy pani profesor. I dodaje: – W efekcie chłopiec jest o kilka centymetrów niższy od brata, choć gdy wyzdrowiał, dalej rósł w tym samym tempie co on. Często jednak dzieci nadrabiają straty. Zjawisko to nosi nazwę „chath up” (ang. dogonić). Żywienie i warunki życia. – Na wzrastanie wpływa także sposób żywienia, a więc pośrednio warunki życia, dostępność i jakość jedzenia, opieka medyczna, a idąc jeszcze dalej: status społeczny rodziny i sytuacja gospodarcza kraju – mówi pani profesor. – Dziecko wychowane w miarę zasobnym domu, przez matkę, która zna zasady prawidłowego żywienia, ma o wiele większą szansę na wykorzystanie swojego potencjału niż to, które żyje w wielkiej biedzie albo jada głównie chipsy i słodycze. Co ciekawe, dzieci wychowywane w mieście (w miejscu, którego nie uważa się za zdrowe) są wyższe od dzieci ze wsi (choć to przecież tam powietrze jest czystsze). Różnica jest niebagatelna: gdy dorosną, będą się różnić średnio aż o sześć centymetrów. To nie jest oczywiście wina adresu zamieszkania czy widoku za oknem, lecz wynik lepszych (na ogół) warunków życia, lepszej opieki medycznej i tego, że miejskie mamy więcej wiedzą o zdrowym żywieniu. Z tych samych powodów dzieci przerastają swoich rodziców, choć nie wiadomo, czy tak będzie nadal. W Szwecji wzrastanie dzieci już nieco „wyhamowało” – być może dlatego, że warunki, w jakich dorastają, nie różnią się tak bardzo od warunków, w jakich dorastali ich rodzice (jak było to pokolenie wcześniej). Stres. Choć brzmi to dziwnie, na wzrost może mieć wpływ też... psychika i tryb życia! Dzieje się tak dlatego, że hormon wzrostu jest wydzielany przez przysadkę mózgową pulsacyjnie – porcjami, których wielkość zależy m.in. od pory doby. W nocy, zwłaszcza tuż po zaśnięciu, wydziela się go najwięcej. – Jeśli malec żyje w stresie i nie może zasnąć lub budzi się co chwilę, to wydzielanie hormonu wzrostu zostaje zahamowane. Proces wzrastania może być zaburzony także wówczas, gdy dziecko ma nieregularny tryb życia, np. raz chodzi spać o godzinie dwudziestej, a innym razem o północy – mówi prof. Barbara Hulanicka. Wniosek jest prosty: choć nie możesz zagwarantować dziecku wzrostu modelki czy żołnierza kompanii honorowej, masz szansę sprawić, by wykorzystało to, co ma zapisane w genach. Dbaj o jego zdrowie, karm go zgodnie z zasadami zdrowego żywienia, chroń je przed nadmiernym stresem (np. nie narażaj go na słuchanie kłótni dorosłych, niepewność, koszmary po brutalnych kreskówkach), pilnuj, by prowadziło w miarę uporządkowany tryb życia. Dbaj, by miało dużo ruchu. Bieganie, skakanie, wspinanie się na drabinki itd. wpływa na wzrost masy tkanki kostnej. [CMS_PAGE_BREAK] Regularnie mierz dziecko Możesz zrobić jeszcze jedną ważną rzecz: mierzyć dziecko w regularnych odstępach czasu (np. na początku miesiąca), dzięki temu będziesz mogła obserwować, jak się rozwija, i reagować na ewentualne zmiany tempa rośnięcia. Jak to zrobić? Niemowlę zmierzy lekarz podczas wizyt przed szczepieniami. Jeśli jednak chcesz zrobić to sama, pamiętaj, że maluszkowi poniżej trzeciego miesiąca nie wolno prostować nóżek, bo to źle wpływa na jego stawy biodrowe. Musisz mierzyć dziecko na raty (najlepiej centymetrem krawieckim) – od czubka głowy do pupy i od pupy do pięt. Niestety, taki pomiar rzadko jest precyzyjny: malec raz będzie ci się wydawał większy, a raz mniejszy. Starsze niemowlę zmierz na stole, na którym położysz centymetr. Dziecko, które już chodzi, zmierz przy ścianie. Powinno dotykać jej piętami, pupą, plecami i potylicą. Główkę ustaw mu tak, by górna krawędź ucha była na tym samym poziomie co oczy. Przyłóż do główki ekierkę lub książkę i zaznacz flamastrem miejsce tuż pod nią. Potem wystarczy zmierzyć, na jakiej wysokości jest kreska i gotowe. Jak korzystać z siatek centylowych? Wyniki pomiarów wzrostu nanoś na odpowiednią do płci malucha siatkę centylową wysokości ciała (znajdziesz ją na końcu książeczki zdrowia dziecka). Dzięki temu będziesz wiedziała, jak malec wypada na tle rówieśników. Jak to zrobić? Na osi poziomej odszukaj punkt odpowiadający jego wiekowi, a na osi pionowej – długości ciała. Zrób kropkę w miejscu, gdzie krzyżują się dwie prostopadłe linie prowadzące od tych punktów. Jeśli postawiłaś ją powyżej narysowanej na siatce najgrubszej linii (50. centyl), to znaczy, że dziecko jest wyższe od połowy swoich rówieśników, jeśli niżej – niższe. Jeśli powyżej linii oznaczającej 75. centyl – jest wyższe od 75 proc. rówieśników itd. – Najważniejsze, by krzywa wzrostu dziecka stale pięła się w górę – mówi prof. Barbara Hulanicka. – Jeśli maluch mieści się w normie (tzw. wąska norma to obszar między 25. a 75. centylem, szeroka – między 10. a 90.), rozwija się harmonijnie, a krzywa jego wzrostu spokojnie pnie się w górę, wszystko jest w porządku. Jeśli jednak z kilku kolejnych pomiarów wynika, że nie rośnie albo robi to za wolno (np. spada z 75. na 25. centyl), trzeba iść do pediatry lub endokrynologa. Do lekarza powinnaś udać się też z malcem, który rozwija się poniżej 3. centyla. Przyczyny mogą być różne, więc dziecko trzeba przebadać. Jak rośnie dziecko? Przeciętny donoszony noworodek mierzy około 50 cm. Różnice między poszczególnymi maluchami są jednak spore. Co się dzieje później? Pod koniec pierwszego roku życia chłopiec ma około 76 cm, dziewczynka – 75 cm. Gdyby dzieci nadal rosły w takim tempie, szóste urodziny obchodziłby jako dwumetrowe dryblasy. Pod koniec drugiego roku chłopiec mierzy średnio 87 cm, dziewczynka – 86 cm. Pod koniec trzeciego roku chłopiec ma około 97 cm, dziewczynka – 96 cm. Dzieci osiągają wówczas 54–57 proc. swojego „dorosłego” wzrostu. W wieku przedszkolnym tempo wzrastania nieco spada, między 3. a 6. rokiem życia chłopcy rosną średnio 7 cm, a dziewczynki – 6,5 cm. Pod koniec szóstego roku chłopcy mają około 117 cm, dziewczynki – 116 cm. Ostateczny wzrost dziewczynki osiągają przed 18. rokiem życia, a chłopcy nawet – 26.
Pulchniutkie niemowlę może wzbudzać zachwyt cioć i babć. Ale co za dużo, to niezdrowo. Lepiej czuwać, aby waga twojego dziecka mieściła się w granicach normy.
Najwięcej otyłych dzieci jest w USA. Ale polscy specjaliści ostrzegają, że u nas może być podobnie. To nie żarty. Zbyt duża waga w wieku dziecięcym to najczęstszy powód zespołu metabolicznego, który zwiększa w przyszłości ryzyko chorób układu krążenia i cukrzycy typu II. Siatki centylowe To wykresy drukowane na końcu każdej książeczki zdrowia. Pomogą one i tobie, i lekarzowi ocenić rozwój dziecka. Są przygotowane dla chłopców, dziewczynek, a nawet dla wcześniaków. Na osi poziomej oznaczany jest wiek, na pionowej – waga lub wzrost czy obwód głowy. Na siatce znajdują się linie oznaczające centyle. Środkowa to 50. centyl. Określa on, że u 50 proc. dzieci w danym wieku wartość wzrostu lub wagi jest większa, a u 50 proc. mniejsza. Gdy chcesz sprawdzić, ile powinno ważyć dziecko i gdzie znajdują się dane dotyczące twojego dziecka, odszukaj miejsce przecięcia linii wieku i linii określającej wzrost w centymetrach lub wagę w kilogramach. Wszystko w normie Optymalnie waga i wzrost powinny mieścić się między 25. a 75. centylem. To tzw. wąska norma. Szeroką są wartości od 10. do 90. centyla. Jeśli twoje maleństwo lokuje się w tych granicach, nie masz powodu do niepokoju. Rozwój jest harmonijny, gdy waga i wzrost znajdują się na tych samych lub sąsiednich centylach. Niewielkie wahania są dopuszczalne. Przepis na szczupłe dziecko Pod koniec drugiego kwartału życia niemowlę powinno podwoić wagę urodzeniową, a pod koniec pierwszego roku – potroić ją. Warto też pamiętać, że okrąglutkie dzieci szybko tracą tkankę tłuszczową, gdy zaczynają raczkować, a potem chodzić i biegać. Tak czy inaczej, warto przestrzegać podstawowych zasad, by zmniejszyć ryzyko nadwagi. 1. Karm piersią. Dzieci karmione sztucznie w przyszłości częściej miewają kłopoty z nadmiarem kilogramów. 2. Nie przyzwyczajaj do słodyczy. Podawaj do picia niesłodzoną wodę. Starszemu dziecku nie kupuj słodkich soków i jogurtów, lepsze są naturalne, niedosładzane. 3. Oswajaj z różnymi smakami, dbaj, aby dieta malucha była urozmaicona, ale nie zmuszaj do jedzenia. Surowe mamy wychowują grubsze dzieci Do takiego wniosku doszli niedawno amerykańscy uczeni. Dzieci, które mają bardzo wymagających rodziców, częściej bywają otyłe. W ich domach panuje stresująca atmosfera, a objadanie się jest dla dziecka formą pocieszenia się i ucieczki od rzeczywistości. Ale to nie znaczy, że nadmierna pobłażliwość jest dobrym rozwiązaniem. Co dziesiąte dziecko takich rodziców też ma nadwagę. Jaki z tego wniosek? Jeśli chcesz mieć szczupłe i zdrowe potomstwo, naucz się stawiać jasno sprecyzowane wymagania, ale jednocześnie okazać elastyczność podczas ich egzekwowania. Co sprawia, że dziecko tyje? To samo, co w przypadku dorosłych: otyłość może być skutkiem skłonności dziedzicznych lub wpływu środowiska, najczęściej zaś – połączenia obu tych czynników. Do tycia i zaburzeń metabolicznych przyczyniają się pokarmy o wysokim indeksie glikemicznym (takie, które szybko podnoszą poziom glukozy we krwi). Do tej grupy należą cukier, słodycze, chipsy, ale też ziemniaki, białe pieczywo czy łuskany ryż. Ryzyko nadwagi zwiększa też brak ruchu i przekarmianie dzieci. Kiedy małe dziecko zaczyna być otyłe? O nadwadze mówimy, gdy masa dziecka znajduje się w okolicy 90. centyla na siatce centylowej wagi. Skonsultuj się z lekarzem, jeśli waga twojej pociechy nagle zaczyna rosnąć. To może oznaczać chorobę. Czy tłuszcze są potrzebne w diecie malucha? Tak, ponieważ są one głównym źródłem energii. Tłuszcze są również niezbędne do budowy oraz pracy ośrodkowego układu nerwowego, układów metabolicznych, a także do przyswajania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K). Ogromnie pozytywną rolę w rozwoju mózgu i jego funkcji poznawczych odgrywają wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Ze względu na to w diecie dziecka nie powinno zabraknąć nieodłuszczonego mleka, masła oraz tłuszczów roślinnych.
Co pokazują siatki centylowe? Jak z nich korzystać? Sprawdź.
Siatki centylowe mogą wiele powiedzieć o tym, jak rozwija się dziecko. Zobacz, co to są centyle, jak je obliczać i po co się to robi.
Siatki centylowe znajdują się na ostatnich stronach każdej książeczki zdrowia dziecka. To według nich pediatra kontroluje rozwój dziecka na tle jego rówieśników. Centyle oblicza się m.in. dla wagi, wzrostu i obwodu główki dziecka. Sprawdź, co te wymiary mogą ci powiedzieć. Co to są siatki centylowe? Siatki centylowe to wykresy, które na osi poziomej mają podany wiek dziecka (w miesiącach lub latach), a na osi pionowej zaznaczoną badaną cechę (np. waga, wzrost, obwód główki). Punkt wspólny to centyl, czyli jednostka wskazująca gdzie na tle setki rówieśników plasuje się dziecko. Jak obliczać, na którym centylu znajduje się dziecko? Odszukaj na siatce, gdzie przecinają się linie – pozioma, wyznaczająca wiek, oraz pionowa, na której odnajdziesz wagę dziecka. Zaznacz ten punkt kropką. Na siatce znajduje się kilka linii oznaczających centyle. Najwyżej znajduje się linia oznaczająca 97. centyl, najniżej – 3. centyl. Środkowa to centyl 50. – oznacza on, że u 50 procent dzieci w danym wieku wartość danej cechy jest większa (są np. grubsze), u 50 procent – mniejsza. Sprawdź, w pobliżu której linii znajduje się zaznaczony przez ciebie punkt. Polecamy: Jak interpretować wynik na siatce centylowej? Jakie są normy centylowe? Norma szeroka obejmuje centyle między 97. a 3. Norma wąska znajduje się między 25. a 75. centylem. Jeżeli np. punkt wagi dziecka znajduje się na 25. centylu znaczy to, że z setki dzieci w tym wieku (i tej płci) 25 waży mniej niż twoje dziecko, a 75 – więcej. Analogicznie – jeśli zaznaczony punkt znajduje się w pobliżu 3. centyla, to znaczy, że na 100 dzieci troje waży mniej, a 97 więcej. Mniej ważne jest to, na którym konkretnie centylu znajduje się dziecko, co skoki w centylach: nagły spadek z określonego centyla albo wzrost. Niepokojąca może być też duża rozbieżność między centylami wagi i wzrostu (np. wzrost na 97. centylu, waga na 25. centylu). Waga i wzrost dziecka powinny znajdować się na tych samych lub sąsiednich centylach. To jego indywidualny tzw. kanał centylowy. skontaktuj się z pediatrą, gdy zaobserwujesz spadek, jeśli np. wzrost dziecka zawsze mieścił się między 75. a 90. centylem, a znalazł się poniżej 30. Przyczyną nagłej zmiany może być choroba, np. celiakia albo zaburzenia w wydzielaniu hormonu wzrostu. Jak powinno przybierać niemowlę? Każde dziecko ma własne, uwarunkowane genetycznie tempo wzrostu. Są dzieci, których waga w pierwszych miesiącach życia zwiększa się tylko o 700 g na miesiąc, ale bywają i takie, którym przybywa 1000 czy 1200. Również wzrost dziecka nie zmienia się z dnia na dzień, a często – skokowo. To normalne, że w jednym miesiącu może wcale nie urosnąć, a w następnym nagle „podskoczy” o 2 cm. W pierwszych dniach po porodzie noworodek traci odrobinę na wadze (nie więcej niż 10% masy urodzeniowej), ale już pod koniec pierwszego tygodnia życia jego waga powinna nie tylko wrócić do pierwotnej, lecz także zacząć systematycznie wzrastać. Stały przyrost masy to najlepszy dowód na to, że dziecko się najada (często o to boją się mamy karmiące piersią), pamiętaj jednak, że kilogramy to sprawa indywidualna. W pierwszych trzech miesiącach życia niemowlę powinno przybierać ok. 175–210 g na tydzień. Potem przyrost masy zmniejsza się do 120–130 g na tydzień. Po pierwszym półroczu jego przyrost wagi jeszcze się zmniejsza nawet do 90-120 g na tydzień. Maluch między 4. a 6. miesiącem powinien podwoić wagę urodzeniową, a w okolicy pierwszych urodzin ją potroić. Jeśli dziecko rozwija się prawidłowo, wystarczy ważyć raz w miesiącu. Częściej – co tydzień – należy ważyć dziecko, które rzadko budzi się na karmienia, zasypia przy nich, nie potrafi efektywnie ssać. Częstą kontrolę wagi może też zalecić pediatra. Czy są specjalne siatki centylowe dla wcześniaków? Tak, zostały opracowane w Instytucie Matki i Dziecka (powinny być dostępne w poradniach i na oddziałach noworodkowych). Uwzględniają inne normy dla wagi, wzrostu, proporcji ciała oraz tempa rozwoju maluchów, które przyszły na świat z niską masą urodzeniową. Podobnie, jak w przypadku dzieci urodzonych o czasie, są osobne dla chłopców i dziewczynek. Oblicz dla swojego dziecka: Siatki centylowe online