Kiedy jest pierwszy dzień wiosny 2026? Astronomiczna wiosna nie zaczyna się wcale 21 marca
Pierwszy dzień wiosny kalendarzowej może wypadać innego dnia niż początek wiosny astronomicznej. Natomiast w szkołach i przedszkolach pierwszy dzień wiosny zawsze świętuje się 21 marca (o ile nie wypada w weekend). Można to robić zgodnie z polską tradycją, topiąc marzannę, albo wykorzystać pomysły na zabawy pochodzące z innych kultur.
Pierwszy dzień wiosny kalendarzowej na półkuli północnej zawsze wypada 21 marca. Natomiast astronomiczna wiosna zaczyna się w momencie, gdy zrównuje się długość dnia z długością nocy – i dzień, i noc trwa po 12 godzin. To tak zwany moment przesilenia wiosennego, zwany również równonocą wiosenną. Zobacz, kiedy jest pierwszy dzień wiosny 2026 roku i jak można go świętować. Tłumaczymy, czym różni się początek wiosny kalendarzowej od astronomicznej i meteorologicznej. Mamy też piękne i wesołe życzenia na 1 dzień wiosny i pomysły na wiosenne zabawy w przedszkolu. Spis treści: Pierwszy dzień wiosny: kiedy w 2026 roku? Pierwszy dzień wiosny – polskie zwyczaje i tradycje Pierwszy dzień wiosny – zwyczaje na świecie Życzenia na pierwszy dzień wiosny Pierwszy dzień wiosny: przedszkole Pierwszy dzień wiosny: kiedy w 2026 roku? Na półkuli północnej pierwszy dzień kalendarzowej wiosny przypada w 2026 roku w sobotę 21 marca, natomiast pierwszy dzień astronomicznej wiosny wypadnie w piątek 20 marca. Będzie to moment równonocy wiosennej − właśnie wtedy dojdzie do zrównania dnia z nocą. Odtąd dzień będzie stawał się coraz dłuższy. Ile zatem trwa pierwszy dzień wiosny? Dokładnie dwanaście godzin i ani minuty dłużej. Co ciekawe – z upływem lat termin rozpoczęcia astronomicznej wiosny będzie wypadał coraz wcześniej. Od 2044 roku będzie to 20 lub nawet 19 marca. Ostatni raz pierwszy dzień kalendarzowej i astronomicznej wiosny zbiegł się tego samego dnia (czyli 21 marca) w 2011 roku. Kiedy zaczyna się wiosna meteorologiczna? Poza wiosną kalendarzową i astronomiczną mówi się również o wiośnie meteorologicznej (zwanej też termiczną lub klimatologiczną). Jak podaje IMGiW, wiosna meteorologiczna trwa już od 1 marca i potrwa do 31 maja. Ten czas przyjęli meteorolodzy i klimatolodzy, by porównywać okresy tej samej długości w różnych latach (m.in. jeśli chodzi o temperaturę, opady i inne dane statystyczne). Pierwszy dzień wiosny: polskie zwyczaje i tradycje Nasi przodkowie nie zawsze czekali z rytuałami wiosennymi do pierwszego dnia wiosny. I nie ma się co dziwić — przecież dawniej na ścianach ich izb (czy komnat) nie wisiały kalendarze, nie mówiąc o zegarkach czy mediach społecznościowych, które przypominały o zbliżającej się wiośnie. Rytm życia wyznaczały święta kościelne i sama przyroda. Dlatego bywało, że oczekiwanie na wiosnę zaczynało się wraz ze Środą Popielcową (niektórzy już wtedy zdobili jajka, które są symbolem życia). Inną datą w kalendarzu katolików był dzień Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny (25 marca). W marcu (a czasem już i w lutym) do zwyczajów należało wypatrywanie pierwszych oznak wiosny. Przede wszystkim pierwszych bocianów, które wracały do Polski z ciepłych krajów w okolicach dnia św. Józefa (19 marca). By zachęcić ptaki do budowania gniazd ich w obejściu, dawni gospodarze umieszczali na dachach budynków koła od wozu lub... świecące się błyskotki. Inne zwyczaje związane z nadejściem wiosny to: Topienie marzanny Jednym z najbardziej popularnych polskich zwyczajów związanych z pierwszym dniem wiosny jest topienie marzanny. Nasi przodkowie podchodzili do niego bardzo poważnie. Zgodnie ze zwyczajem robiono kukłę o cechach żeńskich. Wykonywano ją ze słomy, patyków i białego płótna. Czasami była zdobiona koralami. W dniu przesilenia wiosennego wrzucano ją do wody lub palono. Marzanna symbolizowała zimę i śmierć. Spalenie jej lub utopienie miało pomóc usunąć efekty działania zimy (np. zamieranie przyrody) i przywołać cieplejszą porę roku. Na Śląsku młodzi mężczyźni topili Marzanioka (męski rodzaj Marzanny). Tej pogańskiej tradycji nie udało się wyplenić ani zastąpić np. zrzucaniem kukły Judasza z wież kościelnych. Marzannę topi się do dzisiaj, tyle że zwykle zwyczaj ma charakter zabawy i zajmują się nią dzieci w przedszkolach lub szkołach. Maik Innym polskim zwyczajem związanym z pierwszym dniem wiosny był Maik. Dzień po 21 marca młodzież chodziła po wsiach i ozdabiała gałęzie jodły lub sosny wstążkami. Następnie ze śpiewem na ustach chodziła od domu do domu, czasami prosząc o datki. Dzień wagarowicza Od kilkudziesięciu lat polscy uczniowie pierwszego dnia wiosny obchodzą <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/czas-wolny/dzien-wagarowicza-2022-33547-r1/">dzień wagarowicza. Niektórzy rzeczywiście tego dnia nie idą do szkoły, choć nauczyciele starają się, aby 21 marca lekcje były lżejsze lub zamiast nich organizują uczniom inne atrakcje. W przedszkolach 21 marca odbywają się bale przebierańców. Dzieci przebierają się zwykle za pszczoły, motyle, kwiaty, ptaki czy zające. Pierwszy dzień wiosny – zwyczaje na świecie Równonoc wiosenna jest momentem symbolicznym w wielu kulturach. Warto poznać tradycje, które są dziedzictwem innych narodów. Tematy te mogą być inspiracją do rozmów o różnorodności świata i kultur oraz inspiracją do obchodzenia pierwszego dnia wiosny w nieco inny sposób niż topienie marzanny. Pierwszy dzień wiosny w Szwajcarii Szwajcarzy najczęściej świętują pierwszy dzień wiosny dopiero w 3. poniedziałek kwietnia. Jak? Paląc kukłę bałwana (tzw. Boogga) podczas pochodów przy muzyce. Pierwszy dzień wiosny w Norwegii Norwedzy z kolei pierwszy dzień wiosny obchodzą dopiero w połowie maja. Do tradycji należy, by organizować wówczas spotkania towarzyskie, na których podaje się naleśniki posmarowane dżemem z moroszki (maliny norweskiej). Pierwszy dzień wiosny w Indiach Święto nosi nazwę Holi – Festiwal Kolorów. Obchodzone jest dzień po marcowej pełni księżyca. Symbolizuje nadejście czasu obfitości. W ramach zwyczajów w przeddzień Holi pali się ogniska, śpiewa i tańczy wokół ognia. W dniu Holi następują gonitwy, podczas których ludzie obrzucają się kolorowym proszkiem i oblewają wodą. Pierwszy dzień wiosny w Meksyku Meksykanie między 19 a 21 marca licznie odwiedzają zabytki z czasów prekolumbijskich – piramidy i ruiny świątyń m.in. Azteków i Olmeków. Pielgrzymujący wiosną Meksykanie ubrani są na biało, wierzą, że w tych miejscach można czerpać moc. Przy Piramidzie Słońca w Teotihuacanie zbiera się nawet milion osób. Pierwszy dzień wiosny w Japonii Nadejście wiosny w Japonii świętuje się, podziwiając kwiaty wiśni. Święto nie odbywa się konkretnego dnia – obchodzone jest wtedy, gdy zakwitną wiśnie. Najczęściej dzieje się to w drugiej połowie marca. Wtedy odbywa się Festiwal Kwitnących Wiśni. W jego ramach organizowane są pikniki, pod kwitnącymi drzewami spożywa się posiłki, a w miastach przeciągają się do nocy zabawy przy sake i woni kwiatów. Pierwszy dzień wiosny w Hiszpanii Z okazji odejścia zimy i nadejścia wiosny w hiszpańskiej Walencji organizuje się Festiwal Ognia. W tym dniu pali się ogniska i puszcza fajerwerki. Zwyczaj palenia ognisk pochodzi z XVI wieku, kiedy w ogniu pozbywano się starych sprzętów. W mieście pojawiają się olbrzymie kukły przedstawiające znane osoby ze świata biznesu i polityki. Ostatniego dnia festiwalu wszystkie zostają spalone. Między 15 a 19 marca codziennie o godzinie 14 odbywa się konkurs salw. Na koniec wszystkie startujące grupy oddają w tym samym czasie strzał – jest głośno! Życzenia na pierwszy dzień wiosny Oto kilka wersji wesołych i pozytywnych życzeń na pierwszy dzień wiosny − dla mamy, babci, koleżanki, kolegi czy nauczycielki: Niech pierwszy dzień wiosny przyniesie Ci mnóstwo radości, kolorów i uśmiechu! Życzę Ci, aby każdy dzień rozświetlał się słońcem, a serce wypełniała radość! *** Witaj Wiosno! Przynieś ze sobą świeżość, nadzieję i uśmiech na każdą chwilę! Życzę Ci, aby każdy dzień był pełen pięknych chwil i nowych przygód! *** Wiosna już tu jest! Niech Twój świat zakwitnie kolorami, a serce napełni się pozytywną energią! Życzę Ci, aby każdy dzień był jak promyk słońca w Twoim życiu! *** Z okazji pierwszego dnia wiosny życzę Ci, aby każda chwila była jak najpiękniejszy kwiat – pełna radości i uśmiechu! Niech słońce świeci w Twoim życiu przez cały rok! *** Witamy wiosnę z otwartymi ramionami! Niech przyniesie Ci mnóstwo pozytywnych wibracji, radosnych spotkań i niezapomnianych momentów! Ciesz się każdą chwilą! Pierwszy dzień wiosny: przedszkole Początek wiosny to świetna okazja do wesołych zabaw w przedszkolu i poza nim. Poniżej pomysły na fajne i angażujące wiosenne zabawy dla dzieci: Odkrywanie oznak wiosny – to fantastyczna atrakcja, szczególnie dla przedszkolaków. Wystarczy zabrać ze sobą przekąski i można wyruszyć na wycieczkę do lasu, parku lub ogrodu botanicznego. Zorganizujcie mały konkurs, kto znajdzie najwięcej zwiastunów wiosny. Zawody na świeżym powietrzu – w grupie przedszkolaków warto zorganizować różnorodne konkurencje sportowe na podwórku lub jeśli jest taka możliwość − w lesie czy na polanie. Wiosenny bal przebierańców – jest często organizowany w przedszkolach. Na pierwszy dzień wiosny można przebrać dzieci za pszczoły, motyle, kwiaty, ptaki czy zające. Najważniejsze, aby dziecko było zadowolone. Turniej gier planszowych – jeśli nie ma ładnej pogody, doskonałym pomysłem na powitanie wiosny będzie dzień poświęcony grom planszowym, oczywiście z nagrodami! Zobacz też: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przedszkolak/gry-i-zabawy/wiersze-o-wiosnie-dla-dzieci-28671-r1/">Wierszyki o wiośnie: piękne wiersze i krótkie rymowanki <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/przyslowia-o-wiosnie-30905-r1/">Przysłowia o wiośnie dla dzieci <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/gry-i-zabawy/popularne-wierszyki-dla-dzieci-29629-r1/">Popularne wierszyki dla dzieci: „Pan kotek był chory” i inne
Zaskakujące tradycje wielkanocne w Polsce. Mało kto wie, skąd się wziął śmigus-dyngus
Pisanki, zajączki z czekolady i Lany Poniedziałek to najbardziej znane tradycje wielkanocne. Jednak nie tylko one sprawiają, że Wielkanoc to jedno z najbardziej barwnych, radosnych i rodzinnych świąt w roku. Istnieje wiele zwyczajów wielkanocnych, w tym także regionalnych, które są chętnie kultywowane.
Tradycje wielkanocne sprawiają, że uroczystość Wielkiej Nocy to jedno z najpiękniejszych świąt. To czas, kiedy mistyczne wyczekiwanie na Zmartwychwstania Pana łączy się z budzeniem przyrody do życia, a obrzędy liturgiczne przeplatają się z ludową tradycją. Najważniejszą rolę w wielu polskich domach odgrywa śniadanie wielkanocne, jednak nie tylko Wielka Niedziela obfituje w tradycje. Poniżej 22 zwyczaje wielkanocnych w Polsce − to tradycje, którymi warto zainteresować dzieci. Spis treści: Jakie są tradycje wielkanocne w Polsce? Wiosenne porządki Środa Popielcowa Niedziela Palmowa Ozdabianie jajek Święcenie pokarmów Koszyczek wielkanocny Lany Poniedziałek Zajączek Jakie są regionalne tradycje wielkanocne w Polsce? Kaszubski śmigus Kujawskie kraszanki Łowickie kotki Małopolskie pucheroki Podkarpackie Turki Podlaskie bitki na jajka Śląskie kulanie jajec z górki Śniadanie wielkanocne: najważniejsze tradycje Jakie są tradycje wielkanocne w Polsce? Świętom Wielkiej Nocy towarzyszy wiele obrzędów i zwyczajów. Także tych mniej oczywistych. Oto najbardziej popularne tradycje wielkanocne w punktach: 1. Wiosenne porządki Wielu osobom okres wielkanocny nieodłącznie kojarzy się z porządkami. I słusznie. Jest to jeszcze przedchrześcijański zwyczaj mający na celu przygotowanie domostw na nadejście wiosny. Silnie zakorzenione w naszej kulturze wiosenne pucowanie, zamiatanie i mycie oraz porządkowanie zaległych spraw ma wymiar symboliczny. W wierzeniach ludowych usuwając brud, kurz i inne nieczystości, usuwamy choroby, złe siły i moce nieczyste. 2. Środa Popielcowa Środa Wstępna (to staropolskie określenie Środy Popielcowej) kończy zapusty, czyli ostatnie dni karnawału. W kościele rozpoczyna się czterdziestodniowy Wielki Post, w trakcie którego chrześcijanie przygotowują się duchowo do obchodów Świąt Wielkanocnych. W Środę Popielcową katolików obowiązuje zakaz spożywania mięs i tłuszczów odzwierzęcych oraz ograniczenie się do 3 posiłków dzienne, z których tylko jeden może w pełni zaspokoić głód. Post nie dotyczy dzieci, osób starczych i kobiet w ciąży. 3. Niedziela Palmowa Na pamiątkę przybycia Jezusa do Jerozolimy obchodzona jest Niedziela Męki Pańskiej, inaczej nazywana także Niedzielą Palmową, Kwietną lub Wierzbną. W tym dniu w kościołach święci się palmy wielkanocne – symbol odradzającego się życia. Odbywają się także procesje oraz regionalne konkursy na największą lub najpiękniejszą palmę wielkanocną. W zależności od regionu Polski można wyróżnić odmienne sposoby wykonania i dekoracji palm wielkanocnych np. palmy wileńskie, góralskie, podhalańskie, kurpiowskie. Niedziela Palmowa jest ruchomym świętem, które rozpoczyna Wielki Tydzień. Obecnie można kupić gotowe palmy wielkanocne wykonane z żywych lub suszonych roślin, albo zrobić ją samodzielnie. 4. Ozdabianie jajek Wielkanoc nieodłącznie jest związana z jajkiem – symbolem nowego życia, odrodzenia i zmartwychwstania. Jedną z najczęściej kultywowanych tradycji wielkanocnych jest ozdabianie i dekorowanie jaj kurzych, gęsich, kaczych, a nawet przepiórczych. W zależności od regionu Polski, a także indywidualnych umiejętności, można wyróżnić: pisanki dla dzieci, czyli jaja, na których maluje się wzór woskiem, a następnie gotuje się w naturalnym barwniku; drapanki, czyli barwione jaja ozdobione, jak sama nazwa wskazuje, wydrapanym motywem dekoracyjnym; kraszanki, czyli jednobarwne jaja tradycyjnie gotowane w naturalnych wywarach roślinnych w celu uzyskania odpowiedniego koloru; oklejanki lub naklejanki, czyli jajka tradycyjnie dekorowane sitowiem, suszonymi płatkami kwiatów, papierem, a nawet włóczką; nalepianki, czyli jaja dekorowane wycinkami z papieru. Motyw ten jest charakterystyczny dla okolic Łowicza; ażurki, czyli wydmuszki, w których wykonuje się dekoracyjne nawiercenia. Jajka można ozdabiać według własnego uznania, można też skorzystać z gotowych pomysłów na zdobienie jajek. Wspólne dekorowanie jaj z pewnością będzie wspaniałą zabawą dla dzieci i dorosłych! 5. Święcenie pokarmów Wielka Sobota to dzień oczekiwania na Zmartwychwstanie Chrystusa. Zgodnie z tradycją chrześcijańską w tym dniu zostają pobłogosławione i pokropione wodą święconą wszystkie rodzaje potraw, które znajdą się na wielkanocnym stole w Wielką Niedzielę. Święconka to ogólna nazwa pokarmów, które zostają umieszczone w koszyczku wielkanocnym. Tradycyjnie są to: babka wielkanocna; baranek z cukru, ciasta, masła lub marcepanu; chleb; chrzan; jajko; sól; wędliny. To, co zostaje poświęcone, nie jest przypadkowe – bardzo ważna jest symbolika pokarmów w koszyczku wielkanocnym. 6. Koszyczek wielkanocny Tradycyjny koszyczek wielkanocny wykonany jest z wikliny i bogato dekorowany bukszpanem symbolizującym życie wieczne. Zgodnie ze zwyczajem koszyczek wielkanocny wyścieła się białą, często haftowaną lub koronkową serwetką, na którą kładzie się pokarmy przeznaczone do poświęcenia. Nierzadko w koszyczku można znaleźć czekoladowe jajka lub najbardziej ukochane przez dzieci zabawki. Dlatego też wiele osób decyduje się na przygotowanie osobnego koszyczka wielkanocnego dla dzieci. 7. Lany poniedziałek Lany poniedziałek, zwany inaczej śmigusem-dyngusem, to słowiański zwyczaj świętowania przesilenia wiosennego i celebracja budzącej się do życia przyrody. Dawny zwyczaj smagania się witkami (śmigus) oraz oblewania się zimną wodą (dyngus) symbolizował wypędzanie chorób z ciała i oczyszczenie się z brudu. Wierzono także, że oblewanie się wodą sprzyja płodności, stąd też zwyczajowo oblewano panny. Wraz z upowszechnieniem się chrześcijaństwa na ziemiach polskich przejęta została symbolika wody jako oczyszczenia się z grzechu. 8. Zajączek Zgodnie z tradycją ludową zając jest symbolem płodności, a także zwiastuje szybkie nadejście wiosny. To także element świeckiej tradycji, która na ziemie polskie przybyła z Niemiec. Na Śląsku, Pomorzu czy Wielkopolsce w pierwszy dzień świąt zajączek wielkanocny przynosi dzieciom czekoladowe jajka oraz inne drobne upominki. Zobacz też: Prezent na Wielkanoc dla dziecka: dla dziewczynki i chłopca (fajne wielkanocne gadżety) Jakie są regionalne tradycje wielkanocne w Polsce? Święta wielkanocne to symboliczny triumf życia nad śmiercią, dobra nad złem. Jednak staropolskie tradycje wielkanocne przybierają różną formę w zależności od regionu Polski. Najbardziej interesujące ciekawostki i zwyczaje wielkanocne to: 1. Kaszubski śmigus Zgodnie z tradycją w Poniedziałek Wielkanocny smagano się po łydkach gałązkami jałowca lub brzozy. Wierzono, że uderzanie miało wypędzić złe moce, dostarczyć siły witalne i pozytywnie wpłynąć na płodność. Słowo „śmigus” pierwotnie oznaczało smaganie gałązką (od niemieckiego słowa „schmagustern”). 2. Kujawskie kraszanki Nazwa kraszanka pochodzi od słowa „krasić”, o oznacza farbowanie jaj na jeden kolor. Ubarwione na żółto, brązowo, czerwono lub czarno jajka dekoruje się wzorami wyskrobanymi ostrym narzędziem np. dłutkiem. Do barwienia jaj tradycyjnie wykorzystuje się naturalne barwniki takie jak: sok z buraków, łupiny z cebuli, płatki nagietka, wywar z kory dębowej, czy pędów młodego żyta. 3. Łowickie kotki Na ziemiach łowickich istnieje zwyczaj zjadania wierzbowych kotków z gałązek, z których wykonana jest wielkanocna palma. Aby bazie posiadały specjalne właściwości, muszą być wcześniej poświęcone. Wierzono, że dopiero wtedy nabierają magicznej mocy, która skutecznie chroni przed chorobami gardła, a także bólami głowy i brzucha. 4. Małopolskie pucherloki W niektórych małopolskich wsiach w Niedzielę Palmową można zobaczyć chłopców z pomalowanymi na czarno twarzami i z wysokimi, kolorowymi czapkami na głowach. Zwyczaj ten pochodzi z XVI wieku, kiedy to uczniowie deklamowali wiersze, które miały uświetnić uroczystość. Nazwa pucherloki pochodzi od łacińskiego słowa „puer”, czyli chłopiec. Dziś pucherloki mają charakter zabawowy, humorystyczny. 5. Podkarpackie Turki Zwyczaj ten związany jest z tradycją straży przy Grobie Pańskim. Strażnicy pełniący wartę wyróżniają się tureckimi strojami, egzotycznymi turbanami, czy zakrzywionymi szablami. Prawdopodobnie zwyczaj ten został zapoczątkowany na Wielkanoc w 1684 roku, kiedy to przyodziani w wojenne zdobycze chłopi wrócili do domu po wojnie z Turkami. 6. Podlaskie bitki na jajka Zabawa w bitki-wybitki polega na stukaniu się uprzednio ugotowanymi na twardo jajkami. Wygrywa ta osoba, która jako pierwsza stłucze jajko przeciwnika. W nagrodę zabiera oba jaja i może kontynuować zabawę w bitki-wybitki z kolejną osobą. Tradycja ta jest nadal chętnie kultywowanym zwyczajem na Podlasiu. 7. Śląskie kulanie jajec z górki Na Śląsku, tak jak na wschodzie Polski, popularne są zabawy wielkanocne. Na Śląsku popularne są drużynowe zabawy w toczeniu jajkiem po pochyłościach. Jedną z takich zabaw jest kulanie jaj po desce do otworu, zwanego ducką, która nazywa się: kulaniem jajec z górki. Śniadanie wielkanocne: najważniejsze tradycje Śniadanie wielkanocne w Polsce jest jednym z najważniejszych posiłków, które celebruje się w gronie rodziny i bliskich. Wiele tradycji związanych z tym wydarzeniem ma korzenie w religijnych obrzędach oraz w lokalnych zwyczajach. Oto niektóre z nich: Święcenie pokarmów: W Wielką Sobotę w wielu parafiach odbywa się obrzęd święcenia pokarmów. W koszyczkach przynoszone są różnorodne potrawy, takie jak jajka, chleb, wędlina, sól, pieprz, chrzan oraz ciasta. Święcone pokarmy są symbolem nowego życia i zmartwychwstania. Spożywa się je dopiero na śniadaniu wielkanocnym w niedzielę rano. Zajączek i jajka: Jajka, które są symbolem nowego życia, często są malowane i dekorowane. W niektórych regionach Polski praktykuje się ich zdobienie metodą pisanek lub kraszanek. Zajączek wielkanocny również stał się popularnym symbolem, szczególnie wśród dzieci. Wielkanocne potrawy: Na stole wielkanocnym pojawiają się tradycyjne potrawy, takie jak żurek z białą kiełbasą, barszcz biały, pasztet, sałatka jarzynowa, a także różnego rodzaju wędliny i pieczywo. W wielu domach nie może zabraknąć mazurka, sernika oraz babki wielkanocnej. Rodzinne spotkania: Śniadanie wielkanocne to czas, kiedy rodziny gromadzą się przy wspólnym stole. To moment radości, refleksji, a także dzielenia się tradycjami i opowieściami. Dzielenie się jajkiem: Po modlitwie i błogosławieństwie tradycyjnie dzieli się jajkiem, składając sobie nawzajem życzenia. Jest to symbol pojednania i miłości w rodzinie. Ozdoby wielkanocne: Stół wielkanocny często zdobiony jest wiosennymi dekoracjami, takimi jak bukiety z gałązek, wiosennych kwiatów (np. tulipanów, narcyzów) oraz kolorowe serwetki i obrusy. Rytuały związane z jedzeniem: Niektóre rodziny mają swoje unikalne rytuały, które mogą obejmować np. modlitwy przed posiłkiem, czy tradycyjne pieczenie ciast, które przekazywane są z pokolenia na pokolenie. Śniadanie wielkanocne to nie tylko posiłek, ale także czas na wspólne przeżywanie tradycji, radości i nadziei, które niesie ze sobą Zmartwychwstanie Jezusa. Źródło: Muzeum Historii Polski muzhp.pl, naludowo.pl Zobacz także: Jak zrobić baranka wielkanocnego: 8 prostych sposobów Ozdoby wielkanocne dla dzieci [RĘCZNIE ROBIONE – DIY] Wielkanoc – ciekawostki dla dzieci. Zwyczaje wielkanocne w Polsce i na świecie
Prima aprilis: 20 genialnych żartów do zrobienia w domu i szkole. Pomysły także dla rodziców
Jeśli zastanawiacie się, co robić z dziećmi w prima aprilis, mamy dla was ponad 20 pomysłów na żarty, które sprawdzą się w domu i szkole. Nie dajcie się zaskoczyć – już dziś zaplanujcie śmiesznego psikusa dla swoich bliskich.
Prima aprilis to jedyny dzień w roku, kiedy możesz do woli żartować ze swoich bliskich, opowiadać zmyślone historie i robić psikusy. Udany żart to taki, przy którym wszyscy się śmieją i mają z niego dużo frajdy, ale nie może sprawiać nikomu przykrości. Nie powinien też powodować szkód ani rozczarowania. Warto o tym pamiętać i przypominać dzieciom, które już niedługo będą planować zabawy z kolegami. Na kiedy trzeba przygotować serię dowcipów dla domowników? W 2026 roku prima aprilis wypada w środę 1 kwietnia. Na naszej liście znajdziecie świetne propozycje żartów zarówno dla dzieci, jak i rodziców. To także doskonałe pomysły na prima aprilis w szkole – psikusy z pewnością rozbawią kolegów i koleżanki z klasy. Można je również wykorzystać w przedszkolu, zwłaszcza te łagodniejsze, dostosowane do młodszych dzieci. Pamiętajcie, jeśli ktoś nabierze się na wasz żart, powinniście krzyknąć „prima aprilis!” lub „prima aprilis, uważaj, bo się pomylisz!”. Pomysły na prima aprilis: 1 kwietnia z rodziną: propozycje żartów w domu Zaskocz kolegów z ławki: pomysły szkolne psikusy 1 kwietnia z rodziną: propozycje żartów w domu 1 kwietnia nie wahajcie się dodać odrobiny humoru do codziennego życia. W naszej rodzinie dużo się śmiejemy i przygotowujemy dla siebie zabawne niespodzianki. Uwaga – jakiś dowcipniś może podmienić cukier na sól! Jedno jest pewne – tego dnia nikt nie wie, co mu się przydarzy. Oto garść pomysłów na żarty dla rodziców i dzieci: Balonowe szaleństwo Dzieci uwielbiają balony. Taka prosta rzecz, a zawsze wywołuje mnóstwo śmiechu wśród domowników. Aby zrobić ten żart, przygotuj wiele małych i dużych baloników, a następnie umieść je w lodówce lub w łazience, na przykład w wannie – wszyscy będą w szoku! Po udanym psikusie można wykorzystać balony do kreatywnych zabaw, takich jak „niespadajka”, polegająca na odbijaniu balona i jak najdłuższym utrzymaniu go w powietrzu. Jogurt twardy jak skała Jeśli wasi bliscy lubią rano jeść jogurt lub pić mleko, przygotujcie dla nich specjalną niespodziankę. Dzień wcześniej przygotujcie śniadanie: do zamrażalnika włóżcie kubeczek lub miseczkę z ulubionym jogurtem, a dla malucha miseczkę z mlekiem. Następnego dnia posypcie danie płatkami śniadaniowymi. Jajko niespodzianka Przygotuj śniadanie lub kolację i połóż na talerzyku nieugotowane jajko. Zobacz minę osoby, której robisz psikusa, gdy spróbuje energicznie uderzyć jajko, żeby je obrać! Podobny żart możecie zrobić z już ugotowanymi jajkami. W tym celu poproście kogoś o zrobienie jajecznicy, a dzień wcześniej ugotujcie jajka na twardo i z powrotem włóżcie je do pudełka w lodówce. Uwaga! Nie rób takiego żartu, gdy w domu panuje pośpiech, a do śniadania siadacie w ubraniach, w jakich wkrótce będziecie wychodzić do pracy lub szkoły. Ciężki pakunek Przygotuj spory pusty karton. Oklej go taśmą, aby był zamknięty. Połóż go na podłodze lub na stole. Poproś dziecko lub innego członka rodziny, aby pomógł ci i przyniósł pakunek. Uprzedź jednak, że jest dość ciężki. Obserwuj reakcję, gdy okaże się, że karton jest lekki jak piórko. Ten żart sprawdzi się również w przedszkolu – jest śmieszny i nieszkodliwy dla maluchów. Za małe buty Weź buty, które najprawdopodobniej będzie chciała założyć osoba, której chcesz zrobić żart na prima aprilis. Dokładnie upchnij w czubkach butów po 2 chusteczki higieniczne, odstaw buty na miejsce i czekaj, aż osoba, której zrobiłeś żart, zacznie je zakładać. Zamrożona słomka Napełnij słomkę wodą, zabezpiecz jej końce i włóż do zamrażalnika. Gdy woda w słomce zamarznie, włóż ją do kubeczka z zimnym napojem i podaj osobie, której chcesz zrobić żart na prima aprilis. Zachęć uprzejmie, by się napiła. Popsuty pilot do telewizora Amatorowi telewizji można zrobić żart, wyjmując niepostrzeżenie baterie z pilota do telewizora. Mina osoby, która nerwowo i bezskutecznie wciska przyciski pilota – bezcenna. Komputer nie działa? Amatorowi gier komputerowych lub współpracownikowi można zrobić żarcik, odłączając monitor od komputera, wyciągając nieco odpowiednią wtyczkę z komputera lub odpinając kabel, którym podłączona jest myszka lub klawiatura. Zanim osoba, której zrobiłeś żarcik, straci cierpliwość, próbując uporać się z problemem, krzyknij: prima aprilis! Oślizgły uchwyt Nałóż porcję kremu do rąk na uchwyt lodówki lub na klamkę od drzwi tak, aby nie był widoczny. Czekaj, aż jakiś łasuch zdecyduje się zajrzeć do lodówki lub otworzyć drzwi i chwyci za śliski uchwyt. Czerwone mleko, niebieska herbata? Jeśli twoje dziecko pije mleko, możesz mu podać kubek mleka zabarwionego barwnikiem spożywczym, np. czerwonym. Można też dodać barwnik do herbaty, jeśli ktoś, komu chcesz zrobić żart na prima aprilis, nie pije mleka. Można też dodać barwnik do całego kartonu mleka, wtedy zaskoczenie będzie większe, gdy domownik będzie chciał wlać z niego mleko do kubka czy kawy. Zaskocz kolegów z ławki: pomysły na szkolne psikusy Żarty można przygotować nie tylko dla kolegów. 1 kwietnia nauczyciel może zaskoczyć uczniów i dodać odrobinę emocji do szkolnej rzeczywistości. Pamiętajmy, że żarty nie powinny nikogo zasmucić – nasze pomysły są nieszkodliwe i łatwe do wykonania. Oto najfajniejsze propozycje szkolnych pranków: Przyklejona moneta Ten pomysł sprawdzi się w domu, szkole i przedszkolu. Do podłogi należy przykleić monetę, np. 5 zł. Gdy dzieci będą chciały ją podnieść, okaże się to bardzo trudnym zadaniem i... primaaprilisowym żartem! Telefon do ciebie Wtajemnicz jednego domownika lub kolegę w pomysł na ten żart na prima aprilis. Poproś, aby do ciebie zadzwonił. Odbierz telefon (dzwoniący rozłącza się), udaj zdziwienie i powiedz do osoby, którą chcesz wkręcić, że nie wiesz dlaczego, ale jej najlepszy znajomy dzwoni na twój telefon i prosi ją do telefonu. Też żart możecie wykorzystać także w domu. Możecie nabrać mamę lub tatę, że dzwoni nauczyciel lub dyrektor szkoły. Pomidorki w czekoladzie Dziecko może przygotować do szkoły lub przedszkola specjalne lizaki. Trzeba zanurzyć w roztopionej czekoladzie np. pomidorki koktajlowe, a następnie poczekać aż czekolada zastygnie. Gdy dziecko poczęstuje swoich kolegów i koleżanki takimi „słodkościami” – z pewnością będą bardzo zaskoczeni. Możecie też przygotować ciasteczka, które wyglądają jak deser, a w rzeczywistości będzie to wytrawna i bardzo słona przekąska. Plastelina zamiast kredy Dzieci w szkole mogą zrobić żart nauczycielowi, najlepiej takiemu, który ma poczucie humoru. Trzeba przygotować białą plastelinę i uformować ją na kształt kawałka kredy, a następnie podłożyć pod tablicą zamiast prawdziwej kredy (pod warunkiem że w szkole jest jeszcze zwykła tablica, a nie tylko multimedialna). Wesoła kartkówka Zaskocz swoich uczniów zabawną kartkówką. Najpierw przygotuj kartki z napisem prima aprilis na jednej stronie. Potem z poważną miną rozdaj je dzieciom i połóż napisem w dół. Jeszcze przed rozdawaniem przekaż, że nie wolno podglądać i odwracać kartek. Niech wszyscy odkryją ten żart w tym samym momencie. Wielkie emocje gwarantowane! Pudełko z włochatą niespodzianką Wypełnij pudełko plastikowymi owadami lub pająkami i poproś kolegów, by sięgnęli do środka. Ich reakcja będzie bezcenna! Tajemnicza skrzynka z zadaniami Przygotuj karteczki z absurdalnymi zadaniami, np. „Zrób przysiad na każdej przerwie” i podaj je kolegom lub nauczycielowi. Na pewno spodoba im się taka zabawna aktywność! Kartka na plecach Przyklej koleżance lub koledze karteczkę z zabawnym napisem na plecach, np. „Jestem mistrzem w psikusach!” lub „To jest moje najlepsze ubranie!”. Będziecie się śmiać, gdy inni będą na nią patrzeć i zastanawiać się, co się dzieje. Kartka na krześle Umieść karteczkę z zabawnym napisem na krześle, na którym siedzi kolega lub koleżanka. Może to być coś w stylu: „W tym miejscu siedzi przyszły mistrz psikusów!” lub „Uwaga, to nie jest zwykłe krzesło!” – reakcja, gdy usiądą, będzie bezcenna. Była na ciebie skarga Rodzic może wkręcić dziecko, mówiąc, że był telefon ze szkoły od dyrekcji ze skargą (np. że nie zmienia butów, przeklina na przerwach itp.) i zażądać wyjaśnień. Zobacz też: Gdzie ukryły się pisanki? Zagadki wielkanocne, które rozbawią twoje dziecko 13 świetnych zabaw wielkanocnych: dzieci będą zajęte całymi godzinami Ptaki wiosenne – pokaż dziecku, jakie ptaki przylatują do Polski na wiosnę [ZDJĘCIA I ODGŁOSY]
Kiedy wypada lany poniedziałek 2026? Lepiej uważaj, można dostać mandat nawet 500 zł
Lany poniedziałek jest zawsze... w poniedziałek, ale każdego roku to inna data. Wyjaśniamy, kiedy wypada śmigus-dyngus 2026, czy od początku obchodzony był w święta wielkanocne i jaki symboliczny sens ma tradycja świętego Lejka.
Lany poniedziałek 2026 jest zaraz po Wielkanocy. W zależności od regionu istnieją różne zwyczaje związane z tym świętem – dawniej w Cieszynie chłopcy smagali panny brzozowymi witkami, a na Kaszubach – wskakiwali do rzeki. Opisujemy, skąd wziął się śmigus-dyngus, jak się go obchodziło dawniej i jak ten zwyczaj wygląda współcześnie – nie tylko w Polsce, ale również na świecie. Spis treści: Śmigus-dyngus: kiedy jest lany poniedziałek 2026? Śmigus-dyngus: co to jest? Co symbolizuje lany poniedziałek? Śmigus-dyngus: pochodzenie i tradycja <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="http://%C5%9Amigus-dyngus%C2%A0%E2%80%93%C2%A0czy%20jest%20obchodzony%20tylko%20w%20Polsce?">Lany poniedziałek – czy jest obchodzony tylko w Polsce? Wielkanocny poniedziałek w różnych regionach Polski Śmigus-dyngus: ciekawostki Śmigus-dyngus: kiedy jest lany poniedziałek 2026? Śmigus-dyngus obchodzi się zawsze w Wielkanocny Poniedziałek. Ponieważ <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/dlaczego-wielkanoc-jest-swietem-ruchomym-33793-r1/">Wielkanoc jest świętem ruchomym, zabawa w polewanie wodą każdego roku może przypadać w innym terminie. W 2026 roku śmigus-dyngus wypada 6 kwietnia. Ciekawostką jest, że początkowo śmigus-dyngus wcale nie był obchodzony w poniedziałek po Wielkanocy. Kościół bardzo długo walczył z tym pogańskim obyczajem, aż w XVIII wieku duchowni uznali, że rozsądniej będzie połączyć go z chrześcijańskim świętem. Śmigus-dyngus: co to jest? Co to jest śmigus-dyngus? To zwyczaj zwany także lanym poniedziałkiem, dniem św. Lejka, oblewanką lub polewanką. Tego dnia zgodnie z tradycją chłopcy oblewali dziewczęta wodą lub wrzucali je do rzeki. Współcześnie oblewanie wodą w śmigus-dyngus traktowane jest głównie przez dzieci i młodzież obu płci jak dobra zabawa. I nie ma znaczenia, kto kogo polewa. W niektórych domach tradycją jest polewanie się przez domowników wodą ze specjalnych sikawek, a w innych wręcz oblewanie się pełnymi wody wiadrami. Ciekawym pomysłem jest ten, by zamiast wodą, oblewać bliskich perfumami. To tradycja, która pochodzi jeszcze sprzed II wojny światowej. W ten właśnie sposób obchodzą śmigusa-dyngusa niektórzy dziadkowie. Warto praktykować tę tradycję nawet w symboliczny sposób, ale trzeba pamiętać, że dozwolone jest polewanie wodą wyłącznie rodziny czy znajomych. Za lanie wody na przechodniów albo nieznajomych grozi kara grzywny w wysokości nawet do 500 zł! To samo dotyczy wlewania wody do samochodów, pojazdów komunikacji miejskiej, mieszkań czy klatek schodowych. Co symbolizuje lany poniedziałek? Zwyczaj oblewania się wodą prawdopodobnie nawiązuje do słowiańskiego kultu żywiołu wody. W wielu kulturach wodzie przypisuje się moc oczyszczającą – zarówno jeśli chodzi o sferę cielesną, jak i duchową. Wiara w symboliczne znaczenie święconej wody przetrwała do dziś również w kościele katolickim – wystarczy wspomnieć takie obrzędy jak: chrzest, poświęcenie pól, nowych inwestycji czy przygotowanie <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/przygotuj-swieconke-z-dzieckiem-8147-r1/">koszyczka wielkanocnego. Zgodnie z pogańską tradycją – woda, którą człowiek zostanie polany w śmigus-dyngus, ma oczyścić go z chorób i grzechów, by wraz z nadchodzącą wiosną mógł cieszyć się pełnią życia. Śmigus-dyngus: pochodzenie i tradycja ​Śmigus-dyngus pochodzi z odległych (przedchrześcijańskich) czasów, a dokładnie z tradycji słowiańskiej. Słowianie byli przekonani, że polewanie wodą sprzyja płodności. Woda miała też być symbolicznym oczyszczeniem z chorób, a nawet grzechu. Śmigus-dyngus był związany ze słowiańskimi Jarymi Godami, czyli obrzędami trwającymi kilka dni, które miały na celu uczcić nadejście wiosny. Niektórzy twierdzą też, że miał on swoje początki w Jerozolimie, gdzie pod oknami domów schodzili się Żydzi i rozmawiali o zmartwychwstaniu. Mieli być wtedy rozganiani sprzed okien wodą. Początkowo istniały dwa święta. Pogański śmigus – polegał na biciu dziewcząt gałązkami, a dyngus – na polewaniu ich wodą. Pierwsze wzmianki o zwyczaju polewania się wodą w Polsce datuje się na XV w. Najstarszą z nich jest uchwała synodu gnieźnieńskiego z 1420 r., która zabraniała tego zwyczaju. Współcześnie zgodnie z tradycją w lany poniedziałek należy oblać kogoś wodą. W przeszłości, to głównie młodzi chłopcy hojnie polewali wodą, mieszkające w okolicy dziewczyny. Według tradycji miało to świadczyć o zainteresowaniu pannami, a tym, które nie zostały oblane – zagrażało staropanieństwo. Panny mogły się wykupić od „bycia mokrą”, obdarowując kawalerów <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/rodzaje-pisanek-kraszanki-oklejanki-drapanki-foto-28475-r1/">pisankami. Kiedyś, poza oblewaniem wodą, chłopcy delikatnie okładali dziewczęta witkami wierzby lub brzozy. Lany poniedziałek – czy jest obchodzony tylko w Polsce? Śmigus-dyngus obchodzi się również w innych krajach. Zwyczaj ten znają: Węgrzy, Słowacy, mieszkańcy zachodniej Ukrainy i Bułgarzy (u tych ostatnich nazywa się to peperuda). Co ciekawe, Meksykanie polewają się wodą w <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/wielka-sobota-obchody-w-kosciele-tradycje-ciekawostki-34504-r1/">Wielką Sobotę. Zgodnie z tradycją, oblewanie wodą nie trwa przez cały dzień a najwyżej do południa. Wynika to z tego, że przez całe wieki chłopcy polewali dziewczęta, które wychodziły z kościoła po mszy w Poniedziałek Wielkanocny. Wielkanocny poniedziałek w różnych regionach Polski Nie w każdym regionie Polski znany był śmigus-dyngus. Jak wyglądał Poniedziałek Wielkanocny w innych częściach kraju: Kaszuby W tym regionie Polski lany poniedziałek nie był obchodzony. Mieszkańcy Kaszub kultywowali jednak inny zwyczaj, również związany z wodą. Należało się tego dnia wykąpać w jeziorze lub rzece – miało to chronić przed chorobami. Był jednak warunek – w drodze do wody i z powrotem nie wolno było z nikim rozmawiać i oglądać się za siebie. Wieliczka Mężczyźni przebierają się za Siudą Babę. Mają na sobie podarte ubranie, poczernioną twarz, a na szyi zawieszone korale z kasztanów lub ziemniaków. W ręku trzymają usmolony bat. Chodzą od domu do domu i smarują twarze oraz dłonie mieszkańców sadzą. Małopolska Lany poniedziałek obchodzi się inaczej także we wsi Dobra w Małopolsce. W nocy przed śmigusem-dyngusem po ulicach spacerują tzw. dziady śmigustne. Są to przedziwne maszkary z pończochą na głowie, owinięte słomą. Złowieszczo pomrukują i dmą w blaszany róg. Polewają mieszkańców wodą i proszą o datki. Zwyczaj ten jest upamiętnieniem zbiegłych z niewoli jeńców, którym Tatarzy ucięli język. Szukali oni, opatuleni sianem, by nie zmarznąć, pomocy we wsi Dobra. Cieszyn Młodzi chłopcy polewali panny wodą, a czasami nawet wrzucali do potoków. Zdarzało się, że następnie „suszyli” je, delikatnie smagając (uderzając) witkami po rękach i nogach. Chłopcy zaczepiali najpiękniejsze dziewczęta, a więc jeżeli któraś panna została całkowicie sucha – znaczyło to niestety, że nie interesuje się nią żaden kawaler. Śmigus-dyngus: ciekawostki Słowo „dyngus” prawdopodobnie wywodzi się z języka niemieckiego od słowa „dingen” i oznacza „wykupić się”. W niektórych rejonach pojęcie „dyngus” czy „dyngowanie” oznaczają chodzenie po domach i wymuszanie datków od mieszkańców. Jeżeli mieszkańcy odmówią – zostaną oblani wodą. Po raz pierwszy o słowiańskim zwyczaju wspomniał czeski kaznodzieja w XIV w. Śmigus i Dyngus były kiedyś dwoma różnymi zwyczajami. W Meksyku i innych krajach Ameryki Południowej również istnieje zwyczaj polewania kobiet wodą, jednak praktykuje się go w Wielką Sobotę.​ Poznaj śmieszne życzenia dla dzieci i wesołe dla dorosłych na lany poniedziałek. Bibliografia: F. Gawełek: Palma, jajko i śmigus w praktykach wielkanocnych ludu polskiego. Lwów 1911 Zobacz też: Wiersze wielkanocne dla dzieci: krótkie i zabawne, a nauczą wiele o wielkanocnych tradycjach Gdzie ukryły się pisanki? Zagadki wielkanocne, które rozbawią twoje dziecko (dużo wierszyków) Życzenia wielkanocne: religijne, mądre, eleganckie i oficjalne. Będą dobrze wyglądać na Facebooku
Hymn Polski dla dzieci. Pełny tekst Mazurka Dąbrowskiego w oryginale miał aż 6 zwrotek
Cały tekst hymnu Polski składa się z czterech zwrotek i refrenu. Nie wszyscy jednak wiedzą, że w oryginalnej wersji „Mazurka Dąbrowskiego” istniały jeszcze dwie zwrotki. Poniżej sprawdzisz, jak brzmiał pełny tekst hymnu Polski, czyli całe 6 zwrotek.
Tekst hymnu Polski początkowo nosił nazwę „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”. Powstał on w 1797 roku, a jego autorem jest polski pisarz i polityk Józef Wybicki. Autor melodii nie jest znany. Nazwa „Mazurek Dąbrowskiego” nie oznacza więc wcale, że Jan Henryk Dąbrowski był tym, który napisał hymn. Pieśń szybko zyskała wielką popularność wśród legionistów, a niecałe pół roku później była już znana we wszystkich zaborach. W 1927 roku „Mazurek Dąbrowskiego” został oficjalnie hymnem Polski. Poza hymnem naszego kraju warto nauczyć dziecko też innych piosenek patriotycznych, które śpiewa się podczas świąt narodowych. Spis treści: Hymn Polski: pełny tekst Dlaczego tekst hymnu Polski nazywa się Mazurkiem Dąbrowskiego? Kiedy śpiewa się hymn Polski Zasady i błędy podczas odtwarzania i śpiewania hymnu Polski Zmiana tekstu hymnu Polski Hymn Polski: pełny tekst Obecnie za oficjalne słowa hymnu Polski uznaje się cztery zwrotki. Poniżej znajdziesz cały tekst utworu autorstwa Józefa Wybickiego. 1. Jeszcze Polska nie zginęła, Kiedy my żyjemy. Co nam obca przemoc wzięła, Szablą odbierzemy. Refren: Marsz, marsz, Dąbrowski, Z ziemi włoskiej do Polski. Za twoim przewodem Złączym się z narodem. 2. Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę, Będziem Polakami. Dał nam przykład Bonaparte, Jak zwyciężać mamy. Refren: Marsz, marsz, Dąbrowski... 3. Jak Czarniecki do Poznania Po szwedzkim zaborze, Dla ojczyzny ratowania Wrócim się przez morze. Refren: Marsz, marsz, Dąbrowski... 4. Już tam ojciec do swej Basi Mówi zapłakany – Słuchaj jeno, pono nasi Biją w tarabany. Refren: Marsz, marsz, Dąbrowski... Poniżej znajdziesz tekst hymnu do druku. Kliknij w obrazek, pobierz go, a następnie wydrukuj. Pełny tekst hymnu Polski miał dwie dodatkowe zwrotki Nie każdy wie, że w oryginalnej wersji hymnu Polski zwanego „Mazurkiem Dąbrowskiego” były jeszcze dwie zwrotki (cały tekst składał się więc z aż sześciu zwrotek). One również zostały napisane przez Józefa Wybickiego. Brzmiały następująco: Niemiec, Moskal nie osiędzie, gdy jąwszy pałasza, hasłem wszystkich zgoda będzie i ojczyzna nasza. Na to wszystkich jedne głosy: „Dosyć tej niewoli, mamy Racławickie Kosy, Kościuszkę, Bóg pozwoli”. Dlaczego tekst hymnu Polski nazywa się Mazurkiem Dąbrowskiego? Tekst hymnu Polski nazwany jest „Mazurkiem Dąbrowskiego”, ponieważ ma on związek z postacią występującą w tekście hymnu – Janem Henrykiem Dąbrowskim. Był to polski generał, mąż stanu, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej (1794) i twórca Legionów Polskich we Włoszech. Był też inicjatorem powstania wielkopolskiego 1806 roku, naczelnym dowódcą wojsk polskich w 1813 roku, a także senatorem, wojewodą Królestwa Polskiego w 1815 roku i generałem jazdy armii Królestwa Polskiego w 1815 roku. Jan Henryk Dąbrowski był ważną postacią w historii kraju, dlatego też jego nazwisko pojawiło się w nazwie hymnu. Nie napisał on jednak hymnu Polski. Kiedy śpiewa się hymn Polski? W przeszłości tekst hymnu Polski był wykonywany podczas najważniejszych wydarzeń w historii kraju, m.in. w czasie: triumfalnego wjazdu gen. Jana Henryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego do Poznania (3 listopada 1806 roku); Wiosny Ludów (1848) na ulicach Wiednia, Pragi i Berlina; powstania listopadowego (1830); powstania styczniowego (1863), jak również w czasach Wielkiej Emigracji oraz I i II wojny światowej; 26 lutego 1927 Pieśń Legionów Polskich we Włoszech został oficjalnie hymnem państwowym Rzeczypospolitej Polskiej. Obecnie tekst hymnu Polski można usłyszeć w czasie obchodów świąt narodowych, uroczystych apeli i zbiórek, z okazji rocznic patriotycznych upamiętniających wydarzenia historyczne, podczas odsłonięcia pomników, a także w czasie dekoracji złotymi medalami polskich sportowców na międzynarodowych imprezach czy w szkołach przy okazji rozpoczęcia i zakończenia roku szkolnego. Zasady i błędy podczas odtwarzania i śpiewania hymnu Polski W czasie wykonywania lub odtwarzania hymnu Polski należy zachować powagę, a postawą okazać szacunek. Nie wolno zmieniać melodii i tekstu pieśni. Najczęstsze błędy podczas wykonywania „Mazurka Dąbrowskiego” dotyczą przeinaczania słów tekstu hymnu Polski. Do najpopularniejszych pomyłek należy śpiewanie frazy „kiedy my żyjemy”, gdzie słowo „kiedy” zastępuje się słowem „póki”. Józef Wybicki użył słowa „kiedy’’, które oznacza: „ponieważ”, uzasadniając zależność istnienia Polski od istnienia narodu – czyli ludzi. Błąd ten jest powielany od XIX wieku aż do dziś. Podobnie jest ze śpiewaniem frazy „wrócił się/rzucił się/rzucim się przez morze”, która dotyczy hetmana Stefana Czarnieckiego. Oficjalne słowa hymnu Polski brzmią: „wrócim się przez morze”, co oznacza, że Polacy, kiedy nastanie taka konieczność, powinni wrócić do ojczyzny, tak jak sam hetman Czarniecki (którego nazwisko również często bywa mylone z „Czarneckim”). Zmiana tekstu hymnu Polski Być może wkrótce czeka nas niewielka zmiana hymnu Polski. Projekt ustawy przygotowywany przez Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu zakładał zamianę kolejności drugiej i trzeciej zwrotki hymnu. Druga zwrotka brzmiałaby więc: „Jak Czarniecki do Poznania Po szwedzkim zaborze, Dla ojczyzny ratowania Wrócim się przez morze”. Trzecia zwrotka hymnu Polski zaś to po zmianie: „Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę, Będziem Polakami. Dał nam przykład Bonaparte, Jak zwyciężać mamy”. Taka zmiana tekstu hymnu Polski to byłby powrót do pierwotnej, źródłowej wersji „Mazurka Dąbrowskiego” według słów Józefa Wybickiego. Poza zamianą kolejności zwrotek w hymnie ustawa przewidywała także m.in. wprowadzenie wzorca barw w obowiązujących standardach graficznych oraz uporządkowanie nazewnictwa symboli (np. przez wprowadzenie pojęcia herbu państwowego Rzeczypospolitej Polskiej i Chorągwi Rzeczypospolitej). Pierwotny projekt wprowadzający zmiany wzbudzał jednak duże kontrowersje, prace nad nowym wciąż trwają. Zobacz także: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/kotylion-z-wstazek-bialej-i-czerownej-film-instrukcja-diy-562-r22/">Jak zrobić kotylion w barwach narodowych [WIDEO] Rota – tekst polskiej pieśni patriotycznej (5 zwrotek) Dzień Flagi: kiedy i jak obchodzimy to święto?
Marzanna symbolizuje zimę i śmierć. Jak zrobić marzannę ekologiczną i małą kukłę eko?
Aby zrobić marzannę, warto dowiedzieć się, jak kukła na pierwszy dzień wiosny wyglądała dawniej. Do robienia marzanny używano kiedyś siana i płótna, czasem zakładano jej stare ubrania. Dziś zamiast tradycyjnej marzanny dzieci coraz częściej szykują marzannę ekologiczną: z trocin, sznurków, siana, papieru i... makaronu.
Jak zrobić marzannę – to pytanie stawia sobie wielu rodziców na krótko przed pierwszym dniem wiosny. Topienie marzanny jest dość popularnym polskim zwyczajem, warto więc dobrze przygotować się do tego rytuału. Aby zrobić marzannę, wystarczy kilka ekologicznych materiałów – kukła musi być przyjazna dla środowiska. Poniżej instrukcja: jak zrobić małą marzannę oraz marzannę ekologiczną ze słomy, siana i papieru. Spis treści: Jak zrobić marzannę ekologiczną z siana? Jak zrobić marzannę ekologiczną z papieru? Jak zrobić małą marzannę z dziećmi? Jak zrobić marzannę ekologiczną z siana? Zgodnie ze zwyczajem kukłę marzanny robiono na wzór kobiety. Miała ona symbolizować zimę i śmierć. Do robienia marzanny wykorzystywano słomę, siano, patyki i białe płótno. Czasami zdobiono ją koralami. W dniu przesilenia wiosennego marzannę podpalano i wrzucano do wody. Rytuał miał przywołać cieplejszą porę roku. W dzisiejszych czasach lepiej postawić na marzannę, która nie zatruje środowiska naturalnego, zwłaszcza jeśli kukła ma być spalona i utopiona. Zamiast starych gazet, ubrań i korali, warto wykorzystać neutralne materiały i zrobić z dziećmi marzannę z siana. Potrzebne będą: siano, słoma, bibuła, sznurki, makaron penne (do zrobienia biżuterii), trociny, kolorowa bibuła, dwa kijki na stelaż. Ważne: do zrobienia marzanny absolutnie nie używajcie nieekologicznych materiałów takich jak folia, pianka, plastikowe słomki – nawet jeśli kukła ma tylko służyć za ozdobę w klasie lub przedszkolnej sali. Jak zrobić marzannę z siana krok po kroku: 1. Za pomocą sznurka zwiąż ze sobą dwa kijki (krótszy w pozycji poziomej). 2. Poziomy kijek owiń sianem i przymocuj sznurkiem, tworząc ręce marzanny. 3. Stwórz głowę marzanny, owijając kulę z trocin w bibułę. 4. Marszczona bibuła posłuży marzannie za włosy, gdy potniesz ją w paski i przykleisz do głowy. 5. Ubranie marzanny (sukienka, bluzka) zrób z kolorowej bibuły. 6. Ozdób marzannę, dorysowując jej oczy, usta i nos, oraz zakładając korale z pokolorowanego, suchego makaronu. Jak zrobić marzannę ekologiczną z papieru? Oto prosta instrukcja, jak zrobić marzannę z papieru. Będą potrzebne: gruby papier lub tektura (najlepiej w kolorach białym, zielonym, brązowym i innym, które preferujesz), nożyczki, klej (najlepiej w sztyfcie lub płynny), sznurek lub drut (do zawieszenia), flamastry lub kredki (do ozdabiania), bibuła lub kolorowy papier do dekoracji. Instrukcja: jak zrobić marzannę z papieru krok po kroku Z grubego papieru wytnij duży prostokąt (około 30 cm x 50 cm), który posłuży jako ciało marzanny. Możesz również wykonać kształt panny (w formie stożka lub walca), który będzie przypominał marzannę. Z mniejszego kawałka papieru (np. 15 cm x 15 cm) zrób kulkę lub stożek, który stanie się głową marzanny. Możesz użyć papieru w kolorze białym lub innym, aby nadać jej wygląd. Użyj flamastrów lub kredek, aby narysować oczy, usta i inne detale na głowie marzanny. Możesz dodać włosy z bibuły lub kolorowego papieru, przyklejając je do górnej części głowy. Przyklej głowę do górnej części ciała, upewniając się, że jest stabilna. Użyj kolorowego papieru lub bibuły, aby ozdobić ciało marzanny. Możesz wyciąć różne kształty, które przypominają sukienki, lub użyć kolorowych wstążek. Z papieru wytnij dwa długie prostokąty (około 5 cm x 20 cm), które będą rękami marzanny. Przyklej je po bokach ciała. Na górze marzanny przymocuj sznurek lub drut, aby można było ją zawiesić. Upewnij się, że jest dobrze przymocowany. Sprawdź, czy wszystkie elementy są dobrze przyklejone i czy marzanna dobrze wygląda. Możesz dodać dodatkowe ozdoby, takie jak koraliki czy wstążki. Jak zrobić małą marzannę z dziećmi? Jeśli marzanna ma być wykorzystana jedynie do zabawy w przedszkolu czy szkole, można przygotować w domu małą kukiełkę – będzie równie efektowna, praktyczna i ekologiczna. Przyda się: drewniana łyżka, patyczek po lodach lub zwykły krótki patyk, kolorowa włóczka, bibuła, mazaki. Jak zrobić małą marzannę krok po kroku: 1. Krótki patyczek przyklej poziomo do drewnianej łyżki (to będą ręce marzanny). 2. Z kolorowej włóczki stwórz włosy marzanny, przyklejając kolejne pasma do łyżki. 3. Kawałki bibuły potnij na kawałki różnej wielkości – posłużą małej marzannie za ubranie oraz chustkę na głowie. 4. Mazakami dorysuj marzannie oczy, usta i nos. Na marzannę można też z powodzeniem upozować zwykłą szmacianą lalkę, zakładając jej kwiecistą sukienkę i chustę na głowę. Zobacz też: Wierszyki o wiośnie: piękne wiersze i krótkie rymowanki Przysłowia o wiośnie dla dzieci Cytaty o wiośnie dla dzieci: piękne sentencje, cytaty z książek i piosenek
Tłusty czwartek 2025: tradycje, przesądy i ciekawostki. Ile trzeba zjeść pączków, żeby nie mieć pecha?
W tłusty czwartek zgodnie z tradycją wielu z nas zje choć jednego pączka. Przy okazji warto opowiedzieć dziecku o tradycjach kojarzonych z tym świętem. Dowiedz się, skąd wziął się tłusty czwartek i poznaj związane z nim zwyczaje w Polsce i na świecie. Sprawdź też, którego lutego w 2025 roku jest tłusty czwartek i co pysznego można przygotować na ten dzień.
Historia tłustego czwartku dla dzieci może być bardzo ciekawa. W końcu tłusty czwartek jest świętem, które uwielbiają niemal wszyscy. Tego dnia można (a wręcz należy) objadać się pączkami (bądź faworkami lub jeszcze innymi smakołykami). Jeśli tego nie zrobimy – grozi nam nieszczęście przez kolejny rok. Tak mówią przesądy na tłusty czwartek. Wyjaśniamy, dlaczego w tłusty czwartek je się pączki, kiedy obchodzimy to święto w 2025 roku oraz jakie są przesądy, powiedzenia i ciekawostki związane z tłustym czwartkiem. Spis treści: Kiedy jest tłusty czwartek 2025? Tłusty czwartek: tradycja, która zobowiązuje Tłusty czwartek – przesądy Przysłowia na tłusty czwartek Tłusty czwartek – ciekawostki Tłusty czwartek – zwyczaje na świecie Co na tłusty czwartek przygotować – pyszne pączki, faworki i inne wypieki Kiedy jest tłusty czwartek 2025? Tłusty czwartek jest świętem ruchomym. Jego data zależy od tego, kiedy wypada Wielkanoc. Pewne jest, że tłusty czwartek poprzedza ostatki i Środę Popielcową oraz to, że... zawsze wypada w czwartek. Można wtedy, a nawet trzeba, najeść się do syta. W 2025 roku tłusty czwartek przypada 27 lutego, ponieważ karnawał w tym roku jest wyjątkowo długi. Tłusty czwartek: tradycja, która zobowiązuje Obecnie ograniczamy się do jedzenia w tłusty czwartek pączków lub faworków. Dawniej tłusty czwartek i ostatnie dni karnawału świętowano hucznymi zabawami i prawdziwym obżarstwem, któremu nierzadko towarzyszyło pijaństwo. Świadczą o tym choćby słowa pisarza i kaznodziei kalwińskiego, Grzegorza z Żarnowca: „większy zysk czynimy diabłu trzy dni mięsopustując, aniżeli Bogu czterdzieści dni nieochotnie poszcząc”. Tłusty czwartek nazywany był mięsopustem, ponieważ już niebawem (na czas Wielkiego Postu) „mięso opuszczało człeka na długie tygodnie’’. Nazwa ta nawiązuje do nazwy karnawał – z łaciny carne vale oraz carne levare, co dosłownie oznacza rozstanie z mięsem. Ciekawym zwyczajem, któremu hołdowano w Wielkopolsce była tzw. pomyjka. Powiadano tam, że gdy ktoś w tłusty czwartek nie będzie gotował ciepłych potraw i zmywał naczyń, przez cały kolejny rok nie będzie mógł cieszyć się dobrym zdrowiem. Dlatego tego dnia Wielkopolanie z chęcią się nawzajem gościli, wspólnie biesiadowali i z ochotą zmywali naczynia po jedzeniu. Zastanawiając się, co mogłoby najbardziej uprzyjemnić tegoroczny tłusty czwartek, być może warto zaprosić najbliższych na wspólne smażenie pączków? Miłych wspomnień (i zmywania) na pewno nie zabraknie... Długa historia tłustego czwartku Czas pomiędzy zimą a wiosną hucznie świętowano już w starożytnym Rzymie. Hucznie, czyli tańcząc, jedząc tłusto i pijąc do upadłego. Również w kulturze chrześcijańskiej kilka dni przed Wielkim Postem bawiono się i objadano, a słowo „tłuste’’ charakteryzowało większość potraw – trzeba było najeść się do syta, by pożegnać karnawał i zebrać siły przed czterdziestodniowym postem. Jedne źródła mówią, że początki tłustego czwartku w Polsce sięgają XVI wieku, inne, że dopiero XIX wieku. Nam podoba się pierwsza wersja, ponieważ wiąże się z ciekawą legendą. Legenda ta związana jest z okrutnym krakowskim burmistrzem o nazwisku Combr. Burmistrz tak bardzo dał się we znaki kobietom, które handlowały na rynku, że kiedy umarł (w czwartek przed Środą Popielcową), handlarki zamiast zalać się łzami, urządziły zabawę z pijatyką i tańcami, krzycząc, że umarł Combr. Zaczepiały przechodzących przez rynek mężczyzn, zmuszając ich do tańca i oddawania wierzchnich ubrań – za te krzywdy, które od Combra doznały. Krakowskie przekupki z radości, że uwolniły się od okrutnika, postanowiły świętować rocznicę jego śmierci właśnie w tłusty czwartek, a zabawę nazwano babskim combrem (do dzisiaj nazwa ta funkcjonuje na południu Polski). Trudno powiedzieć, czy istniał okrutny burmistrz Combr. Na pewno w Krakowie babski combr obchodzono od średniowiecza. Trudno też powiedzieć, czy to przekupkom zawdzięczamy, że tego dnia zajadamy się faworkami i pączkami. Trudno też powiedzieć, skąd ten zwyczaj dotarł do Polski. Na pewno tłuste wypieki lądowały na polskich stołach z okazji różnych uroczystości, m.in. pogrzebów. Pączki zaczęto podawać w tłusty czwartek około XVII wieku, ale początkowo był to rarytas miejski i dworski, na wsi pojawił się z tej okazji około 200 lat później. Ówczesne pączki różniły się od tych, którymi teraz się zajadamy. Dawniej pączki pieczono z ciasta chlebowego, a zamiast słodkiego nadzienia w środku umieszczano słoninę (a nawet podawano ze skwarkami). W bogatszych domach takie zapustowe pieczywo smażono na głębokim tłuszczu, najczęściej na smalcu, w biedniejszych – smażono na blasze. Tłusty czwartek – przesądy Tłusty Czwartek to nie tylko dzień objadania się pączkami, ale także święto obrosłe w różne przesądy i wierzenia. Oto najważniejsze przesądy na tłusty czwartek: 1. Kto nie zje pączka, temu nie będzie się wiodło Jednym z najpopularniejszych przesądów jest przekonanie, że jeśli ktoś w Tłusty Czwartek nie zje choćby jednego pączka, czeka go pech przez cały rok. Dlatego lepiej nie ryzykować i sięgnąć po choćby najmniejszy kęs! 2. Im więcej pączków, tym więcej szczęścia Dawniej wierzono, że liczba zjedzonych pączków przekłada się na pomyślność w nadchodzących miesiącach. Im więcej ich zjemy, tym bardziej dostatni i szczęśliwy będzie nasz rok. 3. Pączek zwiastujący bogactwo Mówi się, że jeśli trafi Ci się pączek z ukrytym migdałem lub innym nietypowym dodatkiem, czeka Cię wielkie bogactwo i sukces finansowy. Można to porównać do wróżenia z królewskiego ciasta w innych kulturach. 4. Praca w Tłusty Czwartek wróży niepowodzenie Niektórzy wierzą, że ciężka praca w Tłusty Czwartek sprowadza pecha i trudności w interesach. To dzień, w którym lepiej skupić się na radości i celebracji, a obowiązki odłożyć na później. 5. Tłusty Czwartek wpływa na urodzaj Dawniej uważano, że im bardziej obfity i sycący jest Tłusty Czwartek, tym lepsze będą zbiory i ogólny dobrobyt w gospodarstwie. Dlatego gospodarze nie żałowali sobie tłustych potraw. 6. Dieta w Tłusty Czwartek przynosi nieszczęście Wiele osób twierdzi, że odmawianie sobie pączków i innych smakołyków w ten dzień przynosi pecha oraz sprawia, że cały rok będzie „chudy” – zarówno pod względem finansowym, jak i ogólnego szczęścia. Tłusty Czwartek to święto radości i rozpusty kulinarnej, więc lepiej nie kusić losu i sięgnąć po pysznego pączka. Przysłowia na tłusty czwartek Tłusty Czwartek w polskiej tradycji ma swoje przysłowia i powiedzenia, które odzwierciedlają dawną mądrość ludową. Oto kilka z nich: Przysłowia związane z Tłustym Czwartkiem: "Powiedział Bartek, że dziś Tłusty Czwartek, a Bartkowa uwierzyła, dobrych pączków nasmażyła." Znane ludowe powiedzenie podkreślające, że to dzień obżarstwa i przyjemności kulinarnych. "Kto w Tłusty Czwartek hula, temu nie grozi bieda i szaruga." Przysłowie wskazujące, że im bardziej ktoś świętuje i je, tym lepiej będzie mu się powodzić. "Jeśli Tłusty Czwartek pogodny, to wiosna będzie dorodna." Przysłowie łączące pogodę w Tłusty Czwartek z przewidywaniami na nadchodzącą wiosnę. Tłusty Czwartek to dzień, w którym nie liczy się kalorii, a jedynie radość z jedzenia – przysłowia tylko to potwierdzają! Tłusty czwartek – ciekawostki Tłusty Czwartek to jedno z najsmaczniejszych świąt w Polsce! Oto kilka ciekawostek, które mogą zaskoczyć: 1. Dawniej jedzono nie pączki, a tłuste mięso W czasach staropolskich Tłusty Czwartek wyglądał zupełnie inaczej – zamiast słodkich pączków zajadano się tłustym mięsem, boczkiem, smalcem i popijano to alkoholem. Słodkie pączki pojawiły się dopiero później, kiedy zaczęto odchodzić od typowo mięsnych uczt. 2. Pączki kiedyś były twarde i nadziewane... słoniną! Pierwsze pączki w Polsce miały zupełnie inną formę niż te, które znamy dziś – były twarde jak kamień i nadziewane słoniną lub mięsem. Dopiero w XVIII wieku zaczęto przygotowywać je w słodkiej wersji. 3. Rekord w jedzeniu pączków Rekord Polski w jedzeniu pączków na czas wynosi 10 pączków w 5 minut! Wydaje się dużo? W Stanach Zjednoczonych pewien zawodnik pochłonął 55 pączków w 8 minut! 4. Ile pączków zjadają Polacy? Szacuje się, że w sam Tłusty Czwartek Polacy zjadają około 100 milionów pączków, czyli średnio 2,5 pączka na osobę. To ponad 22 tysiące ton pączków! 5. Ile kalorii ma pączek? Jeden tradycyjny pączek to około 300-400 kcal, co oznacza, że aby spalić jednego pączka, trzeba np.: chodzić przez 50 minut, biegać przez 30 minut, jeździć na rowerze przez 40 minut. Ale raz w roku można sobie odpuścić liczenie kalorii! 6. Pączek przynosi szczęście Według przesądów, jeśli w Tłusty Czwartek nie zjesz choćby jednego pączka, nie będzie Ci się wiodło przez cały rok! 7. Najdroższy pączek świata W Nowym Jorku można kupić ekskluzywnego pączka pokrytego 24-karatowym złotem i nadziewanego szampanem Cristal. Jego cena to... ponad 100 dolarów za sztukę! 8. Największy pączek na świecie Największy pączek został przygotowany w USA i ważył aż 1,7 tony! Miał średnicę 5 metrów i był wypełniony owocowym nadzieniem. 9. Czy pączki zawsze mają dziurkę? Choć w Polsce królują pączki bez dziurki, w Stanach Zjednoczonych popularne są donuty – pączki z dziurką, które smaży się szybciej i równomierniej. 10. Nie tylko Polska obchodzi Tłusty Czwartek Podobne święta istnieją w innych krajach: Niemcy – „Weiberfastnacht” (święto kobiet, podczas którego obgryza się pączki i odcina krawaty mężczyznom), Francja i USA – „Mardi Gras” (ostatni dzień karnawału, także pełen słodkości), Wielka Brytania – „Pancake Day” (odpowiednik Tłustego Czwartku, ale zamiast pączków je się naleśniki). Tłusty Czwartek to święto, które łączy ludzi w jednym celu – jedzeniu pączków bez wyrzutów sumienia. ​Miłym zwyczajem jest wysyłanie życzeń na tłusty czwartek do swoich przyjaciół i znajomych. Tłusty czwartek – zwyczaje na świecie We Włoszech tłusty czwartek nazywany jest „Giovedi Grasso”. Wieczorem dziesięć dni przed Wielkim Postem spożywa się posiłek z wędzonego mięsa. W Hiszpanii tłusty czwartek świętuje się, jedząc ciasta Bizcocho oraz Mona. W Niemczech odpowiednikiem tłustego czwartku jest Weiberfastnacht. Dzień ten jest częściowo wolny od pracy, którą kończy się przed południem. Godziną umowną, by rozpocząć świętowanie, jest 11:11. Niemcy lubią też w ten dzień żartować, dlatego niektórzy natkną się w pączkach na nadzienie z... musztardy. We Francji obchodzi się „Mardi Gras”, czyli tłusty wtorek. Francuzi jedzą wtedy pączki, ale sięgają też po gofry, naleśniki z konfiturą czy bitą śmietaną. Brytyjczycy, podobnie jak Francuzi, świętują we wtorek i jedzą głównie pancake, czyli inny rodzaj naleśników. „Pancake Tuesday” jest także obchodzony w Irlandii, Australii, Nowej Zelandii oraz Kanadzie. W Hiszpanii tego dnia popularne są ciastka „churros”. Są to paluszki o przekroju gwiazdy. Choć same w sobie nie są słodkie, stają się takie poprzez formę podania – polewa się je ogromną ilością karmelu, czekolady i bitej śmietany. Holendrzy w tłusty czwartek jedzą „Oliebollen”, które przypominają nasze racuchy. Co na tłusty czwartek przygotować – pyszne pączki, faworki i inne wypieki Przygotowanie tradycyjnych słodyczy na tłusty czwartek jest bardzo pracochłonne i czasochłonne, tym bardziej, jeśli uczestniczy w tym dziecko. Jednak wspólne pieczenie może przynieść wiele radości. Najbardziej typowe wypieki na tłusty czwartek, które można zrobić razem z dzieckiem to: pączki nadziewane różą, faworki, zwane chrustem na południu Polski. W tłusty czwartek można także przygotować inne smakołyki. W końcu nie pączki czynią to święto, ale wspólne cieszenie się pysznościami. Często w domach szykuje się wtedy: racuchy drożdżowe z malinami lub dżemem malinowym, bułeczki cynamonowe, placuszki z żurawiną i rodzynkami. Zobacz też: Przepisy na pączki bez glutenu, bez jajek i mleka "Co za brak rozumu wciskać dziecku pączki aż je zemdli. Ja nie daję pączka nawet w tłusty czwartek" "Ludzie zwracają mi uwagę, że moje dziecko jest za grube. Niech zajmą się sobą!"
Noc Świętojańska: kwiat paproci oraz inne ciekawostki, tradycje i zwyczaje
Kwiat paproci (lub białej piwonii), puszczanie wianków na wodzie, skoki przez ogniska... Noc Świętojańska to najkrótsza noc w roku i jedno z najważniejszych świąt Słowian. Współcześnie nadal je celebrujemy, jednak nawiązanie do dawnych zwyczajów i tradycji nie oddaje już magii i dawnych wierzeń. Tłumaczymy, jak obchodzono Noc Świętojańską przed wiekami.
Noc Świętojańska to celebracja natury i żywiołów, magii, płodności, a także czas wróżb. Chociaż dla nas, współczesnych, słowiańskie tradycje i obrzędy nie mają aż takiego znaczenia jak dawniej, może warto pamiętać, że nadal jesteśmy częścią przyrody i otaczającego nas świata? Spis treści: Noc Świętojańska: co to jest? Noc Świętojańska: słowiańskie zwyczaje i obrzędy Noc Świętojańska: współczesne tradycje Noc Świętojańska: co to jest? Zgodnie z tradycją słowiańską Noc Świętojańska zwana była Nocą Kupały, palinocką lub sobótką i obchodzona była w noc przesilenia letniego, czyli podczas najkrótszej nocy w roku (z 21 na 22 czerwca). Jednak wraz z pojawieniem się chrześcijaństwa i umocnienia nowej religii na ziemiach polskich pogańska Noc Kupały została powiązana z chrześcijańskimi obchodami wigilii św. Jana Chrzciciela (23 czerwca) i z biegiem czasu zmieniła nazwę na Noc Świętojańską. Co ciekawe, wyjaśnienie, skąd wzięła się nazwa 'Noc Kupały', ginie w mrokach dziejów i do dziś nie wiadomo, czy nazwa odwołuje się do jednego ze słowiańskich bóstw, czy może do słowa „kąpiel”. Najkrótsza noc była powszechnie obchodzona przez wszystkich Słowian, a także ludy bałtyckie, germańskie i celtyckie i ugrofińskie. W wierzeniach Słowian Noc Kupały, czyli współczesna nam Noc Świętojańska, była świętem celebrowanym przede wszystkim przez młode, niezamężne kobiety i dziewczęta. Przy ogniskach tańczono, śpiewano i wróżono przyszłość. Noc Świętojańska: słowiańskie zwyczaje i obrzędy Noc Świętojańska to czas przepełniony magią, nieodłącznie związany z wiarą w moc ognia i słońca (symbole męskości), wody i księżyca (symbole kobiecości) oraz ziół. To radosne, przepełnione zabawą święto było celebracją płodności i cielesności. W czasie tej wyjątkowej nocy wszelkie zabawy miały swoje znaczenie. Oto niektóre z nich: Poszukiwanie kwiatu paproci – odnalezienie kwiatu, który kwitł tylko w jedną noc w roku, miało gwarantować spełnienie i dobrobyt, a odnaleźć go mogła tylko osoba prawa i o czystym sercu. Ówcześnie kobiecość była utożsamiana z roślinnością, dlatego przypuszcza się, że rozkwitający kwiat paproci był metaforą rozbudzającej się seksualności kobiet i obietnicy miłosnego spełnienia podczas społecznie akceptowanych tej nocy schadzek w lesie. Poszukiwanie białej piwonii – są źródła, według których lud wierzył, że moc kwiatu paproci w noc świętojańską ma również kwiat białej piwonii. By go odszukać, wystarczyło wyjść do ogrodu, nie musząc zapuszczać się w leśne knieje. Przepasywanie się bylicą – bylica, zwana najważniejszym zielem świętojańskim, słynęła wśród ludu z tego, że odpędzała czarownice i inne złe moce. Dlatego dziewczęta i kobiety w dzień i noc św. Jana przepasywały się bylicą, by roślina nabrała magicznych właściwości (m.in. pomagała przy porodach). Skakanie przez ogień – wierzono, że ogień ma moc oczyszczającą, chroni przed chorobami i złymi mocami. Obrzęd miał także zapewnić płodność. Puszczanie wianków na wodzie – panny plotły wianki z ziół i polnych kwiatów, umieszczały w nich płonącą świeczkę, a następnie puszczały je z nurtem rzeki lub strumienia. Wierzono, że ten, który wyłowił wianek panny, miał się niebawem stać jej mężem. Jeśli wianek popłynął w dal, to był to znak, że ślubu w najbliższej przyszłości nie będzie. Świeczka, która zgasła, wróżyła staropanieństwo. Rzucanie ziół w ogień – zgodnie z tradycją, gdy noc dobiegała końca, przy ogniskach zjawiały się zjawy, demony i duchy. Dlatego podczas świętowania rzucano w ogień magiczne zioła, które miały odpędzić złe moce. Kąpiel w wodzie – wierzono, że do Nocy Świętojańskiej nie można się kąpać, ponieważ można narazić się na bliskie spotkanie ze złymi bóstwami: utopcami, wodnikami, rusałkami i mamunami. Dopiero w noc przesilenia woda stawała się nie tylko bezpieczna, ale nabierała magicznych właściwości: oczyszczała zarówno ciało, jak i duszę. Noc Świętojańska: współczesne tradycje Współcześnie słowiańska Noc Świętojańska jest utożsamiana z pradawnymi walentynkami. Jednak słowiańskie tradycje powoli zanikają, a najczęściej pojawiającym się motywem nawiązującym do dawnego święta są rozpalane tej nocy ogniska i zabawy nad wodą. Dziś Noc Świętojańska ma najczęściej charakter komercyjny i jest świętowana w formie festynów, dyskotek lub pokazów świetlnych jako nawiązanie do idei przesilenia letniego, czyli wiary w zwycięstwo światła nad ciemnością. Źródła: Słownik stereotypów i symboli ludowych, Rośliny, Kwiaty, Lublin 2019 R. Pilarek: Świat roślin w obrzędowości świętojańskiej na podstawie źródeł etnograficznych z przełomu XIX i XX wieku w: Nie tylko o wsi. Łódź 2013 Z. Gloger: Rok polski w życiu, tradycyi i pieśni. Warszawa 1900 Zobacz także: Dzień Pustej Klasy 2023: co to za święto, skąd się wzięło + pomysły na ten dzień Dzień Ojca 2023 – w Polsce i na świecie (daty, jak się obchodzi) Ocena z zachowania – jak jest oceniane zachowanie w szkole? Kryteria, skróty, odwołanie
Pasterka: co to takiego? Tradycja i współczesność
Pasterka to wyjątkowa msza, która ma bardzo długą ma historię. Jakie ma znaczenie w polskiej tradycji świąt Bożego Narodzenia? Co zmieniło się na przestrzeni dziejów, jeśli chodzi o zwyczaje związane z tzw. „mszą pasterską”? Wyjaśniamy też, czy pasterka zawsze rozpoczyna się o północy oraz jak długo trwa.
Bez pasterki wielu ludzi na świecie nie wyobraża sobie świąt Bożego Narodzenia. Pasterka zawsze odbywa się w Wigilię, ale nie zawsze rozpoczyna się o północy. Co jeszcze warto o niej wiedzieć? Co to jest pasterka? Pasterka (msza pasterska, północka) to msza święta, na którą katolicy udają się do kościołów po wieczerzy wigilijnej. Niektórzy celowo zasiadają do stołu późniejszym wieczorem, by wstać od niego dopiero, gdy zbliżać się pora nabożeństwa. Ta tradycja ma swoją długą historię, która sięga pierwszych wieków naszej ery. Pierwsze pasterki odprawiano w noc Bożego Narodzenia wyłącznie w Betlejem, dokładnie w grocie, w której miał przyjść na świat Jezus. Celem było upamiętnienie oczekiwania na narodziny Jezusa oraz modlitwy pasterzy, którzy zmierzali do Betlejem, by pokłonić się nowo narodzonemu Dziecięciu. Można powiedzieć, że właśnie to ma kluczowe znaczenie, jeśli chodzi o wyjątkowość tej mszy. Zwyczaj kultywowany przez jerozolimską Wspólnotę Pierwotnego Kościoła w Betlejem – w IV wieku dotarł do Rzymu. Rzymskie pasterki odbywały się w Bazylice Santa Maria Maggiore. Jako że znajdowały się tam relikwie ze żłóbka, w którym narodził się Chrystus – kościół znany był również pod nazwą Bazyliki Santa Maria ad Presepe, czyli Matki Bożej przy Żłóbku. Pasterka w polskiej tradycji – historia i zwyczaje W VI wieku pasterkę zaczęto również odprawiać w polskich kościołach. Raz w roku, po wigilijnej kolacji, do kościołów zmierzało coraz więcej ludzi. Zgodnie z tradycją – na nabożeństwie powinna pojawić się przynajmniej jedna osoba z każdej rodziny. Uczestnictwo w pasterce wiązało się z wieloma, „świeckimi” zwyczajami. Mowa na przykład o wyścigach bryczek lub sań do kościoła – kto pierwszy pojawił się w świątyni przed pasterką, mógł liczyć na to, że szczęście będzie mu dopisywało co najmniej do kolejnej Wigilii. Oczywiście nie wszyscy mieli furmanki czy sanie, bardzo często ludzie szli do najbliższego kościoła wiele kilometrów pieszo. Przy domach, które stały przy drogach wiodących do kościołów, płonęły łuczywa lub świece, by nikt nie zbłądził w ciemności. Z tego samego powodu na wzgórzach rozpalano ogniska, które oświetlały ciemność nocy. „Śnieg skrzypi pod nogami. Błyszczą okienka chat, jedyna to bowiem noc w roku, gdzie wieś czuwa i pali światło do późna. Kościół przepełniony ludźmi otacza łuna blasku i mgła oparu bijącego z ośnieżonych ciał. Dzwony biją. Płyną chóralnie śpiewane kolędy.” Z. Kossak-Szczucka: Rok polski. Obyczaj i wiara. Zachowały się również wzmianki o tym, że drogę na pasterkę oświetlano sobie płonącą słomą. A także, że jeszcze zanim zaczęła się „północka” – z chóru rzucano groch, co miało zapewnić rok pełen pomyślności. Po pasterce spora część mężczyzn nie wracała do domów, ponieważ zwyczaj nakazywał chodzenie „po podłazach”, czyli w odwiedziny do krewnych i przyjaciół. Był to czas składania życzeń i obsypywania się zbożem, co miało zapewnić szczęście. W wielu domach na gości zwanych „podłaźnikami” czekał poczęstunek, często zakrapiany wódką. W bogatszych domach skwapliwie korzystano z tego, że po pasterce nie obowiązywał już post i można jeść mięsne przysmaki. Bywało też, że – bez względu na majętność – po uczcie, domownicy kładli się spać na słomie, którą wcześniej rozrzucili na podłodze, ponieważ pasterze oraz Dzieciątko też spali w stajence na sianie. Kiedy na pasterkę (i o której godzinie się zaczyna)? Pasterka – zgodnie z tradycją – odprawiana jest w kościołach późnym wigilijnym wieczorem lub w nocy z 24 na 25 grudnia. W 2022 roku wigilia wypada w sobotę, więc w większości świątyń nabożeństwo rozpocznie się o północy z soboty na niedzielę. Uwaga: Pasterka najczęściej zaczyna się o północy, ale nie w każdej parafii odprawiania jest dokładnie o tej porze. W niektórych kościołach pasterka rozpoczyna się o godzinie 23:00 lub 22:00, a dla dzieci jest odprawiana o godzinie 15 lub 16. Aby nie spóźnić się na pasterkę, warto wcześniej sprawdzić godzinę w kościele, do którego się wybieramy. Jak długo trwa pasterka? Z reguły pasterka trwa nieco dłużej niż „zwykła” msza, co wynika z jej uroczystego charakteru. Co dzieje się na pasterce, że jej czas różni się od innych mszy? Po pierwsze, kazanie dotyczące znaczenia Bożego Narodzenia może być dłuższe niż podczas innych nabożeństw. Po drugie — długa kolejka do komunii świętej sprawia, że msza może skończyć się nawet po półtorej-dwóch godzinach. Każdy, kto chce uczestniczyć w pasterce, lecz nie może – ma możliwość obejrzeć transmisję nabożeństwa, np. z Bazyliki Świętego Piotra w Rzymie. W roku 2022, podobnie jak w poprzednich latach, papieska pasterka zacznie się o godzinie 19:30. Najuroczystsza pasterka w Kościele katolickim powinna skończyć się przed godziną 22. źródła: Etnografia Lubelszczyzny – cykl roczny w życiu wsi – grudzień, www. teatrnn.pl R. Hryń-Kuśmierek: Święta Noc, „Wiedza i Życie” 2001, nr 12 Z. Kossak: Rok polski. Obyczaj i wiara. Kraków 2017 H. Szymanderska: Polska wigilia. Warszawa 1989 Zobacz także: Od kiedy i do kiedy można śpiewać kolędy? Czy śpiewanie kolęd przed Bożym Narodzeniem to grzech? Szopki bożonarodzeniowe: drewniane i do składania [+ szopka INTERAKTYWNA] Wierszyki z życzeniami na Boże Narodzenie
Kim byli Trzej Królowie? Jakie mieli imiona? Co oznaczają ich dary?
Kim naprawdę byli Trzej Królowie? Może wcale nie królami? Sprawdź, jakie były ich imiona i dary, które przynieśli nowo narodzonemu Jezusowi, jak wyglądali oraz skąd dokładnie przybyli do Betlejem.
Trzej Królowie, których święto obchodzimy 6 stycznia, to postaci bardziej tajemnicze, niż mogłoby się wydawać. Sprawdź, czy to, co wiesz o Trzech Królach, jest prawdą. Jakie legendy na temat Trzech Mędrców (bo tak też czasem są nazywani) z bożonarodzeniowego żłóbka utrwaliły się przez wieki. Spis treści: Kim byli Trzej Królowie i skąd przybyli Imiona Trzech Króli Jakie dary przynieśli Trzej Królowie Trzej Królowie w sztuce Kim byli Trzej Królowie i skąd przybyli? Możliwe, że Trzej Królowie wcale nie byli królami. W Biblii nie znajdziemy informacji, które jednoznacznie wskazują, by władali oni jakimikolwiek krajami. W Ewangelii są określani bardzo ogólnie jako „Mędrcy ze Wschodu”. Co znaczy „ze wschodu”? Wschodem, na przełomie starej i nowej ery, określano obszar położony na wschód od rzeki Jordan, czyli: Arabię, Persję i Babilonię. Według legendy, opartej prawdopodobnie na biblijnym Psalmie 71, w którym mowa jest o królach Saby składających daninę, jedna z postaci pochodziła z Abisynii (obecnej Etiopii) położonej w Afryce. Szukając odpowiedzi na pytanie, jak wyglądali Trzej Królowie, możemy natknąć się na informacje wskazujące na śniadą karnację lub czarny kolor skóry przynajmniej jednego z nich. Prawdopodobnie był to Kacper. Według tradycji sięgającej XV wieku to właśnie on miał przybyć do Betlejem z Afryki. Z Pisma Świętego dowiadujemy się tylko, że Trzej Królowie to mędrcy przybyli ze wschodu, którzy byli wykształconymi ludźmi. A to oznacza, że mogli być lekarzami, astrologami lub czarnoksiężnikami, czyli magami… Mimo że Święto Objawienia Pańskiego (inna nazwa Święta Trzech Króli) celebrowano już w II wieku, to mędrców (magów) zaczęto nazywać królami dopiero w VIII wieku. Imiona Trzech Króli Co ciekawe, bardzo długo Trzej Królowie nie mieli imion. W Biblii nie znajdziemy ani słowa o tym jak się nazywali. Dopiero w średniowieczu, w VIII a może nawet w IX wieku zaczęto używać w odniesieniu do nich imion: Kacper, Melchior i Baltazar. Imię Kacper otrzymał najmłodszy mędrzec, przedstawiany jako król o ciemnym kolorze skóry. Kacper miał przybyć z Afryki (niektóre źródła podają jednak, że to nie Kacper, a Baltazar miał reprezentować ten kontynent). Imię Kacper ma pochodzenie perskie (dawna Persja to tereny współczesnego Iranu) i oznacza: dostojny, wspaniały. Melchior to najmłodszy z Trzech Króli. Jego imię ma pochodzenie hebrajskie i oznacza: król światła. Ostatni z trójki Mędrców – Baltazar ukazywany jest jako mężczyzna z czarną brodą i o śniadej karnacji. To według licznych źródeł najstarszy spośród Trzech Króli. Jego imię pojawia się w Starym Testamencie i ma pochodzenie babilońskie (dawne tereny Babilonu to współczesny Irak). Baltazar oznacza: Belu (Boże) strzeż króla. Jakie dary przynieśli Trzej Królowie? Biblia nie podaje dokładnej liczby Mędrców ze Wschodu. Na malowidłach w rzymskich katakumbach z II i III wieku twórcy przedstawiali dwóch, czterech lub sześciu mędrców. Jednak wymienione w Biblii trzy dary: mirra, kadzidło i złoto – sprawiły, że zaczął ugruntowywać się pogląd o Trzech Królach (jeden król – jeden dar). Trzy dary – podobnie jak Trzej Królowie – wskazują na ważną symbolikę liczby trzy, z którą często spotykamy się chociażby w baśniach. To liczba, którą od zarania dziejów uważa się za świętą, doskonałą. Dary, które przynieśli Trzej Królowie: złoto – podarunek od Melchiora to symbol władzy królewskiej, kadzidło – dar od Kacpra to symbol boskości, mirra – dar od Baltazara to symbol męczeńskiej śmierci. Podczas homilii wygłaszanej w Dzień Objawienia Pańskiego papież Grzegorz Wielki, żyjący na przełomie VI i VII wieku tak wyjaśniał znaczenie darów: „Złoto jest bowiem odpowiednie dla króla, kadzidło składano na ofiarę Bogu, mirrą zaś konserwuje się ciała zmarłych. Magowie więc zapowiadają tego, którego adorują, także poprzez mistyczne dary: przez złoto – króla, przez kadzidło – Boga, przez mirrę – śmiertelnika”. W tym samym kazaniu św. Grzegorz dodaje, że wszyscy wierzący w Chrystusa również mogą ofiarować Bogu te same dary, w postaci: mądrości (której symbolem jest złoto), modlitwy (której symbolem jest kadzidło) i umartwiania ciała (które symbolizuje mirra). Trzej Królowie w sztuce To, kim byli i jak wyglądali Trzej Królowie, od wieków interesowało artystów malarzy. Wizerunki i cechy Mędrców ze Wschodu możemy porównywać, patrząc na takie dzieła sztuki jak: Pokłon Trzech Króli Giotta de Bondone, 1304-1306 Pokłon Trzech Króli Gentile da Fabriano, 1423 Orszak Trzech Króli fresk Benozza Gozzoli, 1459 Pokłon Trzech Króli Hansa Memlinga, ok. 1470 (na tym obrazie widać wyraźnie, który król jest czarny), Pokłon Trzech Króli Sandro Botticelli, 1475-76, Pokłon Mędrców autorstwa nieznanego malarza, którego szkic stworzył Leonardo da Vinci, 1481-1482, Pokłon Trzech Króli Paula Rubensa, 1624 Podróż Magów James’a Trissot, 1894 Trzej Królowie na obrazach dawnych mistrzów są różnie przedstawiani. Czasem wyglądają jak skromni wędrowcy, czasem jako władcy w bogatych szatach. Raz kłaniają się małemu Jezusowi, innym razem – dopiero zmierzają w stronę Betlejem. Bez względu na sposób ukazania Trzech Mędrców ze wschodu oraz ich darów – obrazy te mogą być inspiracją dla wszystkich, którzy mają w planach udział w jasełkach lub orszaku z okazji święta Trzech Króli lub chcą wiedzieć, jak wyglądali Trzej Królowie, by stworzyć własnoręcznie bożonarodzeniową szopkę lub pracę plastyczną. Bibliografia: S. Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury, t. III, Warszawa 2007, R. Mazurkiewicz: Złoto, kadzidło i mirra w dawnym kaznodziejstwie polskim, Ruch Biblijny i Liturgiczny, 2018, nr 71, Zobacz także: Trzech Króli – jaki napis na drzwiach jest poprawny? Tradycja ubierania choinki: skąd wziął się ten zwyczaj, kiedy ubrać i rozebrać choinkę? Dzielenie się opłatkiem – co oznacza ta tradycja?
Jemioła na święta to nie tylko niebanalna dekoracja związana ze świętami Bożego Narodzenia. W ludowych wierzeniach jemioła postrzegana była jako święta roślina, która miała zapewnić domownikom szczęście i dobrobyt. Czy znasz wróżby i przesądy związane z jemiołą?
Jemioła, czyli wiecznie zielona roślina to współcześnie jeden z tradycyjnych elementów świątecznych dekoracji. Jej obecność nie jest przypadkowa – w wierzeniach ludowych wykorzystywana była nie tylko jako talizman, ale także stanowiła wróżbę na cały rok. Zastanawiasz się, kiedy należy wieszać jemiołę? Zwyczajowo zawieszana jest w domach tuż przed wigilią, najczęściej w tym dniu, kiedy ubierana jest choinka. Czy wiesz, kiedy można zdjąć jemiołę? Co oznacza jemioła? Symbolika Od wieków ludzie przypisywali jej magiczną moc. Zgodnie z wierzeniami jemioła zawieszona w domu miała przynosić domownikom szczęście i odstraszać złe moce oraz nieproszonych gości. Ta wiecznie zielona roślina jest symbolem miłości, bogactwa, płodności, a także niezniszczalności. Co ważne, gałązek jemioły, ze względu na magiczne właściwości, nie można wyrzucać. Jeśli gałązki jemioły zasuszą się na złoty kolor, to jest to wróżba szczęścia i pomyślności. Dlatego też należy je przechowywać przez rok, aż do kolejnych świąt. Jeśli jednak gałązki jemioły sczernieją to, aby uniknąć nieszczęścia, należy je spalić 6 stycznia, w święto Trzech Króli. Jemioła na święta: przesądy Z jemiołą zawiązane są liczne przesądy i zwyczaje. Najbardziej znanym jest pocałunek pod jemiołą, który swoją tradycją sięga XVIII-wiecznej Anglii. Ludzie całowali się pod jemiołą z nadzieją, że ich miłość i będzie wieczna i odporna na próbę czasu, tak jak wiecznie zielona jest jemioła. To jednak nie wszystkie przesądy związane z jemiołą. W dawnych czasach wierzono, że jemioła zawieszona: w kuchni lub w okolicy kominka chroni dom przed pożarami czy uderzeniem piorunem; nad wigilijnym stołem zapewni domownikom szczęście i dostatek; przy drzwiach wejściowych będzie przyciągać dobrych ludzi. Zgodnie z wierzeniami celtyckimi ścięta sierpem jemioła jest ochronnym talizmanem, a przygotowane z niej napary wykorzystywano jako afrodyzjak i środek odpowiedzialny za płodność. Wierzono bowiem, że wzmaga ona potencję u mężczyzn i powodzenie u płci przeciwnej, natomiast stosowana u ciężarnych miała mieć działanie poronne. Co ciekawe, w celu zwiększenia płodności karmiono nią także zwierzęta. Zobacz także: Tradycja ubierania choinki: skąd wziął się ten zwyczaj, kiedy ubrać choinkę? Tradycje świąt Bożego Narodzenia – najważniejsze polskie zwyczaje Najciekawsze tradycje bożonarodzeniowe na świecie
Puste miejsce przy stole wigilijnym: co oznacza, dla kogo je zostawiamy? [tradycja i symbolika]
Puste miejsce przy stole wigilijnym to staropolska tradycja o słowiańskich korzeniach. Na wigilijnym stole powinno pojawić się 12 dań, sianko pod obrusem i dodatkowe nakrycie dla niespodziewanego gościa. Sprawdź, skąd wziął się ten zwyczaj.
Puste miejsce przy stole wigilijnym to jeden ze zwyczajów świątecznych. W dawnych czasach wierzono, że w tym wyjątkowym czasie na ziemi zjawiają się także dusze zmarłych i należy o nich nie tylko pamiętać, ale także odpowiednio je ugościć. Jeszcze w XIX wieku na polskich wsiach popularne było przekonanie, że w wigilię można ujrzeć dusze osób, które zmarły w danym roku. Należało tylko zajrzeć przez dziurkę od klucza do izby, w której trwa wigilijna wieczerza. Puste miejsce przy stole wigilijnym: dla kogo? Tradycyjnie puste miejsce przy stole zostawia się dla niespodziewanego gościa. Może być to osoba, która pojawi się w naszym domu bez wcześniejszej zapowiedzi np. daleki krewny lub osoba będąca w trudnej sytuacji życiowej. Jednak zgodnie z ludowymi wierzeniami, tradycyjnie zostawia się puste miejsc przy stole dla wędrowca lub „przybysza z zaświatów”. Puste miejsce przy stole wigilijnym: co oznacza? Dodatkowe nakrycie na stole wigilijnym to nie tylko „pusta tradycja”, ale deklaracja wrażliwości społecznej, tolerancji, otwartości na drugiego człowieka. Oznacza, że jesteśmy gotowi przyjąć obcą osobę pod swój dach, ugościć ją i pomóc na miarę własnych możliwości. Święta Bożego Narodzenia to także czas miłości i przebaczania. Być może puste miejsce na stole czeka na kogoś, kto chciałby powrócić na łono rodziny? Zobacz także: Pomysł na prezent dla 7-latki: na urodziny, święta, Dzień Dziecka Wigilia a karmienie piersią: jakie potrawy może jeść mama karmiąca? Wigilia klasowa: jak ją przygotować? [pomysły, potrawy]
Najciekawsze tradycje bożonarodzeniowe na świecie
Tradycje bożonarodzeniowe na świecie mogą znacząco różnić się od tych, jakie są nam bliskie i znane. Święta Bożego Narodzenia w różnych krajach wyglądają nieco inaczej. W niektórych państwach nie ma np. zwyczaju łamania się opłatkiem, jest za to pocałunek pod jemiołą, dzielenie się chlebem i świnka z marcepanu.
Jak wyglądają święta w innych krajach? Czasami są podobne do naszych „polskich świąt”, jednak niekiedy zupełnie odmienne. Święta Bożego Narodzenia bez opłatka na stole? To możliwe! Nie wszędzie na świecie Boże Narodzenie obchodzone jest w taki sam sposób, a niektóre tradycje bożonarodzeniowe na świecie mogłyby nas zadziwić. Jakie zwyczaje bożonarodzeniowe są kultywowane w różnych częściach globu? Oto ciekawostki o zagranicznych świętach i nietypowych tradycjach. Najciekawsze tradycje bożonarodzeniowe na świecie: Hiszpania Niemcy Anglia Rosja Włochy Szwecja Austria Czechy Francja Grecja Dania Australia Republika Południowej Afryki Nietypowe tradycje bożonarodzeniowe na świecie Boże Narodzenie w Hiszpanii – tanecznie i wesoło Jedną z tradycji w Hiszpanii jest ceremonia tańca „Baile de los Seises”, która odbywa się zawsze 8 grudnia. Ludzie tańczą na ulicach w rytm tamburynów, grzechotek i kastanietów. Przyozdabiają też domy i ulice kolorowymi światełkami oraz budują <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/zakupy/szopki-bozonarodzeniowe-w-cenach-od-15-do-160-zl-27526-r1/">szopki bożonarodzeniowe. Na hiszpańskim wigilijnym stole nie znajdziecie opłatka, zamiast niego przygotowywana jest chałwa. Święta Bożego Narodzenia w Niemczech To właśnie w Niemczech została zapoczątkowana <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/tradycja-ubierania-choinki-30502-r1/">tradycja ubierania choinki na święta Bożego Narodzenia. Zwyczaje bożonarodzeniowe w Niemczech nieco różnią się od tych polskich – na wigilijnym stole potrawy są raczej skromne, bardziej uroczyście traktuje się bożonarodzeniowy obiad. Niemcy składają sobie życzenia, jednak nie dzielą się opłatkiem. 25 grudnia na stole króluje między innymi: gęś z ziemniakami lub knedlami, pieczona kiełbasa, potrawy z kiszonej kapusty. Prezenty nie są chowane pod choinką, lecz stawiane na stole. Tradycją bożonarodzeniową w Niemczech jest również przygotowywanie na czas świąt Weihnachtsstollen, czyli strucli nadziewanej bakaliami. Boże Narodzenie w Anglii Tradycja bożonarodzeniowa w Anglii to przede wszystkim indyk, pudding i skarpety na prezenty. Tak w skrócie można opisać święta w Wielkiej Brytanii. Pieczony indyk i płonący pudding to tradycyjne potrawy, bez których angielska Wigilia nie mogłaby się odbyć. I jeszcze bez dziecięcych <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/skarpety-swiateczne-na-prezenty-nasz-wybor-27545-r1/">skarpet świątecznych pozawieszanych na drzwiach w nadziei na to, że następnego dnia wypełnią się prezentami. Wiecie, że tradycja pocałunku pod jemiołą, który ma przynieść szczęście, wywodzi się właśnie z Wielkiej Brytanii? To również tutaj zapoczątkowano zwyczaj wysyłania kartek świątecznych. Boże Narodzenie w Rosji Rosjanie obchodzą Boże Narodzenie 7 stycznia (według kalendarza juliańskiego). Udają się wtedy do cerkwi, odbywa się tam Liturgia Narodzenia Pańskiego, która zaczyna się zwykle po północy. W prawosławnej tradycji Boże Narodzenie nie odgrywa aż tak dużej roli jak w kościele katolickim. Bardziej uroczyście obchodzi się Nowy Rok. Tradycje świąteczne w Rosji są bardzo podobne do naszych zwyczajów bożonarodzeniowych. W Wigilię Bożego Narodzenia, czyli Soczelnik, Rosjanie zasiadają do stołu, na którym podobnie jak u nas, jest 12 potraw. Jest także pięknie przystrojona choinka. Zamiast opłatkiem prawosławni Rosjanie dzielą się z rodziną prosforą, czyli święconym chlebem. Prezenty dzieciom przynosi Dziadek Mróz. Boże Narodzenie we Włoszech Włosi 24 grudnia wraz z bliskimi zasiadają do wigilijnej kolacji. Na świątecznym stole znajduje się 13 dań. Je się wtedy potrawy postne, ryby i warzywa. Na drugi dzień jest uroczysty obiad, również w gronie rodzinnym, jednak nie jest on już postny. Włosi nie łamią się z najbliższymi opłatkiem i nie składają sobie świątecznych życzeń. Pierwszego dnia świąt rano Babbo Natale przynosi prezenty. Najważniejszym symbolem świąt Bożego Narodzenia we Włoszech są świąteczne szopki, czyli włoskie presepe. Święta Bożego Narodzenia w Szwecji W Szwecji przygotowania do świąt rozpoczynają się już na początku grudnia. Szwedzi zaczynają wtedy przystrajać swoje domy. Wigilia nie jest postna, podaje się mięso, a także ryby. Podobnie jak u nas, Szwedzi przystrajają choinkę. Prezenty natomiast rozdaje Jul Tomte, przyjazny krasnal z brodą. Szwedzi nie mają zwyczaju chodzenia na pasterkę. Zwyczaje bożonarodzeniowe w Austrii Tradycją świąteczną w Austrii są jarmarki bożonarodzeniowe – te najsłynniejsze organizuje się w Wiedniu. Podobnie jak u nas, w Austrii kolęduje się podczas świąt: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/cicha-noc-historia-tekst-i-nuty-koledy-27745-r1/">Kolęda „Cicha Noc” pochodzi właśnie z tego państwa. Zgodnie z wigilijną tradycją czyta się również fragmenty Biblii. Prezenty austriackim dzieciom przynosi Kristkindl, który symbolizuje Dzieciątko Jezus. Najpopularniejszym świątecznym wypiekiem jest ciasto z mleka, mąki, soli, masła i miodu z dodatkiem bakalii – tiroler zelten. Na świątecznym stole w Austrii znajdą się także pieczone migdały i kasztany oraz karp lub pieczona kaczka. Tradycje świąteczne w Czechach W Czechach w związku ze świętami Bożego Narodzenia piecze się tradycyjne ciasteczka tzw. cukroví. Wigilia jest najważniejszym świątecznym momentem okresu bożonarodzeniowego. Tego dnia należy cały dzień pościć, nagrodą za to ma być zobaczenie „złotej świnki”. Wieczerza składa się między innymi z zupy rybnej, smażonego karpia. Nie ma jednak zwyczaju dzielenia się opłatkiem, choć Czesi składają sobie życzenia. Tak jak w innych państwa, w Czechach także jest zwyczaj przystrajania choinki. Wytwornie, czyli francuskie tradycje świąteczne Tak jak u nas święta nie mogą odbyć się bez karpia, tak we Francji głównym bożonarodzeniowym daniem jest indyk nadziewany kasztanami. Do popicia zamiast kompotu z suszu, serwowany jest… szampan. Na deser podawana jest rolada w kształcie pnia drzewa, czyli „Buche de Noel”. A gdzie choinka? Świąteczne zwyczaje w Grecji Jeśli nie wyobrażasz sobie Bożego Narodzenia bez pachnącej, przystrojonej choinki, raczej nie wybieraj się w tym czasie do Grecji. W tym kraju tradycja choinek nie jest zbyt popularna. Za to coraz więcej miast przystraja się na święta w dekoracje i światełka. Na greckim wigilijnym stole można znaleźć Christopsomo (Chleb Chrystusa), czyli okrągły bochenek z krzyżem, wokół którego układa się z ciasta symbole obrazujące wszystko, co oznacza długotrwałość. Możecie się zdziwić, ale ryby po grecku w Grecji nie skosztujecie, nie tylko w święta. Dania: Boże Narodzenie zupełnie na słodko Ciekawie prezentuje się wigilijne menu w Danii. Podawane są tu: pieczona gęś z jabłkami, słodki ryż z cynamonem i budyń z ryżem. Z tym ostatnim daniem związana jest dodatkowa tradycja. Zawsze do jednej porcji gospodyni wkłada migdał. Kto go znajdzie, dostaje… świnkę z marcepanu (żeby było jeszcze bardziej słodko), która ma zapewnić szczęście na kolejny rok. Nie wiadomo, czy rzeczywiście cały rok będzie udany, ale na pewno zwycięzca zapewni sobie słodką chwilę przyjemności, konsumując ową świnkę. Australia: tradycja kolędowania i… surfowania W Polsce, gdy tylko przychodzi grudzień, wypatrujemy śniegu w nadziei na „białe święta”. W Australii wypadają one w środku letnich wakacji, więc z klimatu naszych wymarzonych świąt nic tam nie pozostaje. Australijczycy uwielbiają jednak spotykać się na wspólnym kolędowaniu na świeżym powietrzu przy świecach (ang. Carols by Candlelight). Bożonarodzeniowa przerwa świąteczna to również dla nich doskonały czas na relaks, np. na desce surfingowej. Wakacyjne Boże Narodzenie w RPA W Republice Południowej Afryki Święta Bożego Narodzenia przypadają w... wakacje. Czas wolny od szkoły i pracy najczęściej spędzany jest w gronie bliskich na łonie natury, a kolędnicy, podobnie jak w Australii, śpiewają kolędy przy świeczkach. Najważniejszym momentem świąt Bożego Narodzenia w RPA, nie jest jak w Polsce Wigilia i wieczorna wieczerza, a poranne nabożeństwa w Pierwszy Dzień Świąt. Na tradycyjnym świątecznym stole znajdziemy pieczonego indyka, pieczeń wołową, a ze słodkości babeczki mince pies, żółty ryż z rodzynkami, czy pudding śliwkowy. Nietypowe tradycje bożonarodzeniowe na świecie W niektórych państwach panują też świąteczne tradycje, które dla nas mogą okazać się ogromnym zaskoczeniem. To między innymi: Chowanie mioteł w dniu Wigilii – to świąteczny zwyczaj w Norwegii. Kiedyś wierzono, że w Wigilię złe duchy i czarownice budzą się ze snu i biorą z cudzych domów miotły, by na nich odlecieć. Do dziś zabezpiecza się więc miotły przed kradzieżą. Oczyszczanie w saunie – to tradycja panująca w Finlandii. Finowie wierzą, że parowa kąpiel oczyści się ich ciało, a także ducha. Jedzenie z KFC – choć Japończycy nie obchodzą świąt Bożego Narodzenia, to bardzo podoba im się świąteczna atmosfera. W trakcie świąt zazwyczaj jednak delektują się... kubełkiem z KFC! Sieć restauracji przygotowuje na ten okres specjalną świąteczną ofertę. Rzucanie butem – rozpowszechniona w Czechach tradycja polega na rzucaniu butem podczas świąt (plecami do drzwi i za siebie, przez ramię) w celu znalezienia męża. Jeśli nosek buta będzie wskazywał drzwi, oznacza to, że niebawem kobieta wyjdzie za mąż. Zobacz też: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/zyczenia-na-boze-narodzenie-43-propozycje-30322-r1/">Życzenia na Boże Narodzenie – staropolskie, religijne, krótkie, piękne i śmieszne życzenia świąteczne <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/wierszyki-na-boze-narodzenie-wyjatkowe-zyczenia-i-wierszyki-swiateczne-26360-r1/">Wierszyki świąteczne: krótkie, śmieszne, dla dzieci, życzenia SMS <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/filmy-swiateczne-najlepsze-propozycje-online-gdzie-obejrzec-27747-r1/">Świąteczne filmy familijne: gdzie obejrzeć online rodzinne filmy na Boże Narodzenie?
Kolędnicy: kim są, kiedy chodzą i jakie życzenia składają
Kolędnicy to przebierańcy, którzy chodzą po domach, wyśpiewując noworoczne życzenia. W zamian za życzenia szczęścia i pomyślności otrzymują skromne podarki. Czy wiesz, za kogo przebierają się kolędnicy?
Kolędowanie to słowiańska tradycja, która łączy w sobie elementy chrześcijańskie. W dawnych czasach ludzie wierzyli w magiczną moc sprawczą i chodzeniem po kolędzie chcieli zapewnić sobie lepszą przyszłość. W kolędowaniu brali udział chłopcy i mężczyźni, obecnie za kolędników najczęściej przebierają się dzieci. Kim są kolędnicy? Zgodnie z tradycją w skład drużyny kolędników wchodzą symbolizujące siłę, zdrowie i płodność zwierzęce maszkary. Są nimi: baran, bocian, kogut, koń, koza lub kozioł, niedźwiedź, turoń, żuraw. Kolędnicy często odgrywają herody, czyli ludowe przedstawienia bożonarodzeniowe, dlatego też poza maszkarami w skład kolędników wchodzą: baba (za postacie kobiece przebierali się również chłopcy), Cygan, Cyganka, diabeł, dziad, Herod, kominiarze, muzykanci, pasterze, policjant, śmierć, trzej królowie, żołnierz, Żyd. Cała grupa powinna liczyć nie mniej niż 10 osób. Takiemu pochodowi często towarzyszy muzyka. Kolędnicy mają kolorowo ozdobioną gwiazdę, a osoba, która ją niesie, zwana jest gwiazdorem. Kolędnicy: kiedy chodzą i co mówią Obchody kolędników rozpoczynają się w okolicach Bożego Narodzenia i trwają do święta Trzech Króli, ale wesołe kolędowanie może także skończyć się wraz z karnawałem. Mimo że kolędowanie to stary zwyczaj powszechnie praktykowany na terenie całej Polski, to nie ma jednego, uniwersalnego zestawu życzeń czy pieśni, które przy tej okazji są recytowane czy śpiewane. Grupa kolędników, chodząc od domu do domu, odgrywa miniscenki nawiązujące do Bożego Narodzenia oraz ewangelii o ukaraniu złego króla Herodota. Kolędnicy śpiewają też kolędy, pastorałki i życzą pomyślności na nadchodzący rok w zamian za drobne podarki. Życzenia kolędników Oprócz odgrywania scenek i śpiewania, kolędnicy składają życzenia. Często są to już życzenia przekazywane z pokolenia na pokolenie. Oto przykładowe życzenia kolędników: „Na szczęście, na zdrowie, na ten Nowy Rok. Aby się Wam rodziła kapusta i groch. Zytko jak korytko, zimioki jak pnioki. Owies jak skopiec, bób jak złób. I proso, abyście gospodorze nie chodzili boso! W kozdom kątku po cielątku, ze dwa wołki i prosioki, by w komorze zawdy buły połne hoki. To doj Ponie Boze !” *** „Zeby się Wom darzuło, w komorze, oborze, to doj Ponie Boze. Króle jak tryki, tryki jak byki byki jak słonie, capy i turonie. Krowy by śmietano miały Byście ją na rynku sprzedawały. Łowsa i pszonicki niech będą pełne sąsieki, niech się zytko rodzi całe wieki Jabka, gruski, śliwy, niech dadzą plon wielki. Żebyście gospodarze dostatek zawdy mieli wszelki. Gospodorz, żeby stoł pomiędzy snopami, jako ton miesiącek pomiodzy gwiozdami. To doj Ponie Boze !” Tekst życzeń: Grupa Regionalna „Michalczowa” Zobacz także: Pasterka: co to takiego? Tradycja i współczesność Polskie tradycje i zwyczaje, czyli przeszłość we współczesnej odsłonie Tradycje świąt Bożego Narodzenia — najważniejsze polskie zwyczaje
Jaki post obowiązuje podczas katolickiej wigilii: jakościowy, ilościowy czy... żaden?
Choć w Kościele katolickim zniesienie postu wigilijnego nastąpiło już dawno temu… post w dniu 24 grudnia wciąż jest zalecany przez duszpasterzy. Mało tego, w 2021 roku Kościół nawoływał do niejedzenia mięsa w wigilię. Jakie zasady obowiązują podczas zbliżającej się wigilii?
Nasze babcie i dziadkowie doskonale pamiętają, że w wigilię nie jadało się mięsa przez cały dzień i dodatkowo ograniczało się posiłki aż do wieczornej wieczerzy. Z tego obowiązku zwolnione były jedynie małe dzieci (czyli te, które nie przystąpiły jeszcze do pierwszej komunii), osoby chore oraz w podeszłym wieku. Wigilijna wieczerza obfitowała w potrawy (12!), ale postne (bezmięsne). Wielu z nas podtrzymuje rodzinną tradycję – przynajmniej jeśli chodzi o postny charakter wigilijnych dań. Skąd wzięła się ta tradycja? Spis treści: Tradycja postu wigilijnego Rodzaje postów w Kościele katolickim Jaki post obowiązuje w wigilię? Tradycja postu wigilijnego Jak podaje wiele źródeł – nasi przodkowie nie mogli sobie pozwolić na co dzień na jedzenie do syta. Wyjątek stanowili najbogatsi. Znakomita większość tak naprawdę ucztowała jedynie w czasie świąt. A i wtedy nie wszystkich stać było na mięso czy drogie potrawy. Wigilia nie była obchodzona jako święto, a z jedzeniem takiego rarytasu jak mięso, czekano do Bożego Narodzenia. Na wigilijnym stole przez całe wieki najczęściej gościły potrawy tanie i łatwo dostępne, takie jak kapusta, groch czy suszone grzyby nazbierane jesienią. W wigilijnym menu nie mogło zabraknąć darów leśnych (wspomniane grzyby), darów jezior i rzek (ryby) oraz polnych (kasze, rośliny oleiste, warzywa, owoce). Ponieważ w czasach pogańskich pierwotna „wigilia” była ściśle związana z poczęstunkiem dla zmarłych, na wigilijnym stole musiały pojawić się potrawy, które „lubiły” duchy. Należały do nich takie dania jak bliny (placuszki), warzywa strączkowe (groch, fasola, bób) oraz miód, orzechy i jabłka. Za mięsem najwyraźniej duchy nie przepadały… Rodzaje postów W Kościele katolickim post to czas pokuty. Aktualnie wyróżnia się takie rodzaje postów jak: Post ilościowy – czyli ograniczenie liczby i wielkości posiłków (jeden posiłek do syta, dwa posiłki tzw. niepełne), Post jakościowy – czyli wstrzemięźliwość od jedzenia mięsa (w tym również zup i sosów przygotowywanych na mięsie), można jeść takie produkty pochodzenia zwierzęcego jak: ryby, nabiał, jajka, masło i inne, obowiązuje w piątki. Post ścisły – ma charakter jakościowy i ilościowy, obowiązuje w Środę Popielcową i Wielki Piątek, wszystkich od 18. do 60. roku życia. Część wiernych przestrzega wciąż również tzw. postu eucharystycznego – nie jedząc nic od północy, aż do momentu przyjęcia komunii świętej. Aż do 1983 roku w Kościele powszechnym w wigilię obowiązywał post jakościowy i ilościowy. Wtedy to uznano, że dzień poprzedzający Boże Narodzenie nie powinien być traktowany jako dzień pokuty. Oficjalnie potwierdził to list Episkopatu Polski skierowany do wiernych w 2003 roku. Od tego momentu oficjalnie w wigilię nie musimy pościć - tego dnia nie trzeba już ograniczać posiłków (zniesiono post ilościowy tego dnia) i można jeść mięso (zrezygnowano z postu jakościowego). Jaki post obowiązuje w wigilię 2023? Wigilia 2023 wypada w niedzielę, dlatego – post nie jest obowiązkiem i nikt, kto zje tego dnia mięso, nie będzie musiał się z tego spowiadać. Dotyczy to nie tylko wieczerzy wigilijnej, ale i śniadania czy obiadu 24 grudnia. Przypomnijmy, że w roku 2021 wigilia wypadała w piątek, dlatego księża apelowali wtedy, by tego dnia nie jeść mięsa. Post w wigilię jako część tradycji Co ciekawe, wiele osób niewierzących i tych, którzy nie przestrzegają żadnych postów w ciągu roku – podczas wieczerzy wigilijnej pozostają wierni tradycji dawnych chrześcijan (oraz jeszcze dawniejszych pogan). I nikt się temu nie dziwi, ponieważ tego wieczoru, placuszki, smażona ryba, karp w galarecie czy niezabielany barszcz uszkami – smakują wyjątkowo. I mimo że zniesienie postu przez papieża Jana Pawła II nastąpiło w 1983 r., a w Polsce Episkopat oficjalnie potwierdził to zniesienie w 2003 – wciąż mało kto wyobraża sobie, by w wigilię na stole gościły kotlety zamiast karpia czy wędliny zamiast śledzi. Warto dodać, że wyznawcy prawosławia, którzy świętują Boże Narodzenie dwa tygodnie po katolikach – wciąż nie tylko nie chcą, ale i nie mogą jeść mięsa. Źródła: Kodeks Prawa Kanonicznego, www.katolicki.net S. Adamkiewicz: Wigilia: dlaczego pościmy?, www.histmag.pl H. Szymanderska: Polska Wigilia. Warszawa 1989 Zobacz także: Wigilia a karmienie piersią: jakie potrawy może jeść mama karmiąca? Tych 7 wigilijnych dań lepiej nie dawaj dziecku! Jak kiedyś obchodzono Wigilię (plus pomysł na rodzinny zwyczaj!)
Rogale świętomarcińskie: legenda pełna dobra
Rogale świętomarcińskie to tradycyjny przysmak z Poznania i okolic, jedzony 11 listopada od ponad stu lat. Ale smak słodkich półksiężyców z nadzieniem z białego maku znają nie tylko mieszkańcy Wielkopolski… O tym, dlaczego w listopadzie je się rogale marcińskie, mówi piękna legenda.
Tradycja rogali świętomarcińskich (zwanych również marcińskimi) ściśle wiąże się z postacią św. Marcina –patrona pokoju i miłosierdzia. Jego wspomnienie w Kościele katolickim przypada na dzień 11 listopada. Legenda o rogalach świętomarcińskich Poznańska tradycja zajadania się rogalami świętomarcińskimi sięga 1891 roku. Wtedy to piekarz Walenty dowiedział się, kim był św. Marcin, który patronował jednemu z poznańskich kościołów. W dzień odpustu, 11 listopada o św. Marcinie zawsze opowiadał proboszcz tej parafii. Święty Marcin zasłynął ze swego miłosierdzia, gdy pewnego zimowego dnia spotkał nagiego żebraka. Niewiele myśląc, odciął pół swego płaszcza i podzielił się ze zmarzniętym biedakiem. Postawa św. Marcina zainspirowała piekarza Walentego do tego, by zrobić coś równie dobrego. W wigilię odpustu, modląc się do św. Marcina, prosił go, by podpowiedział mu, co dobrego może zrobić. W pewnym momencie do uszu piekarza dobiegł odgłos końskich kopyt. Gdy wyszedł z domu, jego oczom ukazał się żołnierz na koniu. Uśmiech św. Marcina i… podkowa na śniegu Święty nie powiedział ani słowa. Uśmiechnął się do Walentego i odjechał. Kiedy zniknął, piekarz zobaczył, że na śniegu koń żołnierza zostawił podkowę. Piekarczykowi kształt podkowy od razu skojarzył się z kształtem rogalika. Natychmiast też wziął się do pracy – zagniótł ciasto, przygotował makowo-bakaliowe nadzienie, po czym formował rogale i piekł je całą noc. Być może nawet pokrył je białym jak śnieg lukrem... Na drugi dzień, po uroczystej mszy rozdał rogaliki ubogim. Od tamtej pory, każdej nocy poprzedzającej dzień św. Marcina, Walenty wypiekał swe coraz słynniejsze rogale. Wkrótce pod nazwą świętomarcińskich znali je wszyscy poznaniacy. Po śmierci piekarza Walentego tradycję pieczenia rogalików przejęli inni piekarze. Aktualnie rogale zwane świętomarcińskimi wolno piec jedynie zgodnie z jedną recepturą. W ten sposób rogaliki marcińskie wszędzie smakują tak samo jak na poznańskiej ul. Św. Marcin w dzień odpustu 11 listopada. Zobacz także: Jak zrobić kotylion na Święto Niepodległości –​ wzory na prosty kotylion DIY Jak uczcić Święto Niepodległości z dzieckiem? Ten film świetnie to pokazuje! [WIDEO] Pełny tekst hymnu Polski: słowa „Mazurka Dąbrowskiego” do druku
Dzień św. Marcina: kiedy i jak się obchodzi święto biskupa z Tours
Dzień św. Marcina łączy w sobie tradycje słowiańskie i chrześcijańskie. Z okazji święta patrona organizowane są pochody z lampionami. W tym dniu zgodnie z tradycją je się rogale marcińskie, pełne słodkiego, białego maku oraz gęsinę. Poznaj tradycje związane z tym świętem, sprawdź, kim był św. Marcin.
Dzień św. Marcina, potocznie zwany marcinkami, to doskonała okazja do wspólnej zabawy. Zgodnie z ludową tradycją w tym dniu świętowano zakończenie prac sezonowych. Dziś chętnie celebruje się święto św. Marcina także w miastach. Opisujemy, jakie tradycje z nim się wiążą i co symbolizuje rogal świętomarciński. Spis treści: Kim był święty Marcin? Kiedy jest dzień świętego Marcina? Jak się obchodzi dzień świętego Marcina? Co się je z okazji dnia Świętego Marcina? Kim był święty Marcin? Święty Marcin (316 lub 336 - 397) był biskupem z Tours. Pochodził z pogańskiej (niekatolickiej) rodziny i pod wpływem ojca, który był rzymskim legionistą, rozpoczął służbę wojskową w gwardii cesarskiej. Tam też po raz pierwszy dowiedział się o istnieniu chrześcijaństwa. Po opuszczeniu wojska dostąpił sakramentu święceń i rozpoczął swoją misję ewangelizacyjną. Legenda głosi, że w czasach służby wojskowej spotkał na swojej drodze ubogiego, nagiego człowieka. Nie zastanawiając się długo, oddał mu swój płaszcz żołnierski. Inna legenda związana ze świętym Marcinem ma nieco żartobliwy charakter. Gdy chciano nadać św. Marcinowi święcenia biskupie (sakra), ten odmówił i uciekając przed wysłannikiem papieża, ukrył się pośród gęsi. Jak się okazało, nie był to udany pomysł, ponieważ gęganie ptaków zdradziło miejsce kryjówki przyszłego biskupa. Święto ku czuci św. Marcina ustanowiono w VII wieku i jest on świętym kościoła katolickiego oraz prawosławnego. Święty Marcin jest patronem między innymi dzieci, właścicieli winnic, żebraków i żołnierzy. Kiedy jest Dzień świętego Marcina? Święto św. Marcina od jest obchodzone 11 listopada – tego dnia odbył się pogrzeb biskupa Marcina z Tours. W 2022 roku dzień świętego Marcina przypada w piątek. Jak się obchodzi Dzień świętego Marcina? Święto św. Marcina to czas wspólnej zabawy, której mogą towarzyszyć lokalne festyny i jarmarki. To czas celebrowania zakończenia prac polowych w gospodarstwie, a pełne zapasów na zimę spichlerze nazywane były „marcinowymi”. Lampiony na dzień świętego Marcina W niektórych szkołach nawiązuje się do niemieckiej tradycji pochodów z własnoręcznie wykopanymi lampionami. W wigilię św. Marcina organizowane są uroczystości, którym towarzyszy śpiew i muzyka, a na koniec wszyscy uczestnicy spotykają się na wspólny posiłek. Pochód św. Marcina W Poznaniu od 1993 roku organizuje się, nawiązujący do średniowiecznej tradycji, pochód św. Marcina nazywany „Imieninami ulicy Święty Marcin”. Korowód prowadzi św. Marcin, który tego dnia przejmuje klucze do miasta od samego prezydenta Poznania. To przede wszystkim czas wspólnej zabawy, Co się je z okazji Dnia świętego Marcina? Święto św. Marcina łączy w sobie tradycje ludowe jak i chrześcijańskie, co ma swoje odzwierciedlenie w potrawach, które je się z okazji tego święta. Rogale świętomarcińskie Rogale marcińskie – są to rogale wykonane z ciasta półfrancuskiego, bogato nadziewane białym makiem i bakaliami. Rogale nawiązują do tradycji, wierzeń i obrzędowości ludowej. Podczas słowiańskich świąt jesiennych składano w ofierze wołu, z czasem zwierzę zastąpiono słodkim rogalikiem w kształcie byczego rogu. Biały mak, bakalie i słodycz wypieku symbolizują bogactwo, dobrobyt oraz są dobrą wróżbą na przyszłość. Z czasem kościół przejął pogańskie święto związane z końcem prac rolnych – kształt rogala jest także nawiązaniem do podkowy konia, na którym jechał św. Marcin w monencie gdy spotkał ubogiego. Gęsina „Najlepsza gęsina na świętego Marcina”, głosi ludowe przysłowie i jest w tym sporo prawdy, ponieważ na jesień gęsi są najbardziej tłuste. Po drugie, gęsina idealnie wpisuje się w legendę o św. Marcinie. Gęsi, które wydały przyszłego biskupa co roku, za karę, muszą być zjadane. Przed wiekami tłuste ptactwo zanoszono do dworu, klasztoru lub na plebanię, dziś pieczoną gęś może zjeść każda osoba. Źródło: Sulpicjusz Sewer „Żywot świętego Marcina” Zobacz także: 11 listopada – Święto Niepodległości ważne także dla dzieci Polskie tradycje i zwyczaje, czyli przeszłość we współczesnej odsłonie Jak zrobić kotylion na Święto Niepodległości –​ wzory na prosty kotylion DIY
Polskie tradycje i zwyczaje, czyli przeszłość we współczesnej odsłonie
Polskie tradycje i zwyczaje często przedstawiane są jako ostoja polskości, a nierzadko kojarzone z podniosłą atmosferą, patriotyzmem lub kulturą ludową. Czy tak jest w rzeczywistości? Niektóre święta i tradycje mają przedchrześcijańskie korzenie, a inne zaledwie kilkanaście lat. Sprawdź, czy znasz je wszystkie.
Polskie tradycje i zwyczaje to nieodłączny element naszej kultury. I chociaż potocznie uważane są za stałe i niezmienne, to wraz z upływem czasu zanikają, zmieniają swoje pierwotne znaczenie lub w ich miejsce pojawiają się nowe. Czy ktoś dzisiaj jeszcze celebruje wspólne darcie pierza? Polskie zwyczaje i tradycje: wiosna Dzień Kobiet – zgodnie z polskim zwyczajem ten dzień świętują wszystkie panie niezależnie od wieku. Jeszcze nie tak dawno święto było kojarzone z goździkiem i parą rajstop, obecnie coraz częściej Dzień Kobiet obchodzi się w przedszkolu. Dzień Wiosny i związana z nim równonoc było wyczekiwanym świętem, które zwiastowało radość z budzącego się po zimie życia. Symbolicznie, jako pożegnanie z zimą topiono lub palono słomianą kukłę, a także po wsiach obnoszono gaik – przyzdobioną gałąź symbolizującą wiosnę i nowe życie. Obrzędom towarzyszył śpiew, zabawa i obdarowywanie się jedzeniem. Dziś Dzień Wiosny uczniom kojarzy się przede wszystkim z Dniem Wagarowicza, a przedszkolakom ze spacerem lub zabawami na świeżym powietrzu, ponieważ ze względu na ochronę środowiska nie praktykuje się już m.in. topienia marzanny. Koszyczek wielkanocny – święcenie pokarmów jest związane z tradycją chrześcijańską, natomiast symbolika tego, co wkładamy do koszyczków, sięga czasów przedchrześcijańskich. Co istotne, do lat 30. XX wieku na wsiach, jak i majątkach szlacheckich wystawiano przed domostwa suto zastawione stoły i oczekiwano na przybycie księdza. Zajączek wielkanocny to słowiański symbol budzącej się do życia przyrody. Z Wielkanocą utożsamiany jest dopiero od około XVII wieku, a do Polski dotarł nieco ponad 100 lat temu. Lany Poniedziałek – tradycja oblewania się wodą nawiązuje do słowiańskiego kultu żywiołu wody i jej oczyszczającej mocy. Wraz z rozpowszechnieniem się katolicyzmu symbolika wody objęła także chrześcijańską symbolikę – zmywa grzech. Prima Aprilis po łacinie oznacza „pierwszy kwietnia” i tego dnia, zgodnie ze świecką tradycją ludzie żartują, wygłupiają się i robią sobie psikusy. Geneza tego święta prawdopodobnie sięga starożytnego Rzymu i święta na cześć Fortuny, bogini szczęścia i nieszczęścia. Tego dnia tańczono, bawiono się i wygłupiano. Święto Konstytucji 3 Maja to święto państwowe obchodzone na pamiątkę uchwalenia pierwszej spisanej konstytucji w Europie i drugiej na świecie. Wraz z upływem czasu stała się polskim symbolem niepodległości, suwerenności i istnienia narodu polskiego. Ten dzień to przypomnienie o tym, że Polacy powinni być dumni z historii swojego kraju. Dzień Matki – w polskiej kulturze matka ma szczególne miejsce, a samo macierzyństwo jest nie tylko idealizowane, ale i gloryfikowane. Tego dnia dzieci, nawet te dorosłe, wręczają swoim mamom miłe upominki, aby przypomnieć im, jak bardzo są ważne w życiu rodziny. Dzień Dziecka to święto, które ma za zadanie zwrócić uwagę na najmłodszych obywateli świata, przede wszystkim na prawa dziecka oraz kwestie edukacji i dostępu do opieki medycznej. Jednak zgodnie z polską tradycją, w tym dniu dzieci otrzymują mniejsze lub większe prezenty, a ten dzień jest dniem wspólnej zabawy i śmiechu. Polskie zwyczaje i tradycje: lato Noc Kupały to współczesna, słowiańska alternatywa Walentynek. W dawnych czasach święto obchodzone w noc przesilenia letniego, czyli najkrótszą noc w roku (z 20 na 21 czerwca) było celebracją mocy ognia, wody, słońca i księżyca, urodzaju, płodności, radości i miłości. To właśnie tej nocy młodzi ludzie szukali w lesie kwiatu paproci, który miał im zapewnić bogactwo i szczęście. Współcześnie organizowane są zabawy przy ognisku, czasem połączone z wręczaniem sobie małych upominków. Noc Świętojańska to chrześcijańska odpowiedź na pogańską Noc Kupały. Święto obchodzone jest w noc wigilii św. Jana Chrzciciela (z 23 na 24 czerwca), którego postać jest także silnie wiązana z mocą wody. Z czasem Noc Świętojańska przejęła słowiańską obrzędowość, dodając nowe, chrześcijańskie znaczenie. Współcześnie Noc Świętojańska ma świecki charakter, najczęściej z tej okazji organizuje się festyny lub pokazy świateł. Dzień Ojca – pierwszy polski Dzień Ojca świętowany był w Polsce w 1965 roku. Wpisujące się w tradycyjne wartości rodzinne święto to doskonała okazja, by podziękować tacie za jego obecność i miłość. Dożynki, czyli słowiańskie Święto plonów było świętem, któremu towarzyszyła radość, zabawa po zakończeniu prac na roli. Celebrowano płodność ziemi i natury, a także dziękowano za plony. W czasach przedchrześcijańskich dożynki były obchodzone w jesienną równonoc 23 września. Współcześnie, ze względu na okres wakacyjny, z okazji dożynek organizowane są festyny w ostatnich tygodniach sierpnia. Polskie zwyczaje i tradycje: jesień Święto ziemniaka – zgodnie z przekazami, od XIX wieku, wraz z upowszechnieniem się ziemniaka, tradycyjne społeczności wiejskie świętowały także zakończenie prac rolnych związanych z wykopem roślin okopowych, czyli tak zwane wykopki. Palono ogniska, śpiewano, tańczono i pieczono ziemniaki. W czasach PRL dzieci pomagały w pracach na roli w tzw. czynie społecznym. Obecnie coraz częściej kopanie ziemniaków staje się rozrywką i wiele gospodarstw ma w ofercie dedykowane dzieciom Święto ziemniaka. Dzień Chłopaka nie ma długiej tradycji, ale jest świętem, które chętnie obchodzą uczniowie i przedszkolaki. W tym dniu wszyscy chłopcy otrzymują od koleżanek drobne upominki. To także doskonała okazja do wspólnej zabawy. Dzień Nauczyciela to święto wszystkich pracowników oświaty. Obchodzony jest na pamiątkę powstania Komisji Edukacji Narodowej 14 października 1773 roku. W tym dniu zgodnie z tradycją uczniowie składają życzenia nauczycielom z podziękowaniem za ich trud i wkład w ich wychowanie i edukację. Zaduszki – wywodzą się od przedchrześcijańskich wierzeń w zaświaty, zgodnie z tradycją ludową było określane także mianem dziady. Późnojesienne uroczystości ku czi zmarłych związane były z wiarą, że w nocy z 1 na 2 listopada dusze zmarłych powracają i błąkają się po świecie. Do końca XIX wieku istniał zwyczaj pozostawiania na progach domów jedzenia i alkoholu dla zbłąkanych dusz. Od XIV wieku Dzień Zaduszny został wpisany do kalendarza liturgicznego i obecni Zaduszki mają charakter przede wszystkim religijny. Andrzejki to pogańskie święto obchodzone w wigilię św. Andrzeja. Pierwsze polskie wzmianki pojawiły się w połowie XV wieku, chociaż genezy dopatruje się w starożytnej Grecji. Zgodnie z tradycją, w tym dniu wróżono i zaklinano przyszłość, bawiono się oraz... swatano pary. Polskie zwyczaje i tradycje: zima Mikołajki – to jednej z najbardziej oczekiwanych świąt, nie tylko przez dzieci. Od średniowiecza w nocy z 5 na 6 grudnia Mikołaj obdarowuje wszystkie dzieci prezentami. Zwyczaj ten wywodzi się od kultywowanego w kościele katolickim i prawosławnym dnia św. Mikołaja, biskupa Miry i do XIX wieku 6 grudnia był także dniem wolnym od pracy. Dziś postać św. Mikołaja stała się ikoną popkultury. Choinka – najbardziej rozpoznawalny symbol Bożeno Narodzenia ma pochodzenie pogańskie. Zwyczaj dekorowania zielonych drzewek jako symboli wiecznego życia pojawił się w Polsce dopiero z końcem XVIII wieku. Wcześniej w chłopskich chatach ozdabiano owcami, orzechami i papierowymi ozdobami snopki siana. Szopka bożonarodzeniowa – tradycja wywodzi się od ludowych jasełek, które w kościołach pojawiają się już od średniowiecza. Szopka jest przedstawieniem sceny przybycia Trzech króli do stajenki w Betlejem. Dzień Babci ma już 57 lat, więc istnieje duże prawdopodobieństwo, że doczekał się wnucząt. Zgodnie z tradycją w tym radosnym i pełnym miłości dniu dzieci obdarowują swoje babcie drobnymi upominkami, laurkami, aby podziękować im za obecność. Karnawał to czas poprzedzający Wielki Post, dlatego dawniej wiązał się z okresem folgowania sobie w jedzeniu, sięgania po mięsiwa i trunki. Obecnie karnawał to przede wszystkim czas zabawy, przede wszystkim bali i imprez tematycznych. Tłusty czwartek to ostatni czwartek przed Wielkim Postem i tego dnia można się bezkarnie objadać. Dziś jemy przede wszystkim słodkie pączki, dawniej nadziewano je boczkiem, słoniną i skwarkami. Ostatki, czyli zapusty to ostatnie dni karnawału (od tłustego czwartku do Środy Popielcowej) to czas największych zabaw. Zwyczaj ten powoli traci na znaczeniu. Warto zajrzeć do: Oskar Kolberg, Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce (33 tomy z lat 1857-1890); Zorian Dołęga-Chodakowski, O Słowiańszczyźnie przed chrześcijaństwem, 1818; Jerzy Bartmiński, Słownik stereotypów i symboli ludowych, tom 1. cz. 1-3 i tom 2. cz. 1; Kultura ludowa. Teorie. Praktyki. Polityki, red. Barbara Fatyga; Halina Kurek, Kultura ludowa przełomu wieków XX i XXI. Tradycja i zmiana; kulturaludowa.pl; Zobacz także: Co to jest tradycja: omówienie na przykładach [+ definicja dla dzieci] Wielkanoc – ciekawostki i tradycje dla dzieci. Zwyczaje wielkanocne w Polsce i na świecie Pasterka: co to takiego? Tradycja i współczesność
Co to jest tradycja: omówienie na przykładach [+ definicja dla dzieci]
Czy wiesz, co to jest tradycja? To praktyki z przeszłości dokonywane w teraźniejszości, które mają wpływ na przyszłość. Mało logiczne? Poznaj definicję tradycji i dowiedz się, czym ona jest dla człowieka. Zaraz wszystko stanie się jasne!
Zazwyczaj nie zastanawiamy się, co to jest tradycja. Wychowani w danej kulturze, określonej społeczności po prostu wiemy, co jest tradycyjne, a co nie. Często też nie wiemy, dlaczego robimy to, co robimy. Wyjaśnienie zwykle jest jedno: zawsze tak się robiło. I w tym tkwi cała magia tradycji. Tradycja: definicja rodzaje po co? Tradycja – definicja Tradycja to zestaw praktycznych reguł i zasad postępowania, które są przekazywane z pokolenia na pokolenie. Dzięki niej dana społeczność, grupa narodowa czy etniczna wyraża swoją wspólną tożsamość. Tradycja obejmuje: obyczaje – powszechnie akceptowalne zachowania w danej społeczności, których niewypełnienie związane jest ze społeczną reakcją (np. krytykowaniem), a nawet wykluczeniem. Przykład: założenie czerwonej sukni ślubnej zamiast białej; zwyczaje – powszechnie akceptowalne zachowania w danej społeczności, ale ich niedopełnienie nie wiąże się ze społeczną reakcją, np. przepuszczanie lub nieprzepuszczanie kobiety w drzwiach; obrzędy – charakteryzują się ściśle określonym, powszechnie znanym zespołem czynności, gestów oraz słów, a sam obrzęd jest momentem zmiany, przejścia. Najczęściej obrzędy związane są z praktykami religijnymi (np. chrzest – osoba ochrzczona zostaje włączona do wspólnoty) lub społeczno-prawnymi (np. ślub cywilny, po podpisaniu dokumentów zmienia się status cywilny i prawny pary); normy społeczne – powszechnie znane, akceptowalne sposoby i formy zachowania, np. obchodzenie Świąt Bożego Narodzenia; artefakty – są to wszelkie przedmioty kultury materialnej oraz związane z nimi techniki wytwarzania np. wigilijny karp, baba wielkanocna; symbole – zbiorowe, abstrakcyjne, trudne do wypowiedzenia idee odwołujące się np. do wartości religijnych, narodowych, ideologicznych, np. znak krzyża, flaga, hymn; narracje – można do nich zaliczyć przedstawienia wizualne, audiowizualne, literackie, w tym opowieści, bajki, baśnie, mity, przysłowia legendy, np. legendę o smoku wawelskim. Jakie są tradycje? Tradycja to złożone i wieloznaczne pojęcie. Może być ono rozumiane na kilka sposobów, między innymi jako tradycje: narodowe: nawiązują do wspólnej historii, literatury, bohaterów narodowych, postaw obywatelskich, mitów założycielskich czy poczucia patriotyzmu, np. obchody z okazji odzyskania niepodległości, legenda o Warsie i Sawie; społeczne: odwołujące się do obowiązujących norm, np. tradycyjny model rodziny (mama, tata, dziecko lub dzieci) lub ról społecznych; religijne: związane są np. z chrześcijaństwem i świętami – to tradycje wielkanocne, tradycje bożonarodzeniowe; regionalne: dane zachowania, przysłowia lub potrawy, które różnią się w zależności od regionu Polski, np. inne tradycje wielkanocne są w Małopolsce, a inne na Podkarpaciu; kulinarne zazwyczaj związane z danym regionem, np. wielkopolskie pyry z gzikiem czy krakowskie obwarzanki. Po co jest tradycja? Chociaż każda osoba może mieć własną definicję tradycji, a także może inaczej ją rozumieć lub mieć do niej odmienny stosunek (postawa tradycyjna, konserwatywna lub liberalna, kontestująca), to jej funkcją jest regulacja życia społecznego. Czym jest tradycja dla człowieka? Elementem tworzącym i kształtującym jego tożsamość. Dzięki szeroko rozumianej tradycji każda osoba należąca do danej wspólnoty wie: kim jest, skąd pochodzi, kim są przodkowie, jakie wartości powinna wyznawać (jakie są akceptowalne), jak się zachowywać w danych sytuacjach (co jest właściwe), jak powinna (lub nie powinna) wyglądać, jak i co powinna mówić, czego się od niej oczekuje i co robić, aby uniknąć kompromitacji i nie narazić się na nieprzyjemne sytuacje. Tradycja buduje spójność i tożsamość danej społeczności lub narodu oraz jest zazwyczaj pozytywnie waloryzowana przez „użytkowników”. Należy jednak pamiętać, że nie jest ona niezmienna, chociaż tak zazwyczaj ją postrzegamy. Ulega przekształceniom, lecz najczęściej zmiany zachodzące w obrębie jednego pokolenia są tak niewielkie, że niemal niedostrzegalne. Zazwyczaj różnice te dostrzegają osoby starsze, co często komentują z przekąsem: „kiedyś to było, nie to, co teraz”. Zobacz także: Wielkanoc w Ukrainie: czy Ukraińcy obchodzą święta wielkanocne? Zwyczaje i tradycje Pasterka: co to takiego? Tradycja i współczesność Andrzejki: tradycje i zwyczaje andrzejkowe, pochodzenie święta
Pięć symboli Chrztu Świętego – to na nich opiera się ukryte znaczenie najważniejszego chrześcijańskiego sakramentu. Jednak w zależności od wyznania sama ceremonia chrztu może się nieznacznie różnić. Czy potrafisz wymienić poszczególne symbole chrztu i wyjaśnić ich znaczenie?
Chrzest Święty to pierwszy i najważniejszy sakrament w życiu chrześcijanina. Dzięki niemu każda przystępująca do niego osoba – dorosła lub dziecko – zostaje włączona do wspólnoty Kościoła. Obrzędy związane z tym sakramentem są pełne symboli, bo to właśnie przez nie uobecnia się Bóg. Niektóre z nich pojawiają się także w innych sakramentach. Dowiedz się, co oznaczają poszczególne symbole chrztu świętego oraz zobacz, jak wyglądają. Jakie są symbole chrztu świętego? Żadna czynność wykonywana podczas Chrztu Świętego nie jest przypadkowa, a towarzyszące im przedmioty-symbole to: woda chrzcielna (święcona), znak krzyża krzyżmo, świeca chrzcielna, szatka (biała szata). Symbole chrztu i ich znaczenie Poszczególne gesty i atrybuty Chrztu Świętego mają swoje określone znaczenie, a ich użycie – głęboki, duchowy sens. Są wyrazem symbolicznej śmierci i nowego narodzenia się w Jezusie. Woda chrzcielna Woda chrzcielna (święcona) jako symbol życia i śmierci jest najważniejszym atrybutem sakramentu chrztu. Samo polanie głowy (forma dominująca w Kościele katolickim) lub zanurzenia w niej osoby chrzczonej (forma dominująca w Kościele prawosławnym) jest najważniejszym, kulminacyjnym momentem obrzędu. Poprzez wodę zostaje symbolicznie przekazana moc Ducha Świętego, a osoba chrzczona staje się duchowym dzieckiem Boga. W Kościele katolickim ten gest i wypowiedziane słowa „ja ciebie chrzczę w imię Ojca, i Syna, i Ducha Świętego” wystarczają do tego, aby chrzest uznać za ważnie udzielony (nawet jeśli dalsza część liturgii chrzcielnej nie odbędzie się). Obmycie wodą chrzcielną symbolizuje zmycie grzechu pierworodnego. Zanurzenie, a następnie wynurzenie w wodzie święconej symbolizuje śmierć i zmartwychwstanie, odrodzenie się w Chrystusie. W Kościołach prawosławnych trzykrotne zanurzenie jest dominującym rytuałem chrztu, a u Świadków Jehowy i wyznawców z Kościołów ewangelikalnych chrzest następuje przez całkowite zanurzenie w wodzie. Znak krzyża Znak krzyża jest symbolicznym, ale też mającym głęboki wymiar duchowy znakiem wyrażającym wiarę w Jezusa, Jego zmartwychwstanie, oczekiwanie na ponowne przyjście i zbawienie poprzez krzyż, na którym umarł. Gest ten jest potwierdzeniem świadomej relacji z Bogiem i wyrazem wiary w misterium Trójcy Świętej – najważniejszej istoty wiary wszystkich chrześcijan. Krzyżmo Krzyżmo to mieszanina oliwy i balsamu. Namaszczenie olejem krzyżma podczas chrztu symbolizuje uzdrowienie, dar Ducha Świętego, jest także znakiem radości i obfitości. W Kościele katolickim po symbolicznym ochrzczeniu kapłan namaszcza czoło osoby chrzczonej olejem krzyżma świętego i wypowiada słowa: „Bóg wszechmogący, Ojciec, naszego Pana, Jezusa Chrystusa, który uwolnił cię od grzechu i odrodził z wody i Ducha Świętego, On sam namaszcza cię krzyżmem zbawienia, abyś włączony(a) do ludu Bożego, wytrwał(a) w jedności z Chrystusem Kapłanem, Prorokiem i Królem na życie wieczne”. Znak krzyża wykonywany na czole chrzczonej osoby jest symbolem łaski odkupienia za grzechy. Wezwanie Trójcy Świętej oraz wykonanie gestu krzyża oznacza istotę i sens religii – zbawienie poprzez krzyż chrystusowy. W Kościele prawosławnym osobie ochrzczonej kapłan czyni znak krzyża kolejno na czole, oczach, nozdrzach, ustach, uszach, klatce piersiowej, dłoniach i stopach. Za każdym razem wypowiada: „Pieczęć daru Ducha Świętego”. Zgodnie z tradycją izraelici obrzędem namaszczenia wskazywali osobę wybraną przez Boga, której zadaniem było wypełnianie Bożego planu. Aby tego dokonać osoba namaszczona, poprzez właśnie ten gest otrzymywała moc Ducha Świętego. Jezus Chrystus określany jest także jako Mesjasz, co z greki tłumaczy się jako „namaszczony”. Szatka do chrztu Szatka zostaje nałożona na osobę chrzczoną już po obrzędzie namaszczenia olejem krzyżma świętego. Nadanie imienia oraz nałożenie szatki do chrztu jest symbolicznym, metaforycznym przyobleczeniem się w Chrystusa. Biel szaty symbolizuje także czystość, niewinność oraz moc łaski uświęcającej, czyli moc do pokonywania pokus Złego. Zwyczaj ten wywodzi się od tradycji pierwszych chrześcijan – chrzczeni przyoblekali białe szaty na znak nawrócenia i przez tydzień w nich chodzili. Świeca chrzcielna Świeca chrzcielna jest odpalana od Paschału, który symbolizuje obecność Jezusa wśród wiernych. Osoba ochrzczona, której świeca została odpalona, jest symbolicznie oświecona przez Chrystusa, a także wzniecona w niej została miłość do i na wzór Chrystusa. Jest to również symboliczna przepowiednia zjednoczenia się ze światłością świata w wieczności. Światło świecy chrzcielnej pomaga kroczyć wśród ciemności i wskazuje odpowiednią, zgodną z wiarą, ścieżkę. Jak wyglądają symbole Chrztu Świętego? Znak krzyża Kościół katolicki i Kościoły ewangelicko-luterańskie Gest wykonuje się kciukiem prawej ręki, kreśląc linię pionową góry do dołu, a następnie linię poziomą od lewej do prawej strony. Kościół prawosławny i Katolickie Kościoły wschodnie Gest wykonuje się kciukiem prawej ręki, kreśląc linię pionową góry do dołu, a następnie linię poziomą od prawej do lewej strony. Woda chrzcielna (święcona) Wodę chrzcielną poświęca się podczas liturgii Wigilii Paschalnej (Wielka Sobota). Do chrztu można wykorzystać również wodę święconą, która jest konsekrowana tuż przez samym Chrztem Świętym. Chrzcielnica Chrzcielnica to zbiornik z wodą święconą, którym zanurza się dziecko. Najczęściej jest wykonana z drewna lub kamienia. Krzyżmo Krzyżmo przechowywane jest w małym pojemniczku, najczęściej wykonanym z metali szlachetnych. Szatka Szatka do chrztu to biała koszulka lub chusta wykonana z bawełny (albo satyny), często dekorowana haftami, koralikami czy tasiemkami. Świeca chrzcielna Świeca chrzcielna, a odróżnieniu od gromnicy, należy tylko i wyłącznie do jednej osoby i można mieć ją tylko jedną w życiu. Powinna być wykonana z naturalnego wosku. Zobacz także: Kiedy ochrzcić dziecko: w jakim wieku najlepiej zorganizować chrzest? Podziękowania dla gości na chrzest: pomysły na upominki i pisemne podziękowania Chrzest bez chrzestnych? To możliwe, bo Kościół chce walczyć z hipokryzją
Liczyrzepa – kim jest, jak brzmi legenda o Duchu Gór?
Liczyrzepa jest mitycznym duchem Karkonoszy, a przy tym bardzo ciekawą postacią o średniowiecznych korzeniach. Jego dwa wizerunki bardzo się od siebie różnią, ale nic dziwnego – jak na legendarnego bohatera przystało, jest bardzo tajemniczy. Nawet jego nazwa skrywa różne niespodzianki.
Liczyrzepa jest fantastyczną postacią, która zainspirowała artystów i naukowców. Wzmianki o nim pojawiają się w licznych dziełach literackich i nie tylko – na temat Liczyrzepy powstało około 200 prac naukowych – w tym doktoratów i prac habilitacyjnych. Sprawdź, co takiego inspiruje ludzi w postaci Liczyrzepy. Spis treści: Liczyrzepa – kto to i skąd taka nazwa? Liczyrzepa – jak wyglądał? Legenda o Liczyrzepie Liczyrzepa – kto to i skąd taka nazwa? Liczyrzepa jest duchem gór, a konkretnie – Karkonoszy. Jego postać wywodzi się z czasów Średniowiecza i najprawdopodobniej związana jest z pogańskimi wierzeniami, kultem źródeł rzeki Łaby i ucieleśnieniem sił przyrody – Świętowitem, któremu składano w ofierze czarne koguty. W wyniku chrystianizacji Karkonoszy wiele elementów zwyczajów i wierzeń pogańskich wcielono do chrześcijaństwa, aby ułatwić ludności akceptację nowej religii. W ten sposób prawdopodobnie Świętowit stał się Świętym Witem, którego atrybutem na terenach Sudetów stał się czarny kogut. Ale wróćmy do Liczyrzepy. Liczyrzepa nazywany też jest Rzepiórem, Karkonoszem, Rzepoliczem. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z XVI wieku. Przybiera tam postać strażnika gór. W tekstach łacińskich i niemieckich z tamtych czasów wspominany jest jako demoniczna postać towarzysząca górnikom. Podobno zamieszkiwał okolice Śnieżki (wtedy: Risenberg) i lubił płatać ludziom figle, ale nigdy ich nie krzywdził. Imię Liczyrzepa jest prawdopodobnie niedokładnym przekładem niemieckiego Rübezahl czy też Rübenzahl. W tłumaczeniu tym zinterpretowano Rübe jako rzepa lub burak, a zählen – jako: liczyć. Być może jednak tłumaczenie powinno było oprzeć się na innych znaczeniach: Rabe – kruk i staroniemieckie Zabel – diabeł. Trzeba przyznać, że taka interpretacja bardziej pasuje do Ducha Gór, który uważany był za niegroźnego, ale jednak demona. Liczyrzepa – jak wyglądał? Początkowo Liczyrzepa miał zdecydowanie bardziej demoniczną postać, która została uwieczniona na szesnastowiecznych mapach Śląska sporządzonych przez Martina Helwiga. Ukazują one dziwną postać pozującą na tle Śnieżki. Stwór ten ma kopyta, ptasią głowę oraz poroże i stoi, wspierając się na włóczni. Pierwotny wizerunek Ducha Gór. fot.: magmac83/Adobe Stock Bardziej współczesny wizerunek Liczyrzepy utracił swą demoniczność, a wywodzi się z XIX wieku. Jest to postać brodatego starca odzianego w płaszcz lub długą szatę, który czasami ma na głowie duży kapelusz. Co ciekawe taki wizerunek Liczyrzepy trafił w ręce J.R.R. Tolkiena – kupił on pocztówkę z takim wizerunkiem Ducha Gór. Pisarz sporządził na niej znamienną notatkę: „the origin of Gandalf”, co świadczy o tym, że nasz swojski Liczyrzepa stał się inspiracją dla postaci czarodzieja Gandalfa z trylogii Tolkiena! Liczyrzepa jako inspiracja dla postaci Gandalfa Tolkiena. Ilustracja: matiasdelcarmine, Franz Gerhard/Adobe Stock Legenda o Liczyrzepie W polskiej legendzie Liczyrzepa początkowo nosi nazwę Ducha Gór, a swój niezbyt elegancki, bardziej znany nam przydomek zawdzięcza... miłości i rzepom. Ale zacznijmy od początku tej historii. Pewnego dnia Duch Gór przybrał postać wiewiórki i usiadł na drzewie, aby przyjrzeć się kąpiącym się w strumieniu dziewczętom. Jedną z nich była niezwykłej urody księżniczka Emma, w której Duch Gór zakochał się bez pamięci. Liczyrzepa porwał Emmę do swojego zamku z zamiarem rozkochania jej w sobie. W tym celu przyjął postać przystojnego młodzieńca. Jednak księżniczka nudziła się w zamku okrutnie i tęskniła za towarzystwem. Aby dogodzić Emmie, Duch Gór przyniósł jej tuzin wyrwanych z pola rzep i zapewnił, że po wypowiedzeniu zaklęcia każda rzepa może zmienić się w osobę, której księżniczce brakuje. Jednak Emma nie zamierzała zakochiwać się w Duchu Gór. Jak głosi legenda, jej serce było już zajęte – zakochana była w księciu Raciborze. Księżniczka uknuła więc plan ucieczki z zamku. Zgodnie z jedną wersją legendy, Emma poprosiła Ducha Gór, żeby policzył i przyniósł jej wszystkie rzepy rosnące w Karkonoszach, aby mogła zaplanować, w kogo je zmienić. Gdy tylko Duch Gór udał się, aby spełnić jej prośbę, Emma zmieniła najdorodniejszą rzepę w osiodłanego pegaza i uciekła na nim z zamkowej wieży. Inna wersja legendy głosi, że księżniczka zmieniła rzepę w pszczołę, którą wysłała do swojego ukochanego z prośbą o ratunek. Tak czy siak, finał historii był taki, że Duch Gór stracił ukochaną, a od tego czasu złośliwi mieszkańcy Karkonoszy zaczęli go przezywać Liczyrzepą. Za każdym razem, gdy Duch Gór słyszał to przezwisko, wpadał we wściekłość, sprowadzając na Karkonosze burze, ulewne deszcze, gradobicia i inne klęski. Źródła: wikipedia.pl, polskatradycja.pl, karkonoskietajemnice.pl Przeczytaj także: Szklarska Poręba – atrakcje dla dzieci Atrakcje dla najmłodszych w Karpaczu Co zabrać w góry, jadąc tam z dzieckiem?
Wielki Piątek: znaczenie, tradycja, przesądy. Co się wtedy wydarzyło i jak się go obchodzi?
Wielki Piątek to szczególny dzień dla chrześcijan. To także jedyny dzień w roku liturgicznym, kiedy w kościołach nie odprawia się mszy świętej. W kulturze ludowej istnieje wiele tradycji i przesądów związanych z Wielkim Piątkiem. Sprawdź, czy znasz je wszystkie.
Wielki Piątek, drugi dzień Triduum Paschalnego, obchodzony jest na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa. To czas żałoby i zadumy. W tym dniu katolików obowiązuje ścisły post, a we wszystkich kościołach odprawiana jest liturgia Męki Pańskiej. Spis treści: Co się wydarzyło w Wielki Piątek? Co odbywa się w kościele w Wielki Piątek? Co dla wiernych oznacza Wielki Piątek? Na czym polega żałoba w kościele w Wielki Piątek? Ścisły post – czego nie można jeść w Wielki Piątek? Przesądy i tradycje ludowe w Wielki Piątek Co się wydarzyło w Wielki Piątek? W Wielki Piątek zgodnie z tradycją chrześcijańską Jezus został ukrzyżowany. Po całonocnej modlitwie, osądzeniu i skazaniu na śmierć przez Poncjusza Piłata, Jezus wyruszył na Golgotę – miejsce Swojej kaźni, dźwigając na barkach ciężki, drewniany krzyż. W trakcie pełnej trudu drogi był On biczowany, szydzono z Niego, poniżano. Przybity do krzyża konał w nieludzkich męczarniach. Według tradycji chrześcijańskiej Jezus cierpiał na krzyżu przez 6 godzin, do godziny 15. Wtedy nad całą okolicą zapadła ciemność i nastąpiło potężne trzęsienie ziemi. Co odbywa się w kościele w Wielki Piątek? W kościołach katolickich, w godzinach popołudniowych, a zwyczajowo o godzinie 15:00, obchodzona jest liturgia Wielkiego Piątku, która składa się z czterech części: liturgii słowa, w której dominuje opis męki Chrystusa według św. Jana. Ta część kończy się uroczystą modlitwą powszechną; adoracji Krzyża, podczas której wierni oddają cześć „drzewu krzyża, na którym zawisło zbawienie świata” poprzez ucałowanie ran Jezusa; Komunii Świętej jako przyjęcia Ciała Pana i wyznania wiary, że otrzymali nowe życie poprzez śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa; procesji do Grobu Pańskiego, podczas której wierni koncentrują swoje myśli na Chrystusie, który został zabity, ale nadal żyje. Współcześnie tradycja ta jest kultywowany tylko w Polsce, Bawarii i Austrii. Charakterystyczna dla Wielkiego Piątku jest także rozpoczęcie liturgii prostracją głównego celebransa – przed ołtarzem duchowny leży na brzuchu z rozłożonymi rękami. Ten gest jest wyrazem pokory wobec Boga i głębokiej modlitwy. Obecny kształt liturgii Wielkiego Piątku obowiązuje od Soboru Watykańskiego II. Wielki Piątek jest drugim dniem Triduum Paschalnego. Triduum Paschalne, czyli Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota to najważniejsze dni dla chrześcijan. W tym czasie wierni celebrują misterium paschalne, zwane inaczej tajemnicą wielkanocną lub największą tajemnicą wiary: poprzez swoją męczeńską śmierć zmartwychwstanie i wniebowstąpienie Jezus Chrystus odkupił człowieka z grzechu. Triduum Paschalne rozpoczyna się wieczorną mszą w Wielki Czwartek (msza Wieczerzy Pańskiej), a kończy nieszporami w Niedzielę Wielkanocną. Co dla wiernych oznacza Wielki Piątek? Dla chrześcijan jest to najważniejszy dzień w kalendarzu liturgicznym, a męczeńska śmierć Chrystusa jest podstawą wielkiej tajemnicy wiary. W Wielki Piątek Chrystus oddał swoje życie za wszystkich ludzi, a Jego śmierć jest zwycięstwem miłości nad grzechem, światła nad mrokiem. Wielki Piątek jest przypomnieniem całemu światu o potędze Boskiej miłości. Na czym polega żałoba w kościele w Wielki Piątek? Wielki Piątek jest dniem śmierci Jezusa za nasze grzechy i w tym dniu wierni pogrążają się w żałobie. Dlatego też liturgia Męki Pańskiej nie rozpoczyna się pieśniami, nie używa się instrumentów muzycznych ani dzwonków. Cisza ma skłaniać do skupienia i refleksji nad tym, że, mimo iż Jezus umarł, to nadal żyje. W Wielki Piątek w kościołach używa się czerwonych szat liturgicznych, które symbolizują miłość, która zwycięża na krzyżu. Ścisły post – czego nie można jeść w Wielki Piątek? W Wielki Piątek w Kościele katolickim obowiązuje post ścisły jako szczególna forma pokuty i zadośćuczynienia. Dotyczy on wszystkich wiernych między 14. a 60. rokiem życia. Poza dziećmi z postu zwolnione są kobiety w ciąży oraz osoby chore. Wiernych obowiązuje post ilościowy: ograniczenie się do trzech posiłków, w tym tylko jeden może w pełni zaspokoić głód oraz post jakościowy: tego dnia nie je się pokarmów mięsnych. Poza Wielkim Piątkiem katolików obowiązuje ścisły post także w Środę Popielcową. Przesądy i tradycje ludowe w Wielki Piątek Ludowe praktyki związane z obchodami Wielkiego Piątku są chętnie kultywowanymi tradycjami w wielu regionach Polski. Jedną z takich tradycji są straże przy Grobie Pańskim, które do dziś funkcjonują m.in. w Małopolsce, oraz inscenizacje związane z drogą krzyżową. W tradycji ludowej nadal funkcjonują liczne przesądy wiązane z Wielkim Piątkiem. Oto niektóre z nich: Dawniej wierni zastanawiali się, czy w Wielki Piątek można sprzątać. Tak, jednak w ograniczonym zakresie. W tym dniu nie można wykonywać ciężkich prac ani używać narzędzi, szczególnie wbijać gwoździ. To może przynieść nieszczęście. Nie wolno także prać ubrań, ponieważ, jak wierzono, będą one wciąż brudne. Wierzono, że chleb oraz inne wypieki takie jak mazurki czy baby wielkanocne pieczone w Wielki Piątek będą wiecznie świeże. Wszystkie modlitwy wypowiedziane w Wielki Piątek o godzinie 15:00, w chwili śmierci Jezusa Chrystusa, na pewno się spełnią. Wierzono, że dzieci urodzone tego dnia mają mieć bardzo trudne życie. Zobacz także: Wielkanoc w Ukrainie: czy Ukraińcy obchodzą święta wielkanocne? Zwyczaje i tradycje Potrawy wielkanocne w Polsce, czyli co kładziemy na świątecznych stołach: lista Wielkanoc – ciekawostki dla dzieci. Zwyczaje wielkanocne w Polsce i na świecie
Przysłowia na marzec – 35 ludowych powiedzonek o marcu
Przysłowia o marcu często nawiązują do wiosny. Mają również wiele wspólnego z pracami w polu, przewidywaniami pogody na lato i obfitości zbiorów.
Przysłowia na marzec, tak jak wszystkie polskie przysłowia, są krótkie, proste i rymowane. Z tego względu wiele z nich łatwo wpada w ucho, a dzieci z łatwością je zapamiętują. Większość tych ludowych porzekadeł będzie zrozumiała dla najmłodszych. Poznawanie ich może być ciekawą lekcją polskich tradycji. Przysłowia na marzec o pogodzie Choć przysłowia marcowe są jak wróżenie z fusów, zwłaszcza teraz, gdy klimat uległ zmianie, to nie należy zapominać, że powstały w wyniku obserwacji pogody i łączenia czasu występowania zjawisk pogodowych z momentem ich występowania. To sprawia, że w pewnych okolicznościach mogą się sprawdzać. Popularne przysłowia o marcowej pogodzie: Marzec, co z deszczem chadza, mokry czerwiec sprowadza. Marzec, czy słoneczny, czy płaczliwy, listopada obraz żywy. Gdy marzec mglisty, w lecie czas dżdżysty. Marca obraz wierny, to miesiąc październy. Gdy w marcu grzmi, w maju śniegiem ćmi. Ile razy marzec mgłą uraczy, tyle niepogody w lecie znaczy. W marcu, gdy grzmot na lody spada, w lecie grad zapowiada. Gdy w marcu topnieje, to na wiosnę mróz bieleje. A po marcu, co mgłą raczy, tyleż lato się napłacze. Gdy się trawa zieleni w marcu, to jej nie ma w maju. Gdy mróz w marcu dnia dziesiątego, jeszcze czterdzieści dni mrozu takiego. W marcu jak w garncu. Od dnia dwudziestego marca zagrzewa słońce nawet starca. Jeżeli w pierwszy dzień po przesileniu marcowym burza się zdarzy, zima już nie przydarzy. Czego nie dokaże marzec, dokaże kwiecień. Gdy na Gertrudy (17 marca) zjawią się bociany, to wiosna już rychło nastanie. Gdy na święty Józef (19 marca) bociek przybędzie, to już śniegu nie będzie. Jak po Benedykcie (21 marca) ciepło, to i w lecie będzie piekło. Przysłowia ludowe na marzec W tej kategorii zamieszczamy przede wszystkim wróżby związane z pogodą marcową i późniejszymi zbiorami. Powstało ich wiele, bo urodzaj lub jego brak mocno zaprzątały głowy naszym przodkom. W przysłowiach ludowych na marzec widać też tęsknotę ludzi za ciepłem wiosny. Słońce marcowe, owocom niezdrowe. Suchy marzec, kwiecień mokry, maj przechłodny – nie będzie rok głodny. Marzec zielony – niedobre plony. Suchy marzec, mokry maj, będzie żytko niby gaj. W marcu, gdy są grzmoty, urośnie zboże ponad płoty. Czasem i w marcu, zetnie wodę w garncu. Co marzec wypiecze, to kwiecień wyciecze. W marcu, kto siać nie zaczyna, swego dobra zapomina, spiesz więc w pole, by po trochu, rzucić w ziemię owsa, grochu. Nie ma w marcu wody, nie ma w kwietniu trawy. Śnieg marcowy owocom niezdrowy. Kiedy w marcu deszczu wiele, nieurodzaj zboża ściele. Kiedy w marcu deszcze leją, nie ciesz się chłopie nadzieją. Gdy w marcu niebo od południa ryknie, rok wszego dobra z tego wyniknie. Suchy marzec, mokry maj, będzie żytko niby gaj. Każdy gospodarz zasiewa pierwszy groch na marca, aby też próżnego nie miał na ognicku garnca. Marzec zimny i słoneczny, plon zaręcza dostateczny. W marcu, choć słota, rzucaj zboże do błota. Gdy gęś dzika w marcu przybywa, ciepła wiosna bywa. Gust kobiety, łaska pańska i marcowa pogoda zawsze niestałe. Zobacz także: Przysłowia o wiośnie dla dzieci Wierszyki o wiośnie Wielkanoc – ciekawostki dla dzieci
Święto Trzech Króli – co warto wiedzieć o jego historii, symbolice i zwyczajach?
Sprawdź, kiedy w kalendarzu wypada święto Trzech Króli oraz jak obchodzone jest w Polsce i na świecie. Opisujemy tradycje i zwyczaje związane z Dniem Objawienia Pańskiego.
Kiedy wypada święto Trzech Króli? Za każdym razem 6 stycznia. W 2023 roku jest to sobota. Święto Trzech Króli inaczej nazywane jest Dniem Objawienia Pańskiego lub Epifanią. Jest bowiem nasycone symboliką, związaną z objawieniem się Boga na ziemi. Czym jest dokładnie Dzień Objawienia Pańskiego i co oznacza w naszej tradycji? Jak obchodzone jest święto Trzech Króli w innych krajach? Spis treści: Święto Trzech Króli: co to za dzień? Historia święta Trzech Króli Trzech Króli – tradycje i zwyczaje Święto Trzech Króli: co to za dzień? Święto Trzech Króli to jedno z najstarszych chrześcijańskich świąt. To dzień, w którym chrześcijanie wspominają przybycie królów ze wschodu do Betlejem, gdzie urodził się Jezus. Święto Trzech Króli celebrowane jest wszędzie tam, gdzie żyją katolicy, luteranie i wyznawcy prawosławia. Od 2011 roku w Polsce święto Trzech Króli jest dniem wolnym od pracy. To powrót do dawnej tradycji – 6 stycznia był również dniem wolnym w dwudziestoleciu międzywojennym oraz po II wojnie światowej od roku 1951 do 1960. Podobnie jak w Polsce, Trzech Króli jest dniem wolnym od pracy również w: Austrii, Chorwacji, Finlandii, Hiszpanii, Wenezueli, Włoszech, Grecji, Słowacji i Szwecji oraz trzech niemieckich landach (Bawarii, Bawarii-Wirtembergii, Saksonii-Anhalt). Historia święta Trzech Króli ​Trzech mędrców – określanych niekiedy magami – dopiero w II wieku naszej ery nazwano „królami”. Przypuszcza się, że mężczyźni, prowadzeni przez gwiazdę betlejemską, by oddać hołd Dziecięciu, prawdopodobnie byli lekarzami lub czarnoksiężnikami. Z Biblii wiemy, że ofiarowali małemu Jezusowi: złoto, kadzidło i mirrę. Ciekawostką jest, że jedynie dzięki liczbie tych podarunków, przypuszcza się, że „królów” było trzech. W Piśmie Świętym nie znajdziemy informacji ani na temat tego, ilu królów odwiedziło Jezusa w żłóbku, ani nie są wymieniane ich imiona. W tradycji chrześcijańskiej utrwaliło się, że trzej królowie nosili imiona: Kacper, Melchior i Baltazar. Ciekawostką jest, że w III wieku święto Trzech Króli obchodzono wraz z Bożym Narodzeniem. Podział na dwie odrębne uroczystości wprowadzono dopiero pod koniec IV w. Trzech Króli – tradycje i zwyczaje Współcześnie Dzień Objawienia Pańskiego wyznacza koniec uroczystości związanych z Bożym Narodzeniem (wyjątkiem jest Finlandia). Wierni biorą udział w nabożeństwach w kościołach, ulicami miast przechodzą barwne orszaki Trzech Króli, wystawiane są jasełka. W wielu krajach właśnie dopiero 6 stycznia wręcza się prezenty – tak na przykład obchodzone jest święto Trzech Króli w Hiszpanii. We Włoszech dzieci obdarowywane są tego dnia słodyczami, a w Finlandii – wszyscy jedzą tradycyjne ciasteczka piparkaut. 6 stycznia święci się również wodę. Katolicy, po nabożeństwie w święto Trzech Króli, biorą z kościołów poświęcone kadzidło i kredę, którą kreślą na swych drzwiach inicjały trzech Mędrców (C+M+B lub K+M+B) i datę. Zobacz także: Czy Trzech Króli naprawdę było trzech? Świąteczny quiz! Co wiesz o świątecznych tradycjach na świecie? [QUIZ] ​Zagadki świąteczne dla dzieci - o Wigilii, Bożym Narodzeniu, dla przedszkolaków i nie tylko
Przysłowia na Nowy Rok – ludowe przepowiednie noworoczne
Przysłowia na Nowy Rok przekazują część polskiej tradycji. To mądrości ludowe, na które składają się całe lata obserwacji zjawisk występujących w naturze. Są próbą oswojenia tego, co nowe i nieznane, przewidzenia, czy nadchodzące miesiące przyniosą nam szczęście i dostatek.
Przysłowia na Nowy Rok, to tak naprawdę rodzaj przepowiedni, które wynikają z tradycji, obserwacji i prób wywróżenia pogody oraz urodzaju lub nieurodzaju w rozpoczynającym się roku. Każdy przecież zadaje sobie pytanie, czy nowy rok będzie dla niego pomyślny. Dawniej pomyślność ta zależała przede wszystkim od urodzaju w polu i zagrodzie, dlatego tak wiele przysłów nawiązuje do pogody, od której zależy urodzaj. Przysłowia na Nowy Rok Podajemy zbiór polskich przysłów ludowych na Nowy Rok. Dzieciom znaczenie niektórych słów zapewne trzeba będzie wyjaśnić, gdyż wyszły już powszechnego użycia. Dzień sylwestrowy pokaże czas lipcowy. Noworoczna pogoda słońcu w lecie sił doda. Na Nowy Rok pogoda, będzie w polu uroda. Nowy Rok pochmurny, zbiór będzie durny. Nowy Rok pogodny, zbiór będzie dorodny. Co Nowy Rok nakaże, to wrzesień pokaże. Gdy Nowy Rok mglisty – zjedzą kapustę glisty. Gdy w Nowy Rok skwar i upał, baran wilka będzie chrupał. Gdy w Nowy Rok pluta (deszcz), ze żniwem też będzie pokuta. Jak Nowy Rok jasny i chłodny – cały roczek pogodny i płodny. Jaki Nowy Rok, taki cały rok. Jak się Katarzyna (25 listopada) głosi, tak się Nowy Rok nosi. Na Nowy Rok przybywa dnia na barani skok. Na święty Sylwester mroźno, zapowiedź na zimę groźną. I jeszcze polskie przysłowia, których zadaniem miało być dodawanie sobie otuchy i energii do podejmowania wyzwań, jakie przyniesie Nowy Rok: Nowy Rok nastaje, każdemu ochoty dodaje Gdy Nowy Rok w progi, to stary rok w nogi Z Nowym Rokiem nowym krokiem Gdy Nowy Rok witamy, to stary już za nami. Przysłowia noworoczne – wróżby związane ze styczniem Wiele przysłów związanych jest z rozpoczynającym nowy rok miesiącem. Przysłowia o styczniu, podobnie jak przysłowia noworoczne, próbują wywróżyć pogodę, od której zależy obfitość zbiorów. Styczeń rok stary z nowym styka, czasem zimnem do kości przenika, czasem w błocie utyka. Kiedy styczeń najmroźniejszy, wtedy roczek najpłodniejszy. Gdy w styczniu mrozy i śniegi, będą stodoły po brzegi, gdy styczeń mrozów nie daje, prowadzi nieurodzaje. Jeżeli pszczoła w styczniu z ula wylatuje, rzadko pomyślny rok nam obiecuje. Gdy styczeń zamglony, marzec zaśnieżony. Gdy w styczniu deszcz leje, złe robi nadzieje. Jak styczeń zachlapany, to lipiec zapłakany. Gdy w styczniu woda huczy, to na wiosnę mróz dokuczy. Kiedy styczeń mokry trzyma, zwykle bywa długa zima. Kiedy w styczniu rośnie trawa, licha w lecie jest potrawa. Kiedy w styczniu lato, w lecie zima za to. Gdy styczeń jasny i biały, w lecie bywają upały. Styczeń mrozem trzeszczeć musi, wtedy chłopa plon przydusi. Zobacz także: Postanowienia noworoczne 2022 – dowcipne i ciekawe pomysły Postanowienia noworoczne dla dzieci Przesądy noworoczne – sprawdź!