Czym jest toksoplazmoza wrodzona i jak ochronić przed nią dziecko?
Toksoplazmozą w zasadzie nie można się zarazić od drugiego człowieka. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy chora matka przekazuje pasożyta swojemu nienarodzonemu dziecku.
Toksoplazmoza to groźna choroba wywoływana przez pasożytniczy pierwotniak Toxoplasma gondii. W przypadku noworodków zwykle choroba jest wrodzona. Dziecko zaraża się toksoplazmozą od matki - jeszcze w jej łonie, poprzez łożysko. Dlatego tak ważne jest unikanie zakażenia przez przyszłą mamę. Objawy toksoplazmozy wrodzonej u dzieci? W przypadku toksoplazmozy wrodzonej objawy mogą pojawić się nawet po kilku miesiącach od porodu. Choroba ta u dzieci też bywa bardzo trudna do rozpoznania i może być niezwykle niebezpieczna. Jeśli do zarażenia toksoplazmozą dojdzie w 1 trymestrze ciąży, może dojść do uszkodzenia płodu (uszkodzenia tkanek i narządów u dziecka), a także wzrasta ryzyko poronienia. Im później dojdzie do zakażenia, tym łagodniejszy jest przebieg choroby. Konsekwencją bywa: wodogłowie, małogłowie, upośledzenie umysłowe, padaczka, zwapnienia wewnątrzczaszkowe, powiększenie wątroby. Objawy klinicznyne u dziecka charakterystyczne dla toksoplazmozy wrodzonej to: zapalenie naczyniówki i siatkówki oka, jaskra, żółtaczka, powiększenie węzłów chłonnych, a także inne zaburzenia wzroku, słuchu, czy opóźnienie rozwoju psychoruchowego. Wczesne wykrycie zakażenia Ze względu na poważne powikłania, niezwykle ważne jest, by ewentualne zakażenie rozpoznać u ciężarnej. Rutynowo badanie pierwszy raz wykonuje się po stwierdzeniu ciąży, następnie zaleca się ich powtórzenie raz na trymestr. Jeśli badania wykażą, że doszło do zakażenia, ciężarną natychmiast poddaje się ją leczeniu, które polega na podawaniu antybiotyków z grupy makrolidów. Metoda ta nie tylko leczy matkę, ale i ma na celu powstrzymanie przeniesienia zakażenia z matki na dziecko. Leczenie toksoplazmozy u dzieci Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalendarz rozwoju niemowlaka Czytaj więcej Zdecydowana większość dzieci, których matki leczyły się na toksoplazmozę w ciąży, po urodzeniu nie manifestuje żadnych objawów klinicznych. Bezpośrednio po narodzinach wykonuje się kontrolne badanie serologiczne na obecność przeciwciał IgM, IgA oraz IgG. Jeśli po wykonaniu badań okazuje się, że dziecko jest chore, to podawanie leków kontynuuje się do roku. Warto wiedzieć, że nie ma skutecznego lekarstwa eliminującego pierwotniaka z organizmu dziecka. Leczenie ma za zadanie jedynie osłabić jego siłę i zahamować namnażanie. Zobacz także: 6 chorób groźnych dla ciężarnej i dziecka w łonie matki [WIDEO] Położna obala najczęstsze przesądy ciążowe Pasożyty mogą utrudniać zajście w ciążę i utrzymanie jej!
Toksoplazmoza to pasożytnicza choroba odzwierzęca. Jest szczególnie groźna dla kobiet w ciąży i ich nienarodzonych dzieci, ale możliwa do wyleczenia. Sprawdź, jak leczy się tę chorobę przenoszoną m.in. przez koty.
Leczenie toksoplazmozy polega na antybiotykoterapii, czyli podawaniu leków przeciw pasożytom. Jeśli osobą zarażoną jest kobieta w ciąży, obejmuje również płód, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia poprzez łożysko i wywołanie u niego toksoplazmozy wrodzonej. Co to jest toksoplazmoza? Toksoplazmoza to zakaźna choroba pasożytnicza, która jest przenoszona przez zwierzęta. Jest szczególnie groźna dla ciężarnych. Zagraża zdrowiu i życiu matki oraz nienarodzonego dziecka, które może się zarazić poprzez łożysko. Toksoplazmozę w ciąży można rozpoznać, przeprowadzając badania z krwi. Należy powtarzać je co 3 miesiące (choć jeśli wynik wykaże chorobę odzwierzęcą, leczenie należy rozpocząć jak najszybciej i częściej przeprowadzać badania kontrolne). Badania na toksoplazmozę – normy oraz interpretacja wyników IgG (–); IgM (–) - infekcji nie ma i nie było, w czasie ciąży badania kontrolne należy robić co 3 miesiące ​IgG (+); IgM (–) - przebyte w przeszłości zakażenie (wyjątek – bardzo wysokie stężenie IgG, należy sprawdzić awidność* przeciwciał, być może do zakażenia doszło przed poczęciem) IgG (–); IgM (+) - świeża infekcja, konieczna pilna wizyta u lekarza oraz jak najszybsze leczenie IgG (+); IgM (+) - niedawne zakażenie, zazwyczaj wymaga szybkiego leczenia *Awidność – to wskaźnik informujący o mocy przeciwciał w organizmie, który zwiększa się wraz z czasem trwania choroby. Im dłużej pasożyty bytują w naszym organizmie, tym awidność jest wyższa. Leczenie toksoplazmozy jest zależne od zakażonego Jeśli kobieta przeszła toksoplazmozę przed ciążą, jej organizm jest uodporniony i wystarczy na bieżąco kontrolować organizm (nie ma zbyt dużej szansy na zakażenie pasożytem, skoro przebyło się już chorobę). Gdy kobieta zarazi się i podczas leczenia zajdzie w ciążę, istnieje niewielka szansa na zakażenie dziecka. Jeśli jednak dojdzie do zakażenia toksoplazmozą w ciąży, należy jak najszybciej rozpocząć przyjmowanie antybiotyków przeciw pasożytom. Po porodzie noworodkowi zostanie pobrana krew pępowinowa. Jej badanie pokaże, czy choroba przeszła z matki na dziecko i wymagane jest jak najszybsze leczenie. Przy leczeniu stosuje się pirymetaminę oraz leki należące do grup sulfonamidów, linkozamidów (np. klindamycyna), makrolidów (np. spiramycyna). Wybór lekarstwa i czas trwania leczenia zależy od tego, jak zakażony przechodzi chorobę. Zobacz także: Jakie objawy mogą świadczyć o toksoplazmozie? Położna obala najczęstsze przesądy ciążowe Pasożyty mogą utrudniać zajście w ciążę i utrzymanie jej!
6 chorób groźnych dla ciężarnej i dziecka w łonie matki
Tych infekcji należy unikać w ciąży jak ognia – mogą zaszkodzić przyszłej mamie, ale i nienarodzonemu dziecku. Wiele z nich ma także konsekwencje na przyszłym zdrowiu i życiu dziecka.
Jeśli jesteś w ciąży powinnaś dbać o siebie dwa razy bardziej. Ciężarne są niestety narażone na wiele chorób, ponieważ ich odporność jest obniżona (za sprawą zmian hormonalnych), a przez to przyszłe mamy są łatwym celem dla wirusów i bakterii. Choroby, którymi najczęściej może zarazić się ciężarna, są dodatkowo bardzo groźne nie tylko dla jej zdrowia, ale także zdrowia i życia dziecka, np. infekcje dróg moczowych czy okolic intymnych. W takich sytuacjach najlepiej więc zapobiegać chorobom, bo wiele z nich przez łożysko może przeniknąć do płodu i go uszkodzić albo przenieść się na dziecko podczas porodu. Często zagrożeniem jest również poronienie. Jakie choroby należą do szóstki tych, których musisz unikać jak ognia? Listerioza Choroba wywołana przez bakterię Listeria monocytogenes, najczęściej można zarazić się od zwierząt lub spożywając zakażone produkty, takie jak: niepasteryzowane mleko czy ser, surowe mięso (lub ryby), jaja czy nieumyte warzywa. Bakterie mogą przedostać się do płodu przez łożysko i wywołać przedwczesny poród, poronienie albo doprowadzić do wielu wad wrodzonych, zakażenia krwi czy zapalenia opon mózgowych. Istnieje również ryzyko urodzenia martwego dziecka. Objawy listeriozy: objawy podobne do przeziębienia czy grypy, osłabienie organizmu, gorączka, ból głowy i mięśni. Objawy mogą wystąpić nawet do 30 dni po spożyciu zakażonego produktu. Należy ją leczyć za pomocą antybiotyków. Toksoplazmoza Szczególnie groźna jest toksoplazmoza w ciąży – infekcja wywołana przez Toxoplasma gondi przebiega bezobjawowo. Czasem kobieta w ciąży jest uodporniona na infekcję, zazwyczaj wtedy, gdy już przechodziła toksoplazmozę. Jeśli nie – powinna unikać bezdomnych kotów, ich odchodów, surowego mięsa, skorupiaków i niepasteryzowanego mleka, nie należy również bawić się z dziećmi w piaskownicach dostępnych dla zwierząt. Jeśli posiada kota, należy go przebadać pod kątem obecności pasożytów. Choroba jest niebezpieczna, ponieważ najczęściej skutkiem zakażenia jest uszkodzenie zarodka i poronienie. W późniejszym okresie ciąży może doprowadzić do przedwczesnego porodu, niskiej masy urodzeniowej dziecka, uszkodzeń neurologicznych, wad wrodzonych czy urodzenia martwego dziecka. Jeżeli ciężarna zarazi się toksoplazmozą, możliwe jest leczenie antybiotykami dziecka jeszcze w jej łonie, a także zaraz po porodzie. Jeśli do zakażenia dojdzie u matki, nie zawsze jest pewne, że dziecko również zostanie zarażone. Toksoplazmozę leczy się lekami przeciw pasożytom, antybiotykami, które zmniejszają ryzyko uszkodzenia płodu. Po takim leczeniu i po porodzie dziecku robi się badania z krwi pępowinowej i na ich podstawie ustala się czy wymagane jest leczenie. Zapalenie wątroby typu B Zakażenie tym wirusem może odbyć się przed lub już w trakcie ciąży. Wirus przenosi się najczęściej poprzez krew, dlatego istnieje duże ryzyko zarażenia dziecka przez matkę podczas porodu. Choroba jest bardziej prawdopodobna, jeśli u ciężarnej była przeprowadzana transfuzja krwi, używanie narkotyków dożylnych czy stosunek w wieloma partnerami bez zabezpieczenia. Po porodzie dziecko otrzymuje immunoglobulinę oraz szczepienie przeciw WZW B, by uniknąć dalszego rozwoju choroby. Objawy zapalenia wątroby typu B: może przebiegać bardzo różnorodnie - choć często także bezobjawowo. Czasem można zaobserwować zmęczenie i ogólne rozbicie, ale to u ciężarnej może być bardziej kojarzone z jej stanem niż z obecnością wirusa. W przypadku zakażenia WZW B, może dojść także do mdłości i wymiotów, żółte zabarwienie skóry i śluzówek uporczywy świąd całego ciała. By uniknąć zakażenia zapaleniem wątroby typu B, najlepiej zaszczepić siebie w czasie ciąży, a dziecko - tuż po porodzie. Wirus zapalenia wątroby typu B u ciężarnej, rozwijając się w organizmie, może prowadzić do wielu powikłań, m.in. do marskości wątroby, niewydolności wątroby, nowotworu wątroby i śmierci. Opryszczka narządów płciowych Wirusy opryszczki dzielą na dwa typy: HSV-1 – powoduje infekcje skóry i błon śluzowych górnej części ciała (na przykład tzw. zimno na wargach), HSV-2 – atakuje głównie narządy płciowe. Pierwszy rodzaj może przejść w drugi podczas seksu oralnego, dlatego bardzo łatwo opryszczką zarazić się od partnera. Objawy opryszczki: najczęściej pęcherzyki na śluzówce i zewnętrznych narządach płciowych, gorączka, Zmiany skórne są drobne, pękają i przysychają, zmieniając się w strupki. Sama infekcja ma zazwyczaj charakter powracający, szczególnie w okresach obniżonej odporności. Przeniesienie infekcji wirusowej może nastąpić w trakcie ciąży albo podczas porodu. Opryszczka może prowadzić nawet do poronienia czy przedwczesnego porodu. Natomiast zakażenie płodu w okresie okołoporodowym może prowadzić do groźnej ogólnej infekcji u noworodka, a to jest groźne z powodu niskiej odporności narodzonego dziecka. Dlatego też, jeśli opryszczka występuje w okresie okołoporodowym, kobieta dostaje zazwyczaj skierowanie na cesarskie cięcie. Leczenie opryszczki polega na podaniu leków antywirusowych (maści, globulki), w ciężkich przypadkach niezbędna jest wizyta w szpitalu. Rzeżączka Chorobę wywołuje bakteria Neisseria gonorrohoe, zwyczajowo nazywana gonokokiem. Najczęściej przenosi się drogą płciową, także podczas stosunków oralnych i analnych. Osoba zakażona może zaobserwować u siebie objawy dopiero kilka dni po zarażeniu, ale od samego początku zaraża innych. Objawy rzeżączki u ciężarnej to: ból podczas oddawania moczu, ból podczas stosunku, obfita wydzielina z pochwy, świąd, gorączka. Często też choroba może przebiegać bezobjawowo. Choroba w czasie ciąży przenosi się na dziecko, które zostanie dodatkowo zainfekowane podczas porodu, a nieleczona rzeżączka może prowadzić u dziecka do utraty wzroku, a także obniża odporność na HIV i infekcje intymne. Rzeżączka w ciąży może prowadzić też do przedwczesnego porodu, poronienia lub urodzenia dziecka z wadami wrodzonymi. Rzeżączkę leczy się antybiotykami, często w pojedynczej dawce doustnej lub domięśniowej. Różyczka U przyszłej mamy zazwyczaj pobiera się krew do badań, które między innymi mają wykazać, czy w organizmie obecne są przeciwciała różyczki (IgG), jeśli w wynikach okaże się, że ich nie ma – istnieje ryzyko zakażenia różyczką w ciąży. Wirus przenosi się drogą kropelkową, a jej objawy następują dopiero po 14-16 dniach od zarażenia, mimo że od pierwszego dnia nosiciel może zarażać innych. Objawami różyczki są: gorączka, powiększone węzły chłonne, bóle głowy, drobne, bladoróżowe plamki, które w ciągu doby rozprzestrzeniają się na całym ciele. Często choroba przebiega też bez objawów. Różyczka jest szczególnie groźna w 1. trymestrze, może prowadzić do poronienia, obumarcia płodu, a w późniejszym czasie – do wad wrodzonych i problemów rozwojowych. Po latach może również dojść do ślepoty, głuchoty, wad serca i upośledzenia umysłowego u dziecka. Szczepienie przeciw różyczce daje odporność na całe życie, więc planując ciążę warto pomyśleć o zaszczepieniu się na nią jeszcze przed poczęciem. Zobacz także: Zanim zajdziesz w ciążę: przygotowania w 11 krokach [WIDEO] 8 możliwych przyczyn poronienia Przeciwciała w kierunku toksoplazmozy
Najczęściej do zarażenie toksoplazmozą u dzieci dochodzi drogą pokarmową, gdy nasze dzieci zjedzą brudne warzywa i owoce i nie myją rąk. Sprawdź, czy łatwo wykryć toksoplazmozę?
Tosoplazmoza jest chorobą wywołaną przez pierwotniaki z gatunku Toxoplasma gondii. Te niewielkie pasożyty rozmnażają się w komórkach nabłonka jelita cienkiego kota, ale także innych zwierząt. Jak dochodzi do zarażenia toksplazmozą u dzieci? Do zarażenia kolejnego żywiciela, którym może być właśnie nasze dziecko dochodzi drogą pokarmową poprzez: spożycie warzyw i owoców zanieczyszczonych ziemią z oocytami brudne ręce zanieczyszczone ziemią lub piaskiem zawierającym oocyty uszkodzoną skórę. Osobniki potomne przeniesione przez krew mogą się umiejscowić w węzłach chłonnych, mięśniach szkieletowych, w mięśniu sercowym, mózgu, gałce ocznej i innych narządach. Tam znowu się rozmnażają. Zakażenie Toxoplasma gondii przebiega najczęściej bezobjawowo. Czasem może wystąpić: gorączka powiększone węzły chłonne. Jak rozpoznać toksoplazmozę u dzieci? Podstawą rozpoznania zakażenia tym pasożytem jest wykonanie badania krwi w kierunku wykrycia przeciwciał swoistych dla T. gondii. Otóż organizm w odpowiedzi na zakażenia T. gondii wytwarza specjalne białka (IgG, IgM), których obecność we krwi pośrednio wskazuje na możliwość zakażenia. Najszybszą metodą sprawdzenia czy nasze dziecko jest zakażone jest wykrycie Toxoplasma gondii za pomocą metod biologii molekularnej (PCR). Trzeba również pamiętać o tym że, zakażenie Toxoplasma gondii jest bardzo groźne dla kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Konsultacja: Dr n. biol. Magdalena Macko Polecamy: Czy twoje dziecko ma pasożyty? - test
Toksoplazmozą w ciąży możesz zarazić się nie tylko od kota!
Mówisz toksoplazmoza, myślisz kot. Tymczasem tą chorobą możesz zarazić się, nawet jeśli nigdy nie byłaś właścicielką puszystego Mruczka. Poznaj 9 sposobów, które pomogą ci się przed nią chronić w ciąży.
Toksoplazmoza jest chorobą odzwierzęcą. Wywołuje ją pierwotniak Toxoplasma gondi, który występuje w kocich odchodach, ale nie tylko. Jak chronić się przed toksoplazmozą? 1. Jedz tylko dobrze ugotowane lub upieczone mięso – zarazki toksoplazmozy mogą znajdować się w surowym mięsie (z niego przyrządza się np. tatara). Giną już po 10 minutach gotowania w temperaturze 60 stopni C. Największe ryzyko niesie zjedzenie surowej wieprzowiny, mniejsze – baraniny i wołowiny. Bez obaw możesz jeść drób (sprawdź też: Co jest dozwolone, a co nie w ciąży?) 2. Unikaj mięsa grillowanego, wędzonego, wędlin (np. salami) – zjedzenie go niesie ryzyko zachorowania na toksoplazmozę w ciąży. Trudno mieć pewność, w jakiej temperaturze były poddawane podczas przygotowania. Dopisz je do listy produktów zakazanych w ciąży, która powinna obowiązywać wszystkie przyszłe mamy. 3. Owoce i warzywa umyj przed zjedzeniem – ziemia, z którą miały kontakt lub w niej rosły mogła być zanieczyszczona zarazkami toksoplazmozy. 4. Myj dokładnie noże i naczynia, których używałaś, przyrządzając surowe mięso. 5. Chroń ręce rękawiczkami, gdy pracujesz w ogrodzie, koty lubią zagrzebywać odchody na grządkach. Nawet jeśli nie masz kota, może zrobić to zwierzę z sąsiedztwa. 6. Pij tylko przegotowane mleko – surowe też niesie ryzyko zarażenia. 7. Unikaj zabawy z dziećmi w piaskownicy, która nie jest zamykana, często bywa ona toaletą dla bezpańskich kotów. 8. Jeśli masz kota, staraj się, by jego kuwetę czyścił ktoś inny. Zarazki toksoplazmozy znajdują się w kocich odchodach. Jeśli musisz zrobić to sama, zakładaj gumowe rękawiczki. Kuwetę należy czyścić często, a przy wymianie żwirku sparzyć ją wrzątkiem i myć płynem dezynfekującym. 9. Nie zapominaj o częstym myciu rąk - to doskonały sposób ochrony przed różnymi zarazkami, nie tylko toksoplazmozą. Dbając o higienę, możesz uniknąć zachorowania na grypę czy zminimalizować szansę na rozwój niebezpiecznych nie tylko dla ciebie, ale także dla zdrowia mającego się narodzić dziecka infekcji intymnych. Czy każdy kot zaraża toksoplazmozą? Jeśli masz typowo domowego kota, który nie jest wypuszczany na wolność, ryzyko zarażenia nie jest duże. Koty zarażają się toksoplazmozą, jeśli mają szansę polować na gryzonie lub jedzą surowe mięso. Możesz upewnić się, czy kot jest wolny od zarazków, wykonując proste badanie kociego kału. Jeśli wynik jest negatywny, możesz być spokojna. Od tej pory karmiąc kota tylko suchą karmą lub mięsem z puszek lub saszetek, pojąc czystą wodą, sprawisz, że nie będzie stanowił źródła zagrożenia dla ciebie i twojego dziecka, ani dla pozostałych domowników. Ciąża to doskonały czas na wprowadzanie różnych zmian w stronę zdrowego stylu życia. Skorzystasz na nich i ty, i dziecko. Czytaj więcej: 7 rzeczy, które musisz zmienić w ciąży Urodzisz dziecko, musisz oddać psa? 5 groźnych chorób zakaźnych w ciąży
12 badań, które musisz zrobić przed ciążą
Starania o dziecko to także seria badań, które powinnaś zrobić, by dobrze i odpowiedzialnie przygotować się do ciąży. Oto twój plan działania.
Większość z nas wie, że toksoplazmoza jest groźna dla kobiet w ciąży i że przenoszą ją koty. Czy to cała prawda?
Toksoplazmoza to choroba groźna dla kobiet w ciąży. Może być bowiem przyczyną wad płodu, a nawet poronienia. Jednak wokół niej narosło wiele mitów. Sprawdź, jak jest naprawdę. Oto 3 najczęstsze mity na temat toksoplazmozy. 1. Jedynym źródłem zarażenia są koty, także te niewychodzące z domu Nieprawda. Znacznie częściej do zarażenia dochodzi po zjedzeniu surowego lub półsurowego mięsa, np. wieprzowiny czy wołowiny (drób jest bezpieczny), a także po wypiciu niepasteryzowanego mleka prosto od krowy. Niebezpieczne jest także jedzenie owoców i warzyw zanieczyszczonych ziemią lub niedokładnie umytych oraz nieumycie rąk po pracy w ogródku. 2. Najczęstsze jest zakażenie w I trymestrze ciąży Nieprawda. Największe prawdopodobieństwo przeniknięcia pierwotniaka przez łożysko istnieje w III trymestrze. Wtedy dziecko rodzi się zdrowe, ale choroba może się ujawnić po 3–12 miesiącach lub nawet wiele lat później. Objawia się zaburzeniami w funkcjonowaniu układu nerwowego oraz zmianami w gałce ocznej. Zarażenie w II trymestrze powoduje w 25 proc. przypadków wodogłowie, padaczkę lub zwapnienie mózgu. W I trymestrze ciąży prawdopodobieństwo zarażenia jest najmniejsze, ale może spowodować poronienie. 3. Zapobieganie toksoplazmozie jest trudne, wręcz niemożliwe Nieprawda. Nie jest to ani trudne, ani skomplikowane. Jeśli jesteś w ciąży, a twój kot wychodzi na dwór, istnieje więc ryzyko, że się zarazi, unikaj przytulania go, całowania. Nie pozwalaj mu chodzić po stole i kuchennych szafkach. Po zabawie umyj dokładnie ręce wodą z mydłem. Nie wymieniaj sama żwirku w kuwecie. Gdy musisz to zrobić, zawsze wkładaj gumowe rękawiczki. Zrezygnuj z jedzenia tatara, metki, białej kiełbasy, krwistych befsztyków. Dokładnie smaż i gotuj mięso. Nie jedz nieumytych owoców ani warzyw. Nie pij też mleka prosto od krowy. Do prac w ogródku zawsze wkładaj gumowe rękawiczki, potem od razu dokładnie myj ręce. Ale przede wszystkim przebadaj się przed ciążą. Jeśli okaże się, że masz przeciwciała, oznacza to, że przeszłaś bezobjawowo toksoplazmozę i nie musisz bać się zarażenia. Przeczytaj także: Zakazane choroby w ciąży
Jedne choroby są bardziej niebezpieczne, inne mniej. Ważne, by szybko je rozpoznać i wyleczyć.
Nie ma co ukrywać: chorowanie w ciąży to stres dla przyszłej mamy. Ale z drugiej strony: rzadko udaje się przetrwać całe dziewięć miesięcy bez infekcji. Co robić? Chronić siebie i brzuszek bardzo prostymi sposobami: unikać miejsc, gdzie łatwo można się zarazić (wielkie sklepy, przedszkola, zatłoczone kina), zgłaszać się systematycznie na badania i... często myć ręce. Więcej szczegółów w ramkach. Cytomegalia • Jak rozpoznać? Infekcja często przebiega bezobjawowo. Niekiedy chorzy wymieniają takie objawy, jak gorączka, ból gardła. • Co robić? Przed ciążą lub w jej trakcie można sprawdzić, czy we krwi są przeciwciała. Jeżeli badanie (nie jest obowiązkowe) potwierdzi, że zarażenie spowodował wirus CMV, lekarz zaleci podanie immunoglobuliny, by zabezpieczyć płód. Unikaj kontaktu z moczem lub śliną dzieci, bo to one często są nosicielami wirusa. Raz przebyta choroba uodpornia. Opryszczka • Jak rozpoznać? Wirus atakuje śluzówkę sromu, pochwy, szyjki macicy. Tworzą się tam wypełnione płynem pęcherzyki. Po jakimś czasie pękają, pozostawiając bolesne nadżerki. UWAGA! Niebezpieczna dla dziecka jest tylko opryszczka płciowa wywołana przez HSV typu II. • Co robić? Jeśli zaraziłaś się nią jeszcze przed zajściem w ciążę, to powiedz o tym lekarzowi. Wirus, który był uśpiony przez wiele lat, może uaktywnić się właśnie teraz, gdy spodziewasz się dziecka. Ginekolog zapewne zaproponuje ci leczenie zapobiegawcze od 36. tygodnia ciąży, dzięki temu maluszek, przeciskając się przez kanał rodny, nie zarazi się wirusem. A jeśli pojawią się pęcherzyki – zdecyduje o cesarskim cięciu. Infekcja intymna • Jak rozpoznać? Podczas siusiania odczuwasz nieprzyjemne swędzenie i pieczenie. Na bieliźnie pojawiły się białe, grudkowate upławy. Możesz mieć też bóle brzucha i nudności. • Co robić? Już przy pierwszych objawach zgłoś się do lekarza, bo ten typ infekcji szybko się rozwija. W leczeniu, które trwa 3–14 dni, najczęściej stosuje się preparaty przeciwgrzybicze w postaci globulek oraz kremów. Kurację zawsze trzeba doprowadzić do końca, nawet wtedy gdy dolegliwości już miną, bo niedoleczona grzybica wraca. Unikaj syntetycznej lub ciasnej bielizny, bo krocze jest w niej „zawilgocone”. Poznaj: Fakty i mity o infekcjach intymnych [CMS_PAGE_BREAK] Różyczka • Jak rozpoznać? Dwa, trzy tygodnie po kontakcie z osobą zainfekowaną pojawia się lekka gorączka, gorsze samopoczucie i drobne, bladoróżowe plamki, które w ciągu doby rozprzestrzeniają się po całym ciele. Typowe dla różyczki jest powiększenie węzłów chłonnych za uszami, na karku i potylicy. • Co robić? Przed ciążą dobrze jest zrobić badania na obecność przeciwciał. Jeśli ich nie ma, warto zaszczepić się na różyczkę. Trzeba to zrobić najpóźniej trzy miesiące przed zajściem w ciążę. Gdy nie zdążyłaś się zaszczepić, ogranicz kontakty z dziećmi w wieku przedszkolnym. Leczenie (gdy ciężarna z brakiem odporności zetknie się z chorym) jest skuteczne tylko w pierwszych pięciu dniach od „spotkania”. Stosuje się wtedy specyficzną gamma-globulinę. Grypa • Jak rozpoznać? Pojawiają się bóle kostno-mięśniowe, ból głowy, gardła, a także gorączka. Grypie często też towarzyszą dreszcze, podrażnienie oczu, ogólne osłabienie. • Co robić? Możesz zawczasu zaszczepić się przeciw grypie, bo składniki wielu leków, które pomagają w walce z tą chorobą, mogą mieć negatywny wpływ na rozwój dziecka. Unikaj nie tylko osób zakatarzonych, ale również dużych skupisk ludzkich (w kinach, sklepach). Myj ręce po powrocie do domu. Jeśli mimo ostrożności zachorujesz jednak na grypę, idź do lekarza. On zaleci odpowiednie środki. Jeśli masz wysoką temperaturę, stosuj preparaty przeciwgorączkowe zawierające paracetamol (a nie ibuprofen!). Przeczytaj: Ciąża bez jesiennych infekcji? To możliwe! Ospa wietrzna • Jak rozpoznać? Najpierw pojawia się ogólne zmęczenie i gorączka, a następnie na skórze i śluzówce gardła – wysypka. • Co robić? Można się zaszczepić na ospę, ale nie później niż trzy miesiące przed planowaną ciążą. Kobieta, która chorowała na ospę w dzieciństwie, jest (prawie w 100 procentach) odporna na zakażenie. Można to sprawdzić, przeglądając starą książeczkę zdrowia lub badając krew na obecność przeciwciał. Jeśli nigdy nie miałaś ospy i nie szczepiłaś się na nią, unikaj dużych skupisk ludzi (kino, sklepy). Gdy dojdzie do zakażenia, zgłoś się do lekarza. Do czwartej doby zapobiegawczo podaje się immunoglobulinę. Przez całą ciążę ospa może zagrażać maleństwu, ale najniebezpieczniejsza jest między 13. a 20. tygodniem. Listerioza • Jak rozpoznać? Objawy są podobne do zwykłego przeziębienia lub grypy (dlatego trudno ją wykryć) i należą do nich: gorączka, osłabienie, ból głowy i mięśni. • Co robić? Najlepiej unikać w ciąży pokarmów, które mogą zawierać bakterie: niepasteryzowane mleko i sery, surowe mięso, surowe lub wędzone ryby (także sushi), niemyte warzywa, pasztet. Jeśli już dojdzie do zarażenia – konieczne jest leczenie antybiotykiem. Dowiedz się: Czego nie jeść w ciąży [CMS_PAGE_BREAK] Borelioza • Jak rozpoznać? Jeśli po kilku dniach w miejscu ukąszenia przez kleszcza pojawi się czerwone przebarwienie rozjaśnione w środku, to znak, że wystąpił charakterystyczny dla boreliozy rumień wędrujący (czasem się nie pojawia). Mogą też dokuczać bóle głowy, mięśni i stawów. • Co robić? Unikaj wypraw tam, gdzie są kleszcze. Spryskuj ubrania preparatem je odstraszającym. Dokładnie oglądaj skórę. Gdy się zarazisz, czeka cię kuracja antybiotykowa. Toksoplazmoza • Jak rozpoznać? Infekcja przebiega bezobjawowo – rzadko pojawia się osłabienie organizmu, stan podgorączkowy lub wysypka. • Co robić? Przede wszystkim można zbadać się na obecność przeciwciał. Jeśli miałaś lub masz kota, zapewne jesteś już uodporniona i w trakcie ciąży powinnaś jedynie pilnować, by nie dotykać zwierzęcych odchodów (np. podczas czyszczenia kuwet). To jednak niejedyne źródło tej choroby, większość (aż 90 proc.) spowodowana jest nieprzestrzeganiem zasad higieny. Częste mycie rąk, a także unikanie surowego mięsa, skorupiaków, jajek i niepasteryzowanego mleka jest skuteczną ochroną przed toksoplazmozą. Dokładnie myj warzywa i owoce, bo nawet one mogą być zanieczyszczone, a do prac w ogródku zakładaj rękawice. Anemia • Jak rozpoznać? Niewielkie niedobory żelaza mogą nie dawać żadnych objawów, lecz gdy wyraźnie spada liczba czerwonych krwinek – można poczuć się osłabioną, zmęczoną, mogą dokuczać duszności i kołatanie serca. Często też przyszła mama jest bardzo blada. • Co robić? Najlepiej jeszcze przed zajściem w ciążę zbadać poziom żelaza we krwi i go ewentualnie podnieść, stosując zdrową dietę lub preparaty witaminowe. Będąc w ciąży, możesz brać gotowe zestawy witamin (tylko po konsultacji z lekarzem), np. Falvit M, Feminatal lub Centrum Materna. W diecie przyszłej mamy powinny się znaleźć takie produkty, jak: wołowina, kapusta, szpinak, groszek, fasola, soja, suszone morele, bo są one najlepszym źródłem żelaza. Pamiętaj, że kawa i herbata utrudniają wchłanianie żelaza. Nie popijaj ich po posiłku. Przeczytaj także: 5 suplementów niezbędnych w ciąży: nowe zalecenia Konsultacja: dr n. med. Andrzej Micuła, ginekolog położnik.
Różyczka i toksoplazmoza – wrogowie twojej ciąży
Gdy jesteś w ciąży, te choroby mogą się okazać bardzo groźne dla twojego dziecka. Dowiedz się więc, jak uniknąć zachorowania na różyczkę i toksoplazmozę.
Choroby zakaźne, takie jak różyczka i toksoplazmoza, nie omijają niestety kobiet spodziewających się dziecka. Ich wpływ na przebieg ciąży zależy nie tylko od tego, czy infekcję wywołały wirusy, bakterie lub pasożyty, ale i od stopnia zaawansowania ciąży. Różyczka To choroba przenoszona drogą kropelkową. Chory zaraża osoby ze swojego otoczenia na tydzień przed wystąpieniem wysypki i tydzień po jej pojawieniu się. Najczęściej chorują dzieci w wieku przedszkolnym. Dwa, trzy tygodnie po kontakcie z osobą zainfekowaną pojawia się lekka gorączka, gorsze samopoczucie i drobne, bladoróżowe plamki, które w ciągu doby rozprzestrzeniają się na całym ciele. Typowe dla różyczki jest powiększenie węzłów chłonnych za uszami, na karku i potylicy. Po kilku dniach gorączka ustępuje, wysypka znika, nie pozostawiając śladów. Powiększenie węzłów chłonnych utrzymuje się trochę dłużej. Różyczka u dzieci przebiega zwykle łagodnie i daje odporność na całe życie. Na szczęście coraz rzadziej chorują na nią przyszłe mamy. Wprowadzono bowiem obowiązkowe szczepienia 13-letnich dziewczynek, coraz częściej także szczepią się kobiety dopiero planujące zajście w ciążę. To niezwykle ważne – jednorazowe szczepienie daje odporność na całe życie! Często na pytanie lekarza o różyczkę kobieta odpowiada: „Nie wiem, nie pamiętam”. Wtedy trzeba sprawdzić odporność. Warto to zrobić jeszcze przed zajściem w ciążę lub na jej początku. To niedrogie badanie (kosztuje 20-40 zł). Jeśli chorowałaś w dzieciństwie lub byłaś szczepiona, masz trwały ślad – tzw. przeciwciała IgG. Jeżeli ich nie posiadasz, istnieje ryzyko – choć bardzo niewielkie – że zachorujesz na różyczkę w ciąży. Szczególnie dotyczy to kobiet, które mają kontakt z dziećmi albo chorymi, np. przedszkolanki, pielęgniarki. Zachorowanie w pierwszym trymestrze ciąży może powodować poronienie, obumarcie ciąży lub zespół wad wrodzonych objawiających się: głuchotą, ślepotą, wadą serca, upośledzeniem umysłowym. Prawdopodobieństwo zaburzenia rozwoju dziecka w związku z przebyciem przez mamę różyczki w pierwszym trymestrze przekracza 50 proc., ale w drugim i trzecim jest już minimalne. Profilaktyka (w przypadku braku odporności), jeśli już jesteś w ciąży – to unikanie kontaktu z chorymi, a jeśli dopiero ją planujesz – szczepienie (uwaga: nie wolno go wykonywać w czasie ciąży, a po nim z poczęciem dziecka należy zaczekać około trzy miesiące). Leczenie (gdy ciężarna z brakiem odporności zetknie się z chorym) jest skuteczne tylko w pierwszych pięciu dniach od kontaktu z chorym. Stosuje się specyficzną gamma-globulinę. [CMS_PAGE_BREAK] Toksoplazmoza Tę odzwierzęcą chorobę wywołuje pierwotniak Toxoplasma gondii. Zarazki pochodzące z kociego kału mogą znajdować się m. in. w glebie (nawet w ziemi w doniczce), na niemytych owocach. Pierwotniaki nie „fruwają” w powietrzu, dostają się do organizmu człowieka wraz ze skażonymi pokarmami lub za pośrednictwem brudnych rąk. W większości przypadków do zakażenia dochodzi najczęściej drogą pokarmową – przez spożycie surowego lub półsurowego mięsa albo wędlin, a także w wyniku nieprzestrzegania podstawowych zasad higieny (to aż 90 proc. wszystkich zachorowań). Nieprawdą jest więc to, że toksoplazmoza zupełnie nie grozi osobom, które nie mają kotów. I odwrotnie – kot w domu nie przesądza o zachorowaniu. Badania wskazują, że prawie jedna trzecia dorosłych ma przeciwciała Toxoplasma gondii, co świadczy o wcześniejszym kontakcie z pasożytem (zwykle toksoplazmoza przebiega bezobjawowo, czasem, tylko jest przyczyną powiększenia węzłów chłonnych). W wyniku przebytego zakażenia zawsze powstają w organizmie swoiste przeciwciała, które chronią przed nawrotem choroby. Ma to szczególne znaczenie dla kobiety spodziewającej się dziecka. Jeżeli zakażenie przebyła wcześniej, zanim zaszła w ciążę, jej dziecku nic nie grozi. Jeśli kobieta zarazi się pierwotniakiem w trakcie ciąży, to w 20–30 proc. przypadków pasożyt może przedostać się do płodu, wywołując toksoplazmozę wrodzoną. W Europie na każde tysiąc porodów notuje się od 3 do 7 takich przypadków. Największe zagrożenie istnieje w pierwszym trymestrze ciąży. Nawet jeśli po porodzie nie ma żadnych oznak toksoplazmozy, to mogą się one pojawić później – nawet po kilku latach. Utrata wzroku i słuchu, upośledzenie umysłowe, wodogłowie, a w krańcowych przypadkach zgon są skutkiem toksoplazmozy wrodzonej. Toksoplazmoza oczna może pojawić się nawet 10 do 20 lat po urodzeniu – objawami takiej postaci choroby są podwójne widzenie, zwiększona wrażliwość na światło oraz zaburzenia ostrości widzenia. Zakażenie może być także przyczyną poronień, wcześniactwa, małej urodzeniowej wagi dziecka. [CMS_PAGE_BREAK] 6 ważnych zasad (nie tylko w przypadku braku odporności!) Nie głaszcz nieznanych kotów. Nigdy nie pozwalaj kotu spać w swoim łóżku. Codziennie usuwaj nieczystości z kociej kuwety. Koniecznie myj ręce wodą z mydłem po każdym kontakcie z surowym mięsem, warzywami, owocami, jajkami. Nie jedz surowego lub niedosmażonego mięsa. W ogródku pracuj tylko w rękawiczkach. Przed planowanym zajściem w ciążę koniecznie wykonaj badania serologiczne na obecność przeciwciał klasy IgG. Wynik pozytywny będzie świadczyć o twojej odporności na zakażenie. W przypadku wyniku negatywnego należy kilkakrotnie w czasie ciąży oznaczyć przeciwciała klasy IgM. Ich obecność lub pojawienie się w trakcie kolejnego badania świadczy o aktywnej postaci choroby i konieczności podjęcia leczenia (specjalista przepisuje wówczas chorej ciężarnej antybiotyk – Rovamycynę). Nie taki kot straszny! U kociaka toksoplazmoza objawia się kilkunastodniową biegunką. Dorosły kot przechodzi chorobę bezobjawowo. Wydala on z kałem do 10 milionów zakaźnych form pierwotniaka na dobę. Stają się one aktywne dopiero po 24 godzinach, dlatego nic nie grozi ciężarnej, nawet jeśli sprząta kocie odchody. Oczywiście pod warunkiem że robi to na bieżąco i w rękawiczkach. Kot zaraża się toksoplazmozą, zjadając chore myszy lub wędrując po okolicy. Dbaj więc, by twój pupil nie włóczył się poza domem i jadł gotowane posiłki. Konsultacja: dr Wojciech Puzyna – dyrektor Szpitala św. Zofii w Warszawie.
Jeśli myśli się poważnie o dziecku, nie powinno się mieć żadnych kontaków z kotami – twierdzą niektórzy radykalni lekarze. Jednak to nie jest cała prawda.
Jeśli myśli się poważnie o dziecku, nie powinno się mieć żadnych kontaktów z kotami – twierdzą niektórzy radykalni lekarze. Jednak to nie jest cała prawda. Owszem, koty są niebezpieczne. Przenoszą toksoplazmozę, chorobę bardzo groźną dla rozwijającego się w Tobie dziecka. Jednak, jeśli masz kota od lat, to i tak na pewno zostałaś już tą chorobą zarażona i zdążyłaś się uodpornić. Teraz musisz tylko przestrzegać zasad higieny. Może kuwetę będzie odtąd sprzątał Twój partner? Powinnaś też zbadać swoją odporność na toksoplazmozę. Dobrze jest również sprawdzić, czy Twój kot nie przechodzi właśnie aktywnej fazy choroby. Gdyby tak było, lepiej oddaj go w dobre ręce na czas 9 miesięcy. Fatalnym pomysłem jest przygarnięcie kociaka w czasie ciąży. A niestety, czasem przyjaciele uszczęśliwiają w ten sposób przyszłą mamę. W dobrej wierze zresztą, chcąc umilić jej czas oczekiwania. Stanowczo broń się przed takimi pomysłami!