Pomaganie ma cudowną moc – mówi Dorota Zawadzka, Superniania i... wolontariuszka WOŚP [WYWIAD]
Osoba, która pomaga, zmienia świat i... siebie. O magicznej sile niesienia pomocy rozmawiam z Supernianią, czyli psycholożką Dorotą Zawadzką, która kwestowała w naszym sztabie podczas trzech Finałów Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
Dorota Zawadzka została wolontariuszką Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, bo jak sama twierdzi, pomaganie jest jej filozofią życiową. Uważa także, że do pomocy warto zachęcać już najmłodsze dzieci. W tym wywiadzie udzielonym nam w 2019 roku wyjaśnia, dlaczego wspiera WOŚP i radzi, jak nauczyć dziecko empatii i wpoić mu chęć pomagania potrzebującym. W naszym wydawnictwie już od kilku lat zakładamy przed Finałem sztab WOŚP. Gdy zaprosiliśmy Cię do udziału, Ty natychmiast zgodziłaś się zostać wolontariuszką. Dlaczego? Dorota Zawadzka: - Prawda jest taka, że jestem wolontariuszką w bardzo wielu miejscach i często pomagam potrzebującym. Ale rzeczywiście nie robiłam tego jeszcze w ramach Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Do tej pory nikt mnie nie zaprosił do udziału w Finale, a sama jakoś nigdy na to się nie zdobyłam, choć zawsze wrzucałam pieniądze do puszek. Żeby było ciekawiej, w tym roku dostałam dwa zaproszenia – od was i ze sztabu w Irlandii. Jednak, ponieważ unikam latania, wybór był dla mnie prosty. Teraz jestem szalenie podekscytowana i czekam z niecierpliwością na 13 stycznia. [W 2021 roku 29. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy odbędzie się 31 stycznia - przyp. red.] Co daje pomaganie? Dlaczego warto to robić? Oprócz takiego oczywistego powodu, że dzięki temu osoby wymagające pomocy mają szansę ją otrzymać. - Nie chcę na to pytanie odpowiadać za wszystkich. Dlatego powiem w swoim imieniu. Mój zawód polega na pomaganiu, więc to trochę moja misja. Niesienie pomocy jest też moją filozofią, czymś, bez czego nie potrafiłabym żyć. Dzięki temu czuję się osobą potrzebną – mogę zrobić coś dobrego, uczestniczyć w czymś ważnym, potrzebnym. Jestem otwarta na ludzi, uważna – dostrzegam tych, których łatwo przeoczyć. A oni często wymagają pomocy, choć boją się czy wstydzą o nią poprosić. Tak naprawdę trudno opisać w kilku słowach, co daje pomaganie. Bo na to składa się wiele pozytywnych emocji, choćby radość, gdy ktoś się uśmiechnie, kiedy pomoc otrzyma. Pomagam na przykład starszym ludziom w domu opieki, odwiedzam oddziały, gdzie leżą chore dzieci, czytam dzieciom, od pięciu lat podczas wakacji prowadzę własną, społeczną i charytatywną akcję edukacyjną – te wszystkie wolontariackie działania wpływają doskonale na moje samopoczucie. Czuję się wtedy wyższa, mądrzejsza, szczuplejsza, to podnosi moją samoocenę. Oczywiście żart, bo przecież nie pomagam ze względu na to, ale to taki świetny efekt uboczny. Wydaje się, że pomagać mogą ci, którzy czegoś mają w nadmiarze albo przynajmniej nie potrzebują pomocy. Tymczasem do naszego sztabu zgłosiły dzieci z Instytutu Głuchoniemych w Warszawie. Będą wolontariuszami, choć same także wymagają pomocy. Bo pomagać może każdy! Trzeba tylko chcieć. A przy tym pamiętać, że liczy się każdy gest, każda rzecz czy złotówka. Dla nas może to być drobiazg, a dla tego, kto pomocy potrzebuje, ten mały gest jest kosmosem. Czyli pomaganie jest proste? Tak, choć wymaga wysiłku, dania czegoś od siebie. Poświęcenia swojego czasu, talentu, emocji, umiejętności albo pieniędzy (to najprostsze). Jeśli ktoś nie ofiarowuje nic swojego, to nie można tego nazwać pomocą. I tego powinno się uczyć dzieci. Jak to zrobić? I kiedy zacząć? Najlepiej zacząć od samego początku. Bo pomagać przecież można mamie, tacie, babci, rodzeństwu. Ta pomoc na początku dotyczy drobnych spraw, np. podania mamie książki, sprzątania zabawek, przygotowania posiłku itd. Potem warto dziecku pokazać, że pomagać można na różne sposoby, czyli np. zabrać kilkulatka do schroniska dla psów, by wyprowadzić je na spacer. Albo kupić koce i zawieźć je do schroniska. Pomaganie to dzielenie się. Ważna jest regularność i stałość, czyli jeśli zobowiązujemy się do wyprowadzania psów na spacery, to robimy to np. co weekend, a nie raz „od wielkiego dzwonu” i tyle. Pamiętajmy także, by pokazać dziecku, że pomaganie jest przyjemne, że daje dużo radości, np. kiedy odwiedzamy schronisko, zwróćmy uwagę dziecka na to, jak zwierzęta na nasz widok się cieszą. Rozmawiajmy o dobrych emocjach. Pomagajmy w kilka osób, to wzmacnia efekt zarówno pomocy, jak i dobrego samopoczucia – buduje charakter. Zobacz też: Pomaganie – jak go nauczyć, by dziecko było wrażliwe? Co jeszcze jest ważne w nauce pomagania? Uwrażliwienie dziecka na innych. Bo przecież pomóc można dopiero wtedy, gdy dostrzeże się potrzebujących pomocy. Zobaczy się ich potrzeby. Może sąsiadka nie może dźwigać i trzeba jej robić zakupy? Może kolega jest kiepski z matematyki i trzeba mu wytłumaczyć zadania tekstowe? Może niewidomego trzeba przeprowadzić przez ulicę? Tym wszystkim ludziom można pomóc, trzeba jednak najpierw ich zobaczyć i o nich pomyśleć. Kiedy odwiedzam różne szkoły, często namawiam uczniów, by zajrzeli do serwisu Marzycielskiej Poczty i napisali list do chorego dziecka. To drobiazg, ale chore dziecko jest szczęśliwe, dostając taki list. Bo wie, że ktoś o nim pomyślał. To pomyślenie o kimś jest niezwykle istotne. Umiejętności pomagania powinniśmy zatem uczyć dziecko od początku. Ale dlaczego ta nauka jest tak ważna? Bo w każdych warunkach: czy to w szkole, w pracy czy w domu powinniśmy umieć pomocy udzielać. Po to, by tworzyć głębokie, prawdziwe relacje z innymi ludźmi. Wrażliwość na innych, to niezwykle ważna kompetencja społeczna. Co więcej, powinniśmy uczyć dzieci także umiejętności proszenia o pomoc i jej przyjmowania. Często ludzie się wstydzą, gdy o nią proszą, krępują się, kiedy ją otrzymują. A to zupełnie niepotrzebne. Nie ma ludzi, którym nigdy nie trzeba pomagać, czasem każdy z nas jest w potrzebie. I nie ma w tym nic wstydliwego, niestosownego. Zdarza się, że mówimy: „Trzeba mu pomóc, bo on jest biedny, gorszy, słaby”. To nieprawda! Pomagamy, bo on w tym momencie swojego życia potrzebuje pomocy. Jutro my możemy być w jakiejś sytuacji, która tej pomocy wymaga. I to nie jest wstyd. Choćby wczoraj oglądałam reportaż o człowieku, który przez lata był alkoholikiem. Udało mu się wyjść z nałogu, dostał mieszkanie socjalne i teraz pomaga innym alkoholikom zerwać z piciem. On wie, że zmiany są możliwe, ale potrzebna jest pomocna dłoń. Trzeba umieć ją podać. A co jeśli dziecko nie chce pomagać innym? Nie znam takich dzieci. Wręcz przeciwnie. Myślę, że pomaganie, podobnie jak empatia, jest wrodzoną cechą wszystkich ludzi. Dzieci są wrażliwe na innych, zawsze są chętne do pomocy. To dorośli w nich tę chęć czasami zabijają. Mówią: „Zostaw, to na pewno jakiś pijak”, a dziecko nad leżącym się pochyli. Oczywiście może się zdarzyć, że dziecko nie chce z nami np. pojechać do schroniska, bo jest uzależnione od komputera i z pokoju w ogóle mogłoby nie wychodzić. Ale to już zupełnie inny problem. Nie dotyczy on braku chęci pomagania. To co robić, by nie zniechęcić dziecka? Dziecko, podobnie zresztą jak dorosły, powinno widzieć efekt swojej pomocy lub o tym efekcie się dowiedzieć, np. że oddając część swoich zabawek do domu dziecka, ucieszy inne dzieci. Powinno także zostać zauważone, docenione. To wzmacnia efekt. Warto również, by usłyszało słowa podziękowania. Może niekoniecznie od obdarowanego, ale od kogoś, kto wspierał. Parę lat temu przygotowałam ze znajomymi paczki świąteczne dla dzieci znajdujących się w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Wszystkie dzieci dostały to, o co poprosiły w listach: m.in. wózki dla lalek, worki bokserskie, kosmetyki, telefony komórkowe. Wszystko było inicjatywą prywatną. Taką naszą „szlachetną paczką”, tyle że dla dzieci w instytucji. Dzieciaki były przeszczęśliwe. I nikt z nas nigdy potem nawet kartki świątecznej nie dostał od personelu ośrodka. Oczywiście nie żałuję, że to zrobiłam, ale jednak było mi przykro. A jeśli ja, dorosła, tak się poczułam, to jak musi się w podobnej sytuacji czuć dziecko? Ono chce wiedzieć, że przyniosło radość. Jeśli będziemy dbać o to, by dzieci widziały efekt swojej pomocy i mogły się poczuć z tego powodu szczęśliwe, będą pomagać. Dlaczego ludzie tak czekają na Finał WOŚP? Bo od Jurka dostają taką dawkę pozytywnych emocji, podziękowań, energii, że im się chce. Wiedzą, że warto. Także zimą, w mróz, w niedzielę niehandlową. Warto wyjść i wrzucić do puszki pieniążek. Aby dostać serduszko, porozmawiać z wolontariuszami, pośmiać się i czuć dobro. Na tym polega ten fenomen. Czyli w dniu Finału wychodzimy wszyscy z dziećmi na spacer? Oczywiście. I wrzucając pieniądze do puszki, tłumaczymy im, że w ten sposób pomagamy innym dzieciom. Bo potrzebują naszej pomocy. Zobacz też: Dlaczego nasza redakcja angażuje się w Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy? Nie ma focha, jest radocha! 7 faktów o WOŚP Rodzice w szpitalu będą spać w fotelach
Słyszą, ale nie słuchają… jak rozmawiać z dziećmi? [LIVECZAT Z EKSPERTEM]
Dlaczego do maluchów nie zawsze trafia to, co mówimy? I jak to się ma do rozwoju zmysłu słuchu i rozwoju dziecka ogólnie? To tylko niektóre zagadnienia poruszone podczas liveczatu na fanpage’u MamoToJa. Na pytania odpowiadała psycholog, Dorota Zawadzka. Rozmowa o słuchu zamykała cykl spotkań z ekspertką w ramach akcji Miasteczko Zmysłów.
Dorota Zawadzka rozpoczęła spotkanie od podkreślenia, jak istotne jest sprawdzanie samego narządu słuchu od samego początku. – Dzięki WOŚP wszystkie maluchy mają zagwarantowane badania przesiewowe słuchu. Dzięki nim wiemy, czy nasz maluch słyszy, czyli czy jego zmysł słuchu prawidłowo odbiera bodźce z otoczenia – mówiła ekspertka. Słyszy, ale nie słucha Wielu z nas – rodziców pewnie zauważyło, że wielokrotne powtarzanie nie działa na nasze pociechy. Podobny skutek ma podnoszenie głosu – też nie przynosi efektu. – Rodzice podkreślają, że widzą, jak maluchy wsłuchują się w ich głos, po czym robią to, co robiły do tej pory, nie reagując na komunikat, który został do nich wysłany – mówiła Zawadzka. – To jest największy problem rodziców. A jednocześnie, co się z nim wiąże, to fakt, że rodzice nie wytrzymują tego napięcia. Zaczynają się denerwować, tracą cierpliwość, bo chcieliby, aby dzieci wykonywały ich polecenia szybko. A ja przypominam, że dzieci nie rozumieją dwóch słów: szybko i czystko – tłumaczyła ekspertka. Pytania przesyłane przez rodziców, zarówno na forum, jak i w wiadomościach prywatnych do prowadzącej spotkanie redaktorki Mamo, To Ja koncentrowały się wokół tego zagadnienia – jak formułować komunikaty, aby były skuteczne i docierały do dzieci oraz… jak nie tracić cierpliwości, jeśli maluchy nie od razu wykonują rodzicielskie polecenia. Obejrzyj liveczat i zobacz, o co jeszcze pytali ekspertkę rodzice w czasie jego trwania! –Musimy dziecku dać czas na to, żeby ono usłyszało, w takim znaczeniu, żeby przyswoiło te informacje, a następnie podjęło decyzję co z tym zrobić. Zwykle my rodzice właśnie tego czasu na podjęcie decyzji nie dajemy – wyjaśniała Zawadzka. – Mamy niestety taką tendencję, że chcemy, aby dziecko było podporządkowane i żeby nie dyskutowało. Warto w tym miejscu zatem postawić pytanie: kogo my w ten sposób wychowujemy? Kogoś, kto ślepo i bezrefleksyjnie będzie wykonywał polecenia. A przecież nie chcecie takich ludzi wychowywać! – apelowała psycholog. Informujmy i używajmy argumentów – Dziecko ma nie być posłuszne, ma być rozumne – to zdanie Dorota Zawadzka podkreśliła kilkakrotnie. Tłumaczyła jednocześnie, że istotna jest perspektywa i zwróciła uwagę, że my, rodzice, często nie uwzględniamy punktu widzenia dziecka. A być może maluch akurat robi coś ważnego ze swojej perspektywy, np. buduje wieżę z klocków lub rysuje szlaczki. – My, dorośli, mamy w głowie jakiś nasz własny plan – kontynuowała ekspertka – i chcielibyśmy, żeby świat podlegał naszym wpływom. Ale tak nie jest – warto odpuścić i wyluzować! Mamy pytały również o różnicę między posłuszeństwem a partnerstwem, asertywność i stawianie granic, a także o to, jak swoje oczekiwania zestawić z tym, czego i jak chcą dzieci oraz jak się tej współpracy nauczyć. Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz nasz liveczat! Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Cieszy każdy ze zmysłów… i nie tylko! 5 nieoczywistych powodów, dla których kochamy Kinder Niespodziankę [WIDEO]
Nie ma chyba osoby, która nie znałaby czekoladowego jajka z niespodzianką. Smakołyk wymyślony prawie pół wieku temu, w Polsce pojawił się po raz pierwszy w 1993 roku i od razu zyskał sympatię kilku pokoleń konsumentów. Ale… Kinder Niespodzianka to nie tylko czekolada i zabawka.
Smakuje wyjątkowo, pachnie niezwykle przyjemnie, każdy z nas potrząsa opakowaniem, żeby posłuchać, co jest w środku, a następnie otwiera, dotyka i ogląda zabawkę. Oprócz tego jednak, że słodycz cieszy każdy z naszych zmysłów, jest więcej powodów, dla których Kinder Niespodziankę kochają zarówno dzieci, jak i dorośli. Jakie? Oto 5 z nich! 1. Uczy dzieci cieszyć się z drobiazgów My, dorośli, uwielbiamy sprawiać dzieciom radość. Nie ma jednak potrzeby każdorazowo obdarowywać malucha dużymi i drogimi upominkami. Dziecko cieszy się przede wszystkim z tego, że jest z nami blisko, że się do nas przytula i z nami bawi. Dlatego nie doradzam każdorazowo przynosić dziecku dużych prezentów. Wystarczy uśmiech, buziak, duuuuży przytulas i jakiś drobiazgmówi psycholog, Dorota Zawadzka. 2. Jest niespodzianką – czy ktoś ich nie lubi? Nigdy nie wiemy, jaka zabawka czeka na nas w środku. Element zaskoczenia jest tym, co chyba fascynuje każdego z nas. 3. Zabawki są różnorodne i uniwersalne Niezależnie od tego, co znajduje się w środku, zabawki pozwalają na realizację różnych scenariuszy zabaw i… wplatanie postaci z Kinder Niespodzianek do innych aktywności. Niespodzianki mogą być widownią podczas naszych występów, towarzyszyć pluszakom podczas zabawy w przedszkole, czy zamieszkać w krainie zbudowanej z klocków. Zabawki pomagają nam przegadać z dzieckiem wiele codziennych sytuacji – takich, które mogą być dla malucha trudne. Wielu malcom łatwiej mówić o swoich problemach głosem trzymanej w ręku żyrafy niż swoim tłumaczy psycholog, Dorota Zawadzka. 4. Sprawdzi się jako upominek Zwłaszcza gdy udajemy się w odwiedziny do domu, w którym jest dziecko, lubimy mieć jakiś drobiazg dla malucha. Nikt z nas nie przepada za odwiedzinami z tzw. pustą ręką. 5. To coś więcej niż zabawka i czekolada Aplikacja ApplayDu poprzez rozszerzoną rzeczywistość przenosi użytkowników do zabawnego świata wyobraźni, w którym królują ożywione zabawki z Kinder Niespodzianki. Zaproponowane w aplikacji gry, występujące w nich postacie i prezentowane opowieści są przemyślane i zbudowane tak, aby pobudzać wyobraźnię dzieci i stymulować ich zdolność do uczenia się nowych rzeczy. Więcej na temat aplikacji ApplayDu możecie przeczytać >>> TUTAJ A wy – za co kochacie Kinder Niespodziankę? Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Podróż do świata zapachów, czyli o rozwoju zmysłu węchu [WIDEO]
Strefę Zabawy Miasteczka Zmysłów odwiedziła psycholog Dorota Zawadzka i podczas spotkania z dziennikarką mówiła o zmyśle węchu. Podkreśliła, że jest jedynym, którego nie potrafimy kontrolować. Jak zauważyła, jesteśmy niejako zanurzeni w zapachach. Zaciekawieni? Zatem zapraszamy do oglądania!
Jak zaznaczyła ekspertka, węch to również zmysł chemiczny. Co to oznacza? – Od momentu bodźca do odczytania go, droga jest bezpośrednia. Nie ma żadnych pośredników, tak jak przy innych zmysłach – tłumaczyła psycholog. – W związku z tym nie bardzo możemy nad tym panować i musimy sobie jakoś – jedni lepiej, drudzy gorzej – radzić. Jedne zapachy są dla nas przyjemne, inne – średnio przyjemne, tak bym powiedziała. Zapachy, które przywołują wspomnienia… Dorota Zawadzka tłumaczyła, że na podstawie zapachu potrafimy sobie odtworzyć sytuację, wydarzenie lub wspomnienie. – Oglądając jakiś obrazek, możemy przywołać zapach tego, na co patrzymy, i w drugą stronę: czując jakiś zapach, możemy sobie przypomnieć sytuację, która z tym zapachem jest związana – mówiła psycholog, podkreślając z uśmiechem, że zawsze przyjemniej jest, jeśli to jest miły zapach niż zapach, który wzbudzał w nas negatywne emocje. – Rzeczywiście, jest tak, że ten zapachowy ślad pamięciowy jest bardzo silny, stąd mamy np. bardzo dużo zapachów związanych z przyjemnymi bodźcami z dzieciństwa – kontynuowała Zawadzka. – Dobrym przykładem jest okres świąteczny. Gdy pytamy, co kojarzy się ludziom ze świętami, to najczęściej wspominają zapachy. Mówią, że coś ładnie pachniało i wracają do opowieści rodzinnych, widzą całe obrazy – mówiła. Pachnące spotkanie w Miasteczku Zmysłów Dorota Zawadzka mówiła również o wrażliwości na zapachy oraz podpowiedziała, jak kształtować ją u dziecka i dlaczego jest to ważne. Podzieliła się także kilkoma pomysłami na zapachowe zabawy z maluchami. Dodatkowo przygotowaliśmy pachnącą zabawę w pliku PDF do pobrania, wystarczy kliknąć w grafikę: Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Jak mądrze i świadomie rozwijać zmysł wzroku u malucha? [WIDEO]
Strefę Zabawy Miasteczka Zmysłów odwiedziła psycholog Dorota Zawadzka i przyjrzała się... zmysłowi wzroku. Opowiedziała m.in. o tym, jak on się rozwija i jakie zabawy są dla oczu naszego malucha najlepsze. Zapraszamy do oglądania i skorzystania z naszych pomysłów na rozwijające zmysły zabawy z dzieckiem.
– Książka to jest nieustające źródło poznawania świata – podkreśliła Dorota Zawadzka. Ekspertka zaznaczyła, że zwłaszcza w kontekście rozwoju zmysłu wzroku malucha powinniśmy szczególnie często sięgać po lektury. – Książka dla dziecka musi mieć piękne ilustracje, to jest podstawa. Warto, żeby miała dobry tekst, ale musi mieć piękne obrazki – tłumaczyła psycholog. Dodała również, że słowem-kluczem w trosce o wzrok malucha jest świadomość tego, jak ten zmysł się rozwija. Pamięć wzrokowa – Patrząc na świat, zapamiętujemy układ przedmiotów, kolory, jakby rozumiemy świat dzięki temu, że go widzimy – wyjaśniła Zawadzka. Ekspertka opowiedziała także o ćwiczeniu pamięci wzrokowej. To, po pierwsze, rozpoznawanie, co się zmieniło, np. obserwowanie, jakie przedmiot z grupy zabawek zniknął; czy oglądanie obrazków typu „znajdź różnice”. Po drugie, jak wytłumaczyła psycholog, pamięć wzrokowa dotyczy też tego, że dziecko potrafi trafić z miejsca A do miejsca B, bo pamięta, którędy szło. Sprawdzą się więc wszelkiej maści pytania: co widziałeś po drodze, jakie te przedmioty miały kolory? I wreszcie, po trzecie – pamięć wzrokowa to jest też pamięć, która ułatwia nam bardzo organizację własną w środowisku – dlatego że my zapamiętujemy i rozpoznajemy świat dzięki temu, że go widzimy – mówiła Zawadzka. – Dlatego osoby, które mają uszkodzony zmysł wzroku, mają zdecydowanie większe problemy w poruszaniu się w środowisku, w otoczeniu – wyjaśniła. Rozmowy w Miasteczku Zmysłów Dorota Zawadzka w rozmowie wideo z naszą dziennikarką podpowiedziała także, jak – oprócz tego, że warto przeglądać książeczki, sortować przedmioty i mieszać farby – trenować wzrok. Są to zabawy, które spodobają się nie tylko maluchom, ale i rodzicom! Dodatkowo przygotowaliśmy zabawę w pliku PDF do pobrania, wystarczy kliknąć w grafikę: Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
„Muzyka i dźwięki są bardzo ważne w naszym życiu”. Dorota Zawadzka o zmyśle słuchu [WIDEO]
Maluchy słyszą pierwsze dźwięki jeszcze w brzuchu mamy. Już wtedy też możemy stymulować ten zmysł. Co ważne – nawet te pierwsze dźwięki przekładają się na jego późniejszy rozwój i mają wpływ np. na rozwój mowy. Psycholog Dorota Zawadzka mówiła w Miasteczku Zmysłów o tym, jak ważny jest zmysł słuchu i dlaczego nie należy do końca wierzyć w „efekt Mozarta”. Zapraszamy do oglądania!
– Zmysł słuchu rozwija się bardzo wcześnie, w życiu płodowym – mówiła Zawadzka. Już wtedy, jak podkreśliła psycholog, możemy do dziecka mówić, czytać mu i przyzwyczajać do swojego głosu: tembru i tempa, w którym mówimy. I jak dodała – oczywiście możemy razem z dzieckiem słuchać muzyki. Muzyka klasyczna jest niezwykle uspokajająca dla mamy i dziecka. Słuch a mowa Dorota Zawadzka podkreśliła, że niezwykle ważne jest poprawne zwracanie się do dziecka. – Mówimy tak, jak zwykle do innych domowników. Dbamy o to, żeby ten dźwięk był w miarę czysty, tzn. żeby nie mówiło za wiele osób jednocześnie i żeby nie było szumu dźwiękowego. Ekspertka przypomniała także, że należy dbać o melodię języka. – Jeżeli zadajemy pytanie, to trzeba to pytanie wyraźnie zadać i postawić znak zapytania. Jeżeli udzielamy dziecku odpowiedzi, to też musimy tę odpowiedź zakończyć kropką – wyjaśniła. I dodała, że poprawność naszej mowy będzie miała wpływ na to, jak w przyszłości dziecko będzie mówiło, czytało i nawiązywało relacje z rówieśnikami na poziomie mowy. Strefa Zabawy Miasteczka Zmysłów Dziennikarka Mamo, To Ja zapytała Dorotę Zawadzką również o dodatkowe zajęcia umuzykalniające oraz naukę gry na instrumentach. Posłuchajcie koniecznie i dowiedzcie się, jak przygotować własne instrumenty w domu! Ale tych zabaw jest więcej – przykład ćwiczenia słuchowego w pliku PDF do pobrania tutaj: Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
„Jest przyjemny, ważny i daje poczucie bezpieczeństwa” – psycholog o zmyśle dotyku [WIDEO]
Do Miasteczka Zmysłów zawitała psycholog Dorota Zawadzka, która podczas spotkania z dziennikarką opowiedziała o zmyśle dotyku. Wyjaśniła między innymi, dlaczego jest tak ważny zwłaszcza dla dzieciaków, oraz jak i od kiedy go rozwijać? Zapraszamy do oglądania!
– Zmysł dotyku pozwala nam uczyć się, rozpoznawać siebie w przestrzeni i lepiej rozumieć świat – mówiła Zawadzka. I jak wyjaśniła, jest niestety troszkę niedoceniany, a szalenie ważny dla rozwoju dziecka. Czucie powierzchniowe i czucie głębokie Odczuwanie tego, czego dotykamy, to czucie powierzchniowe. To również sytuacja, w której my jesteśmy dotykani. Ale zmysł dotyku to też jest czucie głębokie, czyli orientowanie się, ile zajmujemy miejsca w przestrzeni i jak się ruszają nasze kończyny. – Czucie głębokie to jest również kołysanie, podrzucanie, góra-dół, na boki, w różnym tempie – tłumaczyła ekspertka. – To też stymuluje nasz błędnik, który się przydaje potem w życiu, żeby radził sobie z przemieszczaniem naszego ciała. Ćwiczmy go od samego początku, im wcześniej, tym lepiej – dodała. Spotkania w Miasteczku Zmysłów Dziennikarka Mamo, To Ja rozmawiała z Dorotą Zawadzką również o przytulaniu, głaskaniu, smyraniu, łaskotaniu i wielu innych doznaniach dotykowych. Posłuchajcie koniecznie i dowiedzcie się, jak poprzez zabawę stymulować zmysł dotyku w domu. Pomysł na dodatkową zabawę i ćwiczenia dotykowe w formacie PDF możecie pobrać także stąd: Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Słodkie, słone, kwaśne, gorzkie… Ekspertka radzi, jak rozwijać u dzieci zmysł smaku [WIDEO]
Strefę Zabawy Miasteczka Zmysłów odwiedziła psycholog Dorota Zawadzka, która opowiedziała nam o zmyśle smaku. Kiedy się rozwija, jak się zmienia i jakie czynniki warunkują nasze preferencje smakowe – to tylko niektóre tematy tej rozmowy. Koniecznie obejrzyjcie wideo i wykorzystajcie nasze pomysły na rozwijające zmysły zabawy z dzieckiem.
– Wiemy już, że na samym początku życia płodowego dziecko rozpoznaje smaki – tłumaczy w rozmowie z nami ekspertka. – Czuje smak wód płodowych, więc w czasie ciąży ważne jest, co mama je i jak jest skomponowana jej dieta – dodaje Dorota Zawadzka. Tak właśnie zaczyna się fascynująca podróż małego człowieka w świat smaków. Jak rozwijać zmysł smaku u dzieci? Człowiek odróżnia 5 smaków: słodki, słony, gorzki, kwaśny i umami. Co ciekawe, słodki, umami i lekko słony są dla naszego organizmu sygnałem zachęcającym do jedzenia. Z kolei gorzki, kwaśny i mocno słony – zniechęcającym. Każdy z nas ma określone preferencje smakowe, mogą się one jednak – jak podkreśla Zawadzka – zmieniać wraz z wiekiem. – Maluch przy rozszerzaniu diety będzie próbował wszystkiego chętnie, ale już przedszkolak może pewne rzeczy odrzucać. Na przykład nie lubić zielonego, sypkiego, czegoś z sosem lub tego, co jest ostre – wyjaśnia nam ekspertka. I dodaje: - Ale to jest całkowicie naturalne, bo dziecko wie, czy jest głodne, czy mu smakuje i czy podoba mu się to, co ma na talerzu. Spotkania w Miasteczku Zmysłów Dorota Zawadzka w rozmowie wideo z naszą dziennikarką podpowiada też, jak ćwiczyć zmysł smaku w domu z dzieckiem, w formie zabawy! Ale tych inspiracji mamy dla was więcej – przygotowaliśmy dodatkową zabawę w pliku PDF do pobrania, wystarczy kliknąć tutaj: Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Najlepszy prezent dla dziecka zdaniem Doroty Zawadzkiej
Znana, niezwykle doświadczona psycholożka porusza na naszych łamach najczęstsze, palące problemy wychowawcze rodziców przedszkolaków. W tym numerze podpowiada, jak nie stracić żadnej okazji do spędzania czasu z maluchami – nie tylko w święta!
Nadchodzi zima, z nią święta, a po nich Nowy Rok. Kilka wolnych dni. Wspólny rodzinny czas. Jedni myślą sobie: „nareszcie pobędziemy razem”, inni: „jak ja to przeżyję...”. Tym drugim przypadkiem nie będę się zajmować, porozmawiajmy o radości bycia razem w świąteczny czas. Pamiętam grudniowy, przedświąteczny poranek, który czuć było mrozem, nawet mając głowę schowaną pod kołdrą. W domu jeszcze wszyscy spali, a ja, mała dziewczynka, na palcach cichutko podkradałam się do okna, by popatrzeć na zimowy świt. Na wypełnione śniegowymi igiełkami kule, które tworzyły się wokół zapalonych jeszcze latarń. Na zgarbioną postać Pani Heli zgarniającej zamaszystymi ruchami biały dywan z chodnika. Choć wiedziałam, że za chwilę rozpocznie się codzienna krzątanina, ta krótka chwila miała w sobie jakąś tajemnicę. Jakby trochę udawało mi się zajrzeć w zimową noc, której nie zdążyły schować latarnie. Piękne wspomnienie... Czy – jeśli chodzi o przedświąteczny czas – też masz w głowie podobne obrazy z dzieciństwa? Mam nadzieję. Oczywiste jest, że niektórych boli głowa na samą myśl o świątecznym kołowrocie. Mamy „po kokardy” biegania po sklepach, sprzątania, ustalania jadłospisu i listy gości. Na zapas martwimy się przygotowaniami. I wieszczymy jedną wielką katastrofę, po której dopiero należeć się nam będzie prawdziwy odpoczynek. Ale pomóżmy naszym dzieciom również zgromadzić takie niespieszne, piękne wspomnienia jak to, którym się z wami podzieliłam. To naprawdę bezcenne. Jak pogodzić świąteczne obowiązki i chęć na zabawę? Już na wiele dni przed Wigilią zaczyna się wymarzony czas na zabawy z dziećmi. Widzę, że niektórzy znacząco pukają się w czoła lub zataczają na nich palcem wiele mówiące kręgi. Uwierzcie mi, ten czas z dziećmi może być pełen radości, nawet gdy czekają generalne sprzątanie, tony gotowania czy wyścigi wózków w markecie. Najważniejsze są dwie rzeczy, a właściwie trzy: Plan Pozytywne nastawienie Gotowość na zmianę planu :-) Ba, już samo ustalanie świątecznego rozkładu jazdy może być fantastyczną zabawą, bo planowanie bywa czasem fajniejsze od realizacji. Przestrzegam jednak przed zaczynaniem od ustalania co, kto i kiedy... sprząta. To zwykle bardzo szybko gasi miłą atmosferę. Za to dwa obszary uruchamiają wyobraźnię dzieci najmocniej. Kuchnia i miejsce pod choinką. I trzeba to wykorzystać. Najlepszym prezentem, jaki możecie ofiarować swoim dzieciom, jest wasz czas i ten moment, w którym powiecie, że chcecie się z nimi pobawić. Wszyscy razem, w różnym tempie Oczywiście rozumiem, że trzeba zrobić też świąteczne porządki i przystroić dom. Koniecznie włączcie dzieci w to zadanie. Maluchy lubią pomagać, o ile nie są do tego zmuszane. Zorganizujcie więc zabawę w „Miejsce dla Mikołaja”, polegającą na tym, że usuwa się to, co zepsute i niepotrzebne. To dobra okazja do sortowania zabawek, która też może być świetną wspólną zabawą i okazją do wspomnień, z którymi wiążą się stare zabawki. Radość od kuchni Włączanie dzieci w gotowanie? Koniecznie! Własnoręcznie zrobiony przez malucha „jeżyk” z pomarańczy i goździków to powód do dumy i... od razu lepszy nastrój. Poza znakomitym ćwiczeniem dla dziecięcych dłoni taka ozdoba rozsiewa świąteczny aromat w całym domu. Dzieci uwielbiają też zabawę w mieszanie, łączenie składników, próbowanie. Zapachy i smaki, podkradanie słodkości i wylizywanie miski po masie na sernik zapamiętuje się na zawsze. Razem upieczcie pierniki czy imbirowe ciasteczka, niech dzieci same je wycinają i polukrują na koniec. Takie uczestniczenie w kuchennej części przedświątecznego rytuału pozwoli dzieciom oswoić się z niecodziennymi daniami serwowanymi w Wigilię. Gdy to nowe „coś” razem z nami przygotują, to i chętniej zjedzą. Nieco inaczej o... prezentach dzieci Równolegle warto pokazywać dzieciom, jak przyjemne jest własnoręczne robienie i dawanie podarunków. Przecież Mikołaj, Gwiazdor, Dzieciątko, Aniołek czy kto odwiedza was w waszych stronach, obsypuje świątecznymi marzeniami, przynosi prezenty nie tylko dzieciom. Najlepiej zacząć od obdarowania babci i dziadka. Postarajcie się zachęcić dzieci, by wykonały dla nestorów rodu świąteczne drobiazgi samodzielnie. Możecie im pomóc w pakowaniu. Jeśli chodzi o prezenty dla dzieci, to czasem dobrze jest przemycić troszeczkę tradycji dawnych zabaw i zabawek. Przedmiotów, które dzięki swej prostocie otwierały w dziecięcych głowach szufladki wyobraźni. Stawały się przyjaciółmi na dobre i złe i towarzyszami fantastycznych przygód. Najlepszy prezent dla dziecka Pamiętajcie, kochani, że najlepszym prezentem dla dzieci, który możecie im ofiarować, jest wasz czas i ten moment, w którym sami zaproponujecie, że chcecie się z nimi pobawić, w co tylko sobie wymarzą. W końcu są święta.
Jakie prawa dziecka są ważne dla naszych redaktorek? Zobacz film!
Wśród redaktorek Babyonline nowa książka Doroty Zawadzkiej „Dziecko swoje prawa ma” cieszy się ogromną popularnością. Każda z nas przeczytała ją od deski do deski. I każda z nas ma takie prawo dziecka, które jest dla niej szczególnie ważne. Zobacz film, w którym redaktorki mówią o dziecięcych prawach.
Książka Doroty Zawadzkiej „Dziecko swoje prawa ma” została objęta honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka. Jest przeznaczona dla wszystkich rodziców. Porusza wiele trudnych tematów, uświadamia, że nie zawsze przestrzegamy praw dziecka, nawet jeśli się staramy. My, redaktorki Babyonline po lekturze książki długo dyskutowałyśmy o dziecięcych prawach. Okazało się, że dla każdej z nas szczególnie ważne jest inne prawo. Można się o tym przekonać, oglądając nasz film. Katarzyna Imiołek o prawach dziecka Dla Kasi szczególnie cenne jest prawo dziecka do informacji. Jest niby oczywiste, a często nam, rodzicom, zdarza się go nie przestrzegać. A przecież dziecko ma prawo wiedzieć o sytuacji w rodzinie, o śmierci kogoś bliskiego czy znać tematy, które określamy mianem tabu. Te informacje oczywiście trzeba dostosować do wieku dziecka, ale każde dziecko ma do nich prawo. Sylwia Niemczyk o prawach dziecka Dla Sylwii najważniejszym prawem dziecka jest prawo do wolności od przemocy fizycznej i psychicznej. Bo w Polsce nadal istniej rozróżnienie między klapsem a biciem, między klapsem w pupę a uderzeniem w twarz. A przecież bicie to bicie i bić NIE WOLNO. Małgorzata Mazurek-Wódz o prawach dziecka Dla Małgosi ważnym prawem dziecka jest prawo do odpoczynku i czasu wolnego. Często je ignorujemy – mówi Małgosia – bo wydaje nam się, że dzieci mają mnóstwo energii i odpoczynku nie potrzebują. Co więcej, chętnie swoim dzieciom zapełniamy czas po brzegi korowodem zajęć dodatkowych. A przecież dzieci mają prawo do zabawy, co więcej, przez tę zabawę także wiele się uczą. Dlaczego warto znać i stosować prawa dziecka? Na to pytanie doskonale odpowiada Dorota Zawadzka w swojej książce: Patrzenie na świat oczami dziecka to umiejętność, ale i ogromna odpowiedzialność. Polecam rodzicom takie podejście, poświęcanie czasu i uwagi, by dziecko bezpiecznie uczyło się świata. By znało swoje prawa i było pewne, że dorośli także je znają. To zaprocentuje w przyszłości każdego dnia. A o to przecież chodzi. O przyszłość. Zobacz także: Premiera książki Doroty Zawadzkiej „Dziecko swoje prawa ma” – film Jak karać dziecko? Czy nasze dzieci są zbyt zajęte?
Jakie proste zabawy wspomogą inteligencję dziecka? – poleca Dorota Zawadzka
„Te zabawy pobudzają spostrzegawczość, myślenie i dziecięcą uważność” – mówi Superniania. Co więcej: nie wymagają żadnych zabawek, dlatego możecie się w nie bawić wszędzie!
Dzieci doskonalą umiejętności poznawcze, językowe oraz społeczne o wiele szybciej, gdy uczestniczą w dynamicznych zabawach, wykorzystując wiele zmysłów jednocześnie. Jakie proste zabawy dla 3-latka, 4-latka i starszego dziecka pomogą mu rozwijać spostrzegawczość, myślenie i uważność? Oto lista: Klasyfikowanie przedmiotów według kształtu, koloru, wielkości, przydatności, a obrazków według treści – zwierzęta domowe, leśne, rzeczy naturalne i stworzone przez człowieka, dalekie i bliskie itp. Zabawa "z czego to jest zrobione" – ser, mleko, szafa, samochód, bluzka itd. Zabawy z historyjkami obrazkowymi: układanie według właściwej kolejności, opowiadanie historyjki, z której usunięto wcześniej obrazek lub zmieniono kolejność. Oglądanie obrazków różniących się szczegółami – szukanie różnic rozbudza spostrzegawczość i uczy koncentracji. Wymienianie z pamięci cech przedmiotów, np.: "Jaki jest cukier, woda, jabłko?". "Co jest słodkie, słone, mokre, wysokie?". Zabawa w definiowanie, np.: "Co to jest ser, lato, długopis, dobro, sprawiedliwość?" Zabawa w szukanie przeciwieństw (np. czarny – ..., młody – ..., wysoki – ...). Zabawa w prawdę i nieprawdę – mówisz np. "fioletowy śnieg", "miękka poduszka", "czarne słońce" itp., a dziecko reaguje, mówiąc: "prawda" albo "nieprawda". Zabawa w kończenie zdań, np.: "Gdy chcę robić wycinanki, to muszę przygotować..." albo "Gdy zgubię czyjąś zabawkę, to powinienem...". Rozwiązywanie i układanie zagadek, rebusów, anagramów, rymowanek, palindromów (Ikar łapał raki, Zakopane na pokaz, A to kanapa pana kota). Zabawa w "Co by było, gdyby..." – dziecko opowiada, co by było, gdyby np. ludzie rozumieli mowę zwierząt, gdyby istniały krasnoludki, gdyby na świecie nie było samochodów. Zabawa "Co się zmieniło" – dziecko opowiada o zmianach, które zaszły, np. na stole (ikład przedmiotów), na podwórku, w sadzie, w ogrodzie (pory dnia, pory roku). Propozycje zabaw pochodzą z najnowszej książki Doroty Zawadzkiej pt. „Misja: Szkoła”, którą można kupić w najlepszych salonach prasowych i na Hitsalonik.pl. Czytaj także: Jak rozpoznać zaburzenia integracji sensorycznej – radzi Dorota Zawadzka Dorota Zawadzka: „Marnujemy najlepsze lata dziecka na nicnierobienie” [WYWIAD]
"Przytulmy lato"! – Dorota Zawadzka zaprasza rodziców nad morze [WYWIAD]
Wybierasz się na urlop nad Bałtyk? W takim razie dopisz do wakacyjnych atrakcji darmowe warsztaty rodzinne z Supernianią! Pytamy ją, jakie tematy królują w tym roku.
Co to jest "Przytulmy lato"? – To akcja, którą wymyśliliśmy z Robertem (Robert Myśliński, mąż Doroty Zawadzkiej – przyp. red.) trzy lata temu. Mówiąc najprościej to wakacyjny cykl bezpłatnych warsztatów dla rodzin z małymi dziećmi, specjalnie mówię: rodzin, a nie rodziców, bo na spotkania przychodzą nie tylko mama i tata, ale też babcie, dziadkowie, ciocie. Każdego wieczoru w innym hotelu czy ośrodku nad Bałtykiem, spotykam się z rodzinami i rozmawiamy o wychowaniu i rozwoju dzieci. Jeśli jest taka potrzeba, to po takim spotkaniu jeszcze zostaję na indywidualne rozmowy, nieraz nawet takie konsultacje ciągną się do północy. Na spotkania ze mną może przyjść każdy, nie tylko gość danego hotelu, i co mnie bardzo cieszy, zdarzyło mi się już kilka razy rozmawiać z rodzinami, które wybierały termin i miejsce urlopu specjalnie ze względu na "Przytulmy lato". Mam też już kilka rodzin, z którymi widzę się już kolejny rok z rzędu – to też bardzo cieszy i pokazuje, że moja akcja ma sens. O czym mówisz w tym roku? – Mam trzy główne tematy. Pierwszy to wakacje z dziećmi. Rozmawiamy z rodzicami, jak zorganizować rodzinny odpoczynek i jak na urlopie zbliżyć się do siebie, a nie kłócić się każdego dnia. Po reakcjach rodzin widzę, że to jest bardzo potrzebny temat: po 10 miesiącach życia w biegu, przyjeżdżają do jednego, wspólnego pokoju i nieraz już na początku urlopu okazuje się, że wszyscy wszystkim działają na nerwy. Drugim i jednocześnie głównym tematem są inteligencje wielorakie. Rodzice są bardzo zdziwieni, kiedy słyszą, że inteligencji jest więcej niż jedna. Rozmawiamy m.in. na co zwracać uwagę, jak wykorzystać potencjał dziecka. Trzecia rzecz to mądre oglądanie telewizji i wszystko, co się wiąże z nowymi technologiami. Pytam rodziców: czy naprawdę na wakacjach muszą mieć telewizor w pokoju? Rozmawiamy, jak na wakacjach obyć się bez tabletów, komórek – ten temat bardzo rodziców porusza. Mówię też, co wybierać spośród technologii, jakie programy czy gry proponować dzieciom, czego unikać. Czytaj także: Komputer to dzisiejszy trzepak? Rozmowa z psychologiem Poza tymi tematami zawsze mówię o prawach dziecka: o prawie do własnych decyzji, o prawie do niejedzenia, do szacunku. Sprawdź: Gdzie w sierpniu 2016 r. spotkasz Dorotę Zawadzką? Jakie tematy budzą najwięcej emocji? – Dużo emocji budzi temat telewizji i nowych technologii – gdy mówię, że dziecko nie powinno do trzeciego roku życia oglądać w ogóle telewizji, to też nieraz zaczyna się burza: "Ale to przecież rozwija!". Bardzo też pytają: ile tabletu dla 5-latka, ile komórki dla 8-latka. Z reguły emocje zaczynają się wtedy, gdy mówię rzeczy niewygodne dla rodziców. Kiedy np. punktuję przemocowe karmienie, przemocowe ubieranie dziecka albo rozbieranie, które ciągle widzę na plaży: takie zdejmowanie koszulki razem z głową. Kiedy piętnuję wychowanie oparte na zasadzie: "Ma być tak, bo tak mówię". Kilka razy usłyszałam: "Pani jest taka, że rodzic nie może popełniać błędów". Ja zawsze wtedy odpowiadam: "Błąd możesz popełnić raz. Ale jeśli popełniasz go raz za razem, to już to nie jest błąd, ale twoja świadoma decyzja". Czy po trzech tygodniach akcji czujesz już zmęczenie? – Powiem szczerze, że jestem piekielnie zmęczona, ale to jest zmęczenie twórcze. Dzięki spotkaniom twarzą w twarz cały czas się dokształcam, cały czas szukam nowych argumentów, nowych badań, nowych przykładów, które przekonają moich słuchaczy. Co sprawia Ci największą satysfakcję? – To, że widzę, że rodzice słuchają. I to słuchają krytycznie – przez co i ja muszę cały czas być na najwyższych obrotach. To też męczy, ale gdy widzę jak nieobecny wzrok jakiegoś tatusia, który przyszedł tu bez większego przekonania, w pewnym momencie się wyostrza, to ja mam ogromną satysfakcję! Nawet jeśli po chwili ten tatuś zaczyna się ze mną kłócić, dopytywać – to ja już wiem, że zasiałam w nim jakąś myśl. A właśnie o to w "Przytulmy lato" chodzi.
Dorota Zawadzka: "Mam małą tolerancję na problemy rodziców"
"Krew się we mnie gotuje, gdy widzę, jak matka bije dziecko, bo ono się – straszne rzeczy! — potknęło. Albo gdy je szarpie, mało ręki mu nie wyrwie – bo przykucnęło nad mrówką" – czytaj wakacyjne obserwacje Doroty Zawadzkiej.
Jak co roku przyjechałam nad morze z moją akcją "Przytulmy lato" i jak co roku całymi dniami mogę przyglądać się jak odpoczywają polskie rodziny. W tym roku rzuciło mi się w oczy mnóstwo fajnych zmian: więcej placów zabaw i fajne oferty w hotelach dla dzieci, ale nadal jednak widzę też to, czego nie chciałabym widzieć. Zacznę może od tego, że w tym roku nad morzem nie ma typowej pogody, na jaką czeka statystyczny wczasowicz. Akurat dla mnie pogoda jest fantastyczna, bo spacerowa, natomiast takiej typowej lipcowej "smażalni" jeszcze nie było. Gdyby była, to można byłoby rozłożyć się na plaży, leżeć, relaksować i nic nie musieć. A jak nie ma pogody to musisz coś zrobić – i z dzieckiem, i z samym sobą. Więc co robią rodzice? Nie wpadnie im o głowy, żeby pójść na spacer na plażę, tylko biorą dziecko na miasto. Nie wiem, jak dawno byliście nad morzem, ale jeśli nie byliście, to powinniście wiedzieć, że polskie morze w sezonie wygląda jak Stadion Dziesięciolecia za swoich "najlepszych" czasów. Stragan na straganie i jeszcze straganem pogania. Wysyp tandety – i nie mówię, że tak jest tylko u nas – być może rzeczywiście tak jest na całym świecie, ale ja w tej chwili mówię o tym, co jest tu i teraz. Rodzice, idąc z dzieckiem środkiem tego wszystkiego, muszą na każdym kroku, przy każdym stoisku przeciwstawiać się temu swojemu dziecku: "Nie, nie, nie kupię ci, nie mam pieniędzy, zostaw, odłóż, nie dotykaj..." – co powoduje frustrację, a co za tym idzie: krzyki i przemoc. W ciągu pierwszych 2 tygodni mojej akcji "Przytulmy lato 2016" przynajmniej 20 razy zwróciłam uwagę rodzicom na ulicy, żeby nie bili dzieci! Nie: żeby nie krzyczeli na nie albo żeby nie szarpali dzieckiem: "Stań! Przestań! Uspokój się!" – tylko żeby nie bili. Ostatnio obiecałam sobie, że następnym razem – niech mnie do sądu poda – ale wyciągnę komórkę i nagram, jak taka matka jedna z drugą bije dziecko, a potem wrzeszczy do mnie, że to jest jej dziecko i że klaps nie jest biciem. Przyznaję to głośno i bez wstydu: szału dostaję, jak widzę taki obrazek i słyszę potem, że ona nie bije – ona dała tylko 5 klapsów. Znam tę opinię, że krzycząca czy bijąca matka, to matka zmęczona i godna współczucia, ale – może to zabrzmi okropnie – ja mam zdecydowanie mniejszą tolerancję na problemy emocjonalne dorosłych. Rodzic jest duży. Dorosły. Samodzielny. Jeśli sobie z czymś nie radzi, to może iść do przyjaciółki czy psychologa, może poczytać coś, zapisać na jogę, ma masę możliwości, żeby poradzić sobie ze swoimi emocjami! Nie umiem współczuć kobiecie, która wrzeszczy na dziecko: "Uważaj, jak idziesz!" i daje mu klapsa, bo ono POTKNĘŁO SIĘ na ulicy. Albo szarpie na siłę za ramię, mało mu go nie wyrwie, bo ono przykucnęło nad mrówką. Nie wolno takich rzeczy robić! Czytaj też: Ciężko być dobrą mamą, gdy się miało złe dzieciństwo Nie chcę, żebyście mnie źle zrozumieli – wiem, że nad morzem jest też cała masa fantastycznych rodziców. Ich też widzę: jak bawią się, odpoczywają, rozmawiają przy stole z dzieckiem, śmieją się, żartują, ale wiecie na czym polega problem? Tych fajnych rodziców przekrzykują niestety ci głośni, bijący, szarpiący – ci, którzy rozsiewają złą energię i wzbudzają poczucie zagrożenia u wszystkich wokół. I tak sobie myślę: to nie Kiepscy przyjechali nad morze. To Polska przyjechała. Tak wygląda Polska – w której jest mnóstwo świetnych rodziców, czytających książki o wychowaniu, przychodzących na spotkania o rozwoju dzieci, ale jednocześnie w której według statystyk 60 procent ludzi uważa, że klaps to nie bicie. Smutne. Czytaj także: Czego się bać: małych tyranów, czy dorosłych, którzy chcą ich wychować? Hafija o biciu dzieci
10 letnich rad dla każdej rodziny od Doroty Zawadzkiej, Superniani
Co roku spędzam nad Bałtykiem dwa wakacyjne miesiące. I co roku widzę na plażach tysiące polskich rodzin, ktore zamiast odpoczywać, stresują się, kłócą i męczą. Jak nie zmarnować rodzinnego urlopu? Uwierzcie, wystarczą drobne zmiany!
”Wakacje, znów będą wakacje!” – pamiętacie, jak śpiewał to kabaret OTTO? Ja to sobie podśpiewuję co roku, już od początku czerwca – i pewnie nie tylko ja. Wszyscy bardzo cieszymy się, gdy nadchodzi lato, i wiele sobie po nim obiecujemy. Czego to nie zobaczymy, jak wspaniale zrelaksujemy i zregenerujemy… Mnożymy swoje oczekiwania i dokładamy do nich marzenia pozostałych członków rodziny. I przesadzamy w tym dążeniu do ideału… W rezultacie jednak zwykle bywa tak, że gdy już wyjedziemy na te wytęsknione wakacje, to zamiast odpocząć, kłocimy się między sobą, stresujemy – i męczymy. Jak skutecznie odpoczywać i zbliżyć się do siebie? Są na to sposoby! Moja wakacyjna akcja „Przytulmy Lato” to cykl rozmów z rodzicami i dziećmi o tym jak miło, spokojnie i wypoczynkowo spędzać rodzinny czas. Spisałam dla was kilka podstawowych zasad. Po więcej szczegółów zapraszam w lipcu i sierpniu nad Bałtyk na moje darmowe warsztaty. 1. Ustalcie, co jest dla was najważniejsze… Pomysł na wakacyjny wyjazd musi być Wasz, rodzinny, wspólny. Wybieracie się nad morze? W takim razie najpierw usiądźcie nad mapą wybrzeża Bałtyku i odbądźcie w wyobraźni podróż marzeń. Niech każde z Was poda 3 rzeczy najważniejsze dla siebie na wakacjach. Np. mama: SPA, hotel blisko plaży, basen, tata: dobry dojazd z domu, internet na miejscu, ścieżki rowerowe w pobliżu, dziecko: plac zabaw, klub dla dzieci z konsolami gier, lody na kolację w hotelu. 2. … ale trzymajcie się ziemi Pomarzyliście? To teraz postarajcie się, żeby wakacyjne priorytety były realistyczne. Nie sztuka wymarzyć sobie gwiazdę z nieba. Chodzi o to by dobrać najlepszy dla wszystkich czas i miejsce wypoczynku a nie o to, żeby najpierw się nakręcić na superwakacje, a potem – po przyjeździe na miejsce –martwić się, że nie jest tak, jak miało być. Nie rezygujcie z marzeń, ale bądźcie elastyczni. Jeśli dobrze poszukacie, to na pewno znajdziecie coś, co w dużym stopniu usatysfakcjonuje Was wszystkich. 3. Słuchajcie własnych potrzeb Zanim zaczniecie bukować bilety i rezerwować miejsce w hotelu, jeszcze raz pomyście – naprawdę to jest to miejsce dla Was? Może wcale nie marzysz o tym, żeby wybierać się nad Morze Czerwone z dziećmi, mężem i sąsiadami, tylko lepiej ci zrobią rowerowe wycieczki nadbałtyckimi ścieżkami? Może masz już dosyć działki i siedzenia u rodziców, tylko pragniesz wziąć plecak i wyruszyć szlakiem morskich latarni? Jeśli odpowiesz sobie, czego NAPRAWDĘ chcesz od wakacji, przestaniesz się stresować. Pozostanie tylko zrealizować swoje pragnienia. 4. Nie przejmujcie się drobiazgami Wakacje nie mogą być tylko kolejnym rodzicielskim obowiązkiem, bo tracą wówczas swój sens. Na urlopie poza domem jedną z kluczowych rzeczy jest luz. Nie przejmujcie się, że 200 metrów od morza okazało się 2000... – stop, OK, zapędziłam się – 200 metrów to już jednak rzeczywiście przesada :) Ale kolor zasłon w pokoju hotelowym czy brak jajecznicy na śniadanie nie powinien zmiatać naszego urlopowego banana z twarzy. 5. Szanujcie potrzeby każdego członka rodziny Nasze temperamenty są różne – można się o tym przekonać, patrząc na różnorodność wakacyjnych preferencji. Od pełnej wyrzeczeń wędrówki po górach po "słodkie nicnierobienie". Od zwiedzania warownych twierdz po penetrację nocnych klubów. Kiedy jesteśmy w związku i planujemy rodzinnie wypocząć, to jeszcze zanim rozpoczną się wakacje, postarajmy się uwzględnić potrzeby każdego wakacjowicza. Przy dobrej woli można to zrealizować. Ważne, byśmy byli razem ze sobą a nie tylko obok siebie. 6. Odpuśćcie trochę swoim dzieciom Wakacje to przede wszystkim czas beztroski dla dzieci. Warto obiektywnie pomyśleć, czy "tresura" przy jadalnianym stole albo ciągle strofowanie (powodowane często obawą "co inni powiedzą"!) poprawi jakość naszego odpoczynku? Dziecko potrzebuje nieco szaleństwa i to szaleństwa w którym Wy, drodzy rodzice, także weźmiecie czynny udział. Polecam np. puszczanie przez rurkę "bulgotów" z napoju, kopanie w piasku, wszelkie zabawy z bieganiem i rzucaniem piłki. Odszukajcie w sobie dziecko, a i dla Was wtedy urlop będzie przyjemniejszy! 7. Wrzućcie na luz Nie starajcie się za bardzo. To oczywiście naturalne, że chcecie, żeby wakacje były najlepsze i niezapomniane. Nie polecam jednak całorocznych wyrzeczeń, tylko po to, żeby wszystkie oszczędności poświęcić na wyjazd. Pamiętajcie, że w gruncie rzeczy naprawdę nie liczy się „gdzie”, tylko „jak” i „z kim”. Obejrzyj film: Superniania radzi, jak rozwijać zmysły dziecka. 8. Pokażcie się dziecku z ludzkiej strony Wakacje to najlepsza okazja, żeby wzmocnić rodzinne relacje. Postarajcie się zaprzyjaźnić z własnym dzieckiem, spędzajcie z nim maksymalnie dużo czasu. Obserwujcie je i starajcie się zrozumieć je lepiej. W domu często brak na to czasu. Nauczcie je zabaw ze swojego dzieciństwa i przede wszystkim dużo rozmawiajcie. Opowiadajcie o tym, co robiliście, gdy byliście mali: jakie książki czytaliście, gdzie jeździliście na wakacje… Pokażcie mu, że rodzice to też ludzie, a nie pomniki ze spiżu. 9. Pozostawcie trochę czasu tylko dla siebie Pamiętajcie też jednak, aby wśród atrakcji rodzinnych nie zapominać o sobie i swojej drugiej połowie. Znajdźcie chwilę na spacer po plaży tylko we dwoje w promieniach zachodzącego słońca. Kicz? Za to jaki przyjemny! Lato to także doskonała okazja, żeby kontemplować samotne chwile na łonie przyrody. Co powiesz na samotne siedzenie wieczorem nad rzeką, medytację na łące w lesie? Kiedy w ciągu roku będziecie mieli okazję na coś takiego? 10. I na koniec najważniejsze. Cieszcie się z lata, wakacji i tego, że jesteście razem. Doceniajcie wspólne chwile. Czytaj także: 5 rodzicielskich wakacyjnych grzechów głównych – wytyka Superniania Dorota Zawadzka: „Marnujemy najlepsze lata dziecka na nicnierobienie” [WYWIAD]
5 grzechów rodzicielskich podczas wakacji – wytyka Superniania
Polska superniania wzięła pod lupę rodzinne wakacje z dziećmi. Nie wypadają one zbyt dobrze w jej oczach. Sprawdź jakie najgorsze błędy rodzicielskie dostrzegło czujne oko psychologa podczas pobytu na plaży. Zobacz video.
Wyjazd na wakacje z dziećmi powinien być czasem relaksu i nadrobienia zaległości wychowawczych. Znaczna część rodziców zamiast spędzać czas z dziećmi na rozmowach z nimi i wspólnej zabawie jest zestresowana problemami. Kończy się to często krzykiem i płaczem. Wielu rodziców nastawia się na swój odpoczynek i podczas gdy dzieci biegają po plaży nierzadko pozostawione same sobie – oboje rodzice spożywają alkohol. Czy dzieci przeszkadzają rodzicom w urlopie? – Czasem mam takie wrażenie, że trochę im te dzieci przeszkadzają w ich wypoczynku - mówi Dorota Zawadzka, psycholog rozwojowy. – Zabierają ze sobą pociechy na urlop, po czym mówią: „Idźcie się bawić, dajcie nam święty spokój”. Rodzice są bardzo niecierpliwi, bardzo często słyszę krzyki, widzę przemoc wobec nieletnich, i psychiczną, i fizyczną. To nie tak powinien wyglądać urlop rodzinny. Zdaniem psychologa w trakcie urlopu rodzice powinni wykorzystać to, że rodzina jest w komplecie, i poświęcić dzieciom maksymalnie dużo czasu. To okazja do zacieśniania więzi emocjonalnych i poznawania siebie. W ten sposób można nadrobić zaległości, które pojawiają się w momencie, kiedy rodzice są pochłonięci obowiązkami zawodowymi, a dzieci szkołą. – W domu mało czasu spędzają na rozmawianiu i rozwiązaniu pewnych problemów, które się pojawiły, dlatego można by było na urlopie, w takim miłym środowisku, o pewnych rzeczach porozmawiać – mówi Dorota Zawadzka. Zamiast wspólnych zabaw są krzyki Często jednak zdarza się tak, że wspólne wakacje tylko pogłębiają rodzinne niesnaski i nieporozumienia. Wypoczynkowi towarzyszą nerwy, kłótnie i awantury. W konsekwencji zamiast spędzania czasu w miłym rodzinnym gronie, każdy pochłonięty jest swoimi sprawami i zajmuje się czymś innym. – Rodzice przywożą ze sobą na urlop problemy. Jest konflikt między rodzicami, konflikt między rodzeństwem, nie potrafią być ze sobą 24 godziny razem, nie umieją siedzieć razem przy stole, nie potrafią spędzać wspólnie czasu, bo nigdy tego nie robią w domu. Są zdziwieni, że ich dzieci mają jakieś potrzeby albo jakieś oczekiwania – tłumaczy psycholog. Rodzice przesadzają z alkoholem Pedagodzy przestrzegają również przed piciem alkoholu w czasie plażowania. W ten sposób można szybko stracić kontrolę nad sytuacją, co może doprowadzić nawet do tragedii. – Jeżeli ma się pod opieką dziecko, to jedna osoba dorosła nie może pić. Nawet nie może się napić jednego piwa, bo wtedy nie wsiądziesz do samochodu, jak cokolwiek się stanie. Musisz być odpowiedzialny. Nie wolno nam zapominać o tym, że jesteśmy z dzieckiem. Nie może być tak, że rodzice siedzą sobie gdzieś w grajdołku pod wydmami, a dziecko jest samo na brzegu – dodaje Dorota Zawadzka. Czytaj też: Gdzie jechać na wakacje z dzieckiem. [CMS_PAGE_BREAK] Czego podczas wspólnych wakacji z dzieckiem nie powinni robić rodzice: Zabierać problemów domowych i zawodowych na wakacje (to powoduje stres i niepotrzebne napięcia wśród członków rodziny) Próbować odpoczywać od dzieci będąc z nimi na wspólnym wyjeździe (to czas, by wspólnie popływać, pograć w piłkę, pozbierać kamienie i muszelki, powymyślać bajki o mewach) Oczekiwać, że dziecko samo się sobą zajmie 24 godziny na dobę (na zabraniu dziecka na wakacje nie kończy się nasza rola. Odpowiedzialny rodzic nie może notorycznie spychać potrzeb dziecka, by zaspokoić swoje bo znajduje się na urlopie) Okazywać brak cierpliwości i stosować przemoc psychiczną i fizyczną (jest to wyłącznie oznaka słabości rodzica) Spożywać alkohol mając pod opieką dzieci (dziecku w każdym wieku, może stać się krzywda i może zaistnieć potrzeba zawiezienia go do szpitala) Zobacz też: Jak wychować szczęśliwe dziecko. Wysłuchaj jakie błędy najczęściej popełniają polscy rodzice podczas wspólnych wakacji - zdaniem Doroty Zawadzkiej, superniani, psychologa rozwojowego. View Ediplayer on the source website Źródło: Newseria Lifestyle
Nie ma sensu przejmować się drobiazgami, np. krzywą choinką. Przed świętami trzeba nastawić się pozytywnie – radzi Dorota Zawadzka, Superniania*.
Dorota Zawadzka zna wiele sposobów na przywrócenie spokoju w domu. Nieważne, czy mieszka w nim nadpobudliwy smyk, mały złośnik czy niszczyciel mienia. Wytyka rodzicom błędy, pokazuje, że to, jakie są dzieci, zależy od zachowania dorosłych. Dlatego właśnie ją poprosiliśmy o przepis na udane święta. Bo choć to czas miłości i tolerancji, często zamiast nich pojawiają się nerwy i nieprzyjemności. Superniania radzi, jak wyprawić święta Bożego Narodzenia i nie zwariować (bo np. smyk nie chce zjeść pierogów czy założyć stroju kupionego na tę okazję)! Pozwól sobie na luz Nie traktuję wszystkiego śmiertelnie poważnie. Jeśli na obrusie zrobiła się plama, to stawiam na niej solniczkę. Nie ma 12 potraw? Cóż, za to mam choinkę, którą ozdobiłam z dziećmi. Po co się kłócić o to, że karp nie taki, a choinka za niska? Zaplanuj święta Bo ich atmosferę buduje się stopniowo, a nie dzień przed. Warto święta zaplanować i nie traktować ich jak obowiązek. Wybrać się z dziećmi po choinkę, przygotować razem ozdoby. Włącz smyka do pracy Dzieciom należy tłumaczyć, że Boże Narodzenie to czas wyjątkowy i że trzeba się do niego specjalnie przygotować. Wtedy poczują, że to, co robią, jest ważne. Dlatego zamiast przeganiać z kuchni, warto je do niej zaprosić. Dzieci mogą coś wymieszać, ozdobić, podać... Takie wspólne gotowanie zabierze więcej czasu, ale czy coś się stanie, jeśli zamiast sześciu ciast będą tylko pierniczki? Zaproś Mikołaja... Dopóki dziecko nie powie nam, byśmy przestali już udawać, że prezenty przynosi św. Mikołaj, to warto celebrować tradycję! Często dzieci, które zostały już przez rówieśników uświadomione, wciąż chcą uczestniczyć w tej zabawie. Moi synowie mieli po 8–10 lat, gdy przestali wierzyć w św. Mikołaja. Ale nadal dostawali prezenty od Świętego. Były inaczej zapakowane i znajdowało się w nich to, o co prosiło się w liście. Chłopcy wiedzieli też, że niektóre prezenty trzeba samemu zrobić. Na wszelki wypadek przygotowywali coś dla dziadków. ...i swoją rodzinę Zgoda, że może to się skończyć katastrofą. Ale z drugiej strony, kiedy w domu jest dużo ludzi, to takie święta są dla dziecka najfajniejsze. Kiedy byłam mała, na Wigilię przyjeżdżało trzydzieści osób. Było super! Ciotki umawiały się, co która robi, dzięki czemu nikt się nie napracował. To wspomnienia, których nikt mi nie odbierze. Te rozmowy, pokazywanie prezentów, dzieci, które je rozdawały... Schowaj urazy Święta to także czas pojednania. Wokół świątecznego drzewka dzieją się „cuda”. Jeśli zaczniemy od siebie i nie będziemy nastawione na te złe chwile, jeśli pokażemy, jak bardzo nam zależy na cudownej rodzinnej atmosferze, to nasza teściowa (czy inna „trudna” dla nas osoba) zobaczy, że można inaczej. Poza tym robimy coś wspaniałego dla naszych dzieci… I tylko to się liczy! Nie zmuszaj do jedzenia Boże Narodzenie to także niezwykłe potrawy, których dzieci często nie chcą spróbować. Można im wtedy powiedzieć, że jedzenie jest inne, bo to niezwykła kolacja. Nadal nie chcą jeść? To lepiej dać im kanapkę, bo ważniejsze jest, by posiedziały ze wszystkimi przy stole, a nie czy zjedzą pierogi. A jak dzieci widzą, że dorośli jedzą coś z entuzjazmem, może w końcu same spróbują. *Tekst powstał na podstawie wywiadu z Dorotą Zawadzką przeprowadzonego przez Olgę Woźniak do „Przekroju” ZOBACZ TEŻ: 6 wigilijnych potraw, które przygotujesz w ostatniej chwili
Grzeczne czy przebojowe - wywiad z Dorotą Zawadzką, Supernianią
Chcielibyśmy, żeby nasze dzieci były grzeczne, to jasne. Ale wiemy też, że ważne jest, by radziły sobie w świecie, i gdy trzeba, potrafiły powiedzieć „nie”. Czy to w ogóle da się pogodzić?
Zapytaliśmy o to Dorotę Zawadzką, Supernianię. Wszyscy chcemy, żeby nasze dzieci były grzeczne. Grzeczne, czyli… No właśnie, jakie? Dororta Zawadzka: Trudno to zdefiniować, bo każdy rodzic widzi to trochę inaczej i czego innego wymaga. Dla wielu ludzi „grzeczne” równa się posłuszne, ciche, niesprawiające problemów. Takie, które spokojnie siedzi na ławce koło mamy, nie przeszkadza, niczego nie chce, nie ma własnego zdania, niemal nie oddycha… Dla mnie tak pojmowana grzeczność to zaprzeczenie dzieciństwa. Dlaczego? Bo taki spokój nie jest dla dziecka stanem normalnym. Supergrzeczne maluchy nie sprawiają dorosłym kłopotów, ale same mają naprawdę duży problem: boją się ludzi, życia, samodzielności, rówieśników. To niedobrze, gdy człowiek rośnie w przekonaniu, że świat jest zły albo niebezpieczny. Więc co w takim razie robić? Pozwalać dziecku na wszystko? Nie! Jednak zabierając się za wychowywanie dziecka, musimy wiedzieć, do czego zmierzamy. Myśleć nie tylko o tym, co się dzieje tuli teraz (Uff: siedzi cicho i pokornie robi, co mu się każe), ale o tym, jakim człowiekiem ma być w przyszłości (Czy na pewno chcielibyśmy, żeby nadal takie było?). Dziecko musi biegać, dotykać, eksperymentować, buntować się, czasem nawet wkładać głowę między barierki. Dzięki temu uczy się świata, poznaje swoje możliwości, gromadzi wiedzę, jednym słowem – rozwija się. Nie zrobi tego, siedząc cicho w kącie i udając, że go nie ma. Dla mnie grzeczne dziecko to takie, które bada świat, eksperymentuje, ma swoje zdanie, jest samodzielne, ale jednocześnie stosuje się do obowiązujących zasad. Czy to w ogóle da się pogodzić? Oczywiście, że tak, pod warunkiem że dziecko tych zasad nauczymy i że powiemy mu (i będziemy to powtarzać do skutku), co jest dobre, a co złe. Ono się przecież nie rodzi z tą wiedzą. Musi nauczyć się, że są sprawy, w których nie ma negocjacji. Że nie można nikogo bić ani obrażać. Że nie wolno wybiegać na ulicę. Że trzeba po sobie sprzątać. I tak dalej. Ale nie może być tak, że zabronione jest prawie wszystko. Jak uczyć tych zasad? Przede wszystkim konsekwentnie. Nie może być tak, że inne reguły obowiązują w domu, a inne poza nim. Jeśli przestrzegamy jakiejś zasady, powinniśmy przestrzegać jej zawsze. Czytałam kiedyś o arystokracie, który w środku dżungli rozkładał stolik, włączał muzykę i dopiero wtedy zasiadał do posiłku. Uważam, że właśnie tak powinno być. Jeśli nie wolno trzymać nóg na stole, to nie wolno robić tego i u cioci na imieninach, i we własnych czterech ścianach. Jeśli nie wolno kłamać, nie wolno i w małych, i w dużych sprawach. Kradzież jest złem zawsze, niezależnie od tego, czy chodzi o dużą, czy o małą rzecz. To nie dla wszystkich jest oczywiste. Pracowałam z mamą, której synowie ubliżali i podnosili na nią rękę. Chłopcy buntowali się, nie zamierzali przestać. I ona powiedziała mi: „Wiesz co? Trudno, może niech to robią, byle nie przy ludziach”. Tak nie można! Ważne jest również to, by samemu przestrzegać zasad, prawda? Oczywiście. Wystarczy pomyśleć, co się dzieje w głowie dwu-, trzylatka, któremu ojciec daje klapsa, mówiąc równocześnie: „Tyle razy ci mówiłem, że nie wolno bić słabszych!”. Nie można uczyć, że agresywne zachowania są złe, samemu zachowując się agresywnie. Przecież to absurd! Podobnie jest z agresją słowną. Z tym jest naprawdę źle. Gdy słyszę, jak mówią maluchy, więdną mi uszy. To straszne, że przechodzimy nad tym do porządku dziennego. Często się słyszy, że dziś wielu dzieciom brakuje zwykłej kindersztuby... Bo brakuje. Nie rozumiem, jak matka może nie reagować, gdy dziecko nie kłania się nauczycielce czy sąsiadce. Powinniśmy pilnować tych spraw, pilnować, by dziecko odnosiło się do starszych z szacunkiem, by mówiło „proszę”, „dziękuję”, „przepraszam”. Niestety, przestaliśmy o to dbać. Czy nie wystarczy dobry przykład? Skoro mówię „dzień dobry” i traktuję innych z szacunkiem, chyba mogę liczyć na to, że moje dziecko będzie postępować podobnie? Dobry przykład jest niezbędny, bo maluchy nas, rodziców, naśladują. Ale to nie wystarczy, żeby wyłuskać z naszego postępowania wszystkie ważne reguły. Poza tym dzieci lubią eksperymentować, sprawdzać: „A co będzie, jeśli postąpię inaczej?”. Dlatego trzeba mówić jasno, ubierać zasady w słowa i pilnować, by były respektowane. [CMS_PAGE_BREAK] W wielu domach dorośli milkną, gdy dziecko zaczyna mówić, przerywają swoje zajęcia, żeby obejrzeć rysunek itd... ...a potem maluchy rosną, idą do przedszkola, szkoły i nagle okazuje się, że nie wolno przerywać starszym, że trzeba czekać na swoją kolej… Dzieci potrzebują naszej uwagi, ale nie musimy rzucać wszystkiego, by je nią darzyć. Zawsze przecież można powiedzieć: „Poczekaj chwilę, teraz rozmawiam” czy „Obejrzę twój rysunek, jak skończę robić to czy tamto”. Tyle że to powinno działać w obie strony. Zamiast mówić „Obiad!” i oczekiwać, że malec natychmiast zamelduje się w kuchni, mówmy: „Kończ zabawę, za pięć minut będzie obiad”. To jest bardziej fair. No dobrze, ale co z dziećmi, które są naprawdę niegrzeczne? Myślę, że takich dzieci nie ma, są tylko sytuacje, gdy rodzice nie radzą sobie ze swoją rolą. Dzieci są inteligentne i szybko się uczą. Jeśli malec po awanturze w sklepie dostaje to, czego chciał, byłby głupi, gdyby nie spróbował skorzystać następnym razem z tak skutecznego sposobu. Zatem to nasze błędy mogą prowokować złe zachowanie. Jakie popełniamy najczęściej? Najróżniejsze i to jest zupełnie normalne, w końcu jesteśmy tylko ludźmi. Najważniejsze, by nie brnąć w nie, nie popełniać w kółko tych samych. Poza brakiem konsekwencji takim bardzo często spotykanym błędem jest zbyt restrykcyjna, żelazna dyscyplina. Ma być tak i tak. Bez próby rozmawiania, bez dyskusji, postępowanie z dzieckiem na zasadzie: „Milcz, jak do mnie mówisz”. W efekcie maluch słucha, bo musi, a nie dlatego, że rozumie zasady. A gdy tylko wydostanie się spod kurateli rodziców, robi wszystko, czego mu zabraniano. Bywa także odwrotnie: rodzice pozwalają na to, by dziecko przejęło władzę w domu. Spotkałam się z sytuacją, gdy trzyletni maluch decydował, czy jego mama może pójść do toalety! Dziecko może i powinno decydować o tym, co go dotyczy: na której półce trzymać traktor, którą koszulkę założyć, czerwoną czy żółtą, ale jest za małe, żeby decydować także o tym, co jest dobre, a co złe. Inny błąd: ignorowanie potrzeb dziecka. Każde dziecko jest inne, ma inne potrzeby. Nie musi być takie jak siostra czy brat, z każdym trzeba postępować inaczej. Z jakich jeszcze powodów dzieci źle się zachowują? Na przykład po to, by zaznaczyć swoją obecność, zwrócić na siebie uwagę. Bywa tak, że dziecko jest cichutkie i zachowuje się tak, jakby go wcale nie było, a gdy przychodzą znajomi, rozrabia, jakby wstąpił w nie diabeł. Robi to, żeby powiedzieć: „Halo, tu jestem!”. No bo skoro nie zwracamy na nie uwagi, gdy jest spokojne… Ale bywa jeszcze inaczej. Pracowałam kiedyś z chłopcem, który bił matkę, żeby go przytulała. Żeby przytulała??? Tak, bo ona zamiast powiedzieć „Nie wolno”, zamiast złapać syna za rękę, uspokajała go we własnych ramionach, przytulając i całując. Przytulała go, kiedy ją bił, a nie wtedy gdy rysował albo spokojnie się bawił, więc był agresywny, bo to była jego jedyna metoda na zdobycie czułości mamy. Jak w takim razie reagować, gdy dziecko robi coś, co nam się nie podoba? Stanowczo i tak, by wiedziało, o co nam chodzi. Komunikaty, które mu przekazuje-my, muszą być jednoznaczne. Jeśli malec rozrabia, a mama mówi słodkim tonem: „Oj, Huberciku, jak ty źle zrobiłeś”, to Hubercik tak naprawdę nie wie, czego ona od niego chce. Nie trzeba krzyczeć, wystarczy powiedzieć stanowczo, tonem, który nie pozostawia wątpliwości, że nam się coś nie podoba. Rodzice próbują różnych sposobów, by przywołać dziecko do porządku, na przykład straszą: „Jeśli się nie uspokoisz, oddam cię dziadowi”. Nie wolno tego robić! Dziecko mało wie o świecie i takie groźby traktuje dosłownie. Gdy słyszy: „Jeśli nie umyjesz włosów, zalęgną ci się robaki”, może w to uwierzyć. Przekonałam się, że rodzice straszą dzieci także mną. Niedawno w Poznaniu mały chłopczyk dostał na mój widok histerii. Podeszłam do rodziców i zapytałam wprost dlaczego straszą dziecko Supernianią? Tata malucha odpowiedział, że tylko to działa. To tak naprawdę nie może być! [CMS_PAGE_BREAK] A więc co robić? Uważam, że w każdej sprawie można się dogadać, tylko zamiast straszyć, trzeba znaleźć argument racjonalny dla dziecka. Przykład? Zamiast mówić: „Jeśli nie zjesz obiadu, zachorujesz i pojedziesz do szpitala”, lepiej powiedzieć: „Jeśli zjesz, to urośniesz i będziesz silny”. A jeśli to nic nie da, możemy powiedzieć: „OK, ale nie jesz nic do kolacji”. I faktycznie nie dać mu nic do kolacji. Czasem nie ma wyjścia i trzeba dziecko ukarać. Jak to robić? Karą może być ton dezaprobaty, odesłanie do innego pokoju, odebranie przywilejów. Dziecko powinno zawsze ponieść konsekwencje swojego postępowania. Zabrało coś bez pytania? Musi odnieść, przeprosić. Ale nigdy nie wolno odbierać mu swojej miłości. Mały człowiek musi wiedzieć, że nie podoba nam się jego zachowanie, a nie on sam. Nie wolno karać dziecka za mówienie prawdy, bo uczy się, że lepiej się nie przyznawać. A co robić, gdy dziecko marudzi? Jęczenie potrafi wyprowadzić z równowagi. Takie zachowanie najlepiej ignorować. Nie pocieszać, nie prosić, by się uspokoiło, nie wściekać się. Ogłuchnąć. Zareagować dopiero, gdy maluch zacznie mówić normalnie. O czym jeszcze pamiętać? Żeby unikać etykietek. Zapytałam kiedyś grupę dzieciaków o to, jakie są. Odpowiadały „Jestem grzeczny/a” lub „Jestem niegrzeczny/a”. Spośród tysięcy możliwości (mądry, wesoły, zabawny, chudy, gruby, szybki, itd.) wybrały właśnie i tylko to. To pokazuje, że dzieci myślą o sobie naszymi kategoriami, kategoriami dorosłych. Gdy powtarzamy smykowi w kółko, że jest niegrzeczny, on w końcu zaczyna tak o sobie myśleć. I więcej: faktycznie zachowuje się niegrzecznie. No bo skoro jest niegrzeczne (a tak mówi mama i tata, i wszyscy w domu), to niby jak ma się zachowywać? A może coś je boli? Czy stan zdrowia może wpływać na zachowanie dziecka? Oczywiście! Na nasze przecież też wpływa. – Gdy ja mam katar, jestem tak wściekła, że mój mąż woli trzymać się ode mnie z daleka. Dlaczego z dziećmi miałoby być inaczej? – mówi Superniania. – Rozdrażnienie, a w konsekwencji złe zachowanie, może mieć mnóstwo przyczyn, od alergii po robaki, a nawet to, że dziecko jest po prostu niewyspane. Rodziców powinna zaalarmować zwłaszcza nagła zmiana zachowania. Gdy pogodny na ogół malec zaczyna marudzić i rozrabiać, prawdopodobnie coś się święci i trzeba to wyjaśnić (często u pediatry). Dorota Zawadzka jest energiczna, (mówi o sobie, że jest jak przeciąg), stanowcza, ale przy tym ciepła i budząca zaufanie. Choć dzięki TVN-owskiej „Superniani” zna ją cała Polska, nie uważa się za gwiazdę. Ma dwóch prawie dorosłych synów. Przyznaje, że gdy byli mali, była nadopiekuńcza, bo pamiętała, co sama wyrabiała w dzieciństwie. To nie jest niegrzeczność? Pamiętaj o tym, że twoje dziecko nie jest niegrzeczne, gdy: • Wierci się, biega, wspina się, skacze. Rozpiera je energia i naprawdę trudno mu usiedzieć w miejscu. • Zadaje setki pytań. A po co? A dlaczego? A czy…? Pyta, bo chce wiedzieć, uczyć się i rozwijać. • Rozkłada zabawki na czynniki pierwsze. Robi to, bo jest dociekliwe, chce wiedzieć, jak działają i co jest w środku. • Wraca z podwórka brudne jak nieboskie stworzenie. Pamiętasz? Maluchy dzielą się na brudne i nieszczęśliwe. • Spada mu z widelca marchewka, strąca łokciem kubek z mlekiem. Nie da się jeść elegancko bez wielu godzin intensywnego treningu. • Ma muchy w nosie, wstaje z łóżka lewą nogą. Każdy ma czasem gorszy nastrój, dziecko też. • Złości się. Człowiek ma prawo do wyrażania wszystkich uczuć i emocji, także tych negatywnych. Rzecz w tym, by rozumiał, co się z nim dzieje i wyrażał emocje w formie, która jest do zaakceptowania dla innych. Musisz tego malca nauczyć. • Awanturuje się w sklepie. Skoro ten sposób działa i można dostać to, co się chce albo wreszcie zakończyć rajd po galerii handlowej, to grzech z niego nie skorzystać.
Zachowa spokój nawet w najtrudniejszej sytuacji. Rozwiąże każdy rodzinny spór i problem wychowawczy. Guru młodych rodziców Dorota Zawadzka zdradza własną receptę na Superdziecko.
Miłość i wzajemny szacunek to podstawowe składniki receptury na szczęśliwą, udaną rodzinę. Telewizyjna Superniania, Dorota Zawadzka, uczy tego rodziców. Czy wie Pani, że rodzice pokazują dzieciom „Supernianię”, gdy nie dają sobie z nimi rady? Jak czuje się Pani w roli pogromcy urwisów? Tak, wiem. To straszne, ale taki jest efekt uboczny mojej pracy. Uważam, że to raczej dzieci powinny mną straszyć rodziców. W końcu ja nie wychowuję dzieci, a tylko pokazuję rodzicom, jak to robić. Rola "pogromcy” zupełnie mi nie odpowiada. Jestem osobą ciepłą i pogodną, chociaż bardzo konsekwentną. Wzbudza Pani respekt, ale i nadzieję na zmianę. Czy trudno pracuje się z tak sprzecznymi uczuciami? To spore obciążenie. Rodzice bardzo mi ufają i wiem, że nie wolno mi tego zaufania zawieść. Nie jest więc lekko. Ale bardzo się staram. Dlaczego my, dorośli, tak łatwo stajemy się bezradni i ulegli wobec dzieci? Najczęściej z braku czasu. Czasem z braku pomysłu na własne dziecko. A czasem po prostu z lenistwa. Niektórzy bez zrozumienia czytali o wychowaniu bezstresowym i postanowili pozwalać dziecku na zbyt wiele. Inni, chcąc dać mu wszystko, czego sami nie mieli, spełniają każdą zachciankę. Uczy Pani karania – nie klapsem, nie krzykiem, lecz sadzaniem na jeżyku. To konieczna demonstracja siły? Krzyk, czy jeszcze gorzej klaps to dopiero demonstracja siły. Siły i przemocy. Ja uczę, jak uspokoić dziecko w chwilach histerii. Wyciszenie pomaga mu dojść do siebie po ataku złości i uczy kontrolowania własnych emocji. Karny jeżyk to prawie to samo, co wyciszenie. Różnica polega na tym, że stanowi on jedynie materialne oznaczenie miejsca uspokojenia dziecięcych emocji. Metodę tę można stosować tylko wtedy, gdy dziecko zrobi coś zdecydowanie złego, nie zaś, gdy jest „po prostu niegrzeczne”. Uczę przede wszystkim, jak mądrze nagradzać, rozmawiać, słuchać. I uporządkować plan dnia. Dzieci potrzebują poczucia bezpieczeństwa. Zapewnia je m.in. wprowadzenie jasnych, zrozumiałych reguł dotyczących tego, co się dzieje i co ma się stać później. Przestrzeganie planu dnia jest bardzo ważne, niezależnie od wieku dziecka i początkowych trudności. Wielu rodziców nie docenia codziennych rytuałów, a po ich wprowadzeniu są zaskoczeni – nawet skomplikowane rzeczy są prostsze. Czy rzeczywiście tak szybko można naprawić błędy popełniane przez wiele lat? Pokazuję rodzicom proste techniki i metody. Pokazuję też, jak wspaniale działają. Daję im tzw. wędkę i uczę, jak z niej korzystać. Gdy widzą efekty, szybko uczą się stosować nowe metody. Gdy nauczymy się mądrze kochać dziecko, porażki traktujemy zwyczajnie? Umiemy sobie z nimi radzić? Najważniejsze jest, aby mądrze kochać, mądrze rozpieszczać, a nawet mądrze karać. Jeśli będziemy świadomymi – a co za tym idzie – mądrymi rodzicami, to poradzimy sobie z większością problemów wychowawczych. Miłość oraz wzajemny szacunek to podstawowe składniki receptury na udaną i szczęśliwą rodzinę. Mam nadzieję, że wielu czytelników dowie się z mojej książki „I ty możesz mieć...”, jak być wspaniałym rodzicem Superdziecka. Z Dorotą Zawadzką rozmawiała Agata Teleżyńska Czytaj też: W czym pomoże Superniania?
Pod jej wpływem nawet najbardziej niesforny maluch zmienia się w uśmiechniętego aniołka. Taką moc chciałby mieć każdy rodzic. To możliwe! Zobacz, co radzi wszystkim rodzicom Dorota Zawadzka - Superniania.
Doroty Zawadzkiej nikomu nie trzeba przedstawiać, odkąd ze spokojnego pedagoga i psychologa zajmującego się rozwojem zmieniła się w pogromcę urwisów. Jej metody niemal jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki przywracają ład i harmonię, koją dusze zdesperowanych rodziców. Dają pewność, że jest wyjście nawet z najtrudniejszych sytuacji. Nie zawsze można zapamiętać wszystkie „sztuczki” oglądając je w telewizji. Dlatego Dorota Zawadzka postanowiła je spisać i opublikować. Dobra polska książka o wychowaniu to prawdziwa rzadkość. A jeśli napisze ją Superniania, staje się lekturą obowiązkową. Mnóstwo w niej ważnych, praktycznych wskazówek, pomocnych każdego dnia. Przedstawiamy jej fragment, dedykując go wszystkim rodzicom, także tym, którzy już mają superdziecko. Tak naprawdę to wy wiecie najlepiej, jak poradzić sobie ze swoim rozbrykanym, a czasem nawet niegrzecznym dzieckiem. W tej książce i w programie telewizyjnym Superniania chce pomóc wam przypomnieć sobie, jak być wspaniałym rodzicem superdziecka. Rada Superniani nr 1: rodzicielstwo to skarb „W dzisiejszych trudnych czasach stworzenie ciepłego domu rodzinnego wymaga od nas wysiłku o wiele większego niż dawniej. Wielopokoleniowe domy odchodzą w niepamięć, babcie i dziadkowie są tak samo zapracowani jak my. Mamy coraz mniej czasu dla swoich bliskich. Bywa, że zdani na siebie dopuszczamy do głosu negatywne emocje, zapominając o tym, że rodzicielstwo to najpiękniejszy dar, jaki mogliśmy otrzymać. Nie możemy się jednak poddawać, ponieważ nasze dziecko potrzebuje silnych, mądrych i kochających rodziców. (...)” Rada Superniani nr 2: Wyznaczaj dziecku granice „Często nie potrafimy odczytać potrzeb własnych dzieci. One z kolei umieją wymyślać absurdalne i niewykonalne zachcianki wyłącznie po to, aby zaobserwować naszą reakcję, przekonać się, na ile mogą sobie pozwolić i które z życzeń jesteśmy w stanie spełnić. Taka próba sił rozgrywa się nieomal w każdej rodzinie. W ten sposób nasz syn lub córka dowiadują się, co jest dozwolone, a co zabronione. Czytelny zestaw zakazów i praw sprawia, że dziecko może się bezpiecznie poruszać w najbliższym otoczeniu.” „Jeśli wyznaczane przez nas granice są stałe – wyraźnie określone i konsekwentnie przestrzegane – zapewniamy naszemu dziecku poczucie bezpieczeństwa i uczymy świata, w którym to dorosły ustala reguły. Jeśli jednak dziecko przejmuje kontrolę nad nami, zaburzamy jego obraz świata. Mały tyran odczuwa niepewność i lęk, jeśli bowiem udało mu się podporządkować sobie rodziców, kto będzie stał na straży jego bezpieczeństwa? Kto go obroni, gdy przyjdzie prawdziwe zagrożenie? (...)” [CMS_PAGE_BREAK] Rada Superniani nr 3: Każde dziecko jest inne „Nie istnieje „wzorzec” dziecka w danym wieku. Nie ma więc powodu do niepokoju, jeśli rozwój naszego syna lub córki nie stanowi dokładnego odwzorowania poradnikowego opisu. Technika zastosowana wobec dwulatka może znakomicie nadawać się dla czterolatka czy dziecka starszego. Bądźmy więc elastyczni i uważni. Poświęćmy czas, aby zrozumieć nasze dzieci, i traktujmy je wyjątkowo. Nasza praca wychowawcza polega przecież na towarzyszeniu dziecku w zdobywaniu samodzielności i dorastaniu oraz jednoczesnym rozwijaniu w nim poczucia odpowiedzialności. (...)” Rada Superniani nr 4: Miłość jest najważniejsza „Żadne mądre i sprawdzone rady, techniki, zalecenia ani magiczne sposoby nie poskutkują, jeśli nie będziemy kochać naszych dzieci mądrze i najmocniej na świecie. Postarajmy się nie doprowadzić do sytuacji, w której to psycholog powie nam, jakie są marzenia, kłopoty czy radości naszego dziecka. Rozmawiajmy ze sobą jak najczęściej. Mówmy o sprawach ważnych dla nas i dla dziecka. Takie spotkania przy kuchennym stole zapadają w pamięć i budują więzi z bliskimi o wiele skuteczniej niż wizyty u najlepszego specjalisty. (...)” „Zanim wprowadzicie w życie którąkolwiek z moich rad, wsłuchajcie się głęboko w siebie i myślcie o szczęściu dziecka, a wtedy będzie Wam łatwiej rozwiązać problem. Każda rodzina jest inna, każdy z jej członków niepowtarzalny i jedyny w swoim rodzaju.” Czytaj też: Dorota Zawadzka: Marnujemy pierwsze lata dziecka [WYWIAD]