Słuch fonematyczny: co to jest i jak go rozwijać? Jakie są objawy zaburzeń słuchu fonemowego?
Słuch fonematyczny pozwala na rozróżnianie fonemów, czyli najmniejszych elementów mowy. Gdy jest źle rozwinięty, może powodować zaburzenia, takie jak wady wymowy i trudności w czytaniu. Jak go ćwiczyć?
Słuch fonematyczny (słuch fonemowy) to jeden z trzech rodzajów słuchu, jakie posiadamy (oprócz słuchu fizjologicznego i muzycznego). Dzięki niemu możemy rozróżniać fonemy, czyli najmniejsze elementy mowy. Jeśli dziecko ma zaburzenia w zakresie słuchu fonematycznego, może nie odróżniać np. głoski „d” od „t” czy „s” od „sz”. To z kolei może przyczynić się do powstania problemów z pisaniem i czytaniem. Słuch fonemowy można ćwiczyć i warto to robić, by zapobiec podobnym kłopotom u dziecka. Spis treści: Słuch fonematyczny – co to jest? Zaburzenia słuchu fonematycznego: przyczyny i objawy Ćwiczenia rozwijające słuch fonematyczny Badanie słuchu fonematycznego Słuch fonematyczny – co to jest? Słuch fonematyczny – zwany również słuchem fonemowym – pozwala nam odróżniać poszczególne dźwięki mowy, np. „e” oraz „i”, „w” oraz „r”, głoski dźwięczne i bezdźwięczne, np. „z” oraz „s”, „g” oraz „k”. Dzięki niemu słyszymy też, jak prawidłowo dzielić słowa na sylaby i głoski. Rozwija się on u dzieci w wieku od 1-2 lat do 6-7 lat, kiedy to kończy się proces kształtowania mowy. Zaburzenia słuchu fonematycznego: przyczyny i objawy Przyczyny zaburzeń słuchu fonematycznego nie są do końca znane. Podłoże tych zaburzeń może mieć zatem bardzo szerokie spektrum. Według specjalistów, źródła zaburzeń słuchu fonematycznego stanowić mogą: Nieprawidłowe funkcjonowanie układu słuchowego, Nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania układu nerwowego, Czynniki genetyczne Czynniki środowiskowe. Okazuje się też, że niemożliwe jest stwierdzenie dokładnej skali zaburzeń słuchu fonematycznego. Często stopień zaburzeń określa się w oparciu o objawy, które towarzyszą zaburzeniom. Do objawów zaburzeń słuchu fonematycznego zalicza się: nieprawidłowa wymowa niektórych głosek, opóźniona mowa, wady wymowy, mały zasób słownictwa, problemy z nauką pisania i czytania, trudności w trakcie budowania wypowiedzi ustnych, nierozróżnianie głosek dźwięcznych/bezdźwięcznych, ustnych/nosowych, miękkich/twardych, trudności z przyswajaniem języka obcego. Ćwiczenia rozwijające słuch fonematyczny Są to wszelkiego rodzaju zabawy z dźwiękami, dzięki którym dziecko staje się bardziej wrażliwe na dźwięki. Mogą to być: rozpoznawanie odgłosów zwierząt, pojazdów, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zakupy/instrumenty-muzyczne-dla-najmlodszych-zabawki-instrumenty-25898-r1/">zabawy instrumentami, zgadywanie, który instrument wydaje dany dźwięk, klaskanie w rytm, wydawanie dźwięku/przestawanie, zwiększanie/zmniejszanie natężenia dźwięku przez przybliżanie i oddalanie instrumentu, zabawy z głoskami, np., wymyślanie wyrazów na tę samą głoskę, dopasowywanie obrazków do głosek, na które się zaczynają przedstawione na nich rzeczy, układanie wyrazów z rozsypanek sylabowych, literowych. Badanie słuchu fonematycznego Poziom słuchu fonematycznego można zbadać za pomocą specjalnych testów, np. takich, jakie opracowała logopeda i neuropsycholog, prof. dr hab. Elżbietę Szeląg. Czasami może się okazać, że dziecko nie ma żadnej wady słuchu, a jedynie źle rozwinięty słuch fonemowy. Jeśli jednak widać u malca opóźnienie w rozwoju mowy, warto udać się do laryngologa na badanie słuchu. Obecnie wszystkie noworodki przechodzą badania przesiewowe w szpitalu, ale czasami konieczne jest powtórzenie badania w późniejszym wieku dziecięcym. Zobacz też: Rodzaje i objawy niedosłuchu u dziecka Metoda Tomatisa: na czym polega? Badanie ucha środkowego metodą tympanometrii
Czy uszy mogą zwiędnąć? [LIVECZAT Z EKSPERTEM]
Rodzice uroczych, jeszcze niemówiących maluchów czekają niecierpliwie na pierwsze „mama”. A z czasem… kto z nas nie marzył o zabawie w „króla ciszy”? Miasteczko Zmysłów odwiedziła jego ambasadorka, Dorota Zawadzka, która tym razem odpowiadała na pytania związane ze zmysłem słuchu.
Wielu rodziców przedszkolaków ma na swoim koncie doświadczenia związane z przynoszeniem do domu wyrazów – jak to się mówi – od których uszy więdną. Maluchy czasem powtarzają je bez zrozumienia. Lub (co gorsza) pytają nas wprost o znaczenie brzydkich, zasłyszanych gdzieś w przestrzeni słów. Co robić? Jak reagować? Czy puszczać brzydkie wyrazy mimo uszu? Jak podkreśliła ekspertka, to dorośli nadają znaczenie temu, co maluch mówi. – Gdy nasze dziecko przychodzi do domu i powtarza słowa, które zasłyszało w szkole, przedszkolu czy na podwórku, to patrzy, jak my na nie reagujemy – mówiła Zawadzka. – Jeżeli robimy to nadmiernie, wówczas dla dziecka jest to sygnał, że dane słowo jest „ważne”. I wie, że może użyć go w sytuacji, w której na przykład chce zwrócić na siebie uwagę – dodała ekspertka. Psycholożka zaznaczyła, że bardzo często dzieci nie rozumieją znaczenia danego słowa – może dla nich fajnie brzmieć, lub zostać przypisane do określonych sytuacji. – Wówczas ważne jest, by móc wytłumaczyć dziecku, że w naszym domu tak się nie mówi. A jeśli się mówi, to niestety musimy się pogodzić z tym, że młody człowiek również może takich wyrazów używać – tłumaczyła Zawadzka. Słuchać i słyszeć dziecko W trakcie liveczatu padło wiele pytań o to, jak nauczyć się słuchać dziecko. Jak podkreśliła psycholożka – ważne jest, by nie tylko słuchać, ale też słyszeć malucha. – Słowa słowami, ale należy zwracać uwagę na to, o czym dziecko chciało nam opowiedzieć i jaką treść chciało nam przekazać – mówiła ekspertka. – Gdy dziecko informuje nas, że nie lubi przedszkola, ważne jest, byśmy usłyszeli nie tylko, że go nie lubi, ale coś więcej. Być może to, że czuje się nielubiane w grupie dzieci. Słyszenie potrzeb dziecka i zaspokajanie ich oraz zwracanie uwagi na punkt widzenia dziecka, jest niezwykle istotne – tłumaczyła psycholożka. Rodzice pytali również o rozwój zmysłu słuchu, grające zabawki i kreatywne pomysły na wspólne muzykowanie (nie tylko) w domu. Nie zabrakło także „polecajek” książkowych. Cały liveczat można ponownie obejrzeć na naszym fanpage >>> TUTAJ Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Nuty, batuta, dobry słuch… spotkanie z muzykiem [Miasteczko Zmysłów]
Gościem w Miasteczku Zmysłów była Kamila Lewicka, która na co dzień prowadzi zajęcia muzyczne dla dzieci. Wspólnie z Tolą i Maksem porozmawiała (choć o wiele więcej niż rozmów było tam zabawy!) o zmyśle słuchu. Opowiedziała też o niezwykłej pracy dyrygenta i pokazała, jak nauczyć się podstaw kierowania... orkiestrą. Posłuchajcie (i popatrzcie) sami!
Tola i Maks gościli w tym odcinku Miasteczka Zmysłów Kamilę Lewicką. Ekspertka przyniosła ze sobą wiele ciekawych muzycznych rekwizytów – między innymi batutę. Dzięki opowieściom i poradom ekspertki, dzieciaki miały też możliwość sprawdzenia się w roli profesjonalnych... dyrygentów! Przy pomocy batuty pokazywali pozostałym uczestnikom spotkania, jak mają grać: wolno, szybko, cicho czy głośno. Kamila podkreślała, że regularny trening w tym zawodzie jest niezwykle ważny. „Możecie dyrygować w swoich rodzinach, w przedszkolu, na podwórku, albo właśnie bawić się w dyrygenta ze swoimi zabawkami”. Jesteście ciekawi, jakie jeszcze padły pytania? I jakie instrumenty grały na planie? Zapraszamy do obejrzenia wideo! Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Dorota Zawadzka inspiruje: 3 pomysły na zabawy rozwijające zmysł słuchu
Słuch jest tym zmysłem, który rozwija się jako pierwszy, około 8. tygodnia ciąży. Już wtedy wielu rodziców czyta maluchom, śpiewa kołysanki i puszcza gotowe nagrania. To samo warto robić, gdy maluch jest już na świecie. W ten sposób przyzwyczaja się do tembru naszego głosu i tempa, w którym mówimy. Ale dźwiękiem można się również fantastycznie bawić…
Zabawy słuchowe z maluchami dają cały wachlarz możliwości rozwojowych. To nie tylko słuchanie muzyki, śpiew czy taniec. To również… eksperymenty! Jedne z najprzyjemniejszych eksperymentów naukowych z dziećmi to te dotyczące nauki o dźwięku, wykorzystujące przedmioty codziennego użytku, aby go… ożywić. wyjaśnia Dorota Zawadzka, psycholożka i ekspertka akcji „Miasteczko Zmysłów” Jak rozwijać zmysł słuchu? Najprostszym i najbardziej skutecznym sposobem będzie… wspólna zabawa. W co się bawić z maluchem, by wspierać jego uszy? 1: Zabawy z instrumentami Nie chodzi tylko o rozpoznawanie poszczególnych instrumentów. Zabawą jest też tworzenie muzyki. Budowanie prostych instrumentów i odtwarzanie melodii i rytmów. Można grać dłońmi na blacie lub wykorzystać drewniane łyżki kuchenne i garnki. tłumaczy ekspertka. Fajną, wspólną zabawą jest również budowanie instrumentów muzycznych. Aby zrobić te najprostsze, wystarczą dwie plastikowe buteleczki oraz wypełniacze: ryż, soczewica, lub kolorowe koraliki. Sprawdźcie, jakie dźwięki wydaje każda z butelek osobno. Czy te odgłosy się czymś różnią? I jak – jesteście gotowi na mały koncert? 2: Papierowy kubek i telefon sznurkowy Telefon z papierowym kubkiem, uwielbiany przez dzieci projekt, to znacznie więcej niż zabawny i staromodny sposób komunikacji. Pokazuje, jak fale dźwiękowe mogą przemieszczać się przez strunę i zamieniać się z powrotem w słyszalny dźwięk na przeciwległym końcu. mówi psycholożka. Zobaczcie, co się stanie, gdy sznurek nie będzie odpowiednio naciągnięty. Czy wówczas będziecie się dobrze słyszeć? 3: Zobacz dźwięk Wibracje dźwiękowe rozchodzą się w powietrzu, wodzie, a nawet w ciałach stałych, ale nie można zobaczyć fal. Co by było, gdybyśmy mogli zobaczyć fale w inny sposób? Ten eksperyment z dźwiękiem sprawia, że staje się on bardziej widoczny. Potrzebna będzie folia aluminiowa, cukier lub ryż i głośnik… podpowiada Zawadzka. Zacznijcie od rozłożenia na folii przygotowanych ziarenek. Następnie połóżcie głośnik obok i włączcie go. Fala dźwiękowa przesunie to, co rozsypane na folii. Zobaczcie, co się wydarzy, gdy muzyka zagra nieco głośniej. I czy tempo utworu ma znaczenie? Czas zamienić się w słuch… Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Zabawa ćwicząca zmysł słuchu: Coś ci nie gra? Które z odgłosów wydają zwierzęta?
Dziecko uwielbia przebywać w świecie dźwięków. Aby z radością odkrywało to, co je otacza, warto wdrożyć zabawy dźwiękonaśladowcze. Znasz takie? Jeśli nie, koniecznie wypróbujcie naszą zabawę – sprawdzisz, czy twój maluch rozpozna dźwięki wydawane tylko przez zwierzęta.
Zabawy dźwiękonaśladowcze są szalenie potrzebne, by mądrze stymulować rozwój dziecka. Warto wiedzieć, że to właśnie dzięki naśladownictwu różnorakich odgłosów, można wspierać rozwój mowy malucha, a także ćwiczyć jego pamięć, skupienie oraz rozwój społeczny i emocjonalny. Aby przyniosło ono jednak efekty, warto regularnie ćwierkać, muczeć, beczeć bądź wydawać inne dźwięki naśladowcze. Dzięki temu twoje dziecko nie tylko będzie się rozwijać, ale również świetnie bawić i… tworzyć z tobą wspaniałą więź. View Ediplayer on the source website Jak nauczyć dziecko naśladowania odgłosów? Zabawy dźwiękonaśladowcze są proste i można się w nie bawić na wiele sposobów. Jednym z nich są książeczki dźwiękowe, które umożliwiają nie tylko zobaczyć bohaterów, ale także ich usłyszeć. Sprawdzą się także maskotki wydobywające dźwięk lub inne miauczące, rechoczące bądź szczekające zabawki. Ponadto, wychodząc na spacer, możecie uważnie nasłuchiwać i gdy np. zaszczeka obok was pies, zapytać maluszka: „Jak robi piesek?”. To świetny sposób na rozwijanie i zapamiętywanie codziennych odgłosów. A jeśli nie masz pomysłów na zabawy stymulujące słuch, przygotowaliśmy jedną z nich. Sprawdź, jak maluch poradzi sobie z tą zagadką! Zapraszamy do zabawy! Materiał powstał z udziałem KINDER Niespodzianki
Zmysł słuchu: Odgłosy jakiego zwierzątka słyszysz?
Czy wiesz, że maluch uczy się mówić właśnie poprzez dźwięki? Prawidłowe słyszenie wpływa także korzystnie na naukę czytania i pisania, a także rozwój umiejętności społecznych. Rozwijaj zmysł słuchu i zagraj z dzieckiem w naszą grę! Z pewnością mu się spodoba.
Maluch słyszy dźwięki już w brzuchu mamy. Około 31. i 33. tygodnia rozpoznaje głos mamy, a między 34. a 36. odróżnia jego tonację, co oznacza, że wie, kiedy mama mówi spokojnie, a kiedy jest np. zdenerwowana. Gdy dziecko się rodzi, ma już w pełni rozwinięty słuch. Później miesiąc po miesiącu uczy się rozpoznawania dźwięków, naśladowania ich aż wreszcie zaczyna dzięki niemu mówić. Warto także pamiętać, że zmysł słuchu pełni również ważną rolę w kształtowaniu osobowości i zachowań dziecka. View Ediplayer on the source website Jak rozwijać słuch dziecka? Zastanawiasz się, jak stymulować słuch malucha? Najprostszym sposobem jest częste mówienie do dziecka – możesz mu opowiadać, czytać, nazywać to co widzisz lub opisywać, co robisz. Na późniejszym etapie rozwoju warto bawić się w zabawy polegające na rozpoznawaniu dźwięków, reagowaniu na nie, czy też różnicowaniu ich (cichy/głośny, krótki/długi, wysoki/niski itp.). Gdy dziecko polubi świat dźwięków przydadzą się zajęcia umuzykalniające, w których będzie mógł odtwarzać usłyszane dźwięki, śpiewać czy tańczyć. Jeśli nie masz pomysłu na zabawę stymulującą słuch, przygotowaliśmy jedną z nich. Sprawdź, jak maluch poradzi sobie z tą grą! Materiał powstał z udziałem KINDER Niespodzianka
Ciiii… słyszycie? A wiecie, że nasze uszy pracują nawet gdy śpimy? Dokładnie tak – narząd słuchu jest jedynym, funkcjonującym przed 24 godziny na dobę.
Istnieje w naszym języku powiedzenie „zamieniać się w słuch*”, które oznacza słuchać kogoś bardzo uważnie. Nie odnosi się tylko do poleceń wydawanych przez mamę i tatę, czy panią nauczycielkę. Może dotyczyć również słuchania dźwięków – ptaków w lesie, szumu ulicy czy muzyki. Teraz zatem zamieńcie się w słuch i spróbujcie rozpoznać co to za odgłosy… Zapraszamy do gry! *zamieniać się (zamienić się) w słuch - słuchać kogoś (czegoś) bardzo uważnie; chłonąć każde czyjeś słowo: Dobra, ty mówisz, a ja zamieniam się w słuch i próbuję zapamiętać najdrobniejszy nawet szczegół. Później zmiana i zobaczymy, ile w mojej głowie zostało z twoich słów. Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Słyszą, ale nie słuchają… jak rozmawiać z dziećmi? [LIVECZAT Z EKSPERTEM]
Dlaczego do maluchów nie zawsze trafia to, co mówimy? I jak to się ma do rozwoju zmysłu słuchu i rozwoju dziecka ogólnie? To tylko niektóre zagadnienia poruszone podczas liveczatu na fanpage’u MamoToJa. Na pytania odpowiadała psycholog, Dorota Zawadzka. Rozmowa o słuchu zamykała cykl spotkań z ekspertką w ramach akcji Miasteczko Zmysłów.
Dorota Zawadzka rozpoczęła spotkanie od podkreślenia, jak istotne jest sprawdzanie samego narządu słuchu od samego początku. – Dzięki WOŚP wszystkie maluchy mają zagwarantowane badania przesiewowe słuchu. Dzięki nim wiemy, czy nasz maluch słyszy, czyli czy jego zmysł słuchu prawidłowo odbiera bodźce z otoczenia – mówiła ekspertka. Słyszy, ale nie słucha Wielu z nas – rodziców pewnie zauważyło, że wielokrotne powtarzanie nie działa na nasze pociechy. Podobny skutek ma podnoszenie głosu – też nie przynosi efektu. – Rodzice podkreślają, że widzą, jak maluchy wsłuchują się w ich głos, po czym robią to, co robiły do tej pory, nie reagując na komunikat, który został do nich wysłany – mówiła Zawadzka. – To jest największy problem rodziców. A jednocześnie, co się z nim wiąże, to fakt, że rodzice nie wytrzymują tego napięcia. Zaczynają się denerwować, tracą cierpliwość, bo chcieliby, aby dzieci wykonywały ich polecenia szybko. A ja przypominam, że dzieci nie rozumieją dwóch słów: szybko i czystko – tłumaczyła ekspertka. Pytania przesyłane przez rodziców, zarówno na forum, jak i w wiadomościach prywatnych do prowadzącej spotkanie redaktorki Mamo, To Ja koncentrowały się wokół tego zagadnienia – jak formułować komunikaty, aby były skuteczne i docierały do dzieci oraz… jak nie tracić cierpliwości, jeśli maluchy nie od razu wykonują rodzicielskie polecenia. Obejrzyj liveczat i zobacz, o co jeszcze pytali ekspertkę rodzice w czasie jego trwania! –Musimy dziecku dać czas na to, żeby ono usłyszało, w takim znaczeniu, żeby przyswoiło te informacje, a następnie podjęło decyzję co z tym zrobić. Zwykle my rodzice właśnie tego czasu na podjęcie decyzji nie dajemy – wyjaśniała Zawadzka. – Mamy niestety taką tendencję, że chcemy, aby dziecko było podporządkowane i żeby nie dyskutowało. Warto w tym miejscu zatem postawić pytanie: kogo my w ten sposób wychowujemy? Kogoś, kto ślepo i bezrefleksyjnie będzie wykonywał polecenia. A przecież nie chcecie takich ludzi wychowywać! – apelowała psycholog. Informujmy i używajmy argumentów – Dziecko ma nie być posłuszne, ma być rozumne – to zdanie Dorota Zawadzka podkreśliła kilkakrotnie. Tłumaczyła jednocześnie, że istotna jest perspektywa i zwróciła uwagę, że my, rodzice, często nie uwzględniamy punktu widzenia dziecka. A być może maluch akurat robi coś ważnego ze swojej perspektywy, np. buduje wieżę z klocków lub rysuje szlaczki. – My, dorośli, mamy w głowie jakiś nasz własny plan – kontynuowała ekspertka – i chcielibyśmy, żeby świat podlegał naszym wpływom. Ale tak nie jest – warto odpuścić i wyluzować! Mamy pytały również o różnicę między posłuszeństwem a partnerstwem, asertywność i stawianie granic, a także o to, jak swoje oczekiwania zestawić z tym, czego i jak chcą dzieci oraz jak się tej współpracy nauczyć. Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz nasz liveczat! Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Słyszę, czyli… jak rozwijać wrażliwość na dźwięki? [WEBINAR 3.]
Za nami trzeci z 6 bezpłatnych webinarów dla rodziców, organizowanych w ramach akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem” i prowadzonych przez Dorotę Zawadzką. Tym razem ekspertka opowiadała o zmyśle słuchu i o tym, jak go kształtować i o niego dbać.
Chociaż to wzrok, o którym rozmawialiśmy podczas ostatniego spotkania, najbardziej pomaga kontrolować świat, to również słuch jest niezwykle istotny w jego poznawaniu. I co ciekawe, to właśnie zmysł słuchu pojawia się jako pierwszy w życiu płodowym, dzięki czemu maluch około 20. tygodnia życia słyszy dźwięki. Badacze podkreślają, że na początku dziecko w brzuchu mamy słyszy tylko te o niskich częstotliwościach, a już w III trymestrze słyszy i rozpoznaje głos mamy oraz muzykę. Co jeszcze trzeba wiedzieć o słuchu dziecka? Gdy dziecko się rodzi, nie zdaje sobie sprawy z tego, czy słyszy, czy nie, a także czy np. słyszy tylko na jedno ucho, czy jednak na oba. Dlatego też tak ważne są, wykonywane w naszym kraju dzięki Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy, przesiewowe badania słuchu u noworodków. Po nich rodzice otrzymują wyniki w formie niebieskiej lub żółtej kartki. Pierwsza z nich oznacza, że słuch maluszka jest prawidłowy, a druga świadczy o tym, że wynik badania był niezgodny z normą, dlatego należy udać się do specjalisty i sprawdzić, co konkretnie jest nie tak. Tym samym bardzo ważne jest, by od początku opiekunowie zwracali uwagę na to, czy dziecko słyszy dobrze, czy może ze słuchem jest jakiś problem. Jest to istotne, gdyż pierwszy rok życia niemowlęcia jest najważniejszy dla tego zmysłu i powstałe wtedy zaniedbania, mogą okazać się później nie do nadrobienia… W domu pojawia się niemowlę… i co dalej? Bardzo często jest tak, że po urodzeniu maluszka, gdy rodzina powiększyła się po raz pierwszy, po wyjściu ze szpitala i wejściu do domu chodzimy na paluszkach, aby nie obudzić śpiącej pociechy. Od tego momentu ściszamy radio bądź inne sprzęty, mówimy szeptem oraz wyłączamy dzwonek do drzwi… Czy faktycznie jest to potrzebne? Czy dziecko do prawidłowego rozwoju i odpoczynku potrzebuje absolutnej ciszy? Chociaż zrozumiałe jest, że rodzice po zaśnięciu maluszka robią wszystko, by tylko się nie obudziło, to jednak trzeba pamiętać, że w środowisku dziecka nie może być zupełnej ciszy. Warto zatem nie uwrażliwiać dziecka pod tym względem, bo każdy, drobny, ale głośniejszy dźwięk nie tylko je wybudzi, ale dodatkowo może wzbudzić w nim również lęk. Nie wiesz, czy słuch dziecka rozwija się prawidłowo? Zwróć uwagę na to, czy maluch: między 3. a 6. miesiącem życia reaguje na znane odgłosy, odwraca głowę w ich stronę i zaczyna najpierw gruchać potem głużyć, czyli wydawać dźwięki inne niż pisk; między 6. a 9. miesiącem życia naśladuje odgłosy z otoczenia i gaworzy, czyli próbuje je powtarzać; do około 18. miesiąca życia, reaguje już na polecenia i sam wypowiada proste słowa. Stymulacja dźwiękowa przedszkolaka Podczas spotkania ekspertka zauważyła, że wiele maluchów w przedszkolu jest niedostymulowanych dźwiękowo. Co to oznacza? Zwykle takie dziecko reaguje nerwowo na każdy odgłos, z którym się zetknie, a dodatkowo wiele z nich budzi w nim strach. Tym samym, aby brzdąc nie reagował lękowo, konieczne jest dostarczanie mu różnych dźwięków na co dzień, tak by mógł je poznać. By rozwijać słuch malucha, warto nie tylko umożliwić mu słuchanie muzyki, ale również jej tworzenie. Wszelkie zajęcia umuzykalniające poszerzają możliwości jego rozwoju. Jest to istotne, bo obecnie mamy bardzo często do czynienia z zanieczyszczeniem dźwiękowym, które podobnie jak np. zanieczyszczenie powietrza, wpływa negatywnie na organizm, a także jego rozwój. Tym samym należy zadbać o to, by w tym okresie decydować się na zabawy takie jak: naśladowanie głosów zwierząt, odtwarzanie rytmów lub konkretnych melodii, rozpoznawanie natężenia głosu, lokalizowanie dźwięków, różnicowanie dźwięków – cichy/głośny, niski/wysoki, dużo dźwięków/mało dźwięków To, co słyszymy vs. to, jak mówimy Ponadto warto pamiętać, że rozwój słuchu nierozerwalnie jest związany z rozwojem mowy. Jeśli prawidłowo słyszymy, to też prawidłowo mówimy, a później również prawidłowo piszemy i czytamy, co przekłada się na sukces szkolny. Dlatego też nieprawidłowy słuch może wiązać się z niegramatycznym mówieniem oraz niepoprawnym konstruowaniem zdań. Warto, by w pewnym momencie rodzice wybrali się z maluchem do logopedy, aby sprawdzić, czy mówi prawidłowo. Można to zrobić, gdy brzdąc ma 2,5-3 lata.
Od żołądka do... ucha! Czyli czego dziecko NIE powinno jeść, żeby dobrze słyszeć – mówi specjalista
Hałas, słuchanie głośno muzyki przez słuchawki, stosowanie zatyczek do uszu - wszystko to ma dowiedziony niekorzystny wpływ na słuch. Jednak również to, co dziecko je, ma ogromny wpływ na to, jak będzie słyszeć - przekonuje dr Adam Pabiś, neurobiolog, audiolog.
Co piąte dziecko w Polsce ma niedosłuch – mówi prof. Henryk Skarżyński, Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Światowego Centrum Słuchu w Kajetanach. Jest to spowodowane m.in. częstymi, przedłużającymi, niedoleczonymi infekcjami u dziecka, niezdiagnozowaną i nieleczoną alergią, a także przebywaniem w hałasie. U starszych dzieci powodem problemów jest też głośne słuchanie muzyki przez słuchawki, stosowanie zatyczek do uszu. Jednak również nieprawidłowe odżywianie ma wpływ na pogorszenie słuchu dziecka, a także na pojawienie się dokuczliwych szumów usznych. Jakich produktów lepiej dziecku nie podawać, żeby chronić jego słuch? Dieta a słuch: jest związek Słuch i dieta są ze sobą ściśle powiązane, choć to nieoczywisty związek. Właściwości pewnych pokarmów, jak dowiedziono, mogą przyczyniać się do występowania lub nasilania już istniejących szumów usznych. Z kolei pewne produkty mogą przyczyniać się do poprawy słyszenia – mówi dr Adam Pabiś, neurolog i audiolog, specjalista leczenia szumów usznych. Tego nie podawaj dziecku Do pogorszenia słuchu i występowania szumów usznych mogą przyczyniać się następujące produkty: Sól i solone produkty. Nadmiar soli przyczynia się do obkurczenia naczyń krwionośnych i wzrostu ciśnienia, a to z kolei bezpośrednio może spowodować pojawienie się szumów usznych lub ich nasilenie. Cukier. Metabolizm węglowodanów odgrywa istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu słuchu. – Mózg i cały układ nerwowy są zależne od regularnych dostaw glukozy dostarczanych przez układ krwionośny – przypomina dr Pabiś. Duża ilość spożywanego cukru powoduje, że poziom glukozy we krwi gwałtownie rośnie, ale potem szybko spada. Ma to również przełożenie na słuch. Zobacz także: Dlaczego lepiej, jeśli dzieci jedzą jak najmniej cukru Złe tłuszcze. Tłuszcze nasycone, szczególnie tłuszcze trans, mają negatywny wpływ na słuch. Podnoszą poziom trójglicerydów we krwi, co może prowadzić do miażdżycy. – Do ucha środkowego dopływa mniej krwi, a prawidłowy przepływ krwi jest tam niezbędny, by stale wypłukiwać toksyny i utrzymywać komórki słuchowe w dobrym zdrowiu dodaje dr Pabiś. Dieta na dobry słuch Dobremu słyszeniu sprzyjają produkty uznawane także za zdrowe dla serca i prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Talerz dla karmiącej mamy – superfoods Czytaj więcej Podawaj dziecku jak najwięcej produktów nisko przetworzonych, najlepiej pochodzenia roślinnego (kasze gruboziarniste, płatki owsiane, razowe pieczywo, warzywa i owoce, ryby morskie, orzechy, siemię lniane, chude mięso, jogurty, kefiry bogate w dobre bakterie. Zobacz także: Dieta na inteligencję
Zabawy na rozwój słuchu twojego dziecka - zobacz jakie te proste!
Warto z maluchem bawić się w zabawy rozwijające jego słuch - dzięki temu rozwinie się jego wrażliwość na dźwięki, ale też szybciej zacznie mówić. Oto kilka zabaw, które wspomogą uwagę słuchową dziecka, a przy tym są świetną okazją do wspólnego spędzenia czasu. Zobacz, jakie to proste!
Zabawy na rozwój słuchu dziecka doskonalą w maluchu rozpoznawanie i rozróżnianie dźwięków, koncentrację, wrażliwość na dźwięki. To pomoże dziecku w mówieniu, wzbogaci jego słownictwo, wyczuli malucha na różne odgłosy i ich rozróżnianie. Otul dziecko dźwiękiem Pamiętaj, że im więcej będziesz mówić do dziecka i otaczać je dźwiękami, tym szybciej maleństwo zacznie mówić! Badania udowodniły, że zmysł dziecka najlepiej pobudzają dźwięki rytmiczne. Okazuje się, że to właśnie na rytmie, a nie na melodii maluch skupia się najbardziej. Oto propozycja 7 zabaw pobudzających zmysł słuchu. Rozwijają one wrażliwość na dźwięki, jego natężenie, tempo i rytm. Dzięki nim twoje dziecko będzie ćwiczyć rozpoznawanie i znajdowanie różnic między dźwiękami. Nie potrzebujesz do tego drogich zabawek! 1. Co to za dźwięk? Połóż przed maluchem różne przedmioty z domowej kuchni, np. pokrywkę od garnka, blachę do pieczenia ciasta, drewniany tłuczek, pojemnik z wodą, z ryżem, kaszą. Uderzaj w nie np. drewnianą łyżką lub też je przelewaj, przesypuj, tak aby dziecko posłuchało ich odgłosu. Następnie zasłoń maluchowi oczy, tak aby już tylko za pomocą słuchu odgadywał dźwięk konkretnego przedmiotu. Zapytaj się, czy słyszy dźwięk cichy, czy głośny, krótki czy długi, wysoki ("cienki") – czy dźwięk niski ("gruby")? 2. Jaka to melodia? Zaśpiewaj maluszkowi tylko fragment znanej mu piosenki. Ciekawe, czy odgadnie? Na początek, aby było łatwiej, zaśpiewaj pierwsze takty piosenki, następnie możesz wybierać fragmenty ze środka utworu. Z czasem, dla utrudnienia, możesz już tylko nucić fragmenty melodii. 3. Gra na dzwonkach Ustaw dziecko tyłem do dzwonków, następnie uderz pałeczką w jedną płytkę instrumentu. Niech maluch odszuka ten dźwięk. Dla ułatwienia rozróżnienia dźwięku możesz do każdej z płytek przykleić karteczkę w innym kolorze. W ten sposób dziecku będzie łatwiej odszukać i zapamiętać właściwy dźwięk. 4. Ile wyrazów - tyle podskoków Powiedz do dziecka proste zdanie, np. "Ola bawi się lalką" i zaproponuj, aby maluch wykonał tyle podskoków, ile usłyszał wyrazów w zdaniu. Na początek niech będą to proste, krótkie zdania, z czasem możesz urtudnić zadanie i wydłużyć zdania na bardziej rozbudowane. 5. Co wydaje taki dźwięk? Nagraj na dyktafon w telefonie komórkowy codzienne dźwięki, jakie towarzyszą domowemu życiu (telewizor, dzwonek do drzwi, woda lejąca się z kranu itp.). Odtwórz dziecku nagranie, tak aby mogło je rozpoznać i nazwać. Warto nagrać też dźwięki rzadziej zauważane, jak np. oddech osoby nagrywającej, brzęczenie lodówki, szum suszarki. Ciekawe czy maluch będzie miał kłopot z ich rozpoznaniem? 6. Puszki z niespodzianką Weź jednakowe, nieprzezroczyste pojemniki, mogą to być np. identyczne opakowania po jogurtach do picia, nieprzezroczyste pudełka po filmach. Utwórz z nich pary i do każdej z nich nasyp kolejno: piasek lub kaszę mannę, siemię lniane, groch, fasolę drobną lub dużą, itp. Pary pojemników oznacz na dnie, tak aby ich nie pomylić. Niech maluch, potrząsając pojemnikiem, spróbuje po dźwięku odnaleźć do niego parę. 7. Rymowanki Wymyślaj z dzieckiem proste wyrazy rymujące się, np. grzyby-ryby, kotek-płotek. Szukaj też z maluchem obrazków w książeczce, których nazwy się rymują. Napiszcie w komentarzach, czy bawicie się w domu z dzieckiem w jakieś zabawy, które ćwiczą zmysł słuchu dziecka? Zobacz też: Co robić, a czego nie, gdy dziecko ma trudności z mówieniem Co wiesz o słuchu swojego dziecka? Rozwiąż nasz test i sprawdź się! Dziecko słuchając muzyki szybciej zaczyna mówić
7 zabaw na rozwój zmysłu słuchu u niemowlaka, od pierwszych tygodni
Do uszu niemowlęcia dolatuje tysiące dźwięków, ale nie bój się, że mogą mu wyrządzić krzywdę. To właśnie w ten sposób dziecko poznaje otaczający je świat i rozwija się umysłowo oraz emocjonalnie. Oto propozycje 7 prostych zabaw, które pobudzą rozwój zmysłu słuchu twojego dziecka i będą jednocześnie momentem wspólnej zabawy i pogłębieniem waszej więzi.
Badania naukowców dowodzą, że to właśnie słuch w pierwszych miesiącach życia dziecka jest jego najważniejszym zmysłem. Dlatego im więcej dźwięków do niego dociera, tym lepiej dla rozwoju malucha - w jego mózgu powstają nowe połączenia nerwowe. W świecie ciszy dziecko nie rozwija się Nie staraj się więc, aby wokół smyka panowała absolutna cisza – przeciwnie, dźwięki życia toczącego się w domu rozwijają malucha. Nie szepcz, nie chodź wokół dziecka na paluszkach. Nie wyłączaj muzyki - niemowlęta są zafascynowane zarówno spokojną, jak i szybszą muzyką, szumem odkurzacza, odgłosem dzwonka. Baw się z maleństwem grzechotkami, zawieś nad łóżeczkiem karuzelkę, grającą relaksacyjną melodię, a przede wszystkim mów do dziecka – bo to twój głos wspaniale rozwija dziecko. Śpiewaj piosenki i kołysanki, naśladuj dźwięki wypowiadane przez dziecko na głos. Im więcej będziesz do niego mówić, tym szybciej maleństwo samo zacznie mówić! Poprzez słuch niemowlę poznaje język i emocje Dzięki ćwiczeniom słuchu doskonalisz u dziecka rozpoznawanie i rozróżnianie dźwięków, koncentrację oraz rozwijasz wrażliwość na dźwięki. To pomoże dziecku w mówieniu, wzbogaci jego słownictwo. Kiedy tylko jest to możliwe, włączaj malca w rozmowy rodzinne - słuchanie rodziców jest dla dziecka niezwykle cenne i wzbogaca jego słownictwo. Naukowcy przekonują, aby otaczać dziecko rytmicznymi melodiami. To właśnie na rytmie, a nie melodii, skupia się maluch. Nic dziwnego - już w twoim łonie odczuwa bicie twojego serca i odgłosy krwi przepływającej w ciele. Wiele dzieci woli rytmy bardziej zdecydowane, np. rocka, ale pamiętaj, aby nie puszczać za głośnej muzyki. Ustaw ja na takim poziomie, aby można było swobodnie rozmawiać. Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl kalendarz rozwoju dziecka Czytaj więcej Rozwijanie zmysłu słuchu nie wymaga szczególnego skupienia, wystarczy, że życie toczy się obok. Zobacz, jak kilkoma zabawami z maluszkiem możesz przyczynić się do rozwoju jego słuchu. Grzechotki Pokaż dziecku grzechotkę i nią potrząśnij. Spróbuj zaśpiewać jakąś piosenkę, zaznaczając jej rytm grzechotaniem. Przesuwaj powoli grzechotkę na różne strony, tak aby dziecko wodziło za nią wzrokiem. Spaceruj z grzechotką po pokoju, zachęcając w ten sposób maluszka do odwracania się w stronę źródła dźwięku. Modulowanie głosu Gdy mówisz do dziecka używając "mamusiowego" głosu, w ten sposób nastrój maluszka poprawia się i wzrasta jego poczucie bezpieczeństwa. Używanie zaś cichego głosu uspokaja dziecko. Zaśpiewaj piosenkę lubianą przez maluszka - najpierw wysokim, a potem cichym głosem. Obserwuj reakcję dziecka. Pogawędka Rozpocznij "rozmowę" z dzieckiem, pytając na przykład: "W co się dziś pobawimy?". Kiedy dziecko zacznie gaworzyć, umilknij i popatrz mu w oczy. Pokiwaj głową i się uśmiechnij. Dzięki temu malec zrozumie, że go słuchasz i zwracasz na niego uwagę. Ponownie spytaj o coś dziecko i wysłuchaj jego "odpowiedzi". Zanurzenie w dźwiękach Zbliżając rączkę dziecka do swoich ust, wydawaj cienkie odgłosy: kichania, bzyczenia, muczenia, gwizdania, pociągu. Weź kawałek celofanu, szeleszczącego papieru - ich gnieceniu towarzyszą bardzo ciekawe dla maluszka dźwięki. Szukanie źródła dźwięku Połóż zabawkę z pozytywką poza zasięgiem wzroku dziecka. Nakręć pozytywkę i spytaj malucha": "Gdzie jest muzyczka?". Kiedy malec odwróci się w kierunku źródła dźwięku, pochwal go. Powtórz zabawę, umieszczając zabawkę w różnych miejscach. Kotek Weź dwie pałeczki lub drewniane łyżki i wystukuj nimi rytm, mówiąc wierszyk Juliana Tuwima: "Miauczy kotek: miau! Coś ty kotku miał? +Miałem ja miseczkę mleczka, Teraz pusta jest miseczka, A jeszcze bym chciał+". Uderzaj jedną pałeczką o drugą, zwiększając siłę uderzenia przy ostatnim słowie w każdej linijce. Następnie daj maluchowi pałeczki i pomóż mu wystukiwać rytm. Wymyślanie piosenek Zaśpiewaj dziecku piosenkę o swoim dniu. Wymyśl jakąś melodię i "śpiewająco" opowiedz o tym, co robiłaś od rana. Zaśpiewaj o budzeniu się, wstawaniu, myciu, ubieraniu, jedzeniu śniadania, pracy itp. Możesz zaśpiewać o osobach, które dziecko zna - babci, dziadku, cioci, o domowych zwierzakach. W pisaniu tekstu korzystałam z książki "Gry i zabawy dla niemowlaków" autorstwa Jackie Silberg (Wydawnictwo K.E. Liber, Warszawa 2004) Zobacz też: Dwa ważne zmysły niemowlęcia: wzrok i słuch Co wiesz o słuchu swojego dziecka? Rozwiąż nasz test i sprawdź się! Dziecko słuchając muzyki szybciej zaczyna mówić
Ta dziewczynka po raz pierwszy usłyszała od mamy: kocham cię!
Dla niesłyszącego dziecka usłyszenie pierwszych dźwięków prawdopodobnie jest szokiem. Im maluch starszy, tym większym. Na szczęście ta kilkumiesięczna dziewczynka dostała aparat słuchowy szybko. I ma szansę rozwijać się prawidłowo!
Ten film obejrzało już ponad 23 miliony osób na całym świecie, a polubiło ponad 400 tysięcy, choć nie znamy nawet imienia jego bohaterki, a wieku możemy się tylko domyślać. Czy na was też robi takie wrażenie? Nie doceniamy na co dzień, jak to dobrze, że słyszymy (i nasze dzieci też) bez problemów, prawda? Dopiero film, którego bohaterką jest ta malutka dziewczynka, pozwala uświadomić sobie, jak ważny jest ten zmysł zwłaszcza dla dziecka w pierwszym roku życia. Zgłoś się do testowania: zdobądź 1 z 200 opakowań Enfamil Premium 3! Popatrz, jak reaguje na głos mamy kilkumiesięczna dziewczynka, która właśnie dostała aparat słuchowy (ma go na lewym uszku) – dzięki niemu może słyszeć. Na jej buźce co chwila malują się się inne uczucia: zadowolenie, radość, zaciekawienie, a chwilami nawet przestrach. Popatrzcie, że dziewczynka skupia wzrok na ustach mamy – tak właśnie robią osoby niesłyszące. A gdy orientuje się, że słyszy, patrzy prosto w oczy mamy. Prawidłowy słuch wpływa na mowę Zauważcie też, że dziewczynka, która do chwili otrzymania aparatu słuchowego nie słyszała, wydaje dźwięki. Nic w tym dziwnego, bo nawet niesłyszące niemowlęta do pewnego momentu to robią. Stąd można domyślić się, w jakim jest wieku. Prawdopodobnie ma 3-4 miesiące – to czas, kiedy dzieci przechodzą etap rozwoju mowy zwany głużeniem (lub gruchaniem). Z ust dziecka wydobywają się wtedy jednosylabowe zbitki samogłosek, np. „aa”, „uu”, „oo”, a czasem połączenie spółgłosek i samogłosek, np. „guu”. Maluch zaczyna wydawać też gardłowe dźwięki, np. „ehe”, „errh”, „ekhe”. Robi to nieświadomie, trenując aparat mowy. To fantastyczny etap rozwoju dziecka, bo dźwięki te towarzyszą często pierwszym przyjaznym reakcjom i uśmiechom malucha na widok bliskich. Przez głużenie przechodzi każde dziecko, nawet niesłyszące. To bardzo ważny etap rozwoju mowy. Aby dziecko weszło w następny – gaworzenie – musi mieć sprawny słuch. W Polsce od 2002 wszystkie noworodki mają badany słuch Program powszechnych przesiewowych badań słuchu dla wszystkich nowo narodzonych dzieci udało się wprowadzić w 2002 roku dzięki zbiórkom prowadzonym podczas finałów przez Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Prof. Henryk Skarżyński, otolaryngolog, mówi, że polski program przesiewowych badań słuchu był jednym z pierwszych na świecie! Badanie jest szybkie i bezbolesne, pozwala wyłowić dzieci, które mogą mieć problemy ze słuchem. Wszystko po to, żeby jak najszybciej przeprowadzić bardziej specjalistyczne badania i ewentualnie wdrożyć odpowiednie leczenie lub zaopatrzenie dziecka w aparat słuchowy. Bo tylko sprawny słuch umożliwia dziecku prawidłowy rozwój i funkcjonowanie w świecie. Nieprawidłowy wynik pierwszego przesiewowego badania słuchu nie przesądza jednak o wadzie słuchu u dziecka. Zobacz też: Rozwój mowy dziecka Opóźnienia w rozwoju mowy dziecka [WYWIAD] Najważniejsze fakty o rozwoju słuchu dziecka
Jak rozwija się słuch dziecka i jak go wspierać?
Czy wiesz, że Twój maluszek uwielbia poznawać nowe dźwięki? To dla niego nie tylko świetna zabawa, lecz także korzyść dla rozwoju jego zmysłów.
Słuch noworodka jest całkiem dobrze rozwinięty, bo kształtowanie się tego zmysłu zaczęło się już w życiu płodowy. Nie oznacza to jednak, że nie należy go nadal stymulować. Przeciwnie, zmysł słuchu u dziecka warto doskonalić już od pierwszych chwil życia brzdąca. Rozwój słuchu dziecka Słyszałaś zapewne, że do maluszka warto mówić, jeszcze zanim się urodzi. To prawda, bo dziecko zaczyna słyszeć już ok. 20 tygodnia ciąży. Początkowo najwyraźniej odbiera niskie dźwięki, ale już w trzecim trymestrze potrafi odróżnić Twój głos od innych dźwięków dochodzących z zewnątrz. Po narodzinach maluszek jest bardzo wrażliwy na głośne dźwięki i do 4. miesiąca życia reaguje na nie odruchem Moro, czyli gwałtownym wyprostowaniem rączek i nóżek, wygięciem pleców w łuk i odchyleniem głowy do tyłu, a następnie powolnym objęciem ramionami klatki piersiowej. Od 3. do 6. miesiąca życia brzdąc reaguje już na znane sobie dźwięki i odwraca główkę w kierunku ich źródła. W kolejnych 3 miesiącach życia, niemowlę próbuje naśladować dźwięki, które słyszy, a tym samym trenuje aparat mowy i przygotowuje się do nauki mówienia. Ok. 10 miesiąca życia dziecko rozumie usłyszane polecenia i komunikaty, a także poprawnie na nie reaguje. Już niebawem, bo między 11. a 14. miesiącem życie maluszka, prawdopodobnie usłyszysz pierwsze słowo swojej pociechy. Z pewnością już nie możesz doczekać się tego momentu. Pamiętaj jednak, że prawidłowy rozwój mowy jest ściśle związany z rozwojem słuchu, dlatego pierwsze miesiące życia dziecka wykorzystaj na wspieranie rozwoju słuchu maluszka. Jak stymulować zmysł słuchu u dziecka? 1. Mów do dziecka. Brzmi banalnie? Być może, ale to najprostszy i bardzo skuteczny sposób na stymulację słuchu maluszka, a także naukę pierwszych słów. „Rozmawiać” ze swoją pociechą możesz zacząć, kiedy będzie ona jeszcze w brzuszku, a po narodzinach wykorzystuj do tego każdą okazję. Opowiadaj dziecku, co robisz, na spacerze nazywaj mijane przedmioty, drzewa i budynki, podczas ubierania nazywaj poszczególne części ciała dziecka i ubranka itp. To wszystko sprawi, że maluszek będzie uczył się rozpoznawać poszczególne dźwięki i łączyć je z danym obiektem. 2. Śpiewaj dziecku kołysanki. Twój głos jest dla dziecka najpiękniejszą muzyką, dlatego wieczorem zamiast włączać maluchowi kołysanki z płyty CD, lepiej zanuć coś sama. I nie przejmuj się, że nie masz talentu muzycznego – Twoja pociecha o to nie dba, dla niej ważne jest, że słyszy głos ukochanej osoby. Poza stymulowaniem słuchu maluszka śpiewanie kołysanek to także doskonały sposób na utulenie maluszka do snu. 3. Pozwól słuchać i… tworzyć dźwięki! Niemowlę to mały odkrywca, który aktywnie chce poznawać świat, a najlepszym na to sposobem są oczywiście własne różnorodne doświadczenia. Dlatego poza słuchaniem różnych dźwięków, stwórz okazję do tego, by maluch mógł je sam tworzyć. Pomogą Ci w tym Marakasy od Fisher Price. To zestaw dwóch grzechotek-marakasów w rozmiarze idealnym dla malutkich rączek. Przez przezroczyste elementy widać grzechoczące wewnątrz kolorowe koraliki, a miękkie końce z kolorowego materiału stymulują także zmysł dotyku. Pozwól brzdącowi zapoznać się z instrumentem i dowolnie tworzyć dźwięki, a gdy trochę podrośnie i będzie już potrafił naśladować krótkie sekwencje dźwięków, możecie pobawić się w „echo”. Ty wystukuj marakasem prosty rytm (np. dwa szybkie uderzenia, jedno wolne) i zachęcaj malucha, by spróbował powtórzyć usłyszane dźwięki swoim marakasem. A potem… zamieńcie się rolami! 4. Stwórz otoczenie sprzyjające poznawaniu nowych dźwięków. Spokojnie, nie musisz od razu zabierać brzdąca do filharmonii (choć na to też na pewno przyjdzie kiedyś czas). Na razie wystarczy jednak muzyczna zabawa. Z pomocą przyjdzie Wam wesoły robocik BeBo, który zachęci Twoje dziecko do śpiewania i tańczenia. Gdy maluch naciśnie brzuszek robocika lub dowolny przycisk na jego stopach, włączy wesołe piosenki, treści edukacyjne i taneczne ruchy. Ten futurystyczny przyjaciel umożliwi Wam także nagranie zdania przez Ciebie lub dziecko, które następnie robocik zaśpiewa po swojemu! To wspaniała zabawka, która zachęca do aktywności, poruszania się i nauki. Dzięki trzem trybom zabawy — taniec i ruch, nauka i gry oraz tworzenie własnej piosenki — zabawka „rośnie” wraz z dzieckiem, stając się wesołym towarzyszem zabaw na długie lata! W dodatku przez cały czas uczy dziecko literek, kolorów, liczenia, muzyki, zależności między przyczyną i skutkiem i nie tylko!
Dlaczego warto śpiewać dziecku kołysanki?
Czy wiesz, że muzyka stymuluje rozwój dziecka? Dlatego kołysanka nie tylko pomoże maluchowi zasnąć, ale przyniesie znacznie więcej korzyści. Jakich? Sprawdź sama.
Śpiewać każdy może – zapewniał nas Jerzy Stuhr. Jeśli do tej pory nie byłaś co do tego przekonana, to teraz, kiedy jesteś mamą, powinnaś uwierzyć w to ze zdwojoną siłą. Dla maleństwa wypowiadane przez ciebie słowa, to najpiękniejsza muzyka świata, a jeśli dołączysz do tego ładną melodię, będzie to prawdziwa uczta dla małych uszu twojego skarba. A tak naprawdę nie tylko dla uszu, lecz także, a może przede wszystkim dla mózgu, bo muzyka doskonale stymuluje rozwój poznawczy dziecka. Kołysanki pobudzają… rozwój dziecka Badania wykazały, że śpiewanie dziecku, a także zachęcanie do śpiewania wpływa na tworzenie się i rozwój połączeń między prawą a lewą półkulą mózgu. Muzyka jest bowiem przetwarzana przez lewą półkulę, a mowa – przez prawą, więc aby zrozumieć lub zaśpiewać piosenkę, trzeba wysiłku ich obu. Lepsze połączenia między półkulami pozwala na szybszy przepływa informacji między nimi oraz umożliwia tworzenie się większej i bardziej skomplikowanej sieci poznawczej. Słuchanie kołysanek ma też niebagatelny wpływ na rozwój pamięci. Podobnie jak przy czytaniu bajek ta sama kołysanka wielokrotnie śpiewana dziecku zostanie przez nie dość szybko zapamiętana. Już półroczne niemowlę potrafi skupić się na tyle, by rozróżnić zarys melodii. Maluch najpierw zacznie ćwiczyć swój głos, naśladując różne dźwięki i ani się obejrzysz, zapamięta wszystkie słowa i będziecie mogli nucić razem. I tu pojawia się kolejna ważna rzecz, której kołysanki nauczą szkraba. Chodzi o umiejętność skupienia uwagi. Już trzymiesięczne niemowlę interesuje się nowymi dźwiękami w jego otoczeniu i zwróci uwagę, gdy nastawiasz radio lub włączasz płytę z nagraniami dla najmłodszych. Jednak najbardziej skupia się wtedy, gdy sama zaczynasz coś nucić – w końcu twój głos jest tym najważniejszym w jego życiu, dlatego też najłatwiej go rozpoznaje. Pamiętaj jednak, że dźwięk nie powinny być zbyt ostre ani intensywne – takie mogą wystraszyć maluszka lub nawet uszkodzić jego słuch, dlatego do wieczornych kołysanek najlepiej nadaje się głos mamy. Nikogo chyba nie zdziwi też fakt, że słuchanie muzyki wspiera rozwój słuchu dziecka. Małe uszko potrzebuje różnorodnych bodźców słuchowych już od urodzenia, jednak pozytywki i grające zabawki to trochę za mało, zwłaszcza jeśli chcesz rozbudzić w dziecku słuch muzyczny i wrażliwość na piękne dźwięki. W tym właśnie pomogą kołysanki, zarówno te z płyty, pięknie instrumentalizowane, jak i te śpiewane przez ciebie. Melodyjne czułości Na początku dziecko nie rozumie jeszcze słów kołysanek, jednak bezbłędnie rozpoznaje twoje emocje, kiedy mu śpiewasz. Reaguje na twoje pełne miłości spojrzenie, pieszczotliwe brzmienie głosu i czułość, z jaką do niego się zwracasz. I to, że nie jesteś szczególnie muzykalna, nie ma tu żadnego znaczenia. Śpiewanie to po prostu jeszcze jeden sposób na powiedzenie: „Kocham cię, skarbie”. Kołysanki doskonale wpasują się też w wasz rytuał usypiania. Delikatna melodia pomoże dziecku wyciszyć się po męczącym dniu i odprężyć. Po kąpieli załóż więc dziecku czystą pieluszkę – koniecznie miękką, przewiewną i bardzo chłonną jak pieluszka Dada, która nie dopuści, by sen twojego maluszka zakłóciło nieprzyjemne uczucie wilgoci. Gdy brzdąc leży już wygodnie w łóżeczku. Weź go za rączkę lub głaszcz czule po policzku i nuć waszą ulubioną piosenkę. W czasie śpiewania patrz dziecku w oczy i uśmiechaj się do niego. Dbaj o to, by twój głos był ciepły i czuły. Jakie kołysanki najskuteczniej utulą malca do snu? Wybieraj te o spokojnej melodii, proste, bez nagłych zmian rytmu. Doskonale sprawdzą się utwory, które na pewno znasz ze swojego dzieciństwa, np. „Aaa kotki dwa” albo „Ach śpij, kochanie”. Słowa możesz też wymyślić sama i po prostu podłożyć je pod jakąś ładną melodię. W końcu nie ważne, jakich wyrazów użyjesz, by powiedzieć, jak bardzo kochasz swoje maleństwo, ono przecież i tak cię zrozumie. Zajrzyj także na: www.dada.pl
Obalamy 9 mitów na temat rozwoju zmysłów niemowlaka
Słyszałaś kiedyś o tym, że dziecko tuż po urodzeniu widzi do góry nogami i że potrafi po zapachu rozpoznać swoją mamę? Czy wiesz, co z tego jest prawdą, a co tylko mitem? Dowiedz się, jak rozwijają się zmysły dziecka.
Noworodek już od pierwszych chwil życia posługuje się wszystkimi zmysłami. Jedne z nich są bardziej rozwinięte, inne w pełni zaczną funkcjonować dopiero za kilka tygodni. Przeczytaj, jak widzi, słyszy i czuje noworodek. 1. Noworodek widzi do góry nogami Prawda. Przez pierwsze kilka dni po urodzeniu maluszek rzeczywiście widzi świat do góry nogami. Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ obraz, który dociera do siatkówki, jest odwrócony przez soczewkę. Mózg dorosłego człowieka przetwarza i interpretuje to, co dociera do niego za pośrednictwem oczu. Maluszek dopiero musi nauczyć się tej trudnej sztuki. 2. Noworodki mają słaby wzrok Mit. To prawda, ale tylko po części. Noworodki widzą dobrze, ale tylko na niewielką odległość (ok. 20-30 cm), ale to w zupełności wystarczy, by rozpoznać twarz mamy, która się nad nim pochyla. 3. Noworodki lepiej widzą kontrastowe kolory Prawda. Na początku maluszki rzeczywiście lepiej rozróżniają kontrastowe i jaskrawe barwy, dlatego wybierając pierwszą zabawkę dla noworodka, zwróć uwagę, w jakim jest kolorze. Maluszek najłatwiej dostrzeże kontrast między czernią i bielą, a później także intensywny czerwony i żółty. 4. Dzieci tuż po urodzeniu widzą obojgiem oczu Mit. Dla wielu osób to zaskakujące, ale tak naprawdę widzenie obuoczne, czyli patrzenie jednocześnie obojgiem oczu, pojawia się ok. 4-5 miesiąca życia dziecka. Dopiero wtedy mózg dziecka jest w stanie połączyć w jedną całość obraz, który dociera do niego z prawego i lewego oka. Ta unikalna funkcja mózgu pozwala nam na widzenie przestrzenne. 5. Noworodki mają doskonały węch Prawda. Ponieważ wzrok noworodka jest jeszcze nie w pełni rozwinięty i nie pozwala na precyzyjne orientowanie się w przestrzeni, maluszek musi pomagać sobie innymi zmysłami. Jednym z nich jest właśnie węch. Już 6-dniowy noworodek potrafi rozpoznać zapach swojej mamy i skierować główkę w jej stronę. 6. Noworodki uwielbiają zapach perfum mamy Mit. Wprawdzie może zdarzyć się tak, że perfumy, których używa mama, spodobają się dziecku i będą wywoływały uśmiech na jego twarzy, ale pamiętaj o tym, że mogą też drażnić maluszka. Przez kilka najbliższych miesięcy najpiękniejszym zapachem dla twojego dziecka będzie twój zapach, zwłaszcza zapach mleka. 7. Maluchy najbardziej lubią słodki smak Prawda. Słodkie jest mleko mamy, a to przecież jedyny pokarm, jaki zna noworodek, dlatego jest przyzwyczajony do słodkiego smaku. Maluch rozpoznaje też smak słony, ale reaguje na niego grymasem i pluciem. Nie jest natomiast w stanie jeszcze zidentyfikować smaku gorzkiego i kwaśnego. Dlatego tak ważne jest byś, rozszerzając dietę dziecka, wprowadzała różne posiłki i kształtowała przyszłe nawyki żywieniowe dziecka. 8. Noworodki mają dobry słuch Prawda. Noworodki rzeczywiście mają całkiem niezły słuch, a zwłaszcza pamięć słuchową. Dzieci tuż po narodzinach potrafią rozpoznać głos mamy i znane melodie, które słyszały jeszcze w życiu płodowym. Pamiętaj, że dla maluszka nieprzyjemny jest hałas i głośne, ostre dźwięki, dlatego wybierając dla niego grające zabawki, zadbaj o to, by melodie były łagodne i rytmiczne, a poziom ich głośności – regulowany. 9. Zmysł dotyku nie jest istotny dla noworodka Mit. Badania potwierdzają, że zmysł dotyku jest aktywny już w życiu płodowym. Dla noworodków dotyk mamy jest bezcenny – zapewnia poczucie bezpieczeństwa, tworzy wyjątkowa więź między rodzicem a dzieckiem i wspomaga prawidłowy rozwój emocjonalny. Dlatego nie szczędź swojemu dziecku pieszczot, przytulania, głaskania i pocałunków. Pamiętaj, że skóra noworodka jest bardzo delikatna, więc i dotyk powinien tak być. Jest to ważne zwłaszcza wtedy, gdy wybierasz ubranka i pieluszki dla maluszka. Pieluszka ma kontakt ze skórą dziecka praktycznie bez przerwy przez kilka pierwszych miesięcy życia, dlatego sięgnij po takie, które będą tak delikatne, jak twój czuły dotyk. Na początek idealne będą pieluszki Dada Premium Comfort Fit Newborn. Przewiewna powłoczka oraz miękki i bardzo chłonny wkład zapewnią komfort twojemu dziecku. Pieluszki posiadają wewnętrzne wycięcie na pępek oraz identyfikator wilgotności. Dzięki identyfikatorowi wilgotności, nigdy nie będziesz miała wątpliwości, kiedy należy przewinąć malucha. W kolejnych miesiącach życia dziecka wybierz pieluszki z tej samej serii w większych rozmiarach. Pełną ofertę pieluszek Dada znajdziesz na: www.dada.pl.
Ten maluch wprost uwielbia, gdy jego mama...
Większość niemowląt lubi spokojne kołysanki, odgłosy zwierząt, czytanie książeczki. Ulubionym dźwiękiem tego kilkumiesięcznego szkraba jest... chrupanie.
Tuż po narodzinach maluch nie potrafi dobrze rozróżniać dźwięków. Stopniowo uczy się wyławiać z ogromu różnych odgłosów to, co mówią do niego rodzice, albo dźwięk dzwonka do drzwi, radia, telewizora, odkurzacza. 4-miesięczne niemowlę odwraca główkę, gdy słyszy głos swojej mamy, a nawet potrafi wtedy z radości fikać nóżkami i piszczeć. Polecamy: Co potrafi 4-miesięczne dziecko? - test To dziecko śmieje się, gdy słyszy odgłos chrupania chipsów. Sami zobaczcie... View oEmbed on the source website źródło: Youtube Przeczytaj: Jak dbać o słuch dziecka
Rozróżnianie dźwięków - zabawy dla dzieci
Polecamy pomysły na zabawy, dzięki którym dzieci będą rozwijać swoją wrażliwość muzyczną. Bo dobry słuch to także poprawny rozwój mowy.
Podstawowym warunkiem prawidłowego rozwoju mowy jest poprawnie funkcjonujący słuch. Dlatego dobrze jest systematycznie sprawdzać, czy dziecko właściwie odbiera dźwięki płynące z otoczenia. Każdemu maluchowi przyda się stymulacja w kształtowaniu wrażliwości muzycznej oraz umiejętność skupienia na bodźcach dźwiękowych. Oprócz codziennych sytuacji, świetnym sposobem „rozruszania” słuchu może być zabawa polegająca na wrzucaniu różnych przedmiotów do dużego słoika ze szkła. Najpierw pokazujemy dziecku wszystkie przedmioty, których będziemy używać w zabawie, np. monety, kostka do gry, szklana kulka, agrafka, kredka itd. Przy wyborze elementów powinniśmy się kierować zasadą zróżnicowania materiałów, z których zostały wykonane, czyli wykorzystajmy coś z drewna, metalu, szkła, coś papierowego, coś plastikowego. Na dobry początek przeprowadźmy pokaz demonstracyjny – hop, wrzucamy każdy przedmiot do słoja. W tym czasie dziecko niech uważnie przysłuchuje się wydawanym odgłosom. Następnie przewiązujemy naszemu smykowi oczy opaską i zachęcamy go do prób zidentyfikowania dźwięków wpadających do słoika przedmiotów wyłącznie na podstawie tego, co słyszy. Nie jest to wcale takie łatwe jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka (a właściwie ucha). Rozróżnianie dźwięków najmłodsi mogą również potrenować w grach z serii „Magiczne pudełka”. Brzmią w nich odgłosy natury, dźwięki wydawane przez zwierzęta, zabawki oraz przedmioty codziennego użytku, a także wyizolowane głoski. Zadaniem przedszkolaka jest połączyć w pary pudełka, które wydają takie same dźwięki. Gdy się to uda, każda para kolorowych pudełeczek, jakby odmieniona cudownym zaklęciem (kliknięciem), ukaże swe prawdziwe oblicze i przekształci się w odpowiednie obrazki. Tym sposobem, świetnie się bawiąc, nasze pociechy mogą jednocześnie utrwalić prawidłowe brzmienie np. głoski „sz” - w „Szumiących pudełkach”. To oryginalne memo logopedyczne uwrażliwi dzieci na bodźce słuchowe, otworzy przed nimi drzwi do świata napływających zewsząd dźwięków. Zapraszamy do zabawy z Mi!
Dwa ważne zmysły niemowlęcia: wzrok i słuch
Widzimy nie tyle okiem, ile... mózgiem. Podobnie jest ze słuchem – nie tylko samo ucho jest najważniejsze, ale też wszystkie połączenia nerwowe, które z niego dochodzą do mózgu.
Ważne, by od samego początku docierały do niego prawidłowe obrazy i dźwięki. Dlatego wszelkie, nawet najmniejsze wady wzroku i słuchu jak najszybciej trzeba rozpoznać. A jeśli to konieczne – leczyć. Wzrok noworodka: czarno-biało, niewyraźnie… W pierwszych dniach życia dziecko widzi niewiele. Najlepiej to, co znajduje się blisko niego: 20–30 cm od oczu. Wszystko, co jest dalej, wygląda, jak zamazane. Dlatego malec tak lubi, gdy się nad nim pochylasz czy karmisz piersią. Może wtedy przyglądać się twojej twarzy – to właśnie na nią najbardziej lubi patrzeć. Podobają mu się też czarno-białe przedmioty: te kolory są najbardziej kontrastowe i maleństwu najłatwiej je dostrzec. Ale lubi też zabawki w jaskrawych kolorach, szczególnie czerwonym i zielonym. Wzrok dziecka szybko się rozwija. W 2. miesiącu życia dziecko potrafi na dłużej skupiać wzrok na zabawkach, przypatruje się im nawet kilkanaście minut. Przygląda się karuzelce zawieszonej nad łóżeczkiem. Miesiąc później wodzi już wzrokiem za zabawkami, wyciąga do nich ręce. Potrafi też utrzymać z tobą kontakt wzrokowy, uśmiecha się, gdy cię zobaczy. W 4. miesiącu życia zaczyna rozróżniać barwy pastelowe. A kilka tygodni później zaczyna dostrzegać głębię: dzięki temu precyzyjniej chwyta zabawki. W drugim półroczu jego wzrok będzie się rozwijać jeszcze szybciej. Maluszek zacznie przyglądać się małym przedmiotom, zaciekawią go guziki na twojej bluzce, okruchy na podłodze. Będzie odróżniać członków rodziny od obcych, interesować się obrazkami w książeczce i tym, co dzieje się na dworze. Uwaga: Jeśli martwisz się, że dziecko nie widzi prawidłowo, jak najszybciej porozmawiaj na ten temat z pediatrą lub idź z dzieckiem do okulisty. Słuch pod kontrolą Badania przesiewowe słuchu przeprowadza się we wszystkich oddziałach noworodkowych w Polsce. Warto też sprawdzać w domu, czy malec dobrze słyszy. Problemy mogą pojawić się po przedłużającej się infekcji, zapaleniu ucha, śwince. Po takich chorobach warto sprawdzić dziecku słuch. Uwaga! Wadę słuchu trzeba zdiagnozować i leczyć jak najwcześniej, najlepiej przed ukończeniem przez niemowlę 6. miesiąca życia. Dzięki temu ma szansę nauczyć się prawidłowo mówić. Zdaniem specjalisty: Niemowlęciu zdarza się zezować, ale ten problem powinien ustępować wraz z dojrzewaniem układu nerwowego i narządu wzroku. Jeśli dziecko stale zezuje, trzeba jak najszybciej iść z nim do okulisty. Może to być pierwszy objaw rozwijających się u dziecka poważnych schorzeń. Jeśli uciekanie oczka zdarza się od czasu do czasu, można poczekać do końca trzeciego miesiąca. Gdy cokolwiek wzbudza wątpliwości, czy dziecko dobrze widzi, proszę iść do specjalisty. Wada wzroku powinna być szybko zdiagnozowana i skorygowana. dr n med. Maria Gajdulewicz, pediatra, Grupa LUX MED
Co słychać u smyka? – Sprawdź, jak rozwija się słuch dziecka
Maluch od urodzenia ma czułe ucho: wyłapuje nawet te dźwięki, które nam umykają. Każdy szept, skrzypnięcie drzwi, szum z ulicy – wszystko przetwarza i zapamiętuje.
Pierwsza reakcja na dźwięki pojawia się u maluszka, kiedy jest jeszcze w brzuchu mamy! Od 13. tygodnia ciąży słuch twojej pociechy jest coraz bardziej rozwinięty. Rozwój słuchu u dziecka – muzyka to żywioł bobasa! Noworodek słuchając znajomej kołysanki, szybciej usypia niż zwykle. Starszy o kilka miesięcy szkrab (chociaż nie umie jeszcze chodzić) będzie radośnie podrygiwał w rytm piosenki – co ciekawe, badania wykazały, że to właśnie na rytmie, a nie melodii, skupia się maluch. Takie zachowania pokazują, jak ważna jest dla dziecka muzyka i jak ogromny wpływ ma na jego zachowanie. Coraz częściej jednak naukowcy przyznają, że rozsławiony kilka lat temu tzw. efekt Mozarta (czyli pozytywny wpływ muzyki klasycznej na rozwój umysłowy maluszka) najpewniej nie istnieje. Uwaga: to dla mnie za głośne Dziecko nastawia ciekawie uszu, ale uważaj – nie każdy dźwięk mu odpowiada. Dzwonek telefonu albo brzdęk szklanki mogą doprowadzić je do łez! W pierwszych miesiącach życia smyk reaguje na takie nagłe i głośne dźwięki tzw. odruchem Moro: rozrzuca ramionka, zaciska pięści i wygina się w łuk. Bobas nie powinien stykać się z hałasem nie tylko dlatego, że się go boi, ale też dlatego, że silne dźwięki mogą uszkodzić jego słuch (ryzyko jest największe w pierwszym półroczu życia). Dlatego: żadnych wyjących autek albo przeraźliwie piszczącego pianinka. Mów do mnie, mamo – mowa rozwija słuch dziecka Twój głos to prawdziwa pieszczota dla uszu maluszka: już dwumiesięczne dziecko słysząc głos mamy, odwraca głowę w stronę, z której on dochodzi. Smyk słyszy nie tylko same dźwięki, ale także inne elementy mowy: czas trwania poszczególnych głosek, barwę, natężenie i wysokość głosu. Dzięki temu uczy się melodii rodzimego języka i chłonie nowe słowa. Wniosek? Im więcej będziesz do niego mówić, tym szybciej usłyszysz jego odpowiedź! Niemowlęta są szczególnie wrażliwe na tzw. język matczyny: wysoki ton i wypowiadane powoli słowa. Taki sposób mówienia do swoich dzieci intuicyjnie wybierają mamy na całym świecie! [CMS_PAGE_BREAK] Słyszę i powtarzam – jak rozwija się mowa u dziecka Zanim smyk wypowie pierwsze słówka, musi się najpierw z nimi osłuchać – a to już zadanie dla ciebie. Mów do malca wyraźnie, bez zniekształceń typu: „A telaz dzidzia amciu, amciu mlećka”, powtarzaj imię smyka i ucz go odgłosów zwierząt (dzieci to uwielbiają!). Maluch lubi też słuchać dźwięków wydawanych przez samego siebie. Około drugiego miesiąca zaczyna głużyć (wymawia: „gli”, „kli”), a mniej więcej w piątym miesiącu gaworzy (sylaby: ma, ta, ba). Co ważne: etap głużenia przechodzą wszystkie dzieci, ale gaworzą już tylko te, które mają dobry słuch. Jeśli półroczny smyk nadal nie wymawia pojedynczych sylab, pójdź z nim do foniatry albo audiologa (to specjaliści zajmujący się zaburzeniami słuchu). Lubię rozmaite dźwięki Według speców od rozwoju, w pierwszych miesiącach życia dziecka słuch jest dla niego najważniejszym zmysłem. „W sposób niedostępny dla innych zmysłów, słuch stymuluje rozwój umysłowy i emocjonalny” – wyjaśnia Lise Eliot, neurobiolog z Chicago Medical School. Amerykańska uczona, w swojej książce o rozwoju mózgu „Co tam się dzieje?” (wyd. Media Rodzina) tłumaczy też, że im więcej różnorodnych dźwięków dociera do maluszka, tym lepiej jego słuch się rozwija. Nie staraj się więc, aby wokół smyka panowała absolutna cisza – przeciwnie: zatroszcz się, aby już od pierwszych dni życia był otoczony przyjaznymi odgłosami. Zawieś nad łóżeczkiem grającą (byle nie za głośno!) karuzelkę, śpiewaj kołysanki i postaraj się, aby maluch na spacerach słuchał dźwięków natury, a nie szumu samochodów. Sprawdź, co powinno cię zaniepokoić: Miesięczne niemowlę nie reaguje, gdy do niego mówisz, nie budzi się na hałas. Półroczny brzdąc nie gaworzy, nawet kiedy go zagadujesz. Roczny maluch nie wymawia sylab i słów. Być może nie słyszy, jak mówią inni, i dlatego nie może ich naśladować. Dziecko słucha jednym uchem, nadstawia głowę zawsze z jednej strony, przechyla ją.
Twój dwulatek zaczął dużo mówić i pięknie układa zdania. Cieszysz się, ale jest jeden problem. Dziecko krzyczy zamiast mówić. Dlaczego?
Nasza dwuletnia córeczka już całkiem dobrze mówi. Prawie wcale nie sepleni i układa ładne zdania. Problem jest jednak taki, że krzyczy, zamiast mówić normalnym głosem, a ten piskliwy głosik strasznie nas denerwuje. Bardzo się tym niepokoję – przecież staramy się mówić do niej spokojnie i nie krzyczymy na siebie. Zosia i Janek z Radomia dr Joanna Urbańska: Od czego powinniśmy zacząć poszukiwanie przyczyn zbyt głośnego mówienia u małych dzieci? prof. Anna Brzezińska: Od wykluczenia problemów ze słuchem. W większości szpitali już u noworodków przeprowadzane są obecnie specjalistyczne badania słuchu, jednak nadal zdarzają się miejsca, gdzie się tego nie robi. W przypadku dzieci, które nie były pod tym kątem badane, a sprawiają taki problem, jak opisany w liście, należy przeprowadzić proste badanie: spytać dziecko szeptem, czy ma ochotę na coś pysznego, albo cicho zawołać je po imieniu, kiedy nas nie widzi. Jeśli maluch ma nawet niewielki ubytek słuchu, to będzie mówił głośniej niż jego dobrze słyszący rówieśnicy, ponieważ sam nie może kontrolować siły swojego głosu. Jednak z pomocą rodziców, poinstruowanych przez specjalistów – foniatrę, logopedę czy psychologa – może nauczyć się tak modulować głos, żeby mówić, a nie krzyczeć. dr Joanna Urbańska: A jeśli dziecko słyszy dobrze, gdzie szukać przyczyny nazbyt głośnego mówienia czy ciągłego pokrzykiwania, które tak denerwuje i czasem również bardzo niepokoi rodziców? prof. Anna Brzezińska: W poszukiwaniu przyczyn można się cofnąć aż do momentu narodzin dziecka. Ale nie skupiać się na samym dziecku, tylko na tym, jakimi dźwiękami było otaczane. Jeśli od początku musiało ono przebijać się przez różnorodne dźwięki i hałasy w domu, żeby zasygnalizować, że jest głodne albo że ma mokro, to mogło się nauczyć, że rodzice zainteresują się nim tylko wtedy, gdy głośno zawoła. [CMS_PAGE_BREAK] dr Joanna Urbańska: Czyli od początku powinniśmy reagować na wołanie dziecka. Nie znaczy to oczywiście, że zawsze i natychmiast – ponieważ nie każde zawołanie wymaga natychmiastowej reakcji. Najlepiej od razu pochylać się nad łóżeczkiem i komunikować się z dzieckiem, gdy wydaje z siebie dźwięki i coś do nas „mówi”? prof. Anna Brzezińska: Nie musimy za każdym razem przybiegać do malca. Wystarczy, że z tego miejsca, w którym jesteśmy, skomentujemy jego wołanie, mówiąc np.: „O, widzę, że podoba ci się ta zabawka” lub: „Coś mi się zdaje, że zaczynasz być śpiący/głodny, skoro tak teraz pokrzykujesz”. dr Joanna Urbańska: Głośne mówienie może być również uciążliwym dziecięcym nawykiem, który pojawia się w konsekwencji naśladowania dorosłych. Nawykiem, który nie wynika z tego, że nie reagowaliśmy zbyt często na zawołania dziecka, tylko z tego, że sami zbyt głośno mówimy, bo staramy się np. przekrzyczeć hałas panujący w domu. Czasem możemy zobaczyć taki obrazek: na ławce w parku siedzi mama z dzieckiem i już z daleka słyszymy, jak głośno i wyraźnie coś swojej pociesze tłumaczy. Z boku wygląda to całkiem zabawnie – mama mówi tak głośno, jakby dziecko znajdowało się co najmniej kilka metrów od niej. Oczywiście, kieruje nią dobra wola – chce być zrozumiana i ma wrażenie, że jeśli będzie mówić głośno i wyraźnie, to dziecko lepiej ją zrozumie, a także przy okazji szybciej nauczy się mowy. prof. Anna Brzezińska: Na to również należy zwrócić uwagę. Dziecko słyszące prawidłowo nie potrzebuje, żeby mówić do niego głośno lub przesadnie wyraźnie. Wystarczy, że będziemy mówić całkiem naturalnie, wymawiając słowa normalnie – tak jak w rozmowie z innym dorosłym. Jeśli dziecko ma się nauczyć prawidłowej mowy, musi mieć szansę słyszeć ją na co dzień. dr Joanna Urbańska: A czy mogą być jeszcze inne przyczyny? Czy sposób mówienia może być uwarunkowany temperamentem dziecka lub na przykład tym, że od początku przejawia ono tendencję do bycia przywódcą? prof. Anna Brzezińska: Oczywiście, żwawe i zdecydowane maluchy mogą mówić głośniej lub nawet przekrzykiwać swoich współrozmówców. Jednak ucząc je zasad współżycia z innymi ludźmi czy z rówieśnikami, powinniśmy dać im szansę takiej komunikacji, w której będą wyrażać siebie, a z drugiej strony nie będą zbyt natarczywe. Może dzieci bardziej żwawe, te, które mają ochotę pokrzyczeć, zapiszmy na zajęcia muzyczne, zacznijmy im śpiewać, a najlepiej, gdy będziemy to robić razem z nimi. A także częściej zabierajmy je na spacery w miejsca, gdzie będą miały dużą swobodę, żeby mogły się „wybiegać” i jednocześnie „wykrzyczeć”. dr Joanna Urbańska: Podsumowując – mogą być co najmniej trzy przyczyny zbyt głośnego mówienia: nieprawidłowe funkcjonowanie aparatu słuchu, opieszałe reagowanie na potrzeby dziecka lub reagowanie dopiero na wykrzyczane prośby, a także nawykowe głośne mówienie wyuczone w obecności głośno mówiących rodziców i pełnego hałasu, a czasem też chaosu najbliższego otoczenia. Problem rozwiązują: prof. Anna Brzezińska, psycholog dziecięcy, kieruje Zakładem Psychologii Socjalizacji i Wspomagania Rozwoju w Instytucie Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, wykłada w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. dr Joanna Urbańska, psycholog społeczny, jest adiunktem w Instytucie Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Wiele dzieci ma niedosłuch - tak twierdzą lekarze. A to powoduje problemy z mówieniem, koncentracją, nauką. Słuch trzeba leczyć, gdy tylko okazuje się, że coś jest nie w porządku.
Ania ma trzy latka, jest z dwujęzycznej rodziny. Nie byłoby nic dziwnego w tym, że mówi po polsku i niemiecku, gdyby nie to, że dziewczynka ma wszczepiony implant ślimakowy! Tak wspaniały rozwój mowy zawdzięcza temu, że poważną wadę słuchu rozpoznano u niej bardzo wcześnie, szybko też rozpoczęto leczenie. Jak to jest ważne, nawet w przypadku niewielkich wad, wyjaśnia dr Anna Piotrowska z Międzynarodowego Centrum Słuchu i Mowy w Kajetanach. Każdy noworodek ma badany słuch. Później też trzeba go sprawdzać? Tak. Ujemny wynik przesiewowego badania słuchu u noworodka wyklucza tylko występowanie wady słuchu w życiu płodowym oraz tuż po porodzie. Nie oznacza jednak, że zaburzenia słuchu nie mogą pojawić się później. Z jakich powodów dziecko zaczyna gorzej słyszeć? Najczęstszą przyczyną są infekcje górnych dróg oddechowych. Nawracające katary mogą m.in. powodować zmiany zapalne w uchu, co czasem prowadzi do upośledzenia słuchu. Mogą je też powodować urazy głowy, hałas – głośne słuchanie muzyki, kapiszony, petardy. Warto też pamiętać, że niektóre genetycznie uwarunkowane wady słuchu ujawniają się później. Dlatego jeśli w rodzinie u dzieci i młodych osób występuje niedosłuch, to trzeba profilaktycznie badać słuch maluchowi. Problemy mogą pojawić się nagle lub przebiegać przewlekle i mieć charakter postępujący. Niedosłuch czasem pojawia się tylko w jednym uchu (wtedy rodzicom trudniej to zauważyć). Co powinno zaniepokoić rodziców? Kiedy iść z malcem do lekarza? Małe dziecko nie powie, że źle słyszy, dlatego trzeba zwracać uwagę na jego zachowanie. W przypadku niemowlęcia mama powinna sprawdzać, czy dziecko reaguje na głośne dźwięki, a mając 2–3 miesiące nawiązuje kontakt wzrokowy i reaguje na głos oraz zmiany jego tonu. Półroczny maluszek zwykle już zwraca główkę w kierunku, skąd dochodzi odgłos. Na pewno warto iść z dzieckiem do laryngologa, jeśli dziecko często choruje, szczególnie na infekcje uszu, ma przewlekłe katary, chrapie w czasie snu, „mówi przez nos”. Zwykle świadczy to o przerośniętym migdałku, czemu może towarzyszyć wysiękowe zapalenie ucha środkowego, będące przyczyną niedosłuchu. Warto sprawdzić słuch, jeśli dziecko mówi gorzej niż rówieśnicy, ma niewielki zasób słów, nie rozumie poleceń, jest rozkojarzone. U dwu-, trzylatka niepokój powinny wzbudzić częste prośby o powtarzanie co się powiedziało, dopytywanie się: „co?”, siadanie blisko telewizora lub zwiększanie poziomu jego głośności. To wszystko może – choć wcale nie musi – świadczyć o problemach. Czy wady słuchu można wyleczyć? To zależy od przyczyny i rodzaju wady słuchu, ale bardzo często jest to możliwe. Właściwe leczenie, podjęte w odpowiednim momencie, w wielu przypadkach jest w stanie zlikwidować zarówno przyczynę, jak i skutki schorzenia. Najlepiej gdy tylko zauważy się problem, jak najszybciej iść z malcem do laryngologa. Dokładnie obejrzy mu uszy. Czasem przyczyna niedosłuchu jest banalna: czop woskowinowy zatykający ucho. Jak bada się słuch u małego dziecka? Badania są nieinwazyjne i niebolesne. Jest kilka metod, w zależności od wieku malca. Przy tzw. badaniach obiektywnych nie jest potrzebna współpraca dziecka, można to wykonać w czasie snu. To np. tympanometria (pozwala na ocenę trąbki słuchowej) oraz otoemisja (sprawdza, czy ucho maluszka jest zdolne słyszeć). Gdy dziecko ma już około trzech lat, można wykonać audiometrię. Wymaga to od malca skupienia i współpracy z osobą badającą. Dziecko zakłada na uszy słuchawki i ma zasygnalizować najcichsze natężenie tonu, który usłyszy. Wynikiem badania jest audiogram, na którym pokazany jest próg słyszenia. Z kolei badanie głosem sprawdza reakcje malca na odgłosy, np. instrumentu. Każdemu maluszkowi, który ma wadę słuchu, można pomóc? Na pewno warto i trzeba spróbować. W przypadku nieznacznych kłopotów spowodowanych infekcjami ich wyleczenie przynosi natychmiastową poprawę słyszenia. Przy tzw. niedosłuchu odbiorczym (którego przyczyną najczęściej jest uszkodzenie komórek słuchowych ślimaka lub struktur je otaczających), trzeba maluszkowi założyć aparat słuchowy. Można to zrobić nawet w przypadku niemowlęcia. Konieczne są również ćwiczenia i rehabilitacja, przeprowadzana przez logopedę. Gdy aparat słuchowy nie wystarcza, istnieje jeszcze możliwość wszczepiania implantu ślimakowego. Można więc naprawdę wiele zrobić, by dziecko słyszało i dobrze się rozwijało. Gdy gorzej słyszy, będzie się gorzej uczyć Trzeba zrobić wszystko, by dziecko dobrze słyszało. Niedawno zakończyły się badania przeprowadzane przez Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu na ponad stu tysiącach uczniów w wieku 7 i 12 lat. Okazało się, że: - Aż 13,9% dzieci ma zaburzenia słuchu. Niepokojące jest to, że ponad 70% rodziców wcześniej tego nie zauważyło. - 30% uczniów skarży się na szumy uszne. Zwykle występują one okresowo, ale zdarza się, że również stale. - Ponad 60% dzieci ze znacznym niedosłuchem nie jest pod opieką audiologa lub laryngologa. - W grupie z niedosłuchem słabe wyniki w nauce miało dwa razy więcej uczniów niż w grupie tych, którzy dobrze słyszeli. - Dzieci z nieprawidłowym wynikiem badania ponad dwa–trzy razy częściej niż dobrze słyszące miały problemy ze zrozumieniem nauczyciela stojącego przy tablicy.
Czekasz na ten magiczny moment, gdy malec powie pierwszy raz „mama”. Już niemowlęciu można zbadać słuch...
Czekasz na ten magiczny moment, gdy malec powie pierwszy raz „mama”. Już niemowlęciu można zbadać słuch, dobrać aparat i nauczyć je słyszeć. Dzięki temu nawet brzdąc urodzony z wadą słuchu może mówić! Fakty są takie, że co roku w Polsce rodzi się około 600 dzieci z poważną wadą słuchu. Dzięki programowi powszechnych badań przesiewowych i Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy wszystkie maluszki już w drugiej dobie życia mają na oddziale noworodkowym sprawdzany słuch. Można więc, tak wcześnie jak nigdy przedtem, zwrócić uwagę na te dzieci, które mogą mieć problem ze słuchem i jak najszybciej im pomóc. Jednak nawet jeśli u Twojego maluszka niczego nie stwierdzono, i tak uważnie go obserwuj. Gdyby Cię coś zaniepokoiło, poproś o skierowanie do audiologa i badanie słuchu. Jak najwcześniej badaj słuch u dzieci Samo badanie i wiedza, że ze słuchem maluszka coś jest nie w porządku, to jednak zdecydowanie za mało. Ważne, by dziecko zaczęło jak najszybciej normalnie słyszeć. Koniecznie w pierwszych dwóch latach życia, najlepiej zaś – w pierwszych ośmiu miesiącach. Dziecko będzie mogło wtedy jeszcze tak samo dobrze opanować mowę, jak zdrowi koledzy. Jego mózg nauczy się ją rozumieć. Później możliwości mózgu w tym zakresie są już mniejsze. Oczywiście wtedy też można maluchowi pomóc, ale jest to trudniejsze. Czy dziecko z wadą słuchu można nauczyć słyszeć? Każde dziecko mające problemy ze słuchem trzeba nauczyć słyszeć. Niezbędna jest rehabilitacja. Powinna ona być przeprowadzona przez specjalnie przeszkolonych logopedów, psychologów, terapeutów słuchu i mowy. Jednak nie każdy rodzic ma taką możliwość, żeby dwa czy trzy razy w tygodniu dojechać z dzieckiem do ośrodka rehabilitacyjnego. W 2006 roku specjalnie dla najmłodszych dzieci (do trzech lat), które mają kłopot ze słuchem, powstał program „Dźwięki marzeń”. W ramach tego programu specjaliści przyjeżdżają do dziecka do domu. Rodzice nic za to nie płacą. Obecnie w warunkach domowych terapeuci pracują z ponad 200 dziećmi. Dojeżdżają dwa razy w tygodniu na godzinne sesje logopedyczne. Aparat słuchowy dla dziecka Czasem sama rehabilitacja może nie wystarczyć. Bywa konieczne założenie dziecku aparatu słuchowego. W ramach programu „Dźwięki marzeń” w 12 miastach Polski udało się stworzyć banki aparatów słuchowych. Można w nich bezpłatnie wypożyczyć dla malucha odpowiedni aparat. Wyjazdy dla dzieci z wadami słuchu Dzięki „Dźwiękom marzeń” malec może też wyjechać z rodzicami na dwutygodniowy turnus rehabilitacyjny. Ma tam codziennie spotkania z logopedami i psychologami. Efekty takich wyjazdów są większe niż samej rehabilitacji domowej. W tym roku Fundacja zaprasza 200 rodzin na bezpłatny pobyt na turnusach! Warto wiedzieć! W ramach programu „Dźwięki marzeń” Fundacji Grupy TP dr Marzanna Radziszewska-Konopka, laryngolog i audiolog z Centrum Zdrowia Dziecka, oraz dr Anna Prożych, surdopedagog z Akademii Pedagogiki Specjalnej, opracowały poradnik dla rodziców i specjalistów, pracujących z dziećmi mającymi wadę słuchu. Są tam informacje na temat: rozwoju słuchu dziecka zabawek, które warto kupić uprawnień dla osób niedosłyszących i niesłyszących. Zainteresowani publikacją mogą dzwonić: 022 844 11 11. Więcej informacji o bankach aparatów słuchowych oraz domowej rehabilitacji znajdziesz na stronie: www.dzwiekimarzen.pl