Na 25 uczniów w klasie 22 chodzi na korepetycje. Nauczycielka: „To wina dzieci i rodziców”
Widzę to codziennie, stojąc przy tablicy i patrząc na twarze dzieci, które są coraz bardziej zmęczone szkołą. Coraz częściej mam wrażenie, że korepetycje stały się łatwą ucieczką, a nie realną pomocą.
Piszę do Państwa ten list jako nauczycielka z wieloletnim stażem, ale też jako mama. I piszę go z bezsilności, bo system, w którym funkcjonujemy, coraz bardziej rozmija się z tym, co naprawdę służy dzieciom. Korepetycje zamiast uwagi na lekcji W mojej klasie na 25 uczniów aż 22 chodzi na płatne korepetycje. Z matematyki, języka polskiego, angielskiego. Czasem z kilku przedmiotów naraz. I nie są to dzieci z poważnymi trudnościami, orzeczeniami czy zaległościami po długich chorobach. To zwykli uczniowie, którzy siedzą na lekcjach, ale myślami są zupełnie gdzie indziej. Widzę, jak patrzą w zeszyt, ale nie słuchają. Widzę, jak przepisują z tablicy bez zrozumienia. A potem słyszę, że „i tak wszystko jest tłumaczone na korkach”. To boli najbardziej. Bo jeśli dziecko od początku zakłada, że szkoła jest tylko formalnością, a nauka zaczyna się dopiero po południu u prywatnego nauczyciela, to coś tu poszło bardzo nie tak. Rola rodziców w nauce dzieci Coraz częściej mam wrażenie, że rodzice oddali odpowiedzialność za naukę dzieci w obce ręce. Płacą i oczekują efektów. Bez rozmowy, bez sprawdzenia zeszytu, bez zapytania, czego dziecko nie rozumie. Korepetytor ma „załatwić sprawę”. A przecież wystarczyłoby czasem 20 minut wspólnego siedzenia przy biurku. Spokojnej rozmowy, przeczytania polecenia jeszcze raz, wytłumaczenia własnymi słowami. Nie każdy rodzic musi znać się na wszystkim, ale każdy może być obok. Zainteresowanie robi ogromną różnicę. Dziecko, które czuje wsparcie w domu, zupełnie inaczej podchodzi do nauki. Większość korepetycji jest zbędna Nie twierdzę, że korepetycje są złem. Są potrzebne w konkretnych sytuacjach. Ale dziś stały się normą, a nie wyjątkiem. I to jest problem. Większość tych płatnych lekcji byłaby po prostu niepotrzebna, gdyby dzieci uważały na lekcjach, a rodzice pomagali dzieciom w nauce w domach. Dzieci są przemęczone. Szkoła, potem korepetycje, prace domowe, brak czasu na odpoczynek. A wystarczyłoby zwolnić tempo i wrócić do podstaw. Skupić się na tym, co dzieje się tu i teraz, w klasie. Szkoła nie jest idealna, nauczyciele też nie. Ale bez współpracy z domem nie zadziała żaden system. Elżbieta, nauczycielka języka polskiego Komentarz redakcji: Z najnowszych badań CBOS wynika, że w polskich szkołach coraz częściej problemem nie są już tylko słabe oceny, ale samo przyswajanie wiedzy. Uczniom trudniej skupić się na lekcjach, zrozumieć materiał i zapamiętać podstawowe informacje. Jeszcze dekadę temu korepetycje były rozwiązaniem dla nielicznych – korzystał z nich mniej więcej co siódmy uczeń, głównie ten, który nie nadążał z bieżącymi lekcjami. Dziś skala zjawiska jest znacznie większa. Aktualne dane pokazują, że na dodatkowe, płatne zajęcia uczęszcza już co trzeci uczeń. Okazuje się, że jeszcze kilka lat temu korepetycje były wyraźnym sygnałem, że uczeń ma poważne trudności z nauką. Trafiali na nie przede wszystkim ci, którzy mieli duże zaległości lub nie radzili sobie z konkretnymi przedmiotami, takimi jak matematyka albo język polski. Obecnie znaczenie korepetycji coraz częściej się zmienia. Dodatkowe lekcje bywają postrzegane jako forma rozwoju, sposób na poszerzanie wiedzy, wzmacnianie mocnych stron czy inwestycja w przyszłość dziecka. Wielu rodziców wychodzi z założenia, że korepetycje zwiększą edukacyjne szanse ich dzieci, nawet jeśli na co dzień funkcjonują one w szkole bez większych problemów. Źródło: CBOS Zobacz też: 10 bajek, które powinny być zakazane. „Jeśli dziecko je ogląda, szkodzisz jego rozwojowi”
Córka napisała kartkówkę najlepiej w klasie. Zamiast pochwały, spotkała ją kara
Moja córka dostała najlepszy wynik z kartkówki. I właśnie wtedy dowiedziała się, że sukces w szkole potrafi boleć bardziej niż porażka.
Szkoła powinna być miejscem, które ma wzmacniać dzieci. Tymczasem moja córka wróciła pewnego dnia ze szkoły blada, z drżącym głosem. „Mamo, pani powiedziała, że muszę dzisiaj jeszcze raz odpowiedzieć – na głos, przy biurku. Bo nie wierzy, że sama napisałam kartkówkę”. „Przecież ty nigdy tak dobrze nie piszesz” Nie będę udawać – moja córka nigdy nie była „tą najlepszą”. Z matematyką jej się nie układało. Trójki, czasem czwórki, sporo stresu i niepewności. Ale tym razem naprawdę siadła. Kilka wieczorów, dużo ćwiczeń, trochę mojej pomocy i jej uporu. Widziałam dumę w jej oczach, kiedy mówiła, że „chyba pierwszy raz wszystko rozumiała”. Kiedy przyszła z wynikiem – piątka, najlepsza w klasie – świętowałyśmy. To była ta jedna chwila, kiedy wreszcie uwierzyła, że może. A następnego dnia poszła do szkoły. „To niemożliwe, żebyś sama to napisała. Ty nigdy tak dobrze nie piszesz” – usłyszała. I zamiast gratulacji, dostała wezwanie do biurka. Miała jeszcze raz – ustnie – odpowiedzieć na pytania z kartkówki. Jeśli nie odpowie tak samo dobrze, ocena nie zostanie uznana. To nie była rozmowa. To był egzamin. Sam na sam, z napięciem, jakiego dorosły czasem nie udźwignie. Sukces, który trzeba było „udowodnić” Moja córka siedziała przy biurku i odpowiadała. Dłonie jej drżały, głos się łamał. Wiedziała, że każde potknięcie będzie dowodem winy. I że cała jej praca może pójść na marne. „Mamo, czułam się jak oszustka, choć nic złego nie zrobiłam” – powiedziała wieczorem. To zdanie najbardziej rozdarło mi serce. Bo kara w tej historii nie polegała na tym, że odebrano jej ocenę. Kara polegała na braku zaufania. Na zawstydzeniu. Na publicznym podważeniu jej wartości. I na tym, że dziecko musiało udowodnić swoją niewinność tylko dlatego, że… poradziło sobie lepiej niż zwykle. Dzieci bardzo szybko uczą się, że lepiej się nie wychylać Patrzę na to od lat – jako mama, redaktorka, obserwatorka świata rodziców. Dzieci uczą się błyskawicznie: jeśli jesteś słaby – masz wsparcie, jeśli nagle ci wychodzi – budzisz podejrzenia. To nie jest opowieść o jednej nauczycielce. To historia o systemie, w którym sukces dziecka, które dotąd miało trudności, traktuje się jak błąd w matrycy. A przecież rozwój wygląda właśnie tak: najpierw długo jest trudno. A potem – czasem nagle – zapala się światło. Czy naprawdę chcemy je gasić pytaniem: „Na pewno sama to zrobiłaś?” I czy zdajemy sobie sprawę, jak głęboko zapada w dziecko doświadczenie, w którym zaufanie trzeba dopiero „zarobić”? Co powiedziałam mojej córce–— i co mówię dziś sobie Wieczorem usiadłyśmy razem. Powiedziałam jej, że jej praca ma wartość. Że to, co zrobiła, było prawdziwym wysiłkiem. I że dorosłym też zdarza się popełniać błędy – także te, które ranią. Czy ocena została uznana? Tak, po ustnym odpytywaniu. Ale ta historia nie skończyła się wtedy. Skończyła się dopiero, gdy zobaczyłam, że moja córka przed kolejną kartkówką… nie chciała już się starać. „Bo jak mi wyjdzie za dobrze, to znowu mnie wezmą do odpowiedzi”. I to jest dla mnie najboleśniejsze. Bo szkoła ma uczyć wiedzy – ale też zaufania do siebie. A tego dnia nauczyła jej czegoś odwrotnego: że nawet kiedy robisz wszystko dobrze, możesz zostać postawiona pod ścianą. Sukces nie powinien być podejrzany Dlatego piszę ten tekst – nie po to, by atakować nauczycieli. Piszę go po to, żeby przypomnieć: dzieci rosną w zaufaniu. A kiedy odbieramy im prawo do dumy z własnej pracy, zostawiamy w nich ślad, który zostaje na długo. Jeśli Twoje dziecko pewnego dnia wróci dumne z piątki – uciesz się razem z nim. Zapytaj, jak do tego doszło, co pomogło, czego się nauczyło. I jeśli kiedyś ktoś zakwestionuje ten sukces – bądź po jego stronie. Bo dzieci wcale nie potrzebują, żebyśmy je chronili przed porażką. Potrzebują, żebyśmy nie karali ich za to, że wreszcie im wyszło.
Wiadomość od nauczycielki pojawiła się w Librusie w wigilię. Matka: „Zatkało mnie”
W wigilijny poranek wiele osób odruchowo zerka jeszcze w telefon – z przyzwyczajenia, z niepokoju, z obawy, że „coś znowu przyszło ze szkoły”. Jedna z naszych czytelniczek napisała do redakcji o wiadomości, która przyszła właśnie wtedy i zupełnie wytrąciła ją z tego schematu.
Nie ukrywam – gdy w wigilię zobaczyłam powiadomienie z Librusa, serce zabiło mi szybciej. Automatycznie pomyślałam o ocenach, poprawkach, czymś „na już”. Przez głowę przeleciało mi nawet: „czy naprawdę w taki dzień trzeba?”. Kliknęłam jednak – z czystej ciekawości i odruchu. I wtedy mnie zatkało. Wiadomość była od wychowawczyni mojej córki. Krótka, spokojna, bez oficjalnego tonu. Pisała, że chce życzyć uczniom i ich rodzicom pięknych, spokojnych świąt – takich z prawdziwą obecnością, rozmową, bliskością. Dodała, że ma nadzieję, iż każdemu z nas uda się choć na chwilę odłożyć telefony i pobyć naprawdę razem. Czytałam to kilka razy. Bez pośpiechu. Bez irytacji. Bez tego szkolnego napięcia, które zwykle towarzyszy komunikatom z dziennika. To było napisane od serca Najbardziej poruszyło mnie to, że ta wiadomość nie była „obowiązkowa”. Nauczycielka nie musiała jej pisać. Nie musiała poświęcać na to swojego czasu w wigilię. A jednak to zrobiła – spokojnie, bez patosu, bez wielkich słów. Nie było tam moralizowania ani pouczania. Raczej delikatne zaproszenie do zatrzymania się. Przypomnienie, że szkoła to nie tylko sprawdziany, średnie i czerwone paski, ale też relacje – międzyludzkie, prawdziwe, zwyczajne. Pomyślałam wtedy, że moje dziecko ma szczęście. Bo trafiło na osobę, która widzi w uczniach coś więcej niż numer w dzienniku. I która pamięta, że po drugiej stronie są rodziny – zmęczone, zabiegane, często przeciążone. Mały gest, wielka różnica Ta jedna wiadomość zmieniła mi nastrój na cały dzień. Naprawdę. Zamiast irytacji pojawiła się wdzięczność. Zamiast szkolnego dystansu – poczucie, że ktoś po drugiej stronie też jest człowiekiem. Wieczorem opowiedziałam o niej przy stole. Córka uśmiechnęła się i powiedziała: „Ona jest fajna”. I chyba właśnie o to chodzi. O takie drobne gesty, które budują zaufanie i pokazują dzieciom, że dorośli potrafią być uważni, ciepli i normalni. W czasach, gdy tak wiele mówi się o kryzysie relacji w szkole – ta jedna, prosta wiadomość była jak oddech. Bez ocen. Bez presji. Bez oczekiwań. Po prostu – po ludzku. Komentarz redakcji Coraz częściej piszemy o przekraczaniu granic, presji i nadmiarze oczekiwań wobec nauczycieli. Dlatego tym bardziej warto pokazywać także dobre przykłady – takie, które przypominają, że szkoła może być miejscem empatii i zwykłej życzliwości. Czasem jedno zdanie, wysłane w odpowiednim momencie, znaczy więcej niż najlepszy regulamin. Zobacz także: Jasełka, które wymknęły się spod kontroli. Wszystko przez to, co trzymali w rękach rodzice
Zadała uczniom wypracowanie o lekturze. „Byłam przerażona, gdy zaczęłam czytać”
Nie spodziewałam się, że jedno zwykłe zadanie domowe zmieni mój sposób patrzenia na szkołę. Dziś piszę do państwa z ciężkim sercem i ogromnym niepokojem o to, dokąd zmierzamy.
Jestem nauczycielką języka polskiego od ponad dwudziestu lat i wydawało mi się, że niewiele jest w stanie mnie zaskoczyć. Poprosiłam moich uczniów o krótkie wypracowanie na temat lektury, którą wspólnie omawialiśmy. Nic trudnego, zwyczajna praca, którą piątoklasiści powinni wykonać bez problemu. Co odkryłam w zeszytach moich piątoklasistów? Kiedy jednak zaczęłam czytać ich zeszyty, poczułam, jak coś ściska mnie w gardle. Styl prac był nienaturalnie gładki, zdania za bardzo „dorosłe”, a słownictwo tak wyszukane, że nawet moi najlepsi uczniowie by po nie nie sięgnęli. W kilku miejscach zauważyłam charakterystyczne powtórzenia i konstrukcje, których nie używa żadne dziecko. Zorientowałam się wtedy, że to teksty napisane przez sztuczną inteligencję. I to niemal wszystkie w klasie. Nie wiedziałam, czy mam się złościć, czy płakać. Zeszyty leżały przede mną jak dowód na to, że coś bardzo ważnego umyka nam wszystkim – samodzielne myślenie. Dlaczego dzieci przestają pisać same? Zaczęłam rozmawiać z uczniami. Jedno z dzieci powiedziało mi szeptem, że „tak jest szybciej”. Inne, że „wszyscy tak robią”. Kolejne przyznało, że bało się, że napisze gorzej niż koledzy. Najbardziej uderzyło mnie to, że oni nawet nie widzą w tym nic złego. Dla nich czat GPT to po prostu narzędzie, które odrabia za nich lekcje. Nikt im nie wytłumaczył, że pisanie to nie kara, tylko sposób uczenia się myślenia, wyrażania siebie, budowania własnego głosu. Zrozumiałam, że nie mam przed sobą leniwych dzieci. Mam przed sobą dzieci zagubione, żyjące w świecie, który daje szybkie odpowiedzi i nie zostawia miejsca na samodzielność. Mój apel do rodziców i nauczycieli Piszę ten list, bo czuję, że musimy reagować, zanim będzie za późno. Proszę rodziców – zaglądajcie do zeszytów swoich dzieci, pytajcie, jak piszą i czy piszą naprawdę. Proszę nauczycieli – rozmawiajmy o tym otwarcie, nie traktujmy AI jak wroga, ale nie udawajmy, że problemu nie ma. Chciałabym, żebyśmy wszyscy przypomnieli dzieciom, jak ważne jest tworzenie własnych zdań, jaką wartością jest błąd, z którego potem rodzi się postęp. Napisany samodzielnie tekst, choć niedoskonały, jest więcej wart niż najpiękniejsze zdania wygenerowane w kilka sekund. Wierzę, że wciąż możemy nauczyć nasze dzieci odwagi myślenia i radości pisania. Potrzebujemy tylko wspólnej rozmowy i odrobiny cierpliwości. Z pozdrowieniami, Mariola R. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Toksyczni rodzice rujnują życie dziecka. Po tych 10 zdaniach trudno się podnieść
Nauczycielka dostała w wigilię SMS-a od matki ucznia. „Zdumiało mnie jej żądanie”
Na redakcyjną skrzynkę trafił e-mail od nauczycielki, która pracuje w jednej z warszawskich szkół podstawowych. Wiadomość dotyczy granic – a właściwie ich całkowitego braku. To historia o oczekiwaniach rodziców, presji na wyniki i o tym, że nawet w wigilię nauczyciel nie zawsze ma prawo do spokoju.
Jestem nauczycielką historii w klasach 4–8. Lubię swoją pracę, choć bywa wyczerpująca – emocjonalnie bardziej niż fizycznie. Wigilia to dla mnie jeden z nielicznych momentów w roku, kiedy naprawdę odcinam się od szkoły. Odkładam dziennik, wyciszam powiadomienia, skupiam się na bliskich. W tym roku było podobnie. Około godziny 16, gdy kończyliśmy przygotowania do wieczerzy, usłyszałam dźwięk SMS-a. Spojrzałam na telefon z ciekawości – i wtedy poczułam, jak coś we mnie opada. Wiadomość była od matki jednego z moich uczniów. Napisała, czy mogłabym „na chwilę” zajrzeć do dziennika i sprawdzić, czy jej syn ma jeszcze szansę poprawić ocenę ze sprawdzianu. Na ten moment wychodzi mu na semestr 4, a jej bardzo zależy, żeby było 5. Dodała, że syn celuje w czerwony pasek na koniec roku... To nie była prośba – to było żądanie Najbardziej zdumiało mnie nie to, że rodzic interesuje się ocenami dziecka. To akurat normalne. Zaskoczył mnie ton i moment. Wigilia. Wieczór. Prywatny numer telefonu. Oczekiwanie natychmiastowej reakcji. To nie było „przepraszam, że zawracam głowę”. To było założenie, że skoro jestem nauczycielką, to jestem dostępna zawsze – także w święta. Że mój czas prywatny nie ma znaczenia, bo przecież chodzi o ocenę. Przez chwilę naprawdę zastanawiałam się, czy odpisać. Z jednej strony – empatia. Rozumiem ambicje, presję, porównywanie dzieci. Z drugiej – zmęczenie. I poczucie, że coś tu bardzo się przesunęło. Nie odpisałam tego wieczoru. I do dziś uważam, że to była dobra decyzja. Granice w szkole przestały istnieć Coraz częściej mam wrażenie, że dla części rodziców nauczyciel przestał być człowiekiem. Jesteśmy funkcją – od ocen, od wyników, od realizowania cudzych oczekiwań. Bez prawa do wolnego, do odpoczynku, do bycia offline. SMS w wigilię nie jest wyjątkiem. Dostajemy wiadomości późnymi wieczorami, w weekendy, w dni wolne od pracy. O poprawki, o dodatkowe zadania, o „sprawdzenie, czy da się coś jeszcze zrobić”. Tylko że szkoła ma swoje zasady. Oceny mają swoje terminy. A nauczyciele – swoje życie. Komentarz redakcji Coraz więcej nauczycieli pisze do nas o podobnych sytuacjach. Oczekiwanie, że pedagog będzie dostępny 24 godziny na dobę, także w święta, jest nie tylko nierealne, ale zwyczajnie nie fair. Nauczyciele mają prawo do wolnego czasu – tak samo jak rodzice. I warto o tym pamiętać, zanim kolejny SMS trafi na ich prywatny telefon. Zobacz także: Dlaczego dzieci nie chcą podchodzić do Mikołaja? Psycholog tłumaczy bez lukru
Tak polska szkoła niszczy uczniów. „Syn jest zdolny, więc prawie codziennie wraca z płaczem”
Mój syn chodzi do 5 klasy i jest naprawdę wyjątkowo zdolnym dzieckiem. Nigdy nie musiałam go prosić o naukę, sam z siebie siada, czyta, rozwiązuje zadania, dopytuje, szuka odpowiedzi. A mimo to – albo właśnie dlatego – prawie codziennie wraca ze szkoły z płaczem.
Zawsze słyszałam, że szkoła jest dla wszystkich. Że każde dziecko znajdzie tam swoje miejsce. Naiwnie w to wierzyłam, dopóki nie zobaczyłam, jak wygląda codzienność syna, który nie ma żadnych problemów z nauką, ale ma za to ogromny problem z byciem sobą. Jest ambitny, ciekawy świata, chętnie zgłasza się na lekcjach, zadaje pytania, zgłasza się do konkursów. Co z tego? Dla części klasy to powód, by mu dogryzać. Słyszy, że jest „kujonem”, że „podlizuje się nauczycielom”. Czasem ktoś rzuci głupi tekst, czasem ktoś go popchnie, czasem cała grupa się śmieje, kiedy odpowiada na pytanie, bo „przecież i tak się zgłosi”. Najgorsze jest to, że on to widzi, czuje i bierze na siebie. Chce być lubiany, a zaczyna się bać wychylać. I mówi, że chyba przestanie się zgłaszać, „bo po co”. Zgłosiłam problem. Wychowawczyni: „Każde dziecko musi sobie radzić” W końcu podeszłam do wychowawczyni. Miałam nadzieję, że zrozumie, że to nie jest zwykłe szkolne przekomarzanie, tylko realne wykluczanie dziecka za… dobre oceny. Usłyszałam: „Proszę pani, dzieci zawsze tak robią. Każde dziecko musi sobie radzić”. Te słowa mnie zmroziły. Jak to „radzić sobie”? Czy pięcioklasista ma sam rozwiązać problem, kiedy jest obśmiewany i wytykany palcami? A dorośli mają stać z boku i mówić, że „tak już jest”? Gdy dopytałam, czy może porozmawiać z klasą, usłyszałam, że nie ma sensu robić afery, bo „to minie”. Tylko że nie mija. Jest coraz gorzej. Syn zaczął się zamykać. Mówi, że czasem woli nie iść do szkoły, choć naukę kocha całym sobą. Polska szkoła pozwala na to, by zdolne dzieci cierpiały Zaczęłam szukać wsparcia u innych rodziców. Okazało się, że nie jestem wyjątkiem. Wielu rodziców zdolnych dzieci mówi, że intelekt to w polskiej szkole… obciążenie. Zamiast być powodem do dumy, jest powodem do żartów, izolowania i komentarzy typu „daj innym szansę”. Dzieci zdolne uczą się szybciej, ale jednocześnie szybciej czują, że odstają. Nie od materiału, tylko od grupy rówieśniczej. A szkoła, zamiast zabezpieczyć ich dobrostan, najczęściej macha ręką, mówiąc, że „tak bywa”. W efekcie mój syn ze słonecznego, pewnego siebie chłopca stał się dzieckiem, które codziennie przed wyjściem pyta: – Mamo, a jak dzisiaj będzie? Chciałabym, żeby szkoła była miejscem, gdzie rozwija się potencjał Nie chcę, by syn przestawał być sobą. Nie chcę, by udawał, że nie zna odpowiedzi, bo boi się reakcji klasy. Nie chcę, by rezygnował z konkursów, które go cieszą, tylko po to, żeby „nie zwracać na siebie uwagi”. Chcę szkoły, która wspiera, a nie tylko ocenia. Chcę wychowawców, którzy widzą problem, a nie mówią: „To minie”. Chcę, żeby moje dziecko mogło być zdolne bez płaczu w drodze do domu. Bo dziś mam wrażenie, że polska szkoła nie niszczy uczniów, którzy nie nadążają. Ona niszczy też tych, którzy idą do przodu szybciej. A na to, jako rodzice, nie powinniśmy już dłużej pozwalać. Zobacz także: Jeszcze więcej wolnego w szkołach. Rodzice: „Nikt nie myśli, co mam zrobić z dzieckiem”
Uczniów czeka laba, rodzice załamani. Matka: „W styczniu nikt o nas nie myśli”
Koleżanka wpadła do mnie na kawę i od progu powiedziała, że ma już dość szkolnych „lab”. W tym roku przerwa świąteczno-noworoczna jest wyjątkowo długa i choć dzieci się cieszą, dla niej oznacza to stres, nerwy i łamigłówkę, z której nikt jej nie pomoże wybrnąć. „W styczniu nikt o nas nie myśli” – powtarzała, kręcąc głową.
Rozmowa zaczęła się niewinnie, ale szybko przerodziła się w emocjonalny monolog. Koleżanka, mama samotnie wychowująca dziewięciolatka, usiadła na kanapie i westchnęła tak ciężko, że aż się przestraszyłam. – Wiesz, ile to dni? Osiemnaście! – powiedziała, jakby właśnie ogłosiła werdykt sądu. – A szkoła tylko wysyła komunikaty, że „przerwa świąteczna to czas rodzinny”. Super, tylko że ja w tych dniach pracuję. Zazdrości, nie złośliwie, ale tak po ludzku. Zazdrości tym, którzy mają dziadków za rogiem, cioć na zawołanie albo możliwość wzięcia urlopu. – Ty masz babcię. A ja mam kalendarz i długą listę problemów – ironizowała. Dzieci odpoczną, ale dorośli nie mają kiedy Opowiadała, że próbowała wszystkiego. Pytała sąsiadkę, umawiała się z mamą kolegi syna, nawet szukała półkolonii na ostatnią chwilę. – Albo już nie ma miejsc, albo kosztują tyle, że musiałabym sprzedać nerkę – rzuciła. I choć żartowała, widziałam, że jest jej zwyczajnie ciężko. W pracy nie może wziąć L4, bo „dziecko zdrowe”. Urlop dawno rozdrobniła między wakacje a nagłe sytuacje typu „dziecko ma gorączkę, muszę lecieć”. A teraz – patowa sytuacja. Syn ma prawie trzy tygodnie wolnego, a ona ani jednego luźniejszego dnia. – Mam wrażenie, że ktoś tam w ministerstwie zakłada, że rodzice to taka gumowa masa, którą da się rozciągać bez końca – wyrzuciła z siebie. – Dzieci mają odpocząć, jasne, ale dlaczego nikt nie pomyśli o tym, że dorośli nie mają kiedy? „Styczeń to będzie koszmar” Najbardziej boi się stycznia. – Syn wróci do szkoły wypoczęty, a ja będę wymęczona bardziej niż przed świętami – powiedziała. – Tylko że w styczniu nikt o nas nie myśli. Nie ma żadnych rozwiązań, żadnej alternatywy, żadnego wsparcia. Słuchałam jej i widziałam, że to temat, który dotyka wielu rodziców. Przerwy są cudowne dla dzieci, wiadomo – świąteczna atmosfera, spotkania, zabawa, luz. Tylko że szkoła to nie jedyna instytucja w tym kraju. Rodzice nie działają na innym kalendarzu. Oni pracują, próbują jakoś łączyć życie zawodowe z rodzinnym, żonglują obowiązkami jak cyrkowcy. A gdy takie długie przerwy pojawiają się jedna po drugiej, to po prostu pękają. Każdy rozumie, ale mało kto pamięta Na koniec koleżanka powiedziała coś, co długo siedziało mi w głowie. – Wiesz, ja nie chcę, żeby zabrzmiało, że dzieci są problemem. To system jest problemem. Bo zakłada, że rodzic jakoś sobie poradzi. Tylko że to „jakoś” jest coraz trudniejsze. Zrobiła łyk zimnej już kawy i spojrzała na mnie bezradnie. – Dzieci czeka laba. A mnie? Maraton organizacyjny… z przeszkodami. I poniekąd miała rację. W styczniu wiele osób pomyśli o powrocie do szkoły, świątecznych kilogramach czy postanowieniach noworocznych. Ale o takich rodzicach jak ona – raczej nikt. Zobacz także: „Przedszkola to ściema”. Rodzice czują się oszukani po tym, co dzieje się w grudniu
Te dzieci nie będą miały przerwy świątecznej. Matka: „Wszystko przez polonistkę”
Wystarczyło jedno zdanie, podsłuchane przypadkiem w sklepie, żeby zrozumieć, jak bardzo zmieniło się podejście rodziców do szkoły: „Moja córka nie będzie miała przerwy świątecznej, bo polonistka zadała lekturę!”. A ja stałam obok i zastanawiałam się: naprawdę? Lektura na święta to już powód, by ogłaszać stan wyjątkowy?
Scena wyglądała tak: dwie kobiety stały na dziale z ozdobami świątecznymi, jedna oburzona, druga kiwająca głową ze współczuciem. – Wyobrażasz sobie? Zadała na święta. Lekturę! Ona nawet nie odpocznie! – żaliła się jedna z nich. Gdyby ktoś nie wiedział, co dokładnie „zadała ta straszna polonistka”, mógłby pomyśleć, że chyba projekt naukowy, trzy rozdziały z matematyki i prezentację multimedialną. Ale nie. Zadała przeczytanie książki, która od września widnieje w wykazie lektur. Książki, której omawianie zaplanowane jest tuż po przerwie świątecznej. I książki, o której każdy rodzic – tak samo jak dziecko – wiedział od początku roku szkolnego. Tyle że teraz nastał grudzień. Grudzień, miesiąc emocji i… roszczeń. Przerwa świąteczna nie jest „wakacjami od wszystkiego” W tym roku dzieci zaczynają wolne wyjątkowo wcześnie – już 22 grudnia. Do szkół wracają dopiero 7 stycznia. To aż 16 dni wolnego. 18, jeśli doliczyć weekend 20-21. Czy naprawdę przeczytanie jednej książki w ciągu prawie trzech tygodni to „koniec świata”? Może to zabrzmi kontrowersyjnie, ale mam wrażenie, że część rodziców traktuje szkołę jak dyskomfort, z którego trzeba dziecko wyzwolić, a nie jak normalną część życia. Jakby każde zadanie domowe było aktem agresji, a każda lektura – zamachem na święty spokój. Tymczasem obowiązki ucznia nie znikają tylko dlatego, że jest grudzień. Przerwa ma dać oddech, jasne. Ale nie ma przecież sensu udawać, że szkoła przestaje istnieć. Spis lektur był od września. Naprawdę ktoś jest zaskoczony? I to jest sedno sprawy. Lektury nie pojawiają się z dnia na dzień jak kometa. Nauczycielki i nauczyciele przedstawiają harmonogram na cały rok już we wrześniu. Nikt nie trzyma tego w tajemnicy. W większości szkół lektury są nawet omawiane zgodnie z kolejnością, przerabianą od lat. Jeśli polonistka przypomniała przed świętami: „Po powrocie omawiamy książkę”, to zrobiła dokładnie to, co powinna. Z odpowiednim wyprzedzeniem. Bez nerwów. Bez presji. To nie jest zadawanie na święta. To konsekwentna realizacja programu. Dlaczego rodzice reagują tak ostro? Może dlatego, że grudzień ma w sobie coś, co wyciąga z ludzi emocje. Zakupy, przygotowania, presja idealnych świąt, imprezy firmowe, prezenty, porządki – to wszystko sprawia, że nawet drobiazg urasta do rangi dramatu. A jednak, słuchając mam narzekających na książkę do przeczytania, trudno nie odnieść wrażenia, że wymagania wobec szkoły drastycznie spadły. Część rodziców zdaje się oczekiwać, że edukacja dopasuje się do świątecznego grafiku ich rodziny. Nie odwrotnie. Może w tym wszystkim najbardziej smuci jedno – że dziecko słyszy od rodzica: „Biedactwo, nie będziesz miało wolnego, bo musisz czytać książkę”. Co ma myśleć? Że czytanie to kara? Że obowiązki są absurdem? Że szkoła jest przeszkodą, a nie drogą? To my, dorośli, uczymy dzieci podejścia do pracy, nauki i odpowiedzialności. Jeśli w grudniu każda lektura jest „problemem”, to trudno się dziwić, że później młodzież nie radzi sobie z prostymi zadaniami. Może święta to właśnie najlepszy moment. Długi wolny czas, spokojne wieczory, kubek kakao, światełka, koc. Może lektura na święta to nie obciążenie, ale świetna okazja, by zrobić coś razem – bez pośpiechu i bez dramatu. Bo prawda jest taka: żadne dziecko nie traci przerwy świątecznej z powodu książki. Ale może stracić coś innego – szansę na nauczenie się, że obowiązki są normalną częścią życia. A to znacznie większy problem niż jedna grudniowa lektura. Zobacz także: Nauczycielka: „Rodzice zostawiają dzieci pod drzwiami o 7:00. Nie myślą o konsekwencjach”
Kościół i roraty ważniejsze od nauki i pieniędzy. „Syn teraz boi się iść do szkoły”
Roraty o godzinie 17? W naszej parafii to nie tylko propozycja, ale – jak twierdzi ksiądz proboszcz – „obowiązek”. A dzieci, które nie pojawią się wystarczająco często, mogą liczyć na niższą ocenę z religii. Jako mama czwartoklasisty jestem zbulwersowana i proszę o nagłośnienie tej sytuacji.
„To obowiązek, nie propozycja” – usłyszeliśmy w parafii Piszę do Państwa jako zatroskana mama ucznia czwartej klasy szkoły podstawowej w niewielkim mieście, gdzie – jak się okazuje – nawet zwykłe roraty potrafią zamienić się w źródło niepotrzebnej presji i stresu. W tym roku ksiądz proboszcz wpadł na pomysł, by organizować roraty o godzinie 17. Niby nic nadzwyczajnego, gdyby nie fakt, że dla większości dzieci to czas zajęć dodatkowych, treningów, korepetycji albo po prostu chwili odpoczynku po długim dniu w szkole. Najgorsze przyszło potem. Ksiądz ogłosił, że obecność na roratach jest obowiązkowa dla wszystkich uczniów klas 4-8 uczęszczających na religię, a udział będzie sprawdzany w specjalnych książeczkach z naklejkami. Dzieci, które uzbierają co najmniej 85 procent frekwencji, mają dostać „wyższą ocenę”. Pozostali – niższą. Nie wiem, kto wpadł na pomysł takiej motywacji, ale dla mnie to jawne wymuszanie praktyk religijnych pod groźbą pogorszenia ocen. Presja zamiast radości z uczestnictwa Mój syn wrócił do domu wyraźnie przygnębiony. Tłumaczył, że jeśli nie będzie chodził na roraty, „nie dostanie piątki” i „będzie gorszy od innych”. Dla dziesięciolatka ocena to bardzo realna i namacalna forma nagrody albo kary. I choć religia nie wlicza się do średniej, dzieci doskonale czują, że oceny to pewien rodzaj etykiety. A teraz w naszej parafii mają być one przyznawane na podstawie czegoś, co powinno wynikać z indywidualnej wiary i decyzji rodziny, a nie szkolnego obowiązku. Co więcej, roraty zawsze kojarzyły się z poranną atmosferą, z dobrowolnym uczestnictwem i piękną adwentową tradycją. Tymczasem wprowadzenie sztywnych zasad, naklejek i progów procentowych sprawia, że dzieci patrzą na to jak na kolejny test, zadanie do odhaczenia. Zamiast budować duchowość, budujemy stres. Gdzie w tym wszystkim miejsce na wybór rodziny? Rozumiem, że ksiądz chciał zachęcić dzieci do uczestnictwa, ale forma tej „zachęty” jest dla mnie absolutnie nie do zaakceptowania. Rodzice powinni decydować o tym, w jakim stopniu i w jaki sposób wychowują swoje dzieci religijnie. Narzucanie obowiązkowych rorat po lekcjach, gdy kalendarz rodzinny i tak jest przeładowany, to działanie na granicy nadużycia. Proszę redakcję o nagłośnienie tej sprawy. Wiem, że nie jestem jedyną mamą, która czuje niepokój i sprzeciw wobec takiej praktyki. Dzieci nie powinny być stawiane pod ścianą – zwłaszcza w kwestiach, które dotyczą ich uczuć, przekonań i potrzeb. Roraty mają być przeżyciem, a nie wyścigiem o naklejki i lepszą ocenę. Mam nadzieję, że ten list pomoże uwrażliwić innych rodziców, a może również osoby duchowne, by pamiętać, że wiara jest przestrzenią wolnego wyboru, a nie tabelą frekwencji. Zobacz także: Religia w szkołach przejdzie rewolucję. „Lekcje dla wszystkich, także niewierzących”
Nie tylko leniwi obrywają w szkole. „Córka chciała poprawić 4+ i przez tydzień nie miała spokoju”
Wciąż słyszę, że tylko dzieci, które „nie przykładają się do nauki”, mają pod górkę. Ale mam wrażenie, że w tej opowieści brakuje tych uczniów, którzy naprawdę się starają, bo chcą. Którzy mają ambicje, wewnętrzną motywację, marzenia o czerwonym pasku, nie dlatego, że ktoś im kazał, tylko dlatego, że lubią czuć dumę z własnej pracy. Moja córka jest jedną z nich. I o dziwo to właśnie takie dzieci potrafią oberwać najbardziej.
Moja córka chodzi do 4 klasy. Zdolna, ciekawa świata, uwielbia matematykę. Nigdy jej nie gonię do nauki, bo nie muszę – ona sama stawia sobie poprzeczkę bardzo wysoko. Teraz, tuż przed przerwą świąteczną, gdy nauczyciele szykują się do wystawiania ocen, córka zaczęła sama podliczać średnią. No i się zaczęło. Z ostatniego sprawdzianu z matmy dostała 4+. Świetna ocena, dla większości w pełni satysfakcjonująca. Ale moja córka uznała, że skoro zna materiał lepiej, to dlaczego nie spróbować poprawić? Dlaczego nie zawalczyć o piątkę, a może nawet szóstkę, skoro czuje, że ją stać? Poszła więc do nauczycielki z prostą prośbą. I właśnie wtedy wszystko się posypało. „To już przesada” – słowa, które zabolały bardziej niż zła ocena Nauczycielka zareagowała szybko, ale nie tak, jak ktokolwiek by się spodziewał. Przy całej klasie powiedziała głośno: „Nie poprawia się takich ocen. To już przesada”. Klasa zachichotała, ktoś coś skomentował. Moja córka stała obok biurka, czerwona jak burak. Wróciła do domu i od razu powiedziała, że nigdy więcej nie zapyta o poprawę, choćby miała tróję. Przez cały tydzień chodziła przygaszona. Niby to tylko jedno zdanie, niby nie było w nim ostrego tonu, ale sposób, w jaki zostało wypowiedziane, zabolał ją bardziej niż najniższa ocena. Zamiast wesprzeć dziecko, które chce pracować więcej, niż musi, publicznie je skarcono za ambicję. Za to, że chciało „za dobrze”. Zdałam sobie wtedy sprawę, że ambitne dzieci też mają ciężko. Są oceniane nie tylko na papierze, ale też przez pryzmat oczekiwań dorosłych, którzy czasem wolą święty spokój niż dodatkową pracę. I to mnie najbardziej zasmuciło – że można zniechęcić kogoś, kto naprawdę chce się uczyć. Między presją a ambicją jest cienka granica. Ale dzieci nie powinny bać się starać Zamiast cieszyć się nadchodzącą przerwą świąteczną, moja córka stresowała się tym jednym incydentem. Bała się, że znów ktoś ją wyśmieje, że znów usłyszy, że „przesadza”. A przecież szkoła powinna doceniać wysiłek, nawet jeśli pochodzi od dziecka, które nie zadowala się przeciętnością. Dzieci leniwe mają w szkole ciężko. Ale dzieci ambitne też nie mają łatwo. Bo często muszą udowadniać, że ich motywacja jest „w sam raz” – nie za mała, ale też nie za duża, żeby nie drażnić dorosłych. A ja chciałabym tylko jednego: żeby ambicja nie była powodem do wstydu. Żeby dziecko nie bało się zapytać o poprawę. Żeby nie czuło, że za każdy przejaw chęci rozwoju może zostać wyśmiane. W końcu szkoła powinna być miejscem, gdzie można chcieć więcej – i nie zostać za to ukaranym. Zobacz także: Nauczycielka: „Rodzice zostawiają dzieci pod drzwiami o 7:00. Nie myślą o konsekwencjach”
Pochwała z zachowania za udział w roratach. „Myślałam, że syn chodzi do świeckiej szkoły”
Nie jestem osobą, która szuka awantury. Jestem mamą, która wróciła z pracy, usiadła z herbatą i nagle poczuła, że coś w tej naszej szkolnej codzienności poszło nie tak.
Mój syn przyszedł ze szkoły trochę podekscytowany. Powiedział, że pani ogłosiła coś ważnego przed świętami. Otóż w najbliższych dniach będą odbywać się roraty, a nauczyciel zapowiedział, że każde dziecko, które pójdzie do kościoła, dostanie pochwałę z zachowania w dzienniku. Syn spojrzał na mnie z nadzieją, bo pochwała to dla niego coś wielkiego. A ja poczułam, jak robi mi się gorąco w środku. Roraty w szkole i obietnica pochwały Nie mam nic do rorat jako takich. Wiem, że dla wielu rodzin to piękna tradycja, wstawanie o świcie, lampiony, wspólne przeżywanie adwentu. Tylko że to się staje szkolną „akcją z nagrodą”. Pochwała z zachowania nie jest przecież prywatnym uśmiechem od pani, tylko wpisem do dokumentów ucznia. To sygnał, że szkoła ocenia nie tylko to, jak dziecko się zachowuje na co dzień, ale też to, co robi poza nią, w dodatku w sferze wiary. W klasie mojego syna są dzieci z różnych domów. Jedne chodzą do kościoła regularnie, inne rzadko, jeszcze inne wcale. I nagle pojawia się informacja: pójdziecie na roraty, będzie pochwała. Nie pójdziecie, pochwały nie będzie. Dla dzieci to prosty komunikat o tym, kto zasługuje na plus, a kto nie. Świecka szkoła a nacisk na udział w roratach Miałam wrażenie, że posyłając syna do publicznej, świeckiej szkoły, wybieram miejsce neutralne. Takie, które nie stawia żadnej religii wyżej od innej i nie wiąże ocen z praktykami wiary. A tu nagle słyszę, że zachowanie ma być nagradzane za udział w nabożeństwie. I od razu pojawia się we mnie pytanie: co z dzieckiem, które nie pójdzie, bo nie chce albo nie może. Co z tym, które jest z rodziny niewierzącej. Co z tym, które wierzy inaczej. Ono ma mieć gorsze zachowanie, bo nie zjawi się na mszy o szóstej rano. Przecież to nie ma związku z tym, jak jest koleżeńskie, uczciwe, pomocne. Nie chodzimy do kościoła i nie pójdziemy na roraty U nas w domu do kościoła nie chodzimy. Nie z buntu, nie na pokaz. Po prostu tak żyjemy od lat. Rozmawiamy o wartościach, uczymy syna szacunku do ludzi i ich wyborów, tłumaczymy, że wiara jest sprawą osobistą. I w tej sytuacji nie pójdę z nim na roraty tylko po to, żeby „zgarnął pochwałę”. Nie chcę, żeby uczył się, że nagroda w szkole zależy od spełnienia religijnego warunku. Powiedziałam mu spokojnie, że rozumiem jego chęć dostania pochwały, ale roraty to nie coś, co robi się dla wpisu w dzienniku. Widziałam, że zrobiło mu się przykro. I właśnie to boli najbardziej. Że szkoła postawiła nas w takiej sytuacji: albo idziesz, chociaż to nie twoja droga, albo zostajesz z poczuciem, że jesteś gorszy. Szczerze mówiąc, jestem oburzona. Wolałabym, żeby pochwały z zachowania były za to, co naprawdę buduje dzieci. Za pomoc koledze, za uczciwość, za radzenie sobie z emocjami, za dobre słowo w trudnej chwili. Roraty niech zostaną wyborem rodziny, a nie szkolnym konkursem z nagrodą. Jeśli teraz to przemilczymy, dzieci dostaną cichą lekcję, że wartość człowieka mierzy się tym, gdzie pojawia się o świcie w grudniu. A ja chcę dla mojego syna szkoły, która tego nie robi. Agata Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Nauczyciele na zwolnieniach, rodzice w nerwach. „Kto przygotuje moje dziecko do egzaminu?”
W grudniu nauczyciele powinni odciążyć rodziców. „Na tym polega ich praca”
Grudzień miał być u nas miesiącem ciepła i spokoju, a znowu zamienił się w domową gonitwę po sklepach i wieczorne siedzenie nad „szkolnymi świętami”. Gdy słyszę kolejne prośby ze szkoły, mam wrażenie, że ktoś zupełnie nie widzi, ile my już dźwigamy na co dzień.
Nie mam pretensji o to, że dzieci robią coś świątecznego. To miłe, potrzebne, buduje wspomnienia. Tylko że u nas w domu wygląda to tak: w poniedziałek karteczka w zeszycie, że na środę trzeba przynieść brokat, filc, wstążki, specjalny klej, kolorowe druciki i jeszcze coś, czego nazwy nawet nie znam. Wtorek po pracy lecę do papierniczego. Tam połowy rzeczy nie ma, więc jadę dalej. W domu rozkładam wszystko na stole, bo „bez tego pani nie zrobi z dziećmi ozdób”. Szkoła w grudniu zrzuca obowiązki na rodziców W tym samym tygodniu dostaję wiadomość, że klasa szykuje jarmark i rodzice mają zrobić w domu kartki albo stroiki na sprzedaż. Kto nie przyniesie, ten „nie wspiera klasy”. I znowu: wieczór, a ja, zamiast odpoczywać, kleję, wycinam, szukam w internecie pomysłów, chociaż naprawdę mam już dość ekranów i obowiązków. A, i jeszcze trzeba kupić i zapakować prezenty na klasowe mikołajki, wymyślić coś dla nauczycieli, zamówić, dostarczyć. Zaczynam się zastanawiać, na jakiej zasadzie szkoła uznaje, że grudzień to idealny czas, żeby rodzicom dokładać pracy. Przecież to miesiąc, w którym wszyscy próbujemy ogarnąć dom, zakupy, końcówkę roku w pracy, choroby dzieci, rodzinne sprawy. I jeszcze mamy być pomocnikami od zadań plastycznych oraz organizatorami wydarzeń. Świąteczne prace plastyczne kosztują i zabierają czas Najtrudniejsze jest to, że to wszystko kosztuje. Dla jednej osoby brokat czy filc to drobiazg, ale kiedy co tydzień trzeba kupować nowe zestawy, robi się z tego spora suma. Do tego dochodzi poczucie winy: jak nie kupię szybko, dziecko będzie jedyne bez materiałów. Jak nie usiądę z nim wieczorem, będzie płakało, że inni już mają gotowe. Ja nie chcę, żeby moje dziecko było gorsze. Tylko że w tym momencie to już nie są prace dzieci. To prace rodziców, robione po nocach. Dziecko często tylko podpisuje, a ja mam w środku złość, bo to nie tak miało wyglądać. Szkoła powinna mieć podstawowe materiały na takie zajęcia. Wiem, że budżety są różne, ale przecież nie mówimy o zakupie komputerów. Mówimy o papierze, kleju, farbach, o rzeczach, które w szkole powinny być normalnie dostępne. Jeśli planuje się większe działania, warto je przygotować tak, żeby rodzice nie musieli szukać po sklepach i wydawać pieniędzy, których czasem naprawdę brakuje. Nauczyciele powinni odciążyć rodziców przed świętami Najbardziej boli mnie to, że w grudniu szkoła mogłaby zrobić coś odwrotnego. Zamiast listy próśb i zadań, mogłaby odciążyć rodziców. Zorganizować zajęcia tak, żeby dzieci wszystko robiły na miejscu. Dać im czas na spokojne przygotowania w klasie, bez domowych presji. Postawić na proste pomysły, które nie wymagają kupowania połowy papierniczego. Ja wiem, że nauczyciele mają dużo pracy. Widzę to i szanuję. Tylko że na tym polega ich praca, żeby prowadzić zajęcia, organizować aktywności, przygotować materiały, wziąć odpowiedzialność za szkolne wydarzenia. My, rodzice, mamy swoje obowiązki i nie jesteśmy dodatkowym personelem od wszystkiego. Chcę grudnia, w którym po południu mogę usiąść z dzieckiem, poczytać mu, pogadać o tym, co czuje przed świętami, a nie kolejny raz kleić coś na ocenę. Chcę, żeby szkoła była miejscem, które wspiera rodzinę, a nie dorzuca jej kolejne ciężary. I mam nadzieję, że ktoś w końcu to zauważy, bo inaczej ten „magiczny” czas znów minie nam w biegu, z klejem na palcach i zmęczeniem w głowie. Monika Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
Cezary Pazura nie chodzi na zebrania w szkole. „Edytka chodzi. Ja nie mam cierpliwości”
Cezary Pazura przestał chodzić na wywiadówki. W emocjonalnym wywiadzie ujawnia powód – nie wytrzymał zachowań innych rodziców. Aktor w mocnych słowach broni nauczycieli i ostrzega: ślepe zaufanie dziecku może je skrzywdzić.
Cezary Pazura, znany aktor i ojciec trojga dzieci, w rozmowie z Wirtualną Polską otwarcie przyznał, że przestał uczestniczyć w szkolnych wywiadówkach. Cezary Pazura ujawnia, dlaczego nie chodzi na wywiadówki Powodem tej decyzji nie były obowiązki zawodowe ani brak zainteresowania życiem szkolnym potomstwa, ale – jak zaznaczył – nieakceptowalne postawy niektórych rodziców obecnych na spotkaniach. Według Pazury to jego żona przejęła obowiązek uczestniczenia w zebraniach, ponieważ on sam nie mógł znieść atmosfery panującej na spotkaniach z rodzicami w szkole. „Edytka chodzi na wywiadówki. Nie mam cierpliwości” − przyznał. Aktor ostro o rodzicach: „Zapatrzeni w dzieci, nie widzą prawdy” W udzielonym wywiadzie aktor nie przebierał w słowach, krytykując zachowanie rodziców, którzy – jego zdaniem – bezkrytycznie akceptują wszystko, co mówią ich dzieci. Pazura zauważył, że zdarzają się sytuacje, gdy rodzice odrzucają informacje przekazywane przez nauczycieli, uparcie trzymając się wersji przedstawionej przez dziecko, niezależnie od jej prawdziwości. „Czasami rodzice są tak zapatrzeni w to, co mówi dziecko, że nie dociera do nich nic z zewnątrz. To jest też niedobrze dla dzieci. Jeżeli wychowamy dziecko w tym, że ono ma zawsze rację, to się dziecko wcześniej czy później zapędzi. Bo nie ma takich ludzi na świecie, którzy by mieli zawsze rację” − wyjaśnił. Jego wypowiedzi wskazują na głęboki niepokój związany z postępującym trendem ślepego zaufania wobec dzieci, który – jak podkreślił – może prowadzić do wypaczonego obrazu rzeczywistości i problemów wychowawczych. Wsparcie dla nauczycieli i gorzka prawda o wychowaniu Aktor, wychowany w rodzinie związanej z edukacją, przyznał, że rozumie trud pracy nauczycieli. Jego zdaniem pedagodzy coraz częściej stają się ofiarami niesłusznych oskarżeń, które wynikają z nieumiejętnego podejścia rodziców do wychowania. Pazura stwierdził, że mimo miłości i zaufania do własnych dzieci, rodzic powinien zachować zdrowy dystans i umiejętność krytycznej oceny sytuacji. Jak zauważył, dzieci potrafią nie tylko fantazjować, ale i przekazywać niepełny obraz wydarzeń – dlatego też nie zawsze należy brać ich słowa za pewnik. „Ufam swoim dzieciom, ale do tego, co mówi dziecko, trzeba podejść krytycznie… Bo dzieci konfabulują. Nie zawsze mówią prawdę” − powiedział aktor. Czy ślepa wiara w słowa dziecka może je skrzywdzić? Pazura nie ma wątpliwości Zdaniem aktora, wychowywanie dziecka w przekonaniu, że zawsze ma rację, niesie ze sobą poważne konsekwencje. Takie podejście może nie tylko zniekształcić obraz świata, ale też wpłynąć negatywnie na relacje dziecka z otoczeniem i nauczyć je unikania odpowiedzialności za własne działania. Pazura zauważył, że nikt nie jest nieomylny, a uczenie dziecka, że nie popełnia błędów, może zaszkodzić jego rozwojowi. Apeluje, by rodzice nie traktowali każdej uwagi krytycznej jako ataku na dziecko, ale jako szansę na budowanie dojrzałości i samodzielności u młodego człowieka. Uważam, że słowa aktora powinny trafić do jak największego grona rodziców − to ważny i bardzo potrzebny dziś apel o odpowiedzialność rodzicielską i refleksję nad rolą dorosłych w procesie edukacji i wychowania. Źródło: WP, Dzieńdobry TVN Zobacz też: Rodzice płaczą nad długą przerwą świąteczną. „Powinni otworzyć świetlicę chociaż w wigilię”
Polonistki nie ma w szkole od 2 tygodni. Rodzice grzmią: „Powinna myśleć o dzieciach”
Nie wiem już, co mam powiedzieć córce, kiedy znów wraca ze szkoły po kolejnym zastępstwie. Dwa tygodnie bez normalnej lekcji języka polskiego to nie jest drobiazg, tylko wyrwa, której nikt nam potem nie odda.
Jestem mamą piątoklasistki, która od dwóch tygodni nie ma swoich lekcji polskiego. Zamiast tego są zastępstwa, czasem ktoś przyjdzie, czasem dzieci siedzą cicho i „robią coś z podręcznika”, a czasem oglądają film, bo nie ma planu. Dwa tygodnie bez polskiego to dla dzieci wieczność Ja rozumiem, że w życiu mogą zdarzyć się różne rzeczy. Nauczyciele też chorują, mają rodziny, problemy, stres. Tylko że nikt nam nawet nie mówi wprost, co się dzieje. Słyszymy po kątach, że polonistka poszła na zwolnienie zdrowotne, ale pewności nie ma. A ta niepewność jeszcze bardziej podkręca złość. Bo jeśli to zdrowie, to chcę wiedzieć, że szkoła ma plan, żeby dzieci nie zostały z niczym. Jeśli to inny powód, też chcę, żeby ktoś wreszcie powiedział prawdę. Nieobecność nauczyciela a dobro uczniów Najbardziej boli mnie to, że w całej tej sytuacji dzieci są na końcu. Moja córka zaczęła się martwić, że nie nadąży z lekturami, że za chwilę będzie sprawdzian, do którego nikt ich nie przygotował. W domu widzę, jak traci pewność siebie. A ja nie mogę jej obiecać, że jutro będzie normalnie, bo sama tego nie wiem. Uczniowie potrzebują ciągłości. To nie są dorośli, którzy coś sobie doczytają. To są dzieci, które uczą się systematycznie, krok po kroku, z konkretną osobą. Brak polonistki przez dwa tygodnie rozwala ten rytm. Kto powinien wziąć odpowiedzialność za odwołane lekcje? Mam wrażenie, że w szkołach za łatwo przywyka się do tego, że „jakoś to będzie”. A nie powinno. Jeśli ktoś wybiera zawód nauczyciela, to bierze na siebie odpowiedzialność większą niż w wielu innych pracach. Bo tu nie chodzi o tabelki, raporty ani wynik firmy, tylko o dzieci. I jasne, zdrowie jest ważne, nikt nie ma prawa wymagać bohaterstwa za wszelką cenę. Tylko że dobro uczniów też powinno być częścią tej rozmowy, nie dodatkiem. Szkoła ma obowiązek zorganizować realne zastępstwo, nie wypełniacz. Kogoś, kto poprowadzi normalne lekcje, przerobi materiał, da pracę domową, odpowie na pytania. Bez tego te tygodnie stają się pustką. Chodzi o szacunek do czasu i rozwoju naszych dzieci. O jasną informację dla rodziców. O plan, który chroni uczniów przed chaosem. Dzieci nie mogą płacić za dorosłe zaniedbania. Bardzo proszę o poruszenie tego tematu w Waszym serwisie, bo ostatnio słyszę, że częste zwolnienia i nieobecności nauczycieli to problem w wielu szkołach. Dagmara Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Szkolne kiermasze to zmora rodziców. „Siedzę po nocach i kleję lampiony”
Klasowa kłótnia o mikołajki. Nauczycielka: „Wyzywają mnie od złodziejek”
Mikołajki w szkolnej klasie zwykle kojarzą się z radością, drobnymi upominkami i miłą atmosferą. Tymczasem w jednej z trzecich klas wybuchł prawdziwy konflikt. Nauczycielka, która zorganizowała zbiórkę na wspólne prezenty, została przez część rodziców nazwana… złodziejką.
Nauczycielka zaproponowała proste i praktyczne rozwiązanie: po 20 zł od dziecka, aby przygotować mikołajki dla całej klasy. Plan obejmował coś słodkiego, małe upominki i wspólną zabawę. Nie były to wygórowane koszty, a większość rodziców przyjęła pomysł z wdzięcznością. W końcu dla wielu nauczycieli organizacja takich atrakcji to dodatkowa praca – planowanie, zakupy, przygotowanie aktywności. Wszystko uzgodniono z trójką klasową, wiadomości wysłano z wyprzedzeniem, nikt nie ukrywał żadnych wydatków. A jednak wystarczyło kilka głosów sprzeciwu, by cała inicjatywa zmieniła się w konflikt. „Pani chce się na tym dorobić” – absurdalne oskarżenia Kilku rodziców otwarcie zarzuciło nauczycielce, że „bierze pieniądze dla siebie”, że „pewnie połowa trafi do jej kieszeni”, a sama zbiórka to „naciąganie rodzin”. Te słowa – wypowiadane zarówno na grupie klasowej, jak i między drzwiami szkoły – były dla niej szokiem. Jak relacjonuje, nikt nie zapytał, jakie dokładnie będą koszty, nikt nie chciał wysłuchać wyjaśnień ani zobaczyć planu wydatków. Wystarczyło kilka podejrzliwych komentarzy, by rozpętać klasową burzę. Nauczycielka przyznaje, że nigdy wcześniej nie spotkała się z taką agresją: „Wyzywają mnie od złodziejek, jakbym naprawdę miała zabrać te 20 zł na własne potrzeby. To bardzo przykre, szczególnie że wszystko było omawiane z trójką klasową”. Z kolei pozostali rodzice byli oburzeni zachowaniem mniejszości. W ich opinii to próba ośmieszenia nauczycielki i tworzenia problemu tam, gdzie go nie ma. „Przecież to normalna, szkolna tradycja” – podkreślają. Kto tu naprawdę traci? Najsmutniejsze jest to, że w tej całej sytuacji zapomniano o dzieciach. Mikołajki miały być dla nich – jako symboliczna przerwa od szkolnej rutyny i okazja do wspólnej zabawy. Zamiast tego maluchy usłyszały od rodziców, że „pani chce ich okraść”, albo że „nie damy złotówki, bo nie wiadomo, gdzie to pójdzie”. Nauczycielka przeżywa sprawę bardzo osobiście i zastanawia się, czy w przyszłości w ogóle podejmować podobne inicjatywy. I trudno jej się dziwić – kiedy każda dobra chęć może zostać obrócona przeciwko niej, łatwo odpuścić. Podobne sytuacje zdarzają się w polskich szkołach coraz częściej: niewielki koszt, standardowa zbiórka, a jednak potrafi przerodzić się w aferę. Konflikt opisany przez nauczycielkę pokazuje, jak bardzo napięte potrafią być relacje na linii szkoła–rodzice. Oskarżenia o kradzież są bardzo poważne – i niesprawiedliwe, gdy opierają się jedynie na podejrzeniach, a nie faktach. Warto pamiętać, że takie inicjatywy są przede wszystkim dla dzieci, a wzajemny szacunek i zaufanie powinny pozostać fundamentem współpracy z nauczycielami. Zobacz także: Wiadomość od nauczycielki przyszła o świcie. Tak 1 zdaniem przekreśliła przyszłość mojej córki
Moje dziecko zrobiło własnoręczny prezent na szkolne mikołajki. „W klasie mnie wyśmiali”
Kiedy córka wróciła ze szkoły z karteczką, na której było imię koleżanki wylosowanej na mikołajki, aż podskoczyła z radości. Od razu zaczęła planować prezent, a ja byłam pewna, że poprosi o pieniądze i razem coś zamówimy. Tymczasem ona usiadła przy stole i powiedziała spokojnie: „mamo, ja zrobię coś sama”.
Przez kilka wieczorów wycinała, kleiła, zawijała krepinę, szukała w internecie inspiracji. Powstała mała choinka z papieru, ozdobiona gwiazdkami i wstążką, do tego drobny liścik z życzeniami. Patrzyłam na to z ciepłem w sercu, bo widziałam, ile pracy w to wkłada. Nie było w tym przypadkowości. Ona naprawdę chciała sprawić radość. Gdy skończyła, zapytała, co myślę. Odpowiedziałam, że to najpiękniejszy prezent, jaki można dać, bo jest od serca i zrobiony z myślą o tej jednej osobie. Córka była dumna jak paw. Rodzice na szkolnej grupie nie zgodzili się na prezenty robione samodzielnie Pomyślałam, że warto napisać o tym na klasowej grupie rodziców. Tak po prostu, żeby podsunąć pomysł. Że nie trzeba wydawać pieniędzy, że dzieci mogą zrobić coś same, że to uczy kreatywności i troski o innych. Nie napisałam tego z wyższością. Raczej z radością, że dzieci potrafią takie rzeczy wymyślać. I wtedy spadł na mnie kubeł zimnej wody. W odpowiedzi pojawiły się śmiechy, żarty, docinki. Ktoś napisał, że „rękodzieło to miłe, ale nie na mikołajki”. Ktoś inny, że „kupny prezent jest porządniejszy”. Że „dzieci będą zawiedzione, jak dostaną coś z papieru”. Nikt nie zapytał, co córka zrobiła, jak to wygląda. Nikt nie zauważył jej wysiłku. W jednej chwili poczułam się, jakbym zrobiła coś głupiego, coś niestosownego. Najbardziej zabolało mnie to, że rozmowa poszła w stronę oceniania, kto daje lepsze, bardziej wartościowe upominki. Jakby chodziło o cenę, a nie o gest. „W klasie mnie wyśmieją”. Jak rozmawiać z dzieckiem o odrzuceniu Wieczorem córka zauważyła, że jestem przygaszona. Zapytała, co się stało, więc powiedziałam prawdę, delikatnie. Że rodzice wolą prezenty kupowane, że nie wszyscy rozumieją taki pomysł. Ona na chwilę zamilkła, potem wyszeptała: „to pewnie w klasie mnie wyśmieją”. I choć nie wiemy jeszcze, jak dzieci zareagują, jej lęk złapał mnie za gardło. Powiedziałam jej wtedy, że nie ma nic złego w tym, że zrobiła prezent własnymi rękami. Że odwaga w byciu sobą czasem spotyka się z niezrozumieniem. Że ważne jest to, co ona chciała dać, a nie to, co inni uznają za „porządne”. Przytuliłam ją mocno i obiecałam, że niezależnie od reakcji, ja jestem z niej dumna. Czuję smutek i złość, ale też bezsilność. Mam wrażenie, że w naszych szkołach dorosłym coraz częściej mylą się priorytety. Uczymy dzieci empatii na lekcjach, a potem w praktyce pokazujemy im, że liczy się to, co kupione, lepiej zapakowane, droższe. Ja nie chcę takiego świata dla mojej córki. Chcę, żeby wiedziała, że jej pomysł, jej praca i jej serce mają wartość. Nawet jeśli ktoś się z tego śmieje. Ewa, mama Zosi Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 1 zdanie, po którym od razu poznasz toksycznego rodzica. „Tak niszczą dzieci”
Tak nauczyciele zawstydzają dzieci przy całej klasie. „Zaczynają się bóle brzucha i wybuchy złości”
List od naszej czytelniczki pokazuje, jak jedno zdanie rzucone na forum klasy potrafi być jak plama, której długo nie da się sprać. Mama opisuje, że po publicznym upokorzeniu syn zaczął reagować lękiem i złością, a szkoła przestała być dla niego bezpieczna.
„Mamo, ja nie chcę już tam chodzić” – tak, według mamy, zaczął mówić jej syn po sprawdzianie z polskiego. W liście kobieta opisuje sytuację, która wydarzyła się na oczach całej klasy. „Nie piszcie tak jak Józio”. Jedno zdanie, a w domu lawina „Nauczycielka oddała prace, zatrzymała się na sprawdzianie mojego syna i powiedziała głośno: ‘Nie piszcie tak jak Józio’. Potem zaczęła wyliczać, co zrobił źle. Wszyscy patrzyli na niego jak na winnego czegoś strasznego”. Chłopiec miał dostać informację zwrotną, a dostał etykietkę. Mama pisze wprost, że to było „karygodne zachowanie”, bo skrytykowanie pracy przy całej klasie nie tylko boli, lecz też odbiera dziecku zaufanie do szkoły. „On wrócił do domu czerwony na twarzy, milczący. Następnego dnia zaczął narzekać na ból brzucha. Potem pojawiły się wybuchy złości, których wcześniej nie było. Jak mam mu wytłumaczyć, że szkoła jest fajna, skoro ktoś go tam ośmiesza?”. W takich historiach najbardziej uderza to, że upokorzenie nie musi być wielkie i teatralne. Wystarczy jedno wtrącenie. Dla dorosłego to może być „motywowanie”, dla dziecka sygnał: jesteś gorszy, jesteś przykładem błędu. I nawet jeśli klasa po chwili o tym zapomina, w głowie ucznia ten komentarz zostaje na długo. Publiczne porównywanie. Najczęstsza broń, która trafia w samoocenę Autorka listu podkreśla też, że podobnych momentów w szkole jest więcej, często mają formę niby-żartu albo „dyscypliny”. Wskazuje, że nauczyciele czasem nie zauważają, że mówią do dzieci z pozycji siły. I że te słowa nie wiszą w powietrzu, tylko spadają na konkretnego ucznia. Jakie zachowania potrafią zawstydzać dzieci najbardziej? Z rozmów z rodzicami wynika, że wciąż powtarzają się takie teksty jak: „Zobacz, Kasia umie, a ty dalej nic”. „Taki duży, a zachowujesz się jak maluch”. „Nie odzywaj się, bo tylko przeszkadzasz”. „Kto się nie nauczył, niech wstanie”. Najgorsze są porównania, które robi się publicznie. Dorosłym może się wydawać, że to „mobilizuje klasę”, w praktyce uruchamia rywalizację i strach. Uczniowie uczą się wtedy tylko tego, że szkoła to miejsce upokorzeń. W liście czytelniczki jest jeszcze jedno mocne zdanie: „Mój syn nie jest leniwy. On się po prostu boi”. I to właśnie sedno. Zawstydzane dziecko zaczyna kojarzyć szkołę z zagrożeniem. Mogą pojawić się bóle brzucha, głowy, mdłości. Może być złość, wycofanie, płacz, spadek ocen. Nie dlatego, że dziecko „odpuszcza”, tylko dlatego, że jego zasoby idą na radzenie sobie z napięciem. Co mogą zrobić rodzice? Po pierwsze, posłuchajcie dziecka na spokojnie, bez bagatelizowania. Zdanie typu „nie przejmuj się” często brzmi dla niego jak: twoje uczucia są nieważne. Lepiej powiedzieć: „Widzę, że to było dla ciebie trudne. Opowiedz mi dokładnie, co się stało”. Po drugie, nazwijcie problem. Nie chodzi o to, żeby robić wojnę, tylko żeby pokazać, że granice istnieją. Rozmowa z wychowawcą albo pedagogiem szkolnym bywa konieczna, najlepiej w formie rzeczowej: co się wydarzyło, jak dziecko to przeżyło, jaki efekt widać w domu. Po trzecie, wzmacniajcie dziecko poza szkołą. Przypominajcie mu, że ocena nie jest miarą wartości, że ma prawo popełniać błędy. List tej mamy jest ważny, bo pokazuje coś, co łatwo przeoczyć. Zawstydzanie w szkole to nie zawsze krzyk. Czasem ma formę jednego zdania wypowiedzianego mimochodem. Dla dziecka to zdanie potrafi stać się definicją samego siebie. I dlatego nie możemy udawać, że nic się nie stało. Zobacz też: Zajrzałam do grupy rodziców. To, co kupują dzieciom na święta, przeraża
6 błędów wychowawczych szkoły. „Teraz muszę wszystko naprawiać w domu”
Kiedy słucham znajomych rodziców i czytam listy, które przychodzą do redakcji, często łapię się za głowę. W tych opowieściach powtarza się kilka szkolnych nawyków, które zostają z dziećmi na długo, a potem to my próbujemy je odkręcać w domowych warunkach.
Wiem, że szkoła potrafi dać dzieciom skrzydła. Widzę też, że czasem, zupełnie niechcący, robi coś odwrotnego. I nie chodzi o pojedyncze wpadki konkretnego nauczyciela, tylko o systemowe błędy wychowawcze, które krążą po szkołach jak nieproszony gość. Poniżej zebrałam sześć najczęściej powtarzających się problemów, opartych na rozmowach z rodzicami z mojego otoczenia i na listach od was. 1. Ocenianie wszystkiego, zamiast uczenia procesu „Moja córka boi się próbować, bo od razu myśli, że dostanie słabą ocenę” − powiedziała mi ostatnio Paulina, mama piątoklasistki. W listach do redakcji to zdanie wraca jak echo. Szkoła nadal zbyt często skupia się na efekcie, a nie na drodze, jaką dziecko do niego dochodzi. Jeśli liczy się tylko wynik, dziecko uczy się, że błąd to wstyd, a nie element nauki. W domu potem musimy to mozolnie odwracać, tłumaczyć, że pomyłka jest normalna, że próby są ważniejsze niż perfekcja. 2. Porównywanie uczniów między sobą „Wiem, że pani nie robi tego złośliwie, ale kiedy mówi: 'zobacz, jak Marysia ładnie pisze', czuję, jak mój syn gaśnie” − napisała do nas jedna z czytelniczek. Porównania czasem padają mimochodem, czasem są pakietem motywacyjnym w złym stylu. Skutek jest ten sam: dziecko zaczyna wierzyć, że jego wartość zależy od tego, jak wypada na tle innych. Zamiast budować wewnętrzną motywację, szkoła niechcący uczy rywalizacji i lęku. My w domu próbujemy wrócić do prostego przekazu: jesteś w porządku taki, jaki jesteś, a rozwijasz się własnym tempem. 3. Brak realnej edukacji emocjonalnej To temat, który pojawia się w niemal każdej rozmowie między rodzicami. Dzieci uczą się liczb, dat i definicji, ale nikt nie uczy ich nazywania emocji, stawiania granic, rozwiązywania konfliktów. Znajoma, Magda, opowiadała mi o synu, który w trzeciej klasie nie potrafił powiedzieć, że jest zawstydzony albo przestraszony, więc reagował agresją. W szkole usłyszał tylko, że „zachowuje się niegrzecznie”. Bez rozmowy o emocjach i narzędzi do radzenia sobie z nimi, dziecko zostaje samo ze swoim światem wewnętrznym. Potem w domu odrabiamy dodatkowe lekcje z empatii i komunikacji. 4. Publiczne zawstydzanie i „dyscyplina na pokaz” „Pani kazała mu wstać i powiedzieć przed klasą, że nic nie umie” − to fragment z jednego z ostatnich maili do redakcji. Nie piszę tego, żeby piętnować konkretne osoby, bo wiem, że czasem za takim zachowaniem stoi zmęczenie i bezradność. Problem jest większy: w wielu szkołach wciąż działa stara metoda uciszania przez wstyd. Dziecko, które raz zostało publicznie upokorzone, zaczyna chronić się milczeniem, ucieczką albo buntem. Po takich sytuacjach rodzice mówią wprost: „teraz muszę wszystko naprawiać w domu, odbudować poczucie bezpieczeństwa i zaufanie do dorosłych”. 5. Przerzucanie odpowiedzialności za naukę na rodziców Nie chodzi o zwykłe wsparcie. Chodzi o sytuacje, gdy szkoła zakłada, że to rodzic ma dopilnować, wytłumaczyć, odpytać, zrobić projekt. Wiele osób, z którymi rozmawiam, czuje się tak, jakby po pracy szło na drugi etat. „Ja nie chcę być domowym nauczycielem, ja chcę być mamą” − powiedziała mi Kasia, którą spotkałam na szkolnym korytarzu. Jeśli system opiera się na tym, że rodzic musi nadrabiać braki, dziecko dostaje komunikat, że szkoła nie jest miejscem, gdzie ono naprawdę się uczy, tylko miejscem, z którego zadania przenosi się do domu. W efekcie rośnie napięcie w rodzinie, a nauka kojarzy się z obowiązkiem, nie z ciekawością. 6. Ignorowanie różnic i etykietowanie „On jest leniwy”, „ona jest słaba z matematyki”, „ten to zawsze rozrabia”. Takie metki przyklejają się szybciej, niż nam się wydaje. W listach od rodziców pojawia się ból, bo etykieta zamyka dziecko w roli, z której trudno wyjść. Szkoła często działa według jednego wzorca, a dzieci są różne Jedne uczą się szybko przez słuchanie, inne potrzebują ruchu, jeszcze inne czasu. Jeśli system nie widzi tych różnic, to zamiast wspierać, podcina skrzydła. W domu wtedy pracujemy nad tym, żeby dziecko nie utożsamiało się z łatką, tylko dostrzegło swoje możliwości rozwoju. Kiedy spisuję te błędy, czuję mieszankę złości i smutku, bo wiem, że wiele z nich wynika nie z braku serca, tylko z przeciążenia i starych schematów. Widzę też, jak ogromną siłę mają rodzice, którzy rozmawiają z dziećmi, wyłapują sygnały, wspierają mądrze, nawet jeśli czasem po omacku. Jeśli macie poczucie, że szkoła coś w dziecku przygasiła, to nie znaczy, że jesteście bezradni. To raczej znak, że warto być obok, słuchać i cierpliwie pokazywać, że nauka i dorastanie to nie wyścig, tylko długa droga. A my w redakcji dalej będziemy czytać wasze listy, bo w nich najlepiej widać, co naprawdę dzieje się po dzwonku. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Nie czytam Librusa po 17”. Rodzice mają dość nadgorliwych nauczycieli
Nauczycielka: „Dostałam SMS-a od rodzica w poniedziałkowy wieczór. To brak kultury”
Coraz więcej nauczycieli skarży się, że rodzice traktują ich jak całodobowy punkt informacyjny. Późne wiadomości, oczekiwanie natychmiastowej reakcji i brak poszanowania prywatności stają się nową normą. Jedna z nauczycielek opowiedziała, jak wyglądała sytuacja, która przelała czarę – i trudno się dziwić jej oburzeniu.
Nauczycielka wspomina, że tamtego poniedziałku kończyła już przygotowania do zajęć. Telefon zabrzęczał, a ona odruchowo złapała go w dłoń. „Pomyślałam, że to coś pilnego, może jakaś sytuacja kryzysowa” – opowiada. Wiadomość jednak dotyczyła… bloku rysunkowego. „Mama ucznia zapytała, czy na jutro trzeba przynieść format A3, bo nie jest pewna i nie chce rano jechać do sklepu. Była godzina 22.14. Wtedy pomyślałam: to już naprawdę przesada”. Pedagog przyznaje, że takie sytuacje zdarzają się coraz częściej. Rodzice piszą późnym wieczorem, nocą, w weekendy, a nawet w święta. Często sądzą, że skoro oni mają wtedy chwilę spokoju, to nauczyciel też. Rodzice tłumaczą się brakiem czasu, ale skutki są poważne Zdaniem nauczycielki wielu rodziców nie robi tego złośliwie – po prostu nie widzi problemu. „Słyszę: ‘Bo ja dopiero wieczorem mam czas usiąść i coś sprawdzić’. Rozumiem to jako człowiek, ale jako pracownik szkoły mam też prawo do prywatności” – mówi. Podkreśla też, że samo zobaczenie powiadomienia wywołuje stres. „Nawet jeśli mówię sobie, że nie odpowiem, to i tak sprawdzam. A potem myślę, czy to dotyczy jutrzejszych zajęć, czy coś muszę zmienić. To nie jest higieniczne ani zdrowe”. Nauczycielka przyznaje, że część wiadomości bywa wręcz roszczeniowa: prośby o przepisanie notatek, wyjaśnienie zadania, doprecyzowanie treści lekcji, poprawę ocen czy szczegółowe relacje z dnia dziecka. „To są rzeczy, które powinny przejść przez dziecko – nie przez telefon nauczyciela” – zaznacza. Potrzebne są granice. „To zwykły brak kultury” Coraz więcej szkół wprowadza zasady kontaktu: określone godziny, zakaz pisania w nocy, a nawet specjalne skrzynki do spraw mniej pilnych. Tam, gdzie tego nie ma, nauczyciele muszą ratować się sami. „Nie chodzi o to, że nie chcę rozmawiać z rodzicami. Chcę – i robię to codziennie. Ale po godzinie 20 też mam prawo odłożyć telefon. SMS o 22.14 to dla mnie brak kultury” – mówi nauczycielka. Podkreśla też, że rodzice powinni pamiętać, że szkoła nie jest infolinią. „To, co dla kogoś jest drobiazgiem, dla mnie oznacza wejście w tryb pracy o godzinie, kiedy powinnam odpoczywać. Tak wygląda wypalenie zawodowe”. Zobacz także: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
„W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
Ostatnio, stojąc w szkolnej szatni i próbując zapanować nad logistyką trójki dzieci, mimowolnie przysłuchałam się rozmowie dwóch mam. Narzekały na nadmiar obowiązków i napięty grafik przed świętami. W pewnym momencie padło zdanie, które sprawiło, że aż westchnęłam: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. Brzmiało jak żart, ale nim nie było.
Nie da się ukryć, że grudzień potrafi zmielić każdego rodzica. Listy prezentów, jasełka, kiermasze, firmowe spotkania, organizacja Wigilii, kartkówki dzieci i codzienne obowiązki. Te dwa głosy z szatni były pełne zmęczenia, frustracji i realnej potrzeby oddechu – doskonale to rozumiem. Sama wiem, że czasem człowiek marzy o tym, aby ktoś „przechował” dzieci na dwie godziny, żeby móc kupić prezenty bez gonitwy i kłótni przy półkach z zabawkami. Ale im dłużej słuchałam, tym trudniej było mi zgodzić się z kierunkiem tej rozmowy. Bo od oczekiwania więcej wsparcia dla rodziców bardzo blisko do stwierdzenia, że szkoła powinna przejąć kolejne obowiązki. Problem w tym, że ktoś te „weekendowe świetlice” musiałby poprowadzić. Nauczycielki też mają swoje życie – i święta Gdy słyszę pomysły o dodatkowych godzinach pracy nauczycielek – i to w grudniu, kiedy same wracają po lekcjach do domu, gdzie też czekają dzieci, zakupy, przepisy, porządki – coś mi zgrzyta. Jako społeczeństwo zapominamy, że szkoła nie jest instytucją całodobowej opieki. Nauczycielki pracują więcej, niż się wielu osobom wydaje, a w okresie przedświątecznym ich obowiązków też przybywa: konkursy, dekoracje, wywiadówki, próby jasełek, zebrania. A jednak w tej rozmowie było jakby oczywiste, że można by je „dołożyć” jeszcze na weekend. Jakby były elementem infrastruktury, a nie żywymi ludźmi, którzy również mają rodziny, zmęczenie i prawo do soboty bez gwarnych sal i pełnej energii grupy dzieci. Zmęczeni rodzice kontra zmęczeni nauczyciele Rozumiem tamte mamy – naprawdę. Grudzień jest duszny, wymagający i każde wsparcie wydaje się na wagę złota. Ale medal ma dwie strony. Jeżeli my, rodzice, czujemy się na granicy wytrzymałości, to jak czują się nauczyciele, którzy od września pracują w rytmie maratonu? Czy naprawdę receptą na zmęczenie jest dorzucenie kolejnej grupy „tych, którzy powinni zrobić więcej”? Być może, zamiast rozmawiać o weekendowych świetlicach, powinniśmy zacząć mówić o realnym wsparciu dla rodziców i o tym, jak pomóc sobie nawzajem, a nie kosztem kolejnej przeciążonej grupy zawodowej. Zobacz także: Wiadomość od nauczycielki przyszła o świcie. Tak 1 zdaniem przekreśliła przyszłość mojej córki
„Mój syn chodzi na religię, a na lekcji wychowawczej leje wosk. Nie ma na to mojej zgody”
Szkolne andrzejki to niby nic nadzwyczajnego – tradycyjne lanie wosku, trochę zabawy, trochę śmiechu. Nie wszystkim się to podoba. Jedna z mam nie kryje złości i pisze do redakcji, że takie praktyki w klasie, w której większość dzieci uczęszcza na religię, są dla niej całkowicie nie do przyjęcia.
„Pogańskie zabawy na obowiązkowej lekcji? Dlaczego nikt nie zapytał o zgodę?” Szanowna Redakcjo, Piszę jako mama ucznia czwartej klasy i osoba, która stara się zachować zdrowy dystans do szkolnych rewelacji. Niestety, to, co wydarzyło się ostatnio, wywołało we mnie ogromną frustrację. Mój syn wrócił ze szkoły i powiedział, że na godzinie wychowawczej… lali wosk przez klucz. Bez uprzedzenia, bez informacji w Librusie, bez pytania rodziców o zgodę. Mój syn chodzi na religię. To nasza świadoma decyzja. Dlatego nie rozumiem, dlaczego szkoła organizuje aktywności, które – jakkolwiek by je nie nazywać – mają charakter światopoglądowy. Wróżby, przepowiednie, „odczytywanie przyszłości” – to przecież nie są treści neutralne. A jednak dzieci zostały w to wprowadzone w ramach obowiązkowych zajęć. „Szkoła wymaga zgody na wszystko, tylko nie na to, co naprawdę kontrowersyjne” Od lat podpisujemy zgody: na zdjęcia, na konkursy, na dodatkowe zajęcia, na wyjścia do kina. Każdy drobiazg wymaga akceptacji rodzica. Tym bardziej dziwi mnie, że kiedy w grę wchodzą wróżby – coś, co dla wielu rodzin ma zupełnie nieakceptowalny charakter – szkoła uznaje to za „zwykłą zabawę”. Syn wrócił zaciekawiony i pełen pytań: „Mamo, a jak kształt wyjdzie dziwny, to coś znaczy? Czy to naprawdę mówi, kim będę?”. To dla mnie jasny sygnał, że takie aktywności wpływają na dziecięcą wyobraźnię bardziej, niż nauczycielom się wydaje. „Chcę mieć wpływ na to, jakie treści trafiają do mojego dziecka” Nie jestem przeciwniczką tradycji. Ale szkoła powinna być miejscem neutralnym, a nie takim, które miesza zabawę z symboliką, której nie wszyscy rodzice chcą dla swoich dzieci. Jeśli religia wymaga zgody, to dlaczego andrzejkowe wróżby już nie? Zgłosiłam sprawę wychowawczyni i czekam na odpowiedź. Mam nadzieję, że szkoła zrozumie, że rodzice mają prawo do informacji – i do decydowania, na co się zgadzają. Nie chcę, by moje dziecko uczyło się o „przepowiadaniu przyszłości” w ramach planowych zajęć. I absolutnie nie wyrażam na to zgody. Z poważaniem, Mama ucznia 4 klasy Zobacz także: Rodzice walczą z „pogańskim” przedszkolem. „Wróżby mącą w głowie maluszkom”
Tak upokarzają uczniów na WF-ie. „Czy to właściwe zmuszać dziecko?”
Znowu wróciłam myślami do szkolnej sali gimnastycznej, choć minęło tyle lat. Jeden wpis na Threads uruchomił lawinę wspomnień i pytań, które zbyt długo zamiataliśmy pod dywan.
Kiedy zobaczyłam ten krótki, emocjonalny post w Threads, poczułam znajome ukłucie w brzuchu. Autorka stawia pytanie, czy dziecko powinno grać na WF-ie w siatkówkę, mimo że każde odbicie piłki sprawia mu ból. Nie chodzi o zwyczajne „nie chce mi się”, tylko o realną reakcję ciała. Dalej pada drugie pytanie, równie niewygodne: czy to sprawiedliwe, że bardzo drobne dziecko, poniżej normy wzrostu według siatki centylowej, oceniane jest w rzucie piłką lekarską tak samo jak rówieśnik wysoki i silny? Czytam to i mam przed oczami nie tylko to jedno dziecko. Widzę też siebie, która na dźwięk gwizdka czuła wstyd, zanim zaczęły się ćwiczenia. WF w teorii miał być lekcją, na której ruch daje radość. W praktyce bywał – i wciąż bywa – testem odporności na upokorzenie. WF w szkole. Co się dzieje, gdy dziecko mówi: „to mnie boli” Najtrudniejsze w całej historii jest to, że ból dziecka zderza się z rutyną dorosłych. „Wszyscy grają, ty też masz grać”. „Nie przesadzaj, to tylko piłka”. „Za moich czasów nikt nie narzekał”. Słyszałam te zdania dziesiątki razy, a teraz słyszą je nasze dzieci. W komentarzach pod wpisem wracają te same wspomnienia: ktoś musiał skakać przez kozła wyższego od siebie, ktoś inny odbijał piłkę w siatkówce z dziećmi o głowę wyższymi, jeszcze ktoś dostawał złe oceny w biegach, bo był po prostu wolniejszy i szybciej łapał zadyszkę. To nie są drobne anegdoty. To zbiorowa pamięć o systemie, który gubi pojedynczego ucznia. Cały wpis i komentarze przeczytasz tutaj. Na WF-ie wciąż pokutuje założenie, że dyskomfort jest częścią procesu. I owszem, ruch bywa wyzwaniem, potrafi męczyć, czasem szczypie w płucach, gdy biegniemy szybciej niż zwykle. Jednak ból przy kontakcie z piłką, łzy po każdym odbiciu, strach przed kolejną lekcją nie mają nic wspólnego z „hartowaniem”. To sygnał, że dziecko potrzebuje innego sposobu ruchu, innego tempa albo zwyczajnie odpoczynku. W mojej głowie od razu pojawia się pytanie: co ma zrobić rodzic, kiedy słyszy w domu „mamo, boli mnie, nie chcę”. Najprościej byłoby pójść do nauczyciela z prośbą o modyfikację zadań. Sęk w tym, że rodzice bardzo często boją się, że ktoś uzna ich za roszczeniowych. A dzieci boją się, że gdy powiedzą prawdę, dostaną łatkę „marudy”. Oceny z WF-u a różnice między dziećmi Druga część wątku z Threads uderza jeszcze mocniej, bo dotyczy sprawiedliwości. Jeśli mamy w klasie drobne dziecko, dziecko szybko rosnące, dziecko z nadwagą, dziecko w trakcie dojrzewania, dziecko po kontuzji albo takie, które po prostu ma inną budowę ciała, to jakim cudem porównujemy je jedną linijką. W rzucie piłką lekarską wzrost i masa ciała robią różnicę, to widać gołym okiem. Podobnie w skokach, biegach, grach zespołowych. A jednak w wielu szkołach ocena nadal bywa prosta: jest norma, jest wynik, jest stopień. Tyle że ten stopień często mówi więcej o genetyce i tempie rozwoju niż o wysiłku. Pamiętam chłopca z mojej klasy, wątłego i niskiego, który miał tyle samo zapału co inni, ale w siatkówce ginął. Wuefista mówił, że „brakuje mu charakteru”. Dziś, z perspektywy dorosłej osoby, mam ochotę zapytać: dlaczego to dziecko miało płacić upokorzeniem za to, że jego ciało jeszcze nie nadążało. Jeśli ocena z WF-u ma zachęcać do ruchu, to nie może być batem. Powinna doceniać postęp, regularność, próbę. Nie porównywać z kolegą, który akurat wyrósł o 10 centymetrów przez wakacje. Co rodzice mogą zrobić, gdy WF staje się źródłem stresu Nie mam złudzeń, że jedna rozmowa zmieni cały system, ale mam poczucie, że bez takich rozmów nic nie ruszy. Kiedy dziecko wraca z płaczem, nie wolno nam tego bagatelizować. Lepiej zacząć od prostych kroków. Po pierwsze, warto wysłuchać dziecka do końca, bez dopowiadania swoich interpretacji. Ono najlepiej wie, co czuje. Po drugie, trzeba spokojnie zebrać fakty: w jakich sytuacjach boli, jak długo trwa ból, co mówi nauczyciel, jak reaguje klasa. Jeśli to potrzebne, idziemy do lekarza, żeby wykluczyć problem zdrowotny. Nie po to, żeby „udowodnić rację”, tylko żeby realnie pomóc. Następnie rozmowa ze szkołą. Wiem, że to brzmi jak walka z wiatrakami, ale często nauczyciele nie widzą wszystkiego. Nieraz działają według schematu, bo nikt im nie pokazał innej drogi. Zdarza się, że drobna modyfikacja ćwiczeń czy inne zadanie na lekcji rozwiązuje sprawę. I wreszcie coś najważniejszego: trzeba dziecku przypominać, że jego ciało nie jest „gorsze” tylko inne. Że ruch można znaleźć w tysiącu form, nie tylko w siatkówce i rzucie ciężką piłką. Ten wpis z Threads nie jest więc tylko retorycznym pytaniem. Jest lustrem, w którym widzimy całe pokolenia. I jeśli mamy coś zmienić, to właśnie teraz, w tych małych codziennych rozmowach o bólu, wstydzie i o tym, że sprawiedliwość w szkole powinna dotyczyć nie tylko ocen z matematyki. Zobacz też: Nie wychowuj lenia: jakie obowiązki są odpowiednie dla dzieci w różnym wieku?
Wiadomość od nauczycielki przyszła o świcie. Tak 1 zdaniem przekreśliła przyszłość mojej córki
Otworzyłam wiadomość od matematyczki o 5:48 rano i poczułam, jakby przygniatał mnie jakiś ciężar. Nie dlatego, że napisała o ocenach. Nie dlatego, że dziecko ma trudność. Tylko przez to jedno raniące zdanie. Nagle zobaczyłam, że przed moją córką stawia się mur.
Moja córka nie jest leniwa. Nie jest też „z tych, co im wszystko jedno”. Ona się stara. Siedzi nad tymi ułamkami, nad zadaniami z treścią, nad tabliczką mnożenia, która w jej głowie plącze się jak sznurki od słuchawek. Widziałam łzy z bezsilności, widziałam zaciskanie zębów, widziałam, jak po dziesiątym razie mówi: „mamo, ja nie umiem”. I ja wtedy mówię, że umie, tylko potrzebuje więcej czasu. Bo dzieci potrzebują czasu. Potrzebują dorosłych, którzy w nie wierzą, nawet jeśli wynik pozostawia wiele do życzenia. Nauczycielka przekreśliła dziecko jednym zdaniem „Nie każdy musi być orłem z matematyki”. To zdanie nie było neutralne. Ono było jak pieczątka. Jak wyrok bez rozprawy. Jak ten mały krzyżyk postawiony gdzieś przy nazwisku, po którym już nie szuka się drogi, tylko macha ręką. „Nie każdy musi być orłem”. Słyszę w tym: „twoje dziecko na pewno nie będzie, nie ma co się łudzić”. A przecież szkoła nie jest od tego, żeby dzieciom tłumaczyć, kim nie są. Jest po to, żeby wyciągać je na powierzchnię, kiedy toną. Nie chcę wierzyć, że tak wygląda podejście do ucznia w 2025 roku. Że nauczyciel ma prawo uznać, że już wie, na co dziecko stać. Jak można to wiedzieć, kiedy widzi się te dzieci w klasie przez kilkadziesiąt minut z przerwami na sprawdziany, kartkówki i gonitwę programu. Moja córka ma problemy z matematyką, ale ma prawo do wsparcia Tak, moja córka ma trudności. Wiem o tym. Rozmawiamy, ćwiczymy, szukamy sposobów. Chodzimy nawet na dodatkowe zajęcia, bo mi zależy. Jej też zależy. Tyle że w tym wszystkim najbardziej potrzebuje nauczyciela, który nie przewraca oczami, tylko mówi: „spróbujemy jeszcze raz, inaczej”. Nauczyciela, który widzi w dziecku człowieka, nie tabelkę. Córka zobaczyła tę wiadomość i była bardzo smutna. Jakby ktoś pozbawił ją resztek wiary w siebie. Powiedziała mi wieczorem: „no widzisz, pani też mówi, że ja nie muszę tego umieć”. I ja nie wiem, jak mam tłumaczyć dziecku, że dorosły w szkole się myli, kiedy ono ufa temu dorosłemu bardziej niż mnie w sprawach nauki. Szkoła powinna pomagać, a nie podcinać skrzydła Nie chodzi mi o zemstę ani o awanturę. Chodzi mi o to, żeby ktoś wreszcie powiedział głośno, że takie zdania robią dzieciom krzywdę. Nawet jeśli są napisane „w dobrej wierze”, niby dla pocieszenia. Bo dziecko tego nie czyta jak dorosły. Dziecko słyszy: „nie dasz rady”. I zabiera to ze sobą na lata. Ja nie oczekuję, że każda piątka będzie w zasięgu ręki. Nie oczekuję, że moja córka nagle pokocha matematykę. Oczekuję tylko tego, że nikt jej nie odbierze prawa do próbowania. Do szukania swojego sposobu. Do rozwoju. Do błędu, po którym przychodzi pomoc, a nie rezygnacja. Jeśli nauczyciel po kilku miesiącach pracy z uczniem potrafi napisać takim tonem, to znaczy, że coś się w systemie rozjechało. I boję się, że nie tylko moja córka to odczuje. Ile dzieci codziennie słyszy podobne rzeczy. Ile wraca do domu z poczuciem, że są „gorsze”, „zbyt wolne”, „nie do uratowania”. Moja córka ma jedenaście lat. Przed sobą całe życie. I ja nie pozwolę, żeby ktoś jednym zdaniem odebrał jej odwagę. Proszę, żeby szkoła wróciła do swojej roli. Do wiary w ucznia. Do mądrego wsparcia. Bo bez tego nawet najzdolniejsze dzieci zgasną. A te, które potrzebują więcej czasu, znikną nam po cichu, przekonane, że tak już musi być. A nie musi. Karolina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Odrabiam za syna prace domowe”. Tak wychowujemy pokolenie dwie lewe ręce
Bezczelne oskarżenie ucznia. „Za tę wieczorną wiadomość w Librusie nauczycielka powinna przeprosić”
Dostałam wieczorem wiadomość w Librusie. Kilka zdań, a we mnie od razu coś pękło. Czytałam je kilka razy i nie mogłam uwierzyć, że tak łatwo można przykleić dziecku łatkę oszusta. Zamiast rozmowy był komunikat, zamiast pytania od razu kara.
Nauczycielka polskiego napisała, że ma podejrzenia, iż mój dwunastoletni syn ściągał na sprawdzianie. Z tego powodu nie zamierza wpisać mu dobrej oceny i dopisze uwagę do dziennika. Bez rozmowy z nim, bez pytania o wyjaśnienie, bez choćby spokojnej prośby o spotkanie. Wiadomość w Librusie: syn ściągał na sprawdzianie z polskiego Patrzyłam na telefon i miałam wrażenie, że ktoś właśnie osądził moje dziecko w cztery sekundy. Wiadomość była chłodna, urzędowa, jakby dotyczyła dorosłego, który świadomie oszukuje. A to przecież dzieciak, który ma prawo się pomylić, ma prawo stresować się sprawdzianem, ale nie zasługuje na wyrok bez wysłuchania. Wychowuję go na uczciwego chłopca i wiem, ile dla niego znaczy poczucie, że dorośli mu ufają. Nie pozwolę oczerniać mojego dziecka Kiedy wrócił do domu, zobaczyłam, że jest przygaszony. Pokazałam mu treść wiadomości i zapytałam, co się stało. On popatrzył na mnie z przestrachem i od razu powiedział, że nie ściągał. I ja wierzę własnemu dziecku. Wytłumaczył, że w pewnym momencie kolega obok nie miał czym pisać, więc poprosił o długopis. Mój syn po prostu mu go podał. Tyle. Żadnych karteczek, żadnych podpowiedzi, żadnego kombinowania. Znam swoje dziecko. Widzę, kiedy kręci, a kiedy mówi prosto z serca. Tym razem mówił spokojnie, bez nerwów, bardziej zdziwiony niż przestraszony, że coś takiego w ogóle mogło się stać. Powiedział mi jeszcze jedno zdanie, które mnie dobiło: „mamo, ja już nie wiem, co mam robić na lekcji, żeby pani nie pomyślała źle”. Serce mi się ścisnęło, bo pomyślałam, że on tę szkołę zaczyna kojarzyć z podejrzeniami i oskarżeniami o nieuczciwość, a nie z nauką. Nauczycielka powinna przeprosić za pochopne oskarżenia Nie chodzi mi o wojnę ze szkołą ani o podważanie autorytetu nauczycieli. Wiem, że mają trudną pracę, dużo dzieci w klasie i czasem są zmęczeni. Ale zmęczenie nie może oznaczać stawiania dziecka pod ścianą bez dowodów. Jeśli nauczycielka coś zauważyła, miała pełne prawo zapytać, poprosić o rozmowę, dać szansę na wyjaśnienie. Tymczasem od razu zapowiedziała obniżenie oceny i uwagę. Takie oskarżenie zostaje w głowie dziecka na długo. Mój syn boi się, że koledzy uznają go za oszusta, choć nic złego nie zrobił. Ja też czuję gorycz, bo jako rodzic zostałam postawiona przed faktem dokonanym, jakbym miała tylko przyjąć tę informację i siedzieć cicho. Dlatego proszę o jedno: o zwykłe, ludzkie „przepraszam”. Za pochopną wiadomość, za stres, za odebranie dziecku poczucia bezpieczeństwa. I o spokojne wyjaśnienie tej sytuacji twarzą w twarz, a nie przez krótkie komunikaty w dzienniku. Chcę, żeby mój syn usłyszał, że dorosły też potrafi przyznać się do błędu. Wtedy szkoła będzie miejscem, do którego idzie się z zaufaniem, a nie ze ściśniętym żołądkiem. Tego chcę dla mojego syna najbardziej. Wiola Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 1 prosty sposób, by opanować gniew na dziecko. Już więcej nie krzykniesz w nerwach
Szkolne wycieczki to dla rodziców sprawdzian z rachunkowości. „Moje dziecko cierpi”
Wycieczki szkolne miały być przyjemnością i sposobem na naukę poza klasą. Dziś dla wielu rodziców to test finansowy, a dla dzieci – źródło stresu i poczucia wykluczenia. Matka 6-klasisty opisuje, jak jej dziecko wraca z wycieczek przygnębione i zawstydzone.
„Moje dziecko często wraca ze szkoły smutne – nie chodzi o naukę, tylko o to, że nie ma tyle pieniędzy, co reszta klasy” – pisze mama w liście do redakcji. Wycieczki, które kiedyś były okazją do wspólnego spędzania czasu i poznawania nowych miejsc, coraz częściej stają się rankingiem możliwości finansowych rodziców. Koszty rosną, programy są przeładowane, a dzieci czują presję – chcą uczestniczyć, a nie mogą. „Czuję, że cierpi – wstydzi się, że nie może chodzić na dodatkowe atrakcje, że nie kupi tylu pamiątek co inni, nie kupi tylu przekąsek” – dodaje mama. Dzieci obserwują kolegów, porównują się, a to rodzi poczucie niesprawiedliwości i smutek. Portfele decydują, kto jest w grze Rodzice coraz częściej zgłaszają się na wycieczki, które kosztują kilkaset, a nawet ponad tysiąc złotych. Pakiety obejmują przewodników, bilety wstępu, posiłki, transport i dodatkowe atrakcje. To nie problem dla tych, którzy mogą sobie pozwolić, ale dla wielu rodzin – duże obciążenie. „Nie chodzi o to, że chcę oszczędzać. Chodzi o to, że uczę dziecko, że nie pieniądze są najważniejsze, a wycieczki szkolne to stresujący test portfela” – mówi matka. Niestety, nauczyciele i szkoły rzadko biorą pod uwagę sytuację finansową rodzin. Dzieci nie powinny ponosić konsekwencji dorosłych „Wszystko jest w porządku, dopóki nie patrzymy na dzieci. To one cierpią, a nie rodzice” – podkreśla kobieta. Wycieczka powinna integrować klasę, uczyć współpracy i ciekawości świata, a nie wywoływać poczucie niższości. Rodzice alarmują, że coraz częściej dzieci z biedniejszych rodzin czują się wykluczone. Uczestnictwo w zajęciach dodatkowych, wycieczkach, konkursach zależy od grubości portfela. A to – zdaniem wielu matek i ojców – nie ma nic wspólnego z wychowaniem, a wszystko z nierównością. Więcej uwagi na dzieci, mniej na portfele Wycieczki szkolne mają być przyjemnością, nauką i wspólnym doświadczeniem. Gdy zaczynają zależeć od pieniędzy rodziców, dzieci tracą radość, a szkoła, zamiast integrować – dzieli. Może warto szukać rozwiązań, które pozwolą wszystkim uczniom brać udział, bez względu na możliwości finansowe rodzin? Zobacz także: Nauczyciel: „Wycieczki szkolne powinny być zdalnie”. Mówi, co ostatnio wywinęli rodzice