Pochwała z zachowania za udział w roratach. „Myślałam, że syn chodzi do świeckiej szkoły”
Nie jestem osobą, która szuka awantury. Jestem mamą, która wróciła z pracy, usiadła z herbatą i nagle poczuła, że coś w tej naszej szkolnej codzienności poszło nie tak.
Mój syn przyszedł ze szkoły trochę podekscytowany. Powiedział, że pani ogłosiła coś ważnego przed świętami. Otóż w najbliższych dniach będą odbywać się roraty, a nauczyciel zapowiedział, że każde dziecko, które pójdzie do kościoła, dostanie pochwałę z zachowania w dzienniku. Syn spojrzał na mnie z nadzieją, bo pochwała to dla niego coś wielkiego. A ja poczułam, jak robi mi się gorąco w środku. Roraty w szkole i obietnica pochwały Nie mam nic do rorat jako takich. Wiem, że dla wielu rodzin to piękna tradycja, wstawanie o świcie, lampiony, wspólne przeżywanie adwentu. Tylko że to się staje szkolną „akcją z nagrodą”. Pochwała z zachowania nie jest przecież prywatnym uśmiechem od pani, tylko wpisem do dokumentów ucznia. To sygnał, że szkoła ocenia nie tylko to, jak dziecko się zachowuje na co dzień, ale też to, co robi poza nią, w dodatku w sferze wiary. W klasie mojego syna są dzieci z różnych domów. Jedne chodzą do kościoła regularnie, inne rzadko, jeszcze inne wcale. I nagle pojawia się informacja: pójdziecie na roraty, będzie pochwała. Nie pójdziecie, pochwały nie będzie. Dla dzieci to prosty komunikat o tym, kto zasługuje na plus, a kto nie. Świecka szkoła a nacisk na udział w roratach Miałam wrażenie, że posyłając syna do publicznej, świeckiej szkoły, wybieram miejsce neutralne. Takie, które nie stawia żadnej religii wyżej od innej i nie wiąże ocen z praktykami wiary. A tu nagle słyszę, że zachowanie ma być nagradzane za udział w nabożeństwie. I od razu pojawia się we mnie pytanie: co z dzieckiem, które nie pójdzie, bo nie chce albo nie może. Co z tym, które jest z rodziny niewierzącej. Co z tym, które wierzy inaczej. Ono ma mieć gorsze zachowanie, bo nie zjawi się na mszy o szóstej rano. Przecież to nie ma związku z tym, jak jest koleżeńskie, uczciwe, pomocne. Nie chodzimy do kościoła i nie pójdziemy na roraty U nas w domu do kościoła nie chodzimy. Nie z buntu, nie na pokaz. Po prostu tak żyjemy od lat. Rozmawiamy o wartościach, uczymy syna szacunku do ludzi i ich wyborów, tłumaczymy, że wiara jest sprawą osobistą. I w tej sytuacji nie pójdę z nim na roraty tylko po to, żeby „zgarnął pochwałę”. Nie chcę, żeby uczył się, że nagroda w szkole zależy od spełnienia religijnego warunku. Powiedziałam mu spokojnie, że rozumiem jego chęć dostania pochwały, ale roraty to nie coś, co robi się dla wpisu w dzienniku. Widziałam, że zrobiło mu się przykro. I właśnie to boli najbardziej. Że szkoła postawiła nas w takiej sytuacji: albo idziesz, chociaż to nie twoja droga, albo zostajesz z poczuciem, że jesteś gorszy. Szczerze mówiąc, jestem oburzona. Wolałabym, żeby pochwały z zachowania były za to, co naprawdę buduje dzieci. Za pomoc koledze, za uczciwość, za radzenie sobie z emocjami, za dobre słowo w trudnej chwili. Roraty niech zostaną wyborem rodziny, a nie szkolnym konkursem z nagrodą. Jeśli teraz to przemilczymy, dzieci dostaną cichą lekcję, że wartość człowieka mierzy się tym, gdzie pojawia się o świcie w grudniu. A ja chcę dla mojego syna szkoły, która tego nie robi. Agata Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Nauczyciele na zwolnieniach, rodzice w nerwach. „Kto przygotuje moje dziecko do egzaminu?”
W grudniu nauczyciele powinni odciążyć rodziców. „Na tym polega ich praca”
Grudzień miał być u nas miesiącem ciepła i spokoju, a znowu zamienił się w domową gonitwę po sklepach i wieczorne siedzenie nad „szkolnymi świętami”. Gdy słyszę kolejne prośby ze szkoły, mam wrażenie, że ktoś zupełnie nie widzi, ile my już dźwigamy na co dzień.
Nie mam pretensji o to, że dzieci robią coś świątecznego. To miłe, potrzebne, buduje wspomnienia. Tylko że u nas w domu wygląda to tak: w poniedziałek karteczka w zeszycie, że na środę trzeba przynieść brokat, filc, wstążki, specjalny klej, kolorowe druciki i jeszcze coś, czego nazwy nawet nie znam. Wtorek po pracy lecę do papierniczego. Tam połowy rzeczy nie ma, więc jadę dalej. W domu rozkładam wszystko na stole, bo „bez tego pani nie zrobi z dziećmi ozdób”. Szkoła w grudniu zrzuca obowiązki na rodziców W tym samym tygodniu dostaję wiadomość, że klasa szykuje jarmark i rodzice mają zrobić w domu kartki albo stroiki na sprzedaż. Kto nie przyniesie, ten „nie wspiera klasy”. I znowu: wieczór, a ja, zamiast odpoczywać, kleję, wycinam, szukam w internecie pomysłów, chociaż naprawdę mam już dość ekranów i obowiązków. A, i jeszcze trzeba kupić i zapakować prezenty na klasowe mikołajki, wymyślić coś dla nauczycieli, zamówić, dostarczyć. Zaczynam się zastanawiać, na jakiej zasadzie szkoła uznaje, że grudzień to idealny czas, żeby rodzicom dokładać pracy. Przecież to miesiąc, w którym wszyscy próbujemy ogarnąć dom, zakupy, końcówkę roku w pracy, choroby dzieci, rodzinne sprawy. I jeszcze mamy być pomocnikami od zadań plastycznych oraz organizatorami wydarzeń. Świąteczne prace plastyczne kosztują i zabierają czas Najtrudniejsze jest to, że to wszystko kosztuje. Dla jednej osoby brokat czy filc to drobiazg, ale kiedy co tydzień trzeba kupować nowe zestawy, robi się z tego spora suma. Do tego dochodzi poczucie winy: jak nie kupię szybko, dziecko będzie jedyne bez materiałów. Jak nie usiądę z nim wieczorem, będzie płakało, że inni już mają gotowe. Ja nie chcę, żeby moje dziecko było gorsze. Tylko że w tym momencie to już nie są prace dzieci. To prace rodziców, robione po nocach. Dziecko często tylko podpisuje, a ja mam w środku złość, bo to nie tak miało wyglądać. Szkoła powinna mieć podstawowe materiały na takie zajęcia. Wiem, że budżety są różne, ale przecież nie mówimy o zakupie komputerów. Mówimy o papierze, kleju, farbach, o rzeczach, które w szkole powinny być normalnie dostępne. Jeśli planuje się większe działania, warto je przygotować tak, żeby rodzice nie musieli szukać po sklepach i wydawać pieniędzy, których czasem naprawdę brakuje. Nauczyciele powinni odciążyć rodziców przed świętami Najbardziej boli mnie to, że w grudniu szkoła mogłaby zrobić coś odwrotnego. Zamiast listy próśb i zadań, mogłaby odciążyć rodziców. Zorganizować zajęcia tak, żeby dzieci wszystko robiły na miejscu. Dać im czas na spokojne przygotowania w klasie, bez domowych presji. Postawić na proste pomysły, które nie wymagają kupowania połowy papierniczego. Ja wiem, że nauczyciele mają dużo pracy. Widzę to i szanuję. Tylko że na tym polega ich praca, żeby prowadzić zajęcia, organizować aktywności, przygotować materiały, wziąć odpowiedzialność za szkolne wydarzenia. My, rodzice, mamy swoje obowiązki i nie jesteśmy dodatkowym personelem od wszystkiego. Chcę grudnia, w którym po południu mogę usiąść z dzieckiem, poczytać mu, pogadać o tym, co czuje przed świętami, a nie kolejny raz kleić coś na ocenę. Chcę, żeby szkoła była miejscem, które wspiera rodzinę, a nie dorzuca jej kolejne ciężary. I mam nadzieję, że ktoś w końcu to zauważy, bo inaczej ten „magiczny” czas znów minie nam w biegu, z klejem na palcach i zmęczeniem w głowie. Monika Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
Cezary Pazura nie chodzi na zebrania w szkole. „Edytka chodzi. Ja nie mam cierpliwości”
Cezary Pazura przestał chodzić na wywiadówki. W emocjonalnym wywiadzie ujawnia powód – nie wytrzymał zachowań innych rodziców. Aktor w mocnych słowach broni nauczycieli i ostrzega: ślepe zaufanie dziecku może je skrzywdzić.
Cezary Pazura, znany aktor i ojciec trojga dzieci, w rozmowie z Wirtualną Polską otwarcie przyznał, że przestał uczestniczyć w szkolnych wywiadówkach. Cezary Pazura ujawnia, dlaczego nie chodzi na wywiadówki Powodem tej decyzji nie były obowiązki zawodowe ani brak zainteresowania życiem szkolnym potomstwa, ale – jak zaznaczył – nieakceptowalne postawy niektórych rodziców obecnych na spotkaniach. Według Pazury to jego żona przejęła obowiązek uczestniczenia w zebraniach, ponieważ on sam nie mógł znieść atmosfery panującej na spotkaniach z rodzicami w szkole. „Edytka chodzi na wywiadówki. Nie mam cierpliwości” − przyznał. Aktor ostro o rodzicach: „Zapatrzeni w dzieci, nie widzą prawdy” W udzielonym wywiadzie aktor nie przebierał w słowach, krytykując zachowanie rodziców, którzy – jego zdaniem – bezkrytycznie akceptują wszystko, co mówią ich dzieci. Pazura zauważył, że zdarzają się sytuacje, gdy rodzice odrzucają informacje przekazywane przez nauczycieli, uparcie trzymając się wersji przedstawionej przez dziecko, niezależnie od jej prawdziwości. „Czasami rodzice są tak zapatrzeni w to, co mówi dziecko, że nie dociera do nich nic z zewnątrz. To jest też niedobrze dla dzieci. Jeżeli wychowamy dziecko w tym, że ono ma zawsze rację, to się dziecko wcześniej czy później zapędzi. Bo nie ma takich ludzi na świecie, którzy by mieli zawsze rację” − wyjaśnił. Jego wypowiedzi wskazują na głęboki niepokój związany z postępującym trendem ślepego zaufania wobec dzieci, który – jak podkreślił – może prowadzić do wypaczonego obrazu rzeczywistości i problemów wychowawczych. Wsparcie dla nauczycieli i gorzka prawda o wychowaniu Aktor, wychowany w rodzinie związanej z edukacją, przyznał, że rozumie trud pracy nauczycieli. Jego zdaniem pedagodzy coraz częściej stają się ofiarami niesłusznych oskarżeń, które wynikają z nieumiejętnego podejścia rodziców do wychowania. Pazura stwierdził, że mimo miłości i zaufania do własnych dzieci, rodzic powinien zachować zdrowy dystans i umiejętność krytycznej oceny sytuacji. Jak zauważył, dzieci potrafią nie tylko fantazjować, ale i przekazywać niepełny obraz wydarzeń – dlatego też nie zawsze należy brać ich słowa za pewnik. „Ufam swoim dzieciom, ale do tego, co mówi dziecko, trzeba podejść krytycznie… Bo dzieci konfabulują. Nie zawsze mówią prawdę” − powiedział aktor. Czy ślepa wiara w słowa dziecka może je skrzywdzić? Pazura nie ma wątpliwości Zdaniem aktora, wychowywanie dziecka w przekonaniu, że zawsze ma rację, niesie ze sobą poważne konsekwencje. Takie podejście może nie tylko zniekształcić obraz świata, ale też wpłynąć negatywnie na relacje dziecka z otoczeniem i nauczyć je unikania odpowiedzialności za własne działania. Pazura zauważył, że nikt nie jest nieomylny, a uczenie dziecka, że nie popełnia błędów, może zaszkodzić jego rozwojowi. Apeluje, by rodzice nie traktowali każdej uwagi krytycznej jako ataku na dziecko, ale jako szansę na budowanie dojrzałości i samodzielności u młodego człowieka. Uważam, że słowa aktora powinny trafić do jak największego grona rodziców − to ważny i bardzo potrzebny dziś apel o odpowiedzialność rodzicielską i refleksję nad rolą dorosłych w procesie edukacji i wychowania. Źródło: WP, Dzieńdobry TVN Zobacz też: Rodzice płaczą nad długą przerwą świąteczną. „Powinni otworzyć świetlicę chociaż w wigilię”
Polonistki nie ma w szkole od 2 tygodni. Rodzice grzmią: „Powinna myśleć o dzieciach”
Nie wiem już, co mam powiedzieć córce, kiedy znów wraca ze szkoły po kolejnym zastępstwie. Dwa tygodnie bez normalnej lekcji języka polskiego to nie jest drobiazg, tylko wyrwa, której nikt nam potem nie odda.
Jestem mamą piątoklasistki, która od dwóch tygodni nie ma swoich lekcji polskiego. Zamiast tego są zastępstwa, czasem ktoś przyjdzie, czasem dzieci siedzą cicho i „robią coś z podręcznika”, a czasem oglądają film, bo nie ma planu. Dwa tygodnie bez polskiego to dla dzieci wieczność Ja rozumiem, że w życiu mogą zdarzyć się różne rzeczy. Nauczyciele też chorują, mają rodziny, problemy, stres. Tylko że nikt nam nawet nie mówi wprost, co się dzieje. Słyszymy po kątach, że polonistka poszła na zwolnienie zdrowotne, ale pewności nie ma. A ta niepewność jeszcze bardziej podkręca złość. Bo jeśli to zdrowie, to chcę wiedzieć, że szkoła ma plan, żeby dzieci nie zostały z niczym. Jeśli to inny powód, też chcę, żeby ktoś wreszcie powiedział prawdę. Nieobecność nauczyciela a dobro uczniów Najbardziej boli mnie to, że w całej tej sytuacji dzieci są na końcu. Moja córka zaczęła się martwić, że nie nadąży z lekturami, że za chwilę będzie sprawdzian, do którego nikt ich nie przygotował. W domu widzę, jak traci pewność siebie. A ja nie mogę jej obiecać, że jutro będzie normalnie, bo sama tego nie wiem. Uczniowie potrzebują ciągłości. To nie są dorośli, którzy coś sobie doczytają. To są dzieci, które uczą się systematycznie, krok po kroku, z konkretną osobą. Brak polonistki przez dwa tygodnie rozwala ten rytm. Kto powinien wziąć odpowiedzialność za odwołane lekcje? Mam wrażenie, że w szkołach za łatwo przywyka się do tego, że „jakoś to będzie”. A nie powinno. Jeśli ktoś wybiera zawód nauczyciela, to bierze na siebie odpowiedzialność większą niż w wielu innych pracach. Bo tu nie chodzi o tabelki, raporty ani wynik firmy, tylko o dzieci. I jasne, zdrowie jest ważne, nikt nie ma prawa wymagać bohaterstwa za wszelką cenę. Tylko że dobro uczniów też powinno być częścią tej rozmowy, nie dodatkiem. Szkoła ma obowiązek zorganizować realne zastępstwo, nie wypełniacz. Kogoś, kto poprowadzi normalne lekcje, przerobi materiał, da pracę domową, odpowie na pytania. Bez tego te tygodnie stają się pustką. Chodzi o szacunek do czasu i rozwoju naszych dzieci. O jasną informację dla rodziców. O plan, który chroni uczniów przed chaosem. Dzieci nie mogą płacić za dorosłe zaniedbania. Bardzo proszę o poruszenie tego tematu w Waszym serwisie, bo ostatnio słyszę, że częste zwolnienia i nieobecności nauczycieli to problem w wielu szkołach. Dagmara Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Szkolne kiermasze to zmora rodziców. „Siedzę po nocach i kleję lampiony”
Klasowa kłótnia o mikołajki. Nauczycielka: „Wyzywają mnie od złodziejek”
Mikołajki w szkolnej klasie zwykle kojarzą się z radością, drobnymi upominkami i miłą atmosferą. Tymczasem w jednej z trzecich klas wybuchł prawdziwy konflikt. Nauczycielka, która zorganizowała zbiórkę na wspólne prezenty, została przez część rodziców nazwana… złodziejką.
Nauczycielka zaproponowała proste i praktyczne rozwiązanie: po 20 zł od dziecka, aby przygotować mikołajki dla całej klasy. Plan obejmował coś słodkiego, małe upominki i wspólną zabawę. Nie były to wygórowane koszty, a większość rodziców przyjęła pomysł z wdzięcznością. W końcu dla wielu nauczycieli organizacja takich atrakcji to dodatkowa praca – planowanie, zakupy, przygotowanie aktywności. Wszystko uzgodniono z trójką klasową, wiadomości wysłano z wyprzedzeniem, nikt nie ukrywał żadnych wydatków. A jednak wystarczyło kilka głosów sprzeciwu, by cała inicjatywa zmieniła się w konflikt. „Pani chce się na tym dorobić” – absurdalne oskarżenia Kilku rodziców otwarcie zarzuciło nauczycielce, że „bierze pieniądze dla siebie”, że „pewnie połowa trafi do jej kieszeni”, a sama zbiórka to „naciąganie rodzin”. Te słowa – wypowiadane zarówno na grupie klasowej, jak i między drzwiami szkoły – były dla niej szokiem. Jak relacjonuje, nikt nie zapytał, jakie dokładnie będą koszty, nikt nie chciał wysłuchać wyjaśnień ani zobaczyć planu wydatków. Wystarczyło kilka podejrzliwych komentarzy, by rozpętać klasową burzę. Nauczycielka przyznaje, że nigdy wcześniej nie spotkała się z taką agresją: „Wyzywają mnie od złodziejek, jakbym naprawdę miała zabrać te 20 zł na własne potrzeby. To bardzo przykre, szczególnie że wszystko było omawiane z trójką klasową”. Z kolei pozostali rodzice byli oburzeni zachowaniem mniejszości. W ich opinii to próba ośmieszenia nauczycielki i tworzenia problemu tam, gdzie go nie ma. „Przecież to normalna, szkolna tradycja” – podkreślają. Kto tu naprawdę traci? Najsmutniejsze jest to, że w tej całej sytuacji zapomniano o dzieciach. Mikołajki miały być dla nich – jako symboliczna przerwa od szkolnej rutyny i okazja do wspólnej zabawy. Zamiast tego maluchy usłyszały od rodziców, że „pani chce ich okraść”, albo że „nie damy złotówki, bo nie wiadomo, gdzie to pójdzie”. Nauczycielka przeżywa sprawę bardzo osobiście i zastanawia się, czy w przyszłości w ogóle podejmować podobne inicjatywy. I trudno jej się dziwić – kiedy każda dobra chęć może zostać obrócona przeciwko niej, łatwo odpuścić. Podobne sytuacje zdarzają się w polskich szkołach coraz częściej: niewielki koszt, standardowa zbiórka, a jednak potrafi przerodzić się w aferę. Konflikt opisany przez nauczycielkę pokazuje, jak bardzo napięte potrafią być relacje na linii szkoła–rodzice. Oskarżenia o kradzież są bardzo poważne – i niesprawiedliwe, gdy opierają się jedynie na podejrzeniach, a nie faktach. Warto pamiętać, że takie inicjatywy są przede wszystkim dla dzieci, a wzajemny szacunek i zaufanie powinny pozostać fundamentem współpracy z nauczycielami. Zobacz także: Wiadomość od nauczycielki przyszła o świcie. Tak 1 zdaniem przekreśliła przyszłość mojej córki
Moje dziecko zrobiło własnoręczny prezent na szkolne mikołajki. „W klasie mnie wyśmiali”
Kiedy córka wróciła ze szkoły z karteczką, na której było imię koleżanki wylosowanej na mikołajki, aż podskoczyła z radości. Od razu zaczęła planować prezent, a ja byłam pewna, że poprosi o pieniądze i razem coś zamówimy. Tymczasem ona usiadła przy stole i powiedziała spokojnie: „mamo, ja zrobię coś sama”.
Przez kilka wieczorów wycinała, kleiła, zawijała krepinę, szukała w internecie inspiracji. Powstała mała choinka z papieru, ozdobiona gwiazdkami i wstążką, do tego drobny liścik z życzeniami. Patrzyłam na to z ciepłem w sercu, bo widziałam, ile pracy w to wkłada. Nie było w tym przypadkowości. Ona naprawdę chciała sprawić radość. Gdy skończyła, zapytała, co myślę. Odpowiedziałam, że to najpiękniejszy prezent, jaki można dać, bo jest od serca i zrobiony z myślą o tej jednej osobie. Córka była dumna jak paw. Rodzice na szkolnej grupie nie zgodzili się na prezenty robione samodzielnie Pomyślałam, że warto napisać o tym na klasowej grupie rodziców. Tak po prostu, żeby podsunąć pomysł. Że nie trzeba wydawać pieniędzy, że dzieci mogą zrobić coś same, że to uczy kreatywności i troski o innych. Nie napisałam tego z wyższością. Raczej z radością, że dzieci potrafią takie rzeczy wymyślać. I wtedy spadł na mnie kubeł zimnej wody. W odpowiedzi pojawiły się śmiechy, żarty, docinki. Ktoś napisał, że „rękodzieło to miłe, ale nie na mikołajki”. Ktoś inny, że „kupny prezent jest porządniejszy”. Że „dzieci będą zawiedzione, jak dostaną coś z papieru”. Nikt nie zapytał, co córka zrobiła, jak to wygląda. Nikt nie zauważył jej wysiłku. W jednej chwili poczułam się, jakbym zrobiła coś głupiego, coś niestosownego. Najbardziej zabolało mnie to, że rozmowa poszła w stronę oceniania, kto daje lepsze, bardziej wartościowe upominki. Jakby chodziło o cenę, a nie o gest. „W klasie mnie wyśmieją”. Jak rozmawiać z dzieckiem o odrzuceniu Wieczorem córka zauważyła, że jestem przygaszona. Zapytała, co się stało, więc powiedziałam prawdę, delikatnie. Że rodzice wolą prezenty kupowane, że nie wszyscy rozumieją taki pomysł. Ona na chwilę zamilkła, potem wyszeptała: „to pewnie w klasie mnie wyśmieją”. I choć nie wiemy jeszcze, jak dzieci zareagują, jej lęk złapał mnie za gardło. Powiedziałam jej wtedy, że nie ma nic złego w tym, że zrobiła prezent własnymi rękami. Że odwaga w byciu sobą czasem spotyka się z niezrozumieniem. Że ważne jest to, co ona chciała dać, a nie to, co inni uznają za „porządne”. Przytuliłam ją mocno i obiecałam, że niezależnie od reakcji, ja jestem z niej dumna. Czuję smutek i złość, ale też bezsilność. Mam wrażenie, że w naszych szkołach dorosłym coraz częściej mylą się priorytety. Uczymy dzieci empatii na lekcjach, a potem w praktyce pokazujemy im, że liczy się to, co kupione, lepiej zapakowane, droższe. Ja nie chcę takiego świata dla mojej córki. Chcę, żeby wiedziała, że jej pomysł, jej praca i jej serce mają wartość. Nawet jeśli ktoś się z tego śmieje. Ewa, mama Zosi Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 1 zdanie, po którym od razu poznasz toksycznego rodzica. „Tak niszczą dzieci”
Tak nauczyciele zawstydzają dzieci przy całej klasie. „Zaczynają się bóle brzucha i wybuchy złości”
List od naszej czytelniczki pokazuje, jak jedno zdanie rzucone na forum klasy potrafi być jak plama, której długo nie da się sprać. Mama opisuje, że po publicznym upokorzeniu syn zaczął reagować lękiem i złością, a szkoła przestała być dla niego bezpieczna.
„Mamo, ja nie chcę już tam chodzić” – tak, według mamy, zaczął mówić jej syn po sprawdzianie z polskiego. W liście kobieta opisuje sytuację, która wydarzyła się na oczach całej klasy. „Nie piszcie tak jak Józio”. Jedno zdanie, a w domu lawina „Nauczycielka oddała prace, zatrzymała się na sprawdzianie mojego syna i powiedziała głośno: ‘Nie piszcie tak jak Józio’. Potem zaczęła wyliczać, co zrobił źle. Wszyscy patrzyli na niego jak na winnego czegoś strasznego”. Chłopiec miał dostać informację zwrotną, a dostał etykietkę. Mama pisze wprost, że to było „karygodne zachowanie”, bo skrytykowanie pracy przy całej klasie nie tylko boli, lecz też odbiera dziecku zaufanie do szkoły. „On wrócił do domu czerwony na twarzy, milczący. Następnego dnia zaczął narzekać na ból brzucha. Potem pojawiły się wybuchy złości, których wcześniej nie było. Jak mam mu wytłumaczyć, że szkoła jest fajna, skoro ktoś go tam ośmiesza?”. W takich historiach najbardziej uderza to, że upokorzenie nie musi być wielkie i teatralne. Wystarczy jedno wtrącenie. Dla dorosłego to może być „motywowanie”, dla dziecka sygnał: jesteś gorszy, jesteś przykładem błędu. I nawet jeśli klasa po chwili o tym zapomina, w głowie ucznia ten komentarz zostaje na długo. Publiczne porównywanie. Najczęstsza broń, która trafia w samoocenę Autorka listu podkreśla też, że podobnych momentów w szkole jest więcej, często mają formę niby-żartu albo „dyscypliny”. Wskazuje, że nauczyciele czasem nie zauważają, że mówią do dzieci z pozycji siły. I że te słowa nie wiszą w powietrzu, tylko spadają na konkretnego ucznia. Jakie zachowania potrafią zawstydzać dzieci najbardziej? Z rozmów z rodzicami wynika, że wciąż powtarzają się takie teksty jak: „Zobacz, Kasia umie, a ty dalej nic”. „Taki duży, a zachowujesz się jak maluch”. „Nie odzywaj się, bo tylko przeszkadzasz”. „Kto się nie nauczył, niech wstanie”. Najgorsze są porównania, które robi się publicznie. Dorosłym może się wydawać, że to „mobilizuje klasę”, w praktyce uruchamia rywalizację i strach. Uczniowie uczą się wtedy tylko tego, że szkoła to miejsce upokorzeń. W liście czytelniczki jest jeszcze jedno mocne zdanie: „Mój syn nie jest leniwy. On się po prostu boi”. I to właśnie sedno. Zawstydzane dziecko zaczyna kojarzyć szkołę z zagrożeniem. Mogą pojawić się bóle brzucha, głowy, mdłości. Może być złość, wycofanie, płacz, spadek ocen. Nie dlatego, że dziecko „odpuszcza”, tylko dlatego, że jego zasoby idą na radzenie sobie z napięciem. Co mogą zrobić rodzice? Po pierwsze, posłuchajcie dziecka na spokojnie, bez bagatelizowania. Zdanie typu „nie przejmuj się” często brzmi dla niego jak: twoje uczucia są nieważne. Lepiej powiedzieć: „Widzę, że to było dla ciebie trudne. Opowiedz mi dokładnie, co się stało”. Po drugie, nazwijcie problem. Nie chodzi o to, żeby robić wojnę, tylko żeby pokazać, że granice istnieją. Rozmowa z wychowawcą albo pedagogiem szkolnym bywa konieczna, najlepiej w formie rzeczowej: co się wydarzyło, jak dziecko to przeżyło, jaki efekt widać w domu. Po trzecie, wzmacniajcie dziecko poza szkołą. Przypominajcie mu, że ocena nie jest miarą wartości, że ma prawo popełniać błędy. List tej mamy jest ważny, bo pokazuje coś, co łatwo przeoczyć. Zawstydzanie w szkole to nie zawsze krzyk. Czasem ma formę jednego zdania wypowiedzianego mimochodem. Dla dziecka to zdanie potrafi stać się definicją samego siebie. I dlatego nie możemy udawać, że nic się nie stało. Zobacz też: Zajrzałam do grupy rodziców. To, co kupują dzieciom na święta, przeraża
6 błędów wychowawczych szkoły. „Teraz muszę wszystko naprawiać w domu”
Kiedy słucham znajomych rodziców i czytam listy, które przychodzą do redakcji, często łapię się za głowę. W tych opowieściach powtarza się kilka szkolnych nawyków, które zostają z dziećmi na długo, a potem to my próbujemy je odkręcać w domowych warunkach.
Wiem, że szkoła potrafi dać dzieciom skrzydła. Widzę też, że czasem, zupełnie niechcący, robi coś odwrotnego. I nie chodzi o pojedyncze wpadki konkretnego nauczyciela, tylko o systemowe błędy wychowawcze, które krążą po szkołach jak nieproszony gość. Poniżej zebrałam sześć najczęściej powtarzających się problemów, opartych na rozmowach z rodzicami z mojego otoczenia i na listach od was. 1. Ocenianie wszystkiego, zamiast uczenia procesu „Moja córka boi się próbować, bo od razu myśli, że dostanie słabą ocenę” − powiedziała mi ostatnio Paulina, mama piątoklasistki. W listach do redakcji to zdanie wraca jak echo. Szkoła nadal zbyt często skupia się na efekcie, a nie na drodze, jaką dziecko do niego dochodzi. Jeśli liczy się tylko wynik, dziecko uczy się, że błąd to wstyd, a nie element nauki. W domu potem musimy to mozolnie odwracać, tłumaczyć, że pomyłka jest normalna, że próby są ważniejsze niż perfekcja. 2. Porównywanie uczniów między sobą „Wiem, że pani nie robi tego złośliwie, ale kiedy mówi: 'zobacz, jak Marysia ładnie pisze', czuję, jak mój syn gaśnie” − napisała do nas jedna z czytelniczek. Porównania czasem padają mimochodem, czasem są pakietem motywacyjnym w złym stylu. Skutek jest ten sam: dziecko zaczyna wierzyć, że jego wartość zależy od tego, jak wypada na tle innych. Zamiast budować wewnętrzną motywację, szkoła niechcący uczy rywalizacji i lęku. My w domu próbujemy wrócić do prostego przekazu: jesteś w porządku taki, jaki jesteś, a rozwijasz się własnym tempem. 3. Brak realnej edukacji emocjonalnej To temat, który pojawia się w niemal każdej rozmowie między rodzicami. Dzieci uczą się liczb, dat i definicji, ale nikt nie uczy ich nazywania emocji, stawiania granic, rozwiązywania konfliktów. Znajoma, Magda, opowiadała mi o synu, który w trzeciej klasie nie potrafił powiedzieć, że jest zawstydzony albo przestraszony, więc reagował agresją. W szkole usłyszał tylko, że „zachowuje się niegrzecznie”. Bez rozmowy o emocjach i narzędzi do radzenia sobie z nimi, dziecko zostaje samo ze swoim światem wewnętrznym. Potem w domu odrabiamy dodatkowe lekcje z empatii i komunikacji. 4. Publiczne zawstydzanie i „dyscyplina na pokaz” „Pani kazała mu wstać i powiedzieć przed klasą, że nic nie umie” − to fragment z jednego z ostatnich maili do redakcji. Nie piszę tego, żeby piętnować konkretne osoby, bo wiem, że czasem za takim zachowaniem stoi zmęczenie i bezradność. Problem jest większy: w wielu szkołach wciąż działa stara metoda uciszania przez wstyd. Dziecko, które raz zostało publicznie upokorzone, zaczyna chronić się milczeniem, ucieczką albo buntem. Po takich sytuacjach rodzice mówią wprost: „teraz muszę wszystko naprawiać w domu, odbudować poczucie bezpieczeństwa i zaufanie do dorosłych”. 5. Przerzucanie odpowiedzialności za naukę na rodziców Nie chodzi o zwykłe wsparcie. Chodzi o sytuacje, gdy szkoła zakłada, że to rodzic ma dopilnować, wytłumaczyć, odpytać, zrobić projekt. Wiele osób, z którymi rozmawiam, czuje się tak, jakby po pracy szło na drugi etat. „Ja nie chcę być domowym nauczycielem, ja chcę być mamą” − powiedziała mi Kasia, którą spotkałam na szkolnym korytarzu. Jeśli system opiera się na tym, że rodzic musi nadrabiać braki, dziecko dostaje komunikat, że szkoła nie jest miejscem, gdzie ono naprawdę się uczy, tylko miejscem, z którego zadania przenosi się do domu. W efekcie rośnie napięcie w rodzinie, a nauka kojarzy się z obowiązkiem, nie z ciekawością. 6. Ignorowanie różnic i etykietowanie „On jest leniwy”, „ona jest słaba z matematyki”, „ten to zawsze rozrabia”. Takie metki przyklejają się szybciej, niż nam się wydaje. W listach od rodziców pojawia się ból, bo etykieta zamyka dziecko w roli, z której trudno wyjść. Szkoła często działa według jednego wzorca, a dzieci są różne Jedne uczą się szybko przez słuchanie, inne potrzebują ruchu, jeszcze inne czasu. Jeśli system nie widzi tych różnic, to zamiast wspierać, podcina skrzydła. W domu wtedy pracujemy nad tym, żeby dziecko nie utożsamiało się z łatką, tylko dostrzegło swoje możliwości rozwoju. Kiedy spisuję te błędy, czuję mieszankę złości i smutku, bo wiem, że wiele z nich wynika nie z braku serca, tylko z przeciążenia i starych schematów. Widzę też, jak ogromną siłę mają rodzice, którzy rozmawiają z dziećmi, wyłapują sygnały, wspierają mądrze, nawet jeśli czasem po omacku. Jeśli macie poczucie, że szkoła coś w dziecku przygasiła, to nie znaczy, że jesteście bezradni. To raczej znak, że warto być obok, słuchać i cierpliwie pokazywać, że nauka i dorastanie to nie wyścig, tylko długa droga. A my w redakcji dalej będziemy czytać wasze listy, bo w nich najlepiej widać, co naprawdę dzieje się po dzwonku. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Nie czytam Librusa po 17”. Rodzice mają dość nadgorliwych nauczycieli
Nauczycielka: „Dostałam SMS-a od rodzica w poniedziałkowy wieczór. To brak kultury”
Coraz więcej nauczycieli skarży się, że rodzice traktują ich jak całodobowy punkt informacyjny. Późne wiadomości, oczekiwanie natychmiastowej reakcji i brak poszanowania prywatności stają się nową normą. Jedna z nauczycielek opowiedziała, jak wyglądała sytuacja, która przelała czarę – i trudno się dziwić jej oburzeniu.
Nauczycielka wspomina, że tamtego poniedziałku kończyła już przygotowania do zajęć. Telefon zabrzęczał, a ona odruchowo złapała go w dłoń. „Pomyślałam, że to coś pilnego, może jakaś sytuacja kryzysowa” – opowiada. Wiadomość jednak dotyczyła… bloku rysunkowego. „Mama ucznia zapytała, czy na jutro trzeba przynieść format A3, bo nie jest pewna i nie chce rano jechać do sklepu. Była godzina 22.14. Wtedy pomyślałam: to już naprawdę przesada”. Pedagog przyznaje, że takie sytuacje zdarzają się coraz częściej. Rodzice piszą późnym wieczorem, nocą, w weekendy, a nawet w święta. Często sądzą, że skoro oni mają wtedy chwilę spokoju, to nauczyciel też. Rodzice tłumaczą się brakiem czasu, ale skutki są poważne Zdaniem nauczycielki wielu rodziców nie robi tego złośliwie – po prostu nie widzi problemu. „Słyszę: ‘Bo ja dopiero wieczorem mam czas usiąść i coś sprawdzić’. Rozumiem to jako człowiek, ale jako pracownik szkoły mam też prawo do prywatności” – mówi. Podkreśla też, że samo zobaczenie powiadomienia wywołuje stres. „Nawet jeśli mówię sobie, że nie odpowiem, to i tak sprawdzam. A potem myślę, czy to dotyczy jutrzejszych zajęć, czy coś muszę zmienić. To nie jest higieniczne ani zdrowe”. Nauczycielka przyznaje, że część wiadomości bywa wręcz roszczeniowa: prośby o przepisanie notatek, wyjaśnienie zadania, doprecyzowanie treści lekcji, poprawę ocen czy szczegółowe relacje z dnia dziecka. „To są rzeczy, które powinny przejść przez dziecko – nie przez telefon nauczyciela” – zaznacza. Potrzebne są granice. „To zwykły brak kultury” Coraz więcej szkół wprowadza zasady kontaktu: określone godziny, zakaz pisania w nocy, a nawet specjalne skrzynki do spraw mniej pilnych. Tam, gdzie tego nie ma, nauczyciele muszą ratować się sami. „Nie chodzi o to, że nie chcę rozmawiać z rodzicami. Chcę – i robię to codziennie. Ale po godzinie 20 też mam prawo odłożyć telefon. SMS o 22.14 to dla mnie brak kultury” – mówi nauczycielka. Podkreśla też, że rodzice powinni pamiętać, że szkoła nie jest infolinią. „To, co dla kogoś jest drobiazgiem, dla mnie oznacza wejście w tryb pracy o godzinie, kiedy powinnam odpoczywać. Tak wygląda wypalenie zawodowe”. Zobacz także: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
„W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
Ostatnio, stojąc w szkolnej szatni i próbując zapanować nad logistyką trójki dzieci, mimowolnie przysłuchałam się rozmowie dwóch mam. Narzekały na nadmiar obowiązków i napięty grafik przed świętami. W pewnym momencie padło zdanie, które sprawiło, że aż westchnęłam: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. Brzmiało jak żart, ale nim nie było.
Nie da się ukryć, że grudzień potrafi zmielić każdego rodzica. Listy prezentów, jasełka, kiermasze, firmowe spotkania, organizacja Wigilii, kartkówki dzieci i codzienne obowiązki. Te dwa głosy z szatni były pełne zmęczenia, frustracji i realnej potrzeby oddechu – doskonale to rozumiem. Sama wiem, że czasem człowiek marzy o tym, aby ktoś „przechował” dzieci na dwie godziny, żeby móc kupić prezenty bez gonitwy i kłótni przy półkach z zabawkami. Ale im dłużej słuchałam, tym trudniej było mi zgodzić się z kierunkiem tej rozmowy. Bo od oczekiwania więcej wsparcia dla rodziców bardzo blisko do stwierdzenia, że szkoła powinna przejąć kolejne obowiązki. Problem w tym, że ktoś te „weekendowe świetlice” musiałby poprowadzić. Nauczycielki też mają swoje życie – i święta Gdy słyszę pomysły o dodatkowych godzinach pracy nauczycielek – i to w grudniu, kiedy same wracają po lekcjach do domu, gdzie też czekają dzieci, zakupy, przepisy, porządki – coś mi zgrzyta. Jako społeczeństwo zapominamy, że szkoła nie jest instytucją całodobowej opieki. Nauczycielki pracują więcej, niż się wielu osobom wydaje, a w okresie przedświątecznym ich obowiązków też przybywa: konkursy, dekoracje, wywiadówki, próby jasełek, zebrania. A jednak w tej rozmowie było jakby oczywiste, że można by je „dołożyć” jeszcze na weekend. Jakby były elementem infrastruktury, a nie żywymi ludźmi, którzy również mają rodziny, zmęczenie i prawo do soboty bez gwarnych sal i pełnej energii grupy dzieci. Zmęczeni rodzice kontra zmęczeni nauczyciele Rozumiem tamte mamy – naprawdę. Grudzień jest duszny, wymagający i każde wsparcie wydaje się na wagę złota. Ale medal ma dwie strony. Jeżeli my, rodzice, czujemy się na granicy wytrzymałości, to jak czują się nauczyciele, którzy od września pracują w rytmie maratonu? Czy naprawdę receptą na zmęczenie jest dorzucenie kolejnej grupy „tych, którzy powinni zrobić więcej”? Być może, zamiast rozmawiać o weekendowych świetlicach, powinniśmy zacząć mówić o realnym wsparciu dla rodziców i o tym, jak pomóc sobie nawzajem, a nie kosztem kolejnej przeciążonej grupy zawodowej. Zobacz także: Wiadomość od nauczycielki przyszła o świcie. Tak 1 zdaniem przekreśliła przyszłość mojej córki
„Mój syn chodzi na religię, a na lekcji wychowawczej leje wosk. Nie ma na to mojej zgody”
Szkolne andrzejki to niby nic nadzwyczajnego – tradycyjne lanie wosku, trochę zabawy, trochę śmiechu. Nie wszystkim się to podoba. Jedna z mam nie kryje złości i pisze do redakcji, że takie praktyki w klasie, w której większość dzieci uczęszcza na religię, są dla niej całkowicie nie do przyjęcia.
„Pogańskie zabawy na obowiązkowej lekcji? Dlaczego nikt nie zapytał o zgodę?” Szanowna Redakcjo, Piszę jako mama ucznia czwartej klasy i osoba, która stara się zachować zdrowy dystans do szkolnych rewelacji. Niestety, to, co wydarzyło się ostatnio, wywołało we mnie ogromną frustrację. Mój syn wrócił ze szkoły i powiedział, że na godzinie wychowawczej… lali wosk przez klucz. Bez uprzedzenia, bez informacji w Librusie, bez pytania rodziców o zgodę. Mój syn chodzi na religię. To nasza świadoma decyzja. Dlatego nie rozumiem, dlaczego szkoła organizuje aktywności, które – jakkolwiek by je nie nazywać – mają charakter światopoglądowy. Wróżby, przepowiednie, „odczytywanie przyszłości” – to przecież nie są treści neutralne. A jednak dzieci zostały w to wprowadzone w ramach obowiązkowych zajęć. „Szkoła wymaga zgody na wszystko, tylko nie na to, co naprawdę kontrowersyjne” Od lat podpisujemy zgody: na zdjęcia, na konkursy, na dodatkowe zajęcia, na wyjścia do kina. Każdy drobiazg wymaga akceptacji rodzica. Tym bardziej dziwi mnie, że kiedy w grę wchodzą wróżby – coś, co dla wielu rodzin ma zupełnie nieakceptowalny charakter – szkoła uznaje to za „zwykłą zabawę”. Syn wrócił zaciekawiony i pełen pytań: „Mamo, a jak kształt wyjdzie dziwny, to coś znaczy? Czy to naprawdę mówi, kim będę?”. To dla mnie jasny sygnał, że takie aktywności wpływają na dziecięcą wyobraźnię bardziej, niż nauczycielom się wydaje. „Chcę mieć wpływ na to, jakie treści trafiają do mojego dziecka” Nie jestem przeciwniczką tradycji. Ale szkoła powinna być miejscem neutralnym, a nie takim, które miesza zabawę z symboliką, której nie wszyscy rodzice chcą dla swoich dzieci. Jeśli religia wymaga zgody, to dlaczego andrzejkowe wróżby już nie? Zgłosiłam sprawę wychowawczyni i czekam na odpowiedź. Mam nadzieję, że szkoła zrozumie, że rodzice mają prawo do informacji – i do decydowania, na co się zgadzają. Nie chcę, by moje dziecko uczyło się o „przepowiadaniu przyszłości” w ramach planowych zajęć. I absolutnie nie wyrażam na to zgody. Z poważaniem, Mama ucznia 4 klasy Zobacz także: Rodzice walczą z „pogańskim” przedszkolem. „Wróżby mącą w głowie maluszkom”
Tak upokarzają uczniów na WF-ie. „Czy to właściwe zmuszać dziecko?”
Znowu wróciłam myślami do szkolnej sali gimnastycznej, choć minęło tyle lat. Jeden wpis na Threads uruchomił lawinę wspomnień i pytań, które zbyt długo zamiataliśmy pod dywan.
Kiedy zobaczyłam ten krótki, emocjonalny post w Threads, poczułam znajome ukłucie w brzuchu. Autorka stawia pytanie, czy dziecko powinno grać na WF-ie w siatkówkę, mimo że każde odbicie piłki sprawia mu ból. Nie chodzi o zwyczajne „nie chce mi się”, tylko o realną reakcję ciała. Dalej pada drugie pytanie, równie niewygodne: czy to sprawiedliwe, że bardzo drobne dziecko, poniżej normy wzrostu według siatki centylowej, oceniane jest w rzucie piłką lekarską tak samo jak rówieśnik wysoki i silny? Czytam to i mam przed oczami nie tylko to jedno dziecko. Widzę też siebie, która na dźwięk gwizdka czuła wstyd, zanim zaczęły się ćwiczenia. WF w teorii miał być lekcją, na której ruch daje radość. W praktyce bywał – i wciąż bywa – testem odporności na upokorzenie. WF w szkole. Co się dzieje, gdy dziecko mówi: „to mnie boli” Najtrudniejsze w całej historii jest to, że ból dziecka zderza się z rutyną dorosłych. „Wszyscy grają, ty też masz grać”. „Nie przesadzaj, to tylko piłka”. „Za moich czasów nikt nie narzekał”. Słyszałam te zdania dziesiątki razy, a teraz słyszą je nasze dzieci. W komentarzach pod wpisem wracają te same wspomnienia: ktoś musiał skakać przez kozła wyższego od siebie, ktoś inny odbijał piłkę w siatkówce z dziećmi o głowę wyższymi, jeszcze ktoś dostawał złe oceny w biegach, bo był po prostu wolniejszy i szybciej łapał zadyszkę. To nie są drobne anegdoty. To zbiorowa pamięć o systemie, który gubi pojedynczego ucznia. Cały wpis i komentarze przeczytasz tutaj. Na WF-ie wciąż pokutuje założenie, że dyskomfort jest częścią procesu. I owszem, ruch bywa wyzwaniem, potrafi męczyć, czasem szczypie w płucach, gdy biegniemy szybciej niż zwykle. Jednak ból przy kontakcie z piłką, łzy po każdym odbiciu, strach przed kolejną lekcją nie mają nic wspólnego z „hartowaniem”. To sygnał, że dziecko potrzebuje innego sposobu ruchu, innego tempa albo zwyczajnie odpoczynku. W mojej głowie od razu pojawia się pytanie: co ma zrobić rodzic, kiedy słyszy w domu „mamo, boli mnie, nie chcę”. Najprościej byłoby pójść do nauczyciela z prośbą o modyfikację zadań. Sęk w tym, że rodzice bardzo często boją się, że ktoś uzna ich za roszczeniowych. A dzieci boją się, że gdy powiedzą prawdę, dostaną łatkę „marudy”. Oceny z WF-u a różnice między dziećmi Druga część wątku z Threads uderza jeszcze mocniej, bo dotyczy sprawiedliwości. Jeśli mamy w klasie drobne dziecko, dziecko szybko rosnące, dziecko z nadwagą, dziecko w trakcie dojrzewania, dziecko po kontuzji albo takie, które po prostu ma inną budowę ciała, to jakim cudem porównujemy je jedną linijką. W rzucie piłką lekarską wzrost i masa ciała robią różnicę, to widać gołym okiem. Podobnie w skokach, biegach, grach zespołowych. A jednak w wielu szkołach ocena nadal bywa prosta: jest norma, jest wynik, jest stopień. Tyle że ten stopień często mówi więcej o genetyce i tempie rozwoju niż o wysiłku. Pamiętam chłopca z mojej klasy, wątłego i niskiego, który miał tyle samo zapału co inni, ale w siatkówce ginął. Wuefista mówił, że „brakuje mu charakteru”. Dziś, z perspektywy dorosłej osoby, mam ochotę zapytać: dlaczego to dziecko miało płacić upokorzeniem za to, że jego ciało jeszcze nie nadążało. Jeśli ocena z WF-u ma zachęcać do ruchu, to nie może być batem. Powinna doceniać postęp, regularność, próbę. Nie porównywać z kolegą, który akurat wyrósł o 10 centymetrów przez wakacje. Co rodzice mogą zrobić, gdy WF staje się źródłem stresu Nie mam złudzeń, że jedna rozmowa zmieni cały system, ale mam poczucie, że bez takich rozmów nic nie ruszy. Kiedy dziecko wraca z płaczem, nie wolno nam tego bagatelizować. Lepiej zacząć od prostych kroków. Po pierwsze, warto wysłuchać dziecka do końca, bez dopowiadania swoich interpretacji. Ono najlepiej wie, co czuje. Po drugie, trzeba spokojnie zebrać fakty: w jakich sytuacjach boli, jak długo trwa ból, co mówi nauczyciel, jak reaguje klasa. Jeśli to potrzebne, idziemy do lekarza, żeby wykluczyć problem zdrowotny. Nie po to, żeby „udowodnić rację”, tylko żeby realnie pomóc. Następnie rozmowa ze szkołą. Wiem, że to brzmi jak walka z wiatrakami, ale często nauczyciele nie widzą wszystkiego. Nieraz działają według schematu, bo nikt im nie pokazał innej drogi. Zdarza się, że drobna modyfikacja ćwiczeń czy inne zadanie na lekcji rozwiązuje sprawę. I wreszcie coś najważniejszego: trzeba dziecku przypominać, że jego ciało nie jest „gorsze” tylko inne. Że ruch można znaleźć w tysiącu form, nie tylko w siatkówce i rzucie ciężką piłką. Ten wpis z Threads nie jest więc tylko retorycznym pytaniem. Jest lustrem, w którym widzimy całe pokolenia. I jeśli mamy coś zmienić, to właśnie teraz, w tych małych codziennych rozmowach o bólu, wstydzie i o tym, że sprawiedliwość w szkole powinna dotyczyć nie tylko ocen z matematyki. Zobacz też: Nie wychowuj lenia: jakie obowiązki są odpowiednie dla dzieci w różnym wieku?
Wiadomość od nauczycielki przyszła o świcie. Tak 1 zdaniem przekreśliła przyszłość mojej córki
Otworzyłam wiadomość od matematyczki o 5:48 rano i poczułam, jakby przygniatał mnie jakiś ciężar. Nie dlatego, że napisała o ocenach. Nie dlatego, że dziecko ma trudność. Tylko przez to jedno raniące zdanie. Nagle zobaczyłam, że przed moją córką stawia się mur.
Moja córka nie jest leniwa. Nie jest też „z tych, co im wszystko jedno”. Ona się stara. Siedzi nad tymi ułamkami, nad zadaniami z treścią, nad tabliczką mnożenia, która w jej głowie plącze się jak sznurki od słuchawek. Widziałam łzy z bezsilności, widziałam zaciskanie zębów, widziałam, jak po dziesiątym razie mówi: „mamo, ja nie umiem”. I ja wtedy mówię, że umie, tylko potrzebuje więcej czasu. Bo dzieci potrzebują czasu. Potrzebują dorosłych, którzy w nie wierzą, nawet jeśli wynik pozostawia wiele do życzenia. Nauczycielka przekreśliła dziecko jednym zdaniem „Nie każdy musi być orłem z matematyki”. To zdanie nie było neutralne. Ono było jak pieczątka. Jak wyrok bez rozprawy. Jak ten mały krzyżyk postawiony gdzieś przy nazwisku, po którym już nie szuka się drogi, tylko macha ręką. „Nie każdy musi być orłem”. Słyszę w tym: „twoje dziecko na pewno nie będzie, nie ma co się łudzić”. A przecież szkoła nie jest od tego, żeby dzieciom tłumaczyć, kim nie są. Jest po to, żeby wyciągać je na powierzchnię, kiedy toną. Nie chcę wierzyć, że tak wygląda podejście do ucznia w 2025 roku. Że nauczyciel ma prawo uznać, że już wie, na co dziecko stać. Jak można to wiedzieć, kiedy widzi się te dzieci w klasie przez kilkadziesiąt minut z przerwami na sprawdziany, kartkówki i gonitwę programu. Moja córka ma problemy z matematyką, ale ma prawo do wsparcia Tak, moja córka ma trudności. Wiem o tym. Rozmawiamy, ćwiczymy, szukamy sposobów. Chodzimy nawet na dodatkowe zajęcia, bo mi zależy. Jej też zależy. Tyle że w tym wszystkim najbardziej potrzebuje nauczyciela, który nie przewraca oczami, tylko mówi: „spróbujemy jeszcze raz, inaczej”. Nauczyciela, który widzi w dziecku człowieka, nie tabelkę. Córka zobaczyła tę wiadomość i była bardzo smutna. Jakby ktoś pozbawił ją resztek wiary w siebie. Powiedziała mi wieczorem: „no widzisz, pani też mówi, że ja nie muszę tego umieć”. I ja nie wiem, jak mam tłumaczyć dziecku, że dorosły w szkole się myli, kiedy ono ufa temu dorosłemu bardziej niż mnie w sprawach nauki. Szkoła powinna pomagać, a nie podcinać skrzydła Nie chodzi mi o zemstę ani o awanturę. Chodzi mi o to, żeby ktoś wreszcie powiedział głośno, że takie zdania robią dzieciom krzywdę. Nawet jeśli są napisane „w dobrej wierze”, niby dla pocieszenia. Bo dziecko tego nie czyta jak dorosły. Dziecko słyszy: „nie dasz rady”. I zabiera to ze sobą na lata. Ja nie oczekuję, że każda piątka będzie w zasięgu ręki. Nie oczekuję, że moja córka nagle pokocha matematykę. Oczekuję tylko tego, że nikt jej nie odbierze prawa do próbowania. Do szukania swojego sposobu. Do rozwoju. Do błędu, po którym przychodzi pomoc, a nie rezygnacja. Jeśli nauczyciel po kilku miesiącach pracy z uczniem potrafi napisać takim tonem, to znaczy, że coś się w systemie rozjechało. I boję się, że nie tylko moja córka to odczuje. Ile dzieci codziennie słyszy podobne rzeczy. Ile wraca do domu z poczuciem, że są „gorsze”, „zbyt wolne”, „nie do uratowania”. Moja córka ma jedenaście lat. Przed sobą całe życie. I ja nie pozwolę, żeby ktoś jednym zdaniem odebrał jej odwagę. Proszę, żeby szkoła wróciła do swojej roli. Do wiary w ucznia. Do mądrego wsparcia. Bo bez tego nawet najzdolniejsze dzieci zgasną. A te, które potrzebują więcej czasu, znikną nam po cichu, przekonane, że tak już musi być. A nie musi. Karolina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Odrabiam za syna prace domowe”. Tak wychowujemy pokolenie dwie lewe ręce
Bezczelne oskarżenie ucznia. „Za tę wieczorną wiadomość w Librusie nauczycielka powinna przeprosić”
Dostałam wieczorem wiadomość w Librusie. Kilka zdań, a we mnie od razu coś pękło. Czytałam je kilka razy i nie mogłam uwierzyć, że tak łatwo można przykleić dziecku łatkę oszusta. Zamiast rozmowy był komunikat, zamiast pytania od razu kara.
Nauczycielka polskiego napisała, że ma podejrzenia, iż mój dwunastoletni syn ściągał na sprawdzianie. Z tego powodu nie zamierza wpisać mu dobrej oceny i dopisze uwagę do dziennika. Bez rozmowy z nim, bez pytania o wyjaśnienie, bez choćby spokojnej prośby o spotkanie. Wiadomość w Librusie: syn ściągał na sprawdzianie z polskiego Patrzyłam na telefon i miałam wrażenie, że ktoś właśnie osądził moje dziecko w cztery sekundy. Wiadomość była chłodna, urzędowa, jakby dotyczyła dorosłego, który świadomie oszukuje. A to przecież dzieciak, który ma prawo się pomylić, ma prawo stresować się sprawdzianem, ale nie zasługuje na wyrok bez wysłuchania. Wychowuję go na uczciwego chłopca i wiem, ile dla niego znaczy poczucie, że dorośli mu ufają. Nie pozwolę oczerniać mojego dziecka Kiedy wrócił do domu, zobaczyłam, że jest przygaszony. Pokazałam mu treść wiadomości i zapytałam, co się stało. On popatrzył na mnie z przestrachem i od razu powiedział, że nie ściągał. I ja wierzę własnemu dziecku. Wytłumaczył, że w pewnym momencie kolega obok nie miał czym pisać, więc poprosił o długopis. Mój syn po prostu mu go podał. Tyle. Żadnych karteczek, żadnych podpowiedzi, żadnego kombinowania. Znam swoje dziecko. Widzę, kiedy kręci, a kiedy mówi prosto z serca. Tym razem mówił spokojnie, bez nerwów, bardziej zdziwiony niż przestraszony, że coś takiego w ogóle mogło się stać. Powiedział mi jeszcze jedno zdanie, które mnie dobiło: „mamo, ja już nie wiem, co mam robić na lekcji, żeby pani nie pomyślała źle”. Serce mi się ścisnęło, bo pomyślałam, że on tę szkołę zaczyna kojarzyć z podejrzeniami i oskarżeniami o nieuczciwość, a nie z nauką. Nauczycielka powinna przeprosić za pochopne oskarżenia Nie chodzi mi o wojnę ze szkołą ani o podważanie autorytetu nauczycieli. Wiem, że mają trudną pracę, dużo dzieci w klasie i czasem są zmęczeni. Ale zmęczenie nie może oznaczać stawiania dziecka pod ścianą bez dowodów. Jeśli nauczycielka coś zauważyła, miała pełne prawo zapytać, poprosić o rozmowę, dać szansę na wyjaśnienie. Tymczasem od razu zapowiedziała obniżenie oceny i uwagę. Takie oskarżenie zostaje w głowie dziecka na długo. Mój syn boi się, że koledzy uznają go za oszusta, choć nic złego nie zrobił. Ja też czuję gorycz, bo jako rodzic zostałam postawiona przed faktem dokonanym, jakbym miała tylko przyjąć tę informację i siedzieć cicho. Dlatego proszę o jedno: o zwykłe, ludzkie „przepraszam”. Za pochopną wiadomość, za stres, za odebranie dziecku poczucia bezpieczeństwa. I o spokojne wyjaśnienie tej sytuacji twarzą w twarz, a nie przez krótkie komunikaty w dzienniku. Chcę, żeby mój syn usłyszał, że dorosły też potrafi przyznać się do błędu. Wtedy szkoła będzie miejscem, do którego idzie się z zaufaniem, a nie ze ściśniętym żołądkiem. Tego chcę dla mojego syna najbardziej. Wiola Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 1 prosty sposób, by opanować gniew na dziecko. Już więcej nie krzykniesz w nerwach
Szkolne wycieczki to dla rodziców sprawdzian z rachunkowości. „Moje dziecko cierpi”
Wycieczki szkolne miały być przyjemnością i sposobem na naukę poza klasą. Dziś dla wielu rodziców to test finansowy, a dla dzieci – źródło stresu i poczucia wykluczenia. Matka 6-klasisty opisuje, jak jej dziecko wraca z wycieczek przygnębione i zawstydzone.
„Moje dziecko często wraca ze szkoły smutne – nie chodzi o naukę, tylko o to, że nie ma tyle pieniędzy, co reszta klasy” – pisze mama w liście do redakcji. Wycieczki, które kiedyś były okazją do wspólnego spędzania czasu i poznawania nowych miejsc, coraz częściej stają się rankingiem możliwości finansowych rodziców. Koszty rosną, programy są przeładowane, a dzieci czują presję – chcą uczestniczyć, a nie mogą. „Czuję, że cierpi – wstydzi się, że nie może chodzić na dodatkowe atrakcje, że nie kupi tylu pamiątek co inni, nie kupi tylu przekąsek” – dodaje mama. Dzieci obserwują kolegów, porównują się, a to rodzi poczucie niesprawiedliwości i smutek. Portfele decydują, kto jest w grze Rodzice coraz częściej zgłaszają się na wycieczki, które kosztują kilkaset, a nawet ponad tysiąc złotych. Pakiety obejmują przewodników, bilety wstępu, posiłki, transport i dodatkowe atrakcje. To nie problem dla tych, którzy mogą sobie pozwolić, ale dla wielu rodzin – duże obciążenie. „Nie chodzi o to, że chcę oszczędzać. Chodzi o to, że uczę dziecko, że nie pieniądze są najważniejsze, a wycieczki szkolne to stresujący test portfela” – mówi matka. Niestety, nauczyciele i szkoły rzadko biorą pod uwagę sytuację finansową rodzin. Dzieci nie powinny ponosić konsekwencji dorosłych „Wszystko jest w porządku, dopóki nie patrzymy na dzieci. To one cierpią, a nie rodzice” – podkreśla kobieta. Wycieczka powinna integrować klasę, uczyć współpracy i ciekawości świata, a nie wywoływać poczucie niższości. Rodzice alarmują, że coraz częściej dzieci z biedniejszych rodzin czują się wykluczone. Uczestnictwo w zajęciach dodatkowych, wycieczkach, konkursach zależy od grubości portfela. A to – zdaniem wielu matek i ojców – nie ma nic wspólnego z wychowaniem, a wszystko z nierównością. Więcej uwagi na dzieci, mniej na portfele Wycieczki szkolne mają być przyjemnością, nauką i wspólnym doświadczeniem. Gdy zaczynają zależeć od pieniędzy rodziców, dzieci tracą radość, a szkoła, zamiast integrować – dzieli. Może warto szukać rozwiązań, które pozwolą wszystkim uczniom brać udział, bez względu na możliwości finansowe rodzin? Zobacz także: Nauczyciel: „Wycieczki szkolne powinny być zdalnie”. Mówi, co ostatnio wywinęli rodzice
Szkoła mojego dziecka uczy strachu, a nie odwagi. I mam dość
Dzieci w szkołach coraz częściej boją się popełnić błąd. Boją się mówić, boją się pytać, boją się nauczycieli. I nie, to nie jest tylko wina systemu. To wina dorosłych, którzy wciąż wierzą, że respekt równa się ciszy, a wychowanie – posłuszeństwu.
Kiedy mój syn przyszedł do domu z oceną niedostateczną, nie zapytałam go: „Dlaczego?”. Zapytałam: „Jak się z tym czujesz?”. Spojrzał na mnie z niedowierzaniem. „Nic nie czuję. Po prostu jestem głupi” – odpowiedział. I to zdanie wbiło mnie w fotel. Bo on tego nie wymyślił. On to usłyszał. Nie ode mnie, nie od ojca. Usłyszał to tam, gdzie miał czuć się bezpiecznie – w szkole. Szkoła, w której lepiej milczeć Zaczęło się niewinnie. „Nie zgłaszaj się tak często, daj szansę innym”, „Nie wymądrzaj się”, „Nie komentuj wszystkiego”. Małe słowa, rzucone mimochodem, niby nic. A potem to samo dziecko, które jeszcze rok temu chciało zostać naukowcem, zaczyna mówić: „Nie wiem, nie pamiętam, nie chcę mówić”. Widziałam, jak gaśnie. Jak przestaje się śmiać, jak unika rozmowy o szkole. Jak odrabia lekcje w milczeniu, z napiętymi ramionami i z ołówkiem, który łamie się od zbyt mocnego nacisku. I jak powoli uczy się jednej rzeczy: że lepiej się nie wychylać. To nie była nauka odwagi. To była tresura strachu. Dziecko, które przestaje wierzyć w siebie Pamiętam dzień, w którym przyniósł zeszyt z czerwonymi poprawkami. Wśród nich jedno zdanie nauczycielki: „Niepotrzebne rozwijanie myśli. Trzymaj się tematu”. A ja patrzyłam na to i myślałam: czy naprawdę chcemy dzieci, które piszą tylko to, co trzeba? Szkoła uczy go schematu: odpowiedz poprawnie, nie wychylaj się, nie myśl inaczej. I choć wiem, że są wspaniali nauczyciele – tacy, którzy widzą w dziecku człowieka – to system często ich tłamsi. Zamiast budować w dzieciach poczucie własnej wartości, uczymy je, że błędy są porażką. Że lepiej nie próbować niż się pomylić. Strach to nie motywacja Kiedy rozmawiam z innymi rodzicami, słyszę to samo: „Moje dziecko boi się odpowiedzi ustnych”, „Nie śpi przed sprawdzianami”, „Płacze, gdy dostanie czwórkę, bo myśli, że zawiodło”. Nie mówimy o lenistwie. Mówimy o lęku, który wchodzi w ich ciała i zostaje na lata. Pamiętam, jak jedna mama powiedziała: „Ja też się bałam w szkole, wyszłam na ludzi”. Ale czy naprawdę o to chodzi? Czy chcemy, żeby nasze dzieci przetrwały szkołę, czy żeby rosły dzięki niej? Odwaga to nie krzyk, to głos Dziś, kiedy mój syn mówi: „Mamo, mogę ci coś powiedzieć, ale się boję, że się zdenerwujesz”, mam ochotę krzyczeć z bezsilności. Bo to dokładnie ten sam mechanizm, którego nauczyła go szkoła: lepiej nie mówić prawdy, żeby nie dostać po głowie. Dlatego zaczęłam z nim rozmawiać o odwadze. O tym, że nie polega na tym, by zawsze mieć rację, ale by mieć głos. Że można się pomylić, ale warto próbować. I że nie każda ocena mówi o nim coś prawdziwego. Chcę, żeby szkoła była miejscem, które buduje Nie oczekuję, że nauczyciele będą terapeutami. Ale chciałabym, żeby zobaczyli w dzieciach ludzi – nie tylko uczniów do oceniania. Żeby zapytali czasem: „Jak się z tym czujesz?” zamiast „Dlaczego to zrobiłeś?”. Bo to pytanie zmienia wszystko. Nie chcę, żeby szkoła mojego dziecka uczyła strachu. Chcę, żeby uczyła odwagi – do bycia sobą, do myślenia, do pytania, do mówienia „nie wiem”. Bo jeśli tego nie nauczy szkoła, będziemy musieli od nowa nauczyć tego nasze dzieci w dorosłym życiu. Boję się o pokolenie, które się boi Dzieci, które dziś siedzą cicho w szkolnych ławkach, jutro będą dorosłymi, którzy nie potrafią się odezwać na zebraniu, poprosić o podwyżkę, powiedzieć „nie”. Dlatego mówię to głośno – mam dość. Mam dość systemu, który premiuje posłuszeństwo zamiast ciekawości. Mam dość tego, że dzieci uczą się strachu przed błędem, zamiast odwagi do próbowania. Chcę szkoły, która daje skrzydła, a nie je podcina. Bo dopóki dzieci uczą się bać, my – dorośli – ponosimy za to odpowiedzialność. Zobacz także: „Nie chce mi się” – motto pokolenia alfa. Rodzice płacą, bo nie mają wyjścia
Nauczyciele nie chcą wywiadówek online. „Wtedy rodzice mieliby za dużo do powiedzenia”
Rodzice coraz częściej pytają, dlaczego w 2025 roku wciąż muszą siedzieć w szkolnej ławce. Przecież można by kliknąć link i załatwić to w pół godziny. Ale nauczyciele się bronią. I nie chodzi tylko o technologię.
Kiedy kolejny raz dostałam wiadomość z e-dziennika o „obowiązkowym spotkaniu z wychowawcą”, westchnęłam ciężko. To był czwartek, godzina 17:00 – czyli moment, w którym jednocześnie mam odebrać najmłodsze dziecko z angielskiego, przypilnować kolacji i udawać, że wciąż mam energię po całym dniu pracy. I wtedy zadałam sobie pytanie: dlaczego wciąż nie możemy zrobić tego online? Bo przecież można. Pandemia pokazała, że się da. Ale w wielu szkołach ten temat to wciąż tabu. „To nie to samo” – czyli argument, który wraca jak bumerang Kiedy zapytałam nauczycielkę mojej córki, dlaczego nie możemy spotkać się przez Teamsa, usłyszałam: „To nie to samo. W szkole można spojrzeć w oczy, porozmawiać spokojnie, poczuć kontakt”. Brzmiało pięknie. Tylko że po chwili przypomniałam sobie te spotkania – ścisk w sali, 30 rodziców na zbyt małej przestrzeni, szum, przekrzykiwanie się, a w tle dyskusja o tym, że „dzieci za dużo korzystają z telefonów”. To naprawdę ma być „spokojna rozmowa”? W rzeczywistości to raczej maraton pretensji i monologów. Nauczyciel mówi, rodzice słuchają. Czasem ktoś nieśmiało podniesie rękę, ale najczęściej po to, by zapytać, czy można wcześniej skończyć. W wersji online można by to skrócić, uporządkować, dać każdemu głos. Tyle że... wtedy trudniej byłoby utrzymać kontrolę. Kontrola, autorytet i „zbyt duża bliskość” To słowa, które padły w prywatnej rozmowie z nauczycielką, którą bardzo cenię. Powiedziała mi wprost: „Online rodzic czuje się zbyt pewnie. Włącza mikrofon, przerywa, komentuje. W szkole jest pewna granica, którą łatwiej utrzymać”. I to zdanie chyba najlepiej oddaje sedno problemu. Nie chodzi o technologię, tylko o władzę. W przestrzeni online znikają szkolne rytuały – ten dzwonek, tablica, rząd ławek, za którymi siedzimy z lekkim napięciem. A nauczyciel, który przez lata funkcjonował w roli autorytetu, nagle staje się po prostu kolejnym uczestnikiem spotkania na ekranie. Bez tła klasy, bez tablicy, z kotem przebiegającym w tle. Tylko że my, rodzice, też już nie jesteśmy tym samym pokoleniem, które potulnie kiwa głową. Jesteśmy świadomi, zadaniowi, często zmęczeni, ale i asertywni. Chcemy rozmawiać po partnersku, a nie słuchać wykładów. Może właśnie dlatego online wydaje się dla wielu nauczycieli zbyt „niebezpieczny”. Komfort rodziców? To wciąż nie argument Nie oszukujmy się – dla większości z nas spotkanie online byłoby wybawieniem. Nie trzeba brać wolnego w pracy, szukać miejsca parkingowego, organizować opieki dla młodszych dzieci. Wystarczy włączyć kamerkę, posłuchać, zapytać i wrócić do obowiązków. W dużych firmach czy korporacjach takie spotkania to norma. Tylko że szkoła – mimo laptopów, platform edukacyjnych i e-dzienników – wciąż rządzi się zasadami sprzed 30 lat. Jest w niej coś z rytuału, który trudno porzucić. Jakby w tym siedzeniu w ławkach i wysłuchiwaniu wychowawcy była jakaś ukryta wartość. Może chodzi o „poczucie wspólnoty”? Może o tradycję? A może po prostu o przyzwyczajenie? „Nie wszyscy rodzice by się zalogowali” To kolejny argument, który słyszę często. Że „nie wszyscy mają dostęp do Internetu”, że „nie wszyscy sobie poradzą z technologią”. Naprawdę? W 2025 roku? W świecie, w którym nawet babcie robią zakupy online, a dziadkowie mają grupy na Messengerze? To nie kwestia kompetencji, tylko niechęci do zmian. A każda zmiana w szkole wymaga odwagi – bo dotyka schematów, które działają „od zawsze”. Nauczyciele, którzy spróbowali form online, często chwalą: „Było krócej, konkretniej, rodzice mieli więcej przestrzeni na pytania”. Ale wciąż są w mniejszości. Kto naprawdę traci na braku zaufania? Paradoks polega na tym, że w teorii szkoła ma uczyć współpracy i dialogu. W praktyce – dialogu często tam po prostu nie ma. Rodzice i nauczyciele stoją po dwóch stronach barykady, zamiast budować wspólny front. A przecież wszyscy gramy do tej samej bramki – dobra dziecka. Tylko że trudno o prawdziwe partnerstwo, gdy jedna strona wciąż chce „utrzymać kontrolę”, a druga – po prostu być wysłuchana. Spotkania online mogłyby tę relację zmienić. Wyrównać. Dać rodzicom głos, a nauczycielom przestrzeń, by naprawdę usłyszeli, co myślą ich uczniowie i ich rodziny. Może właśnie tego się boimy – że łatwiej będzie mówić o rzeczach trudnych. O tym, że dziecko nie daje rady, że jest przemęczone, że szkoła wymaga zbyt wiele. A w cztery oczy – czy raczej „cztery ekrany” – nie da się już tego zbyć półuśmiechem. Może czas spróbować jeszcze raz? Nie twierdzę, że wywiadówki online są idealne. Zdarzało się, że ktoś nie mógł się połączyć, że mikrofon nie działał, że kot zrzucił kubek z kawą. Ale mimo to – było spokojniej, krócej, konkretniej i z większym szacunkiem dla czasu wszystkich. Może szkoła naprawdę potrzebuje mniej kontroli, a więcej zaufania? Może czas przestać udawać, że spotkania w dusznej klasie budują relacje, skoro wszyscy marzymy tylko o tym, by wrócić do domu? Bo jeśli szkoła ma iść z duchem czasu, to nie wystarczy nowy dziennik elektroniczny. Trzeba też zmienić sposób, w jaki się ze sobą rozmawia. A wywiadówka – ta stara, szkolna instytucja – byłaby idealnym miejscem, by zacząć. Zobacz także: Tak poniżają rodziców w szkole. Na zebraniu padło 1 pytanie i wszyscy od razu spiekli raka
Matka nie mogła już słuchać słów nauczycielki. „To było moje ostatnie zebranie”
Zebrania klasowe miały być miejscem rozmowy, współpracy i wsparcia. Tymczasem – jak opisuje jedna z matek – stały się dla niej źródłem frustracji i smutku. „Wyszłam stamtąd z poczuciem, że nauczycielka widzi w naszych dzieciach tylko problemy. To było moje ostatnie zebranie” – pisze w liście do redakcji.
Matka uczennicy 4 klasy przyznaje, że na zebrania chodziła zawsze. Chciała wiedzieć, jak jej córka radzi sobie w szkole, co ją czeka, jak wygląda klasa. Tym razem jednak wyszła z poczuciem, że coś jest głęboko nie tak. „Nauczycielka przez ponad godzinę narzekała. Najpierw na dzieci, że rozkojarzone, że niewychowane, że nie chcą pracować. Potem na rodziców, że nie sprawdzają zeszytów, że nie pilnują prac domowych. A na koniec na system, że ona już nie ma siły. Wszystko było źle” – pisze kobieta. Nie padło ani jedno dobre słowo o klasie. Ani jedna informacja, co się udaje, gdzie dzieci robią postępy, co warto pochwalić. Matka przyznaje, że czuła rosnący ciężar każdego kolejnego zdania. „Miałam wrażenie, że widzi tylko to, co najgorsze” Według kobiety ton nauczycielki był nie tylko krytyczny, ale wręcz oskarżycielski. „Siedzieliśmy jak uczniowie na dywaniku. Zero rozmowy, zero dialogu. Tylko pretensje. Czułam się, jakbyśmy wszyscy zostali wrzuceni do jednego worka: nieodpowiedzialni rodzice wychowujący trudne dzieci” – opisuje matka. Nie padły żadne propozycje rozwiązań. Żadna zachęta do współpracy. Tylko narzekanie – na poziom klasy, na brak motywacji, na zachowania uczniów. „Zrozumiałabym, gdyby chciała o czymś porozmawiać, poprosić o pomoc, wskazać trudność. Ale to była czysta skarga. Ani jednej konstruktywnej informacji. Mój limit się wyczerpał” – dodaje. „To było ostatnie zebranie, na które poszłam” Matka twierdzi, że wyszła z sali przygnębiona. Po raz pierwszy poczuła, że zebranie wcale nie dotyczyło jej dziecka ani nawet całej klasy – tylko frustracji nauczycielki. „Nie mówię, że nauczyciele mają łatwo. Ale skoro my potrafimy przyjść, wysłuchać, włączyć się w życie szkoły, to chciałabym usłyszeć także coś pozytywnego. Albo chociaż konstruktywnego. Nie tylko narzekanie” – pisze. Po tej sytuacji podjęła decyzję: na zebrania już nie wróci. Będzie kontaktować się indywidualnie, mailowo lub przez dziennik elektroniczny. „Chcę wspierać moje dziecko, a nie wychodzić z poczuciem, że jest problemem. Zbyt dużo emocji mnie to kosztuje” – podsumowuje. Rodzice i nauczyciele działają po tej samej stronie – wspierają dzieci. Ale dobra współpraca wymaga rozmowy, wzajemnego szacunku i przede wszystkim konkretów, nie wyłącznie skarg. Zebrania klasowe mogą być przestrzenią współpracy, jeśli obie strony będą widzieć w sobie partnerów, a nie przeciwników. Zobacz także: Ten nawyk nauczyciela to sygnał ostrzegawczy. Gdy go dostrzeżesz – od razu reaguj
Nauczyciele powinni rozsądniej brać zwolnienia. „Moje dziecko od miesiąca nie miało polskiego”
Matka ósmoklasistki napisała do naszej redakcji list pełen niepokoju i rozczarowania. Jej córka od miesiąca nie ma lekcji języka polskiego, bo nauczycielka poszła na zwolnienie „żeby odpocząć”, a szkoła nie jest w stanie znaleźć zastępstwa.
Autorka listu nie kryje emocji. Jej córka przygotowuje się do egzaminu ósmoklasisty, a brak lekcji polskiego stał się dla rodziny źródłem ogromnego stresu. „To jest klasa 8, tu już nie ma miejsca na luz. Moje dziecko traci cenny czas, a polskiego nie ma od miesiąca” – pisze matka, dodając, że w przypadku innych przedmiotów sytuacja wygląda stabilnie, lecz język polski wypada z planu już trzeci tydzień z rzędu. „To jest klasa 8, a oni tracą cenny czas” Jak tłumaczy, szkoła nie ma możliwości zapewnienia zastępstw. Nauczycieli brakuje, a ci, którzy są, mają przepełnione plany. „Wszystko rozumiem: choroby, nagłe sytuacje, życie. Ale zwolnienie ‘na odpoczynek’ w takim momencie?” – podkreśla. Jej zdaniem niektóre decyzje powinny uwzględniać dobro uczniów, szczególnie w klasach, które mają przed sobą egzaminy. Gdzie kończy się prawo nauczyciela, a zaczyna odpowiedzialność? W liście, który otrzymaliśmy, pojawia się wątek szerszego problemu – rosnącego obciążenia systemu edukacji. Matka zauważa, że szkoły są przytłoczone brakami kadrowymi, a uczniowie są głównymi poszkodowanymi. „Nie mam pretensji do nikogo personalnie. Rozumiem, że każdy ma prawo do odpoczynku. Ale zawód nauczyciela to misja, zwłaszcza gdy pracuje się z tak młodymi ludźmi” – pisze. Jej zdaniem przedłużające się zwolnienia w okresach newralgicznych powinny być przemyślane, bo wpływają na całą klasę. „Proszę nie odbierać tego jako ataku. To wołanie matki, która widzi, że system się sypie, a dzieci mają z tego powodu ogromne zaległości”. Trudno odmówić jej racji – choć prawo do odpoczynku jest bezdyskusyjne, szkoły nie mają dziś narzędzi, żeby złagodzić skutki nieobecności nauczycieli. W efekcie uczniowie tracą godziny, które w klasie ósmej są nie do odzyskania. „Nikt nie patrzy na to, co dla nich najlepsze” Najbardziej bolesne dla autorki listu jest poczucie, że w całym chaosie gubi się dobro dziecka. „Moja córka sama mnie zapytała: mamo, a co jak na egzaminie będzie coś, czego nie przerobiliśmy?” – opisuje. Matka podkreśla, że w domu próbują nadrabiać zaległości, ale to nie zastąpi pracy z doświadczonym nauczycielem. Kobieta apeluje, żeby ktoś w końcu przyjrzał się sytuacji w szkołach i zastanowił, jak chronić uczniów przed takimi przerwami w nauce. Nie oczekuje kar czy napiętnowania nauczycieli – chce jedynie, żeby decyzje o długich zwolnieniach były podejmowane bardziej odpowiedzialnie, szczególnie w klasach kończących etap edukacyjny. Na końcu listu dodała jedno zdanie, które dobrze podsumowuje tę sytuację: „Chcę tylko, żeby ktoś w tej szkole spojrzał na nasze dzieci jak na dzieci, a nie jak na rubryki w dzienniku”. Jeśli w waszych szkołach pojawiają się podobne problemy – piszcie. Te historie pokazują, jak wygląda codzienność uczniów i ich rodziców, którzy próbują znaleźć normalność w kulejącym systemie. Zobacz też: „Nie czytam Librusa po 17”. Rodzice mają dość nadgorliwych nauczycieli
Usłyszałam, jak nauczycielka mówi do ucznia. Zamarłam
Stałam na korytarzu, czekając, aż skończy się lekcja mojego dziecka. I wtedy to usłyszałam – słowa, które nie powinny nigdy paść z ust dorosłego wobec dziecka. Zamarłam, bo przypomniałam sobie własną szkołę i to, jak długo zajęło mi uwierzenie, że nie jestem „problemem”.
Nie planowałam podsłuchiwać. Po prostu czekałam – jak dziesiątki innych rodziców – pod salą, z kubkiem zimnej kawy w dłoni, przewijając bezmyślnie telefon. Drzwi były uchylone. I nagle między jednym powiadomieniem a drugim usłyszałam ten ton – zimny, ostry, niosący w sobie coś więcej niż złość. Coś, co pachniało upokorzeniem. – Z tobą to zawsze jest problem. Inni potrafią, tylko ty znowu coś źle zrobiłeś. Zrobiło mi się gorąco. Zamarłam. Bo przecież to było do dziecka. „Inni potrafią” – słowa, które zostają na lata Nie znam chłopca, do którego to powiedziała. Ale wiem jedno – te słowa zostaną z nim na długo. Może będzie udawał, że ich nie słyszy. Może zrobi jeszcze sto rzeczy, żeby udowodnić, że potrafi. A może uwierzy, że nie potrafi nigdy. Znam to uczucie. Kiedy dorośli, zamiast pomóc, wbili szpilkę tam, gdzie i tak bolało. Kiedy ktoś, kto miał być przewodnikiem, stał się głosem, który wciąż słyszysz w głowie. I powtarzasz go sobie sam, już jako dorosły. Bo to nigdy nie jest tylko zdanie. To program, który zostaje w dziecku na lata. Szkoła, która wciąż uczy wstydu Mam wrażenie, że nasza szkoła – mimo całej nowoczesności, tablic multimedialnych i projektorów – nadal działa jak dawniej. Nadal nagradza ciche, posłuszne dzieci. Nadal karze za emocje, pytania, odmienność. Wciąż słyszę od rodziców, że ich dzieci boją się zgłaszać, że płaczą, kiedy nauczyciel podnosi głos. Że dostają „uwagi” za ziewanie, za brak zeszytu, za niewłaściwe spojrzenie. I zastanawiam się, gdzie w tym wszystkim miejsce na zrozumienie, relację, wsparcie. Przecież dziecko, które słyszy: „z tobą zawsze jest problem”, nie uczy się matematyki – uczy się wstydu. Zaufanie, które pęka jednym zdaniem Wychowawca, nauczyciel, opiekun – to dla dziecka nie tylko osoba z dziennikiem. To często ktoś, komu ufa bardziej niż własnym rodzicom. Kto widzi je codziennie, w momentach sukcesu i porażki. A zaufanie to bardzo krucha rzecz. Wystarczy jedno zdanie. Jeden niepotrzebny komentarz, wypowiedziany w emocjach albo z przyzwyczajenia. Bo przecież dorosły może – dziecko nie ma prawa odpowiedzieć. I wtedy pęka coś, czego nie widać: wiara dziecka w to, że jest ważne. Zastanawiam się, kiedy w szkole przestaliśmy mówić o emocjach. Kiedy nauczyciele – często przepracowani, przeciążeni, zmęczeni systemem – przestali widzieć w dzieciach ludzi, a zaczęli widzieć „problemy”. Nie mam pretensji do tej jednej nauczycielki. Może miała trudny dzień. Może sama usłyszała kiedyś dokładnie to samo. Ale jeśli dorośli nie nauczą się zatrzymywać, zanim powiedzą coś, co rani, szkoła nigdy się nie zmieni. Empatia nie jest „modą” ani „miękkością”. Jest językiem, którego dzieci najbardziej potrzebują, żeby czuć się bezpieczne. Powiedziałam do siebie: „Nie bądź obojętna” Nie weszłam wtedy do klasy. Nie chciałam robić sceny. Ale nie przeszłam też nad tym do porządku dziennego. Podeszłam do wychowawczyni kilka dni później. Powiedziałam spokojnie, co usłyszałam, i że może nie warto takich słów powtarzać. Nie wiem, czy to coś zmieniło. Ale wiem, że milczenie niczego by nie zmieniło na pewno. Patrzę dziś na swoje dzieci i wiem jedno – one nie potrzebują idealnych nauczycieli. Potrzebują takich, którzy potrafią przyznać: „pomyliłam się”. Potrzebują dorosłych, którzy będą umieli zobaczyć w nich coś więcej niż oceny, zachowanie, frekwencję. Bo jeśli w dorosłym świecie mamy mówić o empatii, szacunku i komunikacji, to musimy tego uczyć w szkolnych murach. Nie z tablicy, nie z prezentacji, ale z codziennych słów, tonów i gestów. Nie chcę, żeby moje dziecko się bało Kiedyś sama się bałam – oceny, spojrzenia, tonu nauczycielki. I nie chcę, żeby moje dziecko czuło to samo. Nie chcę, żeby bało się pomyłki. Chcę, żeby wierzyło, że warto próbować, nawet jeśli coś nie wychodzi. Więc rozmawiam z nim po szkole. Pytam nie tylko, co było na matematyce, ale też jak się czuło. I jeśli słyszę, że coś go zraniło – nie bagatelizuję. Bo każde dziecko zasługuje na dorosłego, który je usłyszy. Nawet jeśli to nie jest jego rodzic.
Nauczycielka: „Tuż po 21 dostałam SMS-a od matki ucznia. Zdumiało mnie jej żądanie”
Na redakcyjną skrzynkę trafił e-mail od nauczycielki klas 1–3 z jednej z warszawskich podstawówek. Napisała, bo chciała podzielić się sytuacją, która – jak przyznała – zaskoczyła ją bardziej niż jakakolwiek szkolna wywiadówka. Po 21:00 dostała SMS-a od matki jednego z uczniów. „Myślałam, że chodzi o coś poważnego. Tymczasem to, co przeczytałam, wprawiło mnie w osłupienie” – pisze nauczycielka.
Dzień miałam wyjątkowo długi. Zostałam po lekcjach, bo przygotowywałam dekoracje na szkolną uroczystość. To było zaraz przed 11 listopada, przed apelem. Do domu wróciłam zmęczona, z bolącą głową i planem, że wieczór spędzę bez zerkania w ekran. Około 21:10 telefon jednak zawibrował. Zobaczyłam imię i nazwisko mamy jednego z moich drugoklasistów i pomyślałam, że stało się coś poważnego. Otworzyłam wiadomość i… zamarłam. Pisała mniej więcej: „Pani Aniu, mam taką sprawę. Młodszy synek się rozchorował, muszę iść rano z nim do przychodni. Nie mam jak odprowadzić jutro Stasia. Może podejdzie Pani rano do nas? Mieszka Pani przecież niedaleko. Proszę o potwierdzenie”. Przeczytałam raz. Przeczytałam drugi. I nadal nie wierzyłam, że ta prośba jest na serio. To jest praca, a nie dyspozycyjność 24/7 Od lat jestem nauczycielką, a rodziców uczniów lubię i szanuję. Z wieloma mam świetny kontakt, szanujemy swój czas, przestrzegamy granic, a dobro dzieci zawsze stawiamy na pierwszym miejscu. Ale żeby ktoś oczekiwał, że wyjdę rano z domu, pójdę na inne osiedle i odprowadzę czyjeś dziecko do szkoły? To nie była prośba typu „czy może Pani przypilnować na korytarzu?” albo „czy może Pani wysłać zadanie jeszcze raz?”. To było pełnoprawne żądanie prywatnej przysługi, która wykracza poza jakiekolwiek granice zawodowe. Wieczór. Mój prywatny numer telefonu. I oczekiwanie, że o 7:30 będę pod czyimś blokiem, trzymając za rękę ucznia, którego zadaniem jest po prostu dotrzeć do szkoły z rodzicem lub opiekunem. Jestem nauczycielką, a nie prywatną opiekunką Nie chciałam być niemiła. Rozumiem – choroba małego dziecka, stres, brak wsparcia. Pamiętam, jak moje nastolatki były maluchami. Ale to, że mieszkam trzy ulice dalej, nie oznacza, że można traktować mnie jak sąsiadkę, która wyświadczy przysługę, albo – co gorsza – jak darmową pomoc domową... W odpowiedzi napisałam krótko: „Niestety nie mogę spełnić tej prośby. To wykracza poza moje obowiązki i czas pracy. Proszę poszukać innego rozwiązania”. Następnego dnia Staś normalnie przyszedł do szkoły – z tatą. Czyli jednak dało się znaleźć inne wyjście. Gdzie przebiega granica? Ta sytuacja dała mi do myślenia. W naszej pracy coraz częściej mamy poczucie, że niektórzy rodzice zaczynają traktować nauczycieli jak osoby dostępne całą dobę – od odpisywania na wiadomości o 22:00 po załatwianie prywatnych spraw ich rodzin. A ja mam swoje życie. Swoje dzieci. Swoje obowiązki. Nie jestem w stanie – i nie chcę – być dostępna 24/7. I na pewno nie mogę zastępować rodzica w tak podstawowej sprawie, jak odprowadzenie dziecka do szkoły. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Przykre, kto uczy dziś w szkołach. „Wiadomość od nauczycielki w Librusie mnie zażenowała”
Przykre, kto uczy dziś w szkołach. „Wiadomość od nauczycielki w Librusie mnie zażenowała”
Matka ucznia klasy siódmej była zaskoczona, gdy zobaczyła w Librusie wiadomość od nauczycielki historii. „To był moment, w którym naprawdę zwątpiłam, kto dziś uczy nasze dzieci” – pisze Anna w mailu do naszej redakcji.
Kiedy zobaczyłam powiadomienie w Librusie, myślałam, że to zwykła informacja o zadaniu czy sprawdzianie. Niestety, po otwarciu wiadomości poczułam wstyd, złość i żal. Nauczycielka historii opublikowała w niej listę uczniów „notorycznie przeszkadzających na lekcji”, podając ich nazwiska i dodając, że „ostatecznie ostrzega”, bo „sytuacja zaczyna przekraczać granice”. Wśród tych nazwisk widniało również imię mojego syna. I to właśnie wtedy zrozumiałam, jak bardzo w szkołach brakuje dziś uważności, delikatności i zwykłego ludzkiego podejścia. Bo znam swoje dziecko. Publiczne piętnowanie zamiast rozmowy Nie potrafię pojąć, w jaki sposób nauczycielka — osoba z wieloletnim doświadczeniem — mogła uznać, że publiczne piętnowanie uczniów jest właściwą drogą. To nie była wiadomość do jednego rodzica, nie próba wyjaśnienia sytuacji, nie prośba o współpracę. To była lista nazwisk wysłana do wszystkich dorosłych mających dostęp do klasy. Jaki był cel? Zawstydzenie? Próba pokazania „kto tu rządzi”? Na pewno nie było to budowanie relacji ani zaufania. Nauczycielka jest osobą starszą, od lat pracuje w tej samej szkole i wyraźnie widać, że jest już zmęczona i sfrustrowana. Dla niej uczeń idealny to ten, który siedzi cicho, patrzy w tablicę i nie zadaje pytań. Każde odstępstwo od tej reguły to „przeszkadzanie”. Jej słynna fraza „proszę nie filozofować” pada podobno na każdej lekcji. Mój syn nie przeszkadzał. Mój syn… pytał Najbardziej boli mnie to, że moje dziecko zostało wrzucone do jednego worka z uczniami, którzy faktycznie przeszkadzają innym. Mój syn jest ciekawy świata. Uwielbia historię – do tego stopnia, że sam szuka informacji, ogląda dokumenty, czyta książki dla młodzieży. Jeśli zadaje pytania na lekcji, to nie po to, by przeszkadzać, ale po to, by zrozumieć więcej. I tak, czasem są to pytania pogłębione, dociekliwe, trudne. Tymczasem nauczycielka uznała je za „utrudnianie prowadzenia zajęć”. Gdy zapytałam syna, co dokładnie się wydarzyło, odpowiedział tylko: „Mamo, ona nie lubi, jak ktoś się interesuje tematem bardziej, niż ona chce”. I to mnie przeraziło najbardziej. Wstyd zamiast współpracy Wiadomość w Librusie nie była prośbą o pomoc czy szukaniem rozwiązania. Była pokazem siły. Przypomniała mi czasy, w których nauczyciel miał być nieomylny, a dzieci – posłuszne. A przecież szkoła powinna być miejscem dialogu. Miejscem, w którym wspólnie szuka się rozwiązań, a nie publicznie strofuje uczniów przed całą klasą i ich rodzicami. Po tej sytuacji napisałam do wychowawczyni. Nie po to, by robić aferę, ale by zrozumieć, co się dzieje. Usłyszałam tylko: „Ona tak ma. Zawsze tak pracowała”. I chyba właśnie to jest najgorsze. Bo jeśli ktoś przez lata nie zmienia swoich metod, to nawet nie zauważy, że przestają działać. Od redakcji: Rodzice i nauczyciele często patrzą na szkolne sytuacje z zupełnie różnych perspektyw. Choć wiadomości publiczne z nazwiskami mogą budzić kontrowersje i prowadzić do nieporozumień, warto pamiętać, że współpraca i rozmowa są fundamentem dobrej edukacji. Wspólne szukanie rozwiązań zawsze przynosi lepsze efekty niż wzajemne pretensje. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Groźna gra na WhatsApp zalewa podstawówki. Tak dzieci poniżają rówieśników
Uczeń dostaje dwóję, a korepetytor ma kłopoty. „Rodzice zażądali zwrotu pieniędzy”
Coraz więcej nauczycieli prowadzących korepetycje skarży się na narastającą presję i oczekiwania niektórych rodziców. W liście do naszej redakcji jeden z nich opisuje sytuację, przez którą niemal zrezygnował z pracy dodatkowej.
Autor listu to nauczyciel z wieloletnim doświadczeniem, który wie, jak pracować z dziećmi. Pisze jednak, że w ostatnich latach coraz częściej spotyka się z przekonaniem, że korepetycje są gwarancją najwyższych ocen, a nie procesem, w którym sukces zależy od wielu czynników. „Kiedyś rodzice pytali, jak mogą wspierać swoje dziecko. Dziś niektórzy pytają, dlaczego zapłacili za lekcje, a dziecko nie ma szóstki” – relacjonuje. Korepetytor: roszczenia zamiast współpracy W liście opisuje historię jednego z uczniów, który miał problemy z matematyką. Był zaangażowany, ale brakowało mu czasu na systematyczne powtórki. Nauczyciel tłumaczył, prosił o krótkie ćwiczenia w domu, zachęcał chłopca do utrwalania materiału. „Niestety rodzice uznali, że skoro płacą, to ja mam sprawić, żeby syn był najlepszy w klasie” – pisze. Kiedy uczeń dostał dwóję ze sprawdzianu, rodzice zamiast rozmowy wybrali żądania. Zgłosili się do korepetytora z pretensją. „Usłyszałem, że nie wykonałem usługi należycie i że oczekują zwrotu pieniędzy za ostatni miesiąc. Poczułem się jak usługodawca, który odpowiada za wynik, nie za proces” – relacjonuje. Dziecko między ambicją rodziców a rzeczywistością W swoim liście nauczyciel podkreśla, że najbardziej szkoda mu ucznia. Atmosfera wokół korepetycji stała się napięta i chłopiec zaczął bać się błędów. „Zawsze powtarzam uczniom, że pomyłki są częścią nauki. Tym razem widziałem, że każdy błąd wywołuje w nim lęk” – wspomina. Rodzice, zamiast wspierać syna, zaczęli wywierać na niego presję. Oczekiwali natychmiastowych efektów, nie patrząc na trudności, które narastały już wcześniej. Korepetytor próbował tłumaczyć, że nauka to proces wymagający czasu. „Powiedziałem, że nie zastąpię systematyczności. Mogę pomóc, mogę prowadzić, ale nie jestem w stanie w tydzień naprawić braków z całego semestru” – pisze. Jak podkreśla, wielu rodziców zapomina, że korepetytor nie jest cudotwórcą ani osobą, która ma moc zmieniania ocen według potrzeb. Jego rolą jest towarzyszenie w edukacji, a nie przejmowanie za nią pełnej odpowiedzialności. Kiedy oczekiwania wymykają się spod kontroli Pod koniec listu nauczyciel przyznaje, że choć kocha swoją pracę, coraz trudniej odnaleźć mu w niej radość. „Nie mam nic przeciwko wymaganiom, ale chciałbym, żeby były realne. Zdarza się jednak, że rodzice traktują mnie jak gwarancję sukcesu, a nie partnera do współpracy” – podsumowuje. Ta historia nie jest odosobniona i wielu pedagogów potwierdza, że roszczeniowość to narastający problem. Zamiast skupiać się na procesie nauki, na motywacji dziecka, na jego indywidualnym tempie i możliwościach, część rodziców widzi w korepetycjach wyłącznie szybki sposób na poprawę ocen. Tymczasem nic nie zastąpi pracy, cierpliwości i wspólnego zaangażowania. List naszego czytelnika to ważny głos w dyskusji o tym, jak wygląda dziś edukacja poza szkolną ławką. I choć opisana sytuacja dotknęła jednego korepetytora, warto zastanowić się, ile podobnych historii rozgrywa się w polskich domach każdego tygodnia. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Arogancki mail nauczycielki w niedzielny wieczór. „Nie wierzę, że to się dzieje”
Zakazali używania telefonów w świetlicy. Nauczycielka: „Dawno czegoś takiego nie widziałam”
Kiedy we wrześniu wprowadzono zakaz telefonów w świetlicy, rodzice byli oburzeni, a dzieci wściekłe. Dziś nauczycielka mówi, że to jedna z najlepszych decyzji, jakie szkoła mogła podjąć: „Nie pamiętam, kiedy widziałam uczniów tak… żywych”.
Gdy dyrekcja ogłosiła nowe zasady, zaczęły się protesty. Dzieci pytały, czy „to jakiś żart”, rodzice pisali wiadomości, że „to ograniczanie swobód” i „w dzisiejszych czasach telefon to konieczność”. Przez pierwsze dni naprawdę było ciężko – dzieci chodziły po świetlicy jak po muzeum nudy, nie wiedząc, co zrobić z rękami. „A co ja mam robić, jak mi się nudzi?” – usłyszałam od jednego z uczniów. I to chyba najlepiej podsumowało problem. Na zmianę trzeba było poczekać. Ale przyszła Najpierw były westchnienia, marudzenie i próby wyjęcia telefonów „tylko na sekundkę”. Ale potem coś pękło. W pewien zwyczajny dzień zauważyłam, że dzieci… rozmawiają. Że śmieją się nad planszówkami, wspólnie układają puzzle, budują wieże z klocków, których wcześniej nikt nie chciał dotknąć. Nagle świetlica ożyła. Pojawił się ruch, gwar, śmiech – ten prawdziwy, nie ten spod memów i TikToków. „Dawno czegoś takiego nie widziałam” – pomyślałam, patrząc, jak trzech chłopców spiera się o zasady gry w Monopoly. Dzieci zaczęły bawić się tak, jakby odzyskały zapomnianą część dzieciństwa. A potem przyszli rodzice. I zaczęli mówić coś zupełnie innego niż na początku... Ci, którzy wcześniej jako pierwsi protestowali, teraz nie kryli zaskoczenia: „Córka prosiła, żebym kupiła jej planszówkę. Pierwszy raz!” „Syn w domu mniej siedzi w telefonie, bo w świetlicy nauczył się bawić z innymi” „Dziecko zaczęło mnie pytać, czy możemy wieczorem coś razem zagrać”. Jedna mama powiedziała wprost: „Myślałam, że to głupi zakaz. Ale to zmieniło nasze życie. Serio”. Dzieci potrzebują relacji, nie ekranów Po kilku miesiącach od wprowadzenia zakazu nauczycielka mówi, że efekty przerosły jej oczekiwania. Widać, że dzieci potrafią bawić się bez telefonów. Potrafią tworzyć grupy, wymyślać zabawy, rozmawiać o czymś innym niż gry. „To niesamowite, że trzeba było zakazu, żeby dzieci przypomniały sobie, że istnieją gry planszowe, klocki i rozmowy” – przyznaje. I dodaje, że dziś, zamiast widoku kilkunastu pochylonych głów w milczeniu nad ekranami, widzi coś, co naprawdę ją wzrusza: śmiech, współpracę, sprzeczki o zasady gry – normalne, zdrowe dzieciństwo. Nie wszystkim decyzja dyrekcji się podobała. Niektórzy wciąż mają pretensje. Ale jedno jest pewne – zmieniła świetlicę nie do poznania. „Dawno czegoś takiego nie widziałam” – powtarza nauczycielka. I dodaje: „Dawno nie widziałam dzieci tak szczęśliwych”. Zobacz także: Nauczycielka: „Rodzice mają pretensje, że świetlica nie jest czynna od 6. Moje zdanie się nie liczy”
Ten nawyk nauczyciela to sygnał ostrzegawczy. Gdy go dostrzeżesz – od razu reaguj
Zawsze myślałam, że szkoła to miejsce współpracy. Że jeśli pojawia się problem, to wspólnie szukamy rozwiązań. Dopiero gdy moje dziecko trafiło na nauczyciela, który zamiast rozmawiać, tylko narzekał, zrozumiałam, że nie każdy pedagog działa w taki sposób. I że jest pewien nawyk, który powinien zapalić w głowie rodzica czerwoną lampkę.
Nauczyciel, który widzi tylko problemy Ten nawyk wydaje się niegroźny, bo na początku wygląda jak zwykła informacja zwrotna. Nauczyciel podchodzi i mówi: „Pani syn znowu nie uważa. Jest trudny, nie współpracuje”. Albo: „Córka chyba jest leniwa, nic się nie zmienia”. I tak tydzień za tygodniem, miesiąc za miesiącem. Zero konkretów, zero pomysłów, zero chęci, wsparcia. Z czasem zauważyłam, że te rozmowy stają się jak mantra – nieustanne powtarzanie problemów bez choćby próby ich przeanalizowania. Gdy pytałam, co możemy zrobić, słyszałam jedynie: „To państwa sprawa”. Jakby szkoła była miejscem zgłaszania usterek, a nie wspólnego działania. Jakby moje dziecko było projektem, który ktoś ocenia, ale nie zamierza pomóc naprawić. Brakuje chęci poznania przyczyn W pewnym momencie poczułam bezsilność. Bo zamiast dowiedzieć się, dlaczego moje dziecko zachowuje się w określony sposób, słyszałam tylko łatki. „Trudne”, „leniwe”, „niechętne”. Prosiłam: może warto porozmawiać, poszukać źródła problemu? Może to stres? Może brak pewności siebie? Może trudności w uczeniu się, które wymagają wizyty u logopedy albo psychologa? Odpowiedź znów była taka sama – narzekanie bez refleksji. I zrozumiałam, że to właśnie ten nawyk powinien zaniepokoić każdego rodzica. Nauczyciel, który jedynie wylicza problemy, ale nie szuka sposobów, by je rozwiązać, oddziela się grubą linią od rodziców i od dziecka. Tworzy mur, a nie most. I zostawia rodzinę samą z kłopotem, który wcale nie musi być nie do pokonania. Współpraca to nie przywilej – to obowiązek Dziś wiem jedno: kiedy nauczyciel powtarza tylko, co jest nie tak, ale nie proponuje żadnych kroków, nie pyta o kontekst, nie chce usiąść razem i poszukać przyczyny – trzeba reagować. Prosić o rozmowę, pytać dyrekcję, prosić o wsparcie specjalistów. Bo problem zachowania czy nauki to nie sygnał do narzekania, tylko do działania. I rodzic nie może być w tym działaniu sam. Moje dziecko wiele zyskało, gdy trafiło na pedagoga, który potrafił powiedzieć: „Co możemy wspólnie zrobić?”. To zdanie, którego wcześniej nigdy nie usłyszałam, zmieniło wszystko. Dobry nauczyciel nie tylko zauważa trudności, ale szuka ich przyczyn. Jest przewodnikiem, wsparciem i partnerem rodziców. Tworzy pomost, a nie mur – i właśnie tego powinniśmy oczekiwać od osób, które pracują z naszymi dziećmi każdego dnia. Zobacz także: 1 słaby nawyk rodziców, który zniechęca dzieci do szkoły. „Myślą, że są fajni”