„Miałam zająć się rozbestwionymi wnukami przez tydzień, a synowa oczekuje, że będę je niańczyć do końca wakacji. Niech mi chociaż zapłaci”
„Polcia i Bartuś mieli zostać ze mną dwa tygodnie, a skończyło się na tym, że niańczyłam ich przez całe wakacje. Musiałam sprzedać łańcuszek po mamie, żeby wykarmić wnuki, bo syn i synowa byli zbyt zajęci, żeby zrobić mi przelew.”
Dwa tygodnie. Kiedy synowa Sandra i mój syn Sławek postawili przede mną walizki dzieci i powiedzieli, że jadą odetchnąć po ciężkim roku, obiecali, że to tylko na dwa tygodnie. Pamiętam, jak się uśmiechałam, przytulałam Polę i Bartusia, mówiłam, że będzie super, że babcia da radę. W końcu to moje wnuki, życia bez nich sobie nie wyobrażam. Problem zaczął się tuż po tym, jak Sławek i Sandra wrócili do Polski. Bo kiedy wrócili, opaleni i wypoczęci, okazało się, że dzieci wcale nie wracają do domu na dobre. Zostały u mnie. Najpierw na weekend, „bo trzeba nadrobić w pracy”, potem na tydzień, „bo mamy zaległości po urlopie”, a potem to już się nie kończyło. Telefon z lotniska i cisza, która trwała tygodniami Sławek zadzwonił z lotniska, jeszcze zanim wezwał taksówkę do domu. – Mamo, dzieciaki mogłyby jeszcze u ciebie zostać na parę dni? Mam takie zaległości w pracy, że głowa mała. Powiedziałam, że oczywiście, że dam radę. Bo co miałam powiedzieć? Że mam sześćdziesiąt siedem lat i emeryturę, która nie rozciąga się jak guma? Moja emerytura to dwa tysiące trzysta złotych. Brzmi jak liczba z jakiegoś raportu, a nie z życia, ale to jest moje życie. Rachunki, leki, jedzenie – wszystko z tego trzeba wykroić. A teraz do tego dwie głodne buzie, przyzwyczajone do tego, co miały w domu. Minął tydzień. Potem drugi. Sławek i Sandra interesowali się dziećmi, nie powiem, ale ani myśleli je stąd zabierać. Siedziałam w kuchni, Pola płakała, bo Bartuś zabrał jej pilota od telewizora, a ja mieszałam zupę z resztek, próbując wyciągnąć z niej coś na obiad dla trojga. Łańcuszek po mamie i jajka od pani Krysi Pieniążki zaczęły się kończyć. Bartuś prosił o nowy zestaw klocków, bo „wszyscy na placu zabaw mają”, a ja musiałam mu powiedzieć, że babcia teraz nie ma pieniędzy. Wstyd mi było przed własnym wnukiem. Ale ten wstyd zaczynał się zamieniać w coś innego. Sprzedałam złoty łańcuszek po mamie w lombardzie, licząc, że w przyszłym miesiącu go odkupię. Odkładałam mniejsze porcje dla siebie, żeby dzieciom wystarczyło mięsa na kolację. Sąsiadka, pani Krysia, przynosiła mi czasem jajka ze swojego kurnika, bo widziała, że coś jest nie tak. – Elżbieto, ty wyglądasz, jakby coś cię nieźle trapiło – powiedziała mi kiedyś, kiedy wieszałam pranie na balkonie. – Syn się nie odzywa? – Odzywa się. Mówi, że są zajęci. Pani Krysia pokręciła głową, ale nic nie powiedziała więcej. Nie musiała. Ja sama wiedziałam, że to nie w porządku, tylko nie miałam siły z tym walczyć. „Dzieci uwielbiają być z babcią” Kiedy wreszcie zadzwoniłam do Sławka i powiedziałam, że muszę odpocząć, że nie mogę bez przerwy zajmować się dwójką dzieci na swojej emeryturze, usłyszałam coś, co zabolało bardziej niż brak pieniędzy. – Mamo, ale one tak dobrze się u ciebie czują. Pola mówiła, że u babci jest najlepiej. My naprawdę mamy teraz młyn w pracy. – Sławek, ja was rozumiem, ale ja nie jestem darmową opiekunką. Mam swoje wydatki, swoje zdrowie, swoje życie. – Wiem, wiem. Przelejemy coś w tym tygodniu, obiecuję. Usłyszałam w tle Sandrę, jak mówi coś w stylu „powiedz jej, że dzieciom u niej dobrze”, jakby to było argumentem, a nie wykrętem. Kiedy „przelejemy” znowu okazało się tylko słowem Tydzień minął. Potem drugi. Na koncie nic. Sprawdzałam bankowość codziennie, czasem po kilka razy dziennie, jakby to miało coś zmienić. Nic się nie zmieniało. Za to za każdym razem, kiedy dzwoniłam, słyszałam to samo: że są zajęci, że dzieciom u mnie dobrze, że niedługo się odwdzięczą. Zadzwoniłam znowu, tym razem bez owijania w bawełnę. – Sandra, Sławek, potrzebuję pieniędzy na dzieci. Teraz, nie za miesiąc. Jeśli nie przelejecie do końca tygodnia, będę musiała chodzić na obiady tutaj do tego ośrodka dla seniorów. Łańcuszek po babci Anielce do lombardu oddałam. Zapadła cisza po drugiej stronie. – Mamo, nie rób z tego dramatu – powiedział Sławek. – Wiesz, że wszystko ci oddamy. – Nie robię dramatu. Mówię, że skończyły mi się pieniądze, żeby wykarmić wasze dzieci. Sandra wtrąciła się do rozmowy: – Elżbieta, przecież one są u ciebie, bo ci ufamy, bo wiemy, że jesteś dobrą babcią. Nie rozumiem, o co ten cały szum. Poczułam, jak coś we mnie się łamie – nie ze złości, a z bezsilności. Bycie „dobrą babcią” nagle stało się wymówką, żeby nie płacić i nie zabierać dzieci do domu. Siedziałam wtedy na krześle w kuchni, patrzyłam na stertę rachunków na stole i po prostu się popłakałam. Nie chciałam, żeby dzieci to widziały, więc wyszłam na balkon i stałam tam, aż przestałam się trząść. Rozmowa, która musiała się wreszcie odbyć Przyjechali po dzieci po sześciu tygodniach. Sześć tygodni z dwutygodniowych wakacji. Weszli do mieszkania z uśmiechami, z torbami prezentów – nowe zabawki, ubrania, jakieś gadżety. Pola i Bartuś rzucili się na te podarki z takim entuzjazmem, że na chwilę zapomnieli o wszystkim, co się działo przez te tygodnie. Ja stałam w progu i czułam, że muszę powiedzieć im wszystko, co myślę, zanim znowu to zamiecie pod dywan. – Musimy poważnie porozmawiać. – Mamo, wiem, przepraszamy za te przelewy, praca była… – Nie chodzi tylko o przelewy, Sławek. Chodzi o to, że przez sześć tygodni traktowaliście mnie jak darmową opiekunkę na pełen etat, bo wam było wygodnie. „Dzieci uwielbiają być z babcią” to nie jest plan na życie, to jest wymówka. Sandra spojrzała na mnie, przez chwilę wydawało mi się, że w jej oczach jest coś jak wstyd, ale to trwało krótko. – Elżbieta, my też potrzebowaliśmy czasu, żeby się pozbierać po tym urlopie, praca nas zjadała… – Zjadała was praca? Mnie zjadało to, że nie miałam za co obiadu ugotować. Sławek spuścił wzrok. Nie powiedział nic, ale po raz pierwszy nie próbował się bronić. Już nigdy nie powtórzę tego błędu Oddali mi pieniądze następnego dnia, nawet tysiąc więcej, niż się umówiliśmy. Nie wróciliśmy do tego tematu, choć czuję, że ta cisza między nami jest teraz inna niż wcześniej. Bardziej krucha. Dzieci wróciły do domu, do swojego pokoju pełnego nowych zabawek. Odwiedzają mnie w weekendy, przynoszą mi rysunki, opowiadają o przedszkolu. Kocham te chwile, ale już nie tak bezgranicznie ufam, że kiedy Sławek znowu zapyta, czy mogę „na chwilę” zająć się dzieciakami, ta chwila będzie naprawdę chwilą. Elżbieta, 67 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Pojechaliśmy do Grecji na wakacje z naszym Stasiem, a wróciliśmy z obcym dzieckiem. Już nigdy nie zaufam mężowi” „Mąż miał odebrać dzieci od babci i zabrać je na budowę naszego nowego domu. Chciałam zrobić im niespodziankę, a zastałam Kamila z nianią” „Była synowa robi wszystko, by wnuki o mnie zapomniały. Naciągnęła mojego synka na alimenty, a ode mnie oczekuje przeprosin”
Dobre pół roku oszczędzała na kolonie córki. „Po jednym telefonie od wychowawcy nie mogłam się pozbierać”
„Kiedy zobaczyłam numer kierownika kolonii na ekranie telefonu, od razu poczułam, że coś jest nie tak. Po tej rozmowie przez długi czas siedziałam w kuchni i patrzyłam w ścianę, zastanawiając się, czy nie popełniłam ogromnego błędu” – pisze nasza czytelniczka.
Pierwszy samodzielny wyjazd dziecka to dla wielu rodziców powód do dumy, ale też ogromnych emocji. Nasza czytelniczka przez kilka miesięcy odkładała pieniądze na wymarzone kolonie dla dziewięcioletniej córki. Nie przypuszczała, że już po kilku dniach będzie musiała podjąć jedną z trudniejszych decyzji jako mama. „Telefon od wychowawcy zwalił mnie z nóg” Moja córka Maja ma dziewięć lat, mam też niemowlaka na pokładzie. Od zimy odkładałam pieniądze na pierwsze kolonie młodej. Zrezygnowałam z nowych ubrań dla siebie, brałam dodatkowe zlecenia i naprawdę liczyłam każdą złotówkę. Chciałam, żeby przeżyła coś wyjątkowego. Sama jako dziecko uwielbiałam wyjazdy i marzyłam, żeby ona też miała takie wspomnienia. Przed wyjazdem była podekscytowana. Pakowałyśmy walizkę, kupowałyśmy latarkę i pocztówki. Nie zauważyłam żadnych sygnałów, że może nie być gotowa. Trzeciego dnia zadzwonił wychowawca. Powiedział, że Maja bardzo tęskni, dużo płacze, słabo je i prosi, żebym po nią przyjechała. Po skończonej rozmowie sama się rozpłakałam. Miałam wyrzuty sumienia, że może za wcześnie ją puściłam. Jednocześnie bałam się, że jeśli od razu pojadę, utwierdzę ją w przekonaniu, że z każdej trudnej sytuacji można uciec. „To była dobra decyzja” Po długiej rozmowie z wychowawcą ustaliliśmy, że damy Mai jeszcze dwa dni. Codziennie dostawałam krótkie wiadomości, że jest trochę lepiej. I rzeczywiście – przełom nastąpił. Pod koniec turnusu córka nie chciała wracać do domu. Przywiozła plecak pełen pamiątek i głowę pełną historii. Dziś wiem, że ten jeden telefon był dla mnie znacznie trudniejszy niż dla niej samej. Czasem to rodzice muszą nauczyć się, że ich dziecko potrafi poradzić sobie z tęsknotą i zrobić pierwszy krok ku samodzielności. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Tęsknota za domem podczas pierwszych kolonii jest bardzo częsta, zwłaszcza u młodszych dzieci. Warto pozostawać w kontakcie z kadrą i wspólnie ocenić, czy dziecko potrzebuje wcześniejszego powrotu, czy wystarczy trochę czasu i wsparcia. Dla wielu dzieci pierwsza samodzielna podróż staje się ważnym krokiem w budowaniu pewności siebie. Zobacz także: „Córka wróciła z półkolonii zmarnowana. Gdy usłyszałam, co kazali im robić, zbladłam: za to płacę prawie 1000 zł?!” „To miały być wymarzone kolonie mojej Tosi. 2 słowa przez telefon i już pędziłam po nią nad morze. Nie daruję wychowawcy” „Jaśminka wróciła z kolonii dziwnie odmieniona. Gdy w jej torbie znalazłam zdjęcie wychowawcy, zakręciło mi się w głowie&#8221;
Zgodziła się zaopiekować wnuczką w wakacje. „Córka wręczyła mi listę zakazów. Aż mi się żal zrobiło Klarci”
„Córka powiedziała, że to tylko kilka zasad. Kiedy przeczytałam kartkę, usiadłam przy stole i przez chwilę nie wiedziałam, czy mam się śmiać, czy płakać” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje u babci dla wielu dzieci są synonimem swobody, przygód i odrobiny pobłażliwości. Coraz częściej jednak dziadkowie słyszą od rodziców szczegółowe wskazówki dotyczące opieki nad wnukami. Nasza czytelniczka przyznaje, że lista, którą otrzymała od córki przed dwutygodniowym pobytem sześcioletniej Klary, mocno ją zaskoczyła. „Chciałam po prostu pobyć z wnuczką” Dzień dobry, mam 63 lata i od dawna czekałam, aż Klara będzie na tyle duża, by spędzić u mnie część wakacji. Gdy córka zapytała, czy zaopiekuję się nią przez dwa tygodnie, bardzo się ucieszyłam. Przygotowałam pokój, kupiłam farby, kredki i zaplanowałam wycieczki do lasu oraz nad jezioro. Byłam przekonana, że jedynym problemem będzie to, czy wnuczka nie zatęskni za rodzicami. Dzień przed przyjazdem córka wręczyła mi kartkę. Powiedziała, że spisała najważniejsze zasady. Na liście było kilkanaście punktów: żadnych lodów po godzinie 16, maksymalnie 20 minut bajek dziennie, zakaz chodzenia boso po trawie, codzienne ćwiczenia z angielskiego i obowiązkowe zasypianie o 19.30. Do tego dokładny jadłospis i prośba, żebym codziennie wysyłała zdjęcia wszystkich posiłków. „Zrobiło mi się żal Klary” Nie obraziłam się. Rozumiem, że dziś rodzice mają inne podejście niż my kiedyś. Zrobiło mi się jednak żal Klarci. Wakacje u babci powinny być czasem odpoczynku i wspólnej radości, a nie kolejnym projektem do realizacji według harmonogramu. Porozmawiałam z córką spokojnie. Ustaliłyśmy, które zasady są naprawdę ważne, a gdzie możemy sobie pozwolić na trochę luzu. Klara przyjechała, a my spędziłyśmy wspaniałe dwa tygodnie. Były lody, wieczorne czytanie książek i spacery boso po trawie. Dziś myślę, że córka nie chciała mnie kontrolować. Po prostu bardzo się stara być dobrą mamą. Mam jednak nadzieję, że pozwoli też swojej córce być po prostu dzieckiem. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Rodzice mają prawo ustalać zasady dotyczące swoich dzieci, a dziadkowie – własne granice związane z opieką. Przed dłuższym pobytem wnuków warto spokojnie porozmawiać o oczekiwaniach. Dzięki temu wakacje u babci mogą być czasem odpoczynku i dla dziecka, i dla dorosłych. Czytaj także: „Babcia chce wziąć na wakacje tylko jedno z moich dzieci. Mogłaby się bardziej postarać i zabrać dwoje” Dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. „Teściowie wolą jechać do Egiptu, a chciałam im nawet zapłacić” Matka: „Zapytałam 8-letnią córkę sąsiadki, dlaczego przychodzi do nas codziennie o 12. Odpowiedź mnie osłabiła”
To najgorsze, co widziała podczas dyżuru w przedszkolu. „4-latek telefon umie obsłużyć, ale załatwia się do pieluchy”
Dyżury wakacyjne w przedszkolach to wyzwanie nie tylko dla dzieciaków i ich rodziców, ale również dla nauczycieli. Do grup trafiają dzieci z różnych placówek, a wraz z nimi rodzice, których wcześniej nie znali. To właśnie wtedy – jak mówi jedna z pedagożek – najłatwiej dostrzec różnice w podejściu do wychowania.
Pracując z tą samą grupą dzieci, nauczyciele są w stanie dobrze poznać ich potrzeby, znają ich historie i wszelkie rodzinne zawirowania. Wakacyjne dyżury wyglądają jednak inaczej. W jednej sali spotykają się dzieci z różnych przedszkoli, a nauczyciele poznają rodziców, z którymi wcześniej nie mieli żadnego kontaktu. Jedna z nauczycielek wychowania przedszkolnego przyznaje, że właśnie w tym okresie najczęściej wraca do domu z poczuciem, że współczesne rodzicielstwo bardzo się zmieniło. – Co roku coś mnie zaskakuje, ale w tym roku długo nie mogłam przestać myśleć o jednym chłopcu. Miał cztery lata, przyszedł do przedszkola w pieluszce, a przez cały czas w szatni był zajęty telefonem. Mama musiała go przekupstwem zmusić, żeby zostawił telefon w szatni i poszedł do sali – opowiada. „Mam wrażenie, że rodzice pomylili priorytety” Nauczycielka podkreśla, że nie zna historii tej konkretnej rodziny i nie wie, czy za późnym odpieluchowaniem nie stoją względy zdrowotne lub rozwojowe. Jednocześnie przyznaje, że jako pedagog coraz częściej widzi pewien powtarzający się schemat. – Mam wrażenie, że jako dorośli pomyliliśmy priorytety. Potrafimy godzinami zastanawiać się, jaki tablet kupić dziecku albo jak ustawić blokadę rodzicielską w telefonie, a znacznie rzadziej poświęcamy tyle samo czasu na uczenie samodzielności. Czasem odnoszę wrażenie, że ekran stał się wygodniejszy niż cierpliwe bycie z dzieckiem. Dodaje, że telefon bardzo często pojawia się już od progu przedszkola. – Rodzic chce szybko wyjść do pracy, więc daje telefon, żeby dziecko nie płakało, nie marudziło i nie zabierało czasu. Rozumiem pośpiech. Rozumiem zmęczenie. Ale jeśli ekran staje się odpowiedzią na każdą trudniejszą sytuację, to zaczynam się zastanawiać, kto tak naprawdę wychowuje to dziecko – rodzic czy algorytm. „Najbardziej szkoda mi dzieci” Najwięcej emocji budzi w niej jednak coś innego. – Czasami mam wrażenie, że dorośli nie zdają sobie sprawy, jak wygląda to z perspektywy dziecka. Czterolatek w pieluszce to dziś w przedszkolu rzadkość. Dzieci zauważają takie rzeczy. Zadają pytania, czasem komentują, czasem się śmieją. Najbardziej szkoda mi właśnie tego dziecka, bo ono nie ponosi odpowiedzialności za decyzje dorosłych. Nauczycielka zaznacza, że nie chodzi o ocenianie pojedynczych rodzin. – Są dzieci z zaburzeniami rozwoju, z problemami zdrowotnymi, są sytuacje, w których odpieluchowanie rzeczywiście trwa dłużej. To zupełnie inna historia. Mówię o przypadkach, kiedy widzę zdrowego, sprawnego czterolatka, a rodzice mówią: „Jeszcze nam się nie chciało”, „Jeszcze przyjdzie na to czas”, „Na wakacjach spróbujemy”. Słyszę takie zdania częściej, niż wielu osobom mogłoby się wydawać. Jej zdaniem współczesnym rodzicom coraz trudniej zaakceptować, że wychowanie wymaga czasu. – Nauczyliśmy się oczekiwać natychmiastowych efektów. Telefon uspokaja dziecko w minutę. Bajka rozwiązuje problem od razu. Ale samodzielności nie da się nauczyć jednym kliknięciem. Trzeba poświęcić dziecku uwagę, pozwolić mu próbować, czasem posprzątać po wpadce i uzbroić się w cierpliwość. Mam wrażenie, że niektórzy dorośli wolą odłożyć ten wysiłek na później. Nie tylko o pieluchę tu chodzi Historie takie jak ta łatwo sprowadzić do dyskusji o wieku, w którym dziecko powinno pożegnać pieluchę. W rzeczywistości problem jest jednak znacznie szerszy. Psychologowie i pedagodzy od lat zwracają uwagę, że dzieci potrzebują przede wszystkim czasu spędzanego z dorosłymi, wspólnego ćwiczenia codziennych umiejętności i budowania samodzielności. Jednocześnie badania pokazują, że najmłodsi coraz wcześniej mają kontakt z ekranami, a smartfon bywa wykorzystywany jako sposób na uspokojenie dziecka czy zajęcie go podczas codziennych czynności. – Nie twierdzę, że wszyscy rodzice tacy są – podsumowuje nauczycielka. – Ale po tegorocznych dyżurach wróciłam do domu z jedną myślą. Czasami bardziej cieszymy się z tego, że dziecko potrafi znaleźć ulubiony filmik w internecie, niż z tego, że staje się samodzielne. I to jest kierunek, który naprawdę mnie niepokoi. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Jej syn nie dostał się do publicznego przedszkola. „System nagradza nierobów, a karze uczciwych ludzi” To imię to plaga w przedszkolach. Jest nudne i bez wyrazu, a rodzice wciąż uparcie nazywają tak dziewczynki Leoś wrócił z przedszkola głodny. „Nie dali mi obiadu, bo mnie nie zauważyli”. Reakcja mamy może zdziwić
Nauczycielka: „Drugiego dnia urlopu dostałam SMS-a od matki ucznia. Aż oplułam się kawą mrożoną, gdy zobaczyłam, czego żąda”
Laura leżała przy basenie z kawą mrożoną w ręku. Egipskie słońce, tydzień długo wyczekiwanego urlopu i telefon, który właśnie zawibrował. Po chwili śmiała się już z niedowierzania. Nie dlatego, że wiadomość była zabawna. Dlatego, że czasem w starciu z rodzicami uczniów śmiech to jedyne, co zostało pedagogom.
Moja koleżanka Laura jest nauczycielką języka angielskiego i od kilku lat udziela korepetycji. Ma stałych uczniów, z którymi współpracuje od dawna. Można pomyśleć, że zdążyła ich już poznać, ale nic bardziej mylnego. W czasie swojego urlopu w Egipcie Laura dostała SMS-a od mamy jednego z uczniów. Po wakacjach chłopak idzie do 5 klasy. Kobieta napisała, że wybierają się na zagraniczne wakacje i czy Laura mogłaby przygotować dla jej syna jakieś karty pracy albo rozmówki po angielsku. Tak, żeby mógł sobie trochę poćwiczyć język podczas wyjazdu. – Aż oplułam się kawą – opowiadała mi później. – Nie dlatego, że samo ćwiczenie języka jest złym pomysłem, przecież to mega szansa dla tego dzieciaka. Chodzi o to, że ktoś uznał, że właśnie teraz, kiedy mamy dwa miesiące wakacji, usiądę i przygotuję dodatkowe materiały. Oczywiście za darmo, bo o zapłacie nic nie wspomniała. Zaczęłam się zastanawiać, czy naprawdę coraz częściej zapominamy, że za wykonywaną usługą stoi po prostu człowiek. Bo przecież przygotowanie takich materiałów nie trwa pięciu minut. Trzeba dobrać poziom, wymyślić ćwiczenia, przygotować plik, sprawdzić, czy wszystko ma sens. To normalna praca, a nie zadanie do wykonania na kolanie, w ramach zabicia nudy. Granice zaczęły się rozmywać Mam wrażenie, że smartfony i komunikatory zrobiły nam wszystkim niemałą krzywdę. Skoro można napisać wiadomość o każdej porze, to coraz więcej osób zakłada, że równie szybko można dostać odpowiedź. A jeśli ktoś pracuje „na swoim”, udziela korepetycji, prowadzi firmę albo jest freelancerem, jak Laura, to przecież „na pewno znajdzie chwilę”. Tylko dlaczego miałby ją znaleźć? Urlop nie jest przecież luksusem ani fanaberią. Nie oznacza, że ktoś siedzi znudzony i czeka na kolejne zlecenia, w tym wypadku darmowe. Jest dokładnie tym, czym powinien być – czasem odpoczynku. Oczywiście można powiedzieć, że matka „tylko zapytała”. Jasne. Tylko czy naprawdę chcemy, żeby tak wyglądała rzeczywistość dzisiejszych pedagogów? Żeby rodzice rościli sobie prawo do kontaktu nawet w wakacje, oczekując, że nauczyciel spełni ich absurdalne oczekiwania? Powiedzmy, że Laura miałaby wyjątkowo dobry dzień i przygotowałaby coś na szybko dla tego ucznia. Skoro robi to na wakacjach, co będzie następne? Przecież granica została przekroczona. Nie widzimy w nauczycielach ludzi Zastanawia mnie jeszcze jedna kwestia. Przecież w sieci nie brakuje takich materiałów. Można znaleźć gotowe karty pracy, aplikacje do nauki języka, fiszki czy rozmówki. Naprawdę jest z czego wybierać. A mimo to coraz częściej oczekujemy czegoś przygotowanego specjalnie dla nas. Najlepiej od razu. Najlepiej wtedy, kiedy właśnie przyszło nam to do głowy. Lenistwo? Może to znak czasów. Przyzwyczailiśmy się, że wszystko jest dostępne natychmiast – zakupy przyjadą tego samego dnia, film włączymy jednym kliknięciem, wiadomość wyślemy w sekundę. Tylko że człowiek nie działa jak aplikacja. Nie powinien. Nauczyciel nie powinien być traktowany jak robot, który spełni każdą zachciankę ucznia czy jego rodzica. Przykre, że naprawdę trzeba komuś to tłumaczyć. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Matka obwinia „bezczelną nauczycielkę”. „Syn całe wakacje siedzi z nosem w lekturze, a przecież wystarczy zobaczyć film”
„Teściowa nalegała, żeby wnuki spędziły z nią całe wakacje. Gdy podsłuchałam jej rozmowę z sąsiadką, ziemia usunęła mi się spod stóp”
„Miałam mieć cztery tygodnie świętego spokoju. Okazało się, że moja teściowa postanowiła wykorzystać ten czas, by pokazać mi, jak beznadziejną jestem matką”.
Lipiec miał być dla mnie i dla mojego męża, Tomka, miesiącem oddechu. Po intensywnym roku pełnym pracy, przedszkolnych infekcji, awantur o niezjedzone warzywa i chronicznego niedosypiania, perspektywa czterech tygodni wolności wydawała się niemal jak wygrana na loterii. Tomek sam zaproponował, żebyśmy wysłali naszą sześcioletnią Zuzię i czteroletniego Kubę do jego mamy. Danuta mieszkała na wsi, miała duży dom, ogród, a co najważniejsze – była emerytką, która ciągle narzekała, że rzadko widuje wnuki. – Odpoczniesz, kochanie – mówił Tomek, kiedy pakowałam walizki maluchów. – Mama świetnie sobie poradzi. Przecież wychowała mnie i mojego brata, a my jesteśmy w miarę normalni, prawda? Uśmiechnęłam się wtedy. Miałam pewne obawy, bo z Danutą zawsze miałyśmy trochę inne podejście do życia. Ja wierzyłam w rozmowę z dziećmi, tłumaczenie emocji, dawanie im wyboru i wyznaczanie granic bez podnoszenia głosu. Danuta z kolei była zwolenniczką „twardej ręki”, chociaż odkąd na świecie pojawiły się jej wnuki, trochę złagodniała. Tak przynajmniej myślałam. Zuzia i Kuba wyjechali w pierwszą sobotę lipca. Kiedy auto Tomka zniknęło za zakrętem, poczułam mieszankę ulgi i pustki. Przez pierwsze dni dzwoniłam codziennie, ale Danuta zawsze mówiła, że dzieci świetnie się bawią, są grzeczne i żebym się nie martwiła. Postanowiłam w końcu wyluzować. Umówiłam się z koleżankami na wino, nadrobiłam seriale, poszłam do fryzjera. Sielanka trwała do drugiego weekendu, kiedy zorientowałam się, że Zuzia zapomniała swojego ulubionego kocyka, bez którego podobno nie mogła zasnąć. Tomek był na szkoleniu w innym mieście, więc postanowiłam sama pojechać do teściowej w niedzielę rano, żeby zrobić niespodziankę. Czego oczy nie widzą... Podróż autem zajęła mi dwie godziny. Chciałam, żeby dzieciaki miały prawdziwą niespodziankę, więc zaparkowałam przy pobliskim lasku, może 10 minut od domu teściowej. Szłam wolno, delektując się ciepłym, letnim porankiem. Kiedy doszłam do jej furtki, zauważyłam, że jest otwarta. Weszłam na podwórko. Dzieci nigdzie nie było widać. Podeszłam bliżej tarasu, gdzie stał wiklinowy stół i krzesła. Usłyszałam głos teściowej. Rozmawiała z kimś z ożywieniem. – ...i mówię ci, Kryśka, ta dziewczyna kompletnie nie ma pojęcia o wychowaniu – to był głos Danuty, głośny i wyraźny. Zamarłam w pół kroku. Serce podeszło mi do gardła. Za żywopłotem stała sąsiadka, pani Krystyna. – No co ty opowiadasz? – zapytała sąsiadka, wyraźnie zaciekawiona. – Prawdę mówię. Karolina pozwala im na wszystko. Wchodzą jej na głowę. Kuba to taki rozwydrzony bachor, że aż wstyd. A Zuzka? Wczoraj nie chciała zjeść zupy, to wiesz, co jej matka wymyśliła? Żeby jej nie zmuszać! – Danuta prychnęła z oburzeniem. – Powiedziała, że jak zgłodnieje, to zje. I wiesz, co zrobiłam? Czekałam w bezruchu, bojąc się nawet oddychać. – Usadziłam smarkulę przy stole i powiedziałam, że nie odejdzie, dopóki talerz nie będzie pusty. Płakała, rzucała się, ale zjadła. Trzeba je naprawić, Kryśka, bo ta moja synowa to z nich jakieś mięczaki robi. Bezstresowe wychowanie, też coś. Kto to w ogóle wymyślił? Krystyna przytaknęła ze zrozumieniem. – Dobrze robisz, Danusia. Musisz ich wychować, jak należy, bo inaczej na głowę wam wejdą. – No właśnie. Miesiąc u mnie to za mało, ale chociaż spróbuję im trochę dyscypliny wprowadzić. Bo Karolina to potrafi tylko w te swoje mądre książki patrzeć. Stałam tam jak wmurowana. Każde słowo uderzało we mnie jak policzek. „Naprawić”? „Rozwydrzony bachor”? Moje dzieci? Dzieci, które starałam się wychowywać w miłości, ucząc je szacunku, ale też dawania sobie prawa do wyrażania emocji? Czułam, jak złość miesza się z poczuciem zdrady. Danuta zawsze udawała taką nowoczesną babcię, kiedy przyjeżdżała do nas. A teraz, za moimi plecami, robiła z moich dzieci jakieś eksperymenty, łamiąc każdą zasadę, na której opierało się nasze wychowanie. Konfrontacja z teściową Zrobiłam krok w tył. Chciałam uciec, pojechać z powrotem, zadzwonić do Tomka i kazać mu natychmiast zabrać dzieci. Ale z drugiej strony wiedziałam, że jeśli teraz odpuszczę, Danuta wygra. Zawsze uważała, że wie lepiej, i to była okazja, żeby pokazać jej, gdzie jest jej miejsce. Zebrałam w sobie całą odwagę, głośno zamknęłam furtkę, żeby udawać, że dopiero co przyszłam. Podeszłam do tarasu. – Dzień dobry, mamo – powiedziałam głośno. Mój głos drżał, ale starałam się brzmieć pewnie. Danuta drgnęła i odwróciła się gwałtownie. Zobaczyłam, jak kolor odpływa z jej twarzy. Pani Krystyna również wyglądała na zaskoczoną. – Karolina? – wydukała teściowa. – A ty... co ty tu robisz? Przecież miałaś przyjechać dopiero za dwa tygodnie. – Zuzia zapomniała kocyka. Pomyślałam, że wpadnę z niespodzianką – odpowiedziałam, patrząc jej prosto w oczy. Widziałam w nich panikę. Zrozumiała, że wszystko słyszałam. Pani Krystyna szybko się pożegnała i zniknęła za płotem. Zostałyśmy same. – Gdzie są dzieci? – zapytałam chłodno. – Bawią się w pokoju na górze – odpowiedziała, unikając mojego wzroku. – Świetnie. Pójdę je spakować. Danuta wreszcie na mnie spojrzała. Jej oczy zwęziły się. – Spakować? O czym ty mówisz, Karolina? Przecież miały być u mnie przez cały lipiec. – Słyszałam twoją rozmowę z Krystyną – powiedziałam, a słowa same popłynęły z moich ust. – Słyszałam, jak mówiłaś o moich dzieciach. O tym, że chcesz je „naprawić”. O zmuszaniu Zuzi do jedzenia. O tym, jak nazwałaś Kubę „rozwydrzonym bachorem”. Teściowa zaczerwieniła się. Przez chwilę wyglądała, jakby chciała zaprzeczyć, ale w końcu uniosła brodę. – Bo taka jest prawda, Karolino – powiedziała twardo. – Jesteś za miękka. Dzieci potrzebują dyscypliny, a ty im na wszystko pozwalasz. Ktoś musiał wziąć sprawy w swoje ręce. – Nie masz prawa! – podniosłam głos. – To są moje dzieci, mamo. Moje i Tomka. My decydujemy, jak je wychowujemy. Jeśli nie podoba ci się nasze podejście, to nie musisz się nimi opiekować. Ale nie pozwolę, żebyś robiła z nich ofiary swoich staroświeckich metod wychowawczych za moimi plecami. – O czym ty mówisz? Jakie ofiary? – prychnęła. – Wychowałam dwóch wspaniałych synów, a ty robisz ze mnie jakiegoś potwora. – Robisz z siebie kogoś, komu nie mogę ufać – odpowiedziałam cicho, ale z naciskiem. – Ufałam ci. Myślałam, że jesteś po naszej stronie, że wspierasz nas jako rodziców. A ty chciałaś wykorzystać ten czas, żeby udowodnić, że jestem złą matką. Odwróciłam się i weszłam do domu. Serce waliło mi jak młotem, kiedy wchodziłam po schodach. Na piętrze zastałam dzieci bawiące się klockami. Kiedy mnie zobaczyły, Zuzia rzuciła mi się na szyję. – Mamusia! – krzyknęła. – Cześć, skarbie. Pakujemy się. Wracamy do domu – powiedziałam, starając się uśmiechnąć. Powrót i konsekwencje Droga powrotna minęła w milczeniu. Dzieci były zmęczone i zaskoczone, że wracamy już do domu. Ja próbowałam skupić się na drodze, ale tak naprawdę analizowałam wszystko, co się wydarzyło. Zastanawiałam się, co powie Tomek. Wiedziałam, że będzie trudniej. To w końcu jego matka. Kiedy wieczorem wrócił do domu i zobaczył walizki w przedpokoju, zbladł. – Co się stało? – zapytał, wchodząc do kuchni. Opowiedziałam mu wszystko. Ze szczegółami. O podsłuchanej rozmowie, o słowach Danuty, o zmuszaniu Zuzi do jedzenia, o tym, że uważała mnie za nieudolną matkę. Tomek słuchał w milczeniu. Z każdym moim słowem jego twarz stawała się coraz bardziej napięta. – Nie wierzę... – wyszeptał, kiedy skończyłam. – Tomek, ja nie mogę jej już ufać. Zrozum to. Ona celowo to robiła. Chciała nam dzieci „naprawić”. Złapał się za głowę i opadł na krzesło. – Jutro do niej zadzwonię. Porozmawiam z nią – obiecał. I rzeczywiście zadzwonił. Słyszałam tylko urywki tej rozmowy. Tomek był stanowczy, chociaż jego głos drżał. Powiedział matce, że nie ma prawa podważać naszych decyzji wychowawczych. Że bardzo nas zawiodła. Danuta oczywiście nie przeprosiła. Uznała, że my po prostu „nie potrafimy przyjąć krytyki” i że „kiedyś jeszcze wspomnimy jej słowa”. Nasze relacje z teściową są chłodne. Nie wyobrażam sobie, by jeszcze kiedyś zostawić dzieci pod jej opieką. Czasami zastanawiam się, czy nie zareagowałam zbyt ostro. Może powinnam była po prostu zwrócić jej uwagę i dać szansę? Ale kiedy patrzę na Zuzię i Kubę, wiem, że podjęłam dobrą decyzję. Zaufanie to coś, na co pracuje się latami. A zniszczyć je można jednym zdaniem, wypowiedzianym szeptem do sąsiadki zza płotu. Karolina, 29 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: Dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. „Teściowie wolą jechać do Egiptu, a chciałam im nawet zapłacić” „Bogaci teściowe przez lata nie dali na wnuki nawet złotówki. Przy niedzielnym obiedzie przypadkiem odkryłam, na co wydają swój majątek” „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa”
„Zabraliśmy teściów na wspólne wczasy do Łeby, żeby zajęli się wnukami. Nie spodziewaliśmy się, że odkryjemy ich sekret”
„Myślałam, że zafunduję im miłe wakacje, a sobie chwilę spokoju od ciągłego biegania za dziećmi. Gdy usłyszałam, co mój teść mówi przez telefon, poczułam, jak grunt usuwa mi się spod nóg. Trzydzieści lat małżeństwa miało zakończyć się w najmniej oczekiwanym momencie.”
Od miesięcy marzyłam o wyjeździe nad morze. Trójka dzieci, praca na pełen etat, dom na głowie – byłam wykończona. Mój mąż, Tomek, zasugerował, żebyśmy zabrali jego rodziców, Krystynę i Ryszarda. „Pomogą przy chłopakach, a my w końcu trochę odetchniemy” – mówił. Pomysł wydawał się sensowny. Teściowie byli na emeryturze, mieli sporo wolnego czasu, a z wnukami zawsze świetnie się dogadywali. Zgodziłam się, mając przed oczami wizję porannej kawy na tarasie w ciszy, podczas gdy dziadkowie budują zamki z piasku z naszymi synami. Wynajęliśmy spory dom na obrzeżach Łeby, z dala od zgiełku i tłumów. Pierwsze dwa dni upłynęły w miarę spokojnie. Krystyna gotowała obiady, Ryszard zabierał dzieciaki na długie spacery po plaży. Zaczynałam wierzyć, że ten wyjazd to był strzał w dziesiątkę. Jednak trzeciego dnia coś zaczęło się psuć. Zauważyłam, że teściowie rzadko ze sobą rozmawiają. Unikali kontaktu wzrokowego, a jeśli już musieli coś ustalić, robili to zdawkowo, niemal chłodno. Zrzucałam to na karb zmęczenia podróżą i zmianą klimatu, ale w głębi duszy czułam, że coś jest nie tak. Przypadkowa rozmowa Czwartego dnia rano zeszłam na dół, żeby zrobić sobie kawę. Dom jeszcze spał. Wyszłam na taras, żeby nacieszyć się chwilą ciszy. Wtedy usłyszałam głos Ryszarda dobiegający z ogrodu. Rozmawiał przez telefon. Chciałam się wycofać, żeby mu nie przeszkadzać, ale kilka słów przykuło moją uwagę. – Tak, zgadza się. Cena jest ostateczna. Zależy nam na czasie – mówił przyciszonym, ale stanowczym głosem. – Krystyna już się spakowała w myślach. Chcemy to zamknąć przed końcem lata. Rozwód to tylko formalność, ale dom musi być sprzedany wcześniej. Zamarłam. Kubek z kawą omal nie wypadł mi z rąk. Rozwód? Sprzedaż domu? O czym on mówi? Byli małżeństwem od ponad trzydziestu lat. Zawsze wydawali się zgraną, spokojną parą. Nigdy nie słyszałam, żeby się kłócili, nigdy nie narzekali na siebie. Czułam, jak serce zaczyna mi bić szybciej. Co powinnam zrobić? Powiedzieć Tomkowi? Skonfrontować się z teściem? Zdecydowałam się na razie milczeć. Musiałam upewnić się, że to, co usłyszałam, to nie było jakieś potworne nieporozumienie. Napięcie przy obiedzie Przez resztę dnia obserwowałam ich baczniej. Krystyna wydawała się nieobecna, zamyślona. Ryszard z kolei był sztucznie wesoły, jakby starał się nadrobić braki w atmosferze. Podczas obiadu napięcie stało się niemal namacalne. – Mamo, tato, wszystko u was w porządku? Jesteście jacyś tacy cisi – zapytał nagle Tomek, nieświadomy niczego. Spojrzałam na teściów. Krystyna unikała wzroku syna, skupiając się na krojeniu mięsa. Ryszard odchrząknął nerwowo. – Wszystko dobrze, synu. Po prostu zmęczenie daje o sobie znać – odpowiedział wymijająco. Wiedziałam, że kłamie. Czułam się fatalnie, mając tę wiedzę i nie mogąc się nią podzielić z mężem. Z drugiej strony, to była ich sprawa, ich małżeństwo. Nie powinnam się wtrącać. Ale jak mogłam udawać, że wszystko jest w porządku, wiedząc, że ich świat zaraz legnie w gruzach? Konfrontacja Wieczorem, gdy chłopcy już spali, a Tomek poszedł pobiegać, znalazłam Krystynę samą na tarasie. Siedziała wpatrzona w ciemne morze, owinięta kocem. Podeszłam i usiadłam obok. – Krystyno, czy mogę cię o coś zapytać? – zaczęłam niepewnie. Spojrzała na mnie ze zmęczeniem w oczach. – Wiem, że słyszałaś rozmowę Ryszarda rano. Widziałam cię z okna – powiedziała cicho, zanim zdążyłam sformułować pytanie. Poczułam gorąc na twarzy. Zrobiło mi się głupio. – Przepraszam, nie chciałam podsłuchiwać. To był przypadek – tłumaczyłam się szybko. Krystyna westchnęła ciężko. – Nie masz za co przepraszać. Właściwie to dobrze, że wiesz. Przynajmniej nie muszę już udawać przed tobą. Tak, sprzedajemy dom. I tak, bierzemy rozwód. – Ale dlaczego? Przecież jesteście razem tyle lat... – wyrwało mi się, zanim zdążyłam ugryźć się w język. – Właśnie dlatego. Trzydzieści lat. Trzydzieści lat udawania, że wszystko jest w porządku, że jesteśmy szczęśliwi. Zrobiliśmy to dla Tomka, żeby miał pełną rodzinę. Potem dla wnuków. Ale jesteśmy już tym zmęczeni. Chcemy przeżyć resztę życia po swojemu, oddzielnie. Słuchałam jej w milczeniu, próbując przyswoić te informacje. Trzydzieści lat życia w kłamstwie? Nie potrafiłam sobie tego wyobrazić. Decyzja i jej konsekwencje Reszta wyjazdu minęła w dziwnej atmosferze. Ja wiedziałam, oni wiedzieli, że ja wiem, a Tomek wciąż żył w błogiej nieświadomości. Czułam się jak współwinna tego oszustwa. Kiedy w końcu wróciliśmy do domu, teściowie postanowili porozmawiać z Tomkiem. Reakcja mojego męża była dokładnie taka, jakiej się spodziewałam. Był w szoku, czuł się oszukany, zdradzony. Nie mógł zrozumieć, jak jego rodzice mogli ukrywać przed nim coś takiego przez tyle lat. Przez kilka tygodni nie chciał z nimi rozmawiać. Ja z kolei starałam się być buforem między nimi, próbując tłumaczyć ich perspektywę, choć samej było mi trudno ją w pełni zaakceptować. Z czasem emocje trochę opadły. Dom został sprzedany, a Krystyna i Ryszard zamieszkali w osobnych mieszkaniach. Tomek powoli zaczął odbudowywać relacje z rodzicami, choć już na zupełnie innych zasadach. Nasze małżeństwo też przeszło przez pewien kryzys. Widmo rozwodu teściów uświadomiło nam, jak kruche mogą być relacje, i jak ważne jest, żeby ze sobą rozmawiać, a nie tylko żyć obok siebie. Czasem myślę o tym poranku na tarasie. Gdybym wtedy nie wyszła z kawą, może wszystko potoczyłoby się inaczej. Może dowiedzielibyśmy się później, może w inny sposób. Ale jedno wiem na pewno – prawda zawsze w końcu wyjdzie na jaw, bez względu na to, jak głęboko ją zakopiemy. Monika, 42 lata. Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Zafundowałam 14-letniemu synowi wakacje marzeń w Egipcie. Gdy zobaczyłam, co ten niewdzięcznik robi w pokoju, serce mi pękło” „Teściowie nie dołożyli nam złamanego grosza do nowego domu. Ale na grilla wpraszają się co weekend i nawet dzieciom arbuza nie przywożą” „Mąż wrócił z pustym fotelikiem, a miał przywieźć Hanię od dziadków. Gdy usłyszałam, gdzie została, zrobiło mi się słabo”
Dzisiejsi dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami. „Moi teściowie lubią dzieci tylko na zdjęciach”
Jeszcze niedawno babcia kojarzyła się z osobą, która zawsze miała czas dla wnucząt – odbierała je z przedszkola, gotowała obiadki i ratowała rodziców w kryzysowych sytuacjach. Dziś coraz więcej mam i ojców przyznaje z rozczarowaniem: „Moi rodzice kochają wnuki, ale nie chcą się nimi zajmować”. Czy rzeczywiście współcześni dziadkowie stali się mniej rodzinni, czy po prostu świat zmienił się tak bardzo, że ich rola wygląda dziś zupełnie inaczej?
Mama i twórczyni internetowa @ma.ma.planuje zamieściła na Instagramie rolkę poruszającą ciekawy problem: dziadków, którzy nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. Kobieta opowiada o swoich doświadczeniach, gdy jako dziecko w każde wakacje, ferie, święta czy nawet weekendy spędzała czas ze swoimi dziadkami. Dziś coś się zmieniło, a coraz częściej słyszy się o dziadkach, którzy świadomie rezygnują z bawienia wnucząt. „Rozumiem Wasze rozgoryczenie, bo moja mama pracuje, ona za bardzo mi nie pomoże, nie weźmie wolnego, żeby przesiedzieć z dziećmi całe wakacje. Widzę też, że ona nie ma tej cierpliwości do dzieci. Moi teściowie również pracują, ale oni też bardziej lubią dzieci tylko na zdjęciach” – opowiada instagramerka. W dalszej części filmu pyta: skoro zdecydowaliśmy się na dzieci, dlaczego mamy pretensje do własnych rodziców, że nie chcą się zajmować naszymi dziećmi? Przecież swoje – nas – już odchowali. To dlaczego dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje? Przede wszystkim: nie zawsze jest tak, że nie chcą. Czasem nie mogą, choć bardzo by chcieli. Nie da się jednak ukryć, że współcześni dziadkowie często nie angażują się w opiekę nad wnukami tak intensywnie jak poprzednie pokolenia. Jedną z najważniejszych przyczyn jest zmiana stylu życia – dzisiejsi 60-latkowie i 70-latkowie są często nadal aktywni zawodowo, mają własne plany, pasje i potrzeby. Wiele osób zostaje dziadkami później niż kiedyś, więc w momencie narodzin wnuków nadal pracują i są pełni energii, ale niekoniecznie chcą całkowicie podporządkować swoje życie rodzinnej pomocy. Zmieniła się też mentalność – coraz więcej osób uważa, że wychowanie dzieci jest przede wszystkim zadaniem rodziców, a dziadkowie mogą wspierać, towarzyszyć. Dla części z nich emerytura czy okres przed emeryturą to pierwszy moment od wielu lat, kiedy mogą skupić się na sobie, podróżach, zdrowiu i odpoczynku. Na mniejsze zaangażowanie dziadków wpływają także inne czynniki: obowiązki zawodowe – wiele osób pracuje znacznie dłużej niż wcześniejsze pokolenia i po pracy nie ma już siły na codzienną opiekę; odległość – rodziny coraz częściej mieszkają w różnych miastach lub krajach, przez co regularna pomoc jest trudniejsza; różnice w podejściu do wychowania – współczesne zasady dotyczące bezpieczeństwa, żywienia czy ekranów bywają źródłem napięć między rodzicami a dziadkami; potrzeba własnego życia – część dziadków nie chce, aby ich rola sprowadzała się wyłącznie do opieki nad wnukami; zmiana oczekiwań społecznych – dawniej pomoc dziadków często była traktowana jako naturalny obowiązek, dziś coraz częściej jest postrzegana jako dobrowolne wsparcie. Nie oznacza to jednak, że współcześni dziadkowie są mniej kochający. Wielu z nich jest bardzo obecnych w życiu wnuków, ale na innych zasadach niż kiedyś. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Dziadkowie zabrali Julkę do Krynicy Morskiej, a wrócili sami”. Mama nie może wybaczyć teściom tego, co się wydarzyło „Bogaci teściowe przez lata nie dali na wnuki nawet złotówki. Przy niedzielnym obiedzie przypadkiem odkryłam, na co wydają swój majątek” „W dzieciństwie całe lato spędzałam z dziadkami i nikt nie narzekał. Dziś seniorzy mają w nosie wnuki, wolą potańcówki w sanatorium”
„Na rodzinnym all inclusive w Egipcie czułam się jak gość drugiej kategorii. Dopiero inna mama z Polski zdradziła mi, dlaczego patrzą na mnie z pogardą”
Po pierwszych zagranicznych wakacjach w Turcji odważyliśmy się spełnić kolejne marzenie i polecieć z dziećmi do Egiptu. Miało być jeszcze piękniej – słońce, rafa koralowa i hotel z aquaparkiem. Tymczasem już drugiego dnia zaczęłam mieć wrażenie, że obsługa traktuje nas gorzej niż innych gości. Dopiero przypadkowa rozmowa z Polką przy basenie uświadomiła mi, że popełniam błąd, o którego istnieniu nie miałam nawet pojęcia.
Hotel robił świetne pierwsze wrażenie. Pokój był czysty, jedzenie smaczne, dzieci nie chciały wychodzić z basenu. A jednak coś mi nie pasowało. Kiedy kelnerzy roznosili napoje przy leżakach, do nas podchodzili zawsze na końcu. Pokój sprzątano poprawnie, ale bez tych wszystkich ozdobnych łabędzi z ręczników, które widziałam na zdjęciach innych gości. Przy barze nieraz czekałam kilka minut, podczas gdy osoby stojące za mną były obsługiwane wcześniej. – Masz wrażenie, że nas omijają? – zapytałam męża. – Trochę tak, ale może sobie coś dopowiadasz. Nie byłam tego taka pewna. Zaczęłam zastanawiać się, co robimy źle Najbardziej było mi przykro ze względu na dzieci. – Mamusiu, dlaczego tamtemu chłopcu pan przyniósł lody do leżaka, a my musimy po nie chodzić sami? – zapytała Hania. Nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Wieczorem zauważyłam, że kelner niemal biegnie do pewnej niemieckiej rodziny. Z uśmiechem przynosił im napoje, pamiętał, kto co pije, zagadywał dzieci. U nas wyglądało to zupełnie inaczej. Nikt nie był niemiły. Po prostu... obojętny. Zaczęłam się zastanawiać, czy chodzi o to, że jesteśmy z Polski. Jedno pytanie zmieniło wszystko Następnego dnia przy basenie zagadnęła mnie kobieta z Krakowa. Nasze dzieci szybko się zaprzyjaźniły. – Pierwszy raz w Egipcie? – zapytała. – Widać? Roześmiała się. – Trochę. Po chwili spojrzała na mnie i zadała pytanie, którego kompletnie się nie spodziewałam. – Dajecie bakszysz? Patrzyłam na nią bezradnie. – Jaki bakszysz? – Napiwki. – Przecież mamy all inclusive. Wszystko jest opłacone. Kobieta pokiwała głową. – Tak myślałam. My też przy pierwszym wyjeździe byliśmy przekonani, że to wystarczy. Usiadła obok mnie i zaczęła opowiadać. – W Egipcie dla wielu pracowników hoteli drobne napiwki są ważną częścią dochodów. Nie chodzi o wielkie kwoty. Czasem wystarczy odpowiednik kilku złotych zostawiony pokojowemu na początku pobytu albo kelnerowi, który codziennie was obsługuje. To nie jest obowiązek i nikt nie ma prawa gorzej traktować gości, którzy tego nie robią. Ale w praktyce taki gest często sprawia, że obsługa zapamiętuje rodzinę i poświęca jej więcej uwagi. Słuchałam z rosnącym zdziwieniem. – Naprawdę nie miałam o tym pojęcia. – Większość z nas nie ma. Dopóki ktoś nam tego nie wytłumaczy. Następnego dnia wszystko wyglądało inaczej Wieczorem zostawiliśmy niewielki napiwek dla pana, który codziennie sprzątał nasz pokój. Rano przywitał nas szerokim uśmiechem. – Dzień dobry! Jak się spało? Po południu kelner przy basenie sam zapytał dzieci, czy mają ochotę na sok. Nie chodziło o to, że nagle staliśmy się najważniejszymi gośćmi hotelu. Po prostu atmosfera zrobiła się znacznie serdeczniejsza. Mąż spojrzał na mnie i powiedział: – Czyli jednak nie byliśmy gośćmi drugiej kategorii. Pokręciłam głową. – Nie. Po prostu nie znaliśmy miejscowych zwyczajów. To była cenna lekcja nie tylko dla mnie W drodze powrotnej długo o tym myślałam. Na początku byłam przekonana, że ktoś ocenia nas dlatego, skąd jesteśmy. Tymczasem problem okazał się dużo prostszy – jechaliśmy na wakacje do kraju o innych zwyczajach i nie wiedzieliśmy, jak one wyglądają. Najbardziej zapamiętałam jednak coś innego. Tę mamę z Polski, która zamiast się ze mnie śmiać, po prostu usiadła obok i spokojnie wszystko mi wyjaśniła. Bo czasem jedna życzliwa rozmowa potrafi oszczędzić komuś wielu niepotrzebnych nerwów. A ja od tamtej pory przed każdym wyjazdem czytam nie tylko opinie o hotelu, ale też o lokalnych zwyczajach. Dzięki temu łatwiej uniknąć nieporozumień i po prostu cieszyć się wakacjami. Czytaj także: „Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie” „Wszyscy śmiali się z naszej rodziny na all inclusive w Chorwacji. Kelner wręczył mojemu mężowi męskie spodnie i skwitował: Polacy” Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju”
12-latka chciała dorobić w wakacje. „Z czarnego BMW wysiadł mężczyzna. Majka musiała zwijać interes”
12-letnia Maja postanowiła, że w te wakacje sama uzbiera pieniądze na prezent dla mamy. Przygotowała prostą ofertę i cierpliwie czekała na pierwszych klientów. Nie przypuszczała jednak, że jeden z nich sprawi, iż jej wakacyjny biznes zamknie się szybciej, niż zdąży się na dobre rozkręcić.
Kilka dni temu spotkałam się z koleżanką, której córka właśnie skończyła 12 lat. Rozmowa zeszła na wakacje i dziecięce pomysły na zarabianie własnych pieniędzy. Wtedy usłyszałam historię Mai. – Wiesz, byłam z niej dumna już wtedy, gdy zobaczyłam tę kartkę – powiedziała. – Ale to, co wydarzyło się później, przerosło moje wyobrażenia. Przyznam, że długo nie mogłam przestać o tym myśleć. Maja chciała sama kupić mamie prezent Kilka tygodni wcześniej podczas zakupów mama Mai zatrzymała się przy witrynie z biżuterią. Przez chwilę oglądała delikatną srebrną bransoletkę. – Śliczna, ale szkoda pieniędzy – powiedziała i poszła dalej. Maja zapamiętała ten moment. Na początku wakacji wyciągnęła z garażu odkurzacz samochodowy, kilka ściereczek z mikrofibry i płyn do kokpitu. Na kawałku kartonu napisała: „Czyszczę samochody w środku – 30 zł. Zbieram na prezent dla mamy”. Kartkę postawiła przy bramie i usiadła na składanym krzesełku. Przez kilkanaście minut nic się nie działo. Podjechało czarne BMW Po południu przed domem zatrzymało się czarne BMW. Za kierownicą siedział mężczyzna, którego Maja kojarzyła z osiedla. – To ty prowadzisz ten biznes? – zapytał z uśmiechem. – Tak. Mogę odkurzyć, wyczyścić plastiki i szyby od środka. – To działaj. Dziewczynka zabrała się do pracy z ogromnym zaangażowaniem. Odkurzyła każdy zakamarek, wyczyściła schowki, uchwyty na kubki i bagażnik. Gdy skończyła, samochód wyglądał jak nowy. – Świetna robota – powiedział mężczyzna, wręczając jej umówione 30 zł. – Powodzenia. Maja była przekonana, że na tym historia się kończy. Myliła się. Jeden wpis wystarczył Jeszcze tego samego wieczoru mężczyzna opisał całą sytuację na osiedlowej grupie na Facebooku. Napisał, że dawno nie spotkał dziecka, które zamiast prosić rodziców o pieniądze, postanowiło uczciwie na nie zapracować. Do posta dołączył zdjęcie kartki Mai – wcześniej zapytał o zgodę jej rodziców, którzy cały czas czuwali nad biznesem córki. Nazajutrz od rana przed domem zaczęły zatrzymywać się kolejne samochody. Najpierw sąsiad z naprzeciwka. Potem młode małżeństwo z końca ulicy. Po południu przyjechał nawet znajomy mężczyzny z czarnego BMW. Przez trzy dni Maja praktycznie nie schodziła z podjazdu. Wieczorami liczyła zarobione pieniądze, a mama tylko się uśmiechała, widząc jej zapał. „To najlepsza reklama, jaką mogłaś dostać” Kilka dni później przed domem znów zatrzymało się to samo czarne BMW. Mężczyzna wysiadł z auta z bukietem polnych kwiatów. – To dla mamy naszej przedsiębiorczyni – powiedział z uśmiechem. – Bransoletkę córka kupi już sama. Ja chciałem tylko pogratulować, że wychowujecie tak pracowitą dziewczynę. Maja rzeczywiście kilka dni później wróciła z galerii z niewielkim pudełeczkiem. Tym razem zapłaciła za nie wyłącznie z własnych pieniędzy. – Wiesz, co powiedziała mi później? – zapytała na koniec moja koleżanka. – Że najbardziej cieszy ją nie sama bransoletka, tylko to, że mama będzie mogła powiedzieć wszystkim, iż dostała prezent kupiony za pieniądze, które córka sama zarobiła. I chyba właśnie dlatego ta historia została ze mną na dłużej. Czytaj też: Dostała zaproszenie na wesele bez dzieci. „Niech mi para młoda zapłaci za nianię. Jak nie, to pójdę, ale z pustą kopertą”
Z all inclusive w Turcji wróciła „skompromitowana”. „Po tym, co zrobiła teściowa, kelner aż zaniemówił, a dzieci stanęły jak wryte”
Wyjazdy all inclusive mają jedną wielką zaletę – nikt nie musi gotować ani martwić się o jedzenie. Bufety uginają się od potraw, a każdy może nałożyć na talerz tyle, ile ma ochotę. Nasza czytelniczka przekonuje jednak, że podczas rodzinnych wakacji w Turcji najbardziej zapamiętała nie piękne plaże, lecz zachowanie swojej teściowej w hotelowej restauracji.
Choć w wielu hotelach goście mogą korzystać z bogatego bufetu bez ograniczeń, zwykle obowiązuje jedna zasada – jedzenia nie wolno wynosić z restauracji. Nie wszyscy turyści zdają sobie z tego sprawę albo po prostu uznają, że skoro zapłacili za pobyt, to mogą robić, co chcą. „Na początku myślałam, że to żart” Dzień dobry, do dziś robi mi się gorąco na samo wspomnienie tamtej kolacji. Pojechaliśmy do Turcji z mężem, dwójką dzieci i teściową. Był to jej pierwszy pobyt w hotelu all inclusive, więc wszystko ją zachwycało. Pierwszego dnia chodziła po restauracji i powtarzała, że „takiego jedzenia to w życiu nie widziała”. Drugiego dnia zauważyłam, że do kolacji wzięła ze stołu kilka papierowych serwetek i schowała je do torebki. Nie zwróciłam na to większej uwagi. Pomyślałam, że może chce mieć je dla wnuków. Bardzo się pomyliłam. „Babciu, po co chowasz te bułki?” Pod koniec kolacji teściowa zaczęła rozglądać się na boki. Potem zupełnie spokojnie wzięła dwie bułki, kilka plasterków sera, banany i jabłka. Wszystko zaczęła wkładać do swojej dużej plażowej torby. Moja pięcioletnia córka patrzyła na to z szeroko otwartymi oczami. W pewnym momencie głośno zapytała: „Babciu, po co chowasz te bułki?”. Teściowa nawet się nie speszyła. Odpowiedziała: „Na jutro. Po co mamy kupować coś na plaży, skoro tutaj dają za darmo?”. Myślałam, że na tym się skończy. Niestety nie. Teściowa wyjęła z torebki dwa woreczki śniadaniowe i powiedziała do dzieci: „Każde bierze po dwa rogaliki. Do plecaków. Będzie na później”. Dzieci spojrzały najpierw na mnie, potem na ojca. Nie wiedziały, co zrobić. Czułam, że policzki robią mi się czerwone. „Kelner podszedł i zamilkł” Całą sytuację zauważył jeden z kelnerów. Podszedł do naszego stolika i bardzo grzecznie powiedział po angielsku, że jedzenia nie można wynosić z restauracji. Przetłumaczyliśmy jej jego słowa. Teściowa spojrzała na niego, jakby właśnie powiedział największą głupotę świata. „Jak to nie można? Przecież zapłaciliśmy za all inclusive”. Kelner próbował jeszcze coś wyjaśnić. Teściowa otworzyła torbę, pokazała zawartość i powiedziała głośno: „To są dwie bułki i kilka owoców. Hotel zbankrutuje?”. Kelner dosłownie zaniemówił, chociaż i tak jej nie rozumiał. Stał przez chwilę i chyba nie wiedział, co odpowiedzieć. Moje dzieci stanęły jak wryte. Mąż udawał, że bardzo interesuje go deser. Ja marzyłam tylko o tym, żeby zniknąć. „Najgorsze było to, że ona naprawdę nie widziała problemu” Wieczorem próbowałam spokojnie wytłumaczyć teściowej, że w wielu hotelach obowiązuje zakaz wynoszenia jedzenia z restauracji. Usłyszałam tylko: „Ja nie będę kupowała dziecku banana za pięć euro, skoro tu leżą całe kosze”. Najbardziej zdziwiło mnie jednak coś innego. Ona naprawdę była przekonana, że zachowała się rozsądnie. Do dziś nie wiem, co bardziej mnie zawstydziło – sama sytuacja czy fakt, że później przez cały wyjazd opowiadała innym Polakom, jaki to znalazła „sprytny sposób” na oszczędzanie. Komentarz redakcji W większości hoteli all inclusive goście mogą korzystać z posiłków i napojów bez dodatkowych opłat, jednak zasady dotyczące wynoszenia jedzenia z restauracji ustala każdy obiekt indywidualnie. Często zakaz ma związek z kwestiami sanitarnymi oraz bezpieczeństwem żywności – hotel nie odpowiada za produkty przechowywane poza restauracją. Jeśli planujemy zabrać owoce lub przekąski dla dzieci, najlepiej wcześniej zapytać obsługę, czy jest to dozwolone. Pozwala to uniknąć niepotrzebnych nieporozumień i niezręcznych sytuacji podczas rodzinnego wypoczynku. Czytaj także: „Wszyscy śmiali się z naszej rodziny na all inclusive w Chorwacji. Kelner wręczył mojemu mężowi męskie spodnie i skwitował: Polacy” Rezydentka ostrzega rodziców jadących na all inclusive. „Dają się naciąć i tracą pieniądze, a my mamy związane ręce” „Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie”
Dofinansowanie do wczasów 2026. Nawet 600 zł dla rodzin i seniorów. Są warunki
Jesienne wyjazdy po Polsce mogą być w 2026 roku znacznie tańsze. Nowy program Ministerstwa Sportu i Turystyki przewiduje dopłaty w wysokości od 300 do 600 zł do pobytów obejmujących co najmniej dwa noclegi. Sprawdź, jak starać się o dofinansowanie.
Ministerstwo Sportu i Turystyki uruchamia w 2026 roku program „Czek turystyczny”, nazywany potocznie „nowym bonem turystycznym”. Jest on skierowany do seniorów po 60. roku życia oraz rodzin posiadających ważną Kartę Dużej Rodziny. Dla rodzin z KDR to szansa na tańszy wypoczynek w Polsce jesienią. Czek turystyczny 2026 dla rodzin z Kartą Dużej Rodziny Posiadacze Karty Dużej Rodziny otrzymają jednorazowy elektroniczny kod o wartości od 300 do 600 zł. Nie będzie można go wymienić na gotówkę ani wykorzystać częściowo – kod zadziała tylko raz, dlatego warto dobrze zaplanować wyjazd. Jak możemy przeczytać na stronie Ministerstwa Sportu i turystyki: „Czek będzie generowany za pośrednictwem specjalnego systemu internetowego lub aplikacji, która umożliwi weryfikację uprawnień uczestników oraz wygenerowanie indywidualnego kodu. Rezerwacji pobytu uczestnicy będą dokonywać samodzielnie bezpośrednio w obiektach hotelarskich biorących udział w programie. Program będzie realizowany na terenie Polski od września do listopada 2026 roku”. Jakie warunki trzeba spełnić, aby wykorzystać czek turystyczny? Dopłata obejmie wyłącznie pobyty z co najmniej dwoma noclegami. Czeku nie będzie można przeznaczyć na jednodniowe wycieczki, sam transport czy inne wydatki niezwiązane z noclegiem. Ważne jest także miejsce pobytu. Z dofinansowania skorzystają tylko te rodziny, które wybiorą obiekt uczestniczący w programie, znajdujący się w regionach przygranicznych. Rezerwacji trzeba będzie dokonać samodzielnie, kontaktując się bezpośrednio z wybranym hotelem lub pensjonatem. Czytaj też: Państwo rozdaje nawet 600 zł na wakacje dla babci i dziadka. Wystarczy 1 wniosek Dlaczego powstał program czeku turystycznego? Program ma jednocześnie wyraźny cel gospodarczy: wesprzeć regiony dotknięte pośrednimi skutkami wojny w Ukrainie, w tym obszary przygraniczne i miejsca, które odnotowały spadek liczby turystów, ograniczenie inwestycji oraz pogorszenie wizerunku w związku z sytuacją geopolityczną. W założeniu ma to pomóc odbudować potencjał turystyczny tych terenów i promować je jako bezpieczne oraz atrakcyjne kierunki podróży w Polsce. Kiedy będzie można skorzystać z czeku turystycznego 2026? Dofinansowane wyjazdy mają odbywać się od września do listopada 2026 roku. Obsługa programu będzie prowadzona przez internetowy system lub aplikację, za pomocą których uczestnicy potwierdzą swoje uprawnienia i pobiorą indywidualny kod. Budżet programu wynosi 6 mln zł, dlatego warto śledzić informacje o naborze i wcześniej zaplanować rodzinny wyjazd. Na końcu warto przypomnieć, że z czeku będą mogli skorzystać również seniorzy, jednak dla wielu rodzin z Kartą Dużej Rodziny może to być szczególnie atrakcyjna forma wsparcia jesiennego wypoczynku. Źródła: gov.pl, infor.pl Zobacz także: Aż 400 zł dla uczących się dzieci. Rodzice nie mają pojęcia o tym dodatku (i to nie jest 300 plus!)
Pojechał na all inclusive w hotelu dla dorosłych: „Zupełnie inny rodzaj spokoju”. Panie, to nie dzieci są problemem
Ach, urlopie, upragniony urlopie! Chyba zgodzicie się ze mną, że dla Polaków jedną z ulubionych form spędzania wakacji są wczasy typu all inclusive. Choć w pakietach można przebierać, pojawia się jeszcze jeden temat: hotelu tylko dla dorosłych, do którego dzieci wstępu nie mają.
Jakiś czas temu na platformie Threads pojawił się wpis, który wywołał dyskusję wśród internautów. Użytkownik opisał swoje doświadczenia z wakacji all inclusive w hotelu 18+. „Wakacje all inclusive w hotelu tylko dla dorosłych... jeszcze nigdy na wyjeździe nie czułem takiego odpoczynku. Nie mam nic do dzieci, ale hotel bez dzieciaków to zupełnie inny rodzaj spokoju. Zarówno przy basenie, na plaży, jak i w restauracjach”. Autor wpisu podkreślił też, że wybór hotelu dla dorosłych nie oznacza zamknięcia się w czterech murach, choć oczywiście każdy ma do tego prawo, jeśli preferuje właśnie taki rodzaj wypoczynku. No właśnie: wypoczynku. Wakacje mają być czasem regeneracji, a każdy ma prawo wybrać miejsce, w którym najlepiej odpoczywa. Gdy mowa o wakacjach typu all inclusive, jedni szukają animacji dla dzieci, zjeżdżalni i rodzinnej atmosfery. Inni chcą ciszy, czytania książki przy basenie i spokojnego wieczoru bez wrzasków pluskających się dzieci. Czy dzieci naprawdę są największym problemem na wakacjach all inclusive? Temat hoteli tylko dla dorosłych niemal zawsze wywołuje emocje. Dla części osób to idealne rozwiązanie – miejsce, gdzie można odpocząć od codziennego zgiełku. Dla innych brzmi jak kolejny przykład izolowania się od rodzin z dziećmi. Jednak w komentarzach pod wpisem szybko pojawiła się inna refleksja: może problemem wcale nie są dzieci? Jedna z internautek napisała: „Byłam na all inclusive w hotelu dla dorosłych w Turcji. Niestety wielu dorosłych zachowywało się w taki sposób, że nawet niewychowane dzieci to przy nich aniołki prosto z klasztoru kontemplacyjnego. Generalnie w hotelach z opcją AI jedyną moją korzyścią jest jedzenie dostępne praktycznie w każdym momencie. Poza tym lubię jak najczęściej oddalać się od hotelu”. To komentarz, który dobrze pokazuje pewien paradoks. Sam fakt, że hotel nie przyjmuje dzieci, nie gwarantuje automatycznie spokoju, kultury i dobrego zachowania. Dorośli również potrafią być głośni, roszczeniowi i ignorować innych. Albo... pod wpływem. Dorośli (też) nie umieją się zachować Rozumiem osoby, które wybierają hotele tylko dla dorosłych. Tak jak rodziny z dziećmi mają prawo szukać miejsc przyjaznych najmłodszym, tak samo inni turyści mogą chcieć spędzić urlop w spokojniejszym otoczeniu. Nie każdy lubi dziecięcy gwar przy basenie. Nie każdy chce podczas kolacji słuchać krzyków czy oglądać animacje od rana do wieczora. To nie musi oznaczać niechęci do dzieci – czasem oznacza po prostu potrzebę innego rodzaju wypoczynku. Jednak to, że dzieci w hotelu nie będzie, nie oznacza, że na jego terenie będzie panować głucha cisza. Czasem jest... jeszcze gorzej. Jeden z komentujących zauważył pewien problem: „Z moich doświadczeń z all inclusive wynika, że dzieci akurat to najmniejszy problem w takim miejscu. Są zagłuszane przez setki dorosłych chlających od rana do nocy darmowe, rozwodnione drinki”. No właśnie. Pozwólcie, że sparafrazuję: gdy nie ma dzieci – w tym wypadku w hotelu – to jesteśmy niegrzeczni. Dajemy ponieść się wakacyjnej aurze, a gorące temperatury połączone z nawadnianiem się napojami wyskokowymi może skutkować awanturami, wulgarnością i kompletnym rozpasaniem. „Od samych dzieci gorsi są ich rodzice” Tak, dzieci też bywają rozpasane. Jednak często wynika to z tego, że rodzice nie wyznaczają jasnych zasad. „Od samych dzieci gorsi są ich rodzice, bo kompletnie nie reagują na ich odpały. Ostatnio lecimy, ojciec siedzi z dwoma dzieciakami tak po 10-14 lat. Na telefonie jakieś gówno z piszczącą i głośną muzyką. Ojciec zaskoczony, że im uwagę zwróciłem, żeby przyciszyli, bo uszy krwawią od tego badziewia. Dzieciaki ściszyły i dalej było ok”. To właśnie ten aspekt najczęściej powraca w podobnych dyskusjach. Dzieci zachowują się jak dzieci. Biegają, śmieją się, czasem płaczą, czasem zapominają o zasadach. Rolą dorosłych jest jednak reagować i uczyć je funkcjonowania wśród innych ludzi. Problem pojawia się wtedy, gdy rodzic uznaje, że skoro jest na wakacjach, to wszystkie zasady przestają obowiązywać. Najważniejsze to nie być egoistą Dyskusja o hotelach bez dzieci często sprowadza się do pytania: kto bardziej przeszkadza – najmłodsi czy dorośli? Tymczasem odpowiedź może być prostsza. Najbardziej męczące nie są dzieci ani osoby dorosłe same w sobie. Najbardziej męczące są osoby, które zapominają, że nie są same. Dziecko może płakać, bo jest zmęczone. Może się ekscytować i być głośne. Ale rodzic powinien pamiętać, że inni również mają prawo do odpoczynku. Podobnie dorosły ma prawo wypić jakiś napój przy basenie i cieszyć się urlopem, ale nie oznacza to, że może ignorować komfort osób obok. Być może więc prawdziwy podział nie przebiega między rodzicami i osobami bez dzieci. Nie chodzi nawet o hotele rodzinne i te tylko dla dorosłych. Chodzi o coś znacznie prostszego – o wzajemny szacunek i świadomość, że wakacje są wspólną przestrzenią. Zobacz także: „Nie mogę wyjść do knajpy, bo wstydzę się swojego dziecka. Wrzeszczy i rzuca makaronem”. Matka załamana rodzinnym urlopem „Moja rodzina stała się pośmiewiskiem na all inclusive w Turcji. Najpierw nałożyłam na talerz kawałek baklawy. Po chwili podszedł kelner” „Babcia chce wziąć na wakacje tylko jedno z moich dzieci. Mogłaby się bardziej postarać i zabrać dwoje”
Rezydentka ostrzega rodziców jadących na all inclusive. „Dają się naciąć i tracą pieniądze, a my mamy związane ręce”
Lody o smaku tutti-frutti, dmuchańce, wata cukrowa i uśmiechnięci animatorzy zachęcający dzieci do zabawy. Wielu rodzicom wydaje się, że skoro wykupili wakacje all inclusive, nie będą już musieli sięgać do portfela. Agnieszka, która pracuje jako rezydentka w jednym z biur podróży, twierdzi jednak, że właśnie w tym momencie wiele rodzin popełnia ten sam błąd.
Choć nazwa „all inclusive” sugeruje, że wszystko jest w cenie, w praktyce zakres świadczeń zależy od konkretnego hotelu i pakietu. To, co w jednym obiekcie jest w ofercie, w innym może być dodatkowo płatne. Zdaniem naszej czytelniczki, rezydentki z wieloletnim doświadczeniem, rodzice często orientują się dopiero po powrocie do pokoju, że właśnie wydali kilkadziesiąt euro na coś, co – jak byli przekonani – mieli już opłacone. „Codziennie widzę tę samą sytuację” Dzień dobry, pracuję jako rezydentka od blisko 10 lat i naprawdę lubię tę pracę. Spotykam fantastycznych ludzi, pomagam rozwiązywać problemy i cieszę się, kiedy komuś udaje się uratować wakacje po zgubionym bagażu albo chorobie dziecka. Jest jednak jedna rzecz, która powtarza się praktycznie w każdym turnusie. Rodzice przyjeżdżają do hotelu z przekonaniem, że skoro wykupili all inclusive, to mogą przestać myśleć o pieniądzach. Niestety, rzeczywistość często wygląda inaczej. „Dziecko widzi lody i nawet nie pyta” Najczęściej zaczyna się niewinnie. Przy basenie stoi piękna, kolorowa budka z lodami. Dziecko podbiega, wybiera największego rożka z posypką i polewą, a rodzic nawet nie zastanawia się, czy trzeba za niego zapłacić. Dopiero później okazuje się, że hotelowe lody w restauracji rzeczywiście są w cenie, ale te z efektownej budki przy basenie już nie. Podobnie bywa z koktajlami serwowanymi w wydrążonych ananasach czy arbuzach. Wyglądają jak część hotelowej oferty, a w rzeczywistości kosztują kilkanaście euro. Widziałam też rodziców, którzy bez zastanowienia pozwalali dzieciom korzystać z automatów z pluszakami, samochodzików albo dmuchanego placu zabaw ustawionego na terenie hotelu. Byli zaskoczeni, że za każdą atrakcję trzeba zapłacić osobno. „My naprawdę nie możemy nic z tym zrobić” Najbardziej szkoda mi rodzin, które mają ograniczony budżet. Kilka razy zdarzyło się, że rodzice przyszli do mnie zdenerwowani i prosili, żebym „załatwiła zwrot”, bo przecież mieli wykupione all inclusive. Rozumiem ich rozczarowanie, ale jako rezydenci mamy związane ręce. Nie ustalamy zasad obowiązujących w hotelu i nie możemy anulować rachunków za usługi, z których goście już skorzystali. Oczywiście zawsze staramy się wyjaśnić sytuację i pomóc w rozmowie z recepcją, ale jeśli dana atrakcja od początku była dodatkowo płatna, hotel ma prawo naliczyć opłatę. „Jedna minuta może oszczędzić kilkaset złotych” Dlatego zawsze powtarzam rodzicom jedno. Pierwszego dnia warto poświęcić kilka minut i zapytać w recepcji albo rezydenta, co dokładnie obejmuje pakiet all inclusive w konkretnym hotelu. Czy wszystkie lody są darmowe? Czy napoje z minibaru są w cenie? Czy dzieci mogą korzystać z każdej atrakcji bez dodatkowych opłat? To naprawdę nic nie kosztuje, a może uchronić przed bardzo niemiłą niespodzianką przy wymeldowaniu. Nie piszę tego po to, żeby kogokolwiek przestraszyć. Po prostu szkoda mi rodzin, które wracają z pięknych wakacji z poczuciem, że niepotrzebnie wydały kilkaset euro tylko dlatego, że nikt wcześniej nie wyjaśnił im zasad obowiązujących w hotelu. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Określenie „all inclusive” nie oznacza, że wszystkie usługi dostępne na terenie hotelu są bezpłatne. Zakres świadczeń zawsze określa umowa z organizatorem wyjazdu oraz oferta konkretnego obiektu. W wielu hotelach w cenie są posiłki, wybrane napoje i część atrakcji, natomiast usługi prowadzone przez zewnętrznych operatorów – takie jak niektóre punkty gastronomiczne, automaty, salony gier, zabiegi spa czy sporty motorowodne – wymagają dodatkowej opłaty. Przed skorzystaniem z atrakcji warto sprawdzić, czy znajdują się one w pakiecie. Krótka rozmowa z personelem lub rezydentem może uchronić przed niepotrzebnymi wydatkami i sprawić, że jedyną pamiątką z wakacji będą dobre wspomnienia, a nie niespodziewany rachunek. Zobacz także: Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju” „Moja rodzina stała się pośmiewiskiem na all inclusive w Turcji. Najpierw nałożyłam na talerz kawałek baklawy. Po chwili podszedł kelner” Polskiego rodzica na all inclusive poznasz na kilometr. „Włożył do kieszeni dwie kromki i kawałek sera. A potem zwrócił się do syna”
Dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. „Teściowie wolą jechać do Egiptu, a chciałam im nawet zapłacić”
Dla jednych wakacje to czas odpoczynku, dla innych – dwa miesiące nieustannego kombinowania, kto zajmie się dziećmi. Nasza czytelniczka liczyła na pomoc teściów, tak jak przez poprzednie lata. Zamiast ustalać termin przyjazdu wnuków, usłyszała, że mają już zupełnie inne plany.
Współcześni dziadkowie są coraz bardziej asertywni. Z dumą wyznają, że po latach pracy chcą wreszcie zadbać o siebie i nie zamierzają spędzać całych wakacji jako bezpłatni opiekunowie. Rodzice z kolei często przyznają, że bez pomocy bliskich trudno im zorganizować dwa miesiące wolnego dzieciom. „Usłyszałam, że w tym roku mają swoje plany” Dzień dobry, piszę do Państwa, bo sama już nie wiem, czy to ja mam zbyt duże oczekiwania, czy świat naprawdę stanął na głowie. Mam dwoje dzieci – siedem i dziewięć lat. Razem z mężem pracujemy na pełny etat. Jak chyba większość rodziców, każdego lata musimy się nagimnastykować z zaplanowaniem dzieciom wakacji. Trochę urlopu, trochę półkolonii, trochę obozów i zawsze tydzień albo dwa u dziadków. Tak było od lat. Dzieci uwielbiają jeździć do teściów. Mają ogród, psa, jeżdżą na rowerach, chodzą na lody. Wszyscy byli zadowoleni. Dlatego nawet przez chwilę nie przyszło mi do głowy, że w tym roku może być inaczej. „Powiedzieli, że lecą do Egiptu” Kiedy zadzwoniłam do teściowej z pytaniem, w jakim terminie najlepiej przywieźć dzieci, usłyszałam, że w tym roku raczej się nie uda. Pomyślałam, że może mają jakiś remont albo wizyty u lekarzy. Nic z tych rzeczy. Powiedziała, że wykupili wycieczkę do Egiptu. Potem planują jeszcze kilka dni nad jeziorem ze znajomymi, a pod koniec wakacji jadą kamperem na południe Europy. Szczerze? Zatkało mnie. Nie dlatego, że żałuję im wakacji. Sama chciałabym móc tak podróżować. Po prostu przez chwilę miałam wrażenie, że wnuki przestały być dla nich ważne. „Nawet zaproponowałam pieniądze” Najbardziej boli mnie to, że naprawdę próbowałam znaleźć rozwiązanie. Powiedziałam, że mogę zapłacić za ten tydzień. Nie chciałam, żeby dokładali do jedzenia czy atrakcji. Uznałam, że skoro oboje z mężem pracujemy, to będzie to po prostu uczciwe. Teściowa tylko się zaśmiała i odpowiedziała: „To nie o pieniądze chodzi. Po prostu w tym roku chcemy wykorzystać lato po swojemu”. Od tamtej rozmowy cały czas mam mieszane uczucia. Z jednej strony wiem, że nie mają obowiązku zajmować się naszymi dziećmi. Naprawdę to rozumiem. Z drugiej strony trudno mi pogodzić się z myślą, że wolą spędzić dwa tygodnie w hotelu z drinkiem niż tydzień z własnymi wnukami, które przez cały rok pytają, kiedy znowu do nich pojadą. „Może to ja żyję dawnymi wyobrażeniami?” Najbardziej jest mi przykro, kiedy dzieci pytają, dlaczego w tym roku nie pojadą do babci i dziadka. Nie potrafię powiedzieć: „Bo wybrali Egipt”. Mówię, że mają swoje plany i może uda się spotkać później. Coraz częściej słyszę, że dzisiejsi dziadkowie są inni niż kiedyś. Chcą podróżować, rozwijać swoje pasje, korzystać z emerytury i nie podporządkowywać życia rodzinie. Może rzeczywiście tak powinno być. Tylko że ja pamiętam własnych dziadków zupełnie inaczej. Wakacje z wnukami były dla nich świętem, a nie przykrym obowiązkiem, z którego trzeba się wykręcić. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Ten list pokazuje dylemat, z którym mierzy się dziś wiele rodzin. Rodzice często liczą na pomoc dziadków podczas wakacji, bo pogodzenie pracy z dwumiesięczną przerwą od szkoły bywa ogromnym wyzwaniem. Jednocześnie dziadkowie mają prawo decydować o swoim czasie i nie są zobowiązani do zapewniania opieki nad wnukami. Najtrudniejsze wydaje się znalezienie równowagi między tymi dwoma perspektywami. Z jednej strony trudno dziwić się rodzicom, którzy czują rozczarowanie, gdy długo planowana pomoc nagle okazuje się niemożliwa. Z drugiej – coraz więcej seniorów chce aktywnie korzystać z emerytury i realizować własne marzenia. Być może najważniejsze jest to, aby takie oczekiwania i plany omawiać z odpowiednim wyprzedzeniem, zanim pojawią się wzajemne pretensje i poczucie zawodu. Zobacz także: „Dziadkowie zabrali Lilkę na tydzień do Gołębiewskiego, wrócili sami, z pustą walizką. Nigdy im tego nie daruję” „Mój syn wrócił ze wsi z kieszeniami pełnymi banknotów. Gdy zapytałam dziadka, skąd dziecko ma tyle pieniędzy, rozpętała się awantura” „Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?”
Polskiego rodzica na all inclusive poznasz na kilometr. „Włożył do kieszeni dwie kromki i kawałek sera. A potem zwrócił się do syna”
Wakacje all inclusive miały być dla naszej czytelniczki okazją do odpoczynku z mężem i dziećmi. Zamiast wspominać piękne widoki i czas spędzony z rodziną, do dziś pamięta scenę z hotelowej restauracji. „Nie chodziło o jedzenie. Chodziło o to, czego ten tata uczył własnego syna” – pisze.
Wyjazdy do hoteli z formułą all inclusive od lat budzą emocje. Jedni zachwycają się wygodą, inni narzekają na zachowanie części gości. Nasza czytelniczka twierdzi, że podczas tegorocznego urlopu najbardziej zaskoczyło ją nie zachowanie dzieci, ale postawa niektórych rodziców. „Na początku myślałam, że bierze kanapki dla głodnego dziecka” Dzień dobry, wróciliśmy właśnie z tygodniowego pobytu w Egipcie. Byliśmy tam z dwójką dzieci i naprawdę świetnie odpoczęliśmy. Pogoda dopisała, hotel był bardzo przyzwoity, jedzenia było tyle, że chyba nikt nie byłby w stanie wszystkiego spróbować. Jest jednak jedna scena, która wraca do mnie od kilku dni. Siedzieliśmy na śniadaniu, kiedy zauważyłam rodzinę z Polski. Tata spokojnie podszedł do stołu z pieczywem, rozejrzał się i wziął dwie kromki chleba. Potem dołożył kilka plastrów sera i złożył wszystko na pół. Pomyślałam, że pewnie przygotowuje dziecku kanapkę. Po chwili zobaczyłam jednak, jak wsuwa ją do kieszeni swoich krótkich spodenek. „Za chwilę powiedział coś do syna. Zrobiło mi się głupio” To jednak nie był koniec. Odwrócił się do chłopca, który miał może osiem albo dziewięć lat, i powiedział: „Ty też weź. Przyda się później na plaży. Tylko schowaj, żeby nikt nie widział”. Chłopiec bez słowa zrobił dokładnie to samo. Do kieszeni trafiła bułeczka i kawałek ciasta. Siedziałam jak zaczarowana. Nie dlatego, że ktoś chciał zabrać kanapkę. Przecież gdyby dzieci zgłodniały między posiłkami, w hotelu przez większość dnia były dostępne przekąski, owoce, ciasta i napoje. Wystarczyło podejść do baru. Najbardziej uderzyło mnie coś innego. Ojciec nie zrobił tego ukradkiem z własnej inicjatywy. On uczył tego swoje dziecko. „To nie była jedyna sytuacja” Im dłużej tam byliśmy, tym więcej podobnych scen widziałam. Jedni wynosili pełne talerze owoców do pokoju. Inni pakowali do torebek ciastka. Najbardziej zapadł mi jednak w pamięć właśnie ten chłopiec. Bo kiedy następnego dnia zobaczył naleśniki, odruchowo spojrzał na tatę i zapytał: „Na później?”. To pytanie powiedziało mi więcej niż cały ten wyjazd. Nie chcę nikogo oceniać. Nie wiem, jaka była sytuacja tej rodziny i być może mieli swoje powody, ale trudno było mi pozbyć się myśli, że dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację. Jeżeli od najmłodszych lat słyszą: „Schowaj, weź więcej, nikt nie zauważy”, to później uznają, że tak po prostu się robi. „Najbardziej było mi szkoda właśnie dzieci” Nie piszę tego listu po to, żeby wyśmiać kogokolwiek. Sama jestem mamą i wiem, że każdy z nas czasem robi coś, czego później żałuje. Ale tamtego dnia zrobiło mi się zwyczajnie przykro. Nie z powodu hotelu. Nie z powodu chleba czy sera. Tylko dlatego, że chłopiec dostał od własnego taty lekcję, której – moim zdaniem – nie powinien dostać na wakacjach. Są rzeczy, których dzieci nie zapamiętają z animacji, basenu czy wycieczek. Za to bardzo dobrze zapamiętają zachowanie swoich rodziców. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Formuła all inclusive daje gościom swobodny dostęp do posiłków i napojów w godzinach określonych przez hotel. Zasady dotyczące wynoszenia jedzenia mogą się jednak różnić w zależności od obiektu – w wielu hotelach nie jest to mile widziane lub jest wprost zabronione w regulaminie. Historia naszej czytelniczki nie jest więc przede wszystkim opowieścią o dwóch kromkach chleba. To raczej pytanie o przykład, jaki dajemy dzieciom. Rodzice każdego dnia uczą je różnych zachowań – często nie słowami, lecz własnym postępowaniem. I właśnie takie codzienne sytuacje najczęściej zostają z dziećmi na długo. Zobacz także: Opiekunka kolonijna porównuje dzieci do dubajskich szejków. „Po pytaniu o wannę od razu chwyciłam za telefon”
„Córka wróciła z półkolonii zmarnowana. Gdy usłyszałam, co kazali im robić, zbladłam: za to płacę prawie 1000 zł?!”
Miały być aktywne wakacje, nowe znajomości i atrakcje od rana do popołudnia. Zamiast tego ośmioletnia córka naszej czytelniczki przez większość dnia siedziała – jak twierdzi mama – w sali domu kultury z telefonem w ręku. Kobieta nie ukrywa rozczarowania. „Jeśli wiedziałabym, że tak będą wyglądały te półkolonie, nigdy bym jej nie zapisała” – pisze w mailu do naszej redakcji.
Rodzice płacą nawet kilkaset złotych za tygodniowy turnus półkolonii i liczą na ciekawy program. Nasza czytelniczka twierdzi jednak, że rzeczywistość okazała się zupełnie inna, niż obiecywała oferta. „Myślałam, że będzie wracała z głową pełną wrażeń” Szanowna Redakcjo, zapisałam córkę na tygodniowe półkolonie organizowane w naszym mieście. Kosztowały 980 zł. Nie była to mała kwota, ale uznałam, że warto. W opisie były warsztaty, gry terenowe, zajęcia sportowe, wyjścia i mnóstwo aktywności. Pomyślałam, że dziecko będzie miało wreszcie tydzień pełen ruchu i oderwie się od ekranu. Już pierwszego dnia córka wróciła jakaś przygaszona. Uznałam, że może jest zmęczona. Siłą musiałam wyciągnąć z niej, co się dzieje. „Było gorąco, więc siedzieliśmy w środku” Najczęściej słyszałam jedno zdanie: „Było gorąco, oglądaliśmy tiktoki”. Nie mam pretensji o to, że dzieci nie biegały po słońcu przy ponad 30 stopniach. To akurat uważam za rozsądne. Problem w tym, co – według córki – działo się później. Opiekunowie pytali dzieci, czy mają ochotę na aktywności, które były w programie. Jeśli dzieci nie wykazywały przesadnego zainteresowania, po prostu odpuszczali. Córka mówiła, że jedni rysowali, inni rozmawiali, ale większość wyciągała telefony. Opiekunowie nawet nie reagowali. Nikt nie zabierał telefonów, nikt nie proponował wspólnych zabaw czy zajęć. Gdy zapytała wychowawczynię, co będą robić, usłyszała podobno, że „jak zrobi się chłodniej, to wyjdą”. Dopiero trzeciego dnia wszyscy poszli do kina. „Naprawdę za to zapłaciłam prawie tysiąc złotych?” Najbardziej zdziwiło mnie to, że córka po powrocie do domu... znowu chciała siedzieć z telefonem. Trudno było mi ją przekonać do wyjścia na rower, bo stwierdziła, że „na półkoloniach też nic nie robili”. Nie oczekiwałam, że przez osiem godzin dziennie dzieci będą miały warsztaty bez ani minuty przerwy. Rozumiem, że przy upałach trzeba zmieniać plany i zadbać o bezpieczeństwo. Ale naprawdę trudno mi zaakceptować sytuację, w której rozwiązaniem jest pozwolenie dzieciom na wielogodzinne siedzenie z telefonami. Gdybym chciała, żeby córka spędziła tydzień przed ekranem, nie musiałabym wydawać prawie tysiąca złotych. Być może trafiłam na wyjątkowo pechowy turnus. Wiem jednak jedno – w przyszłym roku dużo dokładniej sprawdzę program i dopytam, jak wygląda plan awaryjny na dni z upałami. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Jeśli relacja naszej czytelniczki wiernie oddaje przebieg półkolonii, jej rozczarowanie wydaje się zrozumiałe. W czasie upałów organizatorzy mają obowiązek dostosować plan dnia do warunków pogodowych i unikać długiego przebywania dzieci na słońcu. To jednak nie oznacza, że jedynym rozwiązaniem jest pozostawienie uczestników z telefonami przez znaczną część dnia. Jednocześnie warto pamiętać, że pojedyncza relacja nie pozwala ocenić całego turnusu ani wszystkich półkolonii. Przed zapisaniem dziecka dobrze jest dopytać organizatora nie tylko o listę atrakcji, ale również o to, jak wygląda plan zajęć w przypadku niepogody lub wysokich temperatur. Dzięki temu łatwiej uniknąć rozczarowania i wybrać ofertę najlepiej dopasowaną do oczekiwań rodziny. Czytaj także: „Moje dzieci codziennie bawiły się u sąsiadki. Po tygodniu dostałam rachunek i krótki list. Gdy przeczytałam ostatnie zdanie, zrobiło mi się wstyd”
„Dziadkowie zabrali Lilkę na tydzień do Mikołajek, wrócili sami, z pustą walizką. Nigdy im tego nie daruję”
Kiedy moi rodzice zaproponowali, że zabiorą sześcioletnią Lilkę na tydzień do Mikołajek, ucieszyłam się, że córka przeżyje prawdziwe wakacje. Codziennie wysyłali zdjęcia z basenu, placów zabaw i rejsów po jeziorze, więc byłam spokojna. W dniu ich powrotu czekałam przed domem z obiadem. Nie spodziewałam się, że z samochodu wysiądą tylko oni, a z bagażnika wyjmą... pustą walizkę.
Lilka od tygodni odliczała dni do wyjazdu. – Mamusiu, podobno tam są zjeżdżalnie większe niż w naszym aquaparku! – opowiadała podekscytowana. Moi rodzice byli równie szczęśliwi. – Zostaw ją nam. Wy odpoczniecie od codzienności, a my nacieszymy się wnuczką – przekonywała mama. Zgodziliśmy się bez wahania. Wiedziałam, że Lilka jest z nimi bezpieczna. Codziennie dostawałam zdjęcia. Raz budowali zamki z piasku nad jeziorem, innym razem jedli gofry, pływali w basenie albo karmili kaczki. Córka promieniała. Czekałam na Lilkę, a z auta wysiedli tylko rodzice W dniu powrotu ugotowałam jej ulubiony rosół i naleśniki z serem. Co chwilę wyglądałam przez okno. Kiedy samochód wreszcie wjechał na podjazd, od razu wybiegłam przed dom. Najpierw wysiadł tata. Potem mama. Rozejrzałam się. – Gdzie jest Lilka? – zapytałam od razu. Rodzice wymienili spojrzenia. – Kochanie... spokojnie... Nie byłam spokojna. Tata otworzył bagażnik. Wyciągnął dziecięcą walizkę. Była podejrzanie lekka. – Co się dzieje? – głos zaczął mi drżeć. – Najpierw wejdźmy do domu... – Nie! Gdzie jest moje dziecko?! Usłyszałam odpowiedź, której kompletnie się nie spodziewałam Mama westchnęła. – Lilka została u Helenki i Tadzia. Przez chwilę myślałam, że się przesłyszałam. Helena i Tadeusz to moi teściowie, którzy mieszkają na Mazurach. – Jak to... została? – Wracaliśmy z tych Mikołajek no i wstąpiliśmy do nich, niespodziankę im zrobiliśmy. Tak się ucieszyli na jej widok, że zaproponowali, żeby została jeszcze kilka dni. Patrzyłam na nich z niedowierzaniem. – I zgodziliście się... bez pytania mnie? – Lilka bardzo chciała... – Ma sześć lat! To nie ona podejmuje takie decyzje! Mama próbowała mnie uspokoić. – Chcieliśmy zrobić ci niespodziankę. – Niespodziankę?! Od pięciu minut jestem przekonana, że coś się stało mojemu dziecku! Tata podrapał się po głowie. – Rzeczy zostały u Helenki, bo są brudne. Przyjechaliśmy tylko po kilka nowych kompletów ubrań i sandały. Zaraz wracamy. Spojrzałam na pustą walizkę. Nagle wszystko zaczęło do mnie docierać. Byłam bardziej zła niż przestraszona Nie krzyczałam już. Usiadłam tylko ciężko na krześle. – Naprawdę uważaliście, że to dobry pomysł? Mama spuściła wzrok. – Nie pomyśleliśmy... – Właśnie. Nie pomyśleliście, że jestem jej mamą. Że chciałabym wiedzieć, gdzie śpi moje dziecko. W tym momencie zadzwonił telefon. Na ekranie pojawił się napis: Lilka. – Mamusiu! – usłyszałam radosny głos. – Wiesz co? Dziadek Tadziu zrobił mi huśtawkę z opony! I mogę karmić kury! Mogę zostać jeszcze troszeczkę? Mimowolnie się uśmiechnęłam. – Kochanie, możesz. Ale następnym razem ktoś najpierw zapyta o zgodę mamę, dobrze? – Dobrze! Od tamtej pory obowiązuje jedna zasada Rodzice jeszcze tego samego dnia pojechali z powrotem na Mazury, zabierając Lilce świeże ubrania i ulubionego misia. Ja zostałam w domu z mieszanką ulgi i złości. Wieczorem zadzwoniła teściowa. – Przepraszam. Naprawdę chciałyśmy sprawić Lilce radość. Zupełnie nie pomyślałam, jak to będzie wyglądało z twojej perspektywy. – Wiem, mamo. Tylko już nigdy więcej nie róbcie takich niespodzianek. Kilka dni później sama pojechałam odebrać córkę. Była szczęśliwa, opalona i zachwycona dodatkowymi wakacjami u drugich dziadków. Do dziś śmiejemy się z tej historii, ale jedno się nie zmieniło. Moi rodzice wiedzą już, że nawet najpiękniejsza niespodzianka przestaje nią być, jeśli mama przez kilka minut jest przekonana, że wydarzyło się coś złego. A ja do dziś pamiętam widok tej pustej walizki. I chyba już zawsze będzie mnie przyprawiał o szybsze bicie serca. Zobacz także: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Gdy po 7 latach starań zaszłam w ciążę, teściowa mi nie uwierzyła. Uznała, że zmyślam i udaję, bo za dobrze wyglądam” „Teściowie balują na Santorini, a my klepiemy biedę z 3 dzieci. Powinni nam pomóc z kredytem, zamiast wydawać na głupoty”
„Myślałam, że zapadnę się pod ziemię na all inclusive w Turcji. Chciałam wynieść dzieciom dwa banany z restauracji, gdy zatrzymał mnie kelner”
Na te wakacje odkładaliśmy pieniądze prawie trzy lata. Chciałam, żeby wszystko było idealne – pierwszy lot samolotem dzieci, pierwsze all inclusive i wspomnienia, do których będziemy wracać przez lata. Po wpadce z baklawą obiecałam sobie jednak, że przez resztę pobytu będę bardzo uważać, żeby znowu nie zrobić z siebie pośmiewiska. Nie przypuszczałam, że kilka dni później dwa zwykłe banany zafundują mi jeszcze większy stres.
Mąż śmiał się, że za bardzo przejmuję się tym, co pomyślą inni. – Magda, przecież nic takiego się nie wydarzyło – powtarzał. – Tobie łatwo mówić. Ja naprawdę myślałam, że wszyscy patrzą tylko na mnie. Od tamtej pory przy bufecie zachowywałam się niemal jak uczennica na egzaminie. Najpierw obserwowałam innych gości, dopiero potem sięgałam po jedzenie. Bałam się wziąć za dużo, bałam się zrobić coś niezgodnie z zasadami, bałam się nawet zapytać obsługę o cokolwiek. Mąż tylko się uśmiechał. – Jeszcze trochę i będziesz pytać kelnera, czy wolno ci nalać sobie herbaty. Dzieci poprosiły o banany Kilka dni później wybieraliśmy się na całodniowy rejs statkiem. W recepcji uprzedzono nas, że na pokładzie będzie można kupić przekąski, ale ceny są dość wysokie. – Mamusiu, możemy wziąć po bananie? – zapytała Hania. – Jak zgłodniejemy, zjemy je na statku. Spojrzałam na kosz z owocami. Widziałam wcześniej ludzi wychodzących z restauracji z jabłkami albo bananami w rękach, ale nie miałam pewności, czy hotel rzeczywiście na to pozwala. – Weźmy tylko dwa – powiedział mąż. – Przecież są dla dzieci. – A jeśli nie wolno? – Magda, to naprawdę tylko dwa banany. Schowałam je do naszej materiałowej torby i ruszyliśmy w stronę wyjścia. Kiedy usłyszałam, że mam się zatrzymać, serce stanęło mi w gardle Byliśmy już przy drzwiach restauracji, kiedy za plecami usłyszałam: – Proszę pani! Chwileczkę! Odwróciłam się i zobaczyłam kelnera, który szybkim krokiem szedł w naszym kierunku. Momentalnie zrobiło mi się gorąco. – Wiedziałam... – szepnęłam do męża. – Nie wolno było ich brać. – Poczekaj, może chodzi o coś innego. Kelner podszedł do mnie i wskazał torbę. – To banany dla dzieci? Poczułam, jak policzki robią mi się czerwone. – Tak... Przepraszam, jeśli nie można ich wynosić. Oddam je. Już chciałam wyjąć owoce z torby, ale kelner uśmiechnął się i pokręcił głową. Było mi głupio, ale z zupełnie innego powodu – Nie, proszę je zostawić – odpowiedział. – Proszę chwilkę poczekać. Zniknął na chwilę, a po minucie wrócił z papierową torbą hotelową. Delikatnie przełożył do niej banany, dołożył dwie małe butelki wody, dwa kartoniki soku i kilka serwetek. – Dla dzieci. W taką pogodę zawsze warto mieć coś do picia – powiedział z uśmiechem. Patrzyłam na niego zupełnie zaskoczona. – Bardzo dziękujemy... – Życzę państwu miłego rejsu. Kiedy wyszliśmy z restauracji, przez chwilę szliśmy w milczeniu. W końcu mąż spojrzał na mnie i uśmiechnął się. – Widzisz? Znowu sama dopisałaś sobie najgorszy scenariusz. Pokiwałam głową. – Chyba naprawdę. Największe bariery często nosimy w swojej głowie Wieczorem długo myślałam o całej sytuacji. Zrozumiałam, że po historii z baklawą zaczęłam doszukiwać się problemów tam, gdzie ich nie było. Tak bardzo bałam się zrobić coś nieodpowiedniego, że zapomniałam, po co właściwie przyjechaliśmy do Turcji. Mieliśmy odpocząć. Cieszyć się wspólnym czasem. Patrzeć, jak dzieci pierwszy raz w życiu zachwycają się ciepłym morzem i zachodem słońca. Na te wakacje odkładaliśmy pieniądze bardzo długo. Szkoda byłoby zmarnować je na ciągłe zamartwianie się, co pomyślą inni. Od tamtego dnia obiecałam sobie, że zamiast doszukiwać się powodów do wstydu, zacznę po prostu cieszyć się chwilą. I chyba właśnie wtedy nasze prawdziwe wakacje naprawdę się zaczęły. Przeczytaj pierwszą część historii: „Moja rodzina stała się pośmiewiskiem na all inclusive w Turcji. Najpierw nałożyłam na talerz kawałek baklawy. Po chwili podszedł kelner”
„Moja rodzina stała się pośmiewiskiem na all inclusive w Turcji. Najpierw nałożyłam na talerz kawałek baklawy. Po chwili podszedł kelner”
Jest mi wstyd na samo wspomnienie tamtego wieczoru. Wystarczyło kilka minut, żebym poczuła się jak najgorsza turystka w całym hotelu. Byłam przekonana, że robię dokładnie to, co wszyscy wokół, a dopiero później zrozumiałam, dlaczego kelnerzy wymieniali między sobą porozumiewawcze spojrzenia. Najbardziej bolało mnie jednak to, że wszystko wydarzyło się na oczach moich dzieci.
Przez trzy lata odkładaliśmy z mężem pieniądze na zagraniczne wakacje. Takie porządne, w hotelu 4*. Zawsze było coś ważniejszego – remont, nowa pralka, zajęcia dla dzieci albo niespodziewane wydatki. Kiedy w końcu trafiliśmy na atrakcyjną ofertę wyjazdu do Turcji z opcją all inclusive, uznaliśmy, że dłużej nie ma sensu czekać. Byliśmy podekscytowani jak dzieci. – Wyobrażasz sobie? Przez tydzień nie będziemy gotować – śmiał się mój mąż. – I dzieci w końcu zobaczą ciepłe morze, a nie tylko ten lodowaty Bałtyk – odpowiedziałam. To miały być nasze pierwsze wakacje w takim standardzie. Nigdy wcześniej nie byliśmy w hotelu z ogromnym bufetem, nielimitowanymi przekąskami i deserami, które wyglądały jak z katalogu. Do tej pory jeździliśmy pod namiot do Stegny, jedliśmy pulpety ze słoików i kiełbaski z grilla. Chciałam, żeby dzieci spróbowały wszystkiego Już pierwszego wieczoru weszliśmy do restauracji i dosłownie zaniemówiłam. Stoły uginały się od jedzenia. Były dziesiątki sałatek, grillowane mięsa, świeże owoce, ciasta i desery, których nazw nawet nie znałam. Największe wrażenie zrobiła na mnie baklawa. – Mamo, co to jest? – zapytała Hania. – Nie wiem, ale wygląda przepysznie. Weźmiemy kawałek. Nałożyłam jeden. Potem drugi. – A może jeszcze ten? Przecież szkoda nie spróbować. Po chwili mój talerz był pełny słodkości. Dzieci zrobiły dokładnie to samo. – Przecież mamy zapłacone – powiedziałam do męża z uśmiechem. – Nie będziemy sobie odmawiać. On tylko wzruszył ramionami. – W sumie racja. To był dopiero początek. Zaczęliśmy zachowywać się tak, jakby jedzenie miało zaraz zniknąć Drugiego dnia przy śniadaniu nakładaliśmy na talerze po kilka rodzajów pieczywa, sery, owoce, naleśniki i ciastka. Przy basenie dzieci co chwilę przynosiły lody, a ja za każdym razem mówiłam: – Korzystajcie, przecież to wszystko jest w cenie. Po obiedzie zabieraliśmy do pokoju owoce i ciasteczka, bo wydawało mi się, że mogą przydać się później. – Schowaj jeszcze dwa banany do torby – szepnęłam do męża. – Dzieci zjedzą na plaży. Nie widziałam w tym nic złego. Myślałam, że tak robią wszyscy. Dopiero trzeciego dnia zauważyłam, że większość gości nakłada niewielkie porcje. Jeśli mieli ochotę na dokładkę, po prostu podchodzili jeszcze raz, z nowym, czystym talerzem. My natomiast wracaliśmy od bufetu z talerzami, które ledwo mieściły się na stoliku. Zrobiło mi się strasznie głupio Wieczorem usiedliśmy na tarasie restauracji. Dzieci pobiegły po desery, a ja nalewałam sobie herbatę. Nagle usłyszałam za plecami cichy głos. – Przepraszam panią. Odwróciłam się. Stał za mną kelner. – Czy mogę o coś poprosić? – Oczywiście. Uśmiechnął się bardzo uprzejmie. – Lepiej nakładać mniejsze porcje. Jeśli będzie pani miała ochotę, zawsze można wrócić po więcej. Szkoda jedzenia. Spojrzałam na stolik. Na talerzach moich dzieci zostały kawałki ciast, których nawet nie spróbowały. Obok leżały owoce, których nikt już nie zamierzał zjeść. Poczułam, jak robi mi się gorąco. – Bardzo przepraszam – odpowiedziałam cicho. Kelner skinął głową. To chyba jeszcze bardziej mnie zawstydziło. Najważniejszą lekcję dostałam od własnego syna Kiedy wróciliśmy do pokoju, długo nie mogłam zasnąć. Wciąż myślałam o tej rozmowie. Dopiero rano mój dziesięcioletni Kuba powiedział coś, co zapamiętam na długo. – Mamo, możemy dziś brać mniej jedzenia? Spojrzałam na niego zdziwiona. – Dlaczego? – Bo wczoraj chciałem spróbować wszystkiego, a potem było mi szkoda wyrzucać. Lepiej wziąć trochę i wrócić drugi raz. Uśmiechnęłam się. – Masz rację. Od tamtej chwili dokładnie tak robiliśmy. Nakładaliśmy niewielkie porcje, wracaliśmy po dokładki i wybieraliśmy tylko to, na co naprawdę mieliśmy ochotę. Okazało się, że dzięki temu jedliśmy spokojniej, próbowaliśmy więcej nowych potraw i nic nie trafiało do kosza. Pod koniec wyjazdu ten sam kelner zatrzymał się przy naszym stoliku. – Widzę, że już państwo wiedzą, jak działa all inclusive – powiedział z uśmiechem. Roześmialiśmy się wszyscy. Wracając do Polski, zrozumiałam, że największym luksusem na takich wakacjach nie jest możliwość nakładania jedzenia bez ograniczeń. Prawdziwy luksus polega na tym, że nie trzeba się spieszyć ani brać wszystkiego naraz, bo następnego dnia bufet znowu będzie pełny. A moje dzieci dostały przy okazji lekcję, której nie nauczyłby ich żaden przewodnik po Turcji – że z jedzenia warto korzystać z głową, nawet wtedy, gdy wydaje się, że jest go bez końca. Przeczytaj dalszą część tej historii: „Myślałam, że zapadnę się pod ziemię na all inclusive w Turcji. Chciałam wynieść dzieciom dwa banany z restauracji, gdy zatrzymał mnie kelner” Czytaj także: „Jestem rezydentką w Turcji. Na all inclusive wychodzi z nas buractwo. Nigdy nie zapomnę, o co poprosił ten ojciec” „Nasze jedyne wakacyjne atrakcje to lody i boisko pod blokiem. Nie wiem, kogo stać na obozy i kolonie przez bite 2 miesiące” „Mam żonę w Polsce i przyjaciółkę w Hiszpanii. Nie zostawię żadnej, przecież mamy dzieci”
„Córka przyjechała z mężem i dziećmi na 2 tygodnie i myślała, że będę im usługiwać. Mój dom to nie hotel Gołębiewski”
Zawsze czekałam na wakacyjne odwiedziny córki i wnuków. Tęskniłam za nimi, piekłam ich ulubione ciasta i planowałam wspólne spacery. Tym razem już po dwóch dniach miałam ochotę spakować ich walizki i odwieźć na dworzec. Nigdy nie przypuszczałam, że własna córka sprawi, iż we własnym domu poczuję się jak pokojówka.
Mieszkam niedaleko jeziora, w niewielkim domu z ogrodem. Odkąd córka wyszła za mąż i przeprowadziła się prawie czterysta kilometrów ode mnie, widujemy się głównie w święta i latem. Dlatego, kiedy zadzwoniła z pytaniem, czy mogą przyjechać na dwa tygodnie z dziećmi, nawet się nie zastanawiałam. – Mamo, wynajem nad jeziorem kosztuje fortunę. Pomyśleliśmy, że może spędzimy urlop u ciebie. – Przecież wiesz, że zawsze jesteście mile widziani – odpowiedziałam. Przez kilka dni przygotowywałam dom. Zmieniłam pościel, zrobiłam zakupy, upiekłam sernik i drożdżówki dla wnuków. Cieszyłam się jak dziecko. Pierwszy wieczór był cudowny. Rozmowy do późna, śmiech dzieci, wspólna kolacja. Pomyślałam, że zapowiadają się piękne dwa tygodnie. Szybko zrozumiałam, jaką rolę mi wyznaczono Następnego dnia córka zeszła do kuchni około dziewiątej. – Mamo, zrobisz jajecznicę? Dzieci są głodne. Nie zrobiło mi to różnicy. W końcu są u babci. Potem usłyszałam: – Mogłabyś zostać z małym? Chcemy z Tomkiem wyskoczyć na rowery. Po południu: – Mamo, nastawisz pranie? I jakbyś mogła rozwiesić, bo wrócimy późno. Wieczorem: – Ale super, że jesteś. Nawet nie muszę zmywać. Zaśmiała się. Ja już nie. Każdy kolejny dzień wyglądał podobnie. Wstawałam pierwsza, przygotowywałam śniadanie dla sześciu osób, sprzątałam po wszystkich, robiłam zakupy, gotowałam obiady, pilnowałam wnuków, rozwieszałam pranie i zmywałam naczynia. Moja córka z zięciem wychodzili na plażę, do restauracji, na kajaki albo po prostu leżeli na leżakach w ogrodzie. – Mamo, przecież ty lubisz gotować – słyszałam. – Mamo, dzieci najlepiej czują się z tobą. – Mamo, odpoczniesz, jak wyjedziemy. To ostatnie zdanie bolało mnie najbardziej. Pękłam przy kolacji Dziewiątego dnia usiadłam do stołu z miską gorącej zupy. Nie zdążyłam nawet wziąć pierwszej łyżki. – Mamo – odezwała się córka. – Jutro mogłabyś zrobić schabowe? Tomek ma ochotę. A dzieci pytały jeszcze o naleśniki. Spojrzałam na nią i po raz pierwszy od wielu lat nie ugryzłam się w język. – Aniu, powiedz mi... Wy przyjechaliście do mnie w odwiedziny czy do hotelu? Zapadła cisza. – Co masz na myśli? – zapytała zdziwiona. – To, że od ponad tygodnia nie pamiętam, kiedy ostatni raz wypiłam spokojnie kawę. Od rana do wieczora gotuję, piorę, sprzątam i zajmuję się dziećmi. A wy zachowujecie się tak, jakbym była obsługą. Córka przewróciła oczami. – Mamo, przesadzasz. Wtedy powiedziałam coś, czego sama się po sobie nie spodziewałam. – Mój dom to nie hotel Gołębiewski. A ja nie jestem pokojówką ani kucharką na etacie. Zięć powiedział coś, czego się nie spodziewałam Przez chwilę nikt się nie odzywał. Nagle odezwał się Tomek. – Mamo... ma mama rację. Spojrzałam na niego zaskoczona. – Ania, nawet nie zauważyliśmy, ile mama robi. Ja też. Zachowaliśmy się fatalnie. Moja córka spojrzała najpierw na niego, potem na mnie. – Naprawdę aż tak to wyglądało? – Naprawdę. Nie krzyczałam. Nie płakałam. Po prostu byłam zmęczona. Następnego dnia obudziłam się w innym domu Kiedy zeszłam rano do kuchni, usłyszałam śmiech wnuków. Na stole czekały kanapki. Zięć smażył jajecznicę. Córka wyjmowała naczynia ze zmywarki. – Dzień dobry, mamo – uśmiechnęła się niepewnie. – Dzisiaj masz wolne. Zaśmiałam się. – A od czego? – Od wszystkiego. Tego dnia pierwszy raz od ich przyjazdu poszłam sama nad jezioro z książką. Kiedy wróciłam, obiad był już gotowy. Wieczorem córka usiadła obok mnie na tarasie. – Przepraszam – powiedziała cicho. – Chciałam odpocząć od codzienności i nawet nie zauważyłam, że całą tę codzienność przerzuciłam na ciebie. Ścisnęłam jej dłoń. – Wiesz, kochanie... Babcia też ma prawo mieć wakacje. Od tamtej pory, kiedy przyjeżdżają do mnie na dłużej, obowiązuje jedna zasada. Każdy dokłada coś od siebie. Jedni robią śniadanie, inni obiad, ktoś sprząta po kolacji, ktoś zabiera dzieci na spacer. Dzięki temu znowu mogę cieszyć się ich obecnością. Bo rodzina jest od tego, żeby odpoczywać razem, a nie kosztem jednej osoby. Zobacz także: „Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?” „Moje dzieci codziennie bawiły się u sąsiadki. Po tygodniu dostałam rachunek i krótki list. Gdy przeczytałam ostatnie zdanie, zrobiło mi się wstyd” „Mieszkamy nad morzem, więc znajomi traktują mój dom jak darmowe all inclusive. A do chrześnicy nawet z życzeniami nie zadzwonią”
Opiekunka kolonijna porównuje dzieci do dubajskich szejków. „Po pytaniu o wannę od razu chwyciłam za telefon”
Pierwszy dzień kolonii przebiegał spokojnie. Dzieci rozpakowywały walizki, poznawały wychowawców i nowych kolegów. Wszystko zmieniło się podczas wieczornego obchodu pokoi. Jedno niewinne pytanie sprawiło, że opiekunka natychmiast zadzwoniła do mamy chłopca. „Już wiedziałam, że sama sobie z tym nie poradzę” – pisze Karolina w mailu do naszej redakcji.
Młodzi wychowawcy często mówią, że największym wyzwaniem na koloniach nie są dziś niesforne dzieci, ale te, które w domu są we wszystkim wyręczane. Swoją historię opisała nam studentka pedagogiki, która od kilku lat dorabia jako opiekunka kolonijna. Jak przyznaje, jedno zdanie dziewięciolatka zostanie z nią na długo. „Myślałam, że żartuje. On mówił całkiem poważnie” Dzień dobry, od trzech lat jeżdżę na kolonie jako wychowawczyni. Lubię tę pracę, choć bywa naprawdę wyczerpująca. Dzieci są różne – jedne tęsknią za domem, inne nie chcą spać, jeszcze inne potrafią pokłócić się o najbardziej absurdalne rzeczy. Ale w zeszłym roku wydarzyło się coś, czego kompletnie się nie spodziewałam. Pierwszego wieczoru chodziłam po pokojach i pytałam, czy wszyscy się już rozpakowali, czy wiedzą, gdzie są łazienki i czy czegoś potrzebują. W jednym z pokoi siedział dziewięcioletni chłopiec. Spojrzał na mnie całkiem poważnie i zapytał: „A gdzie jest wanna?”. Pomyślałam, że może źle usłyszałam. Odpowiedziałam, że w ośrodku są prysznice. On zrobił wielkie oczy. „Po pięciu minutach rozmawiałam z jego mamą” Na początku próbowałam go uspokoić, ale z każdą minutą było coraz dziwniej. Chłopiec powiedział, że na wakacjach zawsze jest wanna. Wtedy chwyciłam za telefon. Nie po to, żeby się poskarżyć. Po prostu chciałam zapytać mamę, czy czegoś nie przeoczyliśmy. Usłyszałam spokojny głos: „Tak, on zawsze kąpie się tylko w wannie. W domu myję mu włosy”. Przyznam szczerze – przez chwilę zaniemówiłam. „Coraz częściej spotykam dzieci, które żyją jak mali szejkowie” To nie był jedyny przypadek. Na tych samych koloniach jedna dziewczynka nie umiała posmarować kromki masłem. Inny chłopiec nie wiedział, jak założyć poszwę na kołdrę. Jeszcze ktoś inny przyniósł mi brudne skarpetki z pytaniem, gdzie ma je odłożyć, bo w domu „zawsze robi to mama”. Czasem żartujemy z innymi wychowawcami, że niektóre dzieci żyją jak dubajscy szejkowie: dlatego, że wszystko ktoś robi za nie. Rodzice podają, przypominają, pakują, ścielą łóżka, myją włosy, sprzątają, szykują ubrania. A potem takie dziecko jedzie na kolonie i nagle okazuje się, że pierwszy raz w życiu musi zrobić coś całkowicie samodzielnie. I jest przerażone. „To nie była wina tego chłopca” Nie mam pretensji do dzieci. One po prostu funkcjonują tak, jak zostały nauczone. Mam też świadomość, że wielu rodziców robi to z miłości. Łatwiej i szybciej jest umyć dziecku głowę niż czekać, aż zrobi to samo. Ale z boku naprawdę widać, jak bardzo brakuje niektórym dzieciom codziennej samodzielności. Ten chłopiec po kilku dniach normalnie brał prysznic. Pod koniec turnusu śmiał się, że teraz nawet woli prysznic od wanny. Pomyślałam wtedy, że czasem największą przysługą, jaką możemy zrobić dziecku, jest... pozwolić mu spróbować. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Historia naszej czytelniczki może wydawać się zabawna, ale pokazuje problem, o którym coraz częściej mówią wychowawcy kolonijni. Dzieci wyjeżdżające na pierwszy samodzielny wyjazd nie muszą umieć wszystkiego. Powinny jednak radzić sobie z podstawowymi czynnościami, takimi jak umycie się, przebranie czy spakowanie własnych rzeczy. Nie chodzi o to, by kilku- czy kilkunastolatek był całkowicie samowystarczalny. Kolonie są właśnie po to, by uczyć samodzielności. Warto jednak pamiętać, że im więcej codziennych obowiązków dziecko przećwiczy jeszcze w domu, tym większa szansa, że pierwszy wyjazd będzie dla niego przygodą, a nie źródłem stresu. Czytaj także: Chciałam dorobić jako opiekunka kolonijna. To praca cięższa niż na kopalni
Nauczycielka: „Chciałam dorobić jako opiekunka na koloniach: to praca cięższa niż na kopalni. Wystarczył 1 telefon od matki”
Zdarza się, że latem nauczyciele decydują się dorobić jako wychowawcy na koloniach. Jedna z naszych czytelniczek przekonuje, że po zeszłorocznym wyjeździe długo zastanawiała się, czy kiedykolwiek jeszcze się na to zdecyduje. Wszystko zmienił telefon od mamy jednego z uczestników.
Praca wychowawcy kolonijnego wielu osobom kojarzy się z wycieczkami, ogniskami i wakacyjną atmosferą. W rzeczywistości to odpowiedzialność za kilkanaścioro (albo i więcej) dzieci przez całą dobę. O tym, jak wygląda to od kulis, napisała do naszej redakcji młoda nauczycielka i mama pięcioletniej dziewczynki. „Myślałam, że skoro pracuję w szkole, nic mnie już nie zaskoczy” Dzień dobry, jestem nauczycielką od czterech lat. Mam też pięcioletnią córeczkę. W zeszłe wakacje postanowiłam pierwszy raz pojechać jako wychowawczyni na kolonie. Nie ukrywam – głównym powodem były pieniądze. Pensja nauczyciela nie rozpieszcza, a każda dodatkowa kasa się przydaje. Córka została z tatą, który pracuje zdalnie i mógł elastycznie zorganizować sobie czas. Pomagali też dziadkowie, więc byłam spokojna. Przed wyjazdem śmiałam się, że przecież na co dzień pracuję z dziećmi. Co może mnie jeszcze zaskoczyć? Oj, bardzo szybko życie zweryfikowało moje myślenie... W końcu w szkole spędzam z uczniami tylko kilka godzin, a wycieczki zdarzają się sporadycznie. Kolonie trwają dwadzieścia cztery godziny na dobę. Nie ma dzwonka kończącego pracę. Nie ma powrotu do domu. Nie ma chwili, kiedy odpowiedzialność za dzieci przejmuje ktoś inny. Jesteś wychowawcą rano, w południe, wieczorem i w nocy. Czytaj także: „Pierwszego dnia obozu syn zadzwonił z płaczem. Wychowawcom powiem jedno: dziękuję” „Po jednym telefonie od mamy zrozumiałam, że niektórzy naprawdę oczekują od nas wszystkiego” Już pierwszego dnia zadzwoniła do mnie mama jednego z chłopców. Miał dziewięć lat. Myślałam, że chce zapytać, czy syn bezpiecznie dojechał albo jak się czuje. Usłyszałam coś zupełnie innego: „Czy mogłaby pani codziennie sprawdzać, czy on zakłada czyste ubrania i zmienia skarpetki? Bo w domu trzeba mu o tym przypominać. Sam nie pamięta”. Na chwilę zamilkłam. Naprawdę nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Miałam pod opieką kilkanaścioro dzieci w wieku od ośmiu do piętnastu lat. Pilnowałam godzin zbiórek, bezpieczeństwa nad wodą, konfliktów między dziećmi, tęsknoty za domem, telefonów do rodziców i całej masy rzeczy, których nikt z zewnątrz nawet nie widzi. A jedna z mam oczekiwała, że codziennie będę jeszcze kontrolować, czy jej dziewięcioletni syn zmienił skarpetki. To był moment, w którym dotarło do mnie, jak bardzo niektórzy rodzice przerzucają swoją odpowiedzialność na innych. „Po miesiącu byłam bardziej zmęczona niż po całym roku szkolnym” Nie zrozumcie mnie źle. To nie dzieci były największym problemem. Większość naprawdę była fantastyczna. Tęskniły za rodzicami, czasem się pokłóciły, czasem marudziły. To normalne. Najbardziej męczyło mnie poczucie, że dla części rodziców wychowawca kolonijny ma być jednocześnie nauczycielem, opiekunem, psychologiem, pielęgniarką, animatorem, drugim rodzicem i osobistym asystentem ich dziecka. Po miesiącu wróciłam do domu kompletnie wyczerpana, wymęczona, jakbym harowała na kopalni. Przytuliłam swoją córkę i pomyślałam, że nigdy nie chciałabym, żeby w wieku dziewięciu czy dziesięciu lat potrzebowała obcej osoby do przypominania o zmianie skarpetek. Wyjazd nauczył mnie jeszcze jednej rzeczy. My, nauczyciele, naprawdę robimy znacznie więcej, niż wielu osobom się wydaje. A wychowawcy kolonijni zasługują na ogromny szacunek. Dopóki sama tego nie przeżyłam, nie miałam pojęcia, jak ogromna odpowiedzialność spoczywa na ich barkach. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Praca wychowawcy kolonijnego to nie wakacje z dziećmi, lecz odpowiedzialność przez całą dobę. To właśnie dlatego organizatorzy podkreślają, że samodzielność dziecka przed pierwszym wyjazdem ma ogromne znaczenie. Historia naszej czytelniczki pokazuje również szerszy problem. Rodzice chcą mieć pewność, że ich dzieci będą pod dobrą opieką, co jest całkowicie zrozumiałe. Jednak opiekun kolonijny nie jest w stanie zastąpić każdemu dziecku rodzica i wyręczać go w codziennych czynnościach. Czasem najlepszym prezentem, jaki możemy dać dziecku przed wakacyjnym wyjazdem, jest nauczenie go podstawowej samodzielności jeszcze w domu. Zobacz także: Dopłaty 800 zł do kolonii. Warunek: udział dziecka w edukacji zdrowotnej. „Nagroda za mądrość rodziców”
„Moje dzieci codziennie bawiły się u sąsiadki. Po tygodniu dostałam rachunek i krótki list. Gdy przeczytałam ostatnie zdanie, zrobiło mi się wstyd”
Kiedy wyjęłam ze skrzynki białą kopertę, byłam przekonana, że to kolejna reklama albo rachunek za prąd. W środku znalazłam jednak coś, czego kompletnie się nie spodziewałam – dokładne wyliczenie kosztów zabaw moich dzieci i krótki list od sąsiadki. W pierwszej chwili aż się zagotowałam. Byłam pewna, że przekroczyła wszelkie granice.
Byłam przekonana, że trafiła nam się sąsiadka o złotym sercu, która po prostu uwielbia dzieci. Nawet przez chwilę nie zastanowiłam się, ile kosztuje ją moja wygoda. Dopiero koperta znaleziona w skrzynce uświadomiła mi, że czasem można wykorzystywać czyjąś dobroć, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Dzieci pokochały ogród pani Zosi bardziej niż własny Mieszkamy na spokojnym osiedlu domów jednorodzinnych. Nasz ogród jest niewielki – trochę trawy, piaskownica i stary hamak. Tuż obok mieszka pani Zosia, emerytowana nauczycielka. Jej ogród wygląda zupełnie inaczej. Kilka lat temu syn z synową postawili tam ogromną trampolinę, drewniany domek, huśtawki i niewielki basen. Wszystko z myślą o wnukach, które przyjeżdżały do niej na wakacje. Tamtego lata wnuki miały przyjechać dopiero w sierpniu. Któregoś dnia pani Zosia sama zagadnęła mnie przez płot. – Kasiu, niech dzieci przyjdą się pobawić. I tak siedzę w ogrodzie, a samej trochę mi się nudzi. Moje dzieci nie trzeba było namawiać dwa razy. Siedmioletni Antek i pięcioletnia Zosia dosłownie zakochali się w tamtym ogrodzie. Wracali wieczorem zmęczeni, szczęśliwi i opowiadali o kolejnych zabawach. – Mamo, pani Zosia zrobiła nam lemoniadę! – A później piekliśmy naleśniki! – I jeszcze puszczaliśmy bańki! Słuchałam tego z uśmiechem. Cieszyłam się, że dzieci mają takie wakacje, a ja mogę spokojnie popracować z domu. Nawet nie zauważyłam, kiedy stało się to codziennością Po kilku dniach przestałam pytać panią Zosię, czy to na pewno nie problem. Rano dzieci jadły śniadanie, zakładały czapki i już stały przy furtce. – Mamo, możemy iść? – Jasne. Tylko wróćcie na obiad. Czasem nawet nie odprowadzałam ich do sąsiadki. Wiedziałam, że furtka jest otwarta, a pani Zosia od rana krząta się po ogrodzie. Wieczorem odbierałam dzieci i słyszałam kolejne opowieści. – Dzisiaj były lody! – Pani Zosia kupiła truskawki! – Malowaliśmy kredą cały podjazd! – A jutro mamy zrobić zawody w puszczaniu baniek! Śmiałam się razem z nimi. – Ale was rozpieszcza. Pani Zosia tylko machała ręką. – Daj spokój. Wakacje są od tego, żeby dzieci miały frajdę. Ani razu nie przyszło mi do głowy, żeby kupić po drodze kilogram truskawek, sok do lemoniady albo choćby paczkę lodów. Byłam przekonana, że skoro sama ich zaprasza, to sprawia jej to przyjemność. Najpierw się oburzyłam Po tygodniu znalazłam w skrzynce białą kopertę. Byłam pewna, że to jakiś rachunek za prąd albo ulotka. W środku leżała kartka. Na górze widniał napis: „Tydzień wakacji Antka i Zosi”. Niżej było staranne wyliczenie. 3 cytryny – 12 zł 2 litry soku – 16 zł Kilogram truskawek – 18 zł Lody – 22 zł Mąka, jajka i mleko na naleśniki – 17 zł Kreda – 8 zł Bańki mydlane – 10 zł Na samym dole ktoś dopisał: Razem: 103 zł. Poczułam, jak robi mi się gorąco. – Naprawdę? – powiedziałam na głos. – Policzyła dzieciom nawet kredę? Byłam wściekła. Już miałam iść do sąsiadki z pieniędzmi i powiedzieć jej kilka gorzkich słów, kiedy zauważyłam, że pod rachunkiem leży jeszcze druga kartka. Ostatnie zdanie zmieniło wszystko Usiadłam przy stole i zaczęłam czytać. „Droga Kasiu. Nie chcę od Ciebie ani złotówki. Ten rachunek przygotowałam tylko dlatego, że chyba obie przestałyśmy zauważać, iż codzienna opieka nad dziećmi to nie tylko czas, ale też zwykłe wydatki. Bardzo polubiłam Antka i Zosię. Są grzeczne, ciekawe świata i każdego dnia wnosiły do mojego domu mnóstwo radości. Jeśli znów będą chciały przychodzić, zawsze będą mile widziane. Następnym razem wystarczy jednak, że czasem zapytasz, czy czegoś nie potrzeba. Albo przyniesiesz cytryny na lemoniadę. To naprawdę wystarczy”. Czytałam ten list kilka razy. Najbardziej zabolało mnie ostatnie zdanie. „Nie chodzi o pieniądze. Najbardziej brakowało mi zwykłego: »Dziękuję, pani Zosiu«.” Pobiegłam do niej jeszcze tego samego dnia Nie czekałam ani chwili. Wzięłam koszyk, włożyłam do niego truskawki, cytryny, sok, lody i jeszcze świeże drożdżówki z piekarni. Zapukałam do furtki. Pani Zosia siedziała z dziećmi pod parasolem i właśnie czytała im książkę. – Mogę na chwilę? – zapytałam cicho. Uśmiechnęła się. – Oczywiście. Od razu zaczęłam przepraszać. – Nawet nie zauważyłam, kiedy to wszystko stało się dla mnie czymś oczywistym. Byłam przekonana, że skoro sama zaprasza pani dzieci, to naprawdę niczego pani nie potrzeba. Pani Zosia poklepała mnie po dłoni. – Kasiu, mnie nie chodziło o te sto złotych. – To o co? Uśmiechnęła się smutno. – Przez tydzień ani razu nie zapytałaś, czy nie kupić soku albo owoców. W pewnym momencie poczułam się trochę jak wakacyjna świetlica. A przecież jestem tylko sąsiadką. Poczułam, jak policzki robią mi się czerwone. Miała rację. Od tamtej rozmowy dzieci nadal bawią się u pani Zosi. Jest jednak jedna zasadnicza różnica. Co kilka dni przynoszą koszyk z owocami, domowe ciasto albo składniki na wspólne naleśniki. A kiedy wracają do domu, pierwsze, o co pytam, brzmi: „Podziękowaliście pani Zosi?”. Bo zrozumiałam, że dobroć drugiego człowieka bardzo łatwo uznać za coś oczywistego. A wtedy przestaje być prezentem i zaczyna przypominać obowiązek. Zobacz także: „Wysłałam męża z Leosiem na zakupy, wrócił sam z przemoczoną czapeczką. Zdążyłam tylko wykrzyczeć, gdzie jest mój syn” „Mąż wrócił z delegacji w Hiszpanii dziwnie milczący. Gdy rozpakowywałam jego walizkę, z bocznej kieszeni wypadło małe zawiniątko” „Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes”
„Mieszkamy nad morzem, więc znajomi traktują mój dom jak darmowe all inclusive. A do chrześnicy nawet z życzeniami nie zadzwonią”
Przez wiele lat powtarzałam sobie, że przecież gości się nie rozlicza. Skoro mamy dom nad morzem, to naturalne, że bliscy chcą nas odwiedzać. Dopiero któregoś lata zrozumiałam, że nie przyjeżdżają do nas. Przyjeżdżają nad morze, a my jesteśmy tylko dodatkiem do darmowego noclegu. Najbardziej zabolało mnie jednak zachowanie osoby, która miała być dla mojej córki kimś naprawdę wyjątkowym.
Mieszkamy z mężem i dziewięcioletnią Amelką w niewielkiej miejscowości nad Bałtykiem. Kocham to miejsce, choć latem zamienia się w jeden wielki, zatłoczony kurort. Turyści narzekają na korki i kolejki do smażalni, a ja wiem, że za kilka miesięcy znowu zapanuje tu cisza. Od czerwca do końca sierpnia praktycznie nie było weekendu, żeby ktoś do nas nie zadzwonił. – Słuchajcie, będziemy przejazdem. Wpadniemy na dwie noce. Albo: – Dzieci bardzo chcą zobaczyć morze. Możemy się u was zatrzymać od piątku do poniedziałku? Zawsze odpowiadałam, że oczywiście. Prałam pościel, przygotowywałam pokoje, robiłam większe zakupy i gotowałam obiady dla sześciu albo ośmiu osób. Nie oczekiwałam pieniędzy. Wystarczyłoby zwykłe „dziękuję” i odrobina wyczucia. Tego jednak często brakowało. Najbardziej bolało mnie zachowanie matki chrzestnej Amelki Najczęściej przyjeżdżała moja przyjaciółka Aneta. To właśnie ona dziewięć lat wcześniej została matką chrzestną naszej córki. Wtedy mówiła, że Amelka będzie dla niej jak własne dziecko i że zawsze może na nią liczyć. Rzeczywistość okazała się zupełnie inna. Aneta nigdy nie pamiętała o urodzinach Amelki. Czasami dzwoniła tydzień później, czasami miesiąc później, a bywało, że nie dzwoniła wcale. – Przepraszam, tyle się dzieje... – tłumaczyła. Nie chodziło nawet o prezenty. Dziecko bardziej cieszy się z telefonu i kilku ciepłych słów niż z najdroższej zabawki. Problem polegał na tym, że kiedy tylko zaczynały się wakacje, Aneta nagle doskonale pamiętała nasz numer telefonu. – Kochana, możemy przyjechać na kilka dni? Tak się za wami stęskniliśmy. Przyjeżdżała z mężem i dwójką dzieci. Korzystali z naszego domu od rana do wieczora, a potem wracali z plaży zadowoleni i opaleni. Najbardziej bolało mnie jednak to, że nawet wtedy nie poświęcała Amelce szczególnej uwagi. Zrozumiałam, że moja córka widzi więcej, niż mi się wydawało Któregoś popołudnia dzieci wróciły z plaży, a Aneta weszła do kuchni z uśmiechem. – Ale były gofry! Takie z bitą śmietaną i owocami. Dawno takich nie jadłam. Spojrzałam odruchowo na Amelkę. Siedziała przy stole i jadła kanapkę. – A ty nie byłaś z nimi? – zapytałam. Córka pokręciła głową. – Nie. Aneta machnęła ręką. – Oj, została z wujkiem. Nie chciało nam się już wracać po pieniądze. Zrobiło mi się dziwnie. Przecież portfel miała przy sobie. Widziałam go rano. Nie odezwałam się, ale wieczorem Amelka sama usiadła obok mnie na tarasie. – Mamo, ciocia mnie chyba nie lubi. Poczułam, jak ściska mnie w gardle. – Dlaczego tak myślisz? – Bo zawsze bawi się ze swoimi dziećmi. Mnie nigdy nie zaprosi. Nawet dziś wszyscy poszli na gofry, a ja zostałam. Przytuliłam ją najmocniej, jak umiałam. Nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Po raz pierwszy nie zgodziłam się na kolejne wakacje Kilka dni po wyjeździe Aneta zadzwoniła. – Słuchaj, w sierpniu mamy jeszcze tydzień urlopu. Pomyśleliśmy, że znowu do was przyjedziemy. Tym razem nie odpowiedziałam od razu. – Aneta, chyba nie będzie to dobry pomysł. Po drugiej stronie zapadła cisza. – Dlaczego? – Bo mam wrażenie, że przyjeżdżacie tu dla morza, a nie dla nas. Roześmiała się. – No coś ty. – Naprawdę tak to wygląda. Kiedy Amelka ma urodziny, nawet nie pamiętasz, żeby zadzwonić. Przez cały rok praktycznie się nie odzywasz, ale w czerwcu zawsze przypomina ci się, że masz rodzinę nad Bałtykiem. Przez chwilę milczała. – Przesadzasz. – Nie. Po prostu pierwszy raz mówię ci, jak to wygląda z naszej strony. Najbardziej zaskoczyła mnie reakcja córki Po zakończonej rozmowie miałam wyrzuty sumienia. Nie lubię konfliktów i długo zastanawiałam się, czy nie byłam zbyt ostra. Wieczorem Amelka usiadła obok mnie na kanapie. – Ciocia już nie przyjedzie? – Chyba nie w tym roku. Spojrzała na mnie i uśmiechnęła się. – To dobrze. Zdziwiłam się. – Dlaczego? – Bo wtedy będziemy mieli wakacje tylko dla siebie. Dopiero wtedy uświadomiłam sobie, że przez całe lato żyliśmy pod gości. Sprzątaliśmy przed ich przyjazdem, gotowaliśmy dla nich obiady, dostosowywaliśmy plany do ich urlopów i oddawaliśmy im nasz dom. Własne wakacje zaczynały się dopiero wtedy, gdy ostatni gość zamykał za sobą furtkę. Od tamtego czasu obowiązuje u nas jedna zasada. Drzwi naszego domu nadal są otwarte dla bliskich, ale tylko dla tych, którzy naprawdę chcą spędzić czas z nami, a nie po prostu znaleźć darmowy nocleg kilka minut od plaży. Bo gościnność nie polega na tym, żeby pozwalać innym wykorzystywać swoją dobroć. A rola matki chrzestnej nie kończy się na zdjęciu z chrztu i telefonie wtedy, kiedy zaczynają się wakacje. Czytaj także: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Mam żonę w Polsce i przyjaciółkę w Hiszpanii. Nie zostawię żadnej, przecież mamy dzieci” „Mama od przyjazdu do sanatorium nie dawała znaku życia. Po 3 dniach jej telefon odebrał jakiś mężczyzna. Powiedział 2 słowa”