„Nie wszystko kręci się wokół wygody ucznia”. Nauczycielka ma 1 radę dla roszczeniowych rodziców
Czasem mam wrażenie, że cokolwiek zrobię jako nauczycielka, i tak będzie źle. A najbardziej boli to, że coraz częściej słyszę, że to my jesteśmy problemem.
Jestem nauczycielką od prawie dwudziestu lat. Pamiętam czasy, kiedy uczeń przychodził na lekcję przygotowany, z zeszytem, zrobioną pracą domową i – co najważniejsze – z przekonaniem, że w szkole obowiązują pewne zasady. Nauczyciel nie ma już prawa wymagać? Dziś coraz częściej spotykam się z sytuacją, w której uczeń nie ma nic. Ani zeszytu, ani książki, ani chęci. A kiedy zwracam uwagę, słyszę potem od rodzica: „Proszę nie wywierać presji na moje dziecko”. Naprawdę? To czego ja mam go nauczyć? Tego, że nic nie musi? „Moje dziecko nie musi się dostosowywać” Najbardziej bolą mnie wiadomości od rodziców. Takie, w których nie ma ani jednego pytania o to, co się dzieje na lekcji, tylko od razu jest oskarżenie. „Moje dziecko mówi, że jest pani niesprawiedliwa”. „Nie zgadzam się na takie traktowanie”. „Proszę zmienić podejście”. Tylko że nikt nie pyta, czy dziecko było przygotowane. Czy odrobiło zadanie. Czy przeszkadzało innym. Zdarzyło mi się usłyszeć wprost: „Moje dziecko nie musi się do wszystkiego dostosowywać”. I wtedy pomyślałam – to jak ma funkcjonować w życiu? W pracy też powie szefowi, że nie musi się dostosować? „Uczeń ma być przygotowany i stosować się do poleceń” Powiem coś, co może się nie spodobać, ale uważam, że ktoś musi to powiedzieć jasno: szkoła to nie jest miejsce, gdzie wszystko kręci się wokół wygody ucznia. Uczeń ma obowiązki. Ma być przygotowany i stosować się do poleceń nauczyciela. To nie jest żadna przemoc ani „złe podejście”. To są podstawy funkcjonowania w społeczeństwie. Ja naprawdę wkładam serce w swoją pracę. Przygotowuję lekcje, sprawdzam prace, staram się tłumaczyć najlepiej, jak potrafię. Ale nie jestem w stanie nauczyć kogoś, kto nie chce słuchać i nie ma żadnych granic. A tych granic coraz częściej brakuje… nie w szkole, tylko w domu. Piszę to jako osoba zmęczona ciągłym tłumaczeniem się z tego, że wymaga. Dziś od nauczyciela oczekuje się wszystkiego, a od ucznia… coraz mniej. I mam jedną radę dla rodziców: zanim napiszecie kolejną wiadomość z pretensjami, zapytajcie swoje dziecko, czy naprawdę zrobiło wszystko, co powinno. Bo może się okazać, że problem nie leży tam, gdzie najłatwiej go wskazać. M. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 1 proste pytanie od rodziców rozwścieczyło nauczycielkę. „Chamstwo”
Odpowiedź ucznia rozbroiła nauczycielkę. To zadanie to kwintesencja humoru z zeszytów
Nie widziałam miny nauczycielki, która sprawdzała to zadanie, ale jestem prawie pewna, że musiała wybuchnąć śmiechem. No, przynajmniej się uśmiechnąć. Jej riposta wcale nie pozostała gorsza.
To zadanie z języka polskiego krąży w sieci już od jakiegoś czasu i za każdym razem bawi i... rozczula? To chyba dobre określenie. Nic dziwnego – trudno o lepszy przykład „humoru z zeszytów”. Polecenie było proste: wyjaśnić, skąd pochodzi nazwa miesiąca „październik”. Szkolna klasyka. Uczeń – z komentarza nauczyciela wiemy, że Robuś – postanowił jednak nie kombinować i napisał wprost: „Nazwa miesiąca października pochodzi przez to że, piździ czyli jest bardzo zimno”. No i... trudno się nie uśmiechnąć. To zadanie rozbroiło nauczycielkę Oczywiście – ortografia leży, interpunkcja również. W dodatku odpowiedź daleka jest od tej, którą przewidziano w kluczu. A jednak: kreatywność chłopca zdecydowanie zasługuje na uznanie. W końcu każdy, kto kiedyś marzł w październiku na przystanku, bo nie wiedział, czy to JUŻ czas na zimową kurtkę, czy jeszcze da radę pochodzić chwilę w przejściówce – doskonale wie, co miał na myśli sprytny Robuś. Problem polega na tym, że szkoła oczekuje zupełnie innej odpowiedzi. Tej „właściwej”, czyli związanej z paździerzami – odpadkami z lnu i konopi, od których faktycznie pochodzi nazwa miesiąca. System nie punktuje kreatywności Pod odpowiedzią chłopca pojawił się komentarz nauczycielki: „Robuś, ten miesiąc to październik, nie piździernik”. Punktów nie było. A szkoda. Bo choć odpowiedź nie spełnia kryteriów podręcznika, to pokazuje coś znacznie ciekawszego – sposób myślenia. Dziecko skojarzyło słowo z doświadczeniem, nadało mu sens, „oswoiło” język po swojemu. W dodatku zrobiło to z rozbrajającą szczerością. Takie historie zawsze robią furorę. Bo przypominają coś, o czym łatwo zapomnieć – dzieci nie zawsze myślą schematami, bo te poznają dopiero w szkole. Od lat słyszymy, że szkoła zabija kreatywność. Że uczy sposobu myślenia pod klucz, jednej poprawnej wersji. I nagle pojawia się taki Robuś. Dziecko, które nie zna definicji z podręcznika, ale potrafi połączyć fakty, język i doświadczenie w jedną, spójną całość. Czy to błąd? Formalnie – tak. Życiowo? No cóż... Ja przyznaję Robusiowi punkt: w październiku rzeczywiście „piździ”. Zobacz także: Humor z zeszytów uczniów bawi do łez. To 1 zadanie z religii to szczyt kreatywności
Kreatywność ucznia przy zadaniu z matmy bawi do łez. Wielkie brawa za inteligencję
Na wspomnienie rozwiązywania zadań „pod klucz” cierpnie mi skóra. Ta przezabawna odpowiedź ucznia (lub uczennicy!) to dowód na to, że kreatywne umysły będą z tym systemem walczyć. I to różowym tuszem!
„Mikołaj położył się spać o godzinie 20:00 i spał 10 godzin. O której godzinie wstał?” – brzmi treść zadania opublikowanego jakiś czas temu na profilu Słownik polsko na Facebooku. Klasyka. Matematyka na poziomie, który większość dorosłych ogarnia jeszcze przed pierwszą kawą (nawet jeśli niektóre zagadki matematyczne, jak ta ze zdradliwymi dwójkami, pokazują inaczej). Uczniowie mieli do wyboru trzy odpowiedzi, więc teoretycznie wystarczyło jedno dość proste obliczenie, by wskazać właściwą. Dziecko postanowiło jednak podejść do sprawy... uczciwie. I zamiast strzelać, napisało w karcie pracy: „Nie wiem o kturej zasnoł”. W tym jednym zdaniu jest wszystko – logika, spostrzegawczość i odrobina bezczelnej szczerości, do której często wracamy z nostalgią. Logika level: uczeń Dopiero teraz, po tej kawie czy dwóch, zaczynamy czytać polecenie jeszcze raz. I kolejny. Nagle okazuje się, że odpowiedź ucznia, choć zabawna, jest w gruncie rzeczy jedyną możliwą odpowiedzią. Bo jeśli się nad tym zastanowić: zadanie zakłada, że skoro Mikołaj położył się o 20:00, to od razu zasnął. A przecież każdy, kto kiedykolwiek próbował zasnąć, wie, że teoria i praktyka to dwie różne rzeczy. Ba, nawet dziecko to wie, dzięki czemu zauważyło pewną logiczną lukę. Zamiast ją zignorować – nazwało ją wprost. Ślicznie, na różowo. Humor z zeszytów uczniów należy docenić Internet od lat kocha takie perełki. Odpowiedzi z zeszytów, dalekie od tego przeklętego „klucza”, ale jednocześnie błyskotliwe, trafne i – nie da się ukryć – znacznie ciekawsze niż te właściwe, bawią, ale też skłaniają do refleksji. Bo dzieci nie zawsze myślą schematem. Nie zawsze chcą dopasować się do tego, „co autor miał na myśli”. Czasem wyciągają wnioski, które dla dorosłych – przemielonych przez system edukacji – są... niewygodne. Od lat mówi się, że szkoła zabija kreatywność. Jestem prawie pewna, że w zdecydowanej większości przypadków za taką odpowiedź jak ta uczeń dostałby po prostu minus, jedynkę, punkty ujemne. A to przecież jest moment, w którym dziecko nie tylko rozwiązuje zadanie, ale też je analizuje. Kwestionuje założenia. Szuka sensu. Robi dokładnie to, czego – teoretycznie – chcemy je nauczyć. Ta dociekliwość jest warta nawet minusa w dzienniku. Zobacz także: Pokazała zadanie domowe z matematyki dla 3-klasistów. „Edukacja w Polsce zmierza donikąd”
„Wiadomość od nauczycielki mnie osłabiła. Uwzięła się”. Nauczyciele naginają prawo
Najpierw była groźba. Potem przyszła wiadomość w e-dzienniku. – Zrozumiałam, że to już nie chodzi o matematykę, tylko o moje dziecko – mówi matka ósmoklasisty.
Syn pani Moniki chodzi do ósmej klasy. Matematyka nigdy nie była jego mocną stroną, ale – jak podkreśla mama – chłopak się nie poddał. – Na pierwszy semestr miał 2, średnia wynosiła 2,6. Wiedziałam, że musi się poprawić i faktycznie to zrobił. Orłem to on nigdy z matmy nie był i już nie będzie, ale wiem, że mocno walczył, przykładał się, chodził na korepetycje – opowiada. Średnia 3,7, a w e-dzienniku 1 W drugim półroczu jego oceny się poprawiły, a średnia wzrosła do 3,7. Teoretycznie można więc uznać, że nauczycielka powinna wystawić na koniec roku ocenę dostateczną. – Dla mnie było oczywiste, że na koniec roku wyjdzie trójka. Może nie mocna, ale jednak trójka, bo on się naprawdę starał i to widać – dodaje mama chłopca. Nauczycielka jako wstępną ocenę proponowaną wystawiła jednak niedostateczny. Z wyjaśnień pani Moniki wynika, że pedagożka uznała, że uczeń nie opanował materiału w stopniu zadowalającym. Zapowiedziała również, że nie dopuści go do egzaminu ósmoklasisty. O swojej decyzji poinformowała też matkę chłopca. – Usłyszałam, że ona może wystawić mu jedynkę, nie dopuści go do egzaminu ósmoklasisty i że on może powtarzać klasę. Byłam w szoku, bo cyferki mówią zupełnie co innego. Według mnie ona się po prostu uwzięła i nie lubi mojego syna, bo on jest jednym z tych bardziej rozgadanych i pewnie coś musiał chlapnąć na lekcji – relacjonuje. „Ta wiadomość była bezczelna” Pani Monika postanowiła wyjaśnić sprawę u dyrekcji. – Nie robiłam afery. Chciałam tylko wiedzieć, jak to możliwe przy takich ocenach – tłumaczy. Dzień później dostała wiadomość w Librusie. – Nauczycielka napisała, że nie życzy sobie załatwiania spraw za jej plecami i że moje zachowanie nie pomaga dziecku, które i tak nie opanowało materiału. To było bardzo nie w porządku, to było bezczelne z jej strony. Ona go po prostu nie lubi – mówi. Czy nauczyciel może wystawić ocenę niższą niż ta obliczona ze średniej? To jedno z najczęstszych pytań rodziców – i odpowiedź nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Zgodnie z przepisami Ustawy – Prawo oświatowe oraz rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie oceniania, średnia ocen nie jest jedynym ani decydującym kryterium. Nauczyciel ma prawo brać pod uwagę także: stopień opanowania materiału, postępy ucznia, aktywność na lekcji i systematyczność, wyniki sprawdzianów, kartkówek, prac klasowych w postaci ocen. Oznacza to, że teoretycznie nauczyciel może wystawić ocenę inną niż ta wyliczona ze średniej, jeśli zauważa, że oceny nie oddają w pełni wiedzy ucznia i jego zaangażowania w dany przedmiot. Jest jednak jeden kluczowy warunek – ocena musi być zgodna z zasadami oceniania określonymi w statucie szkoły i możliwa do uzasadnienia. Czy nauczyciel może zaniżyć ocenę, bo nie lubi ucznia? Nie. I tu przepisy są jednoznaczne. Ocenianie musi być jawne, obiektywne i sprawiedliwe. Nauczyciel ma obowiązek stosować jednolite kryteria wobec wszystkich uczniów. Ocena nie może być formą kary ani wyrazem osobistego stosunku do ucznia – wynika wprost z zasad oceniania zapisanych w przepisach. Jeśli nauczyciel celowo zaniża – lub zawyża – ocenę z uwagi na swoją sympatię czy antypatię, łamie prawo. Jeżeli z dokumentacji (oceny cząstkowe) wynika, że uczeń osiąga poziom dostateczny, a mimo to dostaje ocenę niedostateczną, może to być uznane za naruszenie zasad oceniania. Co może zrobić rodzic w takiej sytuacji? Rodzic ma konkretne narzędzia – i warto z nich korzystać. W praktyce można: poprosić nauczyciela o szczegółowe uzasadnienie proponowanej oceny, zażądać wglądu do prac pisemnych dziecka, sprawdzić, czy ocena jest zgodna ze statutem szkoły, zgłosić sprawę do dyrektora (co już zrobiła matka), złożyć wniosek o egzamin sprawdzający, jeśli ocena końcowa budzi wątpliwości, w ostateczności zgłosić sprawę do kuratorium oświaty. Co ważne – jeśli uczeń otrzyma ocenę niedostateczną na koniec roku, ma prawo do egzaminu poprawkowego. Nie można go też nie dopuścić do egzaminu ósmoklasisty – to egzamin obowiązkowy dla wszystkich uczniów kończących szkołę podstawową. – Nie odpuszczę. Nie pozwolę, żeby ktoś przekreślił jego przyszłość przez własne uprzedzenia – zapewnia pani Monika. Zobacz także: Tegoroczne wakacje zaczną się wcześniej. Na tyle wolnego mogą liczyć uczniowie
Humor z zeszytów uczniów bawi do łez. To 1 zadanie z religii to szczyt kreatywności
Absurdalne odpowiedzi na sprawdzianach znów krążą w sieci. Wśród hitów jest zadanie z religii, które uczeń potraktował z wyjątkową kreatywnością. Internauci komentują też zadanie z „X” i spór o to, czy uczeń zasłużył na punkty.
W sieci co jakiś czas krążą zdjęcia sprawdzianów i zeszytów, które pokazują dwie strony szkolnej rzeczywistości: uczniowską pomysłowość w sytuacji „kryzysowej” i nauczycielskie komentarze pisane czerwonym długopisem. To materiały, które natychmiast przyciągają uwagę, bo wielu z nas widzi w nich znajome sceny – stres przed odpowiedzią, szybkie kombinowanie i to jedno pytanie w głowie: czy nauczyciel podejdzie do tego z humorem, czy zupełnie serio. Kiedy „tajemnice bolesne” bolą naprawdę Jednym z przykładów, który szczególnie zapada w pamięć, jest zadanie z religii. Uczeń miał wypisać tajemnice bolesne, radosne i chwalebne. Zamiast jednak odwołać się do właściwych treści, potraktował polecenie bardzo dosłownie. W rubryce „bolesne” napisał m.in.: „boli mnie noga”. Przy „radosnych” pojawiło się: „dostanę 5”, a przy „chwalebnych”: „chwali mnie mama”. Z jednej strony trudno nie uśmiechnąć się na widok takiej odpowiedzi – jest szczera, prosta i w pewnym sensie logiczna z punktu widzenia dziecka. Z drugiej jednak jasno pokazuje, że uczeń albo nie znał materiału, albo próbował jakoś wybrnąć z sytuacji. I właśnie takie momenty budzą największe emocje: gdzie kończy się dziecięca kreatywność, a zaczyna brak przygotowania? Tytuł wpisany wszędzie – czyli polecenie potraktowane zbyt dosłownie Inny przykład jest równie zabawny, choć oparty na zupełnie innym mechanizmie. Dziecko dostało kartę pracy z wykropkowanymi miejscami, w które należało wpisać odpowiednie informacje, czyli tytuł utworu. Problem w tym, że uczeń zrozumiał polecenie dosłownie i… w każdą lukę wpisał słowo „tytuł”. Efekt? Cała strona wypełniona była jednym wyrazem powtarzanym jak mantra. Patrząc na to, można się zastanawiać, czy to brak zrozumienia polecenia, czy może próba „odhaczenia” zadania bez większego wysiłku. A może jedno i drugie. Takie sytuacje pokazują też coś ważnego: dzieci często interpretują polecenia inaczej, niż zakłada dorosły. To, co dla nauczyciela jest oczywiste, dla ucznia bywa niejasne albo zbyt abstrakcyjne. Spór o X rozpalił komentarze: punktacja kontra spryt Kolejny viralowy kadr dotyczy zadania z niewiadomą X. Pod zdjęciem rozkręciła się dyskusja o tym, czy uczeń faktycznie powinien dostać punkty, skoro odpowiedział w sposób, który część osób uznała za zgodny z treścią polecenia. W tym przypadku nauczycielka punktów jednak nie przyznała, co tylko wzmocniło spór o precyzję pytań i o to, jak bardzo można „czytać między wierszami”, gdy polecenie nie jest sformułowane wprost. To przykład, który szczególnie trafia do rodziców: dziecko może wrócić do domu przekonane, że odpowiedziało logicznie, a mimo to usłyszy, że zabrakło tego jednego kroku, którego nauczyciel oczekiwał. Takie historie pokazują, dlaczego w szkole liczą się nie tylko wynik i wiedza, ale też umiejętność odczytania intencji zadania oraz szkolnych zasad oceniania. Jedno się nie zmienia: absurdalne odpowiedzi na sprawdzianach będą wracać, bo są mieszanką stresu, improwizacji i szkolnych realiów. Dla wielu osób to po prostu krótka, lekka ciekawostka z sieci. Dla innych okazja, by na spokojnie porozmawiać z dzieckiem o tym, co robić, gdy nie zna odpowiedzi, i jak zadbać o to, by humor nie zastępował przygotowania. Zobacz też: Pokazała zadanie domowe z matematyki dla 3-klasistów. „Edukacja w Polsce zmierza donikąd”
Pokazała zadanie domowe z matematyki dla 3-klasistów. „Edukacja w Polsce zmierza donikąd”
To zadanie dalekie jest od humoru z zeszytów (a w tym wypadku: podręczników), które bawi do łez. Łzy może i się pojawią, ale prędzej z bezsilności. Znana w sieci lekarka zaczęła powątpiewać w swoją edukację po tym, jak zobaczyła, z czym musi mierzyć się jej syn.
Ewa Przeworska, lekarka i twórczyni cyfrowa, którą na Facebooku obserwuje 17 tys. osób, opublikowała zdjęcie z podręcznika do 3 klasy. Na zdjęciu widnieją dwa zadania, ale to pierwsze – z żabami i kretami – wywołało dyskusję o polskim systemie edukacji. Treść zadania brzmi: „Na łące pojawiły się żaby i krety. Każda żaba ma cztery kończyny i dwoje oczu. Każdy kret ma cztery kończyny i dwoje oczu. Ile kretów i ile żab jest na łące, jeśli oczu i kończyn mają w sumie 48?”. „Niedziela wieczór... Praca domowa dla trzecioklasisty w spektrum. Nie zasługuję jednak na dyplom lekarza” – podpisała zdjęcie lekarka. Podchwytliwe zadanie z 3 klasy: jaka jest odpowiedź? Nigdy nie byłam orłem z matematyki, ale przeanalizujmy, dlaczego to zadanie wzbudziło tyle emocji u (dorosłych) internautów. Z pozoru polecenie jest proste i jesteśmy w stanie obliczyć, ile zwierząt jest na łące, skoro w sumie mają 48 kończyn i oczu. Zarówno żaba, jak i kret mają cztery kończyny i dwoje oczu, czyli każdy zwierzak ma w sumie sześć kończyn i oczu. Jeśli podzielimy 48 przez 6, otrzymujemy 8. W teorii to poprawna odpowiedź: na łące jest 8 kretów i żab, które mają w sumie 48 kończyn i oczu. Ale... właśnie. W zadaniu pada pytanie ILE kretów i ILE żab jest na łące. Jeśli uznamy, że mamy podać dwie liczby – liczbę kretów i liczbę żab – okazuje się, że nie jesteśmy w stanie tego obliczyć przy pomocy jednego równania. Skoro dorośli się głowią, jak ma sobie poradzić z tym 3-klasista? A tu przecież mowa o 3-klasiście w spektrum. To edukacja jest problemem czy podejście dorosłych? Na ten moment (15.04) pod postem jest ponad 400 komentarzy, również od rodziców. Niektórzy próbują liczyć, inni proszą o pomoc dzieci. W tej dość burzliwej dyskusji przewija się jeden ciekawy wątek: czy to rzeczywiście ten system edukacji jest taki zły i okropny, i tłamsi te nasze dzieci, czy może to my, dorośli, robimy z igły widły? Jedna z mam napisała: „Odczytałam zadania moim nastolatkom (14 i 11 lat). Rozwiązali bez problemu. W związku z tym stwierdzam, że dorośli szukają dziury w całym tam, gdzie jej nie ma”. Na tym można by poprzestać, pośmiać się, jak to ci dorośli komplikują życie sobie, a potem jeszcze swoim dzieciom. A potem czytam też takie komentarze: „Pani doktor, też jestem mamą autystyków. Jedno z dzieci też jest w trzeciej klasie. Zmagam się z tym bezlitośnie głupim systemem, w którym dziecko z zaburzeniem nie ma właśnie żadnej pomocy. I jako nauczyciel widzę, że edukacja w Polsce zmierza donikąd”. I nagle bach. Szukajmy dziur tam, gdzie są To zadanie zostało sformułowane nieprecyzyjnie, co może budzić wątpliwości i utrudniać obliczenie poprawnego wyniku. Bo skoro dorośli się głowią, to jak mają sobie poradzić z nim dzieciaki, które już i tak zmagają się z wieloma trudnościami? To tylko kolejny przykład na to, że rodzice dzieci z orzeczeniami nieustannie walczą z systemem, który przecież powinien ich wspierać. Na koniec, żeby nie było tak gorzko, zostawię tu komentarz, który szczerze mnie rozbawił: „Wiele odpowiedzi się nasuwa, ale wniosek jeden: przecież krety są ślepe, więc czyje to w końcu były oczy? Oczy-wiście nie wiadomo”. Może to jednak jest humor z podręcznika? Tematu monet nawet nie będę zaczynać, bo przecież o pieniądzach się nie rozmawia! Napisz do mnie: hanna.szczesiak@burdamedia.pl lub na redakcyjną skrzynkę: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Zdradliwe dwójki: ta zagadka rozkłada dorosłych na łopatki. Jaki jest wynik?
Nauczyciele masowo odchodzą ze szkół. „To już nie chodzi tylko o pieniądze”
Jeszcze kilka lat temu mówiło się głównie o brakach kadrowych w małych miejscowościach. Dziś problem dotyczy szkół w całej Polsce. Z pracy w zawodzie rezygnują nie tylko młodzi nauczyciele.
Wbrew pozorom nie chodzi wyłącznie o pensje. Niskie zarobki nadal są jednym z najważniejszych powodów odejść, ale nauczyciele coraz częściej mówią o czymś więcej: przeciążeniu, braku wsparcia i poczuciu, że ich praca przestała być szanowana. „Polska szkoła to szkoła braku” Takie określenie pojawiło się podczas debaty Związku Nauczycielstwa Polskiego poświęconej raportowi o odchodzeniu nauczycieli ze szkół, która miała miejsce jesienią 2024 roku. Badaczki z Uniwersytetu Warszawskiego zwróciły uwagę, że współczesna szkoła jest dla wielu pedagogów miejscem ciągłego niedoboru. Brakuje nie tylko pieniędzy. Brakuje czasu, wsparcia, zaufania i zwykłego szacunku. Nauczyciele skarżą się, że są przytłoczeni biurokracją, dokumentami i obowiązkami, które nie mają wiele wspólnego z uczeniem dzieci. W badaniach aż 75 proc. nauczycieli wskazało wynagrodzenie jako główny powód zniechęcenia do pracy. Na drugim miejscu znalazły się trudności we współpracy z rodzicami – wskazało je 49 proc. badanych. Pedagodzy coraz częściej mówią o roszczeniowości rodziców i o tym, że nauczyciel z autorytetu stał się kimś, kogo trzeba nieustannie kontrolować i rozliczać. Wielu nauczycieli przyznaje też, że najbardziej boli ich brak uznania społecznego. Jeszcze niedawno ten zawód kojarzył się ze stabilnością i szacunkiem. Dziś coraz częściej słyszą, że „mają za dużo wolnego” albo „powinni sobie radzić”. Odchodzą nie najmłodsi, ale ci, którzy zdążyli się rozczarować Zaskakujące jest to, że z zawodu najczęściej nie rezygnują osoby tuż po studiach. Częściej odchodzą nauczyciele, którzy pracują już kilka lat i zdobyli pierwszy stopień awansu zawodowego. Badaczki tłumaczą, że to moment, w którym mija początkowy entuzjazm. Młody nauczyciel wchodzi do szkoły z przekonaniem, że będzie miał wpływ na uczniów i będzie mógł rozwijać swoje pomysły. Po kilku latach zderza się jednak z rzeczywistością: niską pensją, nadmiarem obowiązków i permanentnym zmęczeniem. Do tego dochodzi wypalenie zawodowe. Nauczyciele pracują nie tylko podczas lekcji. Po południu sprawdzają kartkówki, przygotowują materiały, odpisują rodzicom i wypełniają dokumentację. Wielu z nich przyznaje, że właściwie nigdy nie kończą pracy. Coraz częściej mówi się też o jeszcze jednym, mniej oczywistym powodzie odejść: hałasie. Z badań prowadzonych w europejskich szkołach wynika, że nauczyciele są przemęczeni ciągłym przebywaniem w głośnym otoczeniu. Szkolne korytarze i stołówki osiągają poziom hałasu porównywalny z ruchem ulicznym czy wydarzeniami sportowymi. Pedagodzy przyznają, że po kilku godzinach pracy mają bóle głowy, problemy z koncentracją i trudności z głosem. Część bierze z tego powodu zwolnienia lekarskie. Dla wielu osób to kolejny sygnał, że szkoła stała się miejscem, w którym trudno normalnie pracować. Jeśli nauczyciele odchodzą, problem dotyczy nas wszystkich To nie jest już problem pojedynczych szkół ani chwilowy kryzys. Polska szkoła starzeje się razem z nauczycielami. Coraz mniej młodych osób chce pracować w zawodzie, a ci, którzy przychodzą, często szybko rezygnują. Eksperci alarmują, że jeśli nic się nie zmieni, za kilka lat może zabraknąć nauczycieli nie tylko od fizyki czy matematyki, ale także od języka polskiego, edukacji wczesnoszkolnej i przedmiotów artystycznych. By zatrzymać nauczycieli w szkołach, nie wystarczy jednorazowa podwyżka. Potrzebne są mniejsze obciążenie biurokracją, realne wsparcie psychologiczne i większy szacunek dla tego zawodu. Bo kiedy nauczyciele odchodzą, tracą nie tylko szkoły. Tracą przede wszystkim dzieci. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Źródła: znp.edu.pl, glos.pl Zobacz także: Snują się po korytarzach jak duchy. Nauczyciel „gorszego sortu” jest w każdej szkole
Nauczyciele wstawiają za to jedynki, chociaż nie mogą. „Nagminne łamanie prawa”
To jeden z tych szkolnych tematów, które wracają jak bumerang. Jedynka za brak zeszytu. Jedynka za brak podręcznika. Jedynka „wychowawcza”, żeby dziecko „zapamiętało na przyszłość”.
W teorii to drobiazg. W praktyce – coś, co potrafi wywołać ogromne emocje. I coraz częściej pytanie: czy to w ogóle jest zgodne z prawem? Odpowiedź wcale nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Co tak naprawdę można oceniać? Z perspektywy szkoły wszystko wydaje się jasne – uczeń powinien być przygotowany do lekcji. Powinien mieć zeszyt, podręcznik, przybory. Ale przepisy mówią o czymś innym. Zgodnie z art. 44b ustawy o systemie oświaty ocenianiu podlegają osiągnięcia edukacyjne ucznia, czyli to, co wie i potrafi. Wiedza, umiejętności, postępy. Brak zeszytu nie jest wiedzą. Brak podręcznika nie jest umiejętnością. To może być problem organizacyjny, zapomnienie, czasem zwykły błąd. Ale nie jest podstawą do oceny w rozumieniu przepisów. I właśnie tu zaczyna się zgrzyt między teorią a praktyką. „Tak się zawsze robiło” Wielu nauczycieli nie ukrywa, że jedynki za brak przygotowania są formą dyscyplinowania uczniów. „Inaczej nie zapamiętają” – to zdanie słyszałam już często. Z jednej strony trudno nie rozumieć tej perspektywy. Szkoła to system, który wymaga organizacji, odpowiedzialności, przygotowania. Z drugiej – coraz więcej rodziców i uczniów zaczyna pytać, czy taka metoda jest właściwa. Bo jeśli ocena ma odzwierciedlać wiedzę, to czy powinna być narzędziem wychowawczym? I czy „jedynka za brak zeszytu” nie jest w rzeczywistości czymś innym, niż powinna być? Co na to rodzice? W moich rozmowach z rodzicami pojawia się jeden wspólny wątek – poczucie niesprawiedliwości. „Moje dziecko znało materiał, było przygotowane, ale zapomniało zeszytu i dostało jedynkę. To łamanie prawa” – to zdanie słyszałam już wiele razy. Dla dziecka to sygnał: wysiłek nie ma znaczenia. Dla rodzica – frustracja, bo trudno wytłumaczyć, dlaczego coś, co nie dotyczy wiedzy, wpływa na ocenę. Oczywiście, są też głosy przeciwne. Takie, które mówią: „Szkoła musi uczyć odpowiedzialności”. I to prawda. Pytanie tylko, czy ocena z matematyki czy języka polskiego powinna być narzędziem do nauki organizacji. Gdzie jest granica? Przyznam, że sama długo myślałam o tym temacie w prosty sposób. Brak zeszytu? Trzeba ponieść konsekwencje. Ale im więcej słucham historii uczniów i rodziców, tym bardziej widzę, że sprawa jest bardziej złożona. Szkoła to nie tylko miejsce przekazywania wiedzy. To też przestrzeń, w której dzieci uczą się, jak działa świat. Jeśli dostają sygnał, że ocena może być oderwana od rzeczywistości, zaczynają ją traktować inaczej. Nie jako informację o wiedzy. Ale jako narzędzie nacisku. Prawo a szkolna codzienność Problem polega na tym, że przepisy to jedno, a praktyka – drugie. W wielu szkołach jedynki za brak zeszytu wciąż funkcjonują. Czasem pod inną nazwą, czasem jako „ocena za nieprzygotowanie”, czasem jako element systemu oceniania. I choć formalnie można to podważyć, w rzeczywistości niewielu rodziców decyduje się na takie kroki. Bo to oznacza konflikt. Rozmowy, tłumaczenia, czasem napięcie, którego chcemy uniknąć. Jedynka z brak zeszytu to jeden z tych tematów, które nie mają prostego rozwiązania. Z jednej strony – potrzeba zasad, odpowiedzialności, przygotowania. Z drugiej – przepisy, które jasno określają, co powinno być oceniane. Gdzieś pomiędzy tym wszystkim jest dziecko i jego poczucie sprawiedliwości. Bo może najważniejsze pytanie nie brzmi „Czy można postawić jedynkę”. Tylko: „Co tak naprawdę chcemy tą jedynką przekazać?”. Zobacz także: Zapasy rodziców z nauczycielami to nowy sport narodowy. Wiadomość z Librusa jeży włos na głowie
Polonistka: „Pozwalam jeść na lekcji i chodzić do WC”. W pokoju nauczycielskim słyszy jedno
Jestem nauczycielką języka polskiego w klasach 4-8 i tak – pozwalam uczniom pić wodę na lekcji, zjeść kanapkę, jeśli nie zdążyli na przerwie, i wyjść do toalety bez publicznego tłumaczenia się przed całą klasą. Dla części moich koleżanek i kolegów to niemal herezja.
Pracuję w szkole podstawowej od kilkunastu lat. Widziałam już bardzo różne podejścia do dyscypliny. Takie, w których dziecko nie może napić się wody, bo „jest lekcja”. Takie, w których uczeń boi się poprosić o wyjście do toalety, bo kiedy pyta, słyszy: „Trzeba było iść na przerwie”. I szczerze? Nigdy nie rozumiałam, co to ma wspólnego z nauką. Dziecko, które jest głodne, spragnione albo rozpaczliwie próbuje wytrzymać do dzwonka, nie będzie słuchało o częściach mowy ani analizowało „Kamieni na szaniec”. Będzie myślało tylko o tym, żeby wytrzymać. U mnie nie trzeba prosić o pozwolenie na siku Na początku każdego roku mówię uczniom jedną rzecz. Jeśli musisz wyjść do toalety – wyjdź. Nie musisz podnosić ręki i ogłaszać przy całej klasie, że chcesz iść do łazienki. Wystarczy, że pokażesz mi gestem albo po prostu wyjdziesz. Jeśli chce ci się pić – napij się. Jeśli jesteś głodny i masz w plecaku kanapkę, możesz ją zjeść. Oczywiście nie w czasie kartkówki i nie w formie pikniku w ostatniej ławce. To naprawdę nie jest takie skomplikowane. Niektórzy nauczyciele mówią mi, że przez takie podejście „pozwalam uczniom wejść sobie na głowę”. Że zaraz będą spacerować po klasie, chrupać chipsy i wychodzić co pięć minut. Tylko że to nigdy się nie dzieje, bo dzieci i nastolatki bardzo dobrze rozumieją różnicę między zaufaniem a samowolą. Kiedy wiedzą, że traktuje się je z szacunkiem, poważnie, zwykle same zaczynają zachowywać się dojrzale. Pamiętam dziewczynkę, która bała się poprosić Kilka lat temu miałam taką uczennicę. Bardzo spokojną, cichą dziewczynkę, grzeczną i piekielnie zdolną. Pewnego dnia na mojej lekcji nagle wybiegła z klasy i rozpłakała się na korytarzu. Tak nagle. Okazało się, że na lekcji wcześniej inna nauczycielka nie pozwoliła jej wyjść do toalety. Dziewczynka była tak zestresowana, że nie wytrzymała, a dopiero u mnie na lekcji dotarły do niej te emocje. Nigdy nie zapomnę jej wstydu. Chyba właśnie wtedy postanowiłam, że na moich lekcjach nikt nie będzie musiał błagać o możliwość skorzystania z toalety. Nie chcę być nauczycielką, której uczniowie boją się bardziej niż sprawdzianu. Nie chcę budować autorytetu na tym, że mogę komuś czegoś zabronić. Autorytet buduje się inaczej. Spokojem, szacunkiem, konsekwencją. Bo ja naprawdę mam zasady. Na moich lekcjach nie wolno przeszkadzać innym, obrażać, krzyczeć czy siedzieć cały czas w telefonie. Ale nie uważam, że podstawową potrzebę fizjologiczną trzeba zamieniać w walkę o władzę. Człowiek jest ważniejszy niż regulamin Czasem słyszę od innych nauczycieli, że jestem „zbyt miękka”. Że przez takich jak ja dzieci przestają szanować szkołę. A ja mam dokładnie odwrotne doświadczenie. Moi uczniowie wiedzą, że mogą mi zaufać. Wiedzą też, że kiedy proszę o ciszę albo skupienie, robię to nie dlatego, że chcę pokazać, kto tu rządzi, tylko dlatego, że chcę ich czegoś nauczyć. Może właśnie dlatego zwykle słuchają. Mam wrażenie, że polska szkoła za długo próbowała wychowywać dzieci posłuszeństwem. Tymczasem one nie potrzebują kolejnego dorosłego, który będzie im udowadniał, że nie wolno. Potrzebują dorosłego, który pokaże im, że można być jednocześnie życzliwym i wymagającym, że można pozwolić napić się wody i jednocześnie nauczyć „Pana Tadeusza”. Że naprawdę nic złego się nie stanie, jeśli uczeń na lekcji polskiego zje kanapkę. Komentarz redakcji: Wielu nauczycieli, którzy dają uczniom więcej swobody, podkreśla, że szkoła nie musi opierać się wyłącznie na sztywnych zakazach i stresie. Coraz częściej mówi się o tym, że uczniowie lepiej funkcjonują tam, gdzie czują się traktowani po partnersku, a nie jak ktoś, kto przez 45 minut ma siedzieć nieruchomo i bez słowa wykonywać polecenia. Szkoła nie powinna wymagać od dzieci ignorowania podstawowych potrzeb. Coraz więcej nauczycieli zwraca uwagę, że partnerskie podejście i zaufanie działają lepiej niż sztywne zakazy. Dziecko, które czuje się bezpiecznie i jest traktowane z szacunkiem, łatwiej się uczy i chętniej współpracuje. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Mój syn jest za dobry, by iść do publicznej szkoły. System by go połknął”
Szkoła to laboratorium wstydu. „Najgorsze są te sekundy, gdy wszyscy patrzą”
Cisza. Nauczyciel patrzy w dziennik i pada nazwisko. Czasem: losuje numerek. Serce przyspiesza, ręce zaczynają drżeć. Nagle wiedza przestaje mieć znaczenie – zostaje tylko strach, że zaraz wydarzy się coś upokarzającego.
Dla wielu uczniów w Polsce to codzienność. Wywoływanie do tablicy wciąż działa jak szkolne „laboratorium wstydu”. Choć wielu nauczycieli traktuje odpytywanie przy tablicy jako standardową metodę sprawdzania wiedzy, dla dzieci bywa to doświadczenie szczególnie stresujące, przeprowadzone w atmosferze napięcia i oceny. – Mój syn jest w szóstej klasie i naprawdę dobrze się uczy. Ale kiedy ma iść do szkoły, mówi: ‘oby dziś mnie nie wzięli do tablicy’. On nie boi się nauki. On boi się tej chwili, kiedy stoi i nagle ma pustkę w głowie, a cała klasa na niego patrzy, niektórzy w dodatku się podśmiechują – opowiada mama 12-latka. To właśnie ten moment sprawia, że uczniowie zaczynają kojarzyć szkołę nie z rozwojem, ale z lękiem. Wiedza znika, wstyd zostaje Problem nie polega wyłącznie na samym odpytywaniu. Kluczowy jest kontekst: koledzy jako publiczność, presja czasu i świadomość, że każdy błąd zostanie zauważony. – Córka jest w siódmej klasie. Powiedziała mi kiedyś: ‘Mamo, ja to umiem w domu, ale jak stoję przy tablicy, to jakby ktoś wymazał mi wszystko z głowy’. I potem wraca zapłakana, bo dostała jedynkę. Nie za brak wiedzy, tylko za stres – mówi inna mama. Psychologowie od lat zwracają uwagę, że silny stres blokuje dostęp do wiedzy. W praktyce oznacza to, że szkoła często nie sprawdza tego, co uczeń umie, tylko jak radzi sobie pod presją. „To nie sprawdzian wiedzy, tylko odporności” Jeszcze mocniej widać to na późniejszych etapach edukacji, gdy dochodzi wizja egzaminu maturalnego. – Mój syn jest w liceum i mówi wprost: ‘To nie sprawdzian wiedzy, tylko odporności’. Nauczyciel potrafi komentować odpowiedzi, poprawiać przy całej klasie, czasem ironizować. Dla niektórych to mobilizujące, ale dla wielu – paraliżujące – przyznaje mama licealisty. W efekcie uczniowie uczą się nie tyle rozumienia materiału, ile strategii przetrwania: jak nie dać się wywołać, jak zniknąć w tłumie, jak przeczekać. Czy naprawdę musi tak być? Wywoływanie do tablicy nie musi być problemem samo w sobie. Może być wartościowym narzędziem – pod warunkiem że odbywa się w bezpiecznej atmosferze, bez zawstydzania i z uwzględnieniem emocji ucznia. Dziś jednak w wielu szkołach wciąż przypomina raczej test odporności niż wsparcie w nauce. A dzieci zapamiętują nie to, czego się nauczyły, ale to, jak się wtedy czuły. I właśnie dlatego coraz częściej mówi się o szkole jak o „laboratorium wstydu”. Bo zamiast budować pewność siebie, zbyt często uczy, jak bardzo można się pomylić – na oczach wszystkich. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Szkoła to nie hotel all-inclusive”. Matka załamana przykrą wiadomością w Librusie
Dzień wagarowicza 2026: kiedy jest i czy można nie iść do szkoły?
Dzień wagarowicza obchodzony jest w Polsce od lat – tego dnia ze szkoły uciekali zarówno nasi rodzice, jak i dziadkowie, choć może nie zawsze chcą się do tego przyznać. Podpowiadamy, kiedy jest dzień wagarowicza i podajemy kilka pomysłów na to, jak go spędzić – i to bez nieobecności i uwagi w dzienniku!
Uczniowie z chęcią dowiedzą się, kiedy jest dzień wagarowicza. W 2026 roku święto wypada dość niefortunnie. Poniżej wyjaśniamy, którego marca jest dzień wagarowicza i jak można obchodzić to święto. Czy można nie iść do szkoły w dzień wagarowicza? Wagary oznaczają nieusprawiedliwioną nieobecność w szkole. W niektórych przypadkach mogą nawet oznaczać wysoki mandat dla rodziców. Warto jednak pamiętać, że tego dnia nauczyciele zazwyczaj z przymrużeniem oka podchodzą do nauki. Spis treści: Dzień wagarowicza 2026 – kiedy jest i skąd się wziął? Czy w dzień wagarowicza można nie iść do szkoły? Pomysły na dzień wagarowicza Kiedy jest dzień wagarowicza 2026 i skąd się wziął ten zwyczaj? Dzień wagarowicza obchodzony jest 21 marca, czyli w pierwszy dzień kalendarzowej wiosny. W 2026 roku święto to wypada w sobotę. Pochodzenie dnia wagarowicza nie jest dokładnie znane. Może jest to nawiązanie do dawnej tradycji, zgodnie z którą pierwszego dnia wiosny wszyscy wybierali się nad rzekę, gdzie odbywało się topienie marzanny? W ten sposób żegnano zimę i witano nadchodzącą wiosnę. Pierwsze wiosenne dni prawdopodobnie zachęcały dzieci do opuszczenia szkolnych ławek, a skoro nie można było udać się do domu (by nie podpaść rodzicom), czas ten spędzano na łonie natury. Dla uczniów początek wiosny to też dobry moment, gdy można już zacząć odliczanie do końca roku szkolnego. Tradycja wagarowania pierwszego dnia wiosny jest przekazywana z pokolenia na pokolenie od dziesiątek lat. Warto też podkreślić: dzień wagarowicza nie jest oficjalnym świętem i nie jest też dniem wolnym od nauki. Obecnie dzień wagarowicza obchodzony jest w Polsce i w niektórych regionach Litwy. Samo słowo „wagary” pochodzi od łacińskiego „vagari”, czyli „włóczyć się, błąkać, wałęsać”. Określenie to zostało rozpowszechnione w Polsce na przełomie XIX i XX wieku. Co ciekawe, początkowo używano określenia „wagusy” (mogliście na nie trafić, czytając „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego). Czy w dzień wagarowicza można nie iść do szkoły? Dzień wagarowicza, który przypada na pierwszy dzień wiosny, to tradycyjny dzień, w którym wiele uczniów decyduje się na opuszczenie lekcji. W Polsce jest to nieoficjalne święto, które często wiąże się z wagarowaniem. Choć teoretycznie można nie iść do szkoły w tym dniu, warto pamiętać, że opuszczenie zajęć wiąże się z konsekwencjami, takimi jak nieobecność w dzienniku, co może wpływać na frekwencję oraz późniejszą ocenę z zachowania. Warto zastanowić się nad tym, czy nie lepiej jest wykorzystać ten dzień na naukę lub spędzenie czasu z przyjaciółmi w inny sposób, który nie naruszy zasad obowiązujących w szkole. Uwaga! Zdarza się również, że uczniów przyłapie na wagarowaniu straż miejska lub policja – dotyczy to przede wszystkim starszych uczniów, którzy pierwszy dzień wiosny zdecydują się spędzić pod chmurką. Ważne: za częste i nagminne wagary na rodziców dziecka może zostać nałożona kara grzywny, mandat może sięgnąć nawet 5 tys. zł. W przypadkach skrajnych, czyli kiedy nieobecności w szkole jest bardzo dużo, sprawa może trafić do sądu rodzinnego. Aby uniknąć chodzenia uczniów na wagary, obecnie często organizowane są szkolne dni wagarowicza. Za zgodą dyrekcji szkoły i nauczycieli uczniowie biorą udział w klasowych wycieczkach, również o charakterze edukacyjnym. Dla uczniów najważniejsze jest, by tego dnia nie było lekcji, prac domowych i sprawdzianów. Czy dawniej można było nie iść do szkoły w dzień wagarowicza? Kiedyś dzień wagarowicza kojarzył się z czymś zakazanym, a sama ucieczka ze szkoły była nie lada wyzwaniem. czasem nawet swoistą próbą. Niekiedy spontaniczna decyzja o zwianiu ze szkoły lub pozostaniu w jej murach wpływała na relacje uczniów w klasie i decydowała o tym, kto jest „fajny”, a z kim nie można się bawić. Bywało, że nauczyciele na długo przed dniem wagarowicza ostrzegali swych uczniów, że nieusprawiedliwiona nieobecność tego dnia wiązać się będzie z wyjątkowo surowymi konsekwencjami. W dzisiejszych czasach dzień wagarowicza traktowany jest przez samych uczniów z przymrużeniem oka i jego świętowanie na szczęście już nie wymaga opuszczania zajęć szkolnych Pomysły na dzień wagarowicza Aby ciekawie spędzić dzień wagarowicza, nie trzeba opuszczać murów szkoły. Tego dnia świetnie sprawdzą się wszelkie konkursy plastyczne czy konkursy wiedzy. Turnieje sportowe, konkurs piosenki lub mini playback show też wzbudzą duże zainteresowanie. Jeśli nauczyciele nie przystaną na propozycje uczniów, może chociaż zrezygnują z odpytywania czy niezapowiedzianych kartkówek. Nie zachęcamy do wagarowania. Jako że w 2026 roku dzień wagarowicza i tak wypada w sobotę, warto porozmawiać z wychowawcą lub wychowawczynią klasy i innymi nauczycielami, jak w symboliczny sposób uczcić nadejście wiosny i sam dzień wagarowicza. Można to zrobić dzień wcześniej, czyli w piątek 20 marca. Dobrym pomysłem na spędzenie tego dnia będzie: dzień bez plecaka – uczniowie tego dnia przynoszą do szkoły podręczniki i zeszyty, ale nie w plecaku (a w reklamówce, pudle lub... przywożą go na taczce); gra miejska – może nauczyciel historii wykorzysta ten czas, by opowiedzieć uczniom o historii ich miejscowości; piknik w parku połączony z zawodami sportowymi; mecz (na przykład piłki nożnej) uczniowie kontra nauczyciele; wyjście do parku trampolin lub na kręgle (ten pomysł może spodobać się wuefistom!); wspólne przygotowanie marzanny i wycieczka do parku, lasu lub nad jezioro, by ją spalić lub wrzucić do wody – to pomysł przede wszystkim dla młodszych uczniów; klasowe wyjście ze szkoły w poszukiwaniu oznak wiosny; klasowa wycieczka do kina – oczywiście na film przeznaczony dla widowni w wieku szkolnym; dzień przebierańców; wycieczka do muzeum; wyjście do teatru. Zobacz też: Jak zrobić marzannę: ekologiczną i z siana? Jak zrobić kukłę? Życzenia na pierwszy dzień wiosny Przysłowia o wiośnie dla dzieci: 27 polskich przysłów o wiośnie, marcu, Wielkanocy
Nauczycielka bojkotuje lekturę szkolną. „Matki piszą w e-dzienniku, że ich dzieci płaczą”
Lektura „Asiunia” Joanny Papuzińskiej wywołała silne emocje wśród uczniów klas 1-3. Nauczycielka informuje, że po przeczytaniu książki dzieci płakały, a rodzice wysyłali do niej wiadomości z pretensjami.
Nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej, będąca jednocześnie mamą, zabrała głos na temat lektury „Asiunia” Joanny Papuzińskiej, czytanej przez uczniów klas 1-3 szkoły podstawowej. Po wspólnej lekturze w klasie dzieci zaczęły płakać i okazywać smutek, a część z nich bała się później zasnąć. Sprawa odbiła się szerokim echem wśród rodziców – nauczycielka otrzymała liczne maile z pretensjami, w których podkreślano, że książka wywołała u najmłodszych silny lęk i niepokój. Trudne tematy w lekturach – czy są odpowiednie dla najmłodszych uczniów? Nauczycielka przyznaje, że rozumie wartość historyczną i literacką książki „Asiunia”, ale jej zdaniem przekaz tej lektury jest zbyt trudny emocjonalnie dla ośmioletnich dzieci. Podkreśla, że nie każde dziecko rozumie kontekst wojny, a zetknięcie z tak poważną tematyką często wywołuje niepokój i łzy. Wielu rodziców nie wie, jak rozmawiać z dzieckiem po takiej lekturze, a pozostawienie dzieci sam na sam z trudnymi emocjami jest według nauczycielki zbyt dużym obciążeniem. Kobieta apeluje, by książki poruszające bolesne wydarzenia historyczne były wprowadzane w bardziej przemyślany sposób i nie trafiały do samodzielnego czytania w domu. Dlaczego nauczycielka postuluje wycofanie „Asiuni” z kanonu lektur szkolnych? W opinii nauczycielki, kanon lektur szkolnych jest przestarzały i powinien być dostosowany do wrażliwości współczesnych dzieci. Zwraca uwagę, że książki rekomendowane dla uczniów klas 1-3 nie powinny wywoływać strachu i przygnębienia, lecz raczej wzbudzać ciekawość, zachęcać do samodzielnego czytania oraz budować pozytywne skojarzenia z literaturą. Zdaniem nauczycielki pielęgnowanie wrażliwości dzieci jest ważne, ale równie istotne jest zadbanie o ich poczucie bezpieczeństwa. Proponuje, by trudne tematy historyczne poruszać dopiero w starszych klasach i w odpowiednim kontekście, najlepiej z pomocą nauczyciela, który pomoże przepracować emocje i wyjaśni zawiłości opisywanych wydarzeń. Alternatywne propozycje w sprawie kanonu lektur dla najmłodszych Nauczycielka sugeruje, aby dla klas 1-3 wybierać książki budujące pozytywną relację dziecka z literaturą. Opowiada się za lekturami radosnymi, angażującymi i inspirującymi, które pomogą najmłodszym czytelnikom rozwinąć pasję do książek. Nie neguje potrzeby rozmów o historii, lecz zwraca uwagę, że wymagają one delikatnego podejścia i odpowiedniego wieku odbiorców. Zwraca się również do innych rodziców i nauczycieli o refleksję na temat aktualnego kanonu lektur i zachęca do dzielenia się opiniami. Nauczycielka w swoim apelu do rodziców wyraźnie podkreśla, że lektura „Asiunia” powinna zostać wycofana z kanonu dla najmłodszych. Domaga się, aby kanon lektur był lepiej przemyślany i bardziej wspierający dla uczniów, a rodzice nie musieli mierzyć się z nieoczekiwanymi emocjami swoich dzieci po powrocie ze szkoły. Zobacz także: Nauczycielka po 25 latach w szkole: „Tej 1 rzeczy nigdy nie powiem rodzicom wprost”
Szkoła nie ma prawa organizować rekolekcji. A czy można sprawdzać obecność?
„Rekolekcje są nieobowiązkowe” – tak mówią przepisy. „Wszyscy idą do kościoła” – słyszą uczniowie i rodzice w wielu szkołach. Gdzie kończy się prawo, a zaczyna szkolna presja? Sprawdzamy, czy naprawdę można nie posłać dziecka na rekolekcje i czy szkoła ma obowiązek zapewnić opiekę tym dzieciom, które na rekolekcje nie idą.
Rekolekcje szkolne to kilkudniowe spotkania o charakterze religijnym organizowane dla uczniów w okresie Wielkiego Postu. Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami rekolekcje dotyczą uczniów uczęszczających na lekcje religii danego wyznania, a udział w nich jest dobrowolny. Kto organizuje rekolekcje i jaka jest rola dyrektora szkoły? Rekolekcje szkolne nie są wydarzeniem organizowanym przez szkołę. Ich organizatorem jest parafia lub inny związek wyznaniowy. Dyrektor szkoły otrzymuje informację o terminie rekolekcji od organizatora co najmniej miesiąc przed rozpoczęciem. To organizator rekolekcji ustala szczegóły z dyrektorem, ale szkoła nie ma prawa sama ich organizować ani zmieniać w tym celu planu lekcji dla całej placówki. Ważne: Dyrektor szkoły nie powinien wymagać od nauczycieli uczestnictwa w rekolekcjach, odprowadzania uczniów do kościoła ani sprawowania nad nimi opieki podczas praktyk religijnych. Odpowiedzialność za dzieci na rekolekcjach ponosi organizator – najczęściej parafia. Zwolnienie z lekcji podczas rekolekcji – kto ma do tego prawo? Prawo do zwolnienia z lekcji podczas rekolekcji przysługuje wyłącznie uczniom, którzy uczęszczają na lekcje religii i których wyznanie przewiduje taką praktykę. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 14 kwietnia 1992 r. uczeń może zostać zwolniony z zajęć na trzy dni rekolekcji wielkopostnych, jeśli są one elementem wyznania. Jeśli dziecko nie uczęszcza na religię lub nie należy do wyznania praktykującego rekolekcje, nie przysługuje mu zwolnienie z lekcji. Uczniowie, którzy nie chodzą na religię, powinni być obecni na zajęciach według stałego planu. Nie są automatycznie zwalniani z lekcji w czasie rekolekcji i ich nieobecność musi być usprawiedliwiona zgodnie ze zwykłymi zasadami. Obecność tych dzieci na lekcjach odnotowuje się w dzienniku. Co z uczniami, którzy nie uczestniczą w rekolekcjach? Szkoła, mimo odbywających się rekolekcji, nie jest zwolniona z obowiązku zapewnienia opieki i prowadzenia zajęć. Dzieci, które nie biorą udziału w praktykach religijnych, mają prawo do zajęć dydaktycznych zgodnie z planem lekcji. Dyrektor nie może nakazać rodzicom pozostawienia dziecka w domu ani ograniczać się do zapewnienia tylko opieki świetlicowej, jeśli planowo powinny się odbywać lekcje. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy cała szkoła uczęszcza na religię lub gdy dyrektor ogłosi tzw. dni lub godziny dyrektorskie, o których informacja musi zostać podana do końca września danego roku szkolnego. W takim przypadku szkoła ma obowiązek zapewnić wyłącznie opiekę wychowawczo-opiekuńczą (świetlica, biblioteka), a nie zajęcia dydaktyczne. Kiedy szkoła może odwołać lekcje z powodu rekolekcji? Odwołanie lekcji podczas rekolekcji jest możliwe tylko w dwóch przypadkach: Wszyscy uczniowie szkoły uczęszczają na religię. Szkoła ogłosiła „dni dyrektorskie” (dodatkowe dni wolne od nauki, ogłoszone do 30 września). W innych sytuacjach szkoła musi prowadzić lekcje zgodnie z planem. Nie ma prawa odwołać wszystkich zajęć czy skrócić godzin lekcyjnych wyłącznie z powodu rekolekcji. Każda próba ograniczenia prawa ucznia do edukacji z tego powodu narusza przepisy i może skutkować konsekwencjami dla dyrekcji szkoły. Nauczyciele a rekolekcje – jakie mają obowiązki? Nauczyciele nie mają obowiązku uczestniczenia w rekolekcjach ani opiekowania się uczniami podczas praktyk religijnych poza szkołą. Ich rola kończy się w momencie zwolnienia ucznia z zajęć szkolnych – od tej chwili odpowiedzialność za dziecko przejmuje organizator rekolekcji oraz, w przypadku niepełnoletnich, rodzice. W czasie rekolekcji nauczyciele muszą zapewnić opiekę i prowadzić zajęcia dla uczniów, którzy nie uczestniczą w praktykach religijnych. Szkoła nie może wymagać od nauczycieli obecności w kościele czy udziału w wydarzeniach religijnych, nawet jeśli rekolekcje odbywają się w godzinach lekcyjnych. Rekolekcje szkolne – najczęstsze pytania rodziców i odpowiedzi na podstawie przepisów Czy szkoła może sprawdzać, kto był na rekolekcjach? Nie. Sprawdzanie obecności na rekolekcjach, żądanie oświadczeń od rodziców lub dzieci jest niezgodne z prawem. To prywatna sprawa rodziny. Czy uczeń musi iść na rekolekcje, jeśli chodzi na religię? Nie. Prawo do zwolnienia nie oznacza obowiązku uczestnictwa. Co zrobić, gdy szkoła odwołuje lekcje mimo braku podstaw? Rodzic może zgłosić ten fakt do dyrekcji i domagać się realizacji zajęć. Można powołać się na przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Kto odpowiada za dziecko na rekolekcjach? Organizator rekolekcji (parafia lub inny związek wyznaniowy), nie szkoła. Szkoła nie ma prawa zmuszać uczniów do uczestnictwa w rekolekcjach ani wywierać na rodzicach presji, by zapewnili dzieciom opiekę. Każde dziecko ma prawo do nauki lub opieki w tym czasie – bez względu na światopogląd rodziny. Źródła: wolnoscodreligii.pl, umarlestatuty.pl Zobacz także: Tak Kościół wchodzi z buciorami do przedszkoli. „Zobaczyłam tablicę ogłoszeń i zaniemówiłam”
Przerwa wielkanocna w szkole 2026: kiedy wypada i czy w Wielki Czwartek jest wolne?
Przerwa wielkanocna w szkole za każdym razem trwa tyle samo dni. W 2026 roku, zgodnie z kalendarzem roku szkolnego 2025/2026 opublikowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, przerwa świąteczna wypada w pierwszym tygodniu kwietnia. Wyjaśniamy, czy w Wielki Czwartek i Wielki Piątek idzie się do szkoły oraz czy wtorek po Wielkanocy jest wolny.
Przerwa wielkanocna w szkole to coś, na co większość uczniów czeka z niecierpliwością. Warto wiedzieć, ile dni wolnych od szkoły wypada z okazji Świąt Wielkanocnych w 2026 roku. Wolny będzie bowiem nie tylko weekend wielkanocny, ale także dwa dni przed nim i dwa dni po nim, w tym Wielki Czwartek oraz wtorek po Wielkanocy. Poniżej znajdziesz specjalną rozpiskę dni wolnych od nauki w kwietniu 2026 roku, która ułatwi zaplanowanie wolnego czasu w święta. Przerwa wielkanocna 2026: Czy w Wielki Czwartek idzie się do szkoły? Kiedy do szkoły po Wielkanocy? Przerwa wielkanocna w szkole: wszystkie dni wolne Dni wolne w szkole po Wielkanocy Czy w Wielki Czwartek idzie się do szkoły? Rodzice zastanawiają się, do kiedy dzieci chodzą do szkoły przed świętami wielkanocnymi. Odpowiedź jest prosta: dzieci chodzą do szkoły do Wielkiej Środy włącznie. W Wielki Czwartek nie idzie się już do szkoły. Wielki Piątek również jest wolny. W tym roku Wielkanoc wypada w niedzielę 5 kwietnia. Uczniowie zaczną więc przerwę świąteczną od czwartku 2 kwietnia. Kiedy do szkoły po Wielkanocy? To częste pytanie rodziców uczniów: czy wtorek po Wielkanocy jest wolny? Odpowiedź brzmi: tak, to dzień wolny od szkoły, choć wcale nie jest to dzień świąteczny. Po świętach wielkanocnych dzieci idą do szkoły dopiero w środę, 8 kwietnia. Przerwa wielkanocna w szkole 2026: wszystkie dni wolne Poniżej wyjaśniamy, które dni są wolne od szkoły z okazji świąt wielkanocnych. Dzieci czeka długi odpoczynek od nauki. Przerwa wielkanocna w szkole będzie trwać od 2 do 7 kwietnia włącznie, czyli aż 6 dni. Dni wolne od szkoły w kwietniu 2026: 2.04.2026 r. – Wielki Czwartek 3.04.2026 r. – Wielki Piątek 4.04.2026 r. – Wielka Sobota 5.04.2026 r. – Wielka Niedziela 6.04.2026 r. – Lany Poniedziałek (drugi dzień świąt) 7.04.2026 r. – wtorek po Wielkanocy (pierwszy dzień po świętach) Dni wolne w szkole po Wielkanocy Kilka tygodni po przerwie świątecznej dzieci znów będą mieć wolne od nauki – z okazji majowego weekendu, a potem egzaminów ósmoklasistów. W tym roku majówka trwa trzy dni: 1 maja wypada w piątek, 3 maja – w niedzielę. Następne wolne dni od szkoły to czas egzaminów ósmoklasistów (w szkołach podstawowych to dni 11-13 maja) oraz matur (w szkołach średnich). Kolejny długi weekend w roku szkolnym 2025/2026 to tzw. czerwcówka, która rozpocznie się w Boże Ciało, które wypada 4 czerwca. 5 czerwca będzie dniem wolnym od zajęć. Z kolei 27 czerwca zaczną się wakacje. Zobacz też: Ciekawostki wielkanocne dla dzieci: co wspólnego mają czarownice z Wielkanocą? Nawet dorośli będą w szoku Życzenia wielkanocne: religijne, mądre, eleganckie i oficjalne. Będą dobrze wyglądać na Facebooku Wiersze wielkanocne dla dzieci: krótkie i zabawne, a nauczą wiele o wielkanocnych tradycjach
Nauczycielka: „Szkoda mi dzisiejszych dzieci. Ich zachowanie to wina bezstresowego wychowania”
Na redakcyjną skrzynkę trafił mail od nauczycielki szkoły podstawowej. Pracuje z dziećmi klas 4–8 i z coraz większym niepokojem obserwuje to, co dzieje się na lekcjach i przerwach. W swoim liście pisze wprost: problemem nie są dzieci, tylko dorośli.
Uczę w szkole od ponad 20 lat i widziałam już różne pokolenia uczniów. Zmieniały się programy, lektury, podstawy programowe, technologie. Jedno jednak nigdy nie było tak widoczne jak dziś: brak podstawowych granic. Dzieci nie buntują się – one po prostu nie wiedzą, gdzie te granice są. Krzyczą na lekcjach, wchodzą nauczycielowi w słowo, potrafią wyjść z klasy bez pytania. Gdy zwracam uwagę, słyszę: „Mam prawo”, „Tak czuję”, „Nie może mi pani tego zabronić”. I nie byłoby w tym nic złego, gdyby za tym szła umiejętność ponoszenia konsekwencji. A ta gdzieś zniknęła. O dogadywaniu się z rodzicami tych dzieci nawet nie mówię. Bezstresowe wychowanie w krzywym zwierciadle Bezstresowe wychowanie miało być odpowiedzią na przemoc, krzyk i upokarzanie dzieci. I bardzo dobrze, jestem całym sercem za wychowaniem bez przemocy. Problem w tym, że wielu rodziców zrozumiało je jako wychowanie bez zasad, bez wymagań i bez odpowiedzialności. Dziecko może wszystko, bo „tak czuje”. Nie musi przepraszać, bo „ma prawo wyrażać siebie i swoje emocje”. Nie ponosi konsekwencji, bo „to niszczy jego poczucie własnej wartości”. Efekt? Dzieci, które nie radzą sobie z porażką, nie znoszą sprzeciwu i nie potrafią funkcjonować w grupie, gdzie nie są w centrum uwagi. Szkoła nie jest w stanie tego naprawić. Zwłaszcza gdy każda próba postawienia granicy kończy się pretensjami rodziców. Rodzic kontra nauczyciel Coraz częściej mam wrażenie, że rodzice widzą w nauczycielach wrogów, a nie partnerów. Gdy dziecko zachowuje się agresywnie, przeszkadza na lekcji albo nie wykonuje poleceń, odpowiedzialność natychmiast spada na szkołę. „To pani go sprowokowała”, „On tak nie robi w domu”, „Może lekcja była nudna”. Rzadko pojawia się pytanie: „Co możemy zrobić wspólnie?”. A przecież bez porozumienia na linii rodzic–nauczyciel nie da się wychować stabilnych, empatycznych ludzi. Szkoda mi tych dzieci. Bo one nie są złe ani roszczeniowe z natury. One zostały same z emocjami, którym nikt nie nadał ram. Granice to nie kara, to bezpieczeństwo Zdrowe granice nie są przemocą. Są drogowskazem. Dziecko, które wie, czego się od niego oczekuje, czuje się bezpieczniej niż to, które „może wszystko”. Dyscyplina nie oznacza krzyku ani karania. Oznacza konsekwencję, jasne zasady i dorosłych, którzy nie boją się powiedzieć „nie”. Jeśli dziś nie nauczymy dzieci odpowiedzialności, jutro będzie im znacznie trudniej w dorosłym życiu. Bo świat poza domem nie działa według zasady: „jak czujesz, tak rób”. I właśnie dlatego szkoda mi dzisiejszych dzieci najbardziej. Zobacz taże: „Zaczęłam czytać z synem lekturę, po chwili płakaliśmy oboje. Powinna być zakazana”
Szkoła kpi z rodziców i nauczycieli. „Wiadomość w Librusie przyszła o 7:30 w poniedziałek”
Jedna krótka wiadomość potrafi wywrócić poranek do góry nogami. Gdy szkoła komunikuje zmiany w ostatniej chwili, konsekwencje ponoszą nie tylko uczniowie, ale całe rodziny. Ten poniedziałek zaczął się od absurdu, który do dziś trudno mi zrozumieć.
Powiadomienie, które rozwaliło cały poranek O 7:30 rano zawibrował mi telefon. Szykowałam się do pracy, z kubkiem kawy w dłoni, zobaczyłam powiadomienie z Librusa. „Nowa wiadomość”. Otwieram i czytam, że zajęcia zaplanowane na 8:00, które kilka dni temu zostały oficjalnie odwołane, jednak się odbędą. Informacja wysłana trzydzieści minut przed rozpoczęciem lekcji. Przez chwilę myślałam, że to jakiś żart. Przecież plan dnia był już ustalony inaczej. Córka o 7:30 była w łazience – z rozczochranymi włosami, w piżamie, na etapie mycia zębów. Nagle mieliśmy się w pół godziny teleportować do szkoły. Czy ktoś w tej szkole myśli o rodzinach? To, co najbardziej mnie uderzyło, to nie sama zmiana decyzji, ale sposób jej przekazania. Jakby dyrekcja zakładała, że wszyscy siedzimy od świtu na baczność, tylko czekając na nowe komunikaty. A przecież rodzice planują poranki, pracę, dojazdy, opiekę nad młodszymi dziećmi. Nauczyciele też mają swoje życie i obowiązki. Jestem ciekawa, kiedy nauczyciel na zastępstwo się o tym dowiedział... Była długa przerwa świąteczna, tyle dni bez nauki i szkolnego chaosu. Ledwo dzieci wróciły do rytmu, a już na starcie taki bałagan. Jakby ktoś zapomniał, że po drugiej stronie dziennika elektronicznego są prawdziwi ludzie, nie pionki w planie lekcji. Nieobecność, której nikt nie cofnie Moja córka oczywiście dostała nieobecność. Nie zdążyłyśmy – fizycznie nie było to możliwe. I w systemie będzie to wyglądało tak, jakbyśmy to my zawiniłyśmy, jakbyśmy zlekceważyły obowiązek szkolny. A prawda jest zupełnie inna – zawiódł system i brak szacunku do czasu rodzin. Najgorsze jest poczucie bezsilności. Mogę napisać maila, mogę się oburzać, ale jutro znów mogę dostać podobne powiadomienie w ostatniej chwili. Chciałabym tylko odrobiny przewidywalności – takiej, która pozwala normalnie żyć, a nie reagować na szkolne komunikaty jak na alarm przeciwpożarowy. Zobacz także: 6 żelaznych zasad w fińskich szkołach. To dlatego dzieci w Finlandii świetnie się uczą
Na 25 uczniów w klasie 22 chodzi na korepetycje. Nauczycielka: „To wina dzieci i rodziców”
Widzę to codziennie, stojąc przy tablicy i patrząc na twarze dzieci, które są coraz bardziej zmęczone szkołą. Coraz częściej mam wrażenie, że korepetycje stały się łatwą ucieczką, a nie realną pomocą.
Piszę do Państwa ten list jako nauczycielka z wieloletnim stażem, ale też jako mama. I piszę go z bezsilności, bo system, w którym funkcjonujemy, coraz bardziej rozmija się z tym, co naprawdę służy dzieciom. Korepetycje zamiast uwagi na lekcji W mojej klasie na 25 uczniów aż 22 chodzi na płatne korepetycje. Z matematyki, języka polskiego, angielskiego. Czasem z kilku przedmiotów naraz. I nie są to dzieci z poważnymi trudnościami, orzeczeniami czy zaległościami po długich chorobach. To zwykli uczniowie, którzy siedzą na lekcjach, ale myślami są zupełnie gdzie indziej. Widzę, jak patrzą w zeszyt, ale nie słuchają. Widzę, jak przepisują z tablicy bez zrozumienia. A potem słyszę, że „i tak wszystko jest tłumaczone na korkach”. To boli najbardziej. Bo jeśli dziecko od początku zakłada, że szkoła jest tylko formalnością, a nauka zaczyna się dopiero po południu u prywatnego nauczyciela, to coś tu poszło bardzo nie tak. Rola rodziców w nauce dzieci Coraz częściej mam wrażenie, że rodzice oddali odpowiedzialność za naukę dzieci w obce ręce. Płacą i oczekują efektów. Bez rozmowy, bez sprawdzenia zeszytu, bez zapytania, czego dziecko nie rozumie. Korepetytor ma „załatwić sprawę”. A przecież wystarczyłoby czasem 20 minut wspólnego siedzenia przy biurku. Spokojnej rozmowy, przeczytania polecenia jeszcze raz, wytłumaczenia własnymi słowami. Nie każdy rodzic musi znać się na wszystkim, ale każdy może być obok. Zainteresowanie robi ogromną różnicę. Dziecko, które czuje wsparcie w domu, zupełnie inaczej podchodzi do nauki. Większość korepetycji jest zbędna Nie twierdzę, że korepetycje są złem. Są potrzebne w konkretnych sytuacjach. Ale dziś stały się normą, a nie wyjątkiem. I to jest problem. Większość tych płatnych lekcji byłaby po prostu niepotrzebna, gdyby dzieci uważały na lekcjach, a rodzice pomagali dzieciom w nauce w domach. Dzieci są przemęczone. Szkoła, potem korepetycje, prace domowe, brak czasu na odpoczynek. A wystarczyłoby zwolnić tempo i wrócić do podstaw. Skupić się na tym, co dzieje się tu i teraz, w klasie. Szkoła nie jest idealna, nauczyciele też nie. Ale bez współpracy z domem nie zadziała żaden system. Elżbieta, nauczycielka języka polskiego Komentarz redakcji: Z najnowszych badań CBOS wynika, że w polskich szkołach coraz częściej problemem nie są już tylko słabe oceny, ale samo przyswajanie wiedzy. Uczniom trudniej skupić się na lekcjach, zrozumieć materiał i zapamiętać podstawowe informacje. Jeszcze dekadę temu korepetycje były rozwiązaniem dla nielicznych – korzystał z nich mniej więcej co siódmy uczeń, głównie ten, który nie nadążał z bieżącymi lekcjami. Dziś skala zjawiska jest znacznie większa. Aktualne dane pokazują, że na dodatkowe, płatne zajęcia uczęszcza już co trzeci uczeń. Okazuje się, że jeszcze kilka lat temu korepetycje były wyraźnym sygnałem, że uczeń ma poważne trudności z nauką. Trafiali na nie przede wszystkim ci, którzy mieli duże zaległości lub nie radzili sobie z konkretnymi przedmiotami, takimi jak matematyka albo język polski. Obecnie znaczenie korepetycji coraz częściej się zmienia. Dodatkowe lekcje bywają postrzegane jako forma rozwoju, sposób na poszerzanie wiedzy, wzmacnianie mocnych stron czy inwestycja w przyszłość dziecka. Wielu rodziców wychodzi z założenia, że korepetycje zwiększą edukacyjne szanse ich dzieci, nawet jeśli na co dzień funkcjonują one w szkole bez większych problemów. Źródło: CBOS Zobacz też: 10 bajek, które powinny być zakazane. „Jeśli dziecko je ogląda, szkodzisz jego rozwojowi”
Córka napisała kartkówkę najlepiej w klasie. Zamiast pochwały, spotkała ją kara
Moja córka dostała najlepszy wynik z kartkówki. I właśnie wtedy dowiedziała się, że sukces w szkole potrafi boleć bardziej niż porażka.
Szkoła powinna być miejscem, które ma wzmacniać dzieci. Tymczasem moja córka wróciła pewnego dnia ze szkoły blada, z drżącym głosem. „Mamo, pani powiedziała, że muszę dzisiaj jeszcze raz odpowiedzieć – na głos, przy biurku. Bo nie wierzy, że sama napisałam kartkówkę”. „Przecież ty nigdy tak dobrze nie piszesz” Nie będę udawać – moja córka nigdy nie była „tą najlepszą”. Z matematyką jej się nie układało. Trójki, czasem czwórki, sporo stresu i niepewności. Ale tym razem naprawdę siadła. Kilka wieczorów, dużo ćwiczeń, trochę mojej pomocy i jej uporu. Widziałam dumę w jej oczach, kiedy mówiła, że „chyba pierwszy raz wszystko rozumiała”. Kiedy przyszła z wynikiem – piątka, najlepsza w klasie – świętowałyśmy. To była ta jedna chwila, kiedy wreszcie uwierzyła, że może. A następnego dnia poszła do szkoły. „To niemożliwe, żebyś sama to napisała. Ty nigdy tak dobrze nie piszesz” – usłyszała. I zamiast gratulacji, dostała wezwanie do biurka. Miała jeszcze raz – ustnie – odpowiedzieć na pytania z kartkówki. Jeśli nie odpowie tak samo dobrze, ocena nie zostanie uznana. To nie była rozmowa. To był egzamin. Sam na sam, z napięciem, jakiego dorosły czasem nie udźwignie. Sukces, który trzeba było „udowodnić” Moja córka siedziała przy biurku i odpowiadała. Dłonie jej drżały, głos się łamał. Wiedziała, że każde potknięcie będzie dowodem winy. I że cała jej praca może pójść na marne. „Mamo, czułam się jak oszustka, choć nic złego nie zrobiłam” – powiedziała wieczorem. To zdanie najbardziej rozdarło mi serce. Bo kara w tej historii nie polegała na tym, że odebrano jej ocenę. Kara polegała na braku zaufania. Na zawstydzeniu. Na publicznym podważeniu jej wartości. I na tym, że dziecko musiało udowodnić swoją niewinność tylko dlatego, że… poradziło sobie lepiej niż zwykle. Dzieci bardzo szybko uczą się, że lepiej się nie wychylać Patrzę na to od lat – jako mama, redaktorka, obserwatorka świata rodziców. Dzieci uczą się błyskawicznie: jeśli jesteś słaby – masz wsparcie, jeśli nagle ci wychodzi – budzisz podejrzenia. To nie jest opowieść o jednej nauczycielce. To historia o systemie, w którym sukces dziecka, które dotąd miało trudności, traktuje się jak błąd w matrycy. A przecież rozwój wygląda właśnie tak: najpierw długo jest trudno. A potem – czasem nagle – zapala się światło. Czy naprawdę chcemy je gasić pytaniem: „Na pewno sama to zrobiłaś?” I czy zdajemy sobie sprawę, jak głęboko zapada w dziecko doświadczenie, w którym zaufanie trzeba dopiero „zarobić”? Co powiedziałam mojej córce–— i co mówię dziś sobie Wieczorem usiadłyśmy razem. Powiedziałam jej, że jej praca ma wartość. Że to, co zrobiła, było prawdziwym wysiłkiem. I że dorosłym też zdarza się popełniać błędy – także te, które ranią. Czy ocena została uznana? Tak, po ustnym odpytywaniu. Ale ta historia nie skończyła się wtedy. Skończyła się dopiero, gdy zobaczyłam, że moja córka przed kolejną kartkówką… nie chciała już się starać. „Bo jak mi wyjdzie za dobrze, to znowu mnie wezmą do odpowiedzi”. I to jest dla mnie najboleśniejsze. Bo szkoła ma uczyć wiedzy – ale też zaufania do siebie. A tego dnia nauczyła jej czegoś odwrotnego: że nawet kiedy robisz wszystko dobrze, możesz zostać postawiona pod ścianą. Sukces nie powinien być podejrzany Dlatego piszę ten tekst – nie po to, by atakować nauczycieli. Piszę go po to, żeby przypomnieć: dzieci rosną w zaufaniu. A kiedy odbieramy im prawo do dumy z własnej pracy, zostawiamy w nich ślad, który zostaje na długo. Jeśli Twoje dziecko pewnego dnia wróci dumne z piątki – uciesz się razem z nim. Zapytaj, jak do tego doszło, co pomogło, czego się nauczyło. I jeśli kiedyś ktoś zakwestionuje ten sukces – bądź po jego stronie. Bo dzieci wcale nie potrzebują, żebyśmy je chronili przed porażką. Potrzebują, żebyśmy nie karali ich za to, że wreszcie im wyszło.
Wiadomość od nauczycielki pojawiła się w Librusie w wigilię. Matka: „Zatkało mnie”
W wigilijny poranek wiele osób odruchowo zerka jeszcze w telefon – z przyzwyczajenia, z niepokoju, z obawy, że „coś znowu przyszło ze szkoły”. Jedna z naszych czytelniczek napisała do redakcji o wiadomości, która przyszła właśnie wtedy i zupełnie wytrąciła ją z tego schematu.
Nie ukrywam – gdy w wigilię zobaczyłam powiadomienie z Librusa, serce zabiło mi szybciej. Automatycznie pomyślałam o ocenach, poprawkach, czymś „na już”. Przez głowę przeleciało mi nawet: „czy naprawdę w taki dzień trzeba?”. Kliknęłam jednak – z czystej ciekawości i odruchu. I wtedy mnie zatkało. Wiadomość była od wychowawczyni mojej córki. Krótka, spokojna, bez oficjalnego tonu. Pisała, że chce życzyć uczniom i ich rodzicom pięknych, spokojnych świąt – takich z prawdziwą obecnością, rozmową, bliskością. Dodała, że ma nadzieję, iż każdemu z nas uda się choć na chwilę odłożyć telefony i pobyć naprawdę razem. Czytałam to kilka razy. Bez pośpiechu. Bez irytacji. Bez tego szkolnego napięcia, które zwykle towarzyszy komunikatom z dziennika. To było napisane od serca Najbardziej poruszyło mnie to, że ta wiadomość nie była „obowiązkowa”. Nauczycielka nie musiała jej pisać. Nie musiała poświęcać na to swojego czasu w wigilię. A jednak to zrobiła – spokojnie, bez patosu, bez wielkich słów. Nie było tam moralizowania ani pouczania. Raczej delikatne zaproszenie do zatrzymania się. Przypomnienie, że szkoła to nie tylko sprawdziany, średnie i czerwone paski, ale też relacje – międzyludzkie, prawdziwe, zwyczajne. Pomyślałam wtedy, że moje dziecko ma szczęście. Bo trafiło na osobę, która widzi w uczniach coś więcej niż numer w dzienniku. I która pamięta, że po drugiej stronie są rodziny – zmęczone, zabiegane, często przeciążone. Mały gest, wielka różnica Ta jedna wiadomość zmieniła mi nastrój na cały dzień. Naprawdę. Zamiast irytacji pojawiła się wdzięczność. Zamiast szkolnego dystansu – poczucie, że ktoś po drugiej stronie też jest człowiekiem. Wieczorem opowiedziałam o niej przy stole. Córka uśmiechnęła się i powiedziała: „Ona jest fajna”. I chyba właśnie o to chodzi. O takie drobne gesty, które budują zaufanie i pokazują dzieciom, że dorośli potrafią być uważni, ciepli i normalni. W czasach, gdy tak wiele mówi się o kryzysie relacji w szkole – ta jedna, prosta wiadomość była jak oddech. Bez ocen. Bez presji. Bez oczekiwań. Po prostu – po ludzku. Komentarz redakcji Coraz częściej piszemy o przekraczaniu granic, presji i nadmiarze oczekiwań wobec nauczycieli. Dlatego tym bardziej warto pokazywać także dobre przykłady – takie, które przypominają, że szkoła może być miejscem empatii i zwykłej życzliwości. Czasem jedno zdanie, wysłane w odpowiednim momencie, znaczy więcej niż najlepszy regulamin. Zobacz także: Jasełka, które wymknęły się spod kontroli. Wszystko przez to, co trzymali w rękach rodzice
Zadała uczniom wypracowanie o lekturze. „Byłam przerażona, gdy zaczęłam czytać”
Nie spodziewałam się, że jedno zwykłe zadanie domowe zmieni mój sposób patrzenia na szkołę. Dziś piszę do państwa z ciężkim sercem i ogromnym niepokojem o to, dokąd zmierzamy.
Jestem nauczycielką języka polskiego od ponad dwudziestu lat i wydawało mi się, że niewiele jest w stanie mnie zaskoczyć. Poprosiłam moich uczniów o krótkie wypracowanie na temat lektury, którą wspólnie omawialiśmy. Nic trudnego, zwyczajna praca, którą piątoklasiści powinni wykonać bez problemu. Co odkryłam w zeszytach moich piątoklasistów? Kiedy jednak zaczęłam czytać ich zeszyty, poczułam, jak coś ściska mnie w gardle. Styl prac był nienaturalnie gładki, zdania za bardzo „dorosłe”, a słownictwo tak wyszukane, że nawet moi najlepsi uczniowie by po nie nie sięgnęli. W kilku miejscach zauważyłam charakterystyczne powtórzenia i konstrukcje, których nie używa żadne dziecko. Zorientowałam się wtedy, że to teksty napisane przez sztuczną inteligencję. I to niemal wszystkie w klasie. Nie wiedziałam, czy mam się złościć, czy płakać. Zeszyty leżały przede mną jak dowód na to, że coś bardzo ważnego umyka nam wszystkim – samodzielne myślenie. Dlaczego dzieci przestają pisać same? Zaczęłam rozmawiać z uczniami. Jedno z dzieci powiedziało mi szeptem, że „tak jest szybciej”. Inne, że „wszyscy tak robią”. Kolejne przyznało, że bało się, że napisze gorzej niż koledzy. Najbardziej uderzyło mnie to, że oni nawet nie widzą w tym nic złego. Dla nich czat GPT to po prostu narzędzie, które odrabia za nich lekcje. Nikt im nie wytłumaczył, że pisanie to nie kara, tylko sposób uczenia się myślenia, wyrażania siebie, budowania własnego głosu. Zrozumiałam, że nie mam przed sobą leniwych dzieci. Mam przed sobą dzieci zagubione, żyjące w świecie, który daje szybkie odpowiedzi i nie zostawia miejsca na samodzielność. Mój apel do rodziców i nauczycieli Piszę ten list, bo czuję, że musimy reagować, zanim będzie za późno. Proszę rodziców – zaglądajcie do zeszytów swoich dzieci, pytajcie, jak piszą i czy piszą naprawdę. Proszę nauczycieli – rozmawiajmy o tym otwarcie, nie traktujmy AI jak wroga, ale nie udawajmy, że problemu nie ma. Chciałabym, żebyśmy wszyscy przypomnieli dzieciom, jak ważne jest tworzenie własnych zdań, jaką wartością jest błąd, z którego potem rodzi się postęp. Napisany samodzielnie tekst, choć niedoskonały, jest więcej wart niż najpiękniejsze zdania wygenerowane w kilka sekund. Wierzę, że wciąż możemy nauczyć nasze dzieci odwagi myślenia i radości pisania. Potrzebujemy tylko wspólnej rozmowy i odrobiny cierpliwości. Z pozdrowieniami, Mariola R. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Toksyczni rodzice rujnują życie dziecka. Po tych 10 zdaniach trudno się podnieść
Nauczycielka dostała w wigilię SMS-a od matki ucznia. „Zdumiało mnie jej żądanie”
Na redakcyjną skrzynkę trafił e-mail od nauczycielki, która pracuje w jednej z warszawskich szkół podstawowych. Wiadomość dotyczy granic – a właściwie ich całkowitego braku. To historia o oczekiwaniach rodziców, presji na wyniki i o tym, że nawet w wigilię nauczyciel nie zawsze ma prawo do spokoju.
Jestem nauczycielką historii w klasach 4–8. Lubię swoją pracę, choć bywa wyczerpująca – emocjonalnie bardziej niż fizycznie. Wigilia to dla mnie jeden z nielicznych momentów w roku, kiedy naprawdę odcinam się od szkoły. Odkładam dziennik, wyciszam powiadomienia, skupiam się na bliskich. W tym roku było podobnie. Około godziny 16, gdy kończyliśmy przygotowania do wieczerzy, usłyszałam dźwięk SMS-a. Spojrzałam na telefon z ciekawości – i wtedy poczułam, jak coś we mnie opada. Wiadomość była od matki jednego z moich uczniów. Napisała, czy mogłabym „na chwilę” zajrzeć do dziennika i sprawdzić, czy jej syn ma jeszcze szansę poprawić ocenę ze sprawdzianu. Na ten moment wychodzi mu na semestr 4, a jej bardzo zależy, żeby było 5. Dodała, że syn celuje w czerwony pasek na koniec roku... To nie była prośba – to było żądanie Najbardziej zdumiało mnie nie to, że rodzic interesuje się ocenami dziecka. To akurat normalne. Zaskoczył mnie ton i moment. Wigilia. Wieczór. Prywatny numer telefonu. Oczekiwanie natychmiastowej reakcji. To nie było „przepraszam, że zawracam głowę”. To było założenie, że skoro jestem nauczycielką, to jestem dostępna zawsze – także w święta. Że mój czas prywatny nie ma znaczenia, bo przecież chodzi o ocenę. Przez chwilę naprawdę zastanawiałam się, czy odpisać. Z jednej strony – empatia. Rozumiem ambicje, presję, porównywanie dzieci. Z drugiej – zmęczenie. I poczucie, że coś tu bardzo się przesunęło. Nie odpisałam tego wieczoru. I do dziś uważam, że to była dobra decyzja. Granice w szkole przestały istnieć Coraz częściej mam wrażenie, że dla części rodziców nauczyciel przestał być człowiekiem. Jesteśmy funkcją – od ocen, od wyników, od realizowania cudzych oczekiwań. Bez prawa do wolnego, do odpoczynku, do bycia offline. SMS w wigilię nie jest wyjątkiem. Dostajemy wiadomości późnymi wieczorami, w weekendy, w dni wolne od pracy. O poprawki, o dodatkowe zadania, o „sprawdzenie, czy da się coś jeszcze zrobić”. Tylko że szkoła ma swoje zasady. Oceny mają swoje terminy. A nauczyciele – swoje życie. Komentarz redakcji Coraz więcej nauczycieli pisze do nas o podobnych sytuacjach. Oczekiwanie, że pedagog będzie dostępny 24 godziny na dobę, także w święta, jest nie tylko nierealne, ale zwyczajnie nie fair. Nauczyciele mają prawo do wolnego czasu – tak samo jak rodzice. I warto o tym pamiętać, zanim kolejny SMS trafi na ich prywatny telefon. Zobacz także: Dlaczego dzieci nie chcą podchodzić do Mikołaja? Psycholog tłumaczy bez lukru
Tak polska szkoła niszczy uczniów. „Syn jest zdolny, więc prawie codziennie wraca z płaczem”
Mój syn chodzi do 5 klasy i jest naprawdę wyjątkowo zdolnym dzieckiem. Nigdy nie musiałam go prosić o naukę, sam z siebie siada, czyta, rozwiązuje zadania, dopytuje, szuka odpowiedzi. A mimo to – albo właśnie dlatego – prawie codziennie wraca ze szkoły z płaczem.
Zawsze słyszałam, że szkoła jest dla wszystkich. Że każde dziecko znajdzie tam swoje miejsce. Naiwnie w to wierzyłam, dopóki nie zobaczyłam, jak wygląda codzienność syna, który nie ma żadnych problemów z nauką, ale ma za to ogromny problem z byciem sobą. Jest ambitny, ciekawy świata, chętnie zgłasza się na lekcjach, zadaje pytania, zgłasza się do konkursów. Co z tego? Dla części klasy to powód, by mu dogryzać. Słyszy, że jest „kujonem”, że „podlizuje się nauczycielom”. Czasem ktoś rzuci głupi tekst, czasem ktoś go popchnie, czasem cała grupa się śmieje, kiedy odpowiada na pytanie, bo „przecież i tak się zgłosi”. Najgorsze jest to, że on to widzi, czuje i bierze na siebie. Chce być lubiany, a zaczyna się bać wychylać. I mówi, że chyba przestanie się zgłaszać, „bo po co”. Zgłosiłam problem. Wychowawczyni: „Każde dziecko musi sobie radzić” W końcu podeszłam do wychowawczyni. Miałam nadzieję, że zrozumie, że to nie jest zwykłe szkolne przekomarzanie, tylko realne wykluczanie dziecka za… dobre oceny. Usłyszałam: „Proszę pani, dzieci zawsze tak robią. Każde dziecko musi sobie radzić”. Te słowa mnie zmroziły. Jak to „radzić sobie”? Czy pięcioklasista ma sam rozwiązać problem, kiedy jest obśmiewany i wytykany palcami? A dorośli mają stać z boku i mówić, że „tak już jest”? Gdy dopytałam, czy może porozmawiać z klasą, usłyszałam, że nie ma sensu robić afery, bo „to minie”. Tylko że nie mija. Jest coraz gorzej. Syn zaczął się zamykać. Mówi, że czasem woli nie iść do szkoły, choć naukę kocha całym sobą. Polska szkoła pozwala na to, by zdolne dzieci cierpiały Zaczęłam szukać wsparcia u innych rodziców. Okazało się, że nie jestem wyjątkiem. Wielu rodziców zdolnych dzieci mówi, że intelekt to w polskiej szkole… obciążenie. Zamiast być powodem do dumy, jest powodem do żartów, izolowania i komentarzy typu „daj innym szansę”. Dzieci zdolne uczą się szybciej, ale jednocześnie szybciej czują, że odstają. Nie od materiału, tylko od grupy rówieśniczej. A szkoła, zamiast zabezpieczyć ich dobrostan, najczęściej macha ręką, mówiąc, że „tak bywa”. W efekcie mój syn ze słonecznego, pewnego siebie chłopca stał się dzieckiem, które codziennie przed wyjściem pyta: – Mamo, a jak dzisiaj będzie? Chciałabym, żeby szkoła była miejscem, gdzie rozwija się potencjał Nie chcę, by syn przestawał być sobą. Nie chcę, by udawał, że nie zna odpowiedzi, bo boi się reakcji klasy. Nie chcę, by rezygnował z konkursów, które go cieszą, tylko po to, żeby „nie zwracać na siebie uwagi”. Chcę szkoły, która wspiera, a nie tylko ocenia. Chcę wychowawców, którzy widzą problem, a nie mówią: „To minie”. Chcę, żeby moje dziecko mogło być zdolne bez płaczu w drodze do domu. Bo dziś mam wrażenie, że polska szkoła nie niszczy uczniów, którzy nie nadążają. Ona niszczy też tych, którzy idą do przodu szybciej. A na to, jako rodzice, nie powinniśmy już dłużej pozwalać. Zobacz także: Jeszcze więcej wolnego w szkołach. Rodzice: „Nikt nie myśli, co mam zrobić z dzieckiem”
Uczniów czeka laba, rodzice załamani. Matka: „W styczniu nikt o nas nie myśli”
Koleżanka wpadła do mnie na kawę i od progu powiedziała, że ma już dość szkolnych „lab”. W tym roku przerwa świąteczno-noworoczna jest wyjątkowo długa i choć dzieci się cieszą, dla niej oznacza to stres, nerwy i łamigłówkę, z której nikt jej nie pomoże wybrnąć. „W styczniu nikt o nas nie myśli” – powtarzała, kręcąc głową.
Rozmowa zaczęła się niewinnie, ale szybko przerodziła się w emocjonalny monolog. Koleżanka, mama samotnie wychowująca dziewięciolatka, usiadła na kanapie i westchnęła tak ciężko, że aż się przestraszyłam. – Wiesz, ile to dni? Osiemnaście! – powiedziała, jakby właśnie ogłosiła werdykt sądu. – A szkoła tylko wysyła komunikaty, że „przerwa świąteczna to czas rodzinny”. Super, tylko że ja w tych dniach pracuję. Zazdrości, nie złośliwie, ale tak po ludzku. Zazdrości tym, którzy mają dziadków za rogiem, cioć na zawołanie albo możliwość wzięcia urlopu. – Ty masz babcię. A ja mam kalendarz i długą listę problemów – ironizowała. Dzieci odpoczną, ale dorośli nie mają kiedy Opowiadała, że próbowała wszystkiego. Pytała sąsiadkę, umawiała się z mamą kolegi syna, nawet szukała półkolonii na ostatnią chwilę. – Albo już nie ma miejsc, albo kosztują tyle, że musiałabym sprzedać nerkę – rzuciła. I choć żartowała, widziałam, że jest jej zwyczajnie ciężko. W pracy nie może wziąć L4, bo „dziecko zdrowe”. Urlop dawno rozdrobniła między wakacje a nagłe sytuacje typu „dziecko ma gorączkę, muszę lecieć”. A teraz – patowa sytuacja. Syn ma prawie trzy tygodnie wolnego, a ona ani jednego luźniejszego dnia. – Mam wrażenie, że ktoś tam w ministerstwie zakłada, że rodzice to taka gumowa masa, którą da się rozciągać bez końca – wyrzuciła z siebie. – Dzieci mają odpocząć, jasne, ale dlaczego nikt nie pomyśli o tym, że dorośli nie mają kiedy? „Styczeń to będzie koszmar” Najbardziej boi się stycznia. – Syn wróci do szkoły wypoczęty, a ja będę wymęczona bardziej niż przed świętami – powiedziała. – Tylko że w styczniu nikt o nas nie myśli. Nie ma żadnych rozwiązań, żadnej alternatywy, żadnego wsparcia. Słuchałam jej i widziałam, że to temat, który dotyka wielu rodziców. Przerwy są cudowne dla dzieci, wiadomo – świąteczna atmosfera, spotkania, zabawa, luz. Tylko że szkoła to nie jedyna instytucja w tym kraju. Rodzice nie działają na innym kalendarzu. Oni pracują, próbują jakoś łączyć życie zawodowe z rodzinnym, żonglują obowiązkami jak cyrkowcy. A gdy takie długie przerwy pojawiają się jedna po drugiej, to po prostu pękają. Każdy rozumie, ale mało kto pamięta Na koniec koleżanka powiedziała coś, co długo siedziało mi w głowie. – Wiesz, ja nie chcę, żeby zabrzmiało, że dzieci są problemem. To system jest problemem. Bo zakłada, że rodzic jakoś sobie poradzi. Tylko że to „jakoś” jest coraz trudniejsze. Zrobiła łyk zimnej już kawy i spojrzała na mnie bezradnie. – Dzieci czeka laba. A mnie? Maraton organizacyjny… z przeszkodami. I poniekąd miała rację. W styczniu wiele osób pomyśli o powrocie do szkoły, świątecznych kilogramach czy postanowieniach noworocznych. Ale o takich rodzicach jak ona – raczej nikt. Zobacz także: „Przedszkola to ściema”. Rodzice czują się oszukani po tym, co dzieje się w grudniu
Te dzieci nie będą miały przerwy świątecznej. Matka: „Wszystko przez polonistkę”
Wystarczyło jedno zdanie, podsłuchane przypadkiem w sklepie, żeby zrozumieć, jak bardzo zmieniło się podejście rodziców do szkoły: „Moja córka nie będzie miała przerwy świątecznej, bo polonistka zadała lekturę!”. A ja stałam obok i zastanawiałam się: naprawdę? Lektura na święta to już powód, by ogłaszać stan wyjątkowy?
Scena wyglądała tak: dwie kobiety stały na dziale z ozdobami świątecznymi, jedna oburzona, druga kiwająca głową ze współczuciem. – Wyobrażasz sobie? Zadała na święta. Lekturę! Ona nawet nie odpocznie! – żaliła się jedna z nich. Gdyby ktoś nie wiedział, co dokładnie „zadała ta straszna polonistka”, mógłby pomyśleć, że chyba projekt naukowy, trzy rozdziały z matematyki i prezentację multimedialną. Ale nie. Zadała przeczytanie książki, która od września widnieje w wykazie lektur. Książki, której omawianie zaplanowane jest tuż po przerwie świątecznej. I książki, o której każdy rodzic – tak samo jak dziecko – wiedział od początku roku szkolnego. Tyle że teraz nastał grudzień. Grudzień, miesiąc emocji i… roszczeń. Przerwa świąteczna nie jest „wakacjami od wszystkiego” W tym roku dzieci zaczynają wolne wyjątkowo wcześnie – już 22 grudnia. Do szkół wracają dopiero 7 stycznia. To aż 16 dni wolnego. 18, jeśli doliczyć weekend 20-21. Czy naprawdę przeczytanie jednej książki w ciągu prawie trzech tygodni to „koniec świata”? Może to zabrzmi kontrowersyjnie, ale mam wrażenie, że część rodziców traktuje szkołę jak dyskomfort, z którego trzeba dziecko wyzwolić, a nie jak normalną część życia. Jakby każde zadanie domowe było aktem agresji, a każda lektura – zamachem na święty spokój. Tymczasem obowiązki ucznia nie znikają tylko dlatego, że jest grudzień. Przerwa ma dać oddech, jasne. Ale nie ma przecież sensu udawać, że szkoła przestaje istnieć. Spis lektur był od września. Naprawdę ktoś jest zaskoczony? I to jest sedno sprawy. Lektury nie pojawiają się z dnia na dzień jak kometa. Nauczycielki i nauczyciele przedstawiają harmonogram na cały rok już we wrześniu. Nikt nie trzyma tego w tajemnicy. W większości szkół lektury są nawet omawiane zgodnie z kolejnością, przerabianą od lat. Jeśli polonistka przypomniała przed świętami: „Po powrocie omawiamy książkę”, to zrobiła dokładnie to, co powinna. Z odpowiednim wyprzedzeniem. Bez nerwów. Bez presji. To nie jest zadawanie na święta. To konsekwentna realizacja programu. Dlaczego rodzice reagują tak ostro? Może dlatego, że grudzień ma w sobie coś, co wyciąga z ludzi emocje. Zakupy, przygotowania, presja idealnych świąt, imprezy firmowe, prezenty, porządki – to wszystko sprawia, że nawet drobiazg urasta do rangi dramatu. A jednak, słuchając mam narzekających na książkę do przeczytania, trudno nie odnieść wrażenia, że wymagania wobec szkoły drastycznie spadły. Część rodziców zdaje się oczekiwać, że edukacja dopasuje się do świątecznego grafiku ich rodziny. Nie odwrotnie. Może w tym wszystkim najbardziej smuci jedno – że dziecko słyszy od rodzica: „Biedactwo, nie będziesz miało wolnego, bo musisz czytać książkę”. Co ma myśleć? Że czytanie to kara? Że obowiązki są absurdem? Że szkoła jest przeszkodą, a nie drogą? To my, dorośli, uczymy dzieci podejścia do pracy, nauki i odpowiedzialności. Jeśli w grudniu każda lektura jest „problemem”, to trudno się dziwić, że później młodzież nie radzi sobie z prostymi zadaniami. Może święta to właśnie najlepszy moment. Długi wolny czas, spokojne wieczory, kubek kakao, światełka, koc. Może lektura na święta to nie obciążenie, ale świetna okazja, by zrobić coś razem – bez pośpiechu i bez dramatu. Bo prawda jest taka: żadne dziecko nie traci przerwy świątecznej z powodu książki. Ale może stracić coś innego – szansę na nauczenie się, że obowiązki są normalną częścią życia. A to znacznie większy problem niż jedna grudniowa lektura. Zobacz także: Nauczycielka: „Rodzice zostawiają dzieci pod drzwiami o 7:00. Nie myślą o konsekwencjach”
Kościół i roraty ważniejsze od nauki i pieniędzy. „Syn teraz boi się iść do szkoły”
Roraty o godzinie 17? W naszej parafii to nie tylko propozycja, ale – jak twierdzi ksiądz proboszcz – „obowiązek”. A dzieci, które nie pojawią się wystarczająco często, mogą liczyć na niższą ocenę z religii. Jako mama czwartoklasisty jestem zbulwersowana i proszę o nagłośnienie tej sytuacji.
„To obowiązek, nie propozycja” – usłyszeliśmy w parafii Piszę do Państwa jako zatroskana mama ucznia czwartej klasy szkoły podstawowej w niewielkim mieście, gdzie – jak się okazuje – nawet zwykłe roraty potrafią zamienić się w źródło niepotrzebnej presji i stresu. W tym roku ksiądz proboszcz wpadł na pomysł, by organizować roraty o godzinie 17. Niby nic nadzwyczajnego, gdyby nie fakt, że dla większości dzieci to czas zajęć dodatkowych, treningów, korepetycji albo po prostu chwili odpoczynku po długim dniu w szkole. Najgorsze przyszło potem. Ksiądz ogłosił, że obecność na roratach jest obowiązkowa dla wszystkich uczniów klas 4-8 uczęszczających na religię, a udział będzie sprawdzany w specjalnych książeczkach z naklejkami. Dzieci, które uzbierają co najmniej 85 procent frekwencji, mają dostać „wyższą ocenę”. Pozostali – niższą. Nie wiem, kto wpadł na pomysł takiej motywacji, ale dla mnie to jawne wymuszanie praktyk religijnych pod groźbą pogorszenia ocen. Presja zamiast radości z uczestnictwa Mój syn wrócił do domu wyraźnie przygnębiony. Tłumaczył, że jeśli nie będzie chodził na roraty, „nie dostanie piątki” i „będzie gorszy od innych”. Dla dziesięciolatka ocena to bardzo realna i namacalna forma nagrody albo kary. I choć religia nie wlicza się do średniej, dzieci doskonale czują, że oceny to pewien rodzaj etykiety. A teraz w naszej parafii mają być one przyznawane na podstawie czegoś, co powinno wynikać z indywidualnej wiary i decyzji rodziny, a nie szkolnego obowiązku. Co więcej, roraty zawsze kojarzyły się z poranną atmosferą, z dobrowolnym uczestnictwem i piękną adwentową tradycją. Tymczasem wprowadzenie sztywnych zasad, naklejek i progów procentowych sprawia, że dzieci patrzą na to jak na kolejny test, zadanie do odhaczenia. Zamiast budować duchowość, budujemy stres. Gdzie w tym wszystkim miejsce na wybór rodziny? Rozumiem, że ksiądz chciał zachęcić dzieci do uczestnictwa, ale forma tej „zachęty” jest dla mnie absolutnie nie do zaakceptowania. Rodzice powinni decydować o tym, w jakim stopniu i w jaki sposób wychowują swoje dzieci religijnie. Narzucanie obowiązkowych rorat po lekcjach, gdy kalendarz rodzinny i tak jest przeładowany, to działanie na granicy nadużycia. Proszę redakcję o nagłośnienie tej sprawy. Wiem, że nie jestem jedyną mamą, która czuje niepokój i sprzeciw wobec takiej praktyki. Dzieci nie powinny być stawiane pod ścianą – zwłaszcza w kwestiach, które dotyczą ich uczuć, przekonań i potrzeb. Roraty mają być przeżyciem, a nie wyścigiem o naklejki i lepszą ocenę. Mam nadzieję, że ten list pomoże uwrażliwić innych rodziców, a może również osoby duchowne, by pamiętać, że wiara jest przestrzenią wolnego wyboru, a nie tabelą frekwencji. Zobacz także: Religia w szkołach przejdzie rewolucję. „Lekcje dla wszystkich, także niewierzących”