Dziecko się złości i rzuca na ziemię. Tych 5 zdań sprawi, że od razu zacznie cię słuchać
Nagle robi się głośno, nerwowo i masz wrażenie, że wszyscy patrzą tylko na was. W głowie zostaje pustka, bo nie wiesz, co powiedzieć. Wypróbuj te zdania – najlepiej zadziałają podczas ataku złości.
Wybuch złości dziecka nie wybiera miejsca ani pory. Zdarza się przy kasie w sklepie, na placu zabaw, w domu tuż przed wyjściem. I zwykle wygląda podobnie: łzy, krzyk, czasem rzucenie się na ziemię. W takich chwilach łatwo o własne silne emocje. Tymczasem to właśnie wtedy najbardziej potrzebujemy prostych, krótkich zdań, które nie dolewają oliwy do ognia, tylko prowadzą dziecko z powrotem do spokoju. Poniżej zebrałam pięć zdań, które sama mam „pod ręką”. Nie są magicznym zaklęciem. Działają dlatego, że trafiają w to, co dziecko przeżywa w środku, i dają mu jasną ścieżkę. Po każdym zdaniu dopowiadam, jak je powiedzieć, żeby miało moc. Dlaczego dziecko wpada w złość i rzuca się na ziemię Złość u dziecka to nie teatr ani sposób na upokorzenie rodzica. To emocja, z którą mały człowiek dopiero uczy się żyć. Jego układ nerwowy nie potrafi jeszcze hamować impulsów tak jak nasz. Dla nas „nie kupimy teraz lizaka” to drobiazg, dla niego to prawdziwa strata, czasem taka, jakby świat się kończył. Dochodzi zmęczenie, głód, przebodźcowanie, presja dnia. Złość jest wtedy jak fala: przychodzi szybko i zalewa wszystko. Wiem, że w takich sytuacjach najtrudniejsze jest jedno: nie dać się wciągnąć w spiralę. Dlatego pierwsza rzecz, jaką robię, to oddech i przypomnienie sobie: dziecko nie robi mi tego na złość, ono to przeżywa. Potem wchodzą te zdania. 5 zdań, które pomagają uspokoić złość w kilka minut 1. „Widzę, że jesteś bardzo zły” To zdanie działa jak hamulec. Dziecko słyszy, że jego emocja została zauważona. Nie musi krzyczeć głośniej, żeby wreszcie ktoś je usłyszał. Ważny jest ton: spokojny, pewny, bez ironii. Nie mówimy „znowu się złościsz”, tylko nazywamy stan tu i teraz. Gdy dziecko ma wrażenie, że jest rozumiane, napięcie zaczyna spadać. 2. „Możesz się złościć, ale nie pozwolę bić ani kopać” To połączenie zgody na emocję z granicą zachowania. Dziecko ma prawo czuć złość, ale nie ma prawa ranić. Granica jest jasna. Nie wygłaszamy wykładu, bo złość nie słyszy długich zdań. Jeśli trzeba, odsuwamy się krok dalej albo przytrzymujemy ręce, mówiąc dokładnie to. 3. „Jestem obok. Poczekam” Kiedy dziecko wpada w emocjonalną burzę, często czuje się samotne, nawet jeśli krzyczy „idź stąd”. To zdanie daje mu bezpieczeństwo. Nie szantażujemy, nie grozimy odejściem. Pokazujemy, że nie boimy się jego emocji. U mnie w domu to czasem oznacza, że siadam obok na podłodze i milczę. Sama obecność robi ogromną robotę. 4. „Oddychaj ze mną. Zróbmy trzy spokojne wdechy” Złość siedzi w ciele. Dziecko oddycha szybko, płytko, jakby goniło. Razem z oddechem spada napięcie w mięśniach i gardle. Nie proszę: „uspokój się”, bo to nic nie znaczy. Daję konkretną instrukcję i robię to razem z dzieckiem. Nawet jeśli na początku odmawia, często po chwili zaczyna mnie naśladować. 5. „Powiedz mi, czego potrzebujesz, kiedy już będziesz gotowy” To zdanie przenosi dziecko z reakcji na komunikację. Daje mu sprawczość, ale nie w środku wybuchu tylko wtedy, gdy będzie gotowe. Dziecko słyszy, że jego potrzeba ma znaczenie, a jednocześnie, że najpierw wracamy do spokoju. Czasem po minucie mówi: „chciałem jeszcze pobyć na placu zabaw”. I wtedy możemy rozmawiać jak ludzie. Co robić po wyciszeniu, żeby wybuchów było mniej Kiedy emocje opadną, nie wracam do sytuacji od razu z kazaniem. Robię to później, w spokojnym momencie. Krótko: „Widziałam, że było ci trudno. Następnym razem spróbuj powiedzieć mi o tym wcześniej”. Dziecko uczy się wtedy, że złość nie jest zakazana, ale można ją przeżywać inaczej. W codzienności naprawdę pomaga też profilaktyka: regularne posiłki, sen, mniej pośpiechu przy wyjściach, uprzedzanie o zmianach („za pięć minut wychodzimy”). Zwykle to nie jedno wielkie „coś” wywołuje napad złości, tylko suma małych przeciążeń. Nie musisz być rodzicem bez emocji. Wystarczy, że będziesz rodzicem, który umie wrócić do spokoju szybciej niż dziecko. Te pięć zdań to taki most. Z twojej strony prowadzi do opanowania, z jego strony do poczucia, że jest widziane, bezpieczne i nadal ważne. Zobacz też: 1 zdanie, po którym od razu poznasz toksycznego rodzica. „Tak niszczą dzieci”
7 sposobów na złość u nastolatka. Już nie skończy się trzaskaniem drzwiami
Złość u nastolatków jest normalna. Bywa głośna, czasem raniąca, często niezrozumiała dla dorosłych, ale w swojej istocie bardzo ludzka. Gdy tylko rodzice będą unikać kilku błędów, w końcu sobie z nią poradzą.
Dorastanie to okres, w którym ciało i głowa robią rewolucję. Hormony rozkręcają emocje na maksymalny poziom, a młody człowiek dopiero uczy się, co z nimi zrobić. Jeśli do tego dochodzą szkoła, presja rówieśnicza i pierwsze poważne rozczarowania, energia znajduje ujście w kłótni, krzyku albo właśnie trzaskaniu drzwiami. Nie da się tej złości „wyłączyć”. Da się ją jednak oswoić tak, żeby nie niszczyła relacji. Poniżej opisuję siedem sposobów, które najczęściej wracają w rozmowach z rodzicami. Sama też wiele z nich przetestowałam, kiedy dom zaczynał przypominać pole minowe. 1. Krótkie komunikaty i spokój Najważniejsza rzecz, którą powtarzam sobie jak mantrę: nie wchodzę w walkę na tym samym poziomie. Kiedy nastolatek jest wściekły, moje argumenty, nawet najbardziej logiczne, odbijają się jak piłeczka. Wtedy działają dwie proste zasady: spokojny głos i krótkie komunikaty. Zamiast „przestań się tak zachowywać”, mówię: „Widzę, że jesteś wściekły. Pogadamy, kiedy złość opadnie”. To nie jest kapitulacja. To sygnał, że w tym domu emocje są, ale nie rządzą wszystkim. Jeśli czuję, że sama zaraz wybuchnę, robię krok w tył. Dosłownie. Wychodzę na chwilę do innego pokoju, nalewam sobie wody, oddycham. Daję przykład, że w złości można się zatrzymać. 2. Rozmowa po burzy. Bez kazań, bez przesłuchań Najlepsze rozmowy z nastolatkami odbywają się nie w trakcie awantury, tylko po niej. Wtedy pytam, co się stało i czego syn potrzebował w tamtej chwili. Czasem słyszę „nie wiem”, czasem „nic”, a czasem dostaję w końcu prawdziwy powód: wstyd w szkole, konflikt z kolegą, lęk przed porażką. Bardzo uważam na ton. Gdy rozmowa brzmi jak przesłuchanie, nastolatek zamyka się od razu. Sprawdza się jedna, prosta fraza: „Pomóż mi to zrozumieć”. Daje przestrzeń, nie ocenia, zachęca do opowieści. I jeszcze jedno: trzymam się konkretu, nie wyciągam starych spraw. 3. Granice, które dają poczucie bezpieczeństwa Wielu rodziców boi się stawiać granice, kiedy nastolatek wybucha. Ja też miałam taki moment, że chciałam po prostu przeczekać wszystko w ciszy. Tylko że brak granic działa jak brak barier na autostradzie. Niby wszystko wolno, ale jest niebezpiecznie. Granice nie muszą być ostre jak nóż. Wystarczy jasno powiedzieć: „Nie zgadzam się na wyzywanie. Możesz być zły, ale mów do mnie normalnie”. Jeśli nastolatek przekracza tę linię: kończymy rozmowę, wrócimy do niej później. Bez grożenia, bez kar. 4. Uczcie się języka emocji Złość często bywa przykrywką. Pod nią siedzi bezradność, żal, zazdrość albo strach. Nastolatki nie zawsze potrafią to nazwać, więc pokazują emocje ciałem: krzykiem, trzaskiem, płaczem, fochami. Pomaga, gdy w domu mówi się o uczuciach na co dzień. Nie tylko wtedy, kiedy jest źle. Ja pytam: „co dziś było najmilsze”, „co cię zdenerwowało”, „z czego jesteś dumny”. Bez presji, przy kolacji albo w drodze do domu. To powoli buduje słownik emocji. A kiedy nastolatek potrafi powiedzieć „jestem rozczarowany”, nie musi już krzyczeć, że „wszystko jest bez sensu”. 5. Dajcie złości ujście w ruchu albo działaniu Nie będę udawać, że rozmowa rozwiąże wszystko. Czasem ciało potrzebuje wyładowania napięcia. Sport, spacer, rower, nawet szybkie sprzątanie pokoju przy głośnej muzyce potrafią zdziałać dużo. Nie jako kara, tylko jako wentyl. Znam rodziny, które mają prostą umowę: kiedy robi się gorąco, każdy ma prawo do „pauzy ruchowej”. Dziesięć minut na wyjście, przebiegnięcie się po osiedlu, rozprostowanie pleców. Potem wracają do rozmowy z otwartą głową. 6. Szukajcie tego, co naprawdę odpala złość Złość nie pojawia się znikąd. Bywa, że jej zapalnikiem jest brak snu, przeładowany plan lekcji, trudności w nauce, przeciążenie bodźcami. W moim domu przełomem było zwykłe pytanie: „kiedy jest ci najtrudniej”. Odpowiedź nie dotyczyła relacji rodzic–dziecko, tylko szkoły i poczucia, że syn nie daje rady. Warto obserwować powtarzalne schematy: awantury wieczorem, po powrocie ze szkoły, po kontaktach z konkretną grupą. Gdy znajdziecie źródło, łatwiej dobrać pomoc. Czasem wystarczy zmiana planu dnia, czasem rozmowa z wychowawcą, a czasem wsparcie terapeuty. 7. Dbajcie o relację w spokojnych chwilach Najważniejsze rzeczy do nastolatka docierają nie podczas kryzysu, tylko w zwykłym życiu. Wspólna herbatka, film, gotowanie, drobne żarty, nawet krótkie „co tam u was” bez ciągnięcia tematu. To jest kapitał, który wraca, gdy przychodzi trudny moment. Zauważyłam też, że nastolatki bardzo potrzebują być widziane nie tylko w ciężkich chwilach. Staram się łapać drobne rzeczy: „fajnie, że wyniosłeś śmieci bez proszenia”, „widzę, że ci zależało”. To buduje poczucie wartości, a ono obniża poziom napięcia w codzienności. Złość nastolatka nie jest dowodem na to, że coś zepsuliście. Częściej mówi o tym, że młody człowiek przeżywa więcej, niż potrafi unieść. Kiedy dostanie od dorosłych spokojną obecność, jasne granice i miejsce na emocje, trzaskanie drzwiami powoli traci sens. A w domu robi się trochę ciszej. Nie idealnie, ale prawdziwie i bezpiecznie. Zobacz też: 4 zgubne nawyki rodziców. Ich dzieci nie nauczą się radzenia sobie ze złością
4 zgubne nawyki rodziców. Ich dzieci nie nauczą się radzenia sobie ze złością
Zdarza mi się obserwować sytuacje, w których rodzic działa z najlepszych chęci, a mimo to efekt jest odwrotny do zamierzonego. Najbardziej widać to wtedy, gdy w grę wchodzi złość dziecka i reakcje, które mogą tylko utrwalić problem.
Kiedy rozmawiam z innymi rodzicami, często wraca jeden temat: dlaczego ich dzieci tak trudno uspokoić, kiedy emocje biorą górę. Wszyscy wiemy, jak ciężko zachować spokój, gdy maluch krzyczy, płacze albo rzuca się na podłogę. W takich chwilach człowiek ma ochotę zrobić wszystko, żeby tylko przerwać tę burzę. Problem w tym, że kilka „ratunkowych” zachowań potrafi nie tylko nie pomóc, ale też nauczyć dziecko, że złość to skuteczne narzędzie do osiągania celu. I właśnie te mechanizmy opisuję, bo widzę je na placach zabaw, w sklepach, a nawet u znajomych, którzy później pytają, dlaczego ich dziecko nie potrafi samodzielnie się uspokoić. Ustępowanie dziecku prowadzi do błędnego koła To reakcja, którą znamy wszyscy: dziecko wpada w złość, zaczyna krzyczeć, a my – zrezygnowani – decydujemy się spełnić jego żądanie, żeby tylko szybko zakończyć dramat. Robimy tak, bo mamy poczucie, że ważniejszy jest spokój tu i teraz niż długotrwałe wychowanie. Niestety właśnie wtedy dziecko uczy się, że złość to najskuteczniejsza metoda, by dostać to, czego chce. W efekcie napady złości stają się częstsze, bardziej intensywne i trwają dłużej. Maluch zaczyna traktować je jak stałą strategię działania – skoro raz zadziałało, dlaczego miałoby nie działać dalej. Z czasem dochodzi do sytuacji, w której nawet niewielka frustracja kończy się wybuchem, bo dziecko nie zna innej drogi. Ustępowanie chwilowo ratuje naszą psychiczną równowagę, lecz odbiera najmłodszym szansę, żeby nauczyć się radzenia sobie ze swoimi emocjami. Przekupstwo tylko pogarsza sytuację Drugi nawyk pojawia się równie często: obietnica słodyczy, nowej zabawki czy dodatkowego czasu z tabletem w zamian za natychmiastowe uspokojenie. Sama kiedyś łapałam się na takiej pokusie, zwłaszcza gdy byłam zmęczona i brakowało mi cierpliwości. Tyle że przekupstwo daje dziecku bardzo jasny komunikat: krzyk, histeria, agresja się opłaca. W dłuższej perspektywie prowadzi to do kalkulowania: „jeśli teraz wybuchnę, dostanę coś w zamian”. Zdarza się, że dzieci wręcz zaczynają inicjować konflikt, bo oczekują nagrody. To nie tylko wzmacnia niepożądane zachowanie, lecz także utrwala myślenie, że emocjami można manipulować otoczeniem. W dorosłym życiu takie osoby często mają trudności z regulacją nastroju i proszeniem o pomoc w zdrowy sposób, bo nie potrafią oddzielić emocji od korzyści. Nadmierna uwaga wzmacnia histerię, zamiast ją uspokajać Kolejny schemat to poświęcanie dziecku nadmiernej uwagi w chwili wybuchu złości. Nie chodzi tu o empatię, ale o reakcję typu: odwracanie uwagi, zabawianie – wszystko po to, żeby jak najszybciej przerwać napad. Znam rodziców, którzy w takich momentach wchodzą w długie rozmowy, negocjują lub próbują natychmiast zrekompensować frustrację dziecka. Niestety emocje malucha są wtedy tak silne, że większość tych działań nie dociera do niego. Co gorsza, dziecko szybko odkrywa, że histeria gwarantuje pełne skupienie rodzica. A ponieważ najmłodsi potrzebują uwagi bardziej niż czegokolwiek, zaczynają stosować tę metodę regularnie. W efekcie napady złości nie są „rozładowaniem”, ale narzędziem do uzyskiwania obecności i zaangażowania opiekunów. Powtarzanie ostrzeżeń bez realizowania zapowiedzi niszczy autorytet Czwarty nawyk widuję bardzo często: rodzic kilkukrotnie powtarza te same ostrzeżenia („jak jeszcze raz to zrobisz…”, „ostatni raz mówię…”, „zaraz wyjdziemy”), lecz nigdy ich nie realizuje. Dziecko szybko zauważa, że to tylko słowa – a skoro nie ma konsekwencji, można próbować dalej. Powtarzanie pustych komunikatów nie tylko osłabia autorytet dorosłego, lecz także wprowadza chaos. Maluch nie wie, co jest granicą, bo ona w praktyce nie istnieje. Z czasem dziecko przestaje reagować na jakiekolwiek słowne zapowiedzi i zaczyna testować, jak daleko może się posunąć. Co ważne: brak konsekwencji wręcz nasila napady złości, bo najmłodsi czują się zagubieni i sfrustrowani. Dzieci potrzebują jasnych zasad, a nie awaryjnych trików Wszystkie te cztery reakcje mają wspólny mianownik: powstają z chęci szybkiego rozwiązania problemu. Znam to dobrze, bo sama kiedyś reagowałam dokładnie tak samo. Dopiero po czasie zrozumiałam, że skuteczna nauka radzenia sobie ze złością wymaga czegoś zupełnie innego – spokoju, konsekwencji i jasnych granic. Dzieci nie potrzebują, żeby natychmiast wyciszać ich emocje za wszelką cenę. One potrzebują dorosłych, którzy pokażą im, że złość jest normalna, ale nie może być narzędziem do osiągania celu. A to da się zrobić tylko wtedy, gdy my – dorośli – przestaniemy działać pod wpływem impulsu i zaczniemy reagować z myślą o konsekwencjach. Zobacz też: Metoda misia to najlepszy sposób chwalenia dziecka: natychmiast dodaje skrzydeł
Ta metoda przynosi ukojenie, gdy dziecko się złości. „Najpierw bądź obok, dopiero potem mów”
Rodzice najchętniej uspokajają złość dziecka słowami, radami i próbami logicznego wyjaśniania sytuacji. Jednak część ekspertów przekonuje, że pierwszą reakcją nie powinny być słowa, lecz… cisza. Nie kara, nie ignorowanie, ale spokojna, niewerbalna obecność. To podejście zmienia sposób, w jaki patrzymy na dziecięce emocje.
Dlaczego słowa nie trafiają do rozgniewanego dziecka? Gdy dziecko przeżywa silną złość, jego mózg działa zupełnie inaczej. Eksperci tłumaczą, że w emocjonalnej „burzy” kora przedczołowa odpowiedzialna za logiczne myślenie właściwie się wyłącza. Dlatego komunikaty typu „uspokój się”, „przestań płakać” czy „nie przesadzaj” w tej chwili nie tylko nie pomagają, ale często eskalują napięcie. Do tego umniejszają uczucia dziecka. Specjaliści radzą, by zamiast zasypywać dziecko słowami, spróbować przede wszystkim być przy nim. Usiaść obok, nie oceniać, nie komentować, nie pouczać. Cisza nie jest brakiem reakcji — jest przestrzenią, w której dziecko może bezpiecznie przeżyć swoją emocję. Potrzebuje dorosłego, który będzie jego kotwicą, jego bezpieczną przystanią. Cisza, która koi. Jak stosować tę metodę w praktyce? Technika ciszy polega na świadomym odłożeniu słów na później. Rodzic daje dziecku sygnał: jestem przy tobie, widzę twoją emocję, możesz ją przeżyć. To może wyglądać tak: rodzic siada obok, ale nie narzuca się, stosuje kontakt wzrokowy tylko wtedy, gdy dziecko tego chce, nie ocenia i nie komentuje, czasem wystarczy lekkie dotknięcie ramienia albo otwarte ręce na znak gotowości do przytulenia. Psychologowie tłumaczą, że w takich momentach dziecko reguluje się poprzez relację. Obecność rodzica działa dosłownie jak bezpieczna „kotwica”, która pomaga układowi nerwowemu wyciszyć się i wrócić do równowagi. Rozmowa i tłumaczenie pojawiają się później. Co mówią rodzice, którzy stosują tę metodę? – Kiedy moja córka wpadała w histerię, próbowałam ją czymś zagadać, przekupić albo tłumaczyć na siłę. To działało odwrotnie. Teraz po prostu jestem obok i dopiero po chwili pytam, czy chce opowiedzieć, co się wydarzyło, jak się czuła – mówi Asia, mama pięciolatki. – Mój syn reaguje wybuchem na najmniejszą frustrację. Gdy przestałam mu powtarzać „uspokój się” i zaczęłam po prostu siedzieć niedaleko, uspokaja się szybciej niż kiedykolwiek – opowiada Paulina, mama trzylatka. – Zauważyłam, że moje dziecko bardzo źle znosi, gdy próbuję na siłę tłumić jego złość, uspokajać. Cisza paradoksalnie otwiera syna na bliskość. Po wszystkim sam przychodzi i mówi, co go zdenerwowało – dodaje Anna, mama czterolatka. Cisza to nie kara. To nowy sposób bycia przy dziecku Rodzice często boją się ciszy, bo mylą ją z ignorowaniem dziecka. Tymczasem niewerbalne wsparcie to jedna z najskuteczniejszych metod regulacji emocji u najmłodszych. To także ważny sygnał: nie musisz być spokojny natychmiast. Masz prawo coś czuć, a ja ci w tym towarzyszę. Cisza nie wyklucza rozmowy – ona ją poprzedza. I przygotowuje grunt pod prawdziwe zrozumienie. Dzięki temu dziecko nie tylko szybciej wraca do równowagi, ale też uczy się, że emocje są bezpieczne, a dorosły potrafi pomieścić nawet największą złość. To metoda, która wymaga cierpliwości. Ale daje efekt, którego nie da żaden „uspokój się”. Zobacz także: Dzięki tej „ryzykownej” zabawie wychowasz pewne siebie dziecko. Matka: „Nie poznaję syna”
Gdy dziecko wpada w histerię... Ten sposób jest kontrowersyjny, ale działa!
Jak radzić sobie z dziecięcą histerią? Ten sposób wzbudza kontrowersje i nie każdy rodzic odważy się, by z niego skorzystać!
Gdy dziecko dostaje ataku histerii w miejscu publicznym, rodzice dwoją się i troją, by je jak najszybciej uspokoić. Australijska prezenterka telewizyjna Carrie Bickmore zdradziła, jak reaguje, gdy jej córka zaczyna się złościć. Nie każdy rodzic odważy się na coś takiego! Sposób na atak histerii u dziecka Sposobów na dziecięcą histerię w miejscach publicznych jest wiele. Jedni mocno przytulają dziecko, drudzy ignorują jego płacz i nie zwracają uwagi na oburzone spojrzenia gapiów, jeszcze inni proszą, a nawet błagają, by maluch w końcu przestał. Co robi mama 2,5-rocznej Evie? Naśladuje córkę! Jeśli dziewczynka kładzie się na podłodze, zanosi się płaczem, krzyczy, uderza pięściami w podłogę... Carrie robi dokładnie to samo. O tym, jak Carrie radzi sobie ze złością córki, poinformowała jej przyjaciółka, blogerka Jules Sebastian. "Rozmawiałam z Carrie, powiedziała, że jej mała miewa takie ataki histerii, kiedy leży na podłodze, uderza pięściami, robi tę całą resztę. Powiedziała, że ktoś jej poradził, by naśladowała zachowanie dziecka. Więc położyła się na podłodze centrum handlowego" – opisała Jules. To przypomniało mi reklamę sprayu do nosa Vicks. Zobaczcie: View oEmbed on the source website Co myślicie o takiej metodzie radzenia sobie ze złością dziecka? ;) Zobacz także: To najlepszy sposób na histerię dziecka – musisz go wypróbować, działa! Źródło: huffingtonpost.co.uk
Dziecięca złość wcale nie taka zła! Są sposoby, by ją oswoić
Zazwyczaj każemy dziecku się uspokoić, chcemy, by jak najszybciej przestało przeżywać to, co czuje. W ten sposób uczymy je, że złość jest niewłaściwa i nieakceptowana, a to duży błąd!
Nikt z nas nie lubi złości. Jednak jest to emocja taka sama, jak każda inna i zarówno dorosły, jak i dziecko ma prawo do jej przeżywania. Złość jest trudna i nieprzyjemna, dlatego zwykle u dziecka traktujemy ją jako problem. Nie da się jednak sprawić, by zniknęła. Zamiast tłumić emocje, warto pomoc dziecku je zrozumieć i nauczyć skutecznych sposobów ich regulacji. Złość wcale nie jest zła Pawie wszystkim dzieci miewają napady złości. Warto wiedzieć, że wiele z tych sytuacji ma związek ze zmęczeniem czy głodem. Inne są wynikiem sytuacji, która dla dziecka jest zupełnie niezrozumiała, a towarzyszące jej emocje są zbyt silne, by maluch był w stanie sam sobie z nimi poradzić. Dla rodzica takie zachowanie dziecka jest frustrujące. Ale to, że powstrzymasz malucha przed jej wyrażaniem, nie oznacza, że emocje znikną. Zaburzony obraz świata Rodzice pewnej dziewczyny nigdy się przy niej nie kłócili, nie obrażali sie na siebie i nigdy nie okazywali niezadowolenia, czy złości. Gdy sama weszła w dorosłe życie z partnerem, przeżyła szok, jak wiele emocji się pojawia w tak bliskiej relacji. Zaczęła mieć poczucie winy, że robi coś nie tak, tymczasem to obraz rodziny, w jakim się wychowała, nie był rzeczywisty. Niestety gdzieś w naszym wychowaniu zakorzenione jest, że okazywanie złości jest czymś niestosownym, to coś, czego należy się wstydzić. Jest oznaka braku kontroli nad emocjami i słabości. Rodzice ukrywają złość przed dziećmi, tłuamcząc, że nic się nie stało, dają maluchowi błędny komunikat co do swojego stanu emocjonalnego. To sprawia to, że relacja z dzieckiem nie jest autentyczna. By nauczyć pociechę radzenia sobie z trudnymi emocjami, musimy najpierw sami zejść z piedestału i pozwolić sobie na okazywanie oraz nazywanie emocji nawet tych trudnych. Te dobre i złe emocje Bardzo często kategoryzujemy emocje, dzieląc na te, które są fajne, miłe oraz pożądane i na te, które są tymi złymi, które najlepiej, by się nie pojawiały. Jednak rodzic powinien umieć rozmawiać z dzieckiem o jednych i drugich. Badania wykazują, że już samo odnoszenie się przez osoby dorosłe do stanów wewnętrznych dziecka nawet bez jego czynnego udziału w rozmowie, wspiera rozwój rozumienia społecznego. Psycholog Elizabeth Meins obserwując matki, zwróciła uwagę, że niektóre z nich zwracając się do dziecka, mają większą tendencję do mówienia o jego stanach wewnętrznych, takich jak uczucia, pragnienia czy przekonania np. Podoba ci się ta zabawka? Widzę, że boisz się tego misia. Cechę tę nazwała uświadamianiem sobie umysłu dziecka. Badania wykazały, że takie odnoszenie się przez matki do stanów emocjonalnych dzieci sześciomiesięcznych wiązało się po trzech latach z lepszym rozumieniem przez te dzieci określonych emocji. Natomiast psycholożka Margaret Mahler zauważa, że na pewnym etapie rozwoju niemowlaka matka postrzegana jest w kategoriach pomocy w redukcji doświadczanych stanów frustracji. Jednak zjawisko to można odnieść także do starszych trzeci. Rodzic ma przejąć i pomieścić w sobie jego emocje, dziecka, a następnie oddać je dziecku w nieco uproszczonej, wewnętrznie przepracowanej formie. Zjawisko to nosi nazwę kontenerowania emocji i jest adekwatne zarówno w relacjach z małymi dziećmi, jak i nastolatkami. Daj sobie i dziecku prawo do złości Nie lubimy doświadczać złości, ponieważ wiąże się z subiektywnie nieprzyjemnymi doznaniami zarówno w sferze psychicznej, jak i fizycznej. Tymczasem złość jest sygnałem, np. że ktoś przekroczył nasze granice lub, że pewne nasze potrzeby są niezaspokojone, że coś nam się nie podoba i nie chcemy się na to zgodzić. W tym sensie może być dla nas bardzo korzystna i w ten sposób powinniśmy ja postrzegać. Dając sobie prawo do przezywania emocji i radzenia sobie z nimi, uczysz. Jak jeszcze pomóc dziecku? 1. Pozwól na złość i uspokojenie - Gdy coś wyporządzi cię z równowagi, potrzebujesz chwilę, by emocje opadły, nie chcesz, by ktoś do ciebie mówił, pocieszał cię i przytulał? Twoje dziecko tak samo potrzebuje przestrzeni do wyrażania tego, co czuje. 2. Bądź opanowana - Postaraj się nie nakręcać zachowaniem dziecka, to mu nie pomoże. Wyobraź sobie, że twój maluch jest na wzburzonym morzu, a ty jesteś kotwicą - jedyna ostoją, która mu pozwala przetrwać ten ciężki czas. Wyobraź sobie wichurę, twój krzyk nie dotrze, tam, gdzie byś chciał, więc z pewnością nie ma on sensu. 3. Stwórz bezpieczna przestrzeń - Jeśli gniew jest zakazany, ciężko go akceptować. Ważne, żeby dziecko nie winiło się z powodu przeżywanych emocji, nie przetrzymywało ich w sobie, a mówiło o nich na bieżąco. 4. Przyłącz się do dziecka, w jego złości - Mów mało, ale okaż dużo empatii, by twoje dziecko wyczuło, że rozumiesz jego ból. Zaoferuj przytulenie, ale nie rób tego na siłę. Niektóre osoby potrzebują kontaktu fizycznego przy napadzie złości, a inne wręcz przeciwnie. 5. Nazywaj rzeczy po imieniu - Pomóż dziecku w określaniu natężenia danej emocji, pomocne mogą być metafory i opisywanie fizycznych odczuć. Gdy czujemy złość w niewielkim stopniu, możemy mówić o irytacji, średnie natężenie złości nazwijmy frustracją, a wielka złość to po prostu wściekłość. Warto pamiętac, że często za złością kryje się coś innego, gdy dziecko da upust emocjom i się wyciszy, możecie porozmawiać o tym, co się stało i dotrzeć do niezaspokojonej u dziecka potrzeby. 6. Daj narzędzia - Malec powinien mieć świadomość, że o ile może nie mieć wpływu na to, czy złość się pojawi, czy nie, to zdecydowanie ma wpływ na to, co z nią zrobi. Pomóż mu znaleźć skuteczny sposób na radzenie sobie z nią. Dając dziecku odpowiednie narzędzia, inwestujesz w jego przyszłość, które także jako dorosły będzie umiało sobie radzić w stresujących sytuacjach. Akceptacja emocji nie jest równoznaczna z akceptacją zachowań, które są ich następstwem: Nie zgadzam się na krzyk i tupanie w domu, ale pomogę ci poradzić sobie w tej sytuacji. View Burdaffi on the source website Źródło: newseek.pl
Co ma kolorowy kubek do dziecięcej złości? Pomaga sobie z nią radzić!
Ten sposób na radzenie sobie ze złością stosuję w domu. Jest tak skuteczny i przyjemny, że muszę nim z wami podzielić. Wystarczą 3 kolorowe kubki, długopis i kartka! Nie wierzycie? Spróbujcie!
Obudziła się rano, ale to był zły dzień. Wcale budzić się nie chciała! Wiadomo - poniedziałek (środa/piątek/niedziela). Nie otworzy oczy, bo nie chce. Bo śpiąca. Migawka z poprzedniego wieczoru: pić, jeść, siusiu, 3 razy wstaje z łóżka, zegar odmierza bezlitośnie czas, który upływa od pory położenia się spać. Nie będzie 12 godzin snu. Może chociaż 11? Moje dziecko się złości Powrót do poranka: mamy wszystko, pełen wachlarz złych emocji i trudnych zachowań. Jest jej płacz, jest gniew, jest chowanie, jest worek cementu na podłodze (kto próbował spionizować dziecko, które nie chce się podnieść, ten wie). Jest moja podręcznikowa cierpliwość (nie na darmo czytam te wszystkie książki dla rodziców!), jest podirytowanie, w końcu jest też i mój krzyk. Moje dziecko ma trudne emocje I niezbyt dobrze sobie z nimi radzi. Najtrudniejsza jest złość. Po co nam ta złość w ogóle?! Świat byłby lepszy, gdyby nagle ten potwór gniewu nie przejmował nad nami kontroli, prawda? Niekoniecznie... Złość jest potrzebna. To ona mówi nam o niezaspokojonych potrzebach, o tym, że musimy się sobą zaopiekować. Musimy więc wytłumaczyć to dziecku, ale równie ważne jest to, żeby nauczyć je z tą złością sobie radzić. A to nie zawsze jest łatwe. Niektórym dzieciom – tak jak mojemu – nie jest łatwo. Trudne emocje, złość szczególnie, przetaczają się przez ich drobne ciałka i delikatne mózgi niczym niszczycielski huragan. Te dzieci szczególnie potrzebują naszej pomocy. Mój sposób na dziecięcą złość W przypływie desperacji szukałam nowego sposobu, który mógłby pomóc mojemu dziecku. Tak wymyśliłam 3 kubeczki. Każdy jest w innym kolorze: w pomarańczowym są karteczki ze słowami, które mogą dodać dziecko wiary w to, że potrafi sobie poradzić z trudnymi emocjami. Że ma tę moc; w zielonym są karteczki z narzędziami do radzenia sobie ze złością; w niebieskim – słowa wsparcia, afirmacji i miłości na koniec. Jak to wygląda w praktyce? W pierwszym kubku dziecko znajduje takie zdania jak: dasz radę uwierz w siebie potrafisz W drugim kubku: weź głęboki oddech policz do 10 spójrz na zieleń za oknem W niebieskim: pięknie tańczysz kochamy Cię wspaniale rysujesz jesteś mądra Kiedy widzę, że moje dziecko zaczyna wpadać w emocjonalne tarapaty, rzucam hasło: "kubeczek"? Najpierw losuje kartkę z pierwszego kubka, czytam przesłanie, potem z drugiego – czytam, a dziecko wykonuje zadanie, kiedy niebezpieczeństwo zostało zażegnane, losuje karteczkę z ostatniego kubka. Prawda, że proste? I co najważniejsze: działa! Dzisiaj rano zapomniałam o kubeczkach, pomyślałam o nich w drodze do pracy, gdy rozmyślałam ze smutkiem o poranku. I to też jest ok. Będę zapominać. Czasami kubeczki nie zadziałają. Ale jeśli w 8 przypadkach na 10 słowa wypisane na karteczkach pomagają mojemu dziecku – wiem, że to coś dobrego. Mam nadzieję, że ten pomysł pomoże niektórym z was. Jeśli chcecie więcej pomysłów na napisy – dajcie znać w komentarzach, spiszę je i opublikuję. PS Mnie też czasem przydałyby się takie kubeczki! A tego trzeciego używamy codziennie przed snem. To przyjemny sposób na zakończenie dnia! Zobacz też: Jesteś ciągle zła? Krzyczysz? Możesz być chora! Sposoby na dziecięcą agresję 6 rzeczy, których nie wiesz o dziecięcej histerii
Krzyczysz na dziecko? Czy wiesz, jak fatalnie to na nie wpływa?
Skutki krzyku na dziecko są długotrwałe. Przeczytaj, co się dzieje z twoim dzieckiem, kiedy na nie krzyczysz i jak się zmienia pod wpływem twojej złości.
Prawie każdy z nas nakrzyczał kiedyś na dziecko. Krzyczymy z różnych powodów – bezsilności, frustracji, niewyspania, zaniedbania własnych potrzeb. Krzyczymy, bo na nas krzyczano (a w przyszłości nasze dzieci będą krzyczeć na nasze wnuki). Krzyczymy, bo nie umiemy inaczej. Bo nie nauczono nas radzić sobie z własnymi emocjami. A jednak, naszym zadaniem jako rodziców jest umieć kontrolować swoje emocje, zwłaszcza jeśli tego samego oczekujemy od naszych dzieci. Nawet najlepszym rodzicom zdarza się stracić cierpliwość, co jednak robić, jeśli nie pamiętasz już dnia, kiedy nie krzyczałaś na dziecko? Co twój krzyk mu robi? Jak na nie wpływa? Odpocznij, przeczytaj, zacznij działać: twoja droga do zaprzestania podnoszenia głosu na dziecko rozpoczyna się dziś. Dla waszego wspólnego dobra! W jakich sytuacjach krzyczysz na dziecko? Na początek odpowiedz sobie na kilka pytań. Kiedy krzyczysz? Czy podnosisz głos od razu, czy po tym, jak już 5 razy zwróciłaś dziecku na coś uwagę, a ono nie posłuchało? Czy obecność innych ludzi powstrzymuje cię przed podniesieniem głosu na dziecko, czy wręcz przeciwnie – przy innych wybuchasz szybciej, bo czujesz się oceniana i niewłaściwe zachowanie twojego dziecka jeszcze bardziej cię razi? Czy mówisz dziecku, że krzyk do niczego dobrego nie prowadzi, że trzeba inaczej wyrażać złość, a mimo to sama podnosisz głos w momentach wzburzenia? Czy twoje dziecko też krzyczy, gdy coś idzie nie po jego myśli? Czy myślisz, że krzyk to jedyny sposób, żeby twoje dziecko cię posłuchało? Jak krzyk wpływa na dziecko? Kiedy krzyczysz na dziecko, ono odczuwa strach. Jego serduszko kurczy się z lęku przed tobą. Czasem zamyka się przed tobą, bo czuje się niesprawiedliwie potraktowane. Twój krzyk rani dziecko. Krzycząc na dziecko, żeby wyegzekwować pożądane zachowanie, prowokujesz je do odpowiadania złością lub do ucieczki, zamykania się w sobie. Uczysz je, że dopóki nie podniesiesz głosu, nie musi słuchać i że jeśli czegoś chce lub coś mu się nie podoba, też musi krzyczeć. Z czasem dziecko może nawet przestać zwracać uwagę na twój podniesiony głos. Zdaniem dr Laury Markham, psychologa klinicznego i autorki strony Aha!Parenting, to znak, że słyszy twój krzyk za często. Uodporniło się. Krzyk ma to do siebie, że zraża do nas ludzi. Nasze dzieci także. Kiedy dziecko dorasta wśród krzyku, jako nastolatek prawie na pewno będzie odpowiadać tym samym rodzicom. Będzie pyskować, kłócić się, a nasze domy zamienią się w pole walki. Krzyczący rodzic nie jest autorytetem dla nastolatka i nie ma na niego żadnego wpływu – ale na to pracujemy dużo wcześniej, od porodu. Krzyk rodzi agresję Z badań przeprowadzonych wśród rodzin z 6 różnych krajów wynika niezbicie, że dzieci, które wychowują się z rodzicami, którzy na nie krzyczą, stają się bardziej agresywne werbalnie i fizycznie. Krzyk połączony z obraźliwymi epitetami ("Ty głupku", "jesteś beznadziejny", "jesteś tępy" itd.) to nic innego jak forma przemocy psychicznej, która rani dziecko na wiele lat, a często na całe życie. Długotrwałe efekty podnoszenia głosu na dziecko to m.in. stany lękowe, depresja, agresja, niskie poczucie wartości. Dzieci dorastające wśród krzyku częściej też źle traktują swoich rówieśników, prześladując ich, dokuczając lub traktując z pozycji władzy. Czy jest to coś, czego chcesz dla swojego dziecka? Właśnie dlatego już dziś musisz rozpocząć pracę nad sobą. Nie będzie łatwo, ale silna wola i motywacja, wraz ze sprawdzonymi sposobami radzenia sobie ze złością, z czasem przyniosą pożądane efekty. Zobacz też: A ono płacze i płacze. Co robić? Jak nie zwariować? Porozumienie bez przemocy, czyli wychowanie bez awantur Dlaczego nie wolno bić dzieci?
Skąd ta złość na dziecko i jak sobie z nią radzić
Zdarza ci się złościć na dziecko? Dlaczego tak się dzieje, skoro je kochasz? Przeczytaj, jak sobie z tą złością poradzić.
Dziecko - kochasz je nad życie, ale czasami doprowadza cię do wściekłości. Podnosisz głos, a za chwilę masz wyrzuty sumienia widząc jego wykrzywioną w podkówkę buzię. Obiecujesz sobie, że już nigdy nie nakrzyczysz na dziecko, nie stracisz panowania nad sobą. Do następnego razu. Dzieci marudzą, płaczą, zachowują się irracjonalnie. Odmawiają współpracy, kiedy trzeba się spieszyć. W takich sytuacjach czujesz złość na dziecko. Znowu to robi – myślisz sobie. Robi mi na złość. Już nie mogę. Nie wytrzymam, mam dość. I wybuchasz. Krzyczysz, twoje dziecko się boi, a ty czujesz się podle. Chcesz nauczyć dziecko panowania nad emocjami, ale czujesz, że sama nie jesteś dobrym przykładem. Skąd bierze się ta złość, którą odczuwasz w stosunku do dziecka? Złość nie jest zła Wyobraźmy sobie taką sytuację: codziennie rano budzisz dziecko, żeby iść z nim do przedszkola. Potem biegniesz do pracy. I każdego ranka powtarza się ten sam scenariusz: najpierw dziecko nie chce wstać, potem nie chce się ubrać, potem rozlewa na siebie mleko, potem płacze, bo nie chce wyjść z domu albo zaczyna się czymś bawić i nie chce tej zabawy przerwać. A minuty nieubłaganie mijają. Wiesz już, że znowu wyjdziecie za późno i znowu spóźnisz się do pracy. Boisz się reakcji szefa. Do tego jesteś niewyspana. Co robisz? W którymś momencie pękasz: może już przy ubieraniu, może dopiero przy rozlanym mleku: zaczynasz krzyczeć. Jesteś zła, sfrustrowana i zestresowana. Złość bierze górę. Złość sama w sobie, jako uczucie, nie jest zła. Zły może być sposób, w jaki ją wyrażamy - i to tutaj jest pole do pracy nad sobą. Odczuwamy całe spektrum różnych emocji – niektóre są przyjemne, inne nie. Każda ma jakiś cel, czemuś służy. Złość jest sygnałem ostrzegawczym: coś mi nie pasuje, czuję się zagrożona, moje potrzeby są zaniedbywane. Złość motywuje do zmiany sytuacji na lepsze. Pozwól ją sobie czuć i pozwól dziecku ją odczuwać. Dlaczego moje dziecko mnie złości? Oto kilka przyczyn złości na dziecko: Zmęczenie. Kiedy jesteśmy zmęczeni, mamy mniejszą możliwość panowania nad swoimi emocjami i impulsami. Łatwiej nam myśleć o zachowaniu dziecka w kategoriach: "znowu", "zawsze", "to jest skierowane przeciwko mnie" - wtedy łatwo o wybuch. Brak satysfakcji z życia, spowodowany niezaspokojonymi potrzebami: naszymi, nie dziecka. Tak koncentrujemy się na zaspokajaniu potrzeb najbliższych, że zapominamy, iż same też je mamy, a niezaspokojone w pewnym momencie będą się na nas (i naszych najbliższych) mścić. Jeśli nie czujemy się usatysfakcjonowane, łatwiej odczuwamy irytację, a stąd prosta droga do myślenia: Dlaczego ja? Dlaczego to mnie spotyka? Ileż można? Nie da się być spokojnym człowiekiem, kiedy czegoś nam brakuje. Zbyt wysokie oczekiwania. Często zakładamy, że nasze dziecko powinno coś robić, coś rozumieć, umieć itd. Jeśli nasze oczekiwania są zbyt wysokie, nieadekwatne do rozwoju dziecka, czujemy złość, gdy rzeczywistość im nie odpowiada. Doszukujemy się złej woli u dziecka, zamiast szukać powodów na zewnątrz. Przykład? Dziecko nie płacze dlatego, że chce nam zrobić na złość – tylko dlatego, że jest zmęczone. Jeśli będziemy tak tłumaczyć zachowanie dziecka, łatwiej będzie nam zapanować nad złością. Sposób na złość: higiena życia Psychologowie radzą, żeby zaopiekować się sobą i swoim życiem, jeśli chcemy lepiej radzić sobie ze złością na dzieci (i w ogóle). Aby osiągnąć równowagę życiową, należy zająć się tymi 4 sferami: 1. Rodzina. Jako matka stawiasz ją zapewne na pierwszym miejscu, a dobre relacje między wszystkimi jej członkami są dla ciebie bardzo ważne. 2. Praca i rozwój zawodowy. Zadowolenie z wykonywanej pracy ma kluczowe znaczenie dla równowagi życiowej i emocjonalnej. 3. Znajomi. To bardzo ważne, by mieć przyjaciół i znajomych, z którymi widujesz się oprócz rodziny. W pierwszych latach życia dziecka często brakuje nam czasu, siły lub możliwości, żeby ich widywać. Psychologowie podkreślają jednak, że dla naszej higieny psychicznej i zadowolenia z życia powinnyśmy spotykać się z innymi ludźmi. Dzięki temu jesteśmy szczęśliwsze, a to przekłada się na harmonię (i brak złości!) w domu. 4. Hobby. Jeśli nie masz hobby, czym prędzej się za nim rozejrzyj. Znajdź coś, czego robienie sprawia ci przyjemność. Niech będzie to nordic walking, gotowanie, prowadzenia bloga, szycie – cokolwiek, co sprawi, że dobrze się poczujesz. Zdrowy egoizm w walce ze złością Brak równowagi życiowej może skutkować poważnymi problemami, w tym depresją, zaburzeniami lękowymi, chronicznym stresem. Prowadzi to także do poczucia niezadowolenia z życia, obniżonej samooceny i rozchwiania emocjonalnego – a stąd prosta droga do złoszczenia się na dziecko. Kiedy brakuje nam równowagi życiowej, trudniej nam hamować impulsywne reakcje, bo mamy mniej siły na kontrolę emocji. Dlatego oprócz sprawdzonych doraźnych sposobów na radzenie sobie ze złością na dziecko, warto włączyć zdrowy egoizm, bo szczęśliwy rodzic to spokojny rodzic i zadowolone dziecko. Zadbajmy o siebie, mamy! Zobacz też: 5 ważnych zdań, które trzeba mówić dziecku Najlepsze sposoby na dziecięcą złość, płacz, histerię Jak przestać krzyczeć na dziecko?
Złość jest naturalna, a eksperci twierdzą nawet, że potrzebna. Jeśli jednak wyrażamy ją poprzez krzyk, sprawy się komplikują. Krzyk rani dziecko. Jak przestać krzyczeć już teraz? Poznaj sprawdzone sposoby.
Jak wynika z badań zleconych przez Rzecznika Praw Dziecka prawie 60 proc. Polaków akceptuje klapsy, a 1/3 "lanie". To zatrważające dane, ale nie ma w nich nic o tym, co jest jeszcze częstsze i bardziej rozpowszechnione: nie mówią o krzyku. Przeczytałam kiedyś zdanie, że krzyk jest nowym klapsem. Nie sposób się z tym nie zgodzić: o ile wiedza o tym, że dawanie klapsów jest nie tylko złe, ale i karalne, jest powszechna (choć niestety wiele osób z tym się nie zgadza), o tyle przekonanie, że krzyk na dziecko jest skuteczną metodą wychowawczą wciąż ma się dobrze. To nasz sposób na "przewinienia" dziecka. A także na nasz stres. Na nasze własne błędy. Na problemy z mężem, szefową, ekspedientką. Na niezapłacony rachunek za gaz i na wylaną na sukienkę kawę. Krzyczymy na dzieci i nawet jeśli mówimy sobie, że to ostatni raz, zdarza się to ponownie. Tymczasem krzyk – tak jak klapsy – może wyrządzić ogromną krzywdę naszym dzieciom. Jeśli więc czujesz, że ten temat dotyczy też ciebie, przeczytaj, jak przestać krzyczeć na dziecko. Przyjrzyj się sobie Zacznij od przyjrzenia się sytuacjom i myślom-zapalnikom, które wywołują w tobie gniew. Zastanów się, kiedy krzyczysz na dziecko i co powoduje ten wybuch złości. Czy jest to jakieś irytujące zachowanie dziecka, czy może krzyczysz, kiedy jesteś zmęczona, bo jesteś rozdrażniona i zwykle niepozorne sytuacje kończą się wtedy awanturą? A może nie radzisz sobie ze stresującymi sytuacjami w związku lub w pracy i dlatego masz teraz tak mało cierpliwości. Najważniejsze to znaleźć powody, dla których zaczynasz krzyczeć. Kiedy będziesz je znała, łatwiej będzie ci pracować nad swoim zachowaniem. Przypomnij sobie, jakie to uczucie Wzorce zachowań przejmujemy od najbliższych nam ludzi. Jest duża szansa, że jeśli krzyczysz na swoje dzieci, na ciebie też krzyczano w dzieciństwie. Jeśli więc nie chcesz, żeby twoje dziecko w przyszłości krzyczało na twoje wnuki, sama musisz poradzić sobie z tym problemem już teraz. Przypomnij sobie, jak się czułaś, kiedy twoja mama lub tata podnosili na ciebie głos. Czy się bałaś? Miałaś ochotę zapaść się pod ziemię? Stawałaś się maleńka i chciałaś zniknąć? A może czułaś się okropnie, że zawiodłaś ukochaną mamę/ukochanego tatę i myślałaś o sobie, że jesteś bardzo złym dzieckiem? Może czułaś bunt, bo uważałaś, że to niesprawiedliwe? Nie funduj swojemu dziecku tych uczuć, ciebie już zraniono, teraz ocal swoje dziecko. Wyjdź! Jeśli czujesz, że wzrasta w tobie rozdrażnienie i że zaraz wybuchniesz, odejdź na chwilę. Pójdź do innego pokoju, wyjdź na spacer, jeśli masz z kim zostawić dziecko. Jeśli będziesz pozostawać w tym samym pokoju z dzieckiem, które właśnie testuje twoją cierpliwość, wybuch nastąpi. A jeśli już nakrzyczałaś – też wyjdź z pokoju. Pomoże ci to nie krzyczeć dalej i nie nakręcać się w swojej złości. Oczywiście upewnij się najpierw, że dziecku nie grozi niebezpieczeństwo: małego dziecka nie zostawisz bez opieki, starsze już tak, ale tylko jeśli powodem twojej złości nie było np. to, że chce siedzieć na parapecie przy otwartym oknie... Skup się na problemie Jeśli zachowanie twojego dziecka wzbudza twój gniew, spróbuj skupić się na rozwiązaniu sytuacji, zamiast koncentrować się na emocjach, które w tobie wywołuje. Jeśli np. twoje dziecko zbiło w sklepie słoik, mimo twoich wcześniejszych próśb, żeby nie dotykało rzeczy na półce, zamiast się złościć i myśleć o tym, że teraz musisz za to zapłacić i posprzątać, skup się na tym, że jest to sytuacja, którą można rozwiązać. Powiedz dziecku spokojnie, że następnym razem nie będzie mogło zbliżać się do półek ze słoikami (lub cokolwiek innego, co może być logiczną konsekwencją tej sytuacji). Jeśli będziesz opanowana, pokażesz dziecku, że w trudnych momentach można zachować spokój i kontrolę. To cenniejszy dar od krzyku. Poproś partnera o pomoc Od tego się macie, prawda? Żeby się wspierać i być dla siebie oparciem. Dlatego poproś swojego ukochanego, żeby powstrzymał cię, kiedy zaczynasz krzyczeć. Umówcie się na jakiś znak lub słowo, które będą sygnałem dla ciebie, że zaraz się zagalopujesz. Poproś go, żeby przejmował kontrolę nad sytuacją i dziećmi, a ty oddal się na chwilę, dopóki się nie uspokoisz. Druga osoba ma często kojącą i uspokajającą moc. Idź do psychologa Jeśli często krzyczysz, przeczytaj "Kiedy twoja złość krzywdzi dziecko. Poradnik dla rodziców" (wyd. MIND), a jeśli czujesz, że kompletnie sobie nie radzisz z rozładowaniem złości, pomyśl o poszukaniu pomocy u psychologa. Rozważ terapię. To inwestycja w twoją przyszłość i przyszłość twoich dzieci. Nie ma nic cenniejszego. Nie bój się powiedzieć głośno, że nie radzisz sobie. I pamiętaj – nie jesteś z tym sama. Ważne, żebyś zaczęła pracować nad krzykiem już dziś, ale nie spodziewaj się, że od razu przestaniesz. Gratuluj sobie każdego dnia, kiedy nie podniosłaś głosu. Dasz radę! Zobacz też: A ono płacze i płacze. Co robić? Jak nie zwariować? Porozumienie bez przemocy, czyli wychowanie bez awantur Dlaczego nie wolno bić dzieci?
Gdy puszczają nerwy... Jak okiełznać emocje?
Nie ma co się czarować: nasze słodkie maleństwa dają nam czasem popalić. Choć wskoczylibyśmy za nimi w ogień, od czasu do czasu doprowadzają nas do szewskiej pasji. Co robić?
Złość nie jest niczym złym, pod warunkiem, że nie towarzyszy nam nieustannie i nie pozwalamy jej przejąć nad sobą kontroli. Kiedy młode mamy złoszczą się najczęściej i co mogą wtedy zrobić? Za chwilę stracę nad sobą kontrolę... Staraj się zapanować nad sobą, zanim złość osiągnie apogeum, bo wtedy będzie ci znacznie trudniej. Gniew zaślepia, sprawia, że można zrobić coś, czego się długo żałuje. Odsuń się od malca. Jeśli masz z kim zostawić dziecko, wyjdź na chwilę do drugiego pokoju albo na spacer, wyżal się koleżance itp. Włóż ręce do kieszeni. To, że trzeba czasem tupnąć nogą nie oznacza, że można pójść na całość i dać dziecku klapsa. Ugryź się w język. Słowa także mogą ranić. Nigdy nie mów dziecku rzeczy godzących w jego poczucie własnej wartości ("Ty niezdaro", "Jesteś okropny" itd.). Policz do dziesięciu i... umyj twarz chłodną wodą, weź kilka głębokich oddechów. Gdy ochłoniesz, przyjrzyj się swoim uczuciom. Spróbuj się zorientować, w jakich sytuacjach wściekasz się najczęściej i co tak naprawdę doprowadza cię do takiego stanu. Może jesteś wyczerpana, znudzona siedzeniem w domu albo się czegoś boisz? Gdy wiadomo, w czym rzecz, łatwiej zmierzyć się z problemem. UWAGA! Jeśli złość ogarnia cię coraz częściej, a ty nie wiesz dlaczego tak się dzieje, rozważ wizytę u psychologa. Po co się męczyć, skoro problem da się rozwiązać? Coś ze mną nie tak, skoro złoszczę się na własne dziecko? Nie obwiniaj się. Jeśli to teściowa zwraca ci uwagę, to pewnie już zapomniała, jak to jest być młodą mamą. Nie zaprzeczaj własnym uczuciom... Złość nie jest niczym złym, nie ma więc sensu udawać, że nie istnieje. Nieustanny trening robienia dobrej miny do zlej gry to nieporozumienie: tłumione uczucia lubią się kumulować i wcześniej czy później wydostają się na powierzchnię. Jeśli jesteś zła, bo malec opluł marchewką ścianę, nie udawaj, że wszystko jest OK. ...ale nie daj się ponieść złości. Fakt, że się złościsz, nie oznacza, że możesz stracić nad sobą panowanie. Powiedz dziecku: "Nie lubię, gdy tak robisz" . Nawet jeśli jest zbyt małe, by zrozumieć, wyczuje, że w czym rzecz. Niemowlęciu powinno wystarczyć krótkie i stanowcze "Nie!". Staraj się nie krzyczeć i nie przejmować drobiazgami. Dzieci brudzą, dokazują i hałasują, więc lepiej to zaakceptować i powoli je "cywilizować", niż żyć w nieustannej frustracji. Syn wszystko niszy, ostatnio moje nowe buty. Mam już tego dość Spróbuj złapać dystans. Co się stało, to się nie odstanie. Dobrze, że nie zjadł sznurówek, bo zamiast się złościć, drżałabyś ze strachu w szpitalnej izbie przyjęć. Wprowadź jasne zasady. Dziecko nie musi wiedzieć, że nie wolno ruszać butów, płyt, komputera itd. Trzeba mu to jasno powiedzieć. Staraj się jednak, by zakazów nie było zbyt wiele, bo dziecku trudno będzie zapamiętać całą listę. Schowaj cenne rzeczy. Sam zakaz wystarczy. Maluszkowi trudno okiełznać ciekawość i chęć eksperymentowania. Lepiej więc nie wodzić go na pokuszenie i usunąć z "pola rażenia" co cenniejsze przedmioty. Dzięki temu można uniknąć nie tylko strat, ale także nieustannej szarpaniny ("Oddaj to!", "To moja komórka") i wielu niebezpieczeństw (połknięcie drobnej monety czy zapięcia od broszki może się naprawdę źle skończyć). Uśmiechnij się. Z wielu rzeczy, które teraz cię denerwują (np. z czekoladowego graffiti na ścianie) i tak będziesz się kiedyś śmiała. Możesz zacząć już dziś. ZOBACZ TEŻ: Zła matka? Nie! Po prostu prawdziwa [CMS_PAGE_BREAK] Mam wrażenie, że syn zna tylko jedno słowo: NIE! Spróbuj zrozumieć dziecko. Twój synek – jak każdy człowiek – ma prawo do własnych uczyć, także tych negatywnych. Wyraża je tak jak potrafi: tupiąc, protestując, spychając ze stołu talerz z zupą. Chce wszystko robić po swojemu, ale niewiele wie o świecie i nie mówi na tyle dobrze, by dokładnie wyjaśnić, co mu nie pasuje. Pamiętaj, że bunt i wieczne "nie" to naturalny etap rozwoju. Dzięki niemu dziecko uczy się niezależności. Córka urządza przedstawienia w supermarkecie Postaw się w sytuacji dziecka. Ono prawdopodobnie też nie znosi zakupów. Wiadomo: tłum, kilometry półek, kolejki do kasy... Jeśli możesz, nie zabieraj go do sklepu. W każdym razie nie rób tego, gdy jest zmęczona i głodna, a ty masz mało czasu i padasz z nóg ze zmęczenia. Zapobiegaj kłopotom. Jeśli musisz wybrać się do sklepu z dzieckiem, staraj się , by mała się nie nudziło. Daj mu do potrzymania torebkę płatków śniadaniowych, pokaż coś ciekawego, zrób śmieszną minę itd. Staraj się nie przejmować „publicznością”. Gdy dojdzie do awantury, staraj się nie skupiać na tym, co sądzą o niej świadkowie. Ci co znają życie i mają dobrą pamięć myślą prawdopodobnie "Zupełnie jak mój Kazik, gdy był w wieku tej małej". Nawrzeszczałam na córkę tak, że się przeraziła. Czuję się podle Nie obwiniaj się. Każdego czasem ponosi, a ty nie jesteś przecież ze stali. Nie ma co płakać nad rozlanym mlekiem. Przeproś dziecko (mały człowiek także zasługuje na szacunek), przytul je i staraj się, by sytuacja się nie powtórzyła. Nie kajaj się w nieskończoność i nie zalewaj łzami, bo maluszek może się przestraszyć jeszcze bardziej. ZOBACZ TEŻ: Bycie mamą – najtrudniejsza i najlepsza praca pod słońcem!
5 sprawdzonych sposobów na dziecięcą złość
Dzieci czasem miewają złe dni. Są wtedy marudne, złoszczą się, krzyczą. Jak pomóc przedszkolakowi poradzić sobie z emocjami? Zobacz kilka prostych metod.
Co robić, żeby nie wybuchnąć na dziecko? Radzi psycholog
Są chwile, gdy dziecko wyprowadza cię z równowagi. O tym, jak radzić sobie z gniewem, a nawet dostrzec w nim siłę, rozmawiamy z Justyną Biernacką, trenerką psychospołeczną.
Dziecko płacze, nie chce zasnąć, kłóci się z tobą lub nie chce jeść… – czujesz, że tracisz panowanie nad sobą. Masz nawet ochotę nakrzyczeć albo, co gorsza, złapać je za ramiona i mocno potrząsnąć... Na szczęście, nad złością można nauczyć się panować. Dziecko złości cię i denerwuje? Przeczytaj nasz wywiad z psycholog Justyną Biernacką, trenerką psychospołeczną i działaczką Fundacji Mama. Justyna Biernacka prowadzi warsztaty dotyczące opanowywania trudnych emocji „Gniew – jak go wyrazić nie krzywdząc innych”. Trudno przyznać się – przed samą sobą i przed innymi – że dziecko złości albo denerwuje. Justyna Biernacka: Warto spojrzeć na emocje trochę inaczej niż zwykle. W opinii wielu z nas złość czy gniew to złe emocje. Tymczasem nie warto dzielić ich na lepsze czy gorsze i oceniać ich. Każdy z nas odczuwa całą gamę emocji – i bez względu na to, czy to przyjemne, czy nie, są one cenne. I niezwykle potrzebne. To znaczy, że jest jakiś pożytek z tego, że złoszczę się na dziecko?! JB: Wszystkie emocje to znaki-sygnały, które informują nas, w jakim jesteśmy stanie. Złość albo gniew są jak lampka ostrzegawcza w samochodzie, która informuje nas o pustym baku. Co robimy wtedy, kiedy podczas jazdy taka lampka się zaświeci? Tankujemy na najbliższej stacji benzynowej, prawda? Tak samo jest ze złością: jej pojawienie się informuje nas, że jakieś nasze potrzeby są niezaspokojone. Zobacz też: Gdy puszczają nerwy. Jak okiełznać emocje? I co powinnam zrobić, kiedy poczuję złość? JB: Przyjrzeć się jej, ale tak, jak przyglądamy się naszemu sprzymierzeńcowi. Pomyśleć: „To, że ja ją odczuwam, to dobrze, bo ona podpowiada mi, jakim jestem człowiekiem, czego potrzebuję”. Nie próbujmy jej stłumić, bo to się nie uda. Taka tłumiona złość pozostaje w nas i obraca się przeciwko nam. Jednak nie warto też pozwalać, aby złość znalazła ujście w krzyku, potrząsaniu albo biciu dziecka. Ale czasem nasz gniew jest silniejszy niż byśmy chciały. JB: W takim ataku złości albo gniewu tracimy kontrolę nad sobą. Albo jeszcze lepiej powiedzieć, że tracimy kontakt ze sobą. W normalnym stanie nie powiedziałybyśmy tych słów, które mówimy w gniewie, nie zachowałybyśmy się w ten konkretny sposób. Tracimy kontrolę np. nad naszym głosem i możemy krzyczeć, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Nie panujemy nad własną siłą, więc możemy niechcący ścisnąć ramię dziecka mocniej, niż zamierzałyśmy. Dlatego kiedy czujemy, że nie możemy już zapanować nad sobą, to jest właśnie moment, żeby podjąć alarmowe środki zaradcze. Po pierwsze, odsunąć się od dziecka, bo można niechcący zrobić mu krzywdę. Ono płacze i krzyczy, a ja mam je odłożyć? JB: Tak. To w tym momencie jest dla niego i dla mamy lepsze. W tym momencie zamiast na siłę uspokajać siebie i dziecko, lepiej dać sobie oddech. Spróbujmy poszukać kontaktu z samą sobą. Zastanówmy się, co czujemy. Można policzyć do dziesięciu, jeśli to komuś pomaga, skupić się na swoich uczuciach i potrzebach. Taką metodę pracy ze sobą i innymi rozpropagował Marshall S. Rosenberg i nazwał Porozumieniem bez Przemocy. [CMS_PAGE_BREAK] Na czym polega Porozumienie bez Przemocy? JB: W filozofii Porozumienia bez Przemocy nacisk kładzie się właśnie na wspomniane już przed chwilą budowanie kontaktu – z innymi i z samym sobą. To na początku może być trudne do zrozumienia, dlatego prześledźmy po kolei całą sytuację. Dziecko płacze, ty się na nie złościsz tak, że masz ochotę nawrzeszczeć. Dlaczego?! Spójrzmy na to tak: płacz – zarówno dorosłego, jak i dziecka – nie jest niczym złym. Czyli nie można powiedzieć, że to płacz wywołał złość. Ona już była w tobie, a płacz dziecka (albo jego wrzask w sklepie, ucieczka na placu zabaw czy jeszcze coś innego) jedynie ją wyzwoliły. Zamiast oskarżać dziecko, lepiej jest poszukać prawdziwej przyczyny tej emocji. Zobacz też: Najlepsze sposoby na dziecięcą złość, płacz i histerię. A ta prawdziwa przyczyna to... JB: …brak czegoś w naszym życiu. Ale na pytanie, czego konkretnie, każdy musi odpowiedzieć sobie sam. Warto obserwować swoje myśli, które pojawiają się w tym czasie co gniew, bo to one mogą podpowiedzieć przyczynę naszego zachowania. Oto przykład. Kiedy dziecko płacze w sklepie, a ty się na nie wściekasz, postaraj się złapać swoje myśli. I pewnie okaże się, że za złością na dziecko kryje się np. wstyd albo obawa, co pomyślą o tobie inni ludzie, czy zaklasyfikują cię do dobrych czy złych matek. To twoje myśli cię złoszczą, a nie płacz dziecka. Z kolei one mogą być spowodowane twoją potrzebą akceptacji cię jako matki. I nawet jeśli przechodnie tej akceptacji ci nie dadzą, to warto, byś dała ją sobie sama. Warto wtedy odetchnąć i powiedzieć: „To, że moje dziecko płacze, nie świadczy o mnie źle”. Gniew często wynika też z poczucia bezradności, ale równie dobrze może być sygnałem, że potrzebujesz odpoczynku. Gdy zyskasz nowe siły, być może okaże się, że o wiele lepiej wytrzymujesz płacz czy bunt dziecka. I tu połowa mam westchnie: tylko skąd te siły brać? JB: Nie zawsze jest to proste, fakt. Ale masz wybór: czy pójdziesz w swoją złość i wściekanie się, czy swoją energię skierujesz na aktywne poszukiwanie rozwiązań. Możesz marnować swoje siły na gniew albo wykorzystać je do czegoś konstruktywnego. Zamiast krzyczeć na dziecko, można zająć się budowaniem swojego życia, aby było lepsze. Ale zanim będziesz mogła to robić, najpierw musisz dowiedzieć się, czego ci brakuje. A o tym, czego brakuje i że w ogóle czegoś brakuje, informuje właśnie złość. I dlatego będzie dobrze, jeżeli pozwolisz sobie ją odczuwać. W ataku złości nie ma czasu na zastanawianie się nad swoimi potrzebami i ich zaspokajaniem... JB: Dlatego warto wrócić do tego myślami, np. kiedy dziecko pójdzie spać. Wtedy, kiedy naprawdę można pobyć ze sobą i przemyśleć swoje potrzeby. Taka praca zaowocuje w chwilach kryzysu. Będzie do czego wrócić: do przemyśleń, do wniosków, które się wysnuje. Wsparcie i inspirację mogą dać też np. rozmowy z innymi kobietami, które mają podobne problemy albo książki, które pomogą siebie zrozumieć, np. właśnie poradnik Marshala Rosenberga. Przemyślmy, czemu nasze potrzeby są niespełnione, bo może się okazać, że same jesteśmy dla siebie wrogiem. Pułapką dla wielu mam jest poświęcanie całego swojego czasu dziecku. Kiedy robimy coś dla siebie, czujemy się jak złodziejki, które kradną czas przeznaczony dla malucha. Tymczasem jest zupełnie inaczej: kiedy robisz coś dla siebie, robisz to również dla dziecka. [CMS_PAGE_BREAK] Na czym polegają warsztaty z opanowywania emocji? JB: Pracujemy na konkretach: opowiadamy o swoich emocjach, sytuacjach, w których pojawiał się trudny do opanowania gniew. Staramy się łapać kontakt ze sobą i szukać prawdziwych przyczyn złości. Odgrywamy scenki, mamy też gry, które uczą nas kontaktować się ze swoim gniewem. Uczymy się ćwiczeń oddechowych, które pomagają znaleźć siły, kiedy gniew nadchodzi. Czy takie ćwiczenia działają? JB: Bardzo. Jedno z nich nazywamy „uziemiaczem”. Polega ono na sześciu oddechach: Podczas pierwszego skupiamy się na wdechu. Przy drugim – na wydechu. Podczas trzeciego – na wdechu i wydechu. Czwarty – na twarzy, jakbyśmy brały oddech całą powierzchnią twarzy. W czasie piątego oddychamy całą klatką piersiową. Przy szóstym – jakbyśmy brały powietrze brzuchem. To, że skupiamy się na swoim oddechu, twarzy, piersiach, brzuchu, pomaga odpowiedzieć na pytanie o emocje. Nie jesteśmy, niestety, uczeni – w szkole ani nigdzie indziej – jak rozpoznawać swoje uczucia. A rozpoznawanie i nazywanie ich jest ważne. Wrócę tu do porównania gniewu do lampki na desce rozdzielczej. Gdy nie umiemy rozpoznawać swoich emocji, to jest tak, jakbyśmy nie widzieli deski rozdzielczej w aucie i nie wiedzieli, z jaką prędkością jedziemy albo ile mamy paliwa. Kiedy nie wiemy, co czujemy, nie możemy podjąć skutecznych działań, by zatroszczyć się o siebie. Zasada nr 1: Najpierw ty, potem dziecko Dziecko najlepiej uczy się na przykładzie. Dlatego jeśli ty będziesz umiała zapanować na swoimi emocjami, ono też się wkrótce tego nauczy. To tak jak w samolocie z maską tlenową – instrukcja mówi, że najpierw zakładamy ją sobie, a potem dziecku. I tak samo: najpierw warto uporać się ze swoimi emocjami, aby potem móc skutecznie pomóc w tym maluchowi. Uwaga: tego nie rób: Nie potrząsaj dzieckiem! Nie tylko klaps, ale też szarpanie malucha, potrząsanie albo krzyk są uznawane za przemoc wobec dziecka. Jeśli zatem czujesz, że już za chwilę stracisz panowanie nad sobą: Odłóż dziecko Odsuń się Oddychaj głęboko Sprawdź też: Do trzech razy sztu(cz)ka! - 12 tricków, które ułatwiają życie rodzicom.
Dzieci potrafią wyprowadzić z równowagi. Jak radzić sobie ze złością? Zobacz, jak reagują inni rodzice i co na to psycholog.
Nie ma nic złego w tym, że odczuwasz złość, bo dzieci potrafią porządnie wkurzyć. Ale sposób okazywania złości to zupełnie inna sprawa. Ucz się na cudzych błędach. Nawet, gdy maluch wyprowadza Cię z równowagi, staraj się panować nad emocjami, by go nie przestraszyć, nie stracić zaufania, nie zadać bólu. 1. Nie przypisuj dziecku złych intencji Mama półtorarocznej Kamilki: Moja mała psotnica ostatnio zepsuła odtwarzacz wideo, wkładając do środka kredkę. Kiedy próbowała ją wyjąć, wyłamała klapkę. Tego było już za wiele, odepchnęłam ją od sprzętu i skrzyczałam. Zabroniłam też wchodzenia do salonu. Co się stało: Mała nie zrozumiała, o co ci chodzi. Spokojnie się bawiła, zainteresowała się otworem na kasetę i była ciekawa, czy coś się tam zmieści, a potem chciała wyjąć to, co wrzuciła... A Ty? Czy nie zaczęłaś nadmiernie roztrząsać własnej krzywdy i wyolbrzymiać straty? Rada: Nie przypisuj dziecku złych intencji, nie podejrzewaj o złą wolę i chęć zniszczenia. W końcu po to, by poznać otaczający świat, malec musi eksperymentować. Te eksperymenty mogą cię złościć, ale pamiętaj, nie bądź surowa w wymyślaniu konsekwencji. Zamiast drżeć o wartościowe przedmioty, ustaw je poza zasięgiem dziecięcych rączek. 2. Na „ładuj się” złością dziecka Mama prawie dwuletniej Zosi: Każda wizyta w sklepie kończy się tak samo. Córeczka domaga się tysiąca niepotrzebnych rzeczy: lalek, pluszaków, koralików, batoników... Gdy ostatnio nie zgodziłam się na kolejny niepotrzebny zakup, zaczęła histeryzować. Wrzeszczała, kopała, nic do niej nie docierało. W końcu ja też zaczęłam krzyczeć. Co się stało: Chciałaś wybrnąć z trudnej i niewygodnej sytuacji. Na początku zależało Ci, by bezsensownie nie wydawać pieniędzy, a kiedy córka dostała histerii – na jak najszybszym uspokojeniu jej. Zaczęłaś na nią krzyczeć, bo tak to już jest, że emocje dziecka udzielają się nam, gdy chcemy je zmienić. Mała wrzeszczała ze złości, Ty z bezsilności. Rada: Jeśli czujesz się bezradna, na chwilę przestań się angażować. Zastanów się, co Cię tak naprawdę najbardziej rozzłościło? Zachowanie córeczki, komentarze przypadkowych obserwatorów, przewidywany finał...? Czy chciałaś uspokoić małą, by nie słuchać uwag na temat jej zachowania? A może czułaś, że kompromituje Cię jako rodzica? Wstydziłaś się? W takich chwilach jak ta, spróbuj możliwie szybko opanować lawinowy rozwój wydarzeń. Naucz się zdania, które będziesz stanowczo, ale spokojnie mówiła do dziecka, np. „Koniec dyskusji, wychodzimy ze sklepu”. Bądź konsekwentna – naprawdę wyjdźcie. Jeśli będziesz powtarzać takie uwagi i dalej robić zakupy, nic nie zmienisz. 3. Nie ukrywaj swojego niezadowolenia Mama dwuletniego Krzysia: Nie radzę sobie z tym, że mój synek ciągle protestuje: spać – nie, jeść – nie, ubierać się – nie. Gdy zobaczyłam, jak biega po mieszkaniu w lewym bucie na prawej nodze, a w prawym na lewej, chciałam mu je poprawić. Odmówił. Udawałam więc, że nic nie widzę, ale byłam rozzłoszczona. By nie wybuchnąć, nie odzywałam się do dziecka przez długi czas. Co się stało: Twój synek coś sobie wymyślił i bawił się tą sytuacją. Tobie jednak to się nie spodobało. Nie umiałaś spokojnie przerwać zabawy, powiedzieć, co Ci się nie podoba w zachowaniu malca. Zezłościłaś się, ale tego nie okazałaś. Nie wiadomo, ile czasu mogłabyś wytrwać, tłumiąc niezadowolenie. Pewne jest to, że im dłużej ukrywasz złość, tym trudniej sobie z nią poradzić. Rada: Mów o swoich odczuciach, co Ci się podoba, a co nie. Masz do tego prawo nawet wtedy, gdy Twoje emocje są sprzeczne z tymi, które przeżywa dziecko. Pogódź się jednak z faktem, że każde dziecko, a zwłaszcza dwulatek musi czasem postawić na swoim. [CMS_PAGE_BREAK] 4. Nie prowokuj dziecka do popisów Mama dwuipółletniej Darii: Kiedy moja mała dziewczynka siada do stołu, już czuję się zdenerwowana. Nie mogę patrzeć, jak godzinami układa jedzenie na talerzu, segreguje je, sortuje. A kiedy już włoży coś do buzi, godzinami to żuje. Miałabym ochotę wygonić ją z kuchni, by przerwać te popisy. Co się stało: Córeczka szybko zorientowała się, że gdy bawi się jedzeniem, zwraca Twoją uwagę, a nawet potrafi Cię zdenerwować. Popisuje się więc coraz bardziej. I tak obie bawicie się w teatr jednego aktora i jednego widza. Rada: Zostaw małej więcej swobody, nie kontroluj jej zachowań. Powiedz wyraźnie, na co się nie zgadzasz: rozrzucanie jedzenia, bawienie się nim... i zapowiedz konsekwencje łamania tego zakazu, czyli zakończenie posiłku. Gdy dziecko zgłodnieje, będzie chętniej jadło. Wkrótce ten problem sam się rozwiąże. 5. Odejdź na bok, schowaj ręce do kieszeni Mama półtorarocznego Jasia: Kiedy podczas zabawy w piaskownicy zobaczyłam, jak mój synek okłada kolegę wiaderkiem, bo ten nie chciał mu dać łopatki, byłam naprawdę wściekła. Inne mamy patrzyły, więc czerwona ze wstydu podbiegłam do dzieci. Przyłożyłam synkowi porządnego klapsa. Myślałam, że ochłonie, ale Jaś jeszcze mocniej walił kolegę. Omal nie sprawiłam mu lania. Co się stało: Swoją złością próbowałaś opanować złość synka. Dałaś mu klapsa, bo puściły Ci nerwy. W ten sposób nie tylko nic nie wskórałaś, ale przeciwnie – rozzłościłaś malca jeszcze mocniej. Prawdopodobnie czułaś się winna, bo zadałaś synkowi ból. Byłaś jednak tak zła, że nie umiałaś go przeprosić (a to bardzo ważna nauka dla Twojego dziecka). Rada: Kłótnie opanujesz spokojem, nigdy złością. Przerwij dzieciom zabawę, odciągnij je od siebie, jeżeli dochodzi do konfliktu, ale nie szarp i nie popychaj. Gdy czujesz, że możesz uderzyć, odsuń się na bok, włóż ręce do kieszeni. Kiedy opanujesz złość, wróć do maluchów. Jeśli wymiana zabawek nie skutkuje, dla rozładowania napięcia możesz im zaproponować zabawę w berka. 6. Wykorzystaj energię na działanie Mama trzyletniego Stasia: Wiele razy prosiłam synka, by posprzątał zabawki, które rozrzuca po całym mieszkaniu. Groziłam, że wyniosę je do piwnicy, wyrzucę do śmieci, rozdam innym dzieciom.... Bez skutku. Kiedy przewróciłam się, stając na jakimś samochodziku, zaczęłam rzucać zabawki w kąt. Niestety, metalowy samochodzik trafił w lustro. Staś zaczął płakać i wybiegł przestraszony do swojego pokoju. Co się stało: Zaczęło się niegroźnie, a skończyło tragicznie. Zapędziłaś się zbyt daleko. Przeraziłaś dziecko i jeśli pozostawiłabyś je z tym uczuciem, w podobnej sytuacji może Ci nie ufać, będzie się bało Twojej reakcji. Rzucając przedmiotami, na chwilę wyładowujesz złość, ale problemu nie rozwiązujesz. Rada: Od razu przeproś dziecko, gdy przesadzisz. Spróbuj wykorzystać energię, jaką daje ci złość, na takie działanie, które zmieni sytuację, np. pochowaj zabawki do pudeł, włóż do szafy albo wynieś na jakiś czas do piwnicy. Krystyna Zielińska, psycholog Znajdź swój sposób na rozładowanie napięcia 1. Policz do dziesięciu, nim coś powiesz lub zrobisz w złości. 2. Napij się zimnej wody albo przygotuj sobie kawę czy herbatę. 3. Zadzwoń do przyjaciółki i chwilę z nią poplotkuj. 4. Odkurz mieszkanie, pozmywaj naczynia, posegreguj pranie. 5. Włącz radio, telewizor, płytę z ulubioną muzyką. 6. Idź na spacer, może być nawet krótki, byle energiczny. 7. Weź kąpiel lub prysznic, użyj dobrych, pachnących kosmetyków. 8. Połóż się na chwilę, zamknij oczy i pomyśl o tym, co lubisz robić. 9. Weź kilka wdechów i powoli wypuszczaj powietrze. Przeczytaj też: Gdy puszczają nerwy. Jak okiełznać emocje? Dlaczego nie wolno bić dzieci? Porozumienie bez przemocy, czyli o wychowaniu bez awantur