Kordian – streszczenie krótkie i szczegółowe, plan wydarzeń, opis bohaterów
„Kordian” nie jest łatwym dziełem, ale dzięki naszym streszczeniom szybko uporządkujesz wiedzę na temat tego utworu. Aby przypomnieć sobie treść i najważniejsze zagadnienia „Kordiana”, wystarczy zerknąć na plan wydarzeń, streszczenie w wersji krótkiej oraz opis bohaterów.
Kordian to dramat romantyczny, który po raz pierwszy ukazał się w 1834 roku. Juliusz Słowacki pisał swe dzieło w Genewie. Tworząc, nawiązywał do aktualnych problemów Polaków, zarówno politycznych jak i moralnych. Przeczytaj streszczenie Kordiana, by wykorzystać znajomość lektury podczas sprawdzianu, egzaminu lub pisania rozprawki. Spis treści: Kordian – plan wydarzeń Kordian – streszczenie krótkie Kordian – streszczenie szczegółowe Geneza utworu Kordian Kordian – opis bohaterów Kordian – plan wydarzeń Przepowiednia czarownic o trudnej przyszłości narodu polskiego. Zapowiedź nowego modelu poezji. Opowieść Grzegorza (sługi Kordiana). Wyznanie miłości Kordiana do Laury. Próba samobójcza Kordiana. Podróże Kordiana po Europie (Anglia, Włochy). Przemiana Kordiana na szczycie Mont Blanc i poświęcenie się dla ojczyzny. Koronacja cara. Pragnienie zamordowania cara. Próba zabójstwa cara. Skazanie na śmierć Kordiana. Rozmowa Kordiana z Grzegorzem i księdzem. Ułaskawienie Kordiana. Strzały (nieznany dalszy los Kordiana). Na podstawie powyższych punktów możesz spróbować samodzielnie ułożyć mniej lub bardziej szczegółowe streszczenie Kordiana. Kordian – streszczenie krótkie Jak w kilku zdaniach przestawić, o czym jest Kordian? To historia młodzieńca, który po nieudanej próbie samobójczej rusza w podróż i przechodzi przemianę. Już nie jest apatycznym, nieszczęśliwie zakochanym romantykiem, a pełnym gotowości do działania i poświęceń Polakiem. Postanawia, że to on będzie tym, który zabije cara, ciemiężcę narodu polskiego. Plan ten jednak nie udaje się, a Kordian zostaje skazany na śmierć. Decyzja o ułaskawieniu dociera w chwili, gdy pada rozkaz wystrzału. Tak kończy się utwór. Już na podstawie tego krótkiego streszczenia Kordiana możesz nawiązać do utworu, pisząc rozprawkę na temat miłości, patriotyzmu, zbrodni czy przemiany bohatera. Kordian – streszczenie szczegółowe Przygotowanie Jest noc sylwestrowa 1799 roku (wiek XVIII tej nocy zmieni się w wiek XIX). Diabły i czarownice zbierają się w chacie czarnoksiężnika Twardowskiego. Szatan oznajmia, że zbliża się wielki moment dla pewnego narodu (Polaków). Z wielkiego kotła wychodzą kolejno – stworzone przez samego szatana – ważne dla historii Polski postacie. Ich opisy wskazują, że są to: przywódcy powstania listopadowego: Józef Chłopicki, Jan Krukowiecki, Adam Jerzy Czartoryski, Jan Skrzynecki, Julian Ursyn Niemcewicz, Joachim Lelewel. Spotkanie przerywają aniołowie, którzy przeganiają diabły i czarownice. Archanioł prosi o zmiłowanie nad Polską. Prolog W tej części występują Trzy Osoby: Pierwsza Osoba: Adam Mickiewicz (ukazany jako ktoś, kto bezzasadnie uważa się za boskiego proroka, zwiastującego cud zmartwychwstania Polski), Druga Osoba: postać polemizująca z Mickiewiczem, Trzecia Osoba: postać zupełnie przeciwna Mickiewiczowi. (Należy zauważyć, że autor prologu przeciwstawia się koncepcji poetyckiej swego największego rywala, Adama Mickiewicza). Akt I: Scena 1 Kordian snuje rozważania na temat swego charakteru i usposobienia. Następnie słucha trzech bajek, które opowiada sługa Grzegorz: o Janku, co psom szył buty, o bitwie pod piramidami, opowieści z dziejów polskich żołnierzy. Scena 2 Kordian rozmawia z ukochaną Laurą. Kobieta jest starsza od niego i traktuje go raczej jak syna niż obiekt uczuć erotycznych. Po odjeździe Laury i Grzegorza Kordian wyjawia zamiar popełnienia samobójstwa. Scena 3 Laura ma wyrzuty sumienia, że potraktowała Kordiana szyderczo. Niepokoi się o chłopaka. Od Grzegorza dowiadujemy się, że Kordian próbował się zabić. Akt II: Rok 1828. Wędrowiec Ten akt nie dzieli się na sceny – Kordian odbywa podróż po różnych miejscach Europy (ostatnie z nich to szczyt Mont Blanc, gdzie wygłasza swój słynny monolog). Londyn, James Park. Kordian snuje rozważania nad ludzkim życiem oraz zachwyca się pięknem ogrodu św. Jakuba. Refleksje przerywa tutejszy Dozorca, który przekonuje Kordiana, że wszystkim na świecie rządzi pieniądz (a jedyne, czego nie da się kupić to szacunek). Dover (Anglia). Kordian czyta fragment Króla Leara Szekspira. Składa hołd wielkości pisarza. Mężczyzna dostrzega, jak wielka przepaść dzieli literaturę od rzeczywistości. Włochy. Kordian poznaje Wiolettę. Piękna kobieta zapewnia go o swej miłości, lecz gdy Kordian obwieszcza jej, że jest bankrutem – jej uczucie znika. Wioletta okazuje się osobą, dla której ważne są wyłącznie pieniądze i udogodnienia związane z bogactwem. Podczas pobytu we Włoszech Kordian prosi Papieża, by pobłogosławił Polskę i Polaków, lecz ten go zbywa. W rozmowie przeszkadza im papuga, która wypowiada łacińskie słowa. Papież stwierdza, że w razie buntu i powstania jako pierwszy rzuci klątwę na naród polski. Szczyt góry Mont Blanc. Kordian zmienia się z zagubionego, niedojrzałego mężczyzny w osobę o nadludzkich możliwościach. Pragnie działać. Czuje na sobie obowiązek walki o wolność Polski, choćby miał za to zapłacić życiem. Właśnie na szczycie Mont Blanc wypowiada słowa: Polska Winkelriedem narodów! Co to znaczy? Winkelried był szwajcarskim bohaterem z czasów średniowiecza. Według legendy, podczas bitwy Szwajcarii i Austrii, skierował całą uwagę i ostrza wrogów na siebie. Zginął, lecz po tym wydarzeniu jego kraj był bliższy zwycięstwa. Polska jako Winkelried narodów ma być krajem, który cierpiąc i ginąc, pokaże Europie, że walka o wolność jest najważniejsza. Po skończonym monologu na Mont Blanc bohater na chmurze udaje się do Polski. Akt III: Spisek koronacyjny Scena 1 Warszawa, plac przed Zamkiem Królewskim. Tłum oczekuje na przybycie cara. Dla wielu zebranych jego koronacja na władcę Polski to okazja do tańców i pijaństwa. Scena 2 W warszawskiej katedrze św. Jana Konstanty zostaje koronowany na króla Polski i przysięga respektować konstytucję. Scena 3 Ponownie plac przed Zamkiem Królewskim. Szlachcic (jeden z widzów spośród tłumu) stwierdza, że car nie dotrzyma wierności konstytucji. Szewc (inny widz) uważa, że lepiej skupić się na tym, co tu i teraz. Widział jak podczas rozganiania zebranych potrącona przez księcia Konstantego kobieta upuściła dziecko z rąk. Na ulicach stoją beczki z winem, by wszyscy mogli uczcić koronację księcia Konstantego. W pewnym momencie słychać śpiew Nieznajomego, który zachęca, by tłum pił, a w tym czasie ktoś wreszcie zemści się na carze. Scena 4 Spotkanie spiskowców w podziemiach warszawskiego kościoła św. Jana. Spiskowcy przeprowadzają głosowanie dotyczące zamordowania cara i jego rodziny, w którym opowiadają się „za” lub „przeciw”. Zdania są podzielone. Kordian postanawia poświęcić własne życie dla dobra ojczyzny i rodaków. Wie, że jako carobójca nie ma szans na ucieczkę. Scena 5 Kordian przechodzi przez komnaty królewskie i kieruje się do sypialni cara. W jego głowie toczy się walka między obowiązkiem moralnym a instynktem samozachowawczym – walka Strachu i Imaginacji. Wyczerpany Kordian mdleje u progu sypialni cara. Hałas budzi władcę, który rozkazuje rozstrzelać Kordiana. Przedtem żąda jednak, by sprawdzono, czy jest obłąkany. Scena 6 Szpital dla obłąkanych. Do Kordiana przychodzi szatan pod postacią Doktora. Pokazuje mężczyźnie dwóch chorych psychicznie pacjentów (jeden uważa się za krzyż, na którym skonał Chrystus, drugi – z uniesioną ręką jest pewny, że właśnie na jego dłoni opiera się świat). Szatan chce w ten sposób przekonać Kordiana, że wiara w nadludzką moc jednostki to domena wariatów. Rozmowę Kordiana z Doktorem przerywa wejście cara, księcia i ich żołnierzy. Doktor znika w popłochu. Egzekucja Kordiana ma się odbyć na Placu Saskim. Scena 7 Plac Saski. Książę Konstanty grozi Kordianowi okrutną śmiercią. Każe mu dosiąść konia i przeskoczyć przez wysoką górę z ustawionych w kształt piramidy karabinów zakończonych bagnetami. Kiedy Kordian wykonuje polecenie, na rozkaz władcy zostaje przeprowadzony do celi. Car rozkazuje, by sąd wojskowy wydał na Kordiana wyrok śmierci. Scena 8 Cela klasztorna zmieniona w więzienie. Główny bohater spowiada się, przygotowując się na śmierć. Podkreśla walor ofiary i samozaparcia oraz nawiązuje do bohaterskiej przeszłości narodu. Żegna się z Grzegorzem. Scena 9 Książę prosi cara o ułaskawienie Kordiana. Padają argumenty natury politycznej, a następnie osobistej. Car pod naciskiem brata ustępuje, podpisuje ułaskawienie Kordiana, które zostaje wysłane na miejsce egzekucji. Scena 10 Przed śmiercią Kordian zostaje pozbawiony szlachectwa. Między ludźmi toczą się rozmowy dotyczące egzekucji. Na miejsce dociera adiutant księcia z ułaskawieniem dla Kordiana, lecz oficer, który dał znak do wystrzału, nie widzi go... W tym miejscu dramat się kończy. Geneza utworu Kordian Juliusz Słowacki pisał dramat, gdy przebywał w Genewie (w roku 1834). Utwór ten był osobistym rozrachunkiem z tym, co czuł naród polski po upadku powstania listopadowego (1830). Tytułowy bohater wyraża krytyczny głos autora wobec przebiegu powstania listopadowego. W Kordianie obecna jest również polemika Słowackiego z Mickiewiczem – w czasach powstawania utworu Słowacki nie krył, że w wielu aspektach nie zgadza się z postawą swego największego rywala. Kordian – opis bohaterów Ważnym uzupełnieniem streszczenia krótkiego i szczegółowego są opisy postaci występujących w dziele. Kordian – cierpi na tzw. chorobę wieku, objawiającą się nudą, apatią, niechęcią do życia, nieszczęśliwym ulokowaniem uczuć. Popada w skrajne emocje. Stan ten prowadzi go do nieudanej próby samobójczej. Na końcu swej podróży po Europie na szczycie Mont Blanc doznaje wewnętrznej przemiany. Podejmuje decyzję o zabiciu cara. Grzegorz – oddany sługa, przerażony stanem Kordiana. Kocha tytułowego bohatera jak syna. Doktor – pod postacią lekarza odwiedza Kordiana w szpitalu psychiatrycznym sam szatan. Wizyta ta odbiera bohaterowi ostatnią nadzieję i poczucie wartości. Książę Konstanty – żonaty z Polką Joanną Grudzińską. Był organizatorem armii Królestwa Kongresowego. Józef Chłopicki – bohater epizodyczny, dyktator powstania listopadowego. Związany ze środowiskami konserwatywnymi. Sprzeciwiał się walce zbrojnej. Adam Jerzy Czartoryski (książę) – bohater historyczny, epizodyczny. Przyjaźnił się z carem Aleksandrem I. Zastępca ministra spraw zagranicznych Rosji. Mikołaj I (car) – bohater epizodyczny, spiskowcy chcieli dokonać na nim zamachu. Spiskowcy – bohaterowie epizodyczni, ulegają argumentom starców. Starcy gaszą ich zapał, wskazując, że zemsta jest sprzeczna z pojęciami chrześcijańskimi. Zobacz także: Pan Tadeusz – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Lalka – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Ludzie bezdomni – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
Pieśń o Rolandzie – streszczenie i krótkie opracowanie
W streszczeniu „Pieśni o Rolandzie” znajdziesz najważniejsze informacje o utworze. Kim jest Roland, bohater francuskiego eposu rycerskiego z epoki średniowiecza? Kto, oprócz tytułowego bohatera, odgrywa ważną rolę w „Pieśni"? O czym warto pamiętać, odwołując się do tego otworu podczas pisania rozprawki lub na egzaminie?
Z naszego streszczenia dowiesz się wszystkiego, z wyjątkiem tego, kto jest autorem „Pieśni o Rolandzie”. Dlaczego? Ponieważ nazwiska twórcy tego dzieła nie zna nikt. Na końcu rękopisu utworu znajduje się jedynie krótka adnotacja na temat autora, bez jego nazwiska. Francuskojęzyczny epos na język polski przełożył Tadeusz Boy-Żeleński w 1932 roku. Spis treści: Geneza i problematyka „Pieśń o Rolandzie” „Pieśń o Rolandzie” – streszczenie „Pieśń o Rolandzie” – plan wydarzeń „Pieśń o Rolandzie” – opis bohaterów Geneza i problematyka „Pieśń o Rolandzie” „Pieśń o Rolandzie” to francuski epos rycerski. Gatunek po francusku określany jest mianem chansons de geste, czyli pieśni o czynach. Pieśni te opiewały czyny znamienitych rycerzy, a wykonywali je poeci dworscy, nazywani trubadurami lub truwerami. Pieśń o Rolandzie powstała w XI wieku, jest zatem przykładem literatury średniowiecznej. Utwór jest uznawany za najstarsze dzieło gatunku chansons de geste. Zadaniem chanson de geste było przedstawienie obrazu doskonałego rycerza chrześcijańskiego. To był jeden z głównych wzorców osobowości w średniowieczu. W pieśni takim ideałem jest hrabia Roland. Na jego przykładzie przedstawiony jest etos rycerza, czyli zbiór wartości, którymi powinien kierować się rycerz doskonały. Oczekiwano od niego, by był waleczny, oddany Bogu i ojczyźnie oraz odważny. Celem jego życia miała być walka w obronie wiary chrześcijańskiej. Roland spełniał te warunki, więc można go uznać za wzorowego rycerza chrześcijańskiego. „Pieśń o Rolandzie” – streszczenie Pieśń o Rolandzie opowiada o wyprawie króla Franków Karola Wielkiego i jego walkach z Arabami na terenie Hiszpanii (władca nazywany jest w pieśni cesarzem). Głównym wątkiem jest historia Rolanda, rycerza i siostrzeńca króla Francji Karola Wielkiego, który zginął podczas walki z Saracenami. Honor kazał mu podjąć samotną walkę z wrogiem, za co zapłacił własnym życiem. Utwór odwołuje się do historycznych wydarzeń, których realia zostały nieco zmienione. Walki z Saracenami W Hiszpanii od siedmiu lat cesarz Karol Wielki walczy z Saracenami. Włada już prawie całym krajem z wyjątkiem Saragossy. Marsyl, władca Saragossy wysyła Karolowi list, w którym pisze o zaprzestaniu oblężenia jego miasta. Karol zwołuje naradę. Pojawia się na niej hrabia Roland, który sprzeciwia się zawarciu pokoju. Wybór Ganelona na posła Roland przypomina cesarzowi, że już kiedyś został zdradzony. Hrabia jest przekonany, że tym razem będzie tak samo. Karol wysyła do Saragossy posła, na którego zostaje wybrany ojczym Rolanda, Ganelon. Ma on omówić z Marsylem warunki pokoju. Roland proponuje kandydaturę ojczyma, ponieważ uważa mężczyznę za roztropnego. Przerażony Ganelon odgraża się pasierbowi. Ganelon nie chce być posłem, bo mówi się, że kto udaje się do Saragossy, nigdy nie wraca. W końcu zgadza się i jedzie, jednocześnie planując zemstę na Rolandzie. Zdrada Ganelona Ganelon przekonuje Marsyla, że Roland musi zginąć. Twierdzi, że gdy on umrze, cesarz Karol Wielki nie będzie miał siły, by dalej walczyć, ponieważ to Roland jest jego prawą ręką. Marsyl zgadza się. Roland zostaje dowódcą tylnej straży. Wojska wycofują się z Hiszpanii na mocy porozumienia. Marsyl napada na oddział Rolanda. Oliwier, przyjaciel Rolanda, trzykrotnie prosi go, by zadął w róg i przywołał w ten sposób wojska Karola na pomoc. Rycerz jednak odmawia. Walki Marsyla z Rolandem Rozpoczyna się walka, w której hrabia Roland dziesiątkuje Saracenów swoim mieczem, Durendalem. Bitwa jest trudna. Obie strony walczą wytrwale. Francuzi opadają z sił, lecz nie chcą się poddać. Roland jest zdruzgotany stanem swoich wojsk. Chce zadąć w róg, ale Oliwier już mu to odradza. Tłumaczy, że będzie to znaczyło, że ratuje tylko siebie. A to jest niegodne dowódcy. Śmierć Rolanda Oliwier zostaje śmiertelnie ranny, traci wzrok i słuch. Kładąc się na ziemi, prosi Boga o błogosławieństwo dla cesarza Karola i Francji. Roland jest świadkiem tej śmierci. Mdleje, lecz udaje mu się zostać w siodle. Jego tarcza zostaje podziurawiona, a koń – ranny. W końcu decyduje się przywołać cesarza na pomoc. Gdy nadciąga cesarska armia, wojska Marsyla uciekają. Roland, idąc przez pola, zbiera ciała martwych rycerzy. Niedługo po tym znów traci przytomność. Arcybiskup, który rusza po wodę, aby ocucić Rolanda, umiera. Hrabia odzyskuje przytomność, lecz czuje, że śmierć jest blisko. Kładzie się na wzgórzu, podkładając pod siebie miecz i róg. Modli się zwrócony w kierunku Hiszpanii. Aniołowie zabierają jego duszę do nieba. Przybycie armii Karola Wielkiego Cesarz Karol Wielki rusza za Saracenami w pościg. Wcześniej poprosił Boga o przedłużenie dnia, aby udało zdążył dogonić wroga. Gdy mu się to udaje, rozbija oddział Saracenów. Marsyl zostaje ranny i ucieka do Saragossy. Jego syn traci życie w bitwie. Karol Wielki rozpacza, odnajdując martwe ciało Rolanda. Wszystkich poległych cesarz każe pogrzebać we wspólnej mogile. Ale ciała Rolanda, Oliwiera i Turpina mają zostać złożone w trzech wozach okrytych jedwabiem. Cesarz rozkazuje, by zawieźć je do Francji. Walki z wojskami babilońskimi Posłowie emira babilońskiego przybywają na pomoc Marsylowi i wyzywają Karola do walki. Ponownie rozpoczyna się bitwa. Marsyl umiera. Karol po przyjeździe do Akwizgranu zawiadamia narzeczoną Rolanda, że jej ukochany nie żyje. Proponuje jej swojego syna na męża, lecz ta pada martwa u stóp władcy. Sąd nad Ganelonem Nad Ganelonem ciąży sąd, lecz ten nie przyznaje się do zdrady, a jedynie do zemsty na Rolandzie. Jego trzydziestu krewnych poręcza za niewinność Ganelona, jednak i on, i jego krewni zostają skazani na śmierć. Ganelon przywiązany do czterech koni za nogi i ręce umiera w męczarniach. „Pieśń o Rolandzie” – plan wydarzeń Brak zwycięstwa Karola Wielkiego mimo aż siedmiu lat zdobywania Saragossy. Rada zwołana przez Marsyla, władcę Saragossy. Rada Blankandryna dla Marsyla (dotyczy przyjęcia chrześcijaństwa i tego, by złożył hołd Karolowi Wielkiemu) Wysłanie posłów do Karola Wielkiego. Zwołanie rady przez Karola Wielkiego. Propozycja Rolanda, dotycząca kandydatury jego ojczyma, Ganelona, na posła. Wysłanie Ganelona do Marsyla przez Karola Wielkiego. Upuszczenie rękawicy przez posła (według zebranych to zła wróżba). Zdrada Ganelona i jego rady dla Marsyla jak pokonać Karola Wielkiego. Powrót posła i przekazanie Karolowi kluczy do Saragossy. Sen Karola o zdradzie posła Ganelona. Wybranie Rolanda na dowódcę tylnej straży. Wysłanie wojsk przez Marsyla. Rada Ganelona dotycząca uderzenia wojsk Saragossy od strony straży dowodzonej przez Rolanda. Decyzja Rolanda o samodzielnym pokonaniu przeciwnika. Początek bitwy. Rzeź na polu bitwy. Wołanie Rolanda o wsparcie. Przybycie rycerzy z armii Karola Wielkiego. Pojmanie Ganelona – zdrajcy. Osłabienie Rolanda i decyzja o oddaleniu się na wzgórze. Śmierć Rolanda. Walka armii Marsyla i wojsk Karola Wielkiego (przy pomocy emira z Babilonu). Zwycięstwo Karola Wielkiego. Powrót króla do Akwizgranu. Narzeczona Rolanda dowiaduje się o śmierci ukochanego i umiera. Sąd nad Ganelonem. Zdrajca uznany winnym i skazany na rozerwanie czterema końmi. Przyjęcie chrześcijaństwa przez wdowę po Marsylu. „Pieśń o Rolandzie” – opis bohaterów Roland – hrabia, symbol rycerstwa. Najdzielniejszy rycerz Karola Wielkiego. Odważny, rycerski, waleczny. Jest okrutny dla wrogów, ale serdeczny wobec przyjaciół. Cechuje go pycha i porywczość. Pomimo że zostaje pokonany przez wroga, umiera jako zwycięzca. Karol Wielki – potężny i waleczny. Troszczy się o poddanych. Dzięki proroczym snom ma kontakt ze światem mistycznym. Jest symbolem wojującego Kościoła. Ganelon – zdrajca, sprzymierzony z Saracenami, by zdobyć władzę. Ojczym Rolanda. Zostaje skazany na śmierć. Oliwier – przyjaciel Rolanda, wierny, waleczny, rozsądny. Naim – książę, doradca Karola. Turpin – biskup i rycerz, ginie w walce. Zobacz także: Chłopi - streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Antygona - streszczenie, plan wydarzeń, bohaterowie Jądro ciemności – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów, problematyka
„Wesele” – plan wydarzeń, streszczenie, opis bohaterów
Dramat Wesele” powstał w 1900 roku (pierwsze wydanie miało miejsce rok później). Od tamtej pory utwór uważany jest za jedno z najważniejszych dzieł epoki Młodej Polski. Przeczytaj streszczenie „Wesela” i przypomnij sobie, jak przebiegało wesele Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny oraz kto brał w nim udział.
Dramat „Wesele” inspirowany jest autentycznymi zdarzeniami weselnymi. Młoda para — krakowski poeta Lucjan Rydel i prosta dziewczyna Jadwiga Mikołajczykówna naprawdę pobrali się 20 listopada 1900 roku. Utwór Wyspiańskiego nie jest jednak zwyczajnym sprawozdaniem z przyjęcia weselnego (choć Wyspiański rzeczywiście w nim uczestniczył). W napisanej przez niego sztuce wydarzenia rozgrywają się bowiem na dwóch planach – realistycznym i fantastycznym. Przeczytaj streszczenie, by utrwalić sobie wszystko, co warto wiedzieć na temat „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. Dla pełnego zrozumienia dołączamy też plan wydarzeń. Jeśli nie pamiętasz, kto jest kim w „Weselu” – sprawdź opis bohaterów. Spis treści: „Wesele” – plan wydarzeń „Wesele” – streszczenie krótkie „Wesele” – streszczenie szczegółowe Geneza utworu „Wesele” „Wesele” – opis bohaterów „Wesele” – plan wydarzeń Rozmowy gości weselnych w chacie. Pojawienie się Racheli. Rozmowa Poety z Gospodarzem. Kłótnia Żyda z Czepcem. Zaproszenie duchów przez młodą parę. Przybycie Chochoła. Przybycie Rycerza, Hetmana, Stańczyka i Upiora. Misja Jaśka. Koniec wesela. Rozmowy gości. Rozmowa Poety i Panny Młodej. Przybycie Jaśka bez złotego rogu. Chocholi taniec. „Wesele” – streszczenie krótkie We wsi Bronowice odbywa się wesele Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny. Późnym wieczorem do chaty przybywają duchy, które zostały zaproszone przez państwa młodych za namową Racheli (Żydówki, córki karczmarza). Pierwszy zjawia się Chochoł, który zapowiada, że wkrótce przybędą kolejne duchy. Gościom weselnym ukazują się rozmaite zjawy. Poeta widzi Rycerza, który uświadamia mu, że jego poezja nie oddziałuje na naród. Dziennikarzowi ukazuje się Stańczyk i stwierdza, że swymi artykułami mężczyzna gasi zapał rodaków, zamiast nawoływać ich do walki o wolność. Ostatni przychodzi duch Wernyhory, który zapowiada wyzwolenie Polaków. Gospodarz daje Jaśkowi złoty róg, który ma zdolność poruszania ludzkich serc. Ale Jasiek gubi róg, gdy schyla się po czapkę z pawim piórem. Dramat kończy się chocholim tańcem i zabawą weselnych gości. „Wesele” – streszczenie szczegółowe Akt I W Bronowicach odbywa się wesele. Pan Młody, jako poeta jest zachwycony wsią i jej atmosferą. Czepiec przekonuje Dziennikarza, że chłopi są ważną warstwą społeczną. Dziennikarza jednak to nie interesuje, wieś kojarzy mu się wyłącznie z miejscem, gdzie może odpocząć od miasta. Wesele trwa, młode dziewczyny (Zosia i Haneczka) oraz chłopcy (Jasiek i Kasper) wesoło tańczą. Radczyni prezentuje swą wyższość nad chłopami. Pan Młody zachwyca się swoją świeżo poślubioną żoną. Państwo Młodzi rozmawiają o miłości. Mężczyzna chciałby, by jego żona mówiła mu, jak bardzo go kocha. Ta nie rozumie słów męża, gdyż wystarczyło jej wyznanie miłości przed ołtarzem. Poeta flirtuje z Maryną. Znudzony życiem, szuka inspiracji. Komplementuje kobietę, pragnie wzbudzić jej zainteresowanie, jednak nie traktuje jej poważnie. Maryna zdenerwowana krytykuje jego sposób postępowania. Na wesele przyjeżdża Żyd (dzierżawca okolicznej karczmy). Krytycznie wypowiada się na temat stroju Pana Młodego — według Żyda już nazajutrz zrzuci on chłopską sukmanę. Karczmarz mówi o różnicach pomiędzy warstwami społecznymi. Młody mąż nie przejmuje się słowami Żyda. Na weselu pojawia się Rachela, córka Żyda-karczmarza. Rozmowa schodzi na temat sztuki. Poeta opowiada Gospodarzowi o swoich planach artystycznych i mówi, że rzadko bywa w rodzinnym kraju (określa się mianem „żurawca”, czyli żurawia — ptaka, który w Polsce spędza jedynie część roku). Czepiec radzi mu, by wziął za żonę chłopkę. Wybucha spór między Żydem a Czepcem o zaległy dług. Ksiądz również wtrąca się w kłótnię, gdyż upomina się o pieniądze za dzierżawę karczmy. Gospodarz przypomina Panu Młodemu o rzezi, której dopuścili się chłopi. Młody mężczyzna uważa jednak, że to wydarzenie zatarło się w pamięci szlachty i może nastąpić pojednanie między warstwami. Poeta za pośrednictwem Racheli nakłania Państwa Młodych do zaproszenia Chochoła z ogrodu. Nowożeńcy zgadzają się. Akt II O północy zjawia się Chochoł. Tuż po nim ukazują się kolejne zjawy. Marysi ukazuje się Widmo zmarłego narzeczonego. Wspominają razem czasy swojej miłości. Owe Widmo chce zatańczyć z byłą narzeczoną, lecz kobieta broni się i duch znika. Gdy Dziennikarz wychodzi, by ochłonąć — widzi Stańczyka (który wygląda identycznie jak ten na obrazie Jana Matejki). Stańczyk krytykuje Dziennikarza za brak chęci do walki. Natomiast Poecie ukazuje się Rycerz Zawisza Czarny, który chce nakłonić go do działania. Poeta opiera się. Panu Młodemu ukazuje się Hetman Branicki. Zarzuca mężczyźnie, że jego małżeństwo jest fałszem. Na koniec dziadowi ukazuje się z Jakub Szela, przywódca rzezi galicyjskiej. Prosi go o kubeł wody, żeby zmyć z siebie krew, lecz dziad go przegania. Na dziedzińcu pojawia się wreszcie też duch Wernyhory na koniu. Wernyhora to legendarna postać wróżbity, Kozaka ukraińskiego, który zgodnie z podaniami, miał przybyć, gdy Polska będzie ginąć, by ją uratować. Wernyhora poleca Gospodarzowi, by ten rozesłał wieści wzywające do powstania. Wernyhora wręcza mu złoty róg, którego dźwięk budzi ludzkie serca i ma sprawić, że wszyscy zgodnie ruszą do walki. Gospodarz przekazuje róg Jaśkowi i mówi mu, by o świcie chłopi przybyli przez kaplicę. Staszek przynosi Gospodarzowi podkowę, którą zgubił koń Wernyhory. Akt III Nastaje ranek. Goście są zmęczeni i pijani. Rozmawiają o udanym weselu. Poeta wymienia poglądy o życiu i poezji z Rachelą i Maryną. Panna Młoda opowiada sen, w którym złota kareta wiozła ją do Polski. W tej karecie podróżował również diabeł. Panna Młoda pyta Poetę, gdzie jest ta Polska. W odpowiedzi słyszy, że tego kraju na mapie w nie ma, ale dziewczyna znajdzie go w swym sercu. Radczyni chce upokorzyć Pannę Młodą, wskazując na jej brak wykształcenia. Według Radczyni, żona-chłopka nie będzie potrafiła rozmawiać z mężem z wyższych sfer. Kuba opowiada Czepcowi Wernyhorze i podkowie, którą Gospodyni schowała w skrzyni. Czepiec próbuje obudzić Gospodarza. Potem — sprowadza uzbrojonych chłopów. Gospodarz budzi się, ale nic nie pamięta. Czepiec mówi, że jeśli teraz szlachta nie będzie po jednej stronie barykady z chłopami, to wszystko skończy się tragedią. W końcu Gospodarz przypomina sobie wizytę Wernyhory. Nagle słychać dźwięk kopyt. Wszyscy padają na kolana. Wbiega Jasiek. Przypomina sobie o złotym rogu, że powinien weń zadąć. Okazuje się jednak, że go zgubił, schylając się po czapkę, z zatkniętymi pawimi piórami. Jasiek próbuje budzić chłopów. Wtedy po raz kolejny pojawia się Chochoł, który nakazuje Jaśkowi pozabierać chłopom kosy. Goście weselni zaczynają tańczyć, wpadają w trans. Dramat kończy się. Geneza utworu „Wesele” Bohaterowie występujący w dramacie to osoby, w których można dopatrzeć się autentycznych postaci. Przykładem jest młoda para, poeta Lucjan Rydel i chłopka Jadwiga Mikołajczykówna. Z ludźmi takimi jak Poeta i Dziennikarz — Wyspiański przebywał na co dzień, doskonale znał środowisko ówczesnej inteligencji. Przy pomocy zjaw postaci historycznych, licznych aluzji i metafor Wyspiański w swym dramacie zwrócił uwagę na problemy polityczne i społeczne Polski z przełomu XIX i XX wieku. Brak porozumienia wykształconych mieszkańców miast z chłopami — mimo panującej „chłopomanii", mody na zbliżanie się do chłopów — ukazał jako jedną z kluczowych kwestii. „Wesele” – opis bohaterów Gospodarz (Włodzimierz Tetmajer) – prawdziwy patriota, troszczy się o los ojczyzny. Objawia się mu Wernyhora z misją, lecz jest wówczas zbyt zmęczony, by podjąć się wyzwania. Gospodyni (Anna Tetmajerowa) – z domu Mikołajczykówna. Wzór matki i żony. Podpora dla swojego męża, doradza ludziom w trudnych sprawach. Prezentuje typową chłopską zapobiegliwość. To ona chowa w skrzyni podkowę, dowód na to, że Wernyhora naprawdę był w Bronowicach. Pan Młody (Lucjan Rydel) – ironiczny, popełnia błędy. Zachwyca się urodą żony. Nie rozumie relacji między chłopami, a szlachtą. Jest symbolem bratania się szlachty z ludem. Nachodzi go Hetman Branicki mówiąc, że zadając się z chłopką zdradza swój stan. Panna Młoda (Jadwiga Mikołajczykówna) – typowa chłopka. Pewna siebie, temperamentna. Upomina męża co do obyczajów na wsi. Poeta (Kazimierz Tetmajer) – postać rozmarzona i zajęty romansowaniem z Maryną. Interesuje się sztuką, a do chłopów odnosi się z dystansem. Nakłania nowożeńców do zaproszenia Chochoła. Rzadko bywa w kraju. Dziennikarz (Rudolf Starzewski) – redaktor krakowskiego „Czasu”. Człowiek inteligentny o artystycznej naturze. Pogrążony w apatii. Radczyni (Antonina Domańska) – ma niechęć do młodopolskiej chłopomanii. Twierdzi, że inteligencja oraz lud to dwa oddzielne stany. Ma całkowitą ignorancję w kwestiach wiejskich. Rachela (Pepa Singer) – córka karczmarza, Żydówka. Postać fascynująca i tajemnicza. Czepiec (Błażej Czepiec) – wuj Panny Młodej. Pisarz gminny, podczas wesele zaczyna bójkę i upija się. Jest patriotą. Marysia (Marysia Mikołajczykówna) – siostra Panny Młodej. Tęskni za zmarłym narzeczonym. Jasiek (brat Panny Młodej) – drużba Pary Młodej. Bardziej niż sprawy narodowe interesują go kwestie materialne. Zobacz także: Odyseja – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Mit o Syzyfie – streszczenie, plan wydarzeń, charakterystyka bohatera Stepy akermańskie – streszczenie, interpretacja, środki stylistyczne
„Mały Książę” – streszczenie szczegółowe
„Mały Książę” to jeden z najpopularniejszych utworów na świecie, uznawany za najpiękniejszą baśń filozoficzną. Porusza tematy dotyczące sensu życia, relacji międzyludzkich, przyjaźni i miłości. Książka sprzedała się w ponad 140 milionach egzemplarzy i została przetłumaczona na ponad 300 języków.
„Mały Książę” ma cechy baśni, ale nie jest dedykowany tylko dzieciom, ale także (a może przede wszystkim) dorosłym. Autor Małego Księcia sam zadedykował ten utwór swojemu dorosłemu przyjacielowi. Co ciekawe – Antoine de Saint-Exupéry samodzielnie wykonał ilustracje do swojej książki. O co chodzi w „Małym Księciu”? „Mały Książę” porusza wiele tematów, jednak najważniejszym przesłaniem tego utworu jest „bycie odpowiedzialnym, za to, co się oswoiło”. Mały Książę to tak naprawdę zagubiony i samotny chłopiec, który nie docenił, jak ważną rolę odegrała w jego życiu Róża – to właśnie przez nią postanowił on opuścić swoją planetę. Róża pojawiła się w życiu Małego Księcia nagle, znikąd. Była próżna i miała trudny charakter. Często manipulowała chłopcem, najczęściej wtedy, kiedy chciała odwrócić jego uwagę od trudnych dla niej tematów. Zrozumiała jednak w końcu, że jej zachowanie nie było w porządku i sprawiało chłopcu ból. Niestety, zdała sobie z tego sprawę, kiedy było już za późno. Powieść lawiruje wokół tematu poczucia odpowiedzialności, oddania, przyjaźni, miłości i samotności. Można interpretować ją na wiele różnych sposobów, i to właśnie czyni ją jedną z najpiękniejszych powieści filozoficznych wszech czasów. „Mały Książę” – streszczenie szczegółowe lektury Poznajemy Pilota – który jest jednocześnie narratorem. Z treści książki możemy wnioskować, że jest on doświadczonym, dorosłym mężczyzną. Od początku podkreśla jednak, że nie przepada za dorosłymi, bo zabili w nim ciekawość świata, a także zapał do malarstwa. Pilot lubił się uczyć, ale jak twierdzi, ze wszystkich nauk przydała mu się tylko geografia – w końcu został Pilotem. Samolot Pilota doznaje awarii podczas lotu, co kończy się lądowaniem na Saharze. Pilot martwi się o siebie, bo znajduje się o 1000 mil od miejsca, w którym są ludzie. Z wyliczeń wynika, że wody pitnej wystarczy mu zaledwie na 8 dni. Gdy wykończony zasypia na piasku, nagle budzi go mały chłopiec o zmierzwionych, złocistych włosach. Jest ubrany w dystyngowany, wręcz królewski strój. Prosi Pilota, aby ten narysował mu baranka. W ten sposób Pilot poznaje Małego Księcia. Mały Książę jest wesoły i dużo się śmieje. Zadaje Pilotowi dużo pytań, sam jednak rzadko na nie odpowiada. W nieco pokrętny sposób wyznaje Pilotowi, że pochodzi z innej planety, która rozmiarami jest niewiele większa od domu. W tym momencie dowiadujemy się, że Pilot, opowiadając o spotkaniu z Małym Księciem, wspomina zdarzenia, które miały miejsce 6 lat temu – mówi, że pewnego dnia Mały Książę odszedł wraz ze swoim barankiem. Mały Książę opowiada o swojej planecie w typowy dla siebie sposób. Wspomina, że było na niej pełno nasion baobabu, które zebrane zbyt późno, rosły, pokrywając całą, niewielką planetę, co mogłoby doprowadzić do jej rozpadu. Kolejna rozmowa między Małym Księciem a Pilotem dotyczy kwiatów, a dokładniej ich kolców. W jej trakcie Mały Książę wybucha płaczem. Wyznaje, że na jego planecie jest jeden kwiat, który kocha. To róża. Wspomniana przez Małego Księcia róża uważała się za piękność. Była trudna, nieco próżna i kapryśna. Często wywoływała w chłopcu poczucie winy. Przyłapana na kłamstwie, natychmiast zaczynała kaszleć, by wzbudzić w chłopcu wyrzuty sumienia. Mały Książę nie mógł zrozumieć zachowania róży – mówiła co innego, robiła co innego. Zdesperowany, postanowił uciec ze swojej planety, czego później żałował. W dzień, w którym Mały Książę postanawia opuścić swoją planetę, dokładnie ją sprząta, włącznie z ostatnimi pędami baobabów. Przed odejściem, podlewa też różę. Żegna ją. Róża również się z nim żegna i przyznaje, że zachowała się niemądrze. Mówi, że chciałaby, by Mały Książę był szczęśliwy. Wyznaje mu też miłość. Mały Książę jest zaskoczony jej łagodnością. Róża prosi go, by odszedł jak najszybciej – nie chce, aby widział, jak płacze. Jest bardzo dumnym kwiatem. Po odejściu Mały Książę podróżuje po asteroidach. Chce się szybko czymś zająć i czegoś się nauczyć. Na pierwszej planecie spotyka Króla, który jest ogromnie dumny z faktu, że jest królem. Prosi chłopca, by podszedł do niego, bo chce zobaczyć swojego poddanego. Mały Książę bardzo się dziwi, że Król uznaje go za poddanego, chociaż wcześniej nie miał pojęcia o jego istnieniu. Sam Król uważa się za władcę absolutnego. Bez przerwy rozkazuje, ale z jego rozkazów płynie mądrość. „Od każdego trzeba wymagać tego, co może dać” – wyznaje Król. Mimo podziwu dla Króla Mały Książę nie czuje się dobrze na tej planecie. Nie chce, aby mu rozkazywano. Ponieważ jest jedynym poddanym, Król chce mianować go Ministrem, ma nadzieję, że chłopiec go nie opuści. Pomysł ten nie podoba się Małemu Księciu, który decyduje się wyruszyć w dalszą podróż. Kolejna planeta, na którą trafia Mały Książę, jest zamieszkana przez próżnego Pyszałka. Podczas spotkania z Małym Księciem Pyszałek każe chłopcu klasnąć w dłonie — wtedy Pyszałek kłania się i uchyla kapelusza. Zabawa trwa 5 minut. Po tym czasie chłopiec jest już znudzony monotonnym zachowaniem pyszałka. Każde zadane pytanie pyszałek puszcza mimo uszu – reaguje jedynie na pochwały. Mały Książę szybko orientuje się, że Pyszałek koncentruje się tylko na sobie. Postanawia ruszyć w dalszą podróż. Trzecia planeta zamieszkiwana jest przez Pijaka. Mały Książę spędza tu bardzo mało czasu. Pijak nie robi nic innego, poza piciem. Na pytanie, dlaczego pije, odpowiada chłopcu, że pije, żeby zapomnieć o wstydzie. Mały Książę szybko ucieka z planety pijaka. Czwarta planeta należy do biznesmena, który nawet nie zauważa przybycia Małego Księcia, tak bardzo zajęty jest liczeniem. Biznesmen podkreśla, jak poważnym jest człowiekiem. Mały Książę widzi w nim podobieństwo do spotkanego wcześniej Pijaka. Biznesmen skupia się na zawłaszczaniu rzeczy i ich liczeniu. Mały Książę nic nie rozumie z jego zachowania. Postanawia szybko udać się na kolejną planetę. Piąta planeta należy do Latarnika, który musi zapalać i gasić światło co minutę – jego planeta coraz szybciej się porusza. Latarnik jest człowiekiem zasad i twardo się ich trzyma. Męczy go jego tryb życia, ale nie chce go zmieniać, bo jak twierdzi, takie są zasady. Mały Książę, uznaje, że Latarnik jest jedynym człowiekiem, z którym mógłby się zaprzyjaźnić. W porównaniu do reszty spotkanych ludzi, nie myśli on tylko o sobie. Planeta jest jednak zbyt mała dla dwóch osób, dlatego chłopiec postanawia kontynuować swoją podróż. Kolejną planetę, na którą udał się Mały Książę, zamieszkuje Geografa, który zajmuje się opisywaniem zjawisk geograficznych. Geograf prosi chłopca, by opisał mu swoją planetę. Mały Książę, zgodnie z życzeniem, zaczyna ją opisywać. Gdy wspomina o Róży, Geograf mówi, że to gatunek zagrożony. Wtedy Mały Książę czuje żal, że zostawił Różę samą. Pyta, gdzie mógłby się udać – wtedy Geograf poleca mu, by odwiedził planetę o nazwie Ziemia. Mały Książę ląduje na Ziemi. Zachwyca się jej pięknem i różnorodnością. Pierwszym przystankiem jest Afryka. Wtedy też spotyka Węża. Wąż owija się Małemu Księciu wokół nogi, by pokazać, jaki jest silny i jak wiele potrafi. Po tym wydarzeniu chłopiec udaje się w dalszą wędrówkę w poszukiwaniu ludzi – czuje się bardzo samotny. Po drodze spotyka kwiat, odwiedza też ogród różany. Jest zdziwiony, że jest w nim tyle róż. Jego Róża mówiła mu przecież, że jest jedyna i wyjątkowa. Chłopiec czuje złość. W dalszej części wędrówki Mały Książę spotyka Lisa. Lis chce zaprzyjaźnić się z Małym Księciem, jednak wyjaśnia mu, że potrzebują na to czasu, bo nie są ze sobą oswojeni. Lis wyjaśnia, co tak naprawdę oznacza oswojenie – wtedy też Mały Książę zaczyna rozumieć, że został oswojony przez Różę i że tak naprawdę on też ją kocha. Chłopiec wraca do ogrodu różanego, aby powiedzieć różom, że są piękne, ale w przeciwieństwie do Róży i Lisa, nic dla niego nie znaczą. Przed dalszą wędrówką żegna się z Lisem, a ten przekazuje mu swoją życiową mądrość – „to, co najważniejsze, jest niewidoczne dla oczu”. Po drodze Mały Książę spotyka jeszcze dróżnika i sprzedawcę. Pierwszy z nich sortuje podróżnych, drugi sprzedaje oszczędność czasu. Spotkanie z nimi jest bardzo krótkie i niewiele wnosi do życia chłopca. Wtedy też spotyka Pilota, z którym spędza 8 dni, opowiadając mu swoją historię. Chłopiec jest już bardzo zmęczony i zasypia. Pilot bierze śpiącego chłopca na ręce i udaje się w wędrówkę w poszukiwaniu studni. Kiedy chłopiec się budzi, jest bardzo spragniony. Chętnie wypija wodę, którą znalazł Pilot. Następnego dnia Pilot postanawia naprawić swój samolot. Kiedy wraca do Małego Księcia, aby powiadomić go o naprawie, widzi kątem oka, że do chłopca zbliża się wąż, który jest w stanie śmiertelnie go ukąsić. Wąż przestrasza się i ucieka między kamieniami. Wtedy chłopiec uznaje, że już czas wrócić na swoją planetę, do Róży, którą szczerze kocha. Pilot wie, że będzie bardzo tęsknić za chłopcem. Mały Książę mówi mu, że pozostaną im piękne wspomnienia. Ostrzega pilota, że wracając, może wyglądać jakby umierał. Mały Książę bezszelestnie upada na piasek. Zobacz też: Mały Książę – test wiedzy ze znajomości lektury Mały Książę – charakterystyka bohaterów Mały Książę – cytaty o życiu, miłości i przyjaźni
Skąpiec – streszczenie, plan wydarzeń i charakterystyka bohaterów
Jednym z najsłynniejszych utworów Jana Baptysta Poquelina (Moliera) jest „Skąpiec”. Streszczenie utworu pomoże ci uporządkować sobie kolejność wydarzeń oraz wiadomości o tym, kto jest kim w tej ponadczasowej komedii.
Skąpiec to komedia klasyczna z XVII wieku. Od setek lat potrafi bawić do łez, ale i skłaniać do refleksji. Jej tytułowy bohater to dusigrosz, którego skąpstwo doprowadza do rodzinnych dramatów. Stary Harpagon dla pieniędzy gotów jest nawet ożenić się z ukochaną własnego syna... Spis treści: Skąpiec – plan wydarzeń Skąpiec – streszczenie krótkie Skąpiec – streszczenie szczegółowe Skąpiec – problematyka i geneza Skąpiec – bohaterowie Skąpiec - plan wydarzeń Rozmowa Elizy i Walerego o ich skrywanej miłości. Wyznanie Kleanta o miłości do Marianny. Zakopanie dziesięciu tysięcy franków w ogrodzie Harpagona. Zamiar poślubienia Marianny przez Harpagona. Poinformowanie dzieci o swoich planach matrymonialnych. Rozpacz Kleanta. Próba pożyczki pieniędzy przez Kleanta u lichwiarza, którym okazuje się jego ojciec. Wizyta swatki Frozyny u Harpagona. Przygotowanie przyjęcia na cześć Marianny. Trudna rozmowa Kleanta z ojcem. Kłótnie o Mariannę. Kradzież skarbu Harpagona. Wezwanie komisarza i przesłuchania. Oskarżenie Walerego przed Jakuba. Wymiana między synem, a ojcem – skarb za Mariannę. Zapowiedź podwójnego ślubu. Skąpiec – streszczenie krótkie Eliza i Walery to para zakochanych. Rozmawiają o możliwościach uwolnienia się spod władzy Harpagona. Mężczyzna chce zdobyć zaufanie ojca i poślubić ukochaną. Natomiast Kleant (brat Elizy) mówi siostrze o swojej miłości do Marianny. Harpagon wyrzuca swojego służącego Strzałkę w obawie, że jest on złodziejem. Oświadcza córce, że planuje wydać ją za mąż za bogatego, starszego wdowca Anzelma, a sam chce ożenić się z Marianną. Dochodzi do kłótni, którą łagodzi Walery licząc na to, że zyska w oczach ojca. Do domu Harpagona przyjeżdża swatka Frozyna, która nie dostała pieniędzy za swoje usługi. Skąpiec przyjmuje w domu Mariannę i raczy ją skromnym posiłkiem. Kleant wręcza ukochanej pierścień ojca. Zakochani są zrozpaczeni swoją sytuacją i zwierzają się Frozynie. Pojawia się Strzałka, który mówi Kleantowi, że ukradł starcowi szkatułkę. Skąpiec szaleje i rozpacza. Rozpoczyna się śledztwo w sprawie pieniędzy. Wychodzi na jaw, że Walery i Marianna są rodzeństwem i ponadto są dziećmi Anzelma. Kleant szantażuje ojca i wymusza na nim swój ślub z Marianną. Anzelm płaci za dwa wesela. Skąpiec – streszczenie szczegółowe Akt I Walery i Eliza rozmawiają o uczuciu, którym się darzą. Eliza boi się, lecz ukochany zapewnia ją o swojej miłości. Walery uratował jej kiedyś życie (gdy dziewczyna wpadła do wody). Zakochani muszą ukrywać swą miłość ze względu na ojca Elizy, Harpagona. Jest on niezwykle skąpy oraz surowy wobec swoich dzieci, Elizy i Kleanta. Walery nie zna swoich rodziców, chce ich odszukać, by dali błogosławieństwo jemu i ukochanej. Eliza nie chce rozstawać się na tak długo z chłopakiem i prosi go, by dogadał się z jej ojcem i bratem. Sytuację podobną do Walerego ma Kleant. Wyznaje siostrze, że jest zakochany w Mariannie, która mieszka niedaleko wraz ze schorowaną matką. Dziewczyna jest ładna, uczciwa, ale niezbyt bogata, więc Kleant nie może liczyć na przychylność swego ojca. Sam próbuje być samodzielny i zdobyć pieniądze na swoje utrzymanie oraz na pomoc dziewczynie, wiedząc, że od skąpego ojca nie dostanie nic. Harpagon myśli tylko o swoim majątku. Jest podejrzliwy zarówno w stosunku do dzieci, jak i służby. Obawia się, że służący jego syna (Strzałka) podgląda, gdzie schował szkatułkę z pieniędzmi. Wyrzuca synowi, że wydaje pieniądze na stroje i nie liczy się z niczym. Kleant odpowiada, że ma swoje pieniądze i robi z nimi, co chce. Okazuje się, że Harpagon również zwrócił uwagę na Mariannę. Wpada na pomysł, by się z nią ożenić. Liczy, że kobieta nie będzie miała wygórowanych wymagań. Oznajmia to dzieciom. Kleant jest wściekły. Harpagon ma również plany wobec swoich dzieci. Oznajmia Elizie, że wyda ją za Anzelma – starszego, pięćdziesięcioletniego i bogatego człowieka. Natomiast dla syna upatrzył bogatą wdowę. Eliza nie zgadza się na małżeństwo, lecz ojciec oświadcza, że wyda ją za mąż jeszcze tego samego wieczora. Okazuje się, że Anzelm zgodził się pojąć Elizę, nie chcąc posagu, dlatego ojcu tak bardzo zależy na tym małżeństwie. Akt II Kleantowi potrzebne są pieniądze. Wysyła służącego Strzałkę, by dowiedział się, kto i na jakich warunkach może mu je pożyczyć. Kiedy dochodzi do spotkania z pożyczkodawcą, okazuje się, że jest nim jego ojciec. Kleant jest zdenerwowany, że Harpagon bez skrupułów pożycza komuś pieniądze, natomiast skąpiec wyrzuca synowi, że pożycza pieniądze od ludzi. Do Harpagona przychodzi swatka Frozyna i licząc na dobrą zapłatę prawi mu komplementy, które ten bezkrytycznie przyjmuje. Oznajmia również, że matka Marianny zgodziła się na ślub jego i córki. Akt III Skąpiec wydaje polecenia służbie, by przygotowali przyjęcie. Pani Claude (sprzątaczka) ma ścierać meble tak, by ich nie zniszczyć. Kucharz Jakub ma ugotować tanią oraz sycącą kolację, by goście zjedli mało, a wino ma być nalewane tylko wtedy, gdy ktoś będzie spragniony. Gdy Frozyna z Marianną przychodzą do domu Harpagona, dziewczyna jest przerażona. Nie chce brać ślubu z mężczyzną, gdyż jest zakochana w jego synu. Wiele wskazuje jednak na to, że nie ma wyjścia... Frozyna pociesza ją, że przyszły mąż jest już starszym człowiekiem i na pewno szybko umrze. Po tej rozmowie wkracza Harpagon. Przedstawia swoje dzieci Mariannie, a ta rozpoznaje w młodzieńcu Kleanta. Młodzi upewniają się w przekonaniu, że chcą być razem. Podczas posiłku syn mści się na ojcu, zmuszając go do obdarowania Mariannę drogim pierścieniem. Po kolacji Harpagon jest wściekły na syna i wierzy, że uda mu się uratować część pieniędzy. Mówi Waleremu, by zapakował resztki jedzenia i odesłał je do sklepu. Akt IV Frozyna chce pomóc Mariannie i Kleantowi w oszukaniu Harpagona. Kobieta zamierza przedstawić starcowi jedną ze swoich przyjaciółek, by zakochał się w tej kobiecie i by pojął ją za żonę. Ma nadzieję, że zainteresuje się osobą zamożniejszą od Marianny. Tymczasem Harpagon zaczyna się wszystkiego domyślać. Oświadcza, że nie chce już brać ślubu z dziewczyną i proponuje, by Kleant to zrobił, w zastępstwie za niego. Kiedy chłopak wyznaje, że kocha Mariannę, ojciec ujawnia swój podstęp i wyjaśnia mu, że nie zamierzał rezygnować z tego ślubu. Jednak Kleant też nie zamierza się poddać. Dochodzi do tego, że Harpagon wydziedzicza syna. Strzałka kradnie z ogrodu szkatułkę Harpagona. Starzec wpada w szał, gdy orientuje się, że jego skarb zniknął. Podejrzewa wszystkich zebranych gości (przez chwilę podejrzewa nawet siebie samego!) Utrata pieniędzy jest dla niego gorsza niż śmierć. Chce popełnić samobójstwo. Grozi, że wezwie policję, straż i kogo tylko będzie mógł. Akt V Harpagon wzywa komisarza, gdyż najchętniej chiałby widzieć w areszczcie całe miasto. Podejrzenia padają na Walerego. Starzec traci do niego zaufanie i oskarża go. Chłopak wyjawia swe prawdziwe zamiary. Przybył do jego domu, by jak najczęściej widywać ukochaną Elizę. Nazywa ją „skarbem najcenniejszym”, co komplikuje sprawę, gdyż Harpagon myśli, że chodzi o jego szkatułkę. Nieporozumienie zostaje jednak wyjaśnione, lecz Walery zostaje nazwany przez niedoszłego teścia uwodzicielem. Grozi mężczyźnie szubienicą. Kleant wybiegając z domu, spotyka służącego Strzałkę. Skąpiec prosi o pomoc pana Anzelma, by Walery został ukarany. Mężczyzna zgadza się pomóc w poszukiwaniu szkatułki, lecz oznajmia, że nie zamierza zmuszać Elizy do ślubu. Mówi także, że, Marianna jest siostrą Walerego, a Anzelm jest ich ojcem. Kleant proponuje ojcu, że odda mu szkatułkę, pod warunkiem, że zgodzi się na ślub jego i Marianny. Anzelm oferuje, że poniesie wszystkie koszty obu ślubów. Harpagon na wszystko się zgadza, by odzyskać swoją szkatułkę. Tak dochodzi do zawarcia dwóch małżeństw. Skąpiec – problematyka i geneza Skąpiec jest komedią charakterów, która od wieków budzi całą gamę uczuć. Od prawdziwej grozy, po litość dla zdziecinniałego starca ogarniętego manią skąpstwa. Mamy tu również również dramat rodzinny i najbliższych krewnych, których łączą niełatwem relacje. Molier w swoim dziele ośmieszył ludzkie zachowania, ukazując je w krzywym zwierciadle. Głównym motywem utworu jest rola pieniędzy. To właśnie pieniądze władają sercem i umysłem głównego bohatera. Jego skąpstwo ukazane jest jako choroba, która nie pozwala mu funkcjonować m.in. w roli ojca. Ciekawostką jest, że 9 września 1668 roku, podczas premiery scenicznej Skąpca, sam Molier wcielił się w rolę Harpagona. Mimo to sztuka nie od razu spodobała się widowni. Dopiero krytycy docenili wartość jego sztuki i zwrócili uwagę publiczności na unikalność dzieła. Od tamtej pory, mimo że minęły całe wieki, niemal każdy wie kim jest Harpagon... Skąpiec – bohaterowie Harpagon (Skąpiec) – główny oraz tytułowy bohater komedii Moliera. Posiadanie pieniędzy to jego obsesja. Pozbawiony uczuć, nie zauważa nikogo ani tego, co się wokół niego dzieje. Jest zamożny, lecz stara się oszczędzać w każdy możliwy sposób. Ludzie się z niego śmieją. To wdowiec z dwójką dorosłych dzieci, ma syna Kleanta oraz córkę Elizę. Jego relacje z dziećmi są złe. Kleant – syn Harpagona. Zakochany w Mariannie. Buntownik, który sprzeciwia się ojcu. Nie ma pieniędzy na ubrania, dlatego zaciąga długi. Nienawidzi ojca i życzy mu śmierci, gdyż wtedy mógłby spłacić wszystkie swoje długi. Dzięki zdobyciu szkatułki Harpagona szantażuje ojca. Jego losy kończą się szczęśliwie, gdyż bierze ślub z ukochaną. Eliza – córka Harpagona. Tak samo jak brat odczuwa nienawiść do ojca. Zła, gdy Harpagon chce ją wydać za Anzelma. Zakochana w Walerym, z którym marzy jej się ślub. Wie jednak, że skąpiec nie zgodzi się na ich małżeństwo. Wszystko jednak kończy się dla niej szczęśliwie – może poślubić ukochanego i uwolnić się od ojca. Marianna – żyje sama z chorą matką. Zakochana w Kleancie. Jest dobrą, posłuszną, naiwną dziewczyną. Nie potrafi się zbuntować. Musi poślubić Harpagona, lecz wcale jej się to nie podoba. Koniec końców poślubia ukochanego Kleanta. Walery – zakochany w Elizie. Próbuje wkraść się w łaski ojca dziewczyny i przyznaje mu we wszystkim rację oraz konieczność oszczędzania. Wchodzi w konflikt z kucharzem Jakubem, który później oskarża go o kradzież szkatułki. Wyznaje swe uczucia do Elizy. Dowiaduje się, że jego ojcem jest Anzelm, który błogosławi jego ślub z ukochaną. Anzelm – wdowiec, który ma poślubić Elizę. Ceni rodzinę bardziej niż pieniądze. Zgadza się na ślub Walerego z Elizą i pokrywa wszystkie koszty. Frozyna – swatka. Dzięki niej Marianna i Harpagon zaręczają się. Zmusza dziewczynę do tego. Liczy, na sporą zapłatę od starca, lecz gdy dowiaduje się, że to się nie uda, mści się na nim i staje po stronie zakochanych Marianny i Kleanta. Strzałka – lokaj Kleanta. Wierny swojemu panu, lecz lekceważy Harpagona. Dzięki znalezieniu przez niego szkatułki pieniędzy skąpca pomaga tym Kleantowi na negocjacje z ojcem. Poza tym występują również służący Harpagona: Simon – faktor, Jakub – kucharz i woźnica, Pani Claude – gospodyni, Ździebełko – służący, Szczygiełek – służący, Komisarz i pomocnik. Zobacz także: Wesele – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Ludzie bezdomni – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Jądro ciemności – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów, problematyka
Pan Tadeusz – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
Czy wiesz, że są uczniowie, którzy, zanim sięgną po „Pana Tadeusza”, najpierw czytają streszczenie tego dzieła? Poznawszy bohaterów i kolejność zdarzeń – łatwiej zrozumieć sens epopei narodowej, a także zachwycić się mistrzowskim językiem Adama Mickiewicza.
Adam Mickiewicz tworzył swój wielki poemat epicki w latach 1832-1834. Przez wielu, „Pan Tadeusz” wciąż jest odczytywany jako niezwykła opowieść, a nawet… baśń pełna działających na wyobraźnię wersów. Tu codzienne sprawy (polowania, grzybobrania, śniadania, obiady, kolacje, flirty, rozmowy, spory i rywalizacja) przeplatają się ze sprawami szczególnej rangi (walka o niepodległość kraju, miłość). Przeczytaj krótkie streszczenie, by zapoznać się z najważniejszymi wątkami „Pana Tadeusza” oraz streszczenie szczegółowe, jeśli chcesz dokładnie poznać okoliczności następujących po sobie wydarzeń. Spis treści: „Pan Tadeusz” – plan wydarzeń „Pan Tadeusz” – streszczenie krótkie „Pan Tadeusz” – streszczenie szczegółowe Geneza utworu „Pan Tadeusz” „Pan Tadeusz” – opis bohaterów Pan Tadeusz – plan wydarzeń Przyjazd Tadeusza do Soplicowa. Spotkanie Tadeusza z Zosią Flirt Tadeusza z Telimeną. Historia zamku Horeszków. Polowanie na zająca. Wycieczka na grzybobranie. Polowanie na niedźwiedzia. Uczta po udanym polowaniu i koncert Wojskiego na rogu. Kłótnia pomiędzy Tadeuszem i Telimeną (zakończona zgodą) Kłótnia Hrabiego z Sędzią. Zajazd – atak szlachty z Dobrzyna na Soplicowo. Aresztowanie szlachty z Dobrzyna przez Rosjan. Bitwa Sopliców z Horeszkami. Rosyjskie oddziały w Soplicowie. Bitwa całej miejscowej szlachty z Rosjanami. Spowiedź i śmierć Jacka Soplicy Zaręczyny Tadeusza i Zosi. Polonez. Pan Tadeusz – streszczenie krótkie Młody panicz, Tadeusz przyjeżdża po latach do rodzinnego domu, do Soplicowa. W dworku stryja (Sędziego Soplicy) zastaje liczne grono osób, które zjechały się, by uczestniczyć w procesie o zamek. Spór o zamek toczą Sędzia Soplica i Hrabia. Tadeusz już od pierwszego dnia jest oczarowany tajemniczą dziewczyną. Długo sądzi, że zjawiskowa postać to... Telimena, urodziwa i doświadczona dama, która kokietuje go przy każdej sposobności. Dopiero z czasem Tadeusz odkrywa, że obiektem jego uczuć jest Zosia. To córka zmarłej Ewy Horeszko, która z Telimeną ma wspólnego tylko tyle, że jest jej podopieczną. Koniec końców Zosia i Tadeusz zaręczają się. Jacek Soplica (ojciec Tadeusza, brat Sędziego Soplicy) kochał kiedyś Ewę Horeszko. Ojciec Ewy nie zgodził się na ślub (Jacek uchodził za zabijakę i hulakę). Niedługo potem, podczas ataku Moskali (Rosjan) na zamek Horeszków, Jacek Soplica śmiertelnie ranił niedoszłego teścia. Został uznany za zdrajcę, bo podejrzewano, że to on nasłał Moskali na zamek Stolnika i jest po stronie wroga. Od tamtej pory, dawny sługa Horeszków, klucznik Gerwazy Rębajło nienawidzi Jacka i wszystkich Sopliców. Z tego powodu Gerwazy buntuje szlachtę z zaścianka Dobrzyńskich przeciw Soplicom. Dochodzi do zajazdu (najazdu) na dwór. Najeźdźcy napędzają wszystkim strachu, ale nie robią nikomu nic złego, bo... wolą urządzić ucztę z tego, co znaleźli w kuchni Sopliców. Rano budzą się związani. Okazuje się, że obezwładnili ich rosyjscy żołnierze, wezwani przez Żyda Jankiela (właściciela karczmy) lub Asesora, by ratować Soplicowo. Bezpośrednim następstwem pojawienia się Moskali w Soplicowie jest walka całej miejscowej szlachty ze wspólnym wrogiem – Rosjanami. Są zabici i ranni (raniony zostaje m.in. ks. Robak). Starcie kończy się klęską żołnierzy rosyjskich. W obawie przed konsekwencjami, część szlachty postanawia wyjechać z Litwy. Do Księstwa Warszawskiego emigruje m.in. Tadeusz i Hrabia, pozostawiając swoje ukochane (Tadeusz – Zosię, Hrabia – Telimenę). Wszyscy szczęśliwie wracają wiosną 1812 roku. Pan Tadeusz – streszczenie szczegółowe Księga I. Gospodarstwo Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie; Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie. Tymi wersami rozpoczyna się najsłynniejszy utwór Adama Mickiewicz. Fragment otwierający „Pana Tadeusza” to Inwokacja, który liczy łącznie 22 wersy i jest opisem piękna litewskiej ziemi. Dopiero w 23 wersie poeta roztacza przed nami opis dworku w Soplicowie: Śród takich pól przed laty, nad brzegiem ruczaju, Na pagórku niewielkim, we brzozowym gaju, Stał dwór szlachecki, z drzewa, lecz podmurowany; Świeciły się z daleka pobielane ściany Tym bielsze, że odbite od ciemnej zieleni Topoli, co go bronią od wiatrów jesieni. To tu, po długiej nieobecności wraca panicz Tadeusz Soplica. Mężczyzna ma lat blisko dwadzieście. Wraz z nim wchodzimy do środka domu. Na ścianach wiszą portety Kościuszki (to po nim młodzieniec otrzymał swe imię), Rejtana, Jasińskiego i Korsaka, a zegar wygrywa melodię Mazurka Dąbrowskiego. Tadeusz udaje się do swojego pokoju, lecz okazuje się, że ktoś w nim mieszka (wiele wskazuje na to, że kobieta). Przez okno widzi młodą dziewczynę w ogrodzie. Po chwili panna zjawia się w pokoju, lecz szybko ucieka, speszona obecnością Tadeusza. Następnie mężczyzna spotyka się z Wojskim (dalekim krewnym). Poznajemy powody sporu między Hrabią a Sędzią Soplicą. Zatarg dotyczy starego zamku Horeszków. Wojski decyduje, by zaplanowana na wieczór uczta odbyła się w sieni (w holu) zamku Horeszku. Najważniejszym gościem jest Podkomorzy (urzędnik, który dawniej rozstrzygał spory dotyczące ziemi). Wojski skarży się na wychowanie współczesnej młodzieży. Podkomorzy jest zdania, że kiedyś – w czasach gdy panowała moda na francuzczyznę – było jeszcze gorzej. Do sali wchodzi Telimena. Zauważa puste miejsce obok Tadeusza i je zajmuje. Zaczyna flirtować z młodzieńcem. Opowiada o sztuce, co nieco peszy Tadeusza, który nie przykładał nigdy wielkiej wagi do nauki. Młody Soplica zastanawia się, czy to możliwe, by ciotka Telimena była dziewczyną spotkaną wcześniej... W tym czasie Rejent i Asesor wszczynają spór o zalety psów o imionach Kusy i Sokół. Uczta dobiega końca, goście się rozchodzą. Młodzież idzie spać do stodoły (na sianie). Księga II. Zamek Od rana trwa polowanie na zająca, które ma rozstrzygnąć spór o Kusego i Sokoła. Pod zamkiem pojawia się Hrabia. Jest zachwycony widokiem wież zamkowych w otoczeniu porannych mgieł. Planował oddać zamek Soplicom, ale ten widok i słowa Gerwazego, który namawia do walki o siedzibę Horeszków, sprawiają, że zmienia zdanie. Gerwazy opowiada też Hrabiemu historię miłości Ewy Horeszko (córki Stolnika) i Jacka Soplicy. Jacek nie został dobrze przyjęty jako narzeczony Ewy Horeszko (podano mu czarną polewkę, bo uchodził za awanturnika i zabijakę). On też podczas walki z Moskalami śmiertelnie postrzelił Horeszkę. Dlatego Gerwazy nienawidzi go i planuje zemstę na całej rodzinie Sopliców. Podczas polowania nie udaje się rozstrzygnąć sporu o Kusego i Sokoła, ponieważ zając nie dał się złapać żadnemu z nich. Hrabia, wracając z dworu, widzi w ogrodzie dziewczynę. Nie może oderwać od niej wzroku do momentu, w którym pojawia się ksiądz Robak. Bernardyn grozi mu palcem. Tymczasem trwają przygotowania do śniadania. Na stołach pojawia się kawa, zabielane śmietaną piwo i rozmaite, wędzone w dymie jałowcowym wędliny. Podczas posiłku Telimena wciąż kokietuje Tadeusza. Opowiada mu o swych podróżach do Petersburga. W tym czasie Wojski poluje na muchy (opowiada przy tym o gatunku, którym jest wyjątkowo trudna do poskromienia mucha szlachecka). Wojski krytykuje też toczącą się wciąż kłótnię Asesora i Rejenta. Następuje obszerny opis znaczenia polowań w życiu szlachty. Znudzona Telimena proponuje spacer połączony z grzybobraniem. Tadeusz rusza za nią. Sędzia ogłasza konkurs: kto znajdzie najpiękniejszego rydza, ten będzie mógł siąść przy stole obok osoby, która najbardziej mu się podoba. Księga III. Umizgi Hrabia, wracając, znów widzi piękną dziewczynę. Tym razem piękność objawia się w ogrodzie, otoczona roślinami, motylami, ptactwem domowym i dziećmi wiejskimi. Hrabia próbuje nawiązać rozmowę, lecz dziewczyna oddala się. Wraz z nią znika cały czar ogrodu. Tymczasem Telimena szuka leśnego zacisza. Znalazłszy je, kładzie się z książką i czeka. Tadeusz już jest blisko, lecz niespodziewanie, drogę przecina mu Sędzia Soplica. Opowiada Telimenie, że zgodnie z wolą Jacka Soplicy, Tadeusz ma pojąć za żonę Zosię i zostać w Soplicowie. Kobieta krytykuje pomysł pozostawienia młodzieńca na wsi. Początkowo też jest przeciwna, by jej podopieczną, Zosię i Tadeusza zmuszać do małżeństwa, nie wiedząc nawet, czy mają się ku sobie. Według Telimeny: Serce nie sługa, nie wie co to pany, Nie daje się przemocą zakuwać w kajdany. W międzyczasie Hrabia obserwuje Telimenę przez lornetkę i rysuje jej portret. Gdy Sędzia odchodzi, wykorzystuje sytuację i pokazuje jej swój rysunek. Telimena chwali, lecz uważa, że ojczyzną prawdziwej wielkiej sztuki są Włochy. Włoski pejzaż jest jej zdaniem niezrównany. Przysłuchujący się rozmowie Tadeusz, nie zgadza się z tym. Dla niego nie ma piękniejszego krajobrazu niż litewski. Dzwon ogłasza koniec grzybobrania. Podczas obiadu pojawia się gajowy i obwieszcza, że niedźwiedź opuścił swój matecznik i błąka się po puszczy. Wszyscy szykują się do polowania na groźnego zwierza. Księga IV. Dyplomatyka i łowy Trwają przygotowania do polowania. Zbyt długo śpiącego Tadeusza budzi Zosia. Mężczyzna szybko się ubiera, by dogonić myśliwych. Przed polowaniem w starej karczmie Żyda Jankiela (przed którą umówili się uczestnicy polowania) ksiądz Robak nakłania słuchaczy do opowiedzenia się za Napoleonem. Częstuje wszystkich swą tabaką (częstochowską), z tabakiery, do której sięgał sam Henryk Dąbrowski. Nadszedł czas polowania. W pewnym momencie zwierz pojawia się i rusza prosto w kierunku Hrabiego i Tadeusza. Mężczyźni chcą zabić niedźwiedzia, lecz w końcu rzucają się do ucieczki. Zwierzę zostaje postrzelone w ostatniej chwili. Wojski, obwieszczając koniec polowania, gra na rogu hejnał myśliwski. Nad martwym zwierzęciem wybucha kłótnia między Asesorem a Rejentem. Nie mogą dojść do porozumienia, który z nich zabił niedźwiedzia. Gerwazy rozstrzyga spór, przecinając niedźwiedzi łeb na pół. Klucznik wyjmując kulę, obwieszcza, że bestia padła od kuli pochodzącej ze strzelby Horeszków. Strzelby, którą wyrwał Gerwazemu ksiądz Robak, by wycelować w niedźwiedzia. Klucznik mówi, że do tej pory znał tylko jednego tak wspaniałego strzelca – Jacka Soplicę. Wkrótce płonie ognisko i rozpoczyna się biesiada (daniem głównym jest bigos). Wojski opowiada historię o Domeyce i Doweyce (tych dwóch kłóciło się z powodu pomyłek, które zachodziły z powodu podobieństwa nazwisk). Wracając z lasu, uczestnicy polowania są świadkami jak Asesor i Rejent wypuszczają psy w pogoni za zającem. Znów – ani Kusemu, ani Sokołowi – nie udaje się dopaść szaraka. Księga V. Kłótnia Telimena uznaje, że najwyższy czas wprowadzić Zosię do towarzystwa. Podczas uczty na zamku Horeszków, Tadeusz rozpoznaje w Zosi dziewczynę, którą spotkał po przyjeździe. Już wie, jak bardzo się mylił, sądząc, iż jest nią Telimena... Markotnieje, między nim a Telimeną dochodzi do sprzeczki. Godzą się w leśnej Świątyni dumania, gdzie młody Soplica ratuje Telimenę przed mrówkami. Uczta przebiega w nienajlepszej atmosferze. Biesiadnicy są rozdrażnieni i kłótliwi. Między Tadeuszem a Hrabią trwa już wówczas rywalizacja o względy Zosi. W pewnym momencie Gerwazy zaczyna nakręcać stary zegar. Jego zachowanie oburza Podkomorzego. Dochodzi do wielkiej kłótni. Klucznik Gerwazy i Hrabia są jeszcze bardziej wściekli na Sopliców. Planują siłą doprowadzić do odzyskania zamku. Księga VI. Zaścianek Następnego ranka Sędzia wręcza pozew Protazemu. Woźny ma zadanie doręczyć go na zamek, na ręce Hrabiego. Ksiądz Robak mówi Sędziemu, że Telimena, która uwodzi Tadeusza nie jest zbyt dobrym przykładem dla Zosi. Przypomina, że zgodnie z wolą Jacka Soplicy, Tadeusz i Zosia mają zostać małżeństwem. Ich ślub ma zażegnać spory między Horeszkami i Soplicami. Bernardyn namawia też Sędziego do zgody z Hrabią. Uważa, że spór wśród szlachciców może odbić się źle na powstaniu narodowym. Mężczyzna obiecuje pogodzić się z Hrabią pod warunkiem, że to Hrabia pierwszy musi go deprekować (przeprosić) Tymczasem Protazy zastaje zamek zupełnie pusty. Okazuje się, że Hrabia wyjechał do Dobrzyna. W tym miejscu następuje opis zaścianka Dobrzyńskich. Największym szacunkiem cieszy się tu 72-letni Maciek Dobrzyński („Maciek nad Maćkami”). Księga VII. Rada W zaścianku Dobrzyńskich Bartek Prusak głośno chwali Napoleona i Francję. W Bonapartem widzi człowieka, który pozwoli wydobyć ojczyznę spod jarzma Moskali. Bartek opowiada też o walce z Niemcami w Wielkopolsce – żołnierze francuscy stanęli wówczas po stronie Polaków. Inny z uczestników debaty, Buchman, opowiada z kolei o rewolucji. Przytacza poglądy J. J. Rousseau, według którego władza powinna pochodzić nie od Boga, a od ludu. Kiedy zebrani już rwą się do walki z zaborcą, pojawia się Gerwazy. Powtarza słowa ks. Robaka, który mówił, że zanim dojdzie do walki z wrogiem, należy oczyścić ojczyznę ze „śmieci”. Klucznik Gerwazy manipuluje słowami bernardyna, wskazując zebranym Sopliców jako przykład takich „śmieci”. Podburzony tłum gotów jest natychmiast ruszać na dwór w Soplicowie. Powstrzymuje ich Bartek Prusak i Żyd Jankiel. Jankiel właśnie po raz kolejny został ojcem, więc zaprasza wszystkich do swej karczmy, by to uczcić (uważa, że powstanie przeciw Moskalom należy zaplanować na wiosnę). Gerwazy rzuca się z szablą na Żyda i wypędza go, po czym zaczyna wspominać krzywdy, których zebrani doznali ze strony Sędziego Soplicy. W ten sposób ostatecznie przekonuje ich do zajazdu (czyli najazdu) na Soplicowo. Maciek Dobrzyński uważa, że to zły pomysł. Wypędza wszystkich ze swego domu, nazywając ich głupcami. Wtedy pojawia się Hrabia. Zgromadzeni witają go i zapewniają, że wezmą udział w zajedździe. Księga VIII. Zajazd Po kolacji soplicowscy goście wychodzą na dziedziniec. Słuchają śpiewu ptaków i rechotu żab. Oglądają też kometę, która pojawia się na niebie. Wojskiemu i Podkomorzemu kometa kojarzy się ze złą wróżbą – wcześniej tuż po podobnym zjawisku doszło do Targowicy i odsieczy wiedeńskiej. Sędzia żegna się, tłumacząc, że ma spotkanie z osobą, która chce z nim porozmawiać. Gdy wszyscy rozchodzą się, Tadeusz idzie do pokoju Sędziego. W oczekiwaniu, aż Sędzia zakończy rozmowę ze swym gościem, zagląda do komnaty przez dziurkę od klucza. Przypadkiem trafia na moment, gdy stryj i ks. Robak padają sobie w objęcia. Nie słyszy, że bernardyn właśnie wyznał Sędziemu, iż jest Jackiem Soplicą. Zgodę na ujawnienie się uzyskał od przeora swego klasztoru, w związku z tym, że w każdej chwili mógł zginąć z ręki Rosjan za udział w tajnych, niepodległościowych działaniach. Rozmówiwszy się z bratem wychodzi przez okno i udaje się do Dobrzyna, by uspokoić bojowe nastroje tamtejszej szlachty. Następnie jesteśmy świadkami rozmowy Sędziego z Tadeuszem. Młody Soplica wyznaje wujowi, że już nazajutrz musi wyjechać do Księstwa Warszawskiego. Powodem jest pojedynek, na który wyzwał Hrabiego (pojedynki były na Litwie zakazane). Tuż po pojedynku planuje dołączyć do wojsk napoleońskich. Sędzia nie godzi się, nakazuje bratankowi ślub z Zosią. Tadeusz nie wierzy, że Telimena kiedykolwiek na to pozwoli. Wychodząc od Sędziego, Tadeusz spotyka opiekunkę Zosi. Telimena czyni mu wyrzuty i jednocześnie żąda dawnego zainteresowania. Rozmowa kończy się kłótnią. Młodzieniec rusza w kierunku stawu, by popełnić samobójstwo. Chce się utopić, nie mogąc znieść świadomości, że nigdy nie będzie z Zosią i że skrzywdził Telimenę. Gdy już ma się rzucić w wodę, zostaje pochwycony i związany przez ludzi Hrabiego, którzy przybyli, by zaatakować Soplicowo. Rozpoczyna się zajazd. Kobiety są przerażone wizją rozlewu krwi. Hrabia daje słowo, że nikomu nie stanie się krzywda. I rozkazuje uwięzić Sopliców we dworze. Wtedy pojawia się Gerwazy z tłumem szlachciców żądnych walki. Frontowe drzwi są zamknięte, więc próbują dostać się do posiadłości Sopliców przez kuchnię. W kuchni panują tak apetyczne zapachy, że wszyscy nabierają ochoty na coś do jedzenia. „Armia” Gerwazego wykorzystuje swe szable do... przygotowywania kolacji. Księga kończy się snem najedzonych i upojonych alkoholem dobrzyńskicj agresorów. Księga IX. Bitwa Na drugi dzień szlachcice z Dobrzynia budzą się związani. Zostali obezwładnieni przez rosyjskich żołnierzy, których prawdopodobnie wezwał Asesor lub Jankiel. Na czele oddziału stoi major Płut i kapitan Rykow. Sędzia Soplica prosi ich, by uwolnili więźniów i zapomnieli o całym zajściu. Rykow zgadza się na to pod warunkiem, że Sędzia zapłaci tysiąc rubli za każdego pojmanego. Wtedy pojawia się ks. Robak, Maciek Dobrzyński i Bartek Prusak (a także niejaki Mickiewicz i Zan). Bernardyn chwali przywódców rosyjskich i proponuje uczczenie ich zwycięstwa nad buntownikami z Dobrzynia. Dochodzi do uczty z tańcami, zakrapianej alkoholem. Major Płut adoruje Telimenę. Gdy całuje kobietę bez jej zgody, zostaje spolicznowany przez Tadeusza. Ksiądz Robak podaje Tadeuszowi strzelbę i każe strzelać. Tak zaczyna się walka pomiędzy rosyjskimi żołnierzami a litewską szlachtą. Zwycięża szlachta. Zdziesiątkowany oddział pod wodzą Rykowa ucieka do ogrodu, gdzie czeka go bitwa z oddziałem Hrabiego. To w tym starciu, ks. Robak broni własną piersią Tadeusza. Ranny bernardyn wydaje ostatnie polecenia i oddala się. Pada pomysł pojedynku Płuta z Tadeuszem. Koniec końców pojedynkować ma się jednak Rykow i Hrabia. Wtedy major każe jednemu ze swoich ludzi zastrzelić Tadeusza. Pada strzał. Choć chybiony – staje się wyraźnym znakiem dla szlachty, że Moskalom nie wolno ufać. Wybucha kolejna, zacięta walka, podczas której ks. Robak ratuje życie Gerwazemu. Zajazd kończy poddanie się Rosjan. Księga X. Emigracja Następnego dnia nad dwór nadciąga burza. Do rannego bernardyna przybywają: Podkomorzy, Sędzia, Gerwazy i Kapitan Rykow. Omawiają warunki polubownego rozstrzygnięcia wczorajszych wypadków, tak by Rosjanie nie oskarżyli szlachty przed sądem carskim. Rykow zgadza się, jednak ma obawy, że Płuta należy przekupić. Gerwazy zapewnia, że major Płut na pewno nikomu o niczym nie powie. Nieoficjalnie Gerwazy przyznaje się, że zabił Płuta, za co dostaje rozgrzeszenie od ks. Robaka. Podkomorzy obwieszcza, że ci, którzy najbardziej przyczynili się do klęski oddziału rosyjskiego, powinni wyjechać z Litwy. Wtedy pozostali – w razie procesu – wskażą ich oraz Płuta jako winnych zamieszek w Soplicowie, zapewniając sobie bezpieczeństwo. Wśród tych, którzy mają wyjechać do Księstwa Warszawskiego, jest Tadeusz. Telimena zgodziła się, by Zosia została jego żoną, ale młodzieniec postanawia poczekać z zaręczynami aż do swego powrotu. Na te słowa ukochana obdarowuje go obrazkiem z wizerunkiem św. Genowefy (wraz z relikwią w postaci fragmentu płaszcza świętej). Wzruszony Hrabia godzi się z Tadeuszem. Następnie wyznaje Telimenie, że ją kocha. Hrabia postanawia również udać się na emigrację i – podobnie jak Tadeusz – udowodnić, że ojczyzna jest dla niego ważniejsza niż ukochana kobieta. Ranny ks. Robak chce, by sprowadzono doń plebana i Gerwazego. Wyznaje Gerwazemu, że jest Jackiem Soplicą i prosi o wybaczenie popełnionych win. Tłumaczy, dlaczego zabił Horeszkę, do którego miał ogromny żal. Zapewnia też, że to nie on sprowadził tego dnia Moskali na zamek. Gerwazy przebacza Jackowi, lecz oświadcza, że nie może podać mu ręki. Soplica kontynuuje swoją spowiedź. Opowiada jak opuścił kraj uznany za zdrajc. I jak po śmierci Ewy na Syberii, zaopiekował się jej córką, Zosią powierzając dziewczynę Telimenie i płacąc za jej wychowanie. Mówi też o tym, że walczył jako żołnierz, a potem działał jako emisariusz podczas przygotowań do powstania antyrosyjskiego. I choć Gerwazy, przez swą nienawiść do Sopliców, przyspieszył starcie z wojskami zaborcy i wszystko poszło nie tak, jak powinno – nie ma do klucznika żalu. Do pokoju wchodzi posłaniec z wiadomością o Napoleonie, który właśnie ruszył na Rosję. Wkrótce potem Robak–Soplica umiera. Księga XI. Rok 1812 Wiosną w 1812 r. Napoleon wkracza z wojskami na Litwę. Do Soplicowa przyjeżdżają: Dąbrowski, Kniaziewicz, Małachowski, Giedroyć i Grabowski. Na cześć wodzów Wojski przygotowuje wspaniały polski obiad. W dodatku połączony z potrójnymi zaręczynami. Po mszy w święto Matki Boskiej Kwietniowej Podkomorzy wygłasza mowę. Dotyczy ona Napoleona i tego, że właśnie ratuje on ojczyznę przed carskim zaborcą. Podkomorzy mówi też o Jacku Soplicy, któremu pośmiertnie przyznano order kawalera Legii Honorowej. Po złożeniu orderu na grobie Jacka Soplicy zebrani udają się na ucztę do dworu. Po drodze Wojski dostrzega zająca. Kusy i Sokół biegną za nim i obaj, jednocześnie chwytają ofiarę. Spór Asesora i Rejenta zostaje zażegnany. Goście gromadzą się w sali zamku. Pojawia się Sędzia, a za nim pierwsza para narzeczonych – Tadeusz i Zosia. Za nimi wkracza druga para narzeczonych – Asesor i Tekla Hreczeszanka. Goście czekają jeszcze na trzecią parę. Księga XII. Kochajmy się! Rozpoczyna się uczta. Wojski wspomina czasy Rzeczypospolitej Szlacheckiej. Lokaje wnoszą kolejne, typowo polskie potrawy: barszcz królewski, rosół (do którego zgodnie ze zwyczajem wrzucono kilka pereł i monetę), wędliny, dorsze, łososie, szczupaki, flądry, karpie i rozmaite desery. Wśród gości jest Gerwazy wraz ze swą szablą („scyzorykiem”), którą władać potrafi jedynie generał Kniaziewicz. Klucznik podarowuje mu ją. Maciek Dobrzyński krytykuje żołnierzy Napoleona, którzy są napastliwi wobec kobiet. Wreszcie wkracza Rejent (ubrany we francuski frak) i Telimena. Maciek, widząc swojego przyjaciela w takim stroju, wychodzi z sali. Hrabia jest oburzony na Telimenę... Tadeusz pyta Zosię, czy chce mieszkać z nim na wsi i czy zgadza się na uwłaszczenie chłopów. Dziewczyna całym sercem na to przystaje. Geneza utworu „Pan Tadeusz” Plan napisania utworu powstał tuż po powstaniu listopadowym, gdy Mickiewicz przebywał w Wielkopolsce. „Pana Tadeusza” pisał w Paryżu, gdzie z niepokojem obserwował spory wśród emigrantów, którzy opuścili kraj po 1830 roku. Tworząc dzieło, poeta chciał zapomnieć o kłótniach i bezustannych wzajemnych oskarżeniach. Prócz tego, podczas pracy na nad „Panem Tadeuszem” mógł dać upust swej tęsknocie za ukochaną Litwą. Pełny tytuł utworu to „Pan Tadeusz, czyli Ostatni zajazd na Liwie, Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem” stanowi wskazówkę co do czasu akcji i budowy dzieła. Pan Tadeusz – opis bohaterów Krótka ściagawka z tego, kto jest kim w „Panu Tadeuszu” Tadeusz Soplica – młody, dwudziestoletni mężczyzna. Powraca do Soplicowa. Jest bratankiem sędziego, synem Jacka Soplicy. Sędzia – stryj Tadeusza, brat Jacka. Gospodarz Soplicowa, obywatel hołdujący starym obyczajom. Ksiądz Robak (Jacek Soplica) – ojciec Tadeusza. Jako młodzieniec był nieszczęśliwie zakochany w Ewie Horeszkównie. Zabił Stolnika, ojca Ewy. Wyjechał z kraju, walczył w Legionach Polskich. Po powrocie wstąpił do klasztoru. Zosia – 14-letnia córka Ewy Horeszkówny, wychowanka Telimeny. Dopiero wchodzi w dorosłe życie. Telimena – daleka krewna i opiekunka Zosi. Kobieta w średnim wieku, piękna (mimo zmarszczek i braku dwóch zębów), poluje na męża. Hrabia – daleki krewny Horeszków, marzyciel. Wojski Hreczecha – przyjaciel Sędziego, jego daleki krewny. Rejent Bolesta – przyjaciel Sędziego, właściciel psa Kusego. Asesor – przyjaciel Sędziego. Stolnik – ostatni z rodu Horeszków. Przeciwnik Targownicy, zabity przez Jacka Soplicę. Ewa Horeszkówna – córka Stolnika, matka Zosi, ukochana Jacka Soplicy. Zmarła na Syberii. Zostawiła w kraju córkę. Jankiel – właściciel karczmy w Soplicowie, patriota, lubiany przez wszystkich. Zobacz także: „Pan Tadeusz”: sprawdź, jak dobrze znasz epopeję narodową [TEST] „Świtezianka”: streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Kordian - streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
Kamienie na szaniec – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
„Kamienie na szaniec” to świadectwo odwagi, przyjaźni i patriotyzmu polskiej młodzieży. Powieść napisana w 1943 roku niezmiennie porusza serca czytelników. Tym bardziej że Rudy, Alek i Zośka istnieli naprawdę. Streszczenie „Kamieni na szaniec” pozwoli przypomnieć sobie kolejność zdarzeń oraz fakty, których znajomość może okazać się bardzo ważna.
Kto podczas czytania „Kamieni na szaniec” miał ściśnięte gardło, z pewnością na długo zapamięta tę książkę. Na wszelki wypadek przygotowaliśmy jednak plan wydarzeń, streszczenie (krótkie i szczegółowe) oraz opisy bohaterów. Warto na nie zerknąć, by uniknąć pomyłki na sprawdzianie, egzaminie lub podczas pisania rozprawki. Spis treści: „Kamienie na szaniec” – plan wydarzeń „Kamienie na szaniec” – streszczenie krótkie „Kamienie na szaniec” – streszczenie szczegółowe Geneza utworu „Kamienie na szaniec” „Kamienie na szaniec” – opis bohaterów Kamienie na szaniec – plan wydarzeń Przedstawienie głównych bohaterów. Ukończenie przez bohaterów liceum. Wybuch II wojny światowej. Dołączenie przyjaciół do działalności sabotażowej. Przeprowadzenie akcji dywersyjnych. Aresztowanie jednego z przyjaciół – Rudego. Akcja pod Arsenałem. Śmierć Rudego i Alka. Msza święta za Rudego i Alka. Akcja pod Celestynowem. Nieudana akcja pod Czarnocinem. Aresztowanie Zośki. Zośka na wolności. Likwidacja posterunku żandarmerii w Sieczychcach. Śmierć Zośki. Kamienie na szaniec – streszczenie krótkie Trzej przyjaciele: Jan Bytnar, Aleksy Dawidowski oraz Tadeusz Zawadzki kończą warszawskie liceum imienia Stefana Batorego. 1 września wybucha wojna. Przyjaciele wiedzą, co należy do ich obowiązków. Prowadzą walkę konspiracyjną w ramach Małego Sabotażu, a następnie walczą w Grupach Szturmowych i dołączają do Szarych Szeregów. Przyjmują również pseudonimy — Tadeusz Zawadzki to Zośka, Jan Bytnar to Rudy, a Aleksy Dawidowski — Alek. Podczas akcji w ramach Małego Sabotażu rozbijają okna ze zdjęciami Niemców, zdejmują flagi hitlerowskie i wieszają w te miejsca flagi polskie oraz malują kotwice Polski Walczącej. Jako członkowie Szarych Szeregów wysadzają niemieckie pociągi pełne niemieckiego sprzętu i uzbrojenia. Przyjaciele cały czas ocierają się o śmierć. Wciąż muszą też uważać na łapanki, organizowane przez gestapo. Pewnego dnia dochodzi jednak do aresztowania Rudego, który mimo tortur nie zdradza przyjaciół. Pierwsza próba odbicia Rudego nie dochodzi do skutku. Druga próba to atak na samochód, w którym Niemcy przewożą Rudego i innych więźniów. Podczas akcji gestapowskie kule śmiertelnie ranią Alka w brzuch. Ginie też Rudy. Zośka po stracie przyjaciół jest zrozpaczony. Nie może się odnaleźć. Miota nim poczucie bezsensu dalszej walki i obwinia się za śmierć kolegów. Ukojenie przynosi mu pisanie pamiętnika, w którym wspomina Rudego. Zobacz także: Test ze znajomości lektury: „Kamienie na szaniec”. Rozwiąż quiz z odpowiedziami Kamienie na szaniec – streszczenie szczegółowe Słoneczne dni Poznajemy trzech maturzystów warszawskiego LO imienia Stefana Batorego. To przyjaciele: Alek (Maciej Aleksy Dawidowski), Rudy (Jan Bytnar) i Zośka (Tadeusz Zawadzki). Po zdanej maturze wszyscy trzej zamierzają iść na studia. Na razie jednak zaczynają się wakacje i chłopcy mają dużo planów, między innymi górskie wędrówki. Wszyscy należą do 23. Warszawskiej Drużyny Harcerskiej, do zespołu Buków. W burzy i we mgle Wybucha wojna. Przekreśla plany dotyczące studiów i w ogóle zmienia wszystko. Przyjaciele nie mają wątpliwości, że muszą teraz ratować kraj. Harcerze z „Buków” wraz z drużynowym Zeusem wyruszają na wschód. Przez kilka tygodni udzielają pomocy ofiarom wojny, po czym wracają do Warszawy. Ojciec Alka zostaje aresztowany, a następnie rozstrzelany w Palmirach. Zespół „Buków” wciąż szuka nowych sposobów na walkę z okupantem. Najpierw „Buki” wiążą się z organizacją PLAN (Polska Ludowa Akcja Niepodległościowa), potem z akcją Małego Sabotażu. Chłopcy pracują, by odciążyć rodziców finansowo. Zośka zakłada wytwórnię marmolady, Alek rąbie na wsi drewno jako drwal, Rudy udziela korepetycji. Wszyscy rozpoczynają też naukę w Szkole Budowy Maszyn. W służbie Małego Sabotażu Akcja Małego Sabotażu polega na sygnalizowaniu, że Polacy nie zamierzają biernie przyglądać się okrucieństwu gestapo. Oddziały Małego Sabotażu uprzykrzają życie Niemcom w Warszawie. Zrywają ogromne hitlerowskie flagi. Akcjami dowodzi Zośka. Z okazji świąt narodowych rozwieszają polskie flagi oraz wypisują na murach hasło „Polska zwycięży!” Wszystkimi wstrząsa aresztowanie Jacka Tabęckiego (to również maturzysta z 1939 roku z LO Batorego, zginął w Oświęcimiu). Wskutek nieostrożności Alek przez pewien czas musi zaprzestać działalności sabotażowej. Opuszcza Warszawę i jedzie do krewnych swojej narzeczonej. Dywersja Komenda Sił Zbrojnych postanawia nasilić akcje dywersyjne. Szare Szeregi utworzyły Grupy Szturmowe. W noc sylwestrową Rudy i Zośka biorą udział w akcji wysadzania niemieckich pociągów, które wiozą sprzęt wojenny do Rosji. Chłopcy nie jeden raz ocierają się o śmierć. Potem w jednej z łapanek zatrzymany zostaje Alek. Na szczęście udaje mu się uciec z jadącego samochodu. Rudy unika aresztowania. Alek nie potrafi pogodzić się z koniecznością zabijania Niemców. W jednej z kolejnych akcji Rudy zostaje ranny. Pod Arsenałem W notatniku aresztowanego Henryka Ostrowskiego (dowódcy Grup Szturmowych hufca Praga, ps. Heniek) Niemcy znajdują adres Rudego. Wkrótce potem aresztują go i podczas rewizji znajdują dowody na to, że Rudy działa w organizacji dywersyjnej. Mimo że w więzieniu gestapo nie szczędzi chłopakowi tortur — nie wydaje on żadnego ze swych kolegów. Pierwsze plany odbicia Rudego pojawiają się już kilka godzin po jego aresztowaniu. Pierwsza próba nie dochodzi do skutku. Drugie podejście ma miejsce w pobliżu budynku Arsenału. Młodzi Polacy atakują przejeżdżający tędy samochód wiozący Rudego i innych więźniów. Dochodzi do strzelaniny, w wyniku której Alek zostaje postrzelony w brzuch. Mimo przeprowadzonej natychmiast operacji chłopak umiera. Umiera również Rudy — rany, których doznał podczas katowania w więzieniu, okazują się śmiertelne. I Alek, i Rudy umierają tego samego dnia. Na dwóch gestapowców zapada wyrok za torturowanie więźniów. Celestynów Rozdział opowiada o wybuchu powstania w getcie warszawskim. Wywołuje ono poruszenie wśród walczących Polaków. Przekazują oni broń Żydom, by mogli się bronić. Zośka jest załamany po stracie przyjaciół. Nie widzi sensu walki, czuje odpowiedzialność za śmierć i cierpienie kolegów. Wyjeżdża na wieś i zaczyna prowadzić pamiętnik, w którym dużo pisze o Rudym. Po powrocie do Warszawy Rudy otrzymuje Krzyż Walecznych. Jego przyjaciele pośmiertnie zostają odznaczeni Krzyżem Virtuti Militari (Alek) i Krzyżem Walecznych (Rudy). W międzyczasie Zośka odbija grupę więźniów, którzy byli przewożeni z obozu w Majdanku do Auschwitz. Wielka gra Nasilają się akcje konspiracyjne. Okupanci czują się w Polsce coraz mniej pewnie. Zośka dowodzi „pechową” akcją pod Czarnocinem. Wówczas to w strzelaninie z Niemcami ginie trzech ludzi. Pech chce, że Zośka, jadąc do Czarnocina, myli drogę i spóźnia się. Potem, zamiast wysadzenia pociągu dochodzi do uszkodzenia mostu. W drodze powrotnej uczestnicy akcji ulegają wypadkowi samochodowemu. Zośka znów czuje się winny. Niemiecki patrol aresztuje Zośkę na ulicy, gdy idzie z kwiatami, które zamierza złożyć na grobie Oracza. W trakcie aresztowania Zośka połyka kartkę z fałszywymi danymi do karty rozpoznawczej. Zośka spędza w więzieniu tydzień. Wychodzi wychudzony i z ogoloną głową pełną nowych przemyśleń (m.in. na temat rozpaczy rodzin więźniów aresztowanych przez gestapo). Odtąd więcej czasu spędza z ojcem i siostrą. Kierownictwo walki konspiracyjnej podejmuje decyzję o likwidacji posterunków żandarmerii niemieckiej. Zośka ma dowodzić akcją we wsi Sieczychy. Podczas działań, które zaczęły się o północy, nagle czuje uderzenie w pierś. Zanim umiera, widzi jeszcze postacie Rudego i Alka. Zośka jest jedyną śmiertelną ofiarą akcji, którą kierownictwo uznało za udaną. Geneza utworu Kamienie na szaniec Inspiracją do powstania utworu były autentyczne wydarzenia związane z aresztowaniem i odbiciem Rudego w akcji pod Arsenałem. Kiedy Zośka dowiedział się, że Aleksander Kamiński chce napisać tę książkę, namawiał autora, by zatytułował ją „Kamienie na szaniec”. Tytuł utworu jest aluzją do książki Karola Koźmińskiego z 1937 r. o losach żołnierzy walczących w Legionach Polskich Józefa Piłsudskiego. I Koźmiński, i Kamiński tytułami swych dzieł nawiązywali do fragmentu wiersza Juliusza Słowackiego pt. „Testament mój”: A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei, Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!... Kamienie na szaniec – opis bohaterów Zośka (Tadeusz Zawadzki) – harcmistrz, odznaczony Orderem Virtuti Militari. Pierwszy komendant Grup Szturmowych na terenie stolicy. Wysoki, wysportowany i obdarzony dziewczęcą urodą, przez co otrzymał żeński pseudonim. Typ organizatora, posiadał talent przywódczy. Jego ojciec był profesorem a matka działaczką społeczną. Inteligentny, ambitny i jednocześnie bardzo wrażliwy. Konsekwentny w działaniu, lubił samotność. Silnie związany z matką. Alek (Aleksy Dawidowski) – podharcmistrz, sierżant podchorąży AK odznaczony Orderem Virtuti Militari. Wysoki, szczupły, ciągle się uśmiechał. Umiał panować nad sobą w ważnych chwilach. Szczery, bezpośredni oraz uczynny. Posiadał talent przywódcy. Pochodził z rodziny inteligentnej, ojciec był kierownikiem fabryki. Rudy (Jan Bytnar) – zmarł wskutek odniesionych ran. Harcmistrz, członek organizacji „Wawer”. Odznaczony Krzyżem Walecznych. Drobny, szczupły, inteligentny. Delikatny wobec przyjaciół, interesowała go sfera myśli ludzkich. Pochodził z rodziny inteligenckiej, jego ojciec był zaangażowany w życie społeczne. Zobacz także: Jądro ciemności – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów, problematyka Ludzie bezdomni – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Kordian - streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
Dziady cz. III – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
Wielu badaczy literatury uważa, że III część „Dziadów” Adama Mickiewicza to najważniejsze dzieło narodowego wieszcza. Właśnie w tym utworze poeta miał zawrzeć ducha poetyckiego całej swej twórczości. Jednocześnie chyba nikt nie odważył się określić III cz. „Dziadów” jako dzieło proste w odbiorze. Nasze streszczenie pozwoli lepiej zrozumieć, kto jest kim i o co chodzi w „Dziadach drezdeńskich”.
Dziady cz. III to utwór, który powstał w 1832 roku. Jest to ostatnia część cyklu Dziadów. W przeciwieństwie do części II i IV akcja dramatu nie dzieje się w Zaduszki i trwa dłużej niż jeden dzień. Spis treści: Dziady cz. III – plan wydarzeń Dziady cz. III – streszczenie Geneza utworu Dziady cz. III Dziady cz. III – opis bohaterów Dziady cz. III – plan wydarzeń Przemiana Gustawa w Konrada. Spotkanie wigilijne w celi Konrada. Rozmowy o aresztowaniach przyjaciół. Pieśń zemsty Konrada. Mała Improwizacja. Wielka Improwizacja. Egzorcyzmy księdza Piotra. Widzenie Ewy. Widzenie księdza Piotra. Sen Senatora. Historia Cichowskiego. Plany zabicia Rollinsona. Przepowiednia księdza Piotra. Bal u Senatora. Śmierć Doktora porażonego piorunem. Spotkanie księdza Piotra i Konrada. Przybycie upiorów. Podróż więźniów w głąb Rosji, przybycie do Petersburga. Spotkanie Pielgrzyma z mieszkańcem miasta. Przegląd wojska. Przepowiednie Oleszkiewicza. Dziady cz. III – streszczenie Scena I (tzw. scena więzienna) W celi więziennej śpi mężczyzna. Stoi nad nim anioł, który przepowiada mu wolność. Więzień budzi się. Nie wierzy w słowa anioła. Przecież to niemożliwe, by w zniewolonym kraju zaznał prawdziwej wolności. Mężczyzna postanawia, że żywy, zostanie dla ojczyzny umarły i zmienia imię: odtąd nie jest Gustawem a Konradem. Data jego śmierci jako Konrada i narodzin jako Gustawa to 1 listopada 1823. Scena II Wielka Improwizacja Jest dzień Wigilii. Cela Konrada jest największa, więc to właśnie w niej zbierają się więźniowie. Rozmowy dotyczą głównie losu aresztowanych oraz ich bliskich. Jan Sobolewski opowiada, jak na rozkaz cara na Sybir zesłano kolejnych studentów. Temat ten jest bliski zebranym, gdyż wszyscy zostali oskarżeni o bunt wobec cara. Cara, który robi wszystko, by zniszczyć Polskę i Polaków. Żaden z więźniów nie zapomni nigdy towarzyszy, którzy poświęcili życie, by ratować ojczyznę. Jeśli zapomnę o nich, Ty Boże na niebie, Zapomnij o mnie. Konrad wygłasza Wielką Improwizację. Posuwa się na granicę bluźnierstwa, gdyż żąda od Boga władzy nad swoim narodem, by przywrócić mu świetność. Jest to postawa prometejskiego buntu przeciw losowi Polaków. I przeciw Bogu, który milczy i nie reaguje ani na krzywdę narodu, ani na słowa Konrada (bohater wątpi w miłosierdzie boskie: Kłamca, kto Ciebie nazwał miłością, Ty jesteś tylko mądrością). Scena III Egzorcyzmy Do celi Konrada, przychodzi ksiądz Piotr. Odprawia egzorcyzmy nad więźniem-poetą, którego zdaniem wszystkich opanował szatan. Ksiądz wypędza diabła. Opuszczając duszę Konrada, diabeł oznajmia księdzu, że może uratować duszę Jana Rollinsona, jeśli ten otrzyma Komunię Świętą przed śmiercią. Rollison to jeden ze studentów aresztowanych za udział w antyrosyjskim spisku (zanim trafił do więzienia, utrzymywał niewidomą matkę). Scena IV Widzenie Ewy W wiejskim dworku pod Lwowem młoda kobieta Ewa śni, że stroi obraz Matki Boskiej kwiatami. Róże, lilie, narcyz pochodzą z ogrodu Ewy. We śnie widzi też Maryję, która uwity z kwiatów wianek podaje Jezusowi a Ten, rzuca wiankiem w Ewę. Scena V Widzenie Księdza Piotra W celi ksiądz Piotr poznaje przyszłe losy Polski, która zbawi całą Europę przez ofiarę. Scena VI Sen Senatora Szatan dręczy snami Senatora. Scena VII Salon warszawski W arystokratycznym warszawskim salonie damy mają spotkanie towarzyskie. Narzekają, że senator Nowosilcow opuścił Warszawę i wyjechał do Wilna. Zgodnie twierdzą, że nikt nie wyprawia tak wystawnych przyjęć jak on. Zgromadzeni słuchają także historii narodowego męczennika Cichowskiego, którą opowiada Adolf. Scena VIII Pan Senator U senatora odbywa się bal. Przed gospodarzem przyjęcia staje matka Rollinsona i błaga, by zwrócił jej syna. Senator udaje, że nie wie, o kogo chodzi, i obiecuje zająć się sprawą. Podczas balu ginie Doktor, a pani Rollinsonowa wchodzi na salę ze skargą. Jest zrozpaczona, bo dowiedziała się, że ktoś wypchnął jej syna przez okno celi. Konrad zostaje zaprowadzony na przesłuchanie. Na schodach mija się z księdzem Piotrem, który przepowiada mu wolność i ważną misję. Scena IX Noc Dziadów Guślarz z tajemniczą kobietą widzą ducha z raną na czole. Kobieta rozpoznaje w nim swego ukochanego. Geneza utworu Dziady cz. III Adam Mickiewicz z niewiadomych przyczyn nie uczestniczył w Powstaniu Listopadowym. Niektórzy znawcy literatury uważają, że III część Dziadów powstała, by zadośćuczynić narodowi brak czynnej walki wieszcza o wolność ojczyzny. Warto pamiętać, że dzieło to kryje wiele tajemnic. Sam autor Dziadów drezdeńskich, zapytany o wyjaśnienie zagadkowego wersu: A imię jego Czterdzieści i cztery miał odpowiedzieć: Kiedy pisałem – wiedziałem, teraz – nie wiem. Wskazuje to, że tworzył swe dzieło pod wpływem poetyckiego natchnienia graniczącego z poetyckim szałem. Dziady III – opis bohaterów Gustaw – Konrad – nazywany Więźniem. Przeżywa symboliczną śmierć. Zapisuje jej datę węglem na ścianie. Przechodzi przemianę z nieszczęśliwego kochanka Gustawa w wojownika o wolność ojczyzny, Konrada. Więźniowie doceniają talent poetycki Konrada, lecz nie rozumieją przesłania utworów. Czasem miewa ataki epilepsji. Konrad w wigilię zaczyna śpiewać pieśni zemsty, które prowadzą do Małej Improwizacji i Wielkiej Improwizacji. Okazują one nowe oblicze Konrada, który chce stanąć na czele rodaków. Ponadto grzeszy pychą, jest przekonany o własnej wielkości. Ksiądz Piotr – opiekuje się skazańcami. Przeciwieństwo Konrada: cierpliwy, pokorny. Doznaje widzenia losów Polski. Odprawia egzorcyzmy nad duszą Konrada. Nie obawia się szatana. Chce wziąć na siebie karę za winy Konrada. Ewa – dziewczyna mieszkająca w wiejskim domu pod Lwowem. Modli się do Matki Boskiej za swoją rodzinę. Wstawia się również za Konradem. Doznaje nocnego widzenia Maryi i Chrystusa. Cichowski – młody Polak. Aresztowany po ślubie. Rodzinie Cichowskiego wmawiano, że mężczyzna się utopił. Torturowany podczas przesłuchań. Wyniszczony psychicznie i fizycznie. Jan Rollinson – młody chłopiec, uczeń gimnazjum. Mimo tortur nie wydaje przyjaciół. Załamuje się psychicznie i próbuje popełnić samobójstwo. Pani Rollisonowa – matka Jana. Niewidoma staruszka. Nowosilcow mami ją wizją spotkania z synem. Na wieść o stanie, w jakim znajduje się jej syn, wpada w rozpacz. Senator Nowosilcow – tyran i prześladowca narodu polskiego. Prowadzi masowe aresztowania. Ukrywa swoje prawdziwe intencje, sprawia wrażenie dobrego człowieka. Obyty towarzysko, organizuje bale. Doktor – konkuruje z Pelikanem o względy Senatora. Ginie porażony piorunem. Guślarz – spotyka na cmentarzu kobietę w żałobie. Tłumaczy jej, że nie może wezwać widma jej dawnego ukochanego. źródła: J. Przyboś: Czytając Mickiewicza. Warszawa 1998 T. Łubieński: M. jak Mickiewicz. Warszawa 1999 R. Przybylski, M. Witkowska: Romantyzm. Warszawa 2007 Zobacz także: Dziady cz. II – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów, problematyka Dziady cz. IV – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów, problematyka Pan Tadeusz – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
Chłopi – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
„Chłopi” to najsłynniejsza powieść Władysława Stanisława Reymonta. Autor w 1924 roku otrzymał za nią Nagrodę Nobla. To opowieść o życiu na polskiej wsi w ciągu jednego roku, która zaczyna się jesienią, a kończy latem. Chcąc przypomnieć sobie kolejność wydarzeń, zerknij na nasze streszczenie – w ten sposób uporządkujesz też wiadomości o tym, kto jest kim w „Chłopach”.
Przywiązanie do ziemi, która przechodzi na gospodarzy z dziada pradziada. Konflikty z dziedzicami i między sąsiadami. Wielkie namiętności, tęsknota, niedosyt uczuć. Nienawiść i okrucieństwo, które często jest wynikiem doznawanych krzywd. Bieda, która łacniej przekuwa człowieka, niźli żelazo. I bogactwo, które wcale nie gwarantuje szczęścia (czego przykładem jest los Macieja Boryny). To tylko niektóre zagadnienia poruszane w dziele Reymonta. Spis treści: Chłopi – plan wydarzeń Chłopi – streszczenie krótkie Chłopi – streszczenie szczegółowe Geneza i gatunek utworu Chłopi Chłopi – opis bohaterów Chłopi – plan wydarzeń Władysław Reymont podzielił swoją powieść na 4 części, z których każda opowiada o jednej porze roku. Ze względu na to, że życie mieszkańców nierozerwalnie łączy się z rytmem otaczającej przyrody, plan wydarzeń Chłopów podajemy z podziałem na części, zatytułowane przez Reymonta kolejno: Jesień, Zima, Wiosna, Lato. Tom I – Jesień: 1. Spotkanie księdza ze starą Agatą. 2. Zbieranie kartofli. 3. Plany małżeńskie Macieja wobec Jagny. 4. Obiad u Borynów i konflikt Antka z ojcem. 5. Jarmark w Tymowie. 6. Zaręczyny Jagny z Boryną. 7. Wieczorne obieranie kapusty u Borynów. 8. Bójka Antka Boryny z ojcem. 9. Wesele Jagny i Macieja. 10. Śmierć Kuby. Tom II – Zima: 1. Bieda w domu Antka i Hanny. 2. Bójka Antka z Mateuszem w tartaku. 3. Uroczysta Wigilia u Borynów. 4. Rozmowy o wyrębie lasu. 5. Zabawa w karczmie. 6. Niestosowny taniec Antka z Jagną. 7. Przyłapanie Jagny i Antka w stogu przez Macieja. 8. Ucieczka Jagny do matki. 9. Spotkanie Macieja z Hanką. 10. Powrót Jagny do Macieja. 11. Bójka z drwalami i ludźmi dziedzica o las. Tom III – Wiosna: 1. Powrót żebraczki Agaty do wsi. 2. Wieść o aresztowaniu chłopów. 3. Przeprowadzka Hanny do Macieja Boryny. 4. Wielkanocne śniadanie u Borynów. 5. Odwiedziny Hanki u męża w więzieniu. 6. Spotkanie Jagny z klerykiem Jasiem. 7. Narodziny syna Hanki i Antka. 8. Powrót chłopów z więzienia. 9. Przybycie Niemców do Lipiec. 10. Kłótnia Dominikowej i Szymka o Nastkę. 11. Śmierć Macieja Boryny. Tom IV – Lato: 1. Uroczysty pogrzeb Macieja Boryny. 2. Wyjazd Niemców z Podlesia. 3. Kłótnia Hanki i Jagny w sprawie podziału majątku Boryny. 4. Wygnanie Jagny przez Hankę. 5. Powrót Antka z więzienia. 6. Ślub syna Dominikowej z Nastką. 7. Pożar u wójta. 8. Uwodzenie Jasia przez Jagnę. 9. Poszukiwania Rocha przez żandarmów. 10. Śmierć starej Agaty. 11. Pielgrzymka do Częstochowy. 12. Areszt wójta za braki w gminnej kasie. 13. Precz z Jagną. Chłopi – streszczenie krótkie Jesień Bogaty wdowiec, Maciej Boryna (58-letni gospodarz, który brał udział w postaniu styczniowym), postanawia pojąć za żonę młodą kobietę. Jagna nie ma dobrej opinii we wsi, ale jest urodziwa, a małżeństwo z nią gwarantuje posag i ucięcie sporów z dziećmi Macieja o ziemię. Ślub jednak powoduje eskalację rodzinnych konfliktów. Antek, syn starego Boryny nie może pogodzić się, że ojciec żeni się z dziewczyną, do której sam ma wielką słabość. Oficjalnie chodzi mu o ziemię, którą ojciec miał mu przepisać jako jednemu ze spadkobierców. Poznajemy jesienne prace i zwyczaje panujące we wsi (wykopki, obieranie z liści kapusty, obrzędy towarzyszące weselisku) a także relacje panujące pomiędzy krewnymi i sąsiadami we wsi Lipce. Wypędzenie starej Agaty na żebry, bójka między starym a młodym Boryną, samotna śmierć parobka w stajni – to przykłady świadczące o tym, że życie chłopów często przepełniała nienawiść, egoizm, obojętność wobec innych (zwłaszcza słabszych) i chciwość. Zima Antek, Hanka i ich dzieci mieszkają u ojca Hanki. W chacie panuje bieda. Hanka znajduje pracę u organiściny, załatwia również posadę mężowi przy cięciu drewna. Antek wciąż myśli o Jagnie. Podczas pasterki namawia ją na schadzkę. Zostają kochankami. Stary Boryna dowiaduje się o wszystkim. Podpala bróg, gdzie jego żona i syn umawiają się na spotkania, czeka tam na nich z widłami. Wydarzenie to wywołuje sensację we wsi. Hanka cierpi i wbrew mężowi godzi się z teściem. Boryna przyjmuje Jagnę do domu, ale traktuje ją jak służącą. Antek czuje się upokorzony i odepchnięty przez mieszkańców wsi. Mimo to walczy po ich stronie z dziedzicem i jego ludźmi. Podczas potyczki, zabija człowieka, który zaatakował starego Borynę. Wiosna Nikt nie ma nadziei, że stary Boryna wyzdrowieje. Jagna romansuje z wójtem, tęskni za Antkiem, jest też zauroczona synem organisty Jasiem. Kiedy do wsi przyjeżdżają Cyganie, spędza z nimi cały dzień. Hanka robi wszystko, by Antek wrócił do domu. Wiosną na świat przychodzi ich syn. Mija Wielkanoc i Boże Ciało. Chłopi obawiają się, że dwór Podlesie trafi w ręce Niemców. Ten tom „Chłopów” kończy się śmiercią Boryny. Gospodarz wychodzi umrzeć w polu. Lato Wraca Antek. Jagna wciąż jest zafascynowana Jasiem. Kiedy na jaw wychodzi, że wójt okradł kasę, by przepuścić pieniądze na romansowanie z dziewczyną – ludzie wpadają w szał. Upokarzają Jagnę, bijąc i obrzucając ją gnojem. Nie chcą jej we wsi. Chłopi – streszczenie szczegółowe Jesień „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus” – tak zaczyna się powieść. Są to słowa starej Agaty, która, wyrzucona z domu przez krewnych, wyrusza na żebry. Agata w ten sposób wita księdza spacerującego po polach. Duchowny poświęca chwilę na rozmowę z kobietą, podobnie jak z innymi napotykanymi po drodze wieśniakami. Akurat trwa praca przy wykopywaniu ziemniaków. Plotki kobiet (m.in dotyczące rozglądającej się wciąż za mężczyznami Jagny) przerywa wiadomość, że w zagrodzie Borynów zdycha jedna z krów. Hanka, synowa starego Boryny rusza z pola do domu. Na podwórzu faktycznie dogorywa biało-czewona krowa, zwana przez wszystkich graniastą. Hanka posyła po Ambrożego (miejscowego znawcę zwierzęcych chorób), ale jest już za późno. Gdy na miejscu pojawia się stary Boryna z synem, Antkiem, ten ostatni obwinia żonę, że nie dopilnowała krowy. Na drugi dzień wdowiec Boryna idzie do wójta, poznać szczegóły oskarżenia, które rzuciła nań jego była służąca Jewka. Wójt przekonuje 58-letniego Macieja, że powinien powtórnie się ożenić. Pada nazwisko Jagny Paciesiówny, córki Dominikowej. Maciej, wracając do domu, specjalnie nadkłada drogi, by przejść obok chaty Jagny. Rozważa przy tym korzyści z ożenku (posag Jagny i fakt, że nie będzie musiał przepisywać majątku pomiędzy swoje dzieci). Boryna w drodze do sądu w Tymowie patrzy na okolicę, rozmyśla o swych morgach i ich podziale. W pewnym momencie widzi walkę srok o ziarno. Przypomina mu się ludowe przysłowie: Srokowe wesele – będzie deszczu wiele. W sądzie wygrywa sprawę w sądzie z Jewką. Kobieta oskarżyła go o to, że wygnał ją wraz z dzieckiem, którego był ojcem, nie płacąc za pracę. Jako że nie miała świadków, jej płacz i krzyki na nic się zdają – Boryna zostaje uznany niewinnym. Nastaje niedziela rano. Wystrojonych ludzi idących do kościoła Reymont porównuje do kwiatów: [...] niby maki czerwone, niby georginie żółte, co dokwitały pod ścianami, niby te nagietki i nasturcje. Kuba zanosi księdzu upolowane kuropatwy. Na mszy ksiądz wygłasza kazanie wzywające do nawrócenia. Homilia wzrusza wiernych. Po mszy Jagna wymienia spojrzenia z Antkiem. Podczas obiadu u Borynów wybucha kłótnia o znaczenie czytania książek i gazet oraz podział ziemi. Parobek Kuba idzie do karczmy, by spłacić długi u karczmarza. Wychodzi z niej ostatni. *** Ludzie we wsi szykują się na jarmark w pobliskim miasteczku, Tymowie. Rankiem Boryna prosi Kubę, by ten został dłużej parobkiem na jego gospodarstwie. Ceni Kubę za uczciwość i podejście do obowiązków (parobek dawniej również brał udział w postaniu styczniowym). Maciej na targu kupuje Józce chustkę. Idzie też zaskarżyć dwór do pisarza (dawniej: ktoś w rodzaju prawnika), obwiniając właścicieli ziemskich o stratę krowy, liczy na zysk. Wracając od pisarza, spotyka Jagnę, która przy jednym ze straganów przymierza kapelusze. Prawi jej komplementy i proponuje wódkę, lecz kobieta odmawia. Mimo sprzeciwu, obdarowuje ją chustką (kupioną wcześniej córce) i wstążką. Maciej spotyka też zięcia (kowala), który upomina się o przepisanie ziemi. Przy wódce dogadują się, że póki co kowal dostanie młodego byczka po padłej krowie. *** Nastają deszczowe, jesienne dni. Po wykopkach przychodzi czas na zbieranie kapusty. Antek spotyka Jagnę i zaprasza ją na zabawę. Kobieta z początku nie chce się zgodzić, ale ostatecznie ulega. Do chaty Dominikowej przychodzi wójt w roli dziewosłęba, czyli swata (dziewosłęby to słowo oznaczające swaty). Dominikowa zgadza się na zamążpójście córki, pod warunkiem, że Boryna przepisze na Jagnę część swojej ziemi. Wieść tę przekazuje Maciejowi Ambroży. Kolejnego deszczowego dnia Jagna wyczekuje obierania kapusty u Borynów. Niespodziewanie pojawia się parobek Mateusz. Całuje dziewczynę, choć ta broni się. Podczas obierania kapusty u Borynów spotykają się mieszkańcy Lipiec. Jest też Roch, postaniec z 1863 roku, wędrowiec, który podobno był nawet przy grobie Jezusa. Pojawia się również wójt i ksiądz. Jest też Jagna. Gospodarz nie żałuje gościom jadła: na stole pojawiają się ziemniaki i rosół, prażona kasza jęczmienna z gotowanym mięsem oraz kapusta z grochem. Po wsi roznosi się wieść o planowanym małżeństwie Boryny i Jagny. Dzieci starego Boryny są zaskoczone i oburzone planami matrymonialnymi ojca. Pogoda psuje się coraz bardziej, zbliża się Dzień Zmarłych. Na miejscowym cmentarzu odbywają się Nieszpory. Zgodnie ze zwyczajem, w Zaduszki chłopi karmią dusze czyśćcowe rzucając na groby okruchy chleba. Maciej spędza cały dzień zaduszny u Jagny. *** Antek żali się na ojca księdzu. Duchowny stara się przekonać młodego Borynę, że powinien się cieszyć z tego, co ma. Antek odwiedza też szwagra, kowala, z którym kłóci się o to, który z nich otrzymał więcej od Macieja Boryny. Kowal dopieka do żywego Antkowi stwierdzeniem, że nie chodzi mu wcale o ziemię, a o Jagnę. Ich spór zaostrza wójt. Syn i zięć starego Boryny mimo wszystko dochodzą do porozumienia i umawiają się, że Magda (żona kowala, córka Macieja) odwiedzi ojca. Chodzi o to, by przekonać starego Borynę do przepisania ziemi Magdzie i Antkowi (którzy chcą spłacić młodsze rodzeństwo: Józkę i Grzelę). Niestety podczas spotkania znów dochodzi do kłótni i straszenia sądem. Mało brakuje, a Maciej uderzyłby synową (nazwała Jagnę „świnią” oraz „lakudrą”). Cios udaremnia Antek, który zaczyna mówić o Jagnie jeszcze gorsze rzeczy. Między synem i ojcem dochodzi do bójki niczym pomiędzy „dwoma wściekłymi psami”. Nadchodzi dzień ślubu Jagny oraz Boryny. Dominikowa martwi się, jak to będzie po ślubie córki. Niepokoi ją reakcja Jagny na wieść o tym, co Antek wygadywał o niej staremu Borynie (dziewczyna nie chce wierzyć, broni Antka, wreszcie wybucha płaczem). Nastrój Jagny nie licuje z przybraną na wesele izbą. Przyszła panna młoda obwieszcza też, że nie chce, by po ślubie ścięto jej długie włosy. Ani matka, ani inne kobiety nie są w stanie przekonać jej, że to wbrew zwyczajom. W tym czasie parobek Kuba czuje się coraz gorzej i Jagustynka musi opuścić chatę Dominikowej, by mu pomóc. Parobek ma ranną nogę – został postrzelony, gdy kłusował w lesie dziedzica. Wreszcie następuje obrzęd zaślubin. Maciej Boryna przybywa do chaty wybranki, skąd oboje udają się do kościoła – panna młoda prowadzona przez swe druhny, pan młody – przez drużbów. Wesele odbywa się w domu panny młodej. Nowożeńcy nie tańczą ze sobą zbyt długo. Przy stole wójt zaczyna rozmowę na temat zbiórki na budowę szkoły (chłopi są przeciwni). Goście obmawiają Jagnę, niektórzy obwiniają ją za kłótnię Antka z ojcem. Zebrani narzekają również na swój chłopi los: Źle jest na świecie! Juści! Marnacja człowiekowi a to biedowanie jeno… Nie uciekniesz przed dolą, chyba pod tę świętą ziemię; przyjdzie, za łeb ułapi, jarzmo na kark włoży, biedą popędzi i ciągnij, narodzie, a potem i krwią się oblewaj, swego bacz, z garści nie popuszczaj ni na to oczymgnienie, byś się pod koła nie zaplątał! Na braci Pan Jezus stworzył ludzi, a wilkami są dla siebie! Drzewiej nie tak bywało! Posłuch był, poszanowanie starszych i zgoda! Zmianę nastroju wprowadzają oczepiny i związane z tym zabawy. Wśród przyśpiewek znalazła się i ta, wskazująca na smutny los kobiety: Myślałaś, dziewczyno, Że ci zawsze będą grać?… Wczoraj trochę, dzisiaj trochę… A na całe życie płacz… *** O świcie wesele wciąż trwa. Wśród gości nie ma Kuby, który leży ranny w stajni, gorączkuje i woła pomocy, przeczuwając nadchodzącą śmierć. Kiedy Jagustynka proponuje, że wezwie księdza, Kuba protestuje, bo nie wypada, by ksiądz przychodził do stajni. W ostatnich chwilach życia przy Kubie jest tylko pies Łata. Parobek w obawie przed szpitalem sięga po siekierę i sam amputuje sobie nogę. Zostaje znaleziony martwy w kałuży krwi. Zima Nastają coraz chłodniejsze dni. Antek Boryna wraz z rodziną mieszka w małej chałupie ojca Hanki i jej siostry, Weroniki. Weronika i Hanka nie dogadują się. Hance nie układa się również z mężem. Antek czuje się odrzucony przez mieszkańców wsi. Nie ma pracy. Kiedy Żydzi płacą za kupioną krowę, każe żonie część pieniędzy schować, a część przeznaczyć na spłatę długów. Antek dla siebie bierze pięć rubli i mówi, że idzie szukać pracy wszędzie tylko nie w Lipcach. Po drodze widzi sanie, w których jego ojciec jedzie z młodą żoną. Antek swą wyprawę „w świat” kończy w karczmie. *** Hanka z zazdrością myśli o Jagnie, która jest teraz gospodynią w Borynowej chacie. Kłóci się z siostrą, martwi o męża, a gdy wychodzi na wieś – Żyd Jankiel przepowiada jej złą przyszłość. Spotyka też Magdę, dziewczynę, która służyła u organisty – zapłakana służąca wyznaje jej, że jest w ciąży, wyrzucono ją z pracy i nie ma dachu nad głową. Podczas wizyty w domu organisty Hanka żali się na swój los. Organiścina proponuje kobiecie pracę (przędzenie wełny). Hanka postanawia znaleźć również zajęcie dla Antka. Młynarz godzi się go zatrudnić, ale przy okazji mówi na jego temat wiele gorzkich słów (w tym plotki jakoby młody Boryna wciąż romansował z Jagną). W chacie na Hankę czekają worki z wełną do przędzenia. Organiścina wraz z wełną przekazuje również chleb i słoninę. Na drugi dzień Antek kłamie, że szukał pracy, a Hanka – że młynarz sam zaproponował, by Antek przyszedł do niego na zarobek. *** Antek Boryna pracuje przy cięciu drewna. Wraca zmęczony, obolały, zmarznięty i… wściekły na Mateusza, którego poleceń młynarz kazał wszystkim słuchać. Chodzi oczywiście o Jagnę, o którą Mateusz zawsze mógł starać się oficjalnie, podczas gdy Antek, jako żonaty mężczyzna, musiał kryć się ze swoją słabością do dziewczyny. Pewnego dnia w tartaku pojawia się pan Jacek, brat dziedzica z Wólki, który szuka Kuby. Twierdzi, że Kuba miał go uratować od pewnej śmierci podczas wojny. Antek chce opowiedzieć o śmierci parobka, ale Mateusz każe mu zająć się pracą. Młody Boryna coraz bardziej stroni od ludzi. Przestaje też chodzić do kościoła (mógłby tam zobaczyć Jagnę). Przepędza kowala, który zaproponował, by pogodził się z ojcem. Kiedy chłopi w tartaku śmieją się z Magdy, a potem temat schodzi na prowadzenie się Jagny – Antek nie wytrzymuje i dotkliwie bije Mateusza (za to, że przechwalał się tym, jak blisko był z Jagną). Mówi też, że do pracy wróci, jeśli dostanie pensję taką jak Mateusz, na co młynarz się godzi. *** Nadchodzi Boże Narodzenie. U starego Boryny służy nowy parobek, Pietrek, z którym gospodarz udaje się do miasta po sprawunki na święta. Jagna jest sama w chacie, gdy z opłatkiem przychodzi Jasio, syn organisty. Przynosi też plotki ze wsi, w tym te dotyczące kłopotów Antka. Jagna uświadamia sobie, że nie widziała młodego Boryny już od trzech miesięcy. Wspomnienie Antka doprowadza ją do płaczu. Wraca jej lepszy humor, więc mąż i matka wiążą zmiany nastrojów z tym, że Jagna jest w ciąży. Młoda kobieta wyprowadza ich z błędu. Wiele wskazuje na to, że nie planuje powiększenia rodziny. Po wigilijnej wieczerzy wszyscy idą na pasterkę. Podczas mszy Antek prosi Jagnę o spotkanie. *** Jagna ma mętlik w głowie, dużo myśli o Antku. Chłopi chcą, by stary Boryna uczestniczył w zebraniu w sprawie sporu z dworem, ale Maciej w tym czasie chce jechać do Woli we własnych sprawach. Jagna cieszy się, że pod nieobecność męża będzie mogła wyjść do Antka, „na bróg”, ale kiedy Boryna zbiera się do wyjścia – młoda żona nieoczekiwanie mówi, że chce z nim jechać. Tym samym nie spotyka się z Antkiem. *** Pewnego dnia do chaty Boryny przychodzi nieznajomy mężczyzna. Po rozmowie o ludowym wystroju izby pyta o Jakuba. To ten sam brat dziedzica, który wypytywał o Kubę w tartaku. Na wieść o śmierci parobka idzie modlić się na jego grób. Tego samego dnia Antek czeka na Jagnę w oborze. Gdy kobieta wchodzi, by wydoić krowy, przypadają do siebie, obojgiem targa namiętność i tęsknota. Umawiają się na brogu. Tam jednak, zaraz na początku schadzki, dochodzi do nich głos Macieja Boryny, który woła żonę. Jagna wraca do chaty zarumieniona, a Maciej zaczyna podejrzewać, że żona zdradza go z parobkami. Nie wierzy, że zapaskę żony, którą znalazł przy przełazie, przez przypadek zawlókł tam pies. *** W Święto Trzech Króli chłopi spotykają się po nieszporach w karczmie. Przy wódce omawiają spór z dworem oraz fakt, że dziedzic nie zatrudnił nikogo ze wsi przy wyrębie drzew. Poproszony o wstawiennictwo ksiądz odmawia mieszania się w konflikt. W karczmie dochodzi do pojednania Mateusza z Antkiem. Mężczyźni rozmawiają o Jagnie i o miłości. Dochodzą do wniosku, że miłość jest gorsza od choroby: […] kochanie gorsze choroby, ogniem po kościach chodzi, wrzątkiem w sercu bełkocze, a taką tęsknością duszę przejmuje, że ni jeść, ni spać, nie robić nic, jeno by człowiek łbem tłukł o ścianę albo i zgoła życia pozbawił. Gdy tak piją razem wódkę, podchodzą do nich inni chłopi, pomstując na dwór. Kończy się na tym, że męska część mieszkańców wsi postanawia zbuntować się przeciw dziedzicowi. Na czele buntu ma stanąć Antek Boryna. Na zabawie w karczmie w pewnym momencie pojawiają się również Maciej i Jagna. Korzystając z nieuwagi ojca, Antek zaczyna tańczyć z macochą. Maciej wściekły rozdziela tańczącą parę i każe żonie iść do domu. Wszyscy obecni natychmiast zaczynają omawiać tę rodzinną scenę. Z czasem karczma pustoszeje. Wreszcie zostaje w niej tylko młody Boryna (odpędził żonę, która przyszła zabrać go do chaty). Wracając, widzi, jak Hanka leży nieopodal cmentarza, zanosząc się płaczem. Bierze ją na ręce i zanosi do domu. *** Po incydencie w Trzech Króli w chacie Borynów panuje napięta atmosfera, Maciej i Jagna nie odzywają się do siebie. Kobieta nie może przestać myśleć o Antku. A Maciej nie chce spojrzeć łaskawszym okiem na żonę, mimo wstawiennictwa Dominikowej. Jagustynka radzi młodej żonie, że na gniew mężczyzny lepiej reagować złością, dystansem, uporem niż dobrocią i uległością. Jagna słucha rad, czym tylko pogarsza sytuację. Do zgody między małżonkami dochodzi dopiero podczas wizyty księdza po kolędzie. Jednak oboje wcale nie zapominają o wzajemnym żalu. Maciej strzeże młodej żony, a ona coraz bardziej go nie znosi. Jeszcze częściej myśli o Antku, zresztą spotyka się z nim potajemnie, przy pomocy Jagustynki i Witka. W tym czasie wójt, kowal i młynarz dochodzą do porozumienia z dziedzicem. Boryna czuje się pominięty, że nie zaproszono go do rozmów, ale humor poprawiają mu plany co do kolejnej sprawy sądowej z dworem. *** Antek, Hanka i ich dzieci wiodą nędzny żywot. W chacie u Weroniki dokucza im i zimno, i głód. Hanka za wszystko obwinia Jagnę. Wracając z lasu, gdzie zbierała z innymi drewno na opał, widzi sanie, którymi jedzie jej teść. Boryna, proponując, ze podwiezie synową, dostrzega w niej nieznaną dotąd zaciętość i chłód. Z oczu Hanki bije też cierpienie. Maciej oferuje pomoc, ale Hanka, choć chciałaby wrócić do chaty teścia, waha się ze względu na konflikt młodego i starego Boryny. Wieczorem do domu Byliców wpada Antek – we krwi, w porwanym kożuchu, z osmoloną twarzą. O tym, co się stało, dowiadujemy się z kolejnego rozdziału. *** Kilka godzin wcześniej, w chacie Kłębów mieszkańcy Lipiec spotykają się na przędzeniu wełny. Jagnę bez reszty pochłaniają opowieści Rocha. Zresztą wszyscy zebrani wzruszają się na słowa: Jako to bydlę, jarzmem przygięte do ziemi, żyjesz, człowieku, zabiegasz, turbujesz się, by dzień ten przeżyć, a nie pomyślisz nawet, co się okólnie dzieje, jakie to kadzielne zapachy wioną światem, od jakich świętych ołtarzy idą głosy, jakie utajone cuda są wszędy! Jako ten ślepy kamień pod wodą głęboką żyjesz, człowieku. Jagna, zasłuchana i zajęta wycinankami z papieru, nie widzi Antka, który daje jej znaki zza okna. Szczekanie psa i ruch na zewnątrz sprawia, że chłopi i chłopki przestraszają się upiorów, w które zabobonnie wierzyli. Roch zaczyna nową opowieść, Mateusz gra na flecie, nikt nie widzi, że Jagna wychodzi i biegnie z Antkiem do stodoły… W drodze powrotnej Jagna i Antek widzą ogień na brogu i Borynę z widłami. Udaje im się uciec przed Maciejem, który krzyczy na całe gardło. Ludzie zbiegają się i gaszą pożar. *** Na drugi dzień mieszkańcy Lipiec mówią tylko o wydarzeniach wczorajszego wieczora. Myślą, że to Antek podpalił bróg. Za wszystko winią Jagnę, pogardliwie nazywaną suką. Miejsce pożaru przyjeżdża oglądać pisarz i strażnicy. Wieśniacy zastanawiają się, dlaczego Antek nie został aresztowany. Część chłopów uznaje go za niewinnego, ale trudno jest o osobę, która stanęłaby po stronie Jagny. W marcu powoli ludzie zaczynają zapominać o awanturze w rodzinie Borynów. Tylko Hanka nie może przestać cierpieć. Już nie obawiając się Antka, godzi się przyjąć pomoc od starego Boryny. W swej dawnej chacie pojawia się po mszy w środę popielcową. Teść obdarowuje Hankę jedzeniem dla dzieci i mówi, by przychodziła jak najczęściej. Na widok tobołków z jedzeniem od ojca Antek wpada w szał. Tym razem jednak Hanka nie ulega jego gniewowi. Młody Boryna cały czas pije i spotyka się z Jagną. O dziwo, księdzu udaje się doprowadzić do zgody pomiędzy Maciejem i żoną. Zagniewany Antek idzie szukać Jagny w kościele, gdzie słyszy, jak ksiądz wspomina go w kazaniu. Czuje się upokorzony i odrzucony przez wszystkich. *** Przedwiośnie w Lipcach jest porą chorób. Mimo że Maciej przyjął Jagnę z powrotem, nie traktuje jej jak żonę, a jak służącą. Nie dba też o to, czy Jagna zdradza go, czy nie. Największym zaufaniem stary Boryna darzy teraz Hankę. Tylko ona wie, co i komu przepisał Maciej podczas wizyty u rejenta. Tymczasem Jagnie dokucza coraz większy gniew. Odsuwa się nawet od Antka. Para przestaje się spotykać. Pewnego dnia u Borynów pojawiają się chłopi oburzeni wycinką lasu zarządzoną przez dziedzica. Chłopi zbierają się na placu przed karczmą i uznają, że muszą walczyć o to, co należy do nich. Tak dochodzi do starcia lipieckich gospodarzy z ludźmi dziedzica. Maciej i Antek Boryna walczą po jednej stronie barykady. Antkowi przychodzi do głowy myśl, by zabić ojca… Jednak widząc jak jeden z przeciwników powala Macieja na ziemię, zabija mężczyznę, który ośmielił się podnieść rękę na jego ojca. Chłopi z Lipiec wygrywają. Wiosna Stara Agata wraca z zimowych żebrów w mieście. Czuje, że niedługo umrze, i chce skończyć żywot wśród swoich, nie obcych. Na polach nie widzi chłopów. Okazuje się, że spora część rolników siedzi w areszcie, czekając na wyrok za napaść na dwór. We wsi pozostaje tylko stary Boryna (ciężko ranny), wójt, kowal i kilku najstarszych chłopów. Agata obdarowuje krewnych prezentami – za użebrane pieniądze kupiła korale, koziki, tytoń i inne drobiazgi. *** Hanka z dziećmi mieszka teraz w chacie starego Boryny. Wprowadzili się zaraz po starciu chłopów z ludźmi dziedzica. Kobieta czuje się tu jedyną gospodynią. To ona też opiekuje się rannym Maciejem. Jagna najchętniej wróciłaby do rodzinnej chaty. Matka jednak poleca jej zostać przy Borynie, aż do jego śmierci. Jedyną osobą, która odwiedza Jagnę, jest wójt. W niedzielę palmową Roch przynosi wieści od aresztowanego Antka. Młody Boryna chce, by na Wielkanoc przywieść mu prosiaka. Zięć starego Boryny zagląda często do chaty teścia, by być na bieżąco ze sprawami spadkowymi. Pewnego dnia Maciej budzi się i żąda, by w izbie została tylko Hanka. Mówi jej o ukrytych w komorze pieniądzach. Nakazuje synowej, by zrobiła, co się da, by tylko Antek mógł wyjść z więzienia. *** W chacie Byliców (ojca i siostry Hanki) wciąż panuje bieda, chłód i głód. Hanka zapewnia, że na Wielkanoc przyniesie im mięso. Ale nie chce dzielić się jedzeniem z kowalem – Hanka mówi, że to wieprzek dla Antka. Przyłapuje też kowala, jak ten szuka pieniędzy w beczkach ze zbożem. *** Strażnicy chcą, by chłopi brali konie i naprawiali drogę. Strażników nie interesuje, że właśnie trwa sezon prac polowych. Nastroje we wsi są nietęgie. Mieszkańcom Lipiec stara się pomóc Roch – pracą swych rąk, radą, łagodzeniem kłótni. Jakby mało było problemów, wieś nawiedza wiosenna wichura. Najbardziej poszkodowani są ojciec i siostra Hanki – ich chałupa zawaliła się. Stary Bylica postanawia zostać w zgliszczach chaty, chcąc umrzeć tam, gdzie się urodził. Weronkę przyjmują Sikorowie. Ksiądz wspiera Byliców trzema rublami. W Wielką Sobotę ksiądz święci pokarmy w chatach. A w Wielkanoc, skoro świt, Hanka chyłkiem zabiera coś z komory, gdzie stały beczki ze zbożem i idzie na rezurekcję. *** Podczas wielkanocnej mszy Hanka jest niespokojna. Kazanie o zmartwychwstaniu i gromkie „Alleluja”, od których drży kościół, sprawiają, że przechodzi jej cała złość na Antka. Na drugi dzień jedzie odwiedzić męża w więzieniu. W tym czasie w chacie Borynów radują się z końca postu. Jagna ubiera się w rzeczy należące do zmarłej żony Macieja. Hanka wraca późno. Nikomu nie skarży się, że mąż przyjął ją jak „psa uprzykrzonego” (przyjął poświęcone jadło i pieniądze, nie interesując się żoną). W Lany Poniedziałek znów ktoś szuka pieniędzy w beczkach ze zbożem. Hanka cieszy się, że dzień wcześniej je zabrała. Kładzie się odpocząć, bo dokucza jej zmęczenie związane z ciążą. Po świętach Jagna spotyka się z Jasiem, synem organisty. Rozmawiają o książkach, ale atmosfera między młodymi kipi od dwuznaczności. Jaś, by nie zgrzeszyć, żegna się z Jagną. Dziewczyna jest pod wrażeniem przyszłego księdza i jednocześnie umawia się na schadzki z wójtem. Podczas spotkania w chacie Borynów zebrani wolą rozmawiać i słuchać opowieści Rocha, niż gasić płonący właśnie dwór. Ich zdaniem pożar to kara, która należy się dziedzicowi. *** Na świat przychodzi syn Hanki i Antka. Coraz cieplejsze wiosenne dni nie napawają optymizmem mieszkańców Lipiec – wielu gospodarzy wciąż siedzi w więzieniu, więc ci, co zostali, mają mnóstwo roboty na polu i w obejściu. Wiosną pojawiają się też w Lipcach Cyganie. Miejscowi nie ufają im, obawiają się kradzieży. Jagna wręcz przeciwnie – spędza z nimi dzień, do domu wraca pijana. Roch przynosi do Lipiec dobrą wiadomość: okoliczni chłopi mają pomagać Lipczakom przy pracy w polu, nie żądając zapłaty. Kolejnym radosnym wydarzeniem jest wieść o powrocie z więzienia aresztowanych gospodarzy. Jagna żegna Jasia, który wyjeżdża do seminarium. Myśli też o Antku. Chłopi wracają z więzienia, gdy wieś bierze udział w nabożeństwie. Wśród uwolnionych nie ma Antka. Hanka nie ma się z kim witać. Jagna też, bo Mateusz lekceważy ją, skupiając uwagę na Teresce (żonie Jaśka, który jest w wojsku). *** Tereska dostaje list od męża, by spodziewała się jego szybkiego powrotu. Jasiek pisze, że wróci z Grzelą, któremu zależy na tym, by spotkać się z umierającym ojcem, starym Boryną. Tereska nie cieszy się, bo ma romans z Matuszem, o którym wiedzą wszyscy w Lipcach. Tymczasem we wsi najwięcej mówi się teraz o bójce wójtowej z Kozłową. Oraz o tym, że dwór ma pójść w ręce Niemców. Antek wciąż jest w więzieniu. Kowal przynosi z miasta wieść, że synowi Boryny grozi dziesięć lat w celi. Hanka martwi się o męża. *** Zbliża się Boże Ciało. Z Maciejem jest coraz gorzej. Trwa odbudowa domu Byliców, na co pieniądze dał pan Jacek, brat dziedzica. Okazuje się, że Antka można wykupić z aresztu. Dominikowa zabiera Jagnę do miasta, by przepisać jej całą ziemię. Dwóch synów pomija w zapisie, ponieważ nie pomagają jej w domu. Ludzie widzą, jak Jagna śpi z wójtem pod krzakiem, oboje są pijani. W Boże Ciało chłopi biorą udział w procesji. Wieczorem bawią się przy muzyce. Pada pomysł wykupienia dworskiej ziemi przez Lipczan. *** Mateusz, Roch i Grzela buntują innych przeciw Niemcom, którzy mają kupić sąsiednie ziemie. Wieś coraz mniej toleruje postepowanie Jagny, „wójtowej kochanicy”. Hanka robi wszystko, by zebrać pieniądze na kaucję, bardzo zależy jej, by Antek wrócił do domu. Jagna nic wie o możliwości wykupu, ale przeczuwa, że wkrótce zobaczy dawnego kochanka. W chacie Dominikowej dochodzi do awantury – oczywiście o pieniądze. Matka przeklina i wypędza Szymka z domu, ale ten hardo oświadcza, że to jego chata. Mateusz radzi Jagnie by zerwała z wójtem. O Jagnie i Teresce ksiądz mówi podczas niedzielnego kazania. Chłopi nie dogadują się z Niemcami w sprawie Podlesia. *** Hanka czeka na Antka. Robi się coraz upalniej, więc łóżko z umierającym Boryną stoi w cieniu drzew, w sadzie. Boryna majaczy, prosi o buty, bo chce iść w pole. Dla wszystkich to znak, że trzeba wołać księdza z ostatnim sakramentem. Nocą Maciej wstaje i wychodzi przed chatę – księżyc świeci mocno, a jemu zdaje się, że to świt i czas, by siać.. Na polu: [...] kiedy już noc ździebko zmętniała, gwiazdy zbladły i kury zaczynały piać przed świtaniem, zwolniał w robocie, przystawał coraz częściej i zapomniawszy nabierać ziemi, pustą garścią siał, jakby siebie samego rozsiewał do ostatka na te praojcowe role. Nim umiera, dobiega go jeszcze czyjś krzyk. Lato Ciało ojca w polu znajduje Józka, prowadzi ją tam pies Łapa. Przygotowaniom do pogrzebu towarzyszy płacz, wszyscy pocieszają Hankę, Jagny – nikt. Hanka nie może sobie darować, że do Jagny należy aż sześć morgów Borynowej ziemi. Synowa starego Boryny chciałaby mieszkać tu i gospodarować tylko z Antkiem, spłaciwszy jego rodzeństwo. Na pogrzebie pojawia się cała wieś, łącznie z dziedzicem. *** 29 czerwca, w dzień świętych Piotra i Pawła, we wsi odbywa się odpust. Na mszy ksiądz czyta zapowiedzi ślubu Szymka i Nastusi. Na odpust przyjeżdża też z seminarium Jaś. Jagna myśli o nim, choć sporo czasu spędza teraz z Mateuszem. Tradycyjnie pojawia się też wielu żebraków. W ich tłumie Hanka widzi swego ojca. Każe mu wracać do domu, ale staruszek odmawia. Okazuje się, że Niemcy jednak nie będą sąsiadami Lipczaków. Dziedzic przymila się do chłopów, jakby chciał ich do siebie przekonać. Wieczorem gospodarze naradzają się, czy mogą mu zaufać. Późną nocą, gdy już wszyscy śpią, Jagna stoi pod oknem Jasia. *** W dzień oktawy śmierci Macieja Boryny, zgodnie z tradycją, spadkobiercy mają rozmawiać o podziale majątku po zmarłym. Według Hanki najpierw trzeba zrobić spis wszystkich dóbr i poczekać na Antka. Obecność Jagny drażni ją, zresztą młodą wdowę wyzywa od najgorszych również wójtowa, która przyszła z listem. Jagna rzuca Hance zapis na swoje sześć morgów. Nie chce ich. Mówi przy tym, że Antek kochał tylko ją, Jagnę. Po czym pakuje swoje rzeczy i odchodzi do chaty matki. Z listu, który przynosi wójtowa, wszyscy dowiadują się, że jeszcze w Wielkanoc utopił Grzela. Hance żal szwagra, ale jednocześnie cieszy się, że jest o jednego spadkobiercę mniej… *** Wraca Antek. Ma dla żony prezenty (chustę z wełny, trzewiki i chustkę na głowę). Ogląda syna, je obiad, robi obchód gospodarstwa. Słyszy od Hanki, że ta wygnała z chaty Jagnę. Na polu dociera do Antka jak ważna jest dla niego ojcowizna i rodzina. Docenia starania żony o dom i majątek. Wieczorem Antka witają gospodarze z Lipiec. Widzą go w roli kogoś, kto będzie reprezentował ich interesy w rozmowach z dziedzicem. Tylko kowal przypomina, że młody Boryna zabił człowieka i czeka go proces. *** Jagustynka opowiada Antkowi co dzieje się w chacie Dominikowej. Mężczyzna wraca do domu podenerwowany, potem idzie do szwagra, który uważa, że powinien uciec do Ameryki, zanim skażą go za zabójstwo. Antek spotyka się też z Jagną. Całują się, są blisko, ale schadzka kończy się kłótnią i zerwaniem. Kolejne dni młody Boryna spędza na rozmyślaniu o ucieczce i Jagnie. Irytuje go Hanka, ale wreszcie mówi jej o pomyśle wyjazdu do Ameryki. Kobieta protestuje. *** Szymek uprawia ziemię, która dostał na kredyt od dziedzica (za wyklętego syna Dominikowej poręczył Antek). Nie jest to ziemia dobrego gatunku. Szymek może jednak liczyć na pomoc Mateusza, Jędrka i pana Jacka. Dzięki nim może też cieszyć się z małej, ale własnej chaty. Wkrótce żeni się z Nastką. *** Józka choruje na ospę. Lato daje się we znaki upałem i suszą. Chłopi modlą się o deszcz. Jakby na zawołanie nadciąga burza – podczas nawałnicy piorun uderza w gospodarstwo wójta. Jagna odwiedza Szymka i Nastkę. Wracając, spotyka Mateusza, a potem wójta. Obu ich „pogania”, bo myśli tylko o Jasiu. *** Wraca temat budowy szkoły. Chłopi nie chcą płacić podatków na ten cel, tym bardziej, że szkoła ma być rosyjska. W wyniku sfałszowanego głosowania – zapada decyzja o powstaniu szkoły. *** Podczas spotkania z dziedzicem Antek odważnie mówi, co sądzi o „panach”. Uważa, że to oni odpowiadają za nieszczęsny los chłopów. Niedługo potem widzi Jasia i Jagnę. I organiścinę, która domyśla się, z kim spotyka się jej syn, i bardzo jej się to nie podoba. Na plebanię przybywają żandarmi. *** Chłopi domyślają, że żandarmi przyszli po Rocha. Wędrowiec ukrywa się w chacie Borynów, a potem żegna się i odchodzi. Odprowadza go Jagna. Roch nalega, by zmieniła swe życie. *** Nadchodzą żniwa. Umiera stara Agata. Z wojska wraca Jasiek i wybacza żonie, że zdradzała go z Mateuszem. Organiścina opowiada synowi o romansach Jagny. Jaś z początku nie chce wierzyć, ale w końcu dociera do niego, że Jagusia naprawdę spotykała się z różnymi mężczyznami. Po pogrzebie Agaty Jaś rozmawia z Jagną i po chwili namiętności biorą górę. Oboje zostają przyłapani przez organiścinę. Matka przyszłego księdza lży Jagnę. Wkrótce potem ze wsi rusza pielgrzymka na Jasną Górę. Wśród licznych pątników jest Jaś. *** Dominikowa nie wytrzymuje wieści o złym prowadzeniu się córki i bije ją. Jagna zarzuca matce, że jako młoda dziewczyna była taka sama. Wójt trafia do aresztu za kradzież pieniędzy z kasy. Mieszkańcy z Lipiec mają spłacać skradzioną kwotę. Ludzie buntują się przeciw dawaniu pieniędzy, których sami mają mało. Do tego dochodzą głosy, że wójt dopuścił się kradzieży, by mieć pieniądze na spotkania z Jagną. Zapada decyzja o wygnaniu Jagny z Lipiec. Jedynie Mateusz nie godzi się z postanowieniem ludu, nikt jednak na to nie zważa. Wszyscy idą do chaty Dominikowej po Jagnę. Wiążą ją, okładają czym popadnie, nurzają w gnojówce. Na drugi dzień zaczynają się żniwa. Upokorzona Jagna z matką mieszka teraz w chałupie Szymka i Nastki, na Podlesiu. Dziewczyna wciąż leży, nie mogąc dojść do siebie po tym, co zrobili z nią mieszkańcy Lipie Geneza i gatunek utworu Chłopi Pierwotnie Władysław Reymont chciał napisać powieść, która ukazywałaby piękno i radość życia mieszkańców wsi. Tematyka chłopska była wówczas popularna. Koniec końcem Reymont postanowił nie idealizować życia chłopów. Opisał życie na polskiej wsi, o którym słyszał od bliskich. Uwzględnił wszystko, co wiedział na temat zmian, które zaszły na wsiach pod koniec XIX wieku (m.in. w wyniku rabacji, powstania styczniowego). Powieść ukazywała się drukiem w "Tygodniku Ilustrowanym" od 1902 do 1908 roku. Sporą część utworu zajmują dialogi, napisane językiem stylizowanym na chłopską gwarę. Jeśli chodzi o gatunek literacki, Chłopów można określić epopeją. Powieść z epopeją łączą następujące cechy: wielowątkowość i wszechstronność w ukazywaniu codzienności ludu, liczni bohaterowie, artystyczny język, wątek narodowy (powstania, chłopska świadomość narodowa), opis bitwy (o las). Chłopi – opis bohaterów Maciej Boryna – zamożny wdowiec. Uczciwy, pracowity, stanowczy. Ziemia jest dla niego największą wartością. Jagna Paczesiówna – rozpieszczona przez matkę. Nie przywykła do pracy. Młoda i piękna marzycielka, pragnie miłości. Nie zależy jej ani na pieniądzach, ani na ziemi. Wywołuje konflikty wśród mieszkańców. Podoba się mężczyznom. Antek – syn Boryny. Skonfliktowany z ojcem, nie może oprzeć się uczuciom wobec Jagny. Uparty i pracowity. Hanka – żona Antka, zakochana w mężu. Nieśmiała, lękliwa, a zarazem zaradna i samodzielna. Bohaterka dynamiczna, jej postawa ulega zmianie pod wpływem wydarzeń. Jagustynka – starsza kobieta. Złośliwa plotkarka, intrygantka, szerzy zamęt. Kuba – parobek Borynów. Powstaniec z 1863 roku. Pracowity, poczciwy, pobożny, budzi sympatię. Roch – żebrak i wędrowiec, który również brał udział w powstaniu styczniowym. Człowiek tajemniczy, lecz wykształcony, pochodzi z wyższego stanu niż chłopski. Ksiądz – dobroduszny, ale interesowny. Unika konfliktów, trzyma stronę bogatszych, chciwy. Marcjanna Dominikowa – bogata wdowa, matka Jagny, Szymka i Jędrzycha. Zobacz także: Lektury obowiązkowe na egzamin ósmoklasisty Nowe lektury szkolne — jakie zmiany zaszły w kanonie lektur? Quiz: egzamin ósmoklasisty z polskiego - powtórzenie wiadomości
Antygona – streszczenie, plan wydarzeń, bohaterowie
„Współkochać przyszłam, a nie współnienawidzić” to słynne słowa Antygony, bohaterki jednej z tragedii Sofoklesa. Streszczenie tego starożytnego dzieła pomoże ci zrozumieć ponadczasową problematykę utworu, dotyczącą: władzy, odwiecznego konfliktu pokoleń oraz moralności człowieka.
Antygona jest ostatnim utworem z cyklu tragedii tebańskich. Trylogia tebańska obejmuje jeszcze dwa utwory Sofoklesa, którymi są: Król Edyp i Edyp w Kolonos. Wszystkie nawiązują do słynnych starożytnych mitów rodu Labdakidów. W ostatnim dziele przedstawione są końcowe dzieje głównego bohatera, który jest rozdarty pomiędzy prawem boskim a prawem ludzkim. Spis treści: Antygona – plan wydarzeń Antygona – streszczenie krótkie Antygona – streszczenie szczegółowe Geneza utworu Antygona Antygona – opis bohaterów Antygona – plan wydarzeń Plan wydarzeń Antygony można przedstawić w następujących punktach: Zakaz pogrzebania ciała Polinejkesa. Dyskusja Antygony z Ismeną. Decyzja Antygony dotycząca pogrzebania brata. Rozmowa Kreona z Chórem Tebańskich Starców. Złamanie zakazu. Zarzuty Kreona. Porwanie Antygony. Próba ratowania Antygony przez Ismenę. Bunt Hajmona. Wyrok na Antygonę. Przepowiednia Tyrezjasza. Zmiana decyzji Kreona. Śmierć Antygony i Hajmona. Samobójstwo Eurydyki. Rozpacz Kreona. Antygona – streszczenie krótkie Akcja tragedii rozpoczyna się w Tebach. Miasto właśnie stoczyło walkę z wrogimi wojskami, w wyniku której zginęli dwaj bracia: Eteokles i Polinejkes. Pierwszy został uznany za bohatera wojennego, drugi za zdrajcę i tchórza. Oboje zginęli w wyniku bratobójczego starcia o tron. Ich siostra Antygona chce dokonać pochówku Polinejkesa, jednak jest to wbrew zakazowi aktualnego władcy Teb – Kreona. Antygona, mimo wszystko dokonuje symbolicznego pochówku, za co zostaje skazana na śmierć. Hajmon, narzeczony Antygony i syn Kreona, jest zrozpaczony tę decyzją. Błaga ojca o wybaczenie, jednak władca Teb pozostaje nieugięty. Antygona zostaje skazana na brutalną śmierć głodową poprzez zamurowanie w grobowcu. Popełnia tam samobójstwo. Życie odbiera sobie również zrozpaczony Hajmon, który przebija się mieczem. Na wieść o tragedii matka Hajmona i zarazem żona Kreona popada w rozpacz i także targa się na swoje życie. Władca Teb traci całą rodzinę. Antygona – streszczenie szczegółowe Prologos W trakcie wojny dochodzi do bratobójczej walki, w wyniku której giną dwaj bracia Antygony: Polinejkes i Eteokles. Władca Teb, Kreon, zakazuje pochówku Polinejkesa, gdyż został on uznany za zdrajcę. Antygona zdradza siostrze Ismenie zamiar pogrzebania brata mimo woli Kreona. Ismena przypomina jej o fatum, które krąży nad ich rodziną – ojciec Edyp poślubił własną matkę, a następnie wydłubał sobie oczy, a ostatnio dwaj bracia odebrali sobie wzajemnie życie. Pomimo przestróg siostry Antygona decyduje się pochować brata. Parodos Chór przedstawia historię krwawej bratobójczej walki Polinejkesa i Eteoklesa. Epejsodion I Kreon oświadcza ludowi Teb swoją wolę. Eteokles zostaje uznany za bohatera, którego należy „pochować i uczcić ofiarą”, natomiast Polinejkes — za zdrajcę, który zasługuje wyłącznie na to, by jego ciało pozostawić na pastwę zwierzyny. Władca Teb oznajmia, że każdy, kto złamie zakaz, zostanie skazany na śmierć. Jeden ze strażników donosi, że ciało Polinika (Polinejkesa) zostało pochowane. Strażnicy nie są w stanie powiedzieć, kiedy i kto zabrał ciało. Chór podpowiada władcy Teb, że bogowie okazali troskę zmarłemu. Kreon wpada we wściekłość. Oznajmia, że ten, kto sprzeciwił się jego woli, ma zostać jak najszybciej doprowadzony do władcy (a jeśli tak się nie stanie, to za złamanie zakazu odpowiedzą wszyscy strażnicy). Stasimon I Chór śpiewa pieśń o potędze człowieka. Zwraca uwagę na doskonałe osiągnięcia ludzkości, takie jak wynalezienie mowy. Podkreśla jednak jego ułomności, które wynikają z siły namiętności. Mogą one doprowadzać do zbrodni lub cnoty. Przewodnik chóru zauważa, że strażnik prowadzi Antygonę – przyłapaną na gorącym uczynku. Epejsodion II Strażnik opowiada o tym, jak złapał na gorącym uczynku Antygonę. Władca Teb wypytuje pojmaną, czy miała świadomość zakazu. Antygona przyznaje, że wiedziała o zakazie, lecz mimo woli Kreona zdecydowała się pogrzebać brata. Oznajmia, że nie boi się śmierci, gdyż wie, że jest ona nieunikniona. Kreon oskarża Antygonę o złamanie zakazu i zarzuca jej pychę. Według niego oddanie czci zdrajcy jest złem. Dziewczyna śmiało oznajmia, że jej zdaniem zmarli mają inne prawa, a nienawiść nie powinna być przenoszona na tych, którzy już nie żyją. Strażnicy przyprowadzają Ismenę, która chce wziąć część winy na siebie. Antygona nie zgadza się na to. Co więcej, zarzuca Ismenie, że „szukała rady w słowach, gdy trzeba było jej szukać w czynie”. Kreon nakazuje Ismenie uznać Antygonę za zmarłą. Nie baczy na to, że skazuje na śmierć narzeczoną swojego syna, Hajmona. Władca w głębi duszy liczy na to, że oskarżona przerazi się, gdy zostanie odprowadzona na śmierć, i poprosi o wybaczenie. Stasimon II Chór opiewa pieśń „Szczęśliwy, kogo w życiu klęski nie dosięgły!”. Jest to nawiązanie do rodu Labdakidów, dla którego los jest szczególnie niesprzyjający. Epejsodion II Syn władcy Teb, Hajmon, ostrzega ojca, że lud popiera postępowanie Antygony. Ludzie buntują się przeciwko woli Kreona. Hajmon zarzuca ojcu, że nie bierze pod uwagę tego, co mówią inni. Władcę oburza to oświadczenie i stanowczo oznajmia synowi, że nie zamierza słuchać rad „młokosa”. Kreon chce ukarać Hajmona za zuchwałość, zabijając ukochaną na jego oczach. Młodzieniec jednak wychodzi. Władca Teb wyjawia Przewodnikowi Chóru, że zamuruje Antygonę żywcem, jednak pozostawi jej odrobinę pokarmu, co miałoby złagodzić dramatyczny wymiar wyroku. W ten sposób chce uchronić się przed klątwą bogów. Stasimon II Chór śpiewa o sile miłości, która przewodzi światu. Epejsodion IV Antygona rozpacza nad swoim losem. Jest młoda, a musi umierać, jeszcze zanim tak naprawdę poznała życie i nie zdążyła się nim nacieszyć. Wyraża bunt przeciwko swemu przeznaczeniu. Stasimon IV Chór rozpamiętuje losy innych postaci starożytnych (Danae, Likurg), które, tak jak Antygona, cierpiały w zamknięciu. Epejsodion V Wróżbita Tyrezjasz odwiedza władcę Teb. Oznajmia mu, że bogów uraził zakaz pogrzebania ciała Polinika i odmawiają przyjmowania ofiar od Kreona. Starzec radzi mu uwolnienie Antygony i godne pochowanie jej brata. Po wizycie Tyrezjasza chór przypomina Kreonowi, że niewidomy wróżbita nigdy się nie myli. Stasimon V Chór śpiewa hymn do Dionizosa, który jest opiekunem Teb. Eksodos Posłaniec ogłasza tragiczne wieści przewodnikowi chóru: Antygona powiesiła się w grobowcu, zrozpaczony Hajmon również popełnił dramatyczne samobójstwo poprzez przebicie się mieczem. Kreon jest zrozpaczony śmiercią syna. Rozmowę podsłuchuje także żona władcy Teb, Eurydyka. Ukochana Kreona przepełniona bólem po stracie syna odbiera sobie życie. Gdy wieść o żonie dociera do władcy, popada on w jeszcze większą rozpacz. Jego pragnieniem jest śmierć. Chór przypomina królowi, że to nie on decyduje o swych dalszych losach, lecz wszystko leży w rękach bogów. Geneza utworu Antygona Antygona to utwór, który powstał w czasach, gdy w Atenach trwała dyskusja sofistów na temat prawa. Próbowali oni rozstrzygnąć, które prawo ma większą wartość – zwyczajowe, boskie czy ustawowe. Warto zauważyć, że mimo upływu lat, to kwestia, która wciąż jest aktualna. Sofiści zadawali ważne pytania, np. czy władca ma prawo ustalać zasady, które są wbrew przyjętej wierze? Debatowali też nad tym, czy religijne wartości powinny ograniczać władzę panujących. Antygona – opis bohaterów Każdy utwór literacki wymaga zrozumienia nie tylko następujących po sobie zdarzeń, lecz także poszczególnych postaci. Opis bohaterów Antygony pomoże ci zrozumieć pobudki postępowania poszczególnych bohaterów tej greckiej tragedii. Antygona – główna oraz tytułowa bohaterka tragedii, siostra Ismeny, Polinejkesa i Eteoklesa, córka Edypa. Narzeczona Hajmona, syna Kreona. Uchodzi za odważną kobietę, która kocha swoją rodzinę. Prawa boskie są dla niej ważniejsze niż zakaz władcy. Walczy o możliwość pochówku swojego brata, uznanego przez władcę Teb za zdrajcę. Jest młoda i piękna, ma zostać niedługo żoną Hajmona, lecz rezygnuje z tego, by uczcić imię brata. Kreon – władca Teb, mąż Eurydyki, ojciec Hajmona. Jest przeciwny Antygonie. Został królem Teb po śmierci Edypa. Uważa, że ma rację, nie godząc się na grzebanie zwłok Polinejkesa. Jest uparty i nie słucha nikogo. Hajmon – syn Kreona i Eurydyki. Narzeczony Antygony, zakochany w niej bez pamięci. Broni jej przed gniewem ojca. Stara się tłumaczyć ojcu, że nie można sprawować władzy na podstawie tyranii, bo naród może się w końcu zbuntować. Popełnia samobójstwo przy zwłokach Antygony. Eurydyka – żona Kreona, matka Hajmona. Gdy dowiaduje się o śmierci syna, odbiera sobie życie w pałacu. Ismena – siostra Antygony, Polinejkesa i Eteoklesa. Bojąc się gniewu Kreona, nie zgadza się na pomoc siostrze w pochówku brata–zdrajcy. Gdy Antygona zostaje aresztowana, Ismena pragnie dzielić z nią winę. Tejrezjasz (Tyrezjasz) – mędrzec, który przepowiada przyszłość. Radzi Kreonowi, by nie występował przeciwko bogom. Strażnicy – pilnują zwłok Polinejkesa. Boją się Kreona, gdyż władca bywa okrutny. Chór – złożony ze starców tebańskich. W ostatniej pieśni potwierdza, że światem rządzą bogowie. Zobacz także: Makbet – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Kordian - streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Mit o Syzyfie – streszczenie, plan wydarzeń, charakterystyka bohatera
Sklepy cynamonowe – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
Jednym z najbardziej oryginalnych utworów 20. międzywojennego jest zbiór opowiadań Bruno Schultza – Sklepy cynamonowe. Streszczenie tego dzieła pozwoli Ci uporządkować złożone opisy, w których jawa miesza się z rzeczywistością. Tytuł opowiadania wywodzi się z porównawczego określenia tytułowego sklepu, który w oczach autora miał kolor kory cynamonu.
„Sklepy cynamonowe” to powieść, która przedstawia świat widziany oczami dziecka, ale opisuje go w sposób poetycki. Wiele wskazuje na to, że są to wspomnienia z dzieciństwa opisane przez dorosłego, który mistrzowsko włada wyobraźnią i piórem. Przykładem jest opis zakupów zrobionych przez służącą Adelę (porównaną do bogini sadów, Pomony). Zwykłe owoce i mięso przedstawione są jak magiczne substancje z poetyckiej baśni. Dokładne poznanie problematyki i streszczenia „Sklepów cynamonowych" Schulza ułatwi ci pisanie rozprawek nawiązujących do takich motywów jak: szaleństwo, ptaki, magiczne miejsca, labirynt czy dzieciństwo. Spis treści: Sklepy cynamonowe – plan wydarzeń Sklepy cynamonowe – streszczenie szczegółowe Geneza utworu Sklepy cynamonowe Czas i miejsce akcji Sklepy cynamonowe – opis bohaterów Sklepy cynamonowe – plan wydarzeń Ukazanie miasteczka, okolic domu i mieszkania Józefa. Odwiedziny Józefa z matką u ciotki Agaty. Rozmowa chorego ojca Józefa z Bogiem. Zainteresowanie Jakuba (ojca Józefa) ptakami. Wypędzanie ptaków przez Jakuba i Adelę. Przyniesienie manekinów do jadalni przez szwaczki i zaczęcie prac. Wygłoszenie przez Jakuba traktatu o manekinach. Zabawy Józefa z psem Nemrodem. Nocne hulanki wujka Karola. Problemy Jakuba. Wizyta w teatrze. Powrót Józefa do domu po portfel. Nawiedziny sklepów cynamonowych. Wizyta Józefa w gimnazjum. Historia mapy miasta. Opis ulicy Krokodyli. Zniknięcie Jakuba. Walka Józefa z karakonami. Zmiana Józefa w jednego z karakonów (karaluch). Pożar i wichura w mieście. Ciągła praca w sklepie. Powrót ptaków zabijanych przez ludzi. Detronizacja Jakuba. Sklepy cynamonowe – streszczenie szczegółowe Sierpień Jest lato. Ojciec Józefa (Józef to dziecko w roli narratora) wyjeżdża do sanatorium. Zostawia syna z matką, starszym bratem i gosposią Adelą. Ich mieszkanie znajduje się na pierwszym piętrze kamienicy. W każdą sobotę Józef wychodzi z matką na spacery po rynku. Niedaleko znajduje się rumowisko. Mieszka tam Tłuja, chora psychicznie dziewczynka. Jej matką jest Maryśka. Narrator opisuje ją jako niską zżółkłą kobietę, która zarabia myjąc podłogi. W jednym z domów mieszka ciocia Agata. Często narzeka. Główną przyczyną jej zmartwień jest wuj Marek, niski i chudy. Józef spotka również córkę Agaty, Łucję oraz najstarszego syna, Emila. Czuje do niego ogromną sympatię. Chłopak pokazuje Józefowi talię kart z wizerunkami nagich ludzi. Nawiedzenie Józef z rodziną mieszkają w kamienicy na pierwszym piętrze. Budynek jest dla chłopca jak labirynt, przestrzeń pełna zagadek i tajemnic. Nigdy nie wiadomo, ile pokojów jest wynajętych. Wczesną zimą ojciec narratora (Jakub) zaczyna chorować. Większość czasu przesiaduje w domu, kontrolując księgi rachunkowe sklepu z tkaninami, która prowadzi jego żona. Mężczyzna jest pogrążony w świecie liczb, z czasem coraz bardziej traci kontakt z domownikami. Co wieczór rozmawia z Bogiem. Pewnego razu kłóci się z nim, co wywołuje zdziwienie jego bliskich. Od czasu sprzeczki ze Stwórcą, Jakub coraz mocniej podupada na zdrowiu. Staje się kruchy. Chwile, gdy zachowuje się radośnie lub normalnie, są wyjątkiem. Domownicy przyzwyczajają się do dziwactw starca, który czasem znika na kilka dni w zakamarkach domu, a później znienacka się pojawia. Ptaki Jakub w wolnych chwilach pali w piecach i majsterkuje przy karniszach. Korzysta z drabiny i chodzi na niej jak na szczudłach. Wkrótce okazuje się, że jego nową pasją stają się ptaki. Sprowadza jaja ptactwa różnych gatunków, by wykluwały się z nich pisklęta. Sam z czasem zaczyna przypominać ptaka. Całe stado ptaków lokuje na strychu. Pewnego dnia gosposia Adela załamana bałaganem i fetorem, otwiera okna i wypuszcza wszystkie ptaki. Jakub chce również wznieść się w powietrze. W późniejszych dniach wiele migrujących ptaków zatrzymuje się na dachu tej kamienicy. Manekiny Ptasia impreza jest ostatnim wydarzeniem, w czasie panującej nudy. Narrator z podziwem wspomina wyczyny ojca. Domownicy cieszą się z tego, co zrobiła gosposia Adela. Kolejne tygodnie mijają powoli. Któregoś dnia szwaczki Paulina i Polda przynoszą do mieszkania manekiny. Ojciec Józefa od razu dostrzega ich pracę. Od tego momentu zaczyna pojawiać się w towarzystwie panien. Przy okazji przygląda się i chwali ich ciała. Traktat o manekinach Ojciec Józefa jest zdania, że materia, ze względu na swoją plastyczność, kusi człowieka, by ten kształtował ją tak, jak uważa za stosowne. Jednocześnie mężczyzna sądzi, że człowiek nie ma ambicji, by dążyć do perfekcji. Ojciec tłumaczy, że ludzie formują z materii niepełne kształty, przystosowane tylko do jednej roli. Traktat o manekinach. Ciąg dalszy Następnego wieczoru ojciec Józefa znów podejmuje temat manekinów i materii. Mówi o wielkiej mocy, a zarazem przekleństwie, jakim jest zamknięcie w określonej formie. Gdy manekin przyjmuje rozgniewany wyraz twarzy, trwa on w złości bez końca. Traktat zostaje przerwany przez gosposię. Traktat o manekinach. Dokończenie Któregoś wieczoru po raz kolejny ojciec Józefa przystępuje do wyjaśniania swych przemyśleń. Podkreśla, że materia wykazuje pewne tendencje, przybiera określone wcześniej formy i dostosowuje się do nich. Największe bogactwo form można dostrzec w starych mieszkaniach, pełnych zapomnianych pokoi. Paulina i Polda nie mogą dłużej słuchać słów starego mężczyzny, proszą Adelę, by go uciszyła. Nemrod Cały sierpień Józef spędza na zabawie ze szczeniakiem, który niespodziewanie pojawił się w kuchni ich mieszkania. Zwierzak jest nieporadny i bezbronny. Wywołuje uśmiech u domowników. Piesek otrzymuje imię Nemrod i zaczyna zachowywać się zupełnie inaczej. Odgaduje, że to, co mu podsuwają, nie jest nowością, lecz czymś doskonale znanym. Pan Najdalszą częścią podwórza jest zaułek między komorą, wychodkiem, a tylną ścianą kurnika. Znajduje się tam ogródek. To przestrzeń dzika, wypełniona chwastami. Pewnego dnia, gdy narrator oddaje się polowaniu na motyle, dostrzega miejscowego włóczęgę. Jest przekonany, że mężczyzna cierpi, lecz ten, gdy widzi młodzieńca, śmieje się i ucieka. Pan Karol W sobotnie popołudnie wuj Karol udaje się z wizytą do letniska położonego o godzinę marszu od miasteczka. Jest tam jego żona z dziećmi. Wuj wraca późno. Śpi do południa, a potem przegląda rachunki. Z trudem odnajduje się w pustym mieszkaniu. Otwierając szuflady, czuje się jak złodziej. Po skończeniu pracy opuszcza dom. Sklepy cynamonowe W czasie zimy ojciec narratora zmienia się coraz bardziej. Jego zmysły wyostrzają się, a uwagę pochłaniają dziwne odgłosy. Matka Józefa zabiera męża na spacery, by wprowadzić do jego życia drobne zmiany. Pewnego dnia wybierają się do teatru. Gdy są na miejscu, ojciec uświadomia sobie, że nie zabrał portfela. Po pieniądze idzie Józef. Wędrówka do domu okazuje się dobrym czasem na wspomnienia o sklepach cynamonowych, w których można było kupić ciekawe rzeczy. Józef postanawia zmienić drogę i skręca w jedną z uliczek. W pewnym momencie uświadamia sobie, że znajduje się obok gmachu gimnazjum. Niewiele myśląc, decyduje się odwiedzić salę, w której profesor Arendt prowadził wieczorne lekcje rysunku. Trafia jednak do gmachu zajmowanego przez dyrektora. Po chwili wraca na ulicę. Idąc dalej, Józef dostrzega dorożki. Jedna z nich podjeżdża doń i woźnica pyta, czy chce z nim jechać. Józefa nie trzeba długo namawiać. Gdy powóz mija dorożkarzy, woźnica zostawia bohaterowi lejce, a sam dołącza do towarzyszy. Tym sposobem Józef przejmuje stery i rusza w drogę przez las. W pewnym momencie koń zamienia się w konika z drewna. Józef postanawia wrócić do miasta na piechotę. Ulica krokodyli Ojciec Józefa, Jakub przechowuje w jednej ze swoich szuflad mapę całego miasta. Na tym skrawku papieru wyróżnia się ulica Krokodyli, którą otacza pustka. Jak gdyby twórca mapy nie był pewien, czy w okolicy można znaleźć życie. Przestrzeń wokół ulicy Krokodyli jest przemysłowo-handlową częścią miasta. Jest pozbawiona barw. Mieszkańcy rzadko się tu zapuszczają. Ludzie, którzy żyli w okolicy ulicy Krokodyli, różnią się od ludzi mających domy w innych częściach miasta. Są niejako „wybrakowani”, podobnie jak to, co można znaleźć w tym regionie. Karakony Nadeszły szare dni, bez świąt, bez niedziel i ojca, którego już nie ma. Mieszkanie wynajmuje telefonistka. Z całego ptasiego gospodarstwa zostaje jedynie wypchany kondor. Józef czuje żal do matki. Zarzuca jej zbyt małą żałobę po ojcu i karakonach. Jakub w ostatnich miesiącach swojego życia pasjonował się owadami. Obserwując je, upodabniał się do nich, podobnie jak wówczas, gdy zajmował się ptakami. Wichura Na strychach dzieją się tajemnicze rzeczy. Butelki, naczynia i inne przedmioty zdają się ożywać. Nadchodzi trwająca trzy dni i trzy noce ciemność połączona z wichurą. Józef nie idzie do szkoły. Bohaterowie nie jedzą obiadu, gdyż ogień wypada z pieca na izbę. Pożar rozprzestrzenia się, przeraża matkę Józefa i Adelę, które pakują dobytek, by uratować go przed ogniem. Domownicy orientują się, że nie ma ojca. Domyślają się, że jest w sklepie i nie może wrócić przez wichurę. Jeden z subiektów wraz z bratem postanawia wyruszyć do Jakuba z jedzeniem. Przez wichurę nie mogą dotrzeć do sklepu. Z wizytą przychodzi ciotka Perazja. Zaradna i drobna kobieta oferuje pomoc Adeli w obowiązkach. Ciotka rozpala ogień, gospodyni nad płomieniem opala koguta. Ptak porusza się, po czym płonie. Zdenerwowana ciotka biega i klnie. Noc Wielkiego Sezonu Zbliża się pora Wielkiego Sezonu, czas, w którym ludzie odwiedzają sklepy. Nadciągają fale klientów. Jakub szuka subiektów. Mieli mu pomóc w obsługiwaniu gości, lecz wolą flirtować z Adelą. W pomieszczeniu pojawia się chmara wielobarwnych ptaków. Nie reagują na zaklęcia Jakuba. Ludzie zaczynają rzucać w nie kamieniami. Ptaki lądują na ziemi. Józef jest świadkiem smutnego powrotu ojca o świcie. W tym czasie Adela przygotuje kawę. Geneza utworu Sklepy cynamonowe Bruno Schulz długo tworzył wyłącznie do szuflady. Nie myślał o wydawaniu swych dzieł. Niesamowite, poetyckie historie zawarte w „Sklepach cynamonowych“ czytała jedynie garstka najbliższych przyjaciół. Pomysł na dzieło pojawił się podczas wymiany korespondencji autora z Dorotą Vogel. Opowiadania zostały opublikowane dzięki Zofii Nałkowskiej, która odkryła talent Schulza. Czas i miejsce akcji Świat w opowiadaniach Schulza jest niespotykany i rządzący się swoimi prawami. Nie znajdziemy tam typowych elementów tradycyjnej powieści. Rzeczywistość jest odrealniona, groteskowa, czasem formowana na kształt snu. Największe znaczenie mają refleksje i wspomnienia. Akcja utworu rozgrywa się w małym miasteczku Drohobycz (obecna Ukraina). Czas wydarzeń szacowany jest przed wybuchem I wojny światowej. Mowa jest też o wątkach historycznych i obyczajowych. Sklepy cynamonowe – opis bohaterów Józef – główny bohater utworu. Jednocześnie pełni funkcję narratora. Ogląda świat oczami dziecka, które obserwuje ojca. Józef dorasta w Drohobyczu. Widzi świat poprzez pryzmat fantazji. Gdy opowiada, to potrafi śnić na jawie. Chodząc ulicami miasteczka, oddala się w świat fantazji. Jakub – ojciec Józefa (narratora). Uległy wobec służącej Adeli. Wciąż się zmienia. Podczas rozmowy z Bogiem przypomina patriarchę. Gdy zajmuje się ptactwem – upodabnia się do ptaków, gdy pasjonują go karakony – zaczyna przypominać owada. Z czasem jest go coraz mniej. Próbuje wyzwolić się z przytłaczającej atmosfery panującej Drohobyczu. Ujawnia się jego lęk przed odczłowieczeniem, sprowadzeniem do roli manekina. Matka – jest przeciwieństwem ojca, którego ciężko zrozumieć. Uosobienie spokoju i harmonii świata. Według ojca, jest niedbałą kobietą. Adela – gospodyni w domu Józefa. Praktyczna, zmysłowa i bardzo kobieca. Dla Jakuba i Józefa stanowi symbol dominacji nad mężczyznami. Jest kobietą fascynującą, wprowadzającą nowy porządek. Agata – ciotka Józefa. Symbol kobiecej płodności, wzbudza sympatię narratora. Wuj Karol – ekscentryczny wdowiec. Paulina i Polda – dziewczęta, które zajmują się szyciem. Zobacz także: Granica – streszczenie, plan wydarzeń, problematyka Lalka – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Jądro ciemności – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów, problematyka
„Żona modna” – streszczenie, plan wydarzeń, charakterystyka bohaterów
W 1779 roku wydano zbiór satyr Ignacego Krasickiego zatytułowany „Żona modna”. Streszczenie utworu pomoże ci zrozumieć, o co chodzi w opowieści Piotra, który żali się swemu przyjacielowi na wątpliwe uroki małżeństwa.
Utwór porusza zagadnienie małżeństwa, z którym od wieków ściśle wiąże się nie tylko kwestia miłości, ale również pieniędzy. Pragnienie posagu żony sprowadza na głównego bohatera spore kłopoty. Musi spełniać każdą zachciankę dość trudnej partnerki, nawet jeśli uważa, że jej kaprysy są niedorzeczne. Streszczenie satyry „Żona Modna” przygotowaliśmy z myślą o wszystkich, którym język XVIII-wiecznej polszczyzny utrudnia zrozumienie utworu. Spis treści: Plan wydarzeń – „Żona modna” „Żona modna” – streszczenie „Żona modna” – gatunek i geneza utworu „Żona Modna” – charakterystyka postaci Plan wydarzeń – Żona Modna Spotkanie Piotra z przyjacielem. Opis żony bohatera. Wady żony Opis ich życia przed małżeństwem. Spisanie intercyzy. Zakup nowej karocy. Pakowanie karocy i wyruszenie w podróż. Rozmowa o zatrudnieniu modnych fachowców. Dojazd na wieś. Wyniosłe zachowanie żony wobec służby. Krytykowanie domu przez żonę. Wprowadzenie zmian w domu. Przyjazd gości na wieś. Bal. Pożar w stodole wywołany przez fajerwerki. Samotne gaszenie pożaru przez Piotra. Wyjazd małżeństwa do miasta. Żona modna – streszczenie Utwór zaczyna się od spotkania Piotra z przyjacielem, który gratuluje mu małżeństwa. W odpowiedzi główny bohater żali się na swój los. Opis żony zaczyna od wspomnienia, że jest bogata (wniosła w posagu aż cztery wsie). Dopiero później opisuje jej piękno i mądrość. Okazuje się, że Piotr dostrzega wady swojej żony dopiero po ślubie. Co prawda już wcześniej widział w niej zarozumiałą mieszczankę, ale korzyści z mariażu przesłaniają mu właściwy ogląd sytuacji. Przed ślubem zostaje spisana intercyza. W dokumencie umieszczono zapis dotyczący standardu życia oczekiwanego przez żonę, a także tego, że w razie rozwodu — Piotr utraci cały majątek. Po ślubie młodzi wyruszają na wieś. Tam pojawiają się pierwsze wygórowane zachcianki ukochanej. Najpierw życzy sobie karocy, która szybko okazuje się nieodpowiednia. Kiedy udaje się znaleźć dobrą karocę, żona tak wypycha ją swymi bagażami i pupilami, że brakuje w niej miejsca dla męża. Piotr cudem dostaje się do środka i musi jechać z psem na kolanach. Po drodze małżonkowie rozmawiają. Kobieta wypytuje męża o służbę i dom na wsi, krytykując przy tym wszystko, co się da. Ponadto żąda kolejnej służby, m.in. kucharza, cukiernika i pasztetnika. Po przyjeździe na miejsce kobieta od progu krytykuje wnętrza posiadłości. Chce osobnej sypialni dla siebie, pokoju na stroje, bawialni, pokoju do muzyki oraz książek. Uznaje też, że w ogrodzie należy wprowadzić liczne zmiany. Piotr zgadza się na wszystko, byleby tylko mieć święty spokój. Gdy wydają huczne przyjęcie, żona bawi się ze wszystkimi, lecz nie z mężem. Mąż bowiem w tym czasie usługuje gościom i spełnia zachcianki żony. Podczas zabawy odbywa się pokaz fajerwerków. Jedna z rac spada na stodołę i wszczyna pożar. Nikt nie jest przejęty sytuacją. Piotr sam musi gasić ogień. Gdy wraca do gości, staje się tematem żartów. Piotr zwraca żonie uwagę na duże koszty przyjęcia. Wkrótce potem małżeństwo wyjeżdża do miasta. Nie zważając na nic, trwonią dalej pieniądze. Piotr nie bierze pod uwagę rozwodu, gdyż straciłby cały majątek. Żona modna – gatunek i geneza utworu „Żona modna” to satyra, czyli utwór zawierający krytykę ludzkich zachowań oraz ośmiesza zachowania konkretnych osób. Ignacy Krasicki przedstawia w „Żonie modnej” nie tylko wady jednej kobiety, ale wielu przedstawicieli polskiej szlachty, którzy dla pieniędzy są w stanie poświęcić osobiste szczęście lub trwonią majątek bez opamiętania. W czasach, gdy żył i tworzył Krasicki, małżeństwa dla pieniędzy były na porządku dziennym. Autor pokazuje, jak śmieszne i jednocześnie tragiczne mogą być konsekwencje takiego związku. Dotyczy to również par, które decydują się na ślub mimo dzielących ich różnic charakterów. Żona Modna – charakterystyka postaci Piotr – główny bohater utworu. Opowiada przyjacielowi o swoich doświadczeniach w małżeństwie. Znosi kaprysy bogatej żony, nie mając odwagi przeciwstawić się jej zachciankom. Żyją ponad stan. Żona Piotra – tytułowa żona modna. Bohaterka opowieści Piotra. Przedstawiona przez niego jako majętna, kapryśna, posiadająca nad mężem władzę absolutną. Trwoni majątek, nie licząc się z nikim i niczym. Przyjaciel – słuchacz opowieści Piotra, niewiele komentuje. Doradza przyjacielowi spokój i rozwagę. Zobacz także: Wesele – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Oda do młodości – streszczenie, analiza, interpretacja Lalka – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
„Świtezianka”: streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
Przedstawiamy streszczenie „Świtezianki”, które pozwoli odświeżyć podstawowe informacje przed ważnym sprawdzianem lub egzaminem. Przygotowaliśmy również plan wydarzeń i opisy bohaterów tej ballady Adama Mickiewicza. W naszym streszczeniu znajdziesz też wiadomości na temat genezy i narratora „Świtezianki”.
Ballada „Świtezianka” Adama Mickiewicza to utwór na wskroś baśniowy, więc autor nie podaje dokładnego miejsca i akcji wydarzeń. Wiemy jedynie, że opowieść zaczyna się latem, a kończy jesienią. I że każda ze scen ma miejsce w nocy. „Świtezianka” opowiada historię uczucia wystawionego na próbę. Na utwór można powołać się, pisząc rozprawkę na temat: miłości, zdrady oraz winy i kary. Spis treści: „Świtezianka” – plan wydarzeń „Świtezianka” – streszczenie Geneza utworu „Świtezianka” „Świtezianka” – opis bohaterów „Świtezianka”: plan wydarzeń Utwór jest balladą, której fabułę można przedstawić w następujących punktach: Spotkanie chłopaka i dziewczyny nad brzegiem Świtezi. Propozycja wspólnego życia złożona przez młodzieńca. Odrzucenie propozycji przez dziewczynę. Przysięga miłości zakochanego chłopaka. Ostrzeżenie przed skutkami złamania danego słowa. Odejście dziewczyny. Kuszenie młodzieńca przez nimfę. Złamanie obietnicy. Kara za złamanie obietnicy. Śmierć kochanków. „Świtezianka”: streszczenie Co noc nad brzegiem jeziora Świteź spotykają się chłopak i dziewczyna. On to przystojny strzelec. O niej wiemy jedynie, że jest płochliwa i niezwykle tajemnicza. Dziewczyna nie mówi o sobie właściwie nic, a po każdej schadzce znika jak kamfora. „Skąd przyszła? - darmo śledzić kto pragnie, Gdzie uszła? - nikt jej nie zbada. Jak mokry jaskier wschodzi na bagnie, Jak nocny ognik przepada.” Mimo że oboje nie znają się dobrze, wszystko wskazuje na to, że są w sobie zakochani. Pewnej nocy chłopak przysięga dziewczynie miłość i wierność aż po grób. Chce, by zamieszkała z nim w pobliskiej chatce, gdzie będzie dbał, by nigdy niczego im nie zabrakło (wymienia: owoce, mleko i mięso upolowanej zwierzyny). Dziewczyna nie ufa jego słowom. Wyjaśnia, że ojciec przestrzegał ją przed niestałością mężczyzn. Na pożegnanie prosi chłopaka o dotrzymanie obietnicy: „Dochowaj, strzelcze, to moja rada: Bo kto przysięgę naruszy, Ach biada jemu, za życia biada! I biada jego złej duszy.” Zrozpaczony strzelec błąka się po lesie w poszukiwaniu dziewczyny z marnym skutkiem. Rozczarowany idzie wzdłuż jeziora. Nagle zauważa piękną nimfę, która wynurza się z wody. Zachwycony jej urodą nie może przestać na nią patrzeć. Postać kusi go, by złamał przysięgę daną ukochanej, gdyż ta z pewnością nie traktuje jego uczuć poważnie. Strzelec opiera się, lecz po chwili rusza na środek jeziora ku pięknej nimfie. Tym samym łamie przysięgę złożoną dziewczynie. Zbliżając się do wynurzającej się z wody postaci, zauważa w niej dziewczynę, której przysięgał wierność. Dziewczyna powtarza słowa swej prośby o dochowanie obietnicy. Zgodnie z nimi zdrajcę czeka surowa kara. Chłopak znika pod wodą, a jego dusza zostaje zaklęta w rosnący nad brzegiem Świtezi modrzew. Od tamtego zdarzenia, dusze strzelca i dziewczyny snują się nad brzegiem jeziora. Geneza i gatunek utworu „Świtezianka” Po raz pierwszy „Świtezianka” ukazała się w tomie „Ballady i romanse” w 1822 roku. Rok publikacji „Ballad” to jedna z dat uważana za początek epoki romantyzmu w Polsce. Inspiracją do napisania dzieła mógł być pobyt Mickiewicza nad jeziorem Świteź u Michała Wereszczaka. Okolice te były nie tylko malownicze, ale i pełne legend, w które wciąż wierzyli tutejsi. Jeśli chodzi o gatunek, „Świtezianka” jest balladą romantyczną, która łączy cechy epiki, liryki i dramatu. O epickości świadczy np. fabuła utworu, o liryce — poetycki nastrój pełen tajemnic, elementy dramatu to dialogi. „Świtezianka”: opis bohaterów W utworze „Świtezianka” występują: chłopak – „piękny i młody” strzelec, zakochany, ale niegodny zaufania dziewczyna (która okazuje się też nimfą) – tajemnicza, czuła (daje chłopcu maliny), zasadnicza, pomna przestróg ojca, narrator — przyglądając się parze, ma pełny ogląd sytuacji, jest uważnym obserwatorem, lecz nie wnika w dalszy los bohaterów. Świtezianka: kim naprawdę była? Świtezianka – tytułowa bohaterka, mieszkanka jeziora Świteź, to młoda kobieta, wyjątkowej urody. Ma dobre serce i pragnie miłości, lecz nie jest naiwna. Na początku ballady poznajemy ją jako ukochaną strzelca. Gdy ten przysięga jej miłość, przybiera postać nimfy. Prowokując młodzieńca do zdrady i wymierzając mu karę, okazuje się bezwzględna i bezlitosna. Strzelec: zakochany bez pamięci czy szukający miłości? Strzelec – główny bohater, zakochany bez pamięci w Świteziance, pragnie, by spędziła z nim życie. Jest strzelcem w lesie, położonym nad jeziorem Świteź. Szczery i czuły wobec dziewczyny, chętnie składa jej przysięgę miłości. Niestety szybko łamie dane słowo. Ulega urokowi nimfy, którą okazuje się poznana wcześniej młoda dziewczyna (zgodnie z ludowymi wierzeniami, mało kto jest w stanie oprzeć się wodzącym na pokuszenie nimfom). Narrator: jaką rolę odgrywa w utworze? Narrator – to mieszkaniec okolicy jeziora Świteź. Przyznaje, że nie wie, kim jest ukochana strzelca. Relacjonuje miłość chłopaka i dziewczyny. Opisuje ich spotkania, pełni rolę obserwatora, ale wstrzymuje się od jakiejkolwiek oceny i nie wnika w uczucia bohaterów. Zobacz także: Zemsta - test ze znajomości lektury Pan Tadeusz - test sprawdzający Test ze znajomości Balladyny
Lalka – streszczenie, plan wydarzeń, problematyka, opis bohaterów
„Lalka” to według wielu najwybitniejszy utwór epoki pozytywizmu. Ale są i tacy, którzy uważają, że „Lalka” to największe dzieło całej polskiej literatury. Jeśli chcesz przypomnieć sobie najważniejsze wątki i bohaterów tej dwutomowej powieści – zerknij na szczegółowe opracowanie i streszczenie „Lalki”.
Lalka Bolesława Prusa to opowieść o losach Stanisława Wokulskiego, który w wieku około 45 lat zakochuje się po raz pierwszy, bo do tej pory pochłaniały go praca, studia przyrodnicze, walka w powstaniu styczniowym i... znów praca. Niestety Wokulski nie najlepiej lokuje swoje uczucia – jego wybranka, panna Izabela Łęcka jest piękna, ale kapryśna. Mimo że Wokulski robi wszystko, by ratować sytuację finansową rodziny Łęckich i spełnia każde życzenie Izabeli – historia tej miłości skazana jest na klęskę. Fabułę powieści ubarwiają zapiski starego subiekta Ignacego Rzeckiego, który jest przyjacielem Wokulskiego i prowadzi jego sklep. Dotyczą one na przykład powstania na Węgrzech i bieżących wypadków (między innymi miłości Wokulskiego do Izabeli). Lalka poza wątkiem miłosnym ukazuje również romantyczne i pozytywistyczne ideały bohaterów, a także realia XIX-wiecznej Warszawy – obraz życia polskiej arystokracji i biedoty. Spis treści: Geneza i gatunek utworu Lalka Lalka – plan wydarzeń Lalka – streszczenie Lalka – opis bohaterów Geneza i gatunek utworu Lalka Początkowo sądzono, że tytuł powieści nawiązuje do postaci Izabeli Łęckiej – pięknej, lecz niezdolnej do autentycznych uczuć na wzór przedmiotu tylko przypominającego człowieka. Sam autor jednak zabrał głos, wyjaśniając, że tytuł Lalki ściśle wiąże się z wątkiem procesu sądowego dotyczącego rzekomej kradzieży ulubionej zabawki zmarłej córki baronowej Krzeszowskiej. Baronowa o kradzież oskarżyła Helenę Stawską. Taki proces rzeczywiście miał miejsce w XIX wiecznej Warszawie i to właśnie on zainspirował Bolesława Prusa do napisania Lalki. Kiedy autor zorientował się, że geneza tytułu bywa rozumiana błędnie, żałował, że nie zatytułował swej powieści Trzy pokolenia. Lalka, zanim została wydana jako powieść, ukazywała się w „Kurierze Codziennym” w latach 1887-1889. Bolesław Prus pokazał w niej schyłek epoki pozytywizmu – czasy, w których wiara w zmianę świata na lepszy w duchu pracy u podstaw i pracy organicznej, legła w gruzach. Podczas lektury Lalki poznajemy również bohaterów, na których wciąż oddziałuje duch romantyzmu, czyli epoki poprzedzająca pozytywizm. W utworze występują przedstawiciele wszystkich sfer społecznych Warszawy – od arystokracji, poprzez mieszczaństwo, aż po najbiedniejszych obywateli najuboższych dzielnic stolicy. Lalka jest utworem epickim, na który składają się takie elementy jak: bogactwo środków stylistycznych w narracji, dialogach i monologach, czas akcji, który jest ściśle ustalony, dokładny opis miejsc akcji, zdarzenia, które mają wysoki stopień prawdopodobieństwa, narrator obiektywny (wyjątkiem są zapiski starego subiekta). Lalka – plan wydarzeń Rozmowa przedstawicieli warszawskiej śmietanki towarzyskiej o przeszłości Wokulskiego. Opis dnia Ignacego Rzeckiego. Powrót Wokulskiego z zagranicy i spotkanie z Rzeckim. Sprzedaż cennych pamiątek rodzinnych Łęckich. Wizyta Izabeli w sklepie Wokulskiego. Zaproszenie Wokulskiego na śniadanie wielkanocne dla wyższych sfer. Ratowanie sytuacji finansowej Łęckich przez Wokulskiego (wykup kosztownego serwisu, interesy z Tomaszem Łęckim). Pojedynek Wokulskiego z baronem Krzeszowskim. Wizyta głównego bohatera u Łęckich. Licytacja kamienicy. Wyjazd Stanisława do Paryża. List prezesowej Zasławskiej z zaproszeniem do Zasławka. Pobyt Wokulskiego i Izabeli w Zasławku. Zamiar Rzeckiego wyswatania Wokulskiego z panią Stawską. Odkupienie kamienicy. Oskarżenie Heleny Stawskiej o kradzież lalki. Zaręczyny Łęckiej i Wokulskiego. Podróż pociągiem Łęckich, Starskiego i Wokulskiego do Krakowa. Próba samobójcza Wokulskiego. Załamanie Wokulskiego. Choroba i śmierć Rzeckiego. Wyjazd Izabeli za granicę. Plany Izabeli wstąpienia do zakonu. Lalka – streszczenie Akcja powieści rozpoczyna się w 1878 roku w warszawskiej, renomowanej jadłodajni. Kilku mężczyzn rozmawia o Stanisławie Wokulskim. Z ich słów dowiadujemy się, że jako młody chłopak był subiektem (sprzedawcą), a potem studiował przyrodę w Szkole Głównej. Następnie walczył w powstaniu i po zesłaniu na Syberię wrócił do Warszawy. Tutaj bogato ożenił się z wdową po właścicielu sklepu. Gdy wdowa zmarła, Wokulski odziedziczył po niej majątek. Podczas wyjazdu Wokulskiego za granicę, sklepem opiekował się stary subiekt, Ignacy Rzecki. Stanisław po powrocie do kraju zwierzył się Rzeckiemu, że udało mu się znacznie pomnożyć majątek (wyjechał z 30 tys. rubli, wrócił z kwotą ponad 300 tys. rubli). Wkrótce dowiadujemy się też, że jeszcze przed wyjazdem Wokulski zakochał się w Izabeli Łęckiej. To wyjątkowo piękna panna z wyższych sfer, której rodzina znalazła się w trudnej sytuacji finansowej. Łęccy za wszelką cenę nie chcą rezygnować z wystawnego życia. Po powrocie Wokulskiego Izabela zaczyna czuć się przez niego osaczona. Wszyscy wokół mówią o Wokulskim i jego bogactwie. Zirytowana Izabela gardzi „kupcem galanteryjnym”, w niczym nie przypominającego postaci Apollina, którego posąg stoi w jej komnacie. Izabela odwiedza sklep Wokulskiego. Stanisław robi na niej złe wrażenie. Obsługuje ją przystojny subiekt Mraczewski. Ich flirt drażni Stanisława, który zwalnia Mraczewskiego, a podczas spaceru po Powiślu myśli o samobójstwie. Spotyka wtedy furmana Wysockiego, któremu padł koń. Wokulski pomaga nie tylko jemu, ale również bratu Wysockiego. W Wielki Piątek podczas kwesty dobroczynnej Wokulski przekazuje znaczną sumę na ręce hrabiny Karolowej i Izabeli. Łęcka, mówiąc po angielsku, pokpiwa z kupca. Stanisław podejmuje decyzję, że będzie uczył się tego języka. Chwilę potem widzi w kościele piękną kobietę z córeczką (Helenę Stawską) i płaczącą Marię, warszawską prostytutkę. Przed kościołem rozmawia z Marią i posyła ją do klasztoru sióstr magdalenek, gdzie ma nauczyć się szyć, by w ten sposób zarabiać na życie. W Wielki Piątek Wokulski poznaje również Juliana Ochockiego, dalekiego kuzyna Izabeli Łęckiej. Ochocki to typ idealisty naukowca - ma 28 lat i pragnie poświęcić życie nauce. W Wielkanoc Wokulski wybiera się na uroczyste śniadanie do hrabiny Karolowej. Poznaje tam prezesową Zasławską, która,słysząc jego nazwisko, zaczyna płakać... Okazuje się, że dawno temu łączyło ją gorące uczucie ze stryjem Stanisława Wokulskiego (rodzina nie zgodziła się na związek arystokratki z mężczyzną z niższych sfer). Stanisław robi dobre wrażenie na zgromadzonej na śniadaniu u hrabiny śmietance towarzyskiej Warszawy, Z czasem, Wokulski zbliża się do środowiska arystokracji. Zależy mu na interesach z Tomaszem Łęckim, ojcem Izabeli. Wykupuje wystawione na sprzedaż kosztowności Łęckich, planuje też wziąć udział w licytacji kamienicy, w której mieszka ukochana (w dodatku znacznie zawyżając jej wartość). Aby zrobić przyjemność ukochanej, kupuje również klacz wyścigową barona Krzeszowskiego. Kiedy klacz zwycięża w wyścigach, Wokulski przekazuje nagrodę pieniężną na cele charytatywne. Podczas wyścigów Krzeszowski upokarza Izabelę. Wokulski wyzywa go na pojedynek. Baron zostaje ranniony w twarz, Wokulski wychodzi z pojedynku bez szwanku. Pojedynek sprawia, że panna Łęcka patrzy na Wokulskiego nieco przychylniej. Podczas jednego z „przypadkowych” spotkań w Łazienkach (Stanisław dokładnie wie, kiedy może zobaczyć tam ukochaną), Izabela prosi go o odpowiednią oprawę do podziękowań dla aktora Rossi'ego. Łęccy zapraszają też Wokulskiego na obiad. Podczas obiadu Wokulski celowo nie przestrzega panujących wśród szlachty obyczajów (np. je rybę nożem i widelcem). Wywołuje to nie lada poruszenie (jedynie Tomasz Łęcki, chcąc zamaskować nieco złe wrażenie, jakie wywołał bogaty kupiec, również sięga po nóż, jedząc rybę). Mimo to nie zawodzi Izabeli, załatwia brawa i upominki dla Rossi'ego. Do obecnego na spektaklu Rzeckiego dociera, że Stanisław kocha Łęcką. I że to właśnie miłość do niej jest motorem działań jego przyjaciela. Licytację kamienicy Łęckich wygrywa Żyd Szlangbaum, proponując kwotę 90 tys. rubli. To efekt tajnej umowy Szlangbauma z Wokulskim. Mimo że sprawa miała pozostać tajemnicą, Izabela dostaje anonim od „życzliwej osoby”, która informuje ją, że właścicielem kamienicy tak naprawdę został Wokulski. Łęcka nie ukrywa przed nim, że zna jego tajemnicę i nie pochwala tego gestu. Jej myśli wkrótce zaczyna zaprzątać osoba Kazimierza Starskiego (młodego, przystojnego, lecz zepsutego do szpiku kości arystokraty). Pech chce, że Wokulski jest świadkiem rozmowy Izabeli prowadzonej po angielsku z Kazimierzem. Stanisław tym razem już rozumie, o czym mówią i nie mogąc tego znieść, postanawia wyjechać z Polski. W Paryżu Wokulski nie przestaje myśleć o pannie Łęckiej. Tam też poznaje profesora Geista, który marzy o wynalezieniu metalu lżejszego od powietrza. W Paryżu Stanisław bierze też udział w pokazie magnetyzera. Rozmawia również z mistrzem Palmieri na temat możliwości zmagnetyzowania kogoś i przekonania tej osoby do czegoś, ale magnetyzer przekonuje go, że to zły pomysł. Pewnego dnia Wokulski dostaje list od prezesowej Zasławskiej, która zaprasza go do siebie. Wokulski postanawia wrócić i spotkać się z prezesową. W jej posiadłości spotyka Izabelę. Za namową ojca, dziewczyna jest dla Stanisława miła. Tomasz Łęcki nie ma nic przeciwko relacji córki z bogatym kupcem. Właśnie w Zasławku Wokulski wyznaje Izabeli miłość. Łęcka nie daje mu jednoznacznie do zrozumienia, że jest jej obojętny. Czyni tym samym zakochanemu mężczyźnie nadzieję i daje złudne poczucie szczęścia. Gdy Izabela wyjeżdża z Zasławka, Wokulski również opuszcza majątek prezesowej (wcześniej jednak spełnia prośbę Zasławskiej dotyczącą powstania kamienia na grobie jego stryja). Po powrocie do Warszawy Wokulski bywa u Łęckich, lecz Izabeli często nie ma w domu. Mężczyznę irytują jej flirty (np. ze słynnym skrzypkiem Molinarim, który przyjeżdża do Warszawy). Wokulski postanawia, że nie będzie jej więcej odwiedzał. W tym czasie coraz częściej Wokulski rozmawia z Heleną Stawską. To kobietą, którą pierwszy raz zobaczył w Wielki Piątek, gdy przyszła z córeczką do kościoła. Pani Stawska mieszka w tej samej kamienicy co Łęccy. Spotkania ze Stanisławem sprawiają, że przestaje jej być obojętny. Pewnego dnia Wokulski słyszy od pani Wąsowskiej, że Izabela przez niego cierpi. Postanawia pójść do Łęckich. Tak dochodzi do zaręczyn Stanisława i Izabeli. Na wieść o tym, Helena Stawska bardzo cierpi. Na dodatek okazuje się, że jej mąż, który wyjechał i długo nie dawał znaku życia – żyje i przebywa w Algierze jako Ernest Walter). Pewnego dnia baronowa Krzeszowska oskarża Helenę Stawską o kradzież lalki – porcelanowej zabawki, którą bawiła się zmarła córka baronowej. W rzeczywistości pani Helena kupiła bardzo podobną lalkę dla swojej córki w sklepie Wokulskiego. Łęccy i Wokulski jadą do Krakowa, do ciotki Izabeli. W wagonie wynajętym na koszt Stanisława towarzyszy im również Starski. Słysząc, jak Izabela flirtuje ze Starskim po angielsku, Wokulski wzburzony wysiada na najbliższej stacji. To stacja w Skierniewicach, gdzie pracuje brat furmana Wysockiego. Gdy Stanisław próbuje odebrać sobie życie, ratuje go właśnie Wysocki. Na drugi dzień Wokulski wraca do Warszawy. Jest przybity. Przestaje udzielać się towarzysko, rezygnuje ze spółki założonej z myślą o Łęckich. Pewnego dnia dowiaduje się od Węgiełka (twórcy kamienia nagrobnego, o który prosiła Zasławska), że Starski przyczynił się do zejścia na złą drogę jego żony, Marii. Okazuje się, że żoną Węgiełka jest kobieta, której Wokulski pomógł, wysyłając ją do sióstr magdalenek. Stanisław decyduje się pomóc Ochockiemu. Przez krótki czas sam zajmuje się doświadczeniami chemicznymi. Pani Wąsowska na próżno próbuje znów przekonać Stanisława, by pogodził się z Łęcką. Na koniec tej rozmowy dziękuje jej, bo... odkrył, że Wąsowska podoba mu się jako kobieta, a to znaczyło, że „wyleczył się" z miłości do Izabeli. Jeszcze tego samego dnia Stanisław spotyka się z Rzeckim. Mówi mu, że widzi przed sobą jedynie dwie drogi: jedna doprowadzi go na szczyt sławy, druga do samobójstwa. Następnie wyjeżdża z Warszawy. Ignacy Rzecki martwi się o przyjaciela, od którego długo nie ma żadnych wieści. Nikt nie wie do końca co stało się z Wokulskim. W mieście krążą plotki, że zbankutował, to znów, że przez Rosję dotarł do Chin, skąd udał się do Japonii i Stanów Zjednoczonych. Pewnego dnia Węgiełek pyta o Stanisława, którego widział przy ruinach w Zasławku, na chwilę przed wybuchem. Węgiełek był pewny, że Wokulski zginął, lecz nie znalazłszy jego zwłok, uznał, że Wokulski przeżył. Rzecki jest coraz słabszy. Umiera, pisząc listy do Heleny Stawskiej i do subiekta Lisieckiego. Ochocki znajduje przy Ignacym list od Węgiełka, dotyczący Stanisława. List ten sprawia, że Ochocki nie wierzy w samobójstwo Wokulskiego, a przyjmuje, że mężczyzna dobrowadził do wybuchu, by zniszczyć ruiny, które przypominały mu najpiękniejsze chwile spędzone z Izabelą w Zasławku. Lalka to powieść w dwóch tomach. Pierwszy tom liczy jedenaście, a drugi - szestaście rozdziałów (plus siedemnasty - fragment skleślony przez cenzurę carską). Łącznie to dwadzieścia siedem rozdziałów. Lalka – opis bohaterów Ignacy Rzecki – subiekt Wokulskiego. Dziwny, zabawny, sympatyczny. Pisze pamiętnik, w którym kreśli sytuację polityczną tamtego okresu, opisuje Wiosnę Ludów i osobę Napoleona Bonaparte, którym jest zafascynowany). Pracuje w sklepie. Ma za sobą bohaterską, żołnierską przeszłość. Stanisław Wokulski – zamożny kupiec z aspiracjami, właściciel sklepu i kamienicy. Ma dobre serce, pomaga potrzebującym. Jest beznadziejnie zakochany w Izabeli Łęckiej. Izabela Łęcka – piękna arystokratka o zimnym sercu. Ma wysokie mniemanie o sobie. Podoba się mężczyznom. Często popada w zachwyt nad sobą. Prezesowa Zasławska – staruszka, szlachetna i mądra. Lubi Wokulskiego, z jego stryjem łączył ją kiedyś romans. Pani Helena Stawska – uczciwa i pracowita. Mieszka z matką i córką w kamienicy Wokulskiego. Kazio Starski – były konkurent panny Izabeli. Po powrocie z zagranicy wznawia do niej zaloty. Julian Ochocki – arystokrata zafascynowany nauką. Marzy o latających maszynach, decyduje się poświęcić życie nauce. Geist – uczony, podobny do alchemików. Zobacz także: Lalka – test wiedzy z odpowiedziami Gloria victis – test ze znajomości lektury z odpowiedziami Kordian - streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów