Na widok tej matki na plaży w Ustce pękło mi serce. Aż trzęsły jej się ręce, a ludzie odwracali wzrok
Marta długo zastanawiała się, czy powinna podejść. Patrzyła na kobietę siedzącą kilka metrów dalej i miała wrażenie, że dzieje się z nią coś złego, choć wokół wszyscy zachowywali się tak, jakby mieli klapki na oczach. W końcu nie wytrzymała i zrobiła coś, czego większość osób na plaży najwyraźniej nie miała odwagi zrobić.
Marta była z mężem i dziećmi w Ustce. To miał być jeden z tych spokojnych, ostatnich plażowych dni przed powrotem do domu. Pogoda dopisywała, ludzi było sporo, ale nie panował już taki tłok jak w środku wakacji. Rozłożyli duży ręcznik i po prostu cieszyli się tym, że jeszcze przez chwilę mogą być nad morzem. Kilka metrów od nich siedziała młoda kobieta z maleńkim dzieckiem. Marta nie potrafiła powiedzieć, ile dokładnie maluszek miał miesięcy. Leżał na kocu, potem mama wzięła go na ręce, próbowała uspokoić, coś do niego mówiła, kołysała i poprawiała ubranko. Dziecko jednak cały czas płakało. Na początku Marta zupełnie się tym nie przejęła. Sama jest mamą i doskonale wie, że niemowlęta płaczą, szczególnie na plaży, gdzie jest gorąco, głośno i pełno nowych bodźców. Po kilku minutach zauważyła jednak coś, co sprawiło, że zaczęła przyglądać się tej kobiecie znacznie uważniej. „Trzęsły jej się ręce” Marta zobaczyła, że kobieta jest bardzo zdenerwowana. Próbowała zachować spokój, ale ręce wyraźnie jej drżały. Co chwilę poprawiała dziecko, sprawdzała coś w torbie, podawała mu smoczek, po chwili znowu go zabierała. W pewnym momencie po prostu usiadła na kocu i przez kilka sekund patrzyła przed siebie, jakby kompletnie nie wiedziała, co zrobić. Dziecko płakało coraz głośniej. Kobieta przytulała je i powtarzała cicho: „Już dobrze, już dobrze”, ale sama wyglądała tak, jakby za chwilę miała się rozpłakać. Marta spojrzała wtedy na męża i powiedziała, że chyba trzeba tej kobiecie jakoś pomóc. Nie chodziło jej o to, żeby podejść i pouczać obcą matkę. Marta nie wiedziała przecież, dlaczego dziecko płacze, jak długo trwa ta sytuacja ani co wydarzyło się wcześniej. Pomyślała jednak, że czasami człowiek nie potrzebuje dobrej rady, tylko zwykłego pytania: „Czy mogę jakoś pomóc?”. „Wokół byli ludzie, ale nikt nie podchodził” Najbardziej uderzyło Martę to, że wokół siedziało mnóstwo osób. Niektórzy patrzyli w stronę kobiety, inni szybko odwracali głowy. Jedna osoba spojrzała na nią, coś szepnęła do siedzącej obok kobiety i obie wróciły do swojej rozmowy. Marta rozumiała, że nikt nie chce wtrącać się w życie obcej rodziny. Sama nie chciałaby, żeby ktoś podchodził do niej za każdym razem, gdy jej dzieci płaczą. Tym razem było jednak widać coś więcej niż zwykłe zmęczenie płaczem niemowlęcia. Ta matka wyglądała na kompletnie wyczerpaną. W końcu Marta zebrała się na odwagę i do niej podeszła. – Przepraszam, jestem mamą i może głupio się wtrącam, ale czy mogę jakoś pomóc? – zapytała. Kobieta spojrzała na nią i przez chwilę nic nie odpowiedziała. Miała łzy w oczach. – Nie wiem już, co robić. Od rana płacze. Ja też już nie mam siły – powiedziała w końcu. Tych kilka słów naprawdę ścisnęło Martę za gardło. „Nie potrzebowała żadnych rad” Marta usiadła obok niej i powiedziała tylko, że zna to uczucie. Że czasami człowiek jest tak zmęczony, że płacz własnego dziecka zaczyna być dla niego czymś nie do udźwignięcia. Nie mówiła jej, że powinna wrócić do hotelu, schować się w cieniu czy zrobić coś konkretnego, bo przecież nie wiedziała, czego ta kobieta naprawdę potrzebuje. Zaproponowała, że przez chwilę może potrzymać jej rzeczy, kiedy ona spróbuje uspokoić maluszka. Okazało się, że sama rozmowa przyniosła kobiecie trochę ulgi. Po kilku minutach zaczęła oddychać spokojniej. Wtedy powiedziała Marcie, że przyjechała nad morze sama z dzieckiem, bo jej partner musiał wcześniej wrócić do pracy. Liczyła, że chociaż jeden dzień spędzi nad wodą, ale od rana wszystko szło nie tak. Dziecko prawie nie spało, było marudne, a ona od kilku godzin próbowała je uspokoić. Marta pomyślała wtedy, że pewnie wiele osób na tej plaży widziało po prostu kolejną matkę z płaczącym niemowlęciem. Ona zobaczyła kobietę, która sama potrzebowała, żeby ktoś przez chwilę powiedział jej: „Nie jesteś z tym sama”. „Może czasem wystarczy zapytać” Marta nie wie, czy jeszcze kiedyś spotka tę kobietę. Nie wie też, czy jej pomoc rzeczywiście była jej potrzebna, czy może po prostu trafiła na moment, w którym emocje sięgnęły zenitu. Wie jednak jedno – tamtego dnia długo myślała o tym, jak łatwo jest odwrócić wzrok. Nie każda zmęczona matka potrzebuje rady. Nie każda chce rozmowy i nie każda będzie wdzięczna za zainteresowanie. Czasami jednak zwykłe „czy mogę jakoś pomóc?” może znaczyć więcej niż najlepsza porada z internetu. Każda mama wie, jak łatwo wpaść w przekonanie, że trzeba sobie ze wszystkim poradzić. Może właśnie dlatego tak trudno jest poprosić o pomoc, szczególnie przy obcych ludziach. A przecież po drugiej stronie też może siedzieć matka, która dokładnie wie, jak to jest mieć dość, nawet jeśli bardzo kocha swoje dziecko. Zobacz także: Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Zmroziło mnie na plaży w Rowach. Słowa, jakie ten 7-latek rzucił w stronę płaczącej matki, spędzają mi sen z powiek Zgroza na plaży w Ustroniu Morskim: ludzie krzyczeli, ale ojciec nie reagował. „Wakacje nie zwalniają z odpowiedzialności”
Z Pobierowa wróciła zniesmaczona. „Podłoga aż się kleiła, a po tym, co powiedziała matka, kelnerka się rozpłakała”
Na redakcyjną skrzynkę piszą do nas osoby, które podczas wakacji są świadkami bardzo różnych sytuacji. Czasami dotyczą one zachowania dzieci, innym razem rodziców, którzy najwyraźniej zapominają, że ich urlop nie oznacza końca zasad dobrego wychowania. Tym razem czytelniczka opisała scenę z restauracji w Pobierowie, która szczególnie ją poruszyła, bo w centrum całego zamieszania znalazła się młoda kelnerka.
Piszę do was, bo do tej pory jestem zniesmaczona tym, czego byłam świadkiem w jednej z restauracji w Pobierowie. Sama jestem mamą i naprawdę rozumiem, że małe dzieci podczas obiadu potrafią narobić bałaganu. Nie mam też problemu z tym, że coś rozleją, przewrócą albo ubrudzą sobie ręce jedzeniem, bo przecież właśnie tak wygląda czasami jedzenie z kilkulatkiem. Tym razem jednak problem polegał na tym, że rodzice kompletnie nie reagowali na to, co robiły ich dzieci. Przy stoliku siedziała para z dwójką maluchów, dzieci miały tak 4-6 lat. Rozlewały napoje, bawiły się jedzeniem, rozsmarowywały sos po stole i strącały kawałki jedzenia na podłogę. W pewnym momencie pod stolikiem było tyle rozlanego soku, że podeszwy butów dosłownie przyklejały się do podłogi. Rodzice siedzieli obok i spokojnie rozmawiali. Matka kilka razy powiedziała dzieciom, żeby „przestały”, ale nie zrobiła właściwie nic więcej. Maluchy po chwili znowu zaczynały się bawić jedzeniem, a stolik wyglądał coraz gorzej. „Kelnerka podeszła do tematu naprawdę delikatnie” W pewnym momencie podeszła do nich młoda kelnerka. Było widać, że bardzo uważa na słowa i nie chce zrobić awantury. Powiedziała mniej więcej: – Przepraszam, czy mogłaby pani zwrócić uwagę dzieciom, żeby nie rozlewały już napojów? Podłoga jest bardzo mokra i ktoś może się poślizgnąć. Naprawdę nie było w tym żadnego ataku. Powiedziała to spokojnie, wręcz przepraszająco. Sama pomyślałam wtedy, że chyba trudno byłoby zwrócić uwagę bardziej kulturalnie. Matka dzieci natychmiast się oburzyła. – Słucham? To są dzieci! Co pani ode mnie chce? Kelnerka próbowała wyjaśnić, że chodzi tylko o bezpieczeństwo i o to, żeby nie rozlewać kolejnych napojów. Wtedy kobieta powiedziała coś, czego kompletnie się nie spodziewałam: – Ty chyba nie wiesz, kim ja jestem. Jeszcze się dowiesz. Wylecisz stąd na zbity pysk za takie odzywki. „Nagle zrobiło się cicho” Przy kilku sąsiednich stolikach ludzie przestali rozmawiać. Sama miałam wrażenie, że wszyscy zaczęli patrzeć w ich stronę, bo trudno było nie usłyszeć podniesionego głosu. Kelnerka zrobiła się czerwona. Próbowała jeszcze coś powiedzieć, ale kobieta jej przerwała i zaczęła mówić, że płaci za obiad i ma prawo oczekiwać odpowiedniej obsługi. Patrzyłam na tę dziewczynę i było mi jej zwyczajnie żal. Miała może dwadzieścia lat. Widać było, że bardzo stara się zachować profesjonalnie, chociaż oczy zaczęły jej się szklić. W końcu odeszła od stolika. Po chwili zobaczyłam ją przy zapleczu, gdzie ocierała twarz. Rozpłakała się. Wtedy naprawdę zrobiło mi się niedobrze, ale nie od tego, że dzieci ubrudziły stół. Takie rzeczy można przecież posprzątać. Najbardziej poruszyło mnie to, że dorosła kobieta potraktowała młodą pracownicę tak, jakby ta nie miała prawa zwrócić uwagi na sytuację, która mogła być zwyczajnie niebezpieczna. „Dzieci nie są problemem” Nie mam pretensji do tych dzieci. One są małe i to rodzice powinni nauczyć je, że w restauracji nie rozlewa się celowo napojów, nie rzuca jedzeniem i nie brudzi całego stołu. Jeśli jednak coś takiego się wydarzy, wystarczy powiedzieć: „Przepraszam, zaraz posprzątamy” albo pozwolić obsłudze zrobić to, co należy. Najbardziej przykre jest dla mnie to, że ta matka mogła po prostu przyjąć uwagę. Mogła powiedzieć dzieciom, żeby uważały, przeprosić i na tym zakończyć sprawę. Zamiast tego zrobiła z młodej kelnerki wroga, któremu trzeba było zagrozić utratą pracy. Sama jestem rodzicem i wiem, że dzieci potrafią narobić bałaganu. Ale to, że za nami płacą rachunek, nie oznacza, że wolno nam poniżać człowieka, który nas obsługuje. Wychowanie dzieci to również pokazywanie im, jak traktować innych ludzi. I tego dnia, niestety, mam wrażenie, że dzieci zobaczyły bardzo złą lekcję. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Niepojęte sceny w Sarbinowie. „9-latek zrobił z rodziców pośmiewisko. Matka ratowała się, jak mogła” Mina 10-latka w tatrzańskim schronisku mówiła wszystko. Słów tego chłopca przy zamawianiu obiadu długo nie zapomnę. „Wstyd” Fotografka nazwała rodziców „idiotami”. Nie mogła uwierzyć, co przypadkiem uchwyciła na plaży w Gdańsku
Niepojęte sceny w Sarbinowie. „9-latek zrobił z rodziców pośmiewisko. Matka ratowała się, jak mogła”
Najpierw usłyszałam krzyk. Po chwili zorientowałam się, że chłopiec mówi o swojej rodzinie rzeczy, których prawdopodobnie nie powinien słyszeć nikt poza jego rodzicami. Ludzie na promenadzie zaczęli zwalniać, a jego mama robiła wszystko, żeby go uciszyć.
Słońce powoli zachodziło, a my spacerowaliśmy z dziećmi po promenadzie w Sarbinowie, korzystając z ostatnich wakacyjnych wieczorów. W pewnym momencie usłyszałam głośny krzyk i zobaczyłam rodzinę stojącą kilka metrów dalej. Początkowo pomyślałam, że chłopiec pokłócił się z rodzicami o zabawkę albo lody, ale po chwili zorientowałam się, że przy przypadkowych spacerowiczach zaczyna opowiadać o swojej rodzinie rzeczy, których jego mama zdecydowanie nie chciała ujawniać. „Skoro nie macie pieniędzy, to po co tu przyjechaliśmy?” Chłopiec miał może osiem, dziewięć lat. Był mniej więcej w wieku mojej starszej córki, dlatego od razu zwróciłam na niego uwagę. Nie wiem dokładnie, od czego zaczęła się awantura. Mogę się tylko domyślać, że chłopiec chciał, żeby rodzice coś mu kupili, a oni odmówili. Wtedy zaczęło się przedstawienie. Stał na środku promenady i krzyczał przede wszystkim na mamę. Nie był to zwykły dziecięcy foch. – Skoro nie macie pieniędzy, to po co w ogóle tu przyjechaliśmy?! Po chwili dorzucił coś w rodzaju: – Przecież mówiłaś, że nie mamy pieniędzy! A potem zaczął wyciągać kolejne sprawy, które najwyraźniej znał z rozmów dorosłych. – A tata wczoraj mówił, że dziadkowie mają się dołożyć do nowego auta! – Przecież wiem, ile kosztował hotel! – Zawsze mówisz, że na wszystko jest za drogo! Mama próbowała go uspokoić, ale on tylko się nakręcał. Ludzie zaczęli zwalniać i udawać, że nie słuchają Na promenadzie było sporo osób. A przecież nad morzem głos niesie się wyjątkowo dobrze. Nie trzeba było stać obok, żeby słyszeć, co mówi chłopiec. Najpierw pojedyncze osoby odwracały głowy. Potem zaczęło zwalniać coraz więcej spacerowiczów. Niektórzy patrzyli wprost na rodzinę, inni udawali, że nagle bardzo interesuje ich morze albo telefon. Trudno było jednak nie słuchać, skoro chłopiec krzyczał na całą promenadę. Mama próbowała zachować spokój. Tłumaczyła mu, że porozmawiają o tym później i prosiła, żeby przestał krzyczeć. Chłopiec jednak najwyraźniej był już tak rozemocjonowany, że nie zamierzał odpuścić. W pewnym momencie kobieta próbowała nawet zasłonić mu usta dłonią. Chłopiec natychmiast się wyrwał. – Zostaw mnie! – krzyknął. Patrzyłam na tę kobietę i było mi jej zwyczajnie żal. Nie wiedziałam, co wydarzyło się wcześniej i nie chciałam oceniać całej rodziny na podstawie kilku minut. Widziałam jednak, że matka jest kompletnie bezradna i przede wszystkim bardzo zawstydzona. Czy dziecko może powiedzieć wszystko, bo „ma prawo do emocji”? Dzieci mają prawo się buntować, mieć pretensje do rodziców i uważać, że mama albo tata podjęli głupią decyzję. Ale czy prawo do wyrażania emocji oznacza również prawo do powiedzenia wszystkiego, co akurat przyjdzie dziecku do głowy? Mam wrażenie, że w ostatnich latach bardzo dużo nauczyliśmy się o emocjach dzieci. Wiemy, że nie powinno się ich zawstydzać za płacz, że nie należy krzyczeć „przestań się mazać” i że dziecko powinno mieć przestrzeń na złość. Tylko że czasami w tym wszystkim zapominamy o granicach. Można powiedzieć: „Jestem wściekły, bo nie kupiliście mi tej zabawki”. Można powiedzieć: „Uważam, że bez sensu wydajemy pieniądze na ten wyjazd”. Można nawet powiedzieć rodzicom, że jest się na nich bardzo złym. Jednak publiczne wyciąganie rodzinnych spraw po to, żeby zranić rodzica, to już coś zupełnie innego. Nie wiem, co wydarzyło się między tą rodziną wcześniej. Być może chłopiec rzeczywiście był sfrustrowany odmową zakupu czegoś, na czym bardzo mu zależało. Być może był zmęczony, głodny albo miał po prostu fatalny dzień. Nie wiem też, czy rodzice wcześniej wielokrotnie pozwalali mu na takie zachowania. Wiem tylko, że tego wieczoru chłopiec dostał od dorosłych bardzo dużo przestrzeni na wyrażenie złości, ale chyba zabrakło kogoś, kto spokojnie powiedziałby: „Możesz być wściekły. Możesz płakać. Możesz powiedzieć, że jesteś na nas zły. Ale nie będziesz nas obrażał ani wyciągał prywatnych spraw przy obcych ludziach”. To nie byłoby odebranie mu prawa do emocji. To byłaby nauka szacunku. Czytaj także: Po urlopie na kempingu wiem jedno, ci młodzi przepadną w dorosłości. Scena na pomoście nie zostawia żadnych złudzeń
Już nie labubu. Tajemnicze pierożki przejęły stragany nad Bałtykiem. I mózgi naszych dzieci
Już nie labubu, ani gęsi z TikToka. Teraz to viralowe gniotki są hitem na straganach w nadmorskich miejscowościach. Dzieci nie chcą muszelek i pocztówek, wolą tajemnicze pudełka z zabawką, której nie mogą zobaczyć przed zakupem. I w rzeczywistości wcale nie chodzi o samą zabawkę, tylko moment otwarcia pudełka. - To krótka chwila intensywnego napięcia, w której mieszają się nadzieja, niepewność i lekki lęk - mówi psycholożka Natalia Żółkowska-Karasińska. Zobacz, jak to wpływa na umysł twojego dziecka.
Pamiątka z wakacji niejedno ma imię. Kiedyś dzieci zbierały muszelki na plaży, poszukiwały bursztynów lub innych nietypowych kamyków. Czasami idealną pamiątką była pocztówka czy magnes, którymi można było pochwalić się we wrześniu w szkole. Dziś zabranie maluchów na stragan z pamiątkami nad Bałtykiem wiąże się z festiwalem tandetnych zabawek rodem z chińskiej platformy zakupowej. A co roku inna „pamiątka” staje się viralem. Po upiornych labubu w tym sezonie przyszedł czas na tajemnicze gniotki. Viralowe mystery squishy dumplings stały się hitem nad rodzimym morzem, a dzieci kupują nie tyle pamiątkę z wakacji, ile kolejne bodźce. Poproszę gniotka – tego za 90 zł - Zosiu, co przywiozłaś sobie z kolonii na pamiątkę? – zapytałam moją siostrzenicę, gdy wróciła z obozu tanecznego nad Morzem Bałtyckim. – Ciocia, zaraz ci pokażę – rzekła podekscytowana Zocha, biegnąc do swojego pokoju po pudełeczko z pamiątkami. A w nim… Niebieski gniotek – ni to żelek, ni gumowa piłeczka. Ot, gniotek antystresowy, który sami znamy z dzieciństwa. Oprócz tego pudełeczko skrywa żółtą mięciutką gniotkę w postaci kostki masła. Kilka innych „żelków” do ściskania. Aż wreszcie wisienka na torcie. Zosia wyciąga króla nad królami – „pierożka”. Squishy dumpling to największy hit wśród tegorocznych pamiątek znad morza. Cena? Od 20 zł za „najsłabszą wersję”. Najdroższe na straganach kosztują nawet 90 zł, a niektóre kolekcjonerskie, które są dostępne w sieci – kilkaset złotych – zgadza się, w podobnej cenie lub taniej kupimy markowe buty. O co w tym wszystkim chodzi? Dlaczego dzieci tak chętnie kupują żelowe pierogi? Chodzi o tajemnicę? Obietnicę czegoś wyjątkowego? Czym to się różni od zbieranych przez nas muszelek lub pocztówek znad morza? - Prawdziwe kolekcjonowanie, znaczków, kart, muszelek znad morza, polega na tym, że dziecko wie, czego szuka, i cieszy się z uzupełniania konkretnego zbioru. Tu mechanizm jest odwrotny. Dziecko nie wie, co dostanie, więc nie buduje relacji z konkretnym przedmiotem, tylko z samym aktem otwierania. Cierpliwości uczymy się wtedy, gdy między chęcią a nagrodą jest jakiś dystans, trzeba na coś zapracować, poczekać, odłożyć pieniądze. Tu dystansu prawie nie ma, impuls i jego zaspokojenie są oddalone o kilkadziesiąt sekund. To raczej trening szybkiej gratyfikacji niż cierpliwości – tłumaczy psycholożka dziecięca Natalia Żółkowska-Karasińska. Postanowiłam podrążyć temat i porozmawiać z moją ulubioną dziesięciolatką o tym, co dzieci widzą w tych viralowych pierożkach. One nie analizują tego w kategorii nagrody. Nie zastanawiają się nad tym, co kupują razem z tym pierożkiem. Chcą przeżyć to, co widzą w internecie – zabawić się w swoją ulubioną influencerkę. – Zosiu, a dlaczego to jest takie fajne? – Bo było na TikToku. – Ale kto to pokazał? – I tu Zocha wskazała jedną ze swoich ulubionych influencerek. Okazuje się, że dla wielu dzieci już samo oglądanie uboxingu z otwarcia mystery squishy dumpling jest pewną formą gratyfikacji. - Po pierwsze, oglądanie cudzego unboxingu samo w sobie aktywuje w mózgu podobne mechanizmy do przewidywania nagrody, jakby dziecko samo za chwilę miało otworzyć pudełko. To zjawisko określane jest czasem jako uczenie się przez obserwację nagrody. Po drugie, algorytmy platform społecznościowych pokazują takie treści powtarzalnie i w dużej liczbie, więc dziecko ma wrażenie, że wszyscy to mają i że to, co ogląda, jest normą, a nie pojedynczym przypadkiem – podkreśla psycholożka. Ale prawdziwy ubaw zaczyna się wtedy, gdy możemy samemu zabawić się w swoją idolkę i otworzyć tajemnicze pudełeczko. Twarz pokazuje uśmiech, mózg wysyła sygnał ostrzegawczy Wydawać się może, że taka antystresowa zabawka nie powinna wywołać żadnych szkodliwych zmian w mózgu naszego dziecka. Wszyscy przecież bawiliśmy się gniotkami. Pamiętam, jak sama kupowałam i ściskałam gumowy woreczek wypełniony mąką z puklem włosów z wełny na czubku. Tylko że ten gniotek znacznie różnił się od tego tajemniczego, który aktualnie jest hitem. - Gniotki mają realne właściwości sensoryczne, ugniatanie, miękką fakturę, które same w sobie mogą działać uspokajająco i pomagać w regulacji napięcia. Ale w formule mystery squishy dumplings ta funkcja sensoryczna schodzi na dalszy plan wobec funkcji kolekcjonerskiej i społecznej. Dziecko rzadko sięga po takiego gniotka, żeby się wyciszyć, częściej po to, żeby go pokazać, porównać, zamienić. Sama zabawka staje się trochę pretekstem, a nie celem – informuje Natalia Żółkowska-Krasińska. Moment, kiedy dziecko kupuje mystery boxa, a następnie czeka na jego otwarcie i ostatecznie zagląda do środka, to cały proces w jego umyśle. I działają tu konkretne mechanizmy, o których mówi psycholożka. – Mogą rozwijać tolerancję na niepewność w małych, bezpiecznych dawkach, umiejętność radzenia sobie z rozczarowaniem, a przy wymianie z rówieśnikami także negocjowanie i komunikację społeczną. Ale mogą też osłabiać zdolność do odraczania gratyfikacji, bo uczą, że przyjemność jest dostępna niemal natychmiast, oraz regulację impulsów, bo wzmacniają odruch „chcę więcej, zaraz”. Przy dużej intensywności mogą też osłabiać poczucie własnej wartości powiązane z posiadaniem, jeśli status w grupie zaczyna zależeć od liczby czy rzadkości zdobytych sztuk. Warto też podkreślać to, że sam moment otwarcia pudełka może wyrządzić najwięcej szkody w mózgu naszej pociechy. Bo w tym wypadku nie chodzi o owego gniotka, który zapewne zaraz się rozpadnie lub wyląduje w kącie wraz z innymi „zapomnianymi” zabawkami. W rzeczywistości chodzi o moment otwarcia pudełka, a ten wzbudza w dziecku uczucia podobne do tych pojawiających się w mózgu osób uzależnionych od hazardu. - To krótka chwila intensywnego napięcia, w której mieszają się nadzieja, niepewność i lekki lęk. Dziecko jednocześnie chce wiedzieć i boi się rozczarowania. Uwaga zawęża się wyłącznie do opakowania, znika kontekst wokół. To stan bardzo zbliżony do tego, co przeżywamy tuż przed poznaniem wyniku czegoś, na co nie mamy wpływu, na przykład czekając na wynik loterii czy otwierając niespodziewany list. Mózg w tym momencie jest w trybie oczekiwania na rozwiązanie, a samo rozwiązanie działa jak nagroda, niezależnie od tego, co się w środku znajdzie – tłumaczy psycholożka. – To jest dokładnie ten sam mechanizm, który w psychologii nazywa się harmonogramem wzmocnień o zmiennym stosunku. Ten sam, na którym opierają się automaty do gry. Nagroda pojawia się nieregularnie i w nieprzewidywalnej jakości, więc zachowanie, w tym wypadku kupowanie kolejnego gniotka, jest wyjątkowo odporne na wygaszenie. W praktyce widuję to zjawisko przy różnych niespodziankowych produktach: dzieci po chwili tracą zainteresowanie samą zabawką, ale chcą wrócić do sklepu po kolejną. To sygnał, że nagradzający jest sam rytuał, napięcie, rozerwanie, ujawnienie, a nie przedmiot, który z niego wypada. View oEmbed on the source website „Ale Hania też ma” Oczywiście każdy rodzic chciałby ochronić swoje dziecko przed tego typu emocjami, a już na pewno przed uzależnieniem – nawet jeśli dotyczy ono zabawek. Każda forma uzależnienia jest zła, szczególnie w przypadku maluchów. Tylko że każdy rodzic też wie, jak trudno jest ochronić dziecko przed tym, co popularne. Bo presja grupy rówieśniczej to coś, z czym mierzymy się od zarania dziejów, choć przy każdym pokoleniu i w każdym wieku objawia się ona zupełnie inaczej. - U dzieci w wieku szkolnym, dla których przynależność do grupy rówieśniczej jest jedną z najważniejszych potrzeb rozwojowych, posiadanie tego samego, co inni, albo, jeszcze silniej, czegoś rzadszego niż inni, daje realny „status” w klasie. Rozmowy o tym, kto co wylosował, wymiany, pokazywanie kolekcji na przerwie, to wszystko buduje społeczną pozycję. Dziecko, które nie ma nic do pokazania, może czuć się realnie wykluczone, i to jest dla niego zupełnie prawdziwe uczucie, niezależnie od tego, jak bardzo dorosłym wydaje się to błahe – podkreśla ekspertka. Sama pamiętam, jak w podstawówce wszyscy kupowaliśmy chipsy, w których były żetony z Pokemonami. To też nie było zdrowe i wychowawcze, ale przecież wszyscy tak robili. Nowe pokolenie, nowe zasoby – teraz młodzi ludzie mają szeroki dostęp do social mediów, a to, co pokazują nastoletnie influencerki, jest dla nich czymś, do czego chcą dążyć. Nie sposób zatem w stu procentach ochronić dziecka przed takimi treściami i zabawkami. Szczególnie gdy faktycznie na koloniach wszystkie koleżanki kupują właśnie taką pamiątkę. Warto jednak porozmawiać o tym z pociechą, aby zdawała sobie sprawę, co tak naprawdę kupuje. I że nie jest to tylko niewinna zabawka. Szczególnie wtedy, gdy dziecko poczuje rozczarowanie, że wylosowało nie ten model, którego oczekiwało, czy ten, który już posiada. - Przede wszystkim nie bagatelizować tego rozczarowania, dla dziecka to jest naprawdę przykre, nawet jeśli z perspektywy dorosłego chodzi tylko o gniotka. Warto nazwać emocję, powiedzieć na przykład: widzę, że jesteś zawiedziony, bardzo chciałeś tego drugiego. Dopiero po nazwaniu i przyjęciu emocji ma sens rozmowa o tym, że w takich zabawkach nagroda jest losowa i że to jest właśnie ich mechanizm, nie da się wygrać za każdym razem, bo gdyby się dało, nie byłoby w tym żadnej niespodzianki. To dobry moment, żeby delikatnie, bez moralizowania, zapytać dziecko, co czuło tuż przed otwarciem i czy ta chwila napięcia była dla niego równie ważna jak sama zawartość. Często to pytanie samo w sobie uczy dziecko rozpoznawania własnych mechanizmów – podkreśla psycholożka. Pamiętajmy, że ilość owych tajemniczych zabaweczek, a także obecność dorosłego u boku malucha są tu kluczowe. Bo to właśnie rodzice są w stanie racjonalnie spojrzeć na daną rzecz i jednocześnie spróbować zracjonalizować pociesze sens jej posiadania. Bez tego dziecko będzie tylko trybikiem w maszynie sterowanej przez tiktokowych influencerów – i będzie chciało mieć wszystko, co oni postanowią mu sprzedać. Natalia Żółkowska-Karasińska - Psycholożka dziecięca, psychoterapeutka dzieci i młodzieży nurcie psychodynamicznym. Ukończyła staż kliniczny w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, dodatkowo ukończyła studia podyplomowe z interwencji kryzysowej na Uniwersytecie SWPS. Założycielka Centrum Terapii Dzieci, Młodzieży i Dorosłych "Jesteś Okey" na Warszawskim Żoliborzu. Na co dzień wspiera dzieci od 4. roku życia oraz młodzież z trudnościami rozwojowymi, emocjonalnymi i społecznymi. Działa również z rodzinami w momentach kryzysowych — podczas rozwodów, choroby w rodzinie, straty kogoś bliskiego. Bliska jest jej praca systemowa – towarzyszy rodzinom w budowaniu nowej jakości relacji z dzieckiem, z uwzględnieniem jego indywidualnych potrzeb.
Na ręczniku obok rozgrywał się dramat: wszyscy patrzyli, co dzieje się z tym dzieckiem. Matka milczała, a ojciec powtarzał jedno zdanie
Kilka osób odłożyło książki, inni przestali rozmawiać. Wszyscy mimowolnie słuchali tego, co działo się kilka metrów dalej. Nikt nie reagował, choć z każdą minutą robiło się coraz bardziej niezręcznie. Dopiero po powrocie do domu zrozumiałam, dlaczego ta scena tak mocno we mnie została.
Dzieciom zdarza się płakać nawet w wyjątkowo urokliwiej, nadmorskiej scenerii. Jednym do oka wpadnie piasek, inne przestraszą się pływających w wodzie wodorostów albo pokłócą o wiaderko. Zwykle nikt nie zwraca na to większej uwagi, bo to po prostu część rodzinnych wakacji. Kilka dni temu w Gdyni byłam jednak świadkiem sceny, która od początku wydawała mi się zupełnie inna. Dziewczynka płakała, mama próbowała wszystkiego. Ojciec wybrał straszenie Leżałam na plaży i czytałam książkę. Pogoda dopisywała, wokół było mnóstwo rodzin z dziećmi. Kilka metrów ode mnie rozłożyło się młode małżeństwo z dwójką maluchów. Młodszy chłopiec, może roczny, niemal od razu zasnął w wózku. Starsza dziewczynka, na oko dwu– lub trzylatka, ledwo usiadła na kocu, a już zaczęła głośno płakać. Nie wiem, co było przyczyną. Być może była zmęczona podróżą, może było jej za gorąco, a może po prostu miała gorszy moment. Małe dzieci nie zawsze potrafią powiedzieć, co czują. Mama reagowała dokładnie tak, jak pewnie zrobiłoby wielu rodziców. Spokojnie do niej mówiła, proponowała wspólne pójście do wody, pokazywała zabawki do piasku, próbowała ją przytulić, wzięła na ręce, głaskała po plecach. Nic nie pomagało. Po kilku minutach wyraźnie opadła z sił. Usiadła obok córki i zamilkła zrezygnowana. Wtedy odezwał się tata. – Jak się nie uspokoisz, zadzwonię do hotelu i powiem, żeby cię nie wpuścili. Za karę. Bo tak się darłaś na plaży. Dziewczynka spojrzała na niego z przerażeniem. Po chwili rozpłakała się jeszcze mocniej. Im dłużej to trwało, tym bardziej ludzie czuli się nieswojo Na plaży trudno cokolwiek ukryć. Głosy niosą się daleko, a kiedy jedno dziecko płacze naprawdę głośno, mimowolnie zwraca na siebie uwagę plażowiczów w promieniu kilkunastu metrów. Widziałam, jak kobieta siedząca obok mnie odłożyła gazetę i spojrzała w stronę tej rodziny. Starszy pan, który chwilę wcześniej drzemał na leżaku, uniósł głowę. Kilka osób wymieniło między sobą znaczące spojrzenia. Nikt nic nie powiedział. Ojciec tymczasem uparcie powtarzał to samo zdanie. – Zadzwonię do hotelu. Nie wpuszczą cię. Raz. Drugi. Trzeci. Dziewczynka była już tak roztrzęsiona, że trudno było zrozumieć, co mówi przez łzy. Widać było tylko, że naprawdę się boi. Dla dorosłego to oczywiście absurdalna groźba. Ale dla dwu- czy trzylatki tata jest kimś, kto wie wszystko i może wszystko. Skoro mówi, że nie będzie mogła wrócić do hotelu, to dlaczego miałaby mu nie wierzyć? Patrzyłam na tę scenę i miałam wrażenie, że ojciec wcale nie próbuje uspokoić córki. On próbował sprawić, żeby przestała płakać. To nie jest to samo. Strach ucisza dziecko tylko na chwilę Po powrocie do domu długo myślałam o tej rodzinie. Nie oceniam ich jako rodziców. Nie wiem, jak wygląda ich codzienność, ile mają na głowie ani czy tamten dzień nie był dla nich wyjątkowo trudny. Mam jednak wrażenie, że coraz częściej mylimy dwa zupełnie różne cele: chcemy, żeby dziecko natychmiast przestało płakać, zamiast zastanowić się, dlaczego płacze. Dlatego pojawiają się groźby, szantaże, straszenie policjantem, lekarzem, panią w sklepie czy jak w tym przypadku – hotelem. Problem w tym, że małe dziecko nie odbiera takich słów jak żartu albo wychowawczej sztuczki. Ono odbiera je dosłownie. Czuje lęk. A lęk nie uczy regulowania emocji. Uczy jedynie, że kiedy jest mu trudno, ktoś jeszcze dołoży mu kolejny powód do strachu. Najbardziej zapadła mi w pamięć cisza mamy. Nie dlatego, że nic nie robiła. Wręcz przeciwnie – wcześniej próbowała wszystkiego, co przyszło jej do głowy. Po prostu w pewnym momencie oddała inicjatywę mężowi, być może licząc, że jemu uda się uspokoić córkę. Nie udało się. Bo są słowa, które kończą płacz tylko pozornie. Dziecko może zamilknąć, ale nie dlatego, że poczuło się bezpiecznie. Zamilknie, bo będzie się bało. A przecież chyba nie o taki spokój chodzi nam w wychowaniu? Zobacz także: 12-latek chciał kupić gofra na deptaku w Kołobrzegu. Reakcja jego matki to dowód, że pokolenie alfa będzie stracone Dojmujące sceny za parawanem w Jastarni. „Była 7 rano. Nie mogłam oderwać oczu od tego 6-latka” Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem”
Zgroza na plaży w Ustroniu Morskim: ludzie krzyczeli, ale ojciec nie reagował. „Wakacje nie zwalniają z odpowiedzialności”
Letni urlop nad polskim morzem to dla większości z nas czas absolutnego resetu, łapania promieni słońca i budowania najpiękniejszych rodzinnych wspomnień. Niestety, niemal każdego roku bałtyckie plaże stają się także areną wydarzeń, które zamiast zachwytu budzą jedynie czyste przerażenie.
W sieci wybuchła gigantyczna burza po opublikowaniu niepokojącego zdjęcia na jednej z grup na Facebooku. Fotografia wykonana w urokliwym Ustroniu Morskim lotem błyskawicy obiegła internet, wywołując lawinę komentarzy i wzburzenie wśród tysięcy rodziców. Kobieta, która była świadkiem zdarzenia, opisała sytuację, w której dorosły mężczyzna, kompletnie odcięty od rzeczywistości, zafundował swoim najbliższym skrajnie niebezpieczny pokaz bezmyślności. To, co miało być prawdopodobnie niewinnym spacerem lub próbą zrobienia efektownego zdjęcia z wakacji, w ułamku sekundy mogło zamienić się w niewyobrażalną rodzinną tragedię. Bezpieczeństwo nad wodą w wakacje − skrajna nieodpowiedzialność na bałtyckich falochronach Z relacji autorki poruszającego wpisu wynika, że dorosły mężczyzna wprowadził na wąski, śliski i omywany przez morskie fale falochron dwójkę malutkich dzieci − chłopców w wieku około sześciu i czterech lat. Drewniane palisady, które na co dzień mają za zadanie rozbijać potężną siłę bałtyckiego żywiołu, są pokryte zdradliwymi glonami i woda potrafi zmyć z nich dorosłego człowieka w ułamku sekundy. Plażowicze, którzy zauważyli tę scenę, natychmiast zaczęli krzyczeć, próbując nawiązać jakikolwiek kontakt z mężczyzną i zmusić go do powrotu na bezpieczny piasek. Głosy setek zaniepokojonych ludzi nie przyniosły jednak żadnego rezultatu, a ojciec z pełną obojętnością kontynuował swój spacer. W pewnym momencie doszło do sytuacji jeszcze bardziej niebezpiecznej. Mężczyzna puścił starszego, zaledwie sześcioletniego chłopca samego przodem w kierunku brzegu, zostając w tyle z młodszym dzieckiem. Autorka wpisu słusznie zadaje w tym miejscu dramatyczne pytanie, które powinno wybrzmieć w głowie każdego dorosłego: co by się stało, gdyby jedno z tych małych dzieci wpadło do spienionej wody na lewą stronę konstrukcji, a drugie na prawą? Którego z własnych synów ratowałby wtedy ten rzekomo odpowiedzialny tata? Przepisy na plaży w Polsce − każdy musi znać zasady bezpieczeństwa nad morzem W trakcie próby interwencji i zwrócenia uwagi na skrajne niebezpieczeństwo okazało się, że opisywana rodzina to obcokrajowcy. Fakt, że ktoś nie jest obywatelem Polski, w żaden sposób nie zwalnia go jednak ze znajomości elementarnych przepisów porządkowych oraz zasad zdrowego rozsądku. Wchodzenie na falochrony w naszym kraju jest nie tylko przejawem skrajnej głupoty, ale jest również prawnie zakazane i grozi mandatem. Wprowadzenie na te śliskie pale małych dzieci rodzi dodatkowo potężne konsekwencje prawne związane z bezpośrednim narażeniem życia i zdrowia nieletnich na niebezpieczeństwo. Zamiast jednak refleksji, zawstydzenia i natychmiastowego zabrania dzieci w bezpieczne miejsce, świadek zdarzenia spotkał się z agresją i grubiaństwem ze strony matki chłopców. Kobieta, zamiast podziękować za czujność, zaczęła wulgarnie pyskować do autorki zdjęcia, udowadniając, że jest tak samo lekkomyślna jak jej małżonek. Słuchając o takich zachowaniach, można poczuć głęboki żal i bezsilność. Beztroska, z jaką niektórzy rodzice podchodzą do potężnego i nieprzewidywalnego żywiołu, jakim jest morze, po prostu przeraża i demaskuje całkowity brak instynktu samozachowawczego. Jak uczyć dzieci zasad bezpieczeństwa nad Bałtykiem − rola mądrego rodzica Jako rodzice jesteśmy dla naszych dzieci najważniejszymi przewodnikami po świecie i to nasze codzienne zachowania kształtują ich nawyki na całe życie. Jeśli sześcioletni i czteroletni chłopiec widzą, że tata z uśmiechem na twarzy ignoruje zakazy, wchodzi w miejsca niebezpieczne i lekceważy ostrzeżenia innych ludzi, dostają jasny sygnał: zasady są po to, żeby je łamać, a morze to plac zabaw. Bałtyk nie wybacza błędów, a silne prądy wsteczne potrafią wciągnąć pod wodę w ułamku sekundy nawet doskonałego pływaka, a co dopiero małego, wiotkiego kilkulatka. Czas letnich urlopów to moment, kiedy dorośli bardzo chcą poluzować wszelkie ograniczenia. Jednak zdrowy rozsądek i dbanie o bezpieczeństwo własnego potomstwa to obowiązek, który nie ma dni wolnych ani urlopu. Żadne, nawet najpiękniejsze zdjęcie na media społecznościowe i żadna wakacyjna adrenalina nie są warte tego, by stawiać na szali życie własnego dziecka. Czas też przestać przepraszać za to, że reagujemy jako świadkowie − głośny krzyk na plaży i piętnowanie takich zachowań to nie jest wtykanie nosa w nie swoje sprawy, ale walka o to, by kolejny wakacyjny dzień nie zakończył się tragedią. Zobacz też: Dziadkowie powinni fundować wnukom kolonie? „Niech się chociaż dorzucą, skoro wymigują się od opieki”
Przykre sceny przy budce z lodami w Ustce. „Dziecko aż zanosiło się płaczem, a mama udawała, że nie widzi”
„Najpierw usłyszałam płacz. Gdy odwróciłam głowę, zobaczyłam małego chłopca, który wyciągał rączki do mamy. Ona ani razu na niego nie spojrzała” – pisze nasza czytelniczka.
Spacerowaliśmy z rodziną po deptaku w Ustce. Jak wielu turystów zatrzymaliśmy się przy jednej z budek z lodami. Kolejka była długa, dzieci przebierały nogami z niecierpliwości, a wokół unosił się zapach gofrów. Właśnie wtedy zauważyłam tego chłopca. Maluch od początku był wyraźnie zmęczony. Pocierał oczy, przytulał się do mamy i co chwilę prosił, żeby wzięła go na ręce. Ona stała w kolejce i przeglądała telefon. Chłopiec próbował zwrócić na siebie uwagę, delikatnie ciągnąc ją za sukienkę. „Nie kupiła mu lodów. Nie to było najgorsze...” Po chwili chłopiec zobaczył, że inne dzieci trzymają w rączkach kolorowe lody. Poprosił mamę, żeby też mu kupiła. Nie usłyszałam całej rozmowy, ale kobieta stanowczo odmówiła. Nie zdziwiło mnie to. Każdy rodzic ma prawo powiedzieć dziecku „nie”. Sama wielokrotnie odmawiam swoim dzieciom różnych rzeczy i nie mam z tego powodu wyrzutów sumienia. Najbardziej poruszyło mnie jednak to, co wydarzyło się później. Chłopiec rozpłakał się. Nie wpadł w histerię, nie rzucał się na ziemię. Po prostu płakał coraz głośniej i wyciągał rączki w stronę mamy, jakby szukał u niej ukojenia. Ona nie zareagowała. Patrzyła przed siebie, jakby była w kolejce sama. W pewnym momencie zauważyłam, że kilka osób zaczęło spoglądać na chłopca z ogromnym współczuciem. Starsza pani stojąca przede mną ścisnęła mocniej torebkę i cicho powiedziała do męża: – Serce się kraje. Ten chłopiec nie wyglądał na dziecko, które domaga się zabawki za wszelką cenę. Wyglądał jak maluch, który był zmęczony, rozczarowany i bardzo potrzebował, żeby mama go przytuliła albo chociaż spojrzała mu w oczy. Nie dostał nawet tego. Po kilku minutach kobieta... kupiła gofra i ruszyła dalej. Chłopiec szedł za nią zapłakany, co chwilę ocierając policzki. „Dzieci nie zawsze płaczą przez lody” Od tamtej chwili minęło już trochę czasu, a ja wciąż myślę o tej scenie. Nawet nie dlatego, że dziecko nie dostało lodów, a mamusia kupiła sobie cieplutkiego, chrupiącego gofra, chociaż jest w tym coś naprawdę okrutnego. Zastanawiam się jednak, czy czasami nie zapominamy, że za dziecięcym płaczem bardzo często kryje się coś więcej niż ochota na słodycze. Może zmęczenie. Może przebodźcowanie. Może potrzeba bliskości. Trzyletnie dziecko nie potrafi jeszcze powiedzieć: „Mamo, jest mi trudno”. Ono pokazuje to emocjami, a naszym zadaniem jest te emocje zauważyć. Nie zawsze musimy kupować dziecku loda, ale zawsze powinniśmy je zauważyć. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Odmowa zakupu lodów czy innej zachcianki nie jest błędem wychowawczym. Dzieci potrzebują granic i uczą się, że nie każde pragnienie zostanie spełnione. Specjaliści zwracają jednak uwagę, że równie ważne jak sama odmowa jest dostrzeżenie emocji dziecka. Trzyletni maluch nie ma jeszcze dojrzałych sposobów radzenia sobie z rozczarowaniem. Krótka rozmowa, przytulenie czy nazwanie jego uczuć nie oznaczają ulegania – pokazują dziecku, że nawet wtedy, gdy słyszy „nie”, nadal jest ważne i wysłuchane. Zobacz także: Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem” Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Niestosowne zwyczaje na all inclusive w Turcji. „Kelnerzy podchodzą do dzieci, a rodzice pękają ze śmiechu”
Bulwersujący widok na deptaku w Międzyzdrojach. „Zwróciłam temu ojcu uwagę, a chwilę później ludzie wyciągnęli telefony”
Nie każda wakacyjna pamiątka mieści się w walizce. Nasza czytelniczka wróciła z Międzyzdrojów z obrazem, którego nie potrafi wyrzucić z pamięci. Wszystko wydarzyło się na zatłoczonym deptaku, a od jednej krótkiej uwagi zaczęła się scena, na którą patrzyli przypadkowi turyści.
Wśród straganów, lodziarni i budek z goframi na nadmorskich deptakach łatwo usłyszeć dziecięcy śmiech, ale czasem zdarzają się sytuacje, które zamiast wakacyjnych wspomnień, zostawiają po sobie zwyczajny smutek. Nasza czytelniczka twierdzi, że właśnie taki obraz przywiozła z Międzyzdrojów. „To był tylko lód” Byłam z mężem i dwójką dzieci na wakacjach w Międzyzdrojach. Wieczorem wybraliśmy się na spacer po deptaku. Dzieci chciały gofry, potem lody, więc jak większość turystów szliśmy powoli, oglądając stragany. Kilka metrów przed nami szedł ojciec z chłopcem. Dziecko mogło mieć najwyżej siedem lat, może nawet mniej. Trzymało w ręce dużego loda w wafelku i wyglądało na bardzo szczęśliwe. Nagle potknęło się o własną nogę. Lód wypadł mu z ręki i z hukiem spadł na kostkę brukową. Pomyślałam, że ojciec pewnie westchnie, może trochę ponarzeka, ale zaraz przytuli syna albo powie, że trudno, zdarza się. Bardzo się pomyliłam. Ojciec od razu zaczął krzyczeć. Nie tak, że podniósł tylko trochę głos, on naprawdę wydawał się wściekły, jakby osa go użądliła. – No pięknie! Jak zwykle! Nic nie potrafisz dopilnować! Zawsze wszystko musisz zepsuć! Chłopiec zamarł. Nawet nie płakał. Patrzył tylko na topniejącego na kostce loda, jakby liczył, że uda się jeszcze coś uratować. Po chwili usłyszałam kolejne słowa. – Wiesz, ile to kosztowało? Nie kupię ci drugiego. Sam jesteś sobie winny. Dopiero wtedy chłopiec wybuchł płaczem. „To tylko dziecko” Nie wytrzymałam. No taki mam charakter, że jak dziecku się krzywda dzieje, to muszę zareagować. Podeszłam spokojnie i powiedziałam tylko: – Naprawdę nie warto robić z tego takiej awantury. To przecież dziecko. Ojciec odwrócił się do mnie tak gwałtownie, że się nawet trochę przestraszyłam. – To moje dziecko. Proszę się nie wtrącać. Odpowiedziałam, że nie zamierzam go pouczać, ale naprawdę zrobiło mi się żal tego chłopca. Nie zasłużył na takie upokorzenie z powodu jednego loda. To chyba jeszcze bardziej go rozsierdziło. Zaczął mówić coraz głośniej, że dziś wszyscy chcą wychowywać cudze dzieci, a swoich nie potrafią. W pewnym momencie zauważyłam, że kilka osób stojących obok wyciągnęło telefony. Nie wiem, czy chcieli nagrywać ojca, czy po prostu bali się, że sytuacja zrobi się jeszcze bardziej napięta. Widziałam tylko, że wokół zebrał się mały tłum. W końcu ten facet złapał syna za rękę i odszedł. Ja wróciłam do męża i córek, ale nie mogę przestać myśleć o tym biednym chłopcu i o tym, co on musi przeżywać, jak ma za ojca takiego furiata. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Od redakcji Rodzice mają prawo się zdenerwować – są tylko ludźmi. Psychologowie zwracają jednak uwagę, że zawstydzanie, wyśmiewanie czy przypinanie dziecku etykiet („jesteś niezdarą”, „zawsze wszystko psujesz”) może być dla niego znacznie bardziej bolesne niż samo niepowodzenie. Dzieci uczą się odpowiedzialności nie dzięki upokorzeniu, ale dzięki spokojnym rozmowom i wsparciu. Czasem jedna reakcja dorosłego zostaje z nimi na długie lata – warto więc zastanowić się, co chcemy, by z takich sytuacji zapamiętały. Zobacz także: Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem” „To żaden wyczyn jechać na all inclusive i pokazać dziecku basen”. Matka chwali się, że jej syn zwiedził pół Polski, zamiast leżeć plackiem
Dojmujące sceny za parawanem w Jastarni. „Była 7 rano. Nie mogłam oderwać oczu od tego 6-latka”
„Są takie obrazy, których nie da się zapomnieć. Wystarczy kilka minut, żeby zupełnie obce dziecko zostało w naszej głowie na długo po powrocie z wakacji. Tego ranka w Jastarni patrzyłam na małego chłopca i czułam narastającą bezsilność. Najbardziej bolało mnie to, że nikt nie wydawał się dostrzegać tego, co widziałam ja” – pisze nasza czytelniczka.
Plaże nad Bałtykiem o świcie wyglądają zupełnie inaczej niż w środku dnia. Jest cicho, spokojnie i prawie pusto. Nasza czytelniczka właśnie dlatego lubi wychodzić nad morze wcześnie rano. Podczas tegorocznego urlopu w Jastarni zobaczyła jednak scenę, która odebrała jej całą przyjemność z porannego spaceru. „Chciałam przez chwilę posiedzieć sama” Dzień dobry, pojechaliśmy z rodziną do Jastarni na tydzień. Mamy dwójkę dzieci i jak większość rodziców dobrze wiemy, że podczas wakacji trudno znaleźć choć chwilę tylko dla siebie. Któregoś ranka obudziłam się bardzo wcześnie. Była dopiero siódma, mąż i dzieci jeszcze spali, więc pomyślałam, że wykorzystam ten moment i pójdę sama na plażę z kubkiem kawy. Uwielbiam takie poranki. Morze jest spokojne, na piasku nie ma jeszcze tłumów, a człowiek może po prostu posiedzieć i posłuchać fal. Usiadłam niedaleko wejścia na plażę i cieszyłam się ciszą. Po kilku minutach przyszła trzyosobowa rodzina – mama, tata i chłopiec, który miał może sześć lat. Był mniej więcej w wieku moich dzieci. Aż zaśmiałam się w duchu, bo chyba każdy Polak zna ten typ, który przybiega o świcie, żeby zająć jak najlepsze miejsce. Rozłożyli parawan, wbili go w piasek, postawili dwie torby i ręczniki. Wszystko trwało dosłownie kilka minut. W pewnym momencie usłyszałam, jak tata mówi do chłopca: – Posiedzisz chwilę, dobrze? Pilnuj miejsca. Zaraz wrócimy. Chłopiec skinął głową. Rodzice odwrócili się i poszli w stronę wyjścia z plaży. NA początku nie zwróciłam na to większej uwagi. Pomyślałam, że może czegoś zapomnieli. Spodziewałam się, że za dwie, trzy minuty znowu ich zobaczę. Mijał jednak czas, a oni nie wracali. „Siedział tam zupełnie sam” Chłopiec najpierw bawił się łopatką, później zaczął patrzeć w stronę wejścia na plażę. Co kilka chwil podnosił głowę, jakby sprawdzał, czy rodzice już idą. Pojawiali się kolejni turyści, ktoś przechodził z psem, ktoś biegał brzegiem morza. W tym wszystkim sześciolatek siedział samotnie za dużym parawanem i po prostu czekał. Nie wyglądał na przestraszonego, ale było mi go zwyczajnie żal. Myślałam o własnych dzieciach. Nie wyobrażam sobie powiedzieć sześciolatkowi: „Pilnuj miejsca”, a samemu zniknąć z pola widzenia. Dla dorosłego to może być kilka minut. Dla dziecka taki czas potrafi ciągnąć się w nieskończoność. Po mniej więcej trzydziestu minutach rodzice wrócili. Nie wyglądali na zdenerwowanych ani zmartwionych. Rozmawiali między sobą, śmiali się. Ich syn siedział dokładnie tam, gdzie kazali mu czekać. Nie oddalił się ani na krok. Po prostu wykonywał polecenie. Nie wiem, może dla jego rodziców było to coś zupełnie normalnego. Być może uznali, że nic złego nie mogło się wydarzyć. Ja patrzyłam na to zupełnie inaczej. Nie wyobrażam sobie, że miałabym zostawić moje dzieci same na plaży, jeszcze z tak głupiego powodu jak pilnowanie miejsca. Wstałam i poszłam do hotelu, żeby wyściskać moje dzieciaki, chociaż teraz trochę żałuję, że nie podeszłam do tych rodziców i nie powiedziałam im, co o nich myślę. Od redakcji W sezonie wiele osób wybiera się na plażę bardzo wcześnie, by znaleźć dogodne miejsce. Warto jednak pamiętać, że kilkuletnie dzieci potrzebują stałej opieki dorosłych. Nawet jeśli wydają się spokojne i odpowiedzialne, pozostawienie ich samych – choćby na krótki czas – może być niebezpieczne. Wakacyjne wspomnienia buduje się przede wszystkim dzięki wspólnie spędzonemu czasowi. Trudno oczekiwać od sześciolatka, że będzie pełnił funkcję „strażnika” parawanu, podczas gdy dorośli zajmują się innymi sprawami. Zobacz także: Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem” „Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie” Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko”
Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem”
„Jeszcze nigdy nie miałam takiej ochoty wtrącić się w cudze wychowanie. Patrzyłam na tę scenę i czułam narastającą złość, bo miałam wrażenie, że tylko jedna osoba nie rozumie, co właśnie przeżywa kilkuletni chłopiec. Kiedy spojrzałam na ludzi siedzących obok, zobaczyłam, że oni też odwracają wzrok z zakłopotania” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje nad morzem kojarzą się z beztroską, wspólną zabawą i chwilami, które zostają z rodziną na długie lata. Nasza czytelniczka przyznaje jednak, że z wyjazdu do Łeby przywiozła przede wszystkim jedno wspomnienie. Scena, którą zobaczyła na plaży, skłoniła ją do refleksji nad tym, czy dorośli zawsze potrafią usłyszeć, co naprawdę próbują powiedzieć ich dzieci. „Początkowo nie widziałam w tym nic dziwnego” Dzień dobry, wybraliśmy się z mężem i dwójką dzieci na tydzień do Łeby. Pogoda dopisała, więc większość czasu spędzaliśmy na plaży. Kilka metrów od naszego parawanu rozłożyła się młoda kobieta z chłopcem, miał może sześć lat. Oboje wyglądali na pogodnych i uśmiechniętych, dlatego nic nie zwiastowało, że za chwilę będę świadkiem takiego cyrku. Nie mówię o tym dziecku, broń Boże, ale o jego mamuśce. Kobieta co chwilę wyciągała telefon i kierowała obiektyw w stronę syna. Pomyślałam, że chce zrobić kilka pamiątkowych zdjęć albo nagrać jakiś filmik. Sama przecież fotografuję swoje dzieci podczas wyjazdów i nigdy nie przyszłoby mi do głowy, że może być w tym coś niewłaściwego. Dopiero po kilku minutach zauważyłam, że chłopiec coraz wyraźniej traci cierpliwość. „On chciał po prostu pobawić się z mamą” Kobieta prosiła syna, żeby jeszcze raz przebiegł brzegiem morza. Po chwili poprosiła go, żeby wrócił i zrobił to jeszcze raz, bo tym razem „nie wyszło”. Następnie kazała mu skakać przez fale, śmiać się do obiektywu i patrzeć w określonym kierunku. Za każdym razem znajdował się jakiś powód, dla którego trzeba było powtórzyć ujęcie. Chłopiec wykonywał wszystkie polecenia, ale z każdą minutą było widać, że ma ochotę robić coś zupełnie innego. W pewnym momencie podszedł do mamy, przytulił się do niej i cicho powiedział, że chciałby już iść z nią do wody. Nie prosił o zabawkę ani o lody. Chciał tylko pobawić się z własną mamą. Ona odpowiedziała, że „to jeszcze chwilka” i wróciła do tego, co robiła wcześniej. Cykania fotek. „Najbardziej bolało mnie to, że nikt go nie słuchał” Ta „chwilka” trwała bardzo długo. Po pewnym czasie chłopiec przestał się uśmiechać. Było widać, że jest zmęczony i sfrustrowany. Kilka razy powtórzył, że nie chce już tego robić. Potem jego głos zaczął się łamać. W końcu rozpłakał się i niemal błagał mamę, żeby przestała. Najbardziej uderzyło mnie to, że jego słowa nie robiły na niej większego wrażenia. Kobieta wyglądała, jakby była całkowicie skupiona na tym, żeby dopiąć swój plan do końca. Coraz więcej osób siedzących w pobliżu spoglądało w ich stronę. Niektórzy wymieniali zaskoczone spojrzenia, inni szybko odwracali wzrok, bo wiadomo, że uczy się nas, że mamy się nie wtrącać. Teoretycznie krzywdy mu nie robiła... Sama przez chwilę zastanawiałam się, czy powinnam podejść. Ostatecznie tego nie zrobiłam, ale mam wyrzuty sumienia. Nie wiem, kim była ta kobieta i nie chcę jej oceniać. Być może bardzo zależało jej na pięknych pamiątkach z wakacji. Wiem jednak jedno – jej syn w tamtym momencie nie marzył o kolejnych zdjęciach ani filmach. Marzył o tym, żeby mama odłożyła wszystko i weszła z nim do morza. Od tamtej sytuacji sama częściej zastanawiam się, czy nie za łatwo wpadamy w pułapkę utrwalania każdej chwili. Czasem tak bardzo chcemy zachować wspomnienia, że przestajemy naprawdę je przeżywać. Mam nadzieję, że moje dzieci za kilkanaście lat nie będą pamiętały perfekcyjnych zdjęć z wakacji. Chciałabym, żeby pamiętały przede wszystkim, że byłam obok nich, kiedy najbardziej mnie potrzebowały. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Od redakcji Fotografowanie i nagrywanie dzieci podczas rodzinnych wyjazdów jest dla wielu rodziców czymś naturalnym. Warto jednak pamiętać, że dzieci również mają swoje granice i swoje potrzeby. Jeśli wyraźnie komunikują, że nie chcą już pozować albo marzą po prostu o wspólnej zabawie, dobrze jest zatrzymać się na chwilę i ich wysłuchać. Psychologowie podkreślają, że dla dziecka największą wartość ma uważna obecność rodzica. To właśnie wspólnie spędzony czas, a nie liczba zdjęć czy nagrań, buduje poczucie bezpieczeństwa i pozostaje w pamięci na długie lata. Zobacz także: Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko” „Już pierwszego dnia urlopu dostałam zakaz wstępu nad Bałtyk. Po tym, co zrobiły moje dzieci, chciałam zapaść się pod ziemię”
Z urlopu w Ustce wróciła zdruzgotana. „Nigdy nie zapomnę twarzy tego dziecka. Matka udawała, że nic się nie stało”
„Najpierw pomyślałam, że chyba źle widzę. Po chwili zaczęłam się rozglądać, licząc, że za moment wszystko się wyjaśni. Minuty mijały, a ja coraz bardziej czułam, że jeśli zaraz nie zareaguję, długo będę mieć wyrzuty sumienia. Tego widoku z plaży w Ustce nie zapomnę chyba do końca życia” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje nad Bałtykiem mają być czasem odpoczynku i beztroski. Nasza czytelniczka przyznaje jednak, że z tegorocznego wyjazdu do Ustki najbardziej zapamiętała nie piękne zachody słońca ani spacery czy czas spędzony z rodziną, lecz kilka minut, które – jak twierdzi – nie powinny się wydarzyć. „Na twarzy tej dziewczynki malowała się rozpacz” Dzień dobry, pojechaliśmy z mężem i dwójką dzieci na tydzień do Ustki. Trafiliśmy na piękną pogodę, więc niemal całe dnie spędzaliśmy na plaży. Każdy, kto był tam w sezonie, wie, jak wygląda taki obrazek – setki parawanów, dzieci biegające z wiaderkami, kolejki po lody i tłumy ludzi. Kilka metrów od naszego parawanu leżała kobieta z córeczką, która miała może pięć albo sześć lat. Dziewczynka bawiła się przez dłuższą chwilę, potem położyła się na ręczniku i najwyraźniej zasnęła. Nie zwróciłabym na to większej uwagi, gdyby po jakimś czasie kobieta nie wstała. Poprawiła kapelusz, wzięła telefon, zarzuciła na ramię plażową torbę i odeszła w stronę promenady. Zdziwiłam się, bo ja nigdy nie zostawiłabym dziecka samego, ale pomyślałam, że na pewno zaraz wróci. Minęło kilkanaście minut. Dziewczynka otworzyła oczy i usiadła na ręczniku. Najpierw spokojnie rozejrzała się dookoła, jakby chciała sprawdzić, gdzie jest mama. Po chwili wstała i zaczęła chodzić wokół parawanu. Patrzyłam na nią coraz bardziej zaniepokojona. Słyszałam, jak woła: – Mamusiu?! Na jej twarzy pojawił się strach, którego chyba nigdy nie zapomnę. Nie płakała jeszcze, ale było widać, że za chwilę wpadnie w panikę. Nie potrafiłam siedzieć bezczynnie. Podeszłam do niej, bo sama jestem mamą i wiedziałam, jak przerażające musi być dla kilkuletniego dziecka obudzenie się na zatłoczonej plaży bez najbliższej osoby. Zapytałam spokojnie, jak ma na imię i czy wie, gdzie jest mama. Dziewczynka tylko pokręciła głową i powiedziała, że „chyba poszła”. Usiadłam z nią na ręczniku i próbowałam ją uspokoić. Powiedziałam, że na pewno zaraz wróci i że nie jest sama. „Mama wróciła z kawą i gofrem” Po kilku minutach zobaczyłam kobietę wracającą od strony deptaka. W jednej ręce trzymała kawę, w drugiej papierowe tacki z goframi. Podeszła do parawanu zupełnie spokojnie. Dziewczynka od razu się do niej przytuliła. Spodziewałam się, że usłyszę przeprosiny albo zobaczę choć odrobinę skruchy. Nic takiego się nie wydarzyło. Kobieta spojrzała na mnie i powiedziała tylko: – Przecież spała. Nie będę jej budzić. Byłam tak zaskoczona, że przez chwilę nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Wydukałam w końcu, że mała obudziła się kilka minut temu i bardzo się przestraszyła. Kobieta wzruszyła ramionami. – Nic jej się przecież nie stało. To zdanie zostało ze mną do końca wakacji. Nie wiem, czy ta mama zdaje sobie sprawę, co mogło się wydarzyć. Nie chodzi nawet o najczarniejsze scenariusze. Na tak zatłoczonej plaży wystarczy chwila, żeby przestraszone dziecko zaczęło szukać rodzica na własną rękę. Wystarczy, że pójdzie między parawany albo w stronę zejścia z plaży i po kilku minutach samo nie będzie wiedziało, gdzie jest. Nie potrafię sobie wyobrazić, żebym świadomie zostawiła je same na plaży, nawet jeśli śpią. Kawa i gofr mogą poczekać. Poczucie bezpieczeństwa dziecka nie. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Pozostawienie małego dziecka bez opieki na plaży może wiązać się z poważnym ryzykiem. W zatłoczonych nadmorskich miejscowościach wystarczy chwila, by maluch po przebudzeniu oddalił się w poszukiwaniu rodzica i stracił orientację. W takich sytuacjach liczy się każda minuta. Jeśli dorosły musi odejść choćby na chwilę – do toalety, po napój czy przekąskę – najbezpieczniej zrobić to na zmianę z drugim opiekunem albo poprosić zaufaną (!) osobę o przypilnowanie dziecka. Nawet krótka nieobecność może być dla kilkuletniego dziecka źródłem ogromnego stresu, zwłaszcza gdy budzi się w obcym, pełnym ludzi miejscu. Zobacz także: Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko” Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok”
Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało”
Przez dłuższą chwilę obserwowałam małą dziewczynkę i jej mamę, mając nadzieję, że za moment wszystko potoczy się inaczej. Niestety, z każdą minutą było tylko trudniej patrzeć na to, co działo się za sąsiednim parawanem.
Matki nie mają urlopu i chyba nie zdołacie mnie przekonać, że jest inaczej. Najczęściej to one są organizatorkami wyjazdów, animatorkami, kucharkami i kelnerkami. Muszą pamiętać o zabraniu na plażę rękawków, wiaderka i łopatki, kremu z filtrem i przekąsek. Wiedzą, że Jasiek lubi tylko nektarynki, bo meszek na brzoskwiniach jest „be”, a Amelka wypije soczek tylko z zielonej butelki. Są jednak sytuacje, które łamią serce. Czy zmęczenie i frustracja matki usprawiedliwiają takie zachowanie? Dziewczynka płakała coraz głośniej, a matka zachowywała się tak, jakby była sama Kilka metrów od naszego parawanu rozłożyła się rodzina z mniej więcej trzyletnią dziewczynką. Rodzice rozmawiali ze sobą, od czasu do czasu spoglądali w telefony, a mała kręciła się na ręczniku, przesypując ciepły piasek z rączki do rączki. Z czasem dziewczynka zaczęła cicho popłakiwać. Pomyślałam, że pewnie nie może się doczekać, aż popluska się w wodzie albo ma ochotę na gofra czy świderka. Po chwili płacz stawał się jednak coraz głośniejszy. Dziecko wyciągało ręce w stronę mamy, próbowało się do niej przytulić, coś mówiło przez łzy, ale kobieta praktycznie nie reagowała. Raz przesunęła ręcznik, później poprawiła torbę plażową, jeszcze za chwilę zaczęła smarować ramiona kremem z filtrem, jakby jej mała córeczka była duchem. Mijały kolejne minuty, a dziewczynka zanosiła się od łez. Każdy, kto ma dzieci, zna ten rodzaj płaczu oznaczający, że maluch naprawdę potrzebuje bliskości. Miałam wrażenie, że ta mała nie domagała się zabawki ani słodyczy. Ona po prostu chciała, żeby mama ją zauważyła. Zauważyłam, że nie tylko ja obserwuję tę scenę. Kobieta leżąca obok przestała czytać książkę i ukradkiem spoglądała zza okularów przeciwsłonecznych. Starsze małżeństwo siedzące kilka parawanów dalej wymieniło między sobą znaczące spojrzenia. Kilka osób odwracało głowy, jakby nie chciało patrzeć na coś bardzo intymnego i jednocześnie bardzo krępującego. Miałam wrażenie, że na plaży zapanowała dziwna cisza. Słychać było tylko szum fal, mewy i rozpaczliwy płacz tej dziewczynki. Chyba nikt z postronnych nie wiedział, jak zareagować. Bo co właściwie można zrobić? Podejść i powiedzieć obcej matce, żeby przytuliła własne dziecko? Zwrócić uwagę, ryzykując awanturę? A może milczeć, licząc na to, że za chwilę wszystko samo się uspokoi? W takich sytuacjach chyba każdy czuje podobną bezradność. Dziecko w końcu dostało to, czego potrzebowało. Szkoda, że tak późno Po długiej chwili kobieta w końcu wstała. Nie powiedziała ani słowa. Wytarła córce mokrą chusteczką zapłakaną buzię i nosek, potem otarła własne dłonie i bardzo oszczędnym ruchem przyciągnęła dziecko do siebie. To trudno opisać, ale wyglądało to tak, jakby ten uścisk był przykrym obowiązkiem. Jakby przytulenie własnego dziecka kosztowało ją więcej wysiłku niż rozłożenie całego plażowego ekwipunku. Dziewczynka natychmiast się uspokoiła. Właśnie ten moment poruszył mnie najbardziej. Nie nowa zabawka. Nie lody. Nie telefon, żeby odwrócić uwagę. Jedno krótkie przytulenie wystarczyło, żeby łzy wyschły niemal natychmiast. Od tamtej pory nie mogę przestać myśleć o tym, jak często próbujemy zagłuszać albo ignorować dziecięce emocje. Kupujemy kolejną zabawkę, proponujemy bajkę, każemy się uspokoić albo tłumaczymy, że „nic się przecież nie stało”. Dajemy w małe rączki telefon... Tymczasem bardzo często wystarczyłoby usiąść obok, spojrzeć dziecku w oczy i po prostu je przytulić. Nie znam tej mamy i nie wiem, z czym mierzy się na co dzień. Być może była zmęczona, niewyspana albo sama miała wyjątkowo trudny dzień. Każdemu rodzicowi zdarzają się chwile słabości. Mam jednak wrażenie, że coraz częściej zapominamy, że jedyne, czego potrzebuje dziecko, to dostrzec w rodzicu bezpieczną przystań. Zobacz także: Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci” Niecodzienna scena w gdańskiej restauracji. „Ludzie odwracali głowy na widok tej matki z 10-latkiem” „Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie”
Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko”
Przejmująca scena tuż obok naszego koca skłoniła mnie do smutnych refleksji nad tym, jak łatwo w wakacyjnym pędzie gubimy empatię wobec własnych dzieci. Zobaczyłam, jak u dorosłego człowieka wygrało po prostu zmęczenie i własna wygoda. Tamtej mamie puściły hamulce, a ucierpiało na tym biedne, niczemu winne dziecko.
Wszystko wydarzyło się około godziny piętnastej, kiedy na plaży w Dąbkach, gdzie wypoczywałam z dziećmi, panował największy upał. Na sąsiednim kocu leżała rodzina z małą, na oko 3-letnią córeczką. Dziewczynka była już ewidentnie potwornie zmęczona kilkugodzinnym przebywaniem na słońcu, hałasem i nadmiarem bodźców. Zaczęła po prostu przeraźliwie płakać, marudzić i odmawiać jakiejkolwiek współpracy, co u takiego malucha jest całkowicie naturalnym sygnałem alarmowym. Zmęczenie dziecka na plaży − kiedy urlop zamienia się w trudny moment Zamiast jednak schować dziewczynkę w cień namiotu plażowego, utulić ją czy po prostu spokojnie zabrać do chłodnego pokoju hotelowego, mama zareagowała skrajną irytacją. Zaczęła na nią głośno warczeć, każąc się uciszyć, bo przecież wszyscy wokół patrzą. Kiedy to nie poskutkowało, kobieta po prostu ostentacyjnie odwróciła się do płaczącego dziecka plecami, założyła słuchawki na uszy i zaczęła przeglądać telefon, całkowicie ignorując szlochającego malucha. Dziewczynka w swojej bezsilności zanosiła się od płaczu, rzucając się na rozgrzany piasek i próbując zwrócić na siebie uwagę rodziców. Druga strona parawanu udawała, że problemu nie ma. Ojciec dziecka smarował się kremem, całkowicie odcinając się od sytuacji. Stałam tam i czułam ogromny smutek. Niby nic temu dziecku nie działo się fizycznie, ale emocjonalna ściana, na którą natrafiło, była druzgocąca. Dziecko w kryzysie dostało jasny komunikat: twoje emocje są dla nas problemem, poradź sobie z nimi sama, bo my chcemy teraz odpoczywać. Reakcja świadków na emocje malucha − granice rodzicielskiej cierpliwości To ignorowanie trwało dobre dwadzieścia minut. Dziewczynka płakała tak mocno, że zaczęła się krztusić, a dorośli wokół niej trwali w niewzruszonym milczeniu. Ludzie na okolicznych kocach wymieniali tylko między sobą zaniepokojone spojrzenia, ale nikt nie wiedział, jak się zachować. Sama biłam się z myślami, czy mam prawo wkraczać w przestrzeń innej rodziny. W końcu nie wytrzymałam. Podniosłam się, podeszłam bliżej i zaoferowałam małej butelkę chłodnej wody, pytając mamę, czy może nie potrzebują pomocy w uspokojeniu córeczki, bo upał dzisiaj wyjątkowo daje się wszystkim we znaki. Kobieta zdjęła jedną słuchawkę, zmierzyła mnie chłodnym wzrokiem i odpowiedziała z pełnym dystansem, że mała po prostu wymusza uwagę, a ona nie zamierza psuć sobie urlopu wiecznym noszeniem dziecka na rękach. Słowa te, wypowiedziane z absolutnym chłodem, mocno mnie poruszyły. Jak radzić sobie z emocjami dziecka w trakcie wakacji? Po tej krótkiej i niezręcznej wymianie zdań podjęłam decyzję o spakowaniu naszych rzeczy i przeniesieniu się w inne, spokojniejsze miejsce. Wiem, że wakacje z małym dzieckiem bywają ogromnym wyzwaniem. Upał, logistyka i brak przestrzeni tylko dla siebie potrafią wykończyć najspokojniejszego dorosłego. Jednak nic nie zwalnia nas z bycia bezpieczną przystanią dla własnego dziecka. Maluch nie marudzi na plaży, żeby zrobić nam na złość − on w ten sposób krzyczy, że jego system nerwowy po prostu kapituluje. Ignorowanie płaczu i odcinanie się od dziecka za pomocą telefonu i słuchawek w publicznym miejscu to pójście na łatwiznę, które zostawia w psychice kilkulatka głębokie ślady. Na urlopie to my musimy dopasować się do możliwości fizycznych naszych dzieci, a nie odwrotnie. Co o tym myślicie, drogie czytelniczki? Czy Waszym zdaniem miałam prawo delikatnie interweniować, czy dla niektórych rodziców metoda ignorowania trudnych emocji u dzieci stała się już normą, z którą nie powinno się dyskutować? Zobacz też: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa”
Niecodzienna scena w gdańskiej restauracji. „Ludzie odwracali głowy na widok tej matki z 10-latkiem”
Z jednej strony głupio tak się przyglądać, z drugiej naprawdę trudno odwrócić wzrok. Chyba wielu klientów restauracji, włącznie ze mną, było zaskoczonych zachowaniem tej matki. Przekroczyła granicę?
Lipcowe popołudnie, tłumy turystów walczą o miejsca w knajpach w okolicach ulic Długiej, Mariackiej i Długiego Targu. Udało mi się dorwać stolik w jednej z mniej turystycznych smażalni, o ile taka w ogóle istnieje w tej okolicy. Dziś nawet nie pamiętam, czy jedzenie było dobre i czy po posiłku czekał na mnie paragon grozy, ale wiem, że scena rozgrywająca się przy stoliku obok zostanie ze mną na długo. To nie była awantura. Nikt nie krzyczał, nie rzucał talerzami, nie przeszkadzał innym gościom. A jednak zauważyłam, że ludzie przy sąsiednich stolikach też się przyglądają. Wszyscy patrzyli w tym samym kierunku, choć żeby nie zawstydzać tej biednej matki, odwracali głowy. Zaczęłam się zastanawiać, czy czasem – w imię troski o dzieci – nie zaczęliśmy odbierać im czegoś bardzo ważnego. Wychowujemy pokolenie, które nie poradzi sobie w życiu Przy stoliku obok siedziała trzyosobowa rodzina – mama, tata i chłopiec, na oko około dziesięcioletni. Od początku siedział z nosem w telefonie. Grał. Nie rozmawiał z rodzicami, nie rozglądał się, właściwie można było odnieść wrażenie, że nie zauważa nawet, gdzie jest. Musieli zamówić niedługo przed moim przyjściem. Kiedy kelner przyniósł im jedzenie, mama bez słowa wzięła nóż i zaczęła kroić synowi nuggetsy na małe kawałki. Potem nabijała na widelec kawałek nuggetsa i frytkę, obficie oblewała wszystko ketchupem i podsuwała synowi do ust. Chłopiec nawet nie odłożył telefonu. Automatycznie otwierał buzię, przeżuwał i wracał do gry. Najpierw sama siebie w myślach zrugałam, że nie powinnam oceniać tych ludzi, tej matki. Przecież są dzieci z różnymi trudnościami, których nie da się rozpoznać na pierwszy rzut oka. Są sytuacje zdrowotne, rozwojowe czy sensoryczne, o których przypadkowy obserwator nie ma pojęcia. Być może ten chłopiec potrzebował wsparcia? Kilka chwil później usłyszałam jednak krótką wymianę zdań między rodzicami, która poszerzyła kontekst. Mąż spojrzał na żonę z wyraźnym zniecierpliwieniem i powiedział półgłosem: – Naprawdę? Znowu go karmisz? Ludzie się gapią. Nie był zaskoczony. Nie pytał, dlaczego to robi. Brzmiał raczej jak ktoś, kto widział tę scenę dziesiątki razy i miał zwyczajnie dość. Sama nie wiem, czy spojrzeń ludzi, czy samej sytuacji. To jedno słowo – „znowu” – powiedziało więcej niż cała reszta. Świat nie będzie nabijał frytek na widelec Coraz częściej mam wrażenie, że chcemy usuwać dzieciom z drogi nawet najmniejsze przeszkody. Zapinamy za nie kurtki, choć dawno potrafią zrobić to same. Nosimy plecaki. Zamiast pomagać w lekcjach czy pracach na szkolne konkursy, rozwiązujemy zadania i rysujemy za dzieci. Rozwiązujemy konflikty z kolegami, zanim zdążą spróbować zrobić to samodzielnie. A czasem – jak tamtego dnia w restauracji – karmimy dziecko, które spokojnie mogłoby zjeść obiad własnymi rękami. Po co? Żeby było szybciej? Żeby dziecko się nie denerwowało? Żeby nie było awantury, bo trzeba odłożyć na chwilę telefon? A może dlatego, że przekroczyliśmy już granicę. Mam wrażenie, że coraz więcej rodziców za wszelką cenę chce zapewnić dziecku nie tyle szczęście, ile... nieustanny komfort. Taki, w którym nic nie wymaga wysiłku, cierpliwości ani odrobiny samodzielności. Tylko czy właśnie tego potrzebują dzieci? Nie lubię określenia „roszczeniowe dzieci”, bo ono sugeruje, że problem tkwi w najmłodszych, a przecież żadne dziecko nie rodzi się z przekonaniem, że wszystko mu się należy. To przekonanie buduje się powoli. Czasem zupełnie nieświadomie. To przekonanie budują w dziecku rodzice i opiekunowie. Oczywiście nie znam historii tej konkretnej rodziny. Być może był powód, którego jako postronna obserwatorka nie mogłam dostrzec. Ta scenka dała mi jednak do myślenia. Patrząc na tamtą rodzinę, nie pomyślałam, że widzę rozpieszczonego chłopca. Pomyślałam raczej o dorosłych, którzy – być może z najlepszych intencji – krok po kroku odbierają dziecku szansę na samodzielność. A to chyba jedna z tych rzeczy, których nie da się nadrobić jednym gestem. Nawet jeśli jest nim frytka nabita na widelec. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci” Ta niemiecka zasada budzi kontrowersje wśród polskich rodziców. To dlatego dzieci są tak samodzielne
„Cudze dzieci zrujnowały mi urlop. Ich matka chyba myślała, że nikt nie widzi”. To wina „bezstresowego wychowania”
Jak co roku kilka dni wakacji spędziłam nad Bałtykiem, w Trójmieście. Słońce (chociaż czasem za chmurami), szum fal i ten moment, kiedy człowiek w końcu zwalnia. A potem wystarczyło kilkanaście minut, żebym zrozumiała, dlaczego coraz więcej osób mówi, że na wakacjach najbardziej męczą ich... dzieci. Tylko czy to na pewno chodzi o nie?
Plaża była pełna ludzi. Rodziny z maluchami, seniorzy, młodzi, grupy znajomych. Typowy letni dzień nad morzem. Kilka metrów ode mnie bawiło się rodzeństwo – dzieciaki miały nie więcej niż 7 lat. Początkowo nie zwracałam na nie większej uwagi. Dzieci, jak to dzieci, korzystały z wakacji. Nawet trochę im zazdrościłam tej beztroski! Problem zaczął się chwilę później. Najpierw zaczęły przebiegać przez rozłożone ręczniki, sypiąc ludzi piaskiem. Potem jedno z nich kilka razy prawie nadepnęło na czyjeś rzeczy. Po chwili piłka, którą się bawiły, trafiła w książkę starszej pani na leżaku. Te dzieci były dosłownie wszędzie. Ich mama siedziała kilka metrów dalej. Przeglądała telefon. Od czasu do czasu podnosiła głowę, rzucała krótkie: „Uważajcie” i po sekundzie znowu znikała w wirtualnym świecie. Inni plażowicze zaczęli wymieniać między sobą porozumiewawcze spojrzenia, a ta kobieta zachowywała się tak, jakby nic się nie działo. Jakby naprawdę wierzyła, że nikt nie widzi tego, co robią jej dzieci. A przecież widzieli wszyscy. Dzieci, którym dorośli nie stawiają granic Kiedy słyszę, że „dzisiejsze dzieci są niewychowane”, zawsze mam mieszane uczucia. Bo czy naprawdę kilkuletnie dziecko samo z siebie wie, że nie powinno przebiegać przez cudzy ręcznik? Że piasek wsypany komuś do torby nie jest śmiesznym żartem? Że obca osoba też ma prawo spokojnie odpocząć? Nie. Dziecko dopiero poznaje świat. Uczy się, że nie kręci się on wokół niego. Że jego wolność kończy się tam, gdzie zaczyna się komfort drugiego człowieka. Ale tego nie nauczy się samo. To zadanie rodzica. Mam wrażenie, że gdzieś po drodze zaczęliśmy mylić bezstresowe wychowanie i szacunek do autonomii i emocji dziecka z całkowitym brakiem granic. Jakby zwrócenie dziecku uwagi było czymś złym. Jakby konkretne powiedzenie: „Nie rób tak” i wyjaśnienie powodu oznaczało odbieranie mu dzieciństwa. A przecież można wychowywać z szacunkiem i jednocześnie uczyć zasad. Jedno drugiego naprawdę nie wyklucza, o czym rodzice zdają się zapominać. Może źle kierujemy swoją złość? Słyszymy o restauracjach, hotelach czy strefach przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych. W internecie regularnie wybuchają dyskusje o płaczących dzieciach w samolotach, hałasie na plażach czy bieganiu po restauracjach. Mam wrażenie, że bardzo łatwo obwiniamy dzieci. Za łatwo. Jasne: to dzieciaki krzyczą, biegają i, co tu dużo mówić, przeszkadzają. Sęk w tym, że dzieci zachowują się tak, jak pozwalają im dorośli. To rodzic decyduje, czy zareaguje, gdy jego dziecko obsypuje piaskiem obcych ludzi. To rodzic pokazuje, że po nieudanej zabawie warto przeprosić. To rodzic tłumaczy, że plaża jest wspólna i każdy ma prawo czuć się na niej dobrze. Nie oczekuję, że dzieci będą siedzieć nieruchomo pod parasolem i przez osiem godzin czytać książki. Wakacje są od zabawy, śmiechu i biegania. Dzieci mają do tego pełne prawo. Ale jednocześnie rodzice mają obowiązek uczyć je, że wokół są inni ludzie. Chyba właśnie tego najbardziej mi zabrakło tamtego dnia nad Bałtykiem. Nie ciszy. Nie spokoju. Tylko jednego dorosłego, który na chwilę odłoży telefon, spojrzy na swoje dzieci i da im lekcję uważności na drugiego człowieka. Czytaj także: Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok” Matka obwinia „bezczelną nauczycielkę”. „Syn całe wakacje siedzi z nosem w lekturze, a przecież wystarczy zobaczyć film” „To miały być włoskie wakacje życia i urlop od dzieci. Gdy mąż zamiast zabytków zaczął podziwiać wdzięki animatorki, odpłaciłam mu z nawiązką”
Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok”
Łapałam rzadkie chwile relaksu, aż nagle ten błogi spokój zrujnował wrzask, od którego wszystkim wokół zjeżyły się włosy na głowie. Parę metrów od nas rozegrała się scena, która dosłownie zamurowała całą plażę.
W zeszłym tygodniu byłam z moją córką na plaży w Międzyzdrojach. Pogoda niby dopisywała, słońce grzało, ale każdy, kto choć raz był nad naszym polskim morzem, ten wie, jak to jest. Wiatr momentami urywał głowę, a woda w Bałtyku była tak lodowata, że po zanurzeniu stóp człowiek miał ochotę natychmiast uciekać na kocyk. Skandaliczne zachowanie rodziców nad morzem Obok nas rozłożyła się rodzina z małym, może czteroletnim chłopcem. Na początku wszystko wyglądało normalnie, ot, kolejna rodzinka na wakacjach. Problem zaczął się, gdy matka tego malucha uznała, że czas na kąpiel. Chłopczyk podszedł do brzegu, dotknął stopą wody i natychmiast się cofnął, mocno protestując. Zaczął płakać, że woda jest za zimna i on się boi. Normalny rodzic w tym momencie odpuściłby, zaproponował zabawę w zamki z piasku albo chociaż dał dziecku czas na oswojenie się z temperaturą. Ale nie ona. Ta kobieta dostała jakiegoś szału i zaczęła ciągnąć synka za sobą w stronę fal. Maluch potykał się o piach, zanosił się od płaczu, a ona parła przed siebie. Byłam w głębokim szoku, jak można tak traktować własną pociechę, i to na oczach dziesiątek obcych ludzi. Najgorsze były jednak słowa, które ta kobieta kierowała do chłopca. Zamiast go przytulić i uspokoić, zaczęła na niego okropnie wrzeszczeć, żeby przestał się wreszcie mazgaić, że przyszedł nad morze się hartować, a nie histeryzować z powodu odrobiny zimnej wody. Jej mąż w tym czasie stał z boku, gapił się w telefon i kompletnie nie reagował na to, co jego żona funduje jego własnemu synowi. Reakcja świadków nie była wcale lepsza Wokół nas zapadła absolutna cisza. Ludzie na kocach obok po prostu zamarli. Niektórzy ostentacyjnie odwracali wzrok, udając, że nagle bardzo interesuje ich horyzont albo książka, bo czuli potworne zażenowanie i nie wiedzieli, jak się zachować. Inni szeptali między sobą, posyłając kobiecie pełne potępienia spojrzenia. Widziałam, że starsze małżeństwo parę parawanów dalej zaczęło nerwowo pakować swoje rzeczy, jakby nie mogli znieść tego widoku. To było straszne, ta bezradność otoczenia i totalna znieczulica z jednej strony, a z drugiej strach przed wejściem w bezsensowną dyskusję z tą matką. Sama poczułam, jak wzbiera we mnie gigantyczna złość i żal do tej kobiety. W końcu nie wytrzymałam. Wstałam z ręcznika, podeszłam bliżej i zapytała głośno, czy uważa, że to jest normalne zachowanie i czy nie widzi, że dziecko nie chce wchodzić do wody. Kobieta odwróciła się do mnie i warknęła, żebym pilnowała swojego nosa. Machnęła ręką, puściła zapłakanego malucha, który natychmiast uciekł na ręcznik i zwinął się w kłębek, i sama poszła pływać, jakby nigdy nic się nie stało. Skutki przekraczania granic dziecka Do końca dnia nie mogłam zebrać myśli. Zastanawiam się, co siedzi w głowach takich rodziców. Przecież ten chłopiec przez najbliższe lata będzie omijał każdą wodę szerokim łukiem, a plaża będzie mu się kojarzyć wyłącznie z upokorzeniem i strachem. Gdzie podziała się zwykła, ludzka empatia i wrażliwość na sygnały, które wysyła nam własne dziecko? Drodzy rodzice, odpuśćcie te chore ambicje. Jeśli dziecko nie chce wejść do wody, to niech nie wchodzi. Świat się od tego nie zawali, a wakacje mają być przyjemnością i budowaniem bezpiecznych wspomnień, a nie szkołą przetrwania. Nie bądźmy też obojętni jako świadkowie. Czasem jedno zwrócenie uwagi, nawet jeśli skończy się chamską pyskówką, może sprawić, że taki rodzic chociaż na chwilę się zreflektuje i odpuści swojemu dziecku. Zobacz też: Podrzucanie dzieci znajomym w wakacje. „Wyprosiłam córkę sąsiadki, bo pchała się nawet na kolację” „Na rodzinnym all inclusive w Egipcie czułam się jak gość drugiej kategorii. Dopiero inna mama z Polski zdradziła mi, dlaczego patrzą na mnie z pogardą” „Dziadkowie zabrali Julkę do Krynicy Morskiej, a wrócili sami”. Mama nie może wybaczyć teściom tego, co się wydarzyło
„Już pierwszego dnia urlopu dostałam zakaz wstępu nad Bałtyk. Po tym, co zrobiły moje dzieci, chciałam zapaść się pod ziemię”
Na ten wyjazd czekaliśmy od miesięcy. Wynajęliśmy niewielki apartament nad Bałtykiem, spakowaliśmy parawan, wiaderka i kremy z filtrem, a dzieci odliczały dni do pierwszej kąpieli w morzu. Byłam przekonana, że najtrudniejsze będzie znalezienie miejsca na plaży. Nie przypuszczałam, że już pierwszego dnia zejdę z niej czerwona ze wstydu i będę miała ochotę omijać to miejsce szerokim łukiem.
Mamy dwójkę dzieci – siedmioletniego Kubę i pięcioletnią Maję. Oboje mają niespożyte pokłady energii, ale na co dzień jakoś nad tym panujemy. Nad morzem wszystko wyglądało jednak inaczej. Ledwo rozłożyliśmy parawan, a oni już poznali dwójkę dzieci z sąsiedniego koca. – Mamo, możemy pobiegać? – zapytał Kuba. – Tylko nie za daleko i uważajcie na ludzi – odpowiedziałam. Przez pierwsze minuty faktycznie było spokojnie. Potem usłyszałam pierwszy pisk, drugi, trzeci... Dzieci urządziły sobie wyścigi między parawanami. Im bardziej je uspokajałam, tym mniej mnie słyszały Biegały w tę i z powrotem, przeskakiwały nad ręcznikami, omijały cudze leżaki w ostatniej chwili. – Kuba! Maja! Wolniej! – wołałam. Machnęli tylko rękami. Po chwili zaczęli budować tor przeszkód z wiaderek i łopatek. Następnie przyszła kolej na zawody w rzucaniu mokrym piaskiem do wykopanego dołka. Problem w tym, że piasek nie zawsze lądował tam, gdzie powinien. Starsza pani siedząca dwa metry dalej otrzepała nogi i spojrzała na mnie wymownie. Młody chłopak wycierał ręcznik. Jakaś dziewczynka rozpłakała się, bo dostała garścią piasku prosto na koc. Czułam, że zapadam się pod ziemię. – Przepraszam państwa! Już ich zabieram! – powtarzałam chyba z dziesięć razy. Ratownik powiedział jedno zdanie, a mnie zrobiło się gorąco Kiedy po raz kolejny pobiegłam za dziećmi, podszedł do mnie ratownik. Byłam przekonana, że zaraz usłyszę wykład. – Proszę pani – powiedział spokojnie. – To naprawdę fajne dzieci, ale tutaj jest za tłoczno na takie zabawy. Przytaknęłam. – Wiem... Przepraszam. – Niech pani przejdzie z nimi kawałek dalej. Jest mniej ludzi, będą mogli się wybiegać. Tutaj za chwilę komuś zrobią krzywdę, nawet niechcący. Nie był niemiły. Nie podniósł głosu. Ale mnie i tak było okropnie wstyd. Spojrzałam dookoła i miałam wrażenie, że cała plaża patrzy właśnie na nas. – Chodźcie. Pakujemy się – powiedziałam stanowczo. Kuba spojrzał na mnie zdziwiony. – Ale dlaczego? – Bo mama właśnie dostała... nieoficjalny zakaz plażowania. Mąż parsknął śmiechem. – Nie przesadzaj. Po prostu zmienimy miejsce. Wystarczyło przejść dwieście metrów Posłuchaliśmy ratownika. Przeszliśmy kawałek dalej, tam, gdzie ludzi było znacznie mniej. Dzieci mogły biegać do woli, urządzały wyścigi, grały w piłkę i nikomu nie przeszkadzały. Po godzinie Kuba podszedł do mnie. – Mamo, przepraszam. Nie wiedziałem, że wszystkim przeszkadzamy. Przytuliłam go. – Wiem. Na plaży po prostu trzeba pamiętać, że odpoczywa tu mnóstwo ludzi. Wieczorem śmialiśmy się z całej sytuacji. Mąż powiedział: – Za rok od razu idziemy na mniej zatłoczoną plażę. I miał rację. Dzisiaj opowiadam tę historię z uśmiechem, ale wtedy naprawdę miałam ochotę zapaść się pod piasek. Zrozumiałam też coś ważnego – dzieci nie robiły niczego złośliwie. Były po prostu szczęśliwe i rozpierała je energia. To my, dorośli, musimy przewidzieć, że środek zatłoczonej plaży nie jest najlepszym miejscem na zawody w biegu. Od tamtego dnia najpierw szukamy przestrzeni, a dopiero potem rozkładamy parawan. Dzięki temu wszyscy wracają z plaży z dobrym humorem – i my, i nasi sąsiedzi. Zobacz także: „Nad morzem dzieci zamawiają frytki i rybę, a ja mówię, że nie jestem głodna. Potem dojadam resztki. Nie stać nas na cztery obiady” „To miały być wymarzone kolonie mojej Tosi. 2 słowa przez telefon i już pędziłam po nią nad morze. Nie daruję wychowawcy” „Wszyscy śmiali się z naszej rodziny na all inclusive w Chorwacji. Kelner wręczył mojemu mężowi męskie spodnie i skwitował: Polacy”
„Dziadkowie zabrali Julkę do Krynicy Morskiej, a wrócili sami”. Mama nie może wybaczyć teściom tego, co się wydarzyło
„Serce podeszło mi do gardła, żołądek się ścisnął. Myślałam, że Julka śpi w samochodzie, ale fotelik był pusty. Teściowa patrzyła na mnie z taką miną, jakby wiedziała, że to, co zaraz powie, doprowadzi do dzikiej awantury. A ja resztki energii wkładałam w to, żeby utrzymać się na nogach. Zdążyłam tylko wykrzyczeć, żeby powiedzieli mi, gdzie jest moja córka” – pisze Anna.
Dla wielu rodziców dziadkowie są w czasie wakacji ogromną pomocą. Dziecko odpoczywa, poznaje nowe miejsca, a mama i tata mogą choć na chwilę złapać oddech. Czasem jednak jedna decyzja potrafi zamienić długo wyczekiwany wyjazd w rodzinny konflikt, który trudno będzie naprawić. Teściowie Anny (imię zmienione na jej prośbę) mieli zabrać wnuczkę na tydzień do Krynicy Morskiej. Wrócili sami. „Chciałam, żeby miała piękne wspomnienia z dziadkami” Dzień dobry, ostatnio widziałam na Facebooku tekst o tym, że dziadkowie pojechali nad jezioro z wnuczką, a wrócili sami, i aż mi serce zamarło na chwilę, bo ja dokładnie coś takiego przeżyłam. Chodziło o moich teściów. Od początku wiedziałam, że relacja z moimi teściami nie będzie łatwa. Nigdy nie byliśmy bardzo blisko. Często miałam wrażenie, że zamiast wspierać mnie jako mamę, próbują pokazać, że wiedzą lepiej. Wiele razy się zdarzało, że podważali moje decyzje dotyczące wychowania mojej córki Julki. Kiedy ustalałam jakieś zasady, słyszałam, że przesadzam albo że „za naszych czasów dzieci tak nie miały”. Były sytuacje, kiedy prosiliśmy, żeby czegoś nie robić, a oni i tak robili po swojemu, tłumacząc, że przecież są dziadkami i chcą dla niej dobrze. Mimo wszystko zawsze uważałam, że kontakt z nimi jest dla Julki ważny. Dlatego, kiedy zaproponowali, że zabiorą ją na kilka dni nad morze, zgodziłam się. Naprawdę chciałam, żeby miała fajne wspomnienia. „Julka odliczała dni do wyjazdu” Córka była zachwycona. To miał być jej pierwszy taki dłuższy wyjazd bez nas. Pakowała sama plecak, wybierała sukienki, byłyśmy nawet kupić nowe kostiumy, bo ze starych wyrosła. Kilka razy pytała, czy na pewno będzie mogła wejść do morza. Teściowie pojechali z nią do Krynicy Morskiej. Pierwsze dni wyglądały dobrze. Dostawałam zdjęcia – Julka na plaży, Julka jedząca gofra, Julka budująca zamki z piasku. Byłam spokojniejsza. Myślałam sobie nawet, że może niepotrzebnie tak często martwię się o nasze relacje i warto dać im więcej przestrzeni. Nie wiedziałam jeszcze, co wydarzy się później. Kilka dni po ich przyjeździe do Krynicy Morskiej pojawili się tam wieloletni przyjaciele moich teściów. Przyjechali ze swoją wnuczką, sześcioletnią Hanią. Dziewczynki ponoć od razu się polubiły. Julka opowiadała później, że razem budowały zamki z piasku, bawiły się na placu zabaw i wieczorami wymyślały różne zabawy. Cieszyłam się, że poznała kogoś nowego i że dobrze spędza czas. Wtedy jeszcze nie przypuszczałam, że ta znajomość stanie się powodem całej awantury. „Mieli ją przywieźć do domu” Z góry było ustalone, że są w Krynicy tydzień. My kilka dni po ich powrocie mieliśmy jechać do Turcji na wczasy, więc wszystko było ustalone. Miałam jeszcze mieć czas na zrobienie prania itd. Tego dnia przygotowałam obiad, czekałam na córkę. W pewnym momencie zobaczyłam samochód teściów pod domem. Wyszli sami. Pomyślałam, że może Julka śpi w aucie. Podeszłam bliżej. Samochód był pusty. Zapytałam: „Gdzie jest Julka?”. Teściowa odpowiedziała spokojnie: „Została jeszcze kilka dni nad morzem”. Do dziś pamiętam, jak zareagowałam. Jak serce podeszło mi do gardła, żołądek się ścisnął. „Podjęli decyzję za mnie” Okazało się, że ci znajomi teściów zostawali jeszcze kilka dni w Krynicy i zaproponowali, żeby Julka została razem z Hanią. Dziewczynki bardzo się ze sobą zżyły, a teściowie uznali, że szkoda przerywać im zabawę. Tylko że nikt nie zapytał mnie, czy się na to zgadzam. Nikt nie zadzwonił. Nikt nie powiedział: „Mamy taki pomysł, co ty na to?”. Po prostu zdecydowali. Zaczęłam wtedy na nich krzyczeć, zaczęłam płakać, no jak szalona się zachowywałam. Prawie się osunęłam na ziemię, resztki energii wpakowałam w ustanie o własnych siłach. A teściowa tylko powtarzała: „Nie przesadzaj. Ona jest szczęśliwa. Przecież nic złego się nie dzieje”. Tylko że dla mnie właśnie coś się wydarzyło. Znowu poczułam, że moje zdanie jako mamy nie ma dla nich większego znaczenia. Wiem, że wiele osób powie: „Przecież Julce nic się nie stało, była z dziadkami, miała świetną zabawę”. Ale tak naprawdę została z obcymi dla mnie ludźmi. Więc chodzi o bezpieczeństwo, a chodzi też o granice. O ustalenia. Najbardziej boli mnie to, że ta sytuacja wpisuje się w coś, co trwa od lat. Oni często uważają, że wiedzą lepiej ode mnie, bo wychowali własne dzieci. Wszystko się dobrze skończyło, pojechaliśmy po Julkę następnego dnia i potem się szykowaliśmy na Turcję, ale i tak najadłam się tyle strachu, że nikt tego nie zrozumie, kto tego nie przeżył. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Relacja dziadków z wnukami może być niezwykle cenna, a wspólne wyjazdy często budują wyjątkową więź. Jednocześnie bliskość nie oznacza przejęcia roli rodziców – to oni ustalają najważniejsze zasady i podejmują decyzje dotyczące dziecka. W sytuacjach takich jak przedłużenie wyjazdu czy zmiana wcześniejszych ustaleń kluczowa jest rozmowa i zgoda rodziców. Nawet jeśli intencją dziadków jest sprawienie dziecku radości, działanie bez porozumienia może zostać odebrane jako przekroczenie granic. Czytaj także: Dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. „Teściowie wolą jechać do Egiptu, a chciałam im nawet zapłacić” „Gdy zaszłam w ciążę, moja matka wyparła się własnego wnuka. Uważała, że jest za młoda na bycie babcią” „Mąż wrócił z pustym fotelikiem, a miał przywieźć Hanię od dziadków. Gdy usłyszałam, gdzie została, zrobiło mi się słabo”
„Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie”
Jedno zdanie usłyszane od obcej kobiety na plaży wystarczyło, żeby wakacyjna idylla przerodziła się w awanturę. Nasza czytelniczka nie ma jednak sobie nic do zarzucenia. Twierdzi, że pozwala dzieciom załatwiać się w morzu i nie zamierza tego zmieniać. „Nie będę płaciła za każdą wizytę w toalecie tylko dlatego, że komuś się to nie podoba” – pisze w liście do redakcji.
Temat korzystania z płatnych toalet na plażach od lat budzi emocje. Dla jednych to oczywistość, dla innych – kolejny wydatek, który przy rodzinnych wakacjach szybko zaczyna być odczuwalny. Przeczytajcie wiadomość, jaka trafiła na naszą redakcyjną skrzynkę. A jeśli chcecie do nas pisać, piszcie na adres: redakcja@mamotoja.pl. „Ja naprawdę nie rozumiem, o co tyle hałasu” Dzień dobry, znowu wróciła dyskusja o załatwianiu potrzeb do morza i naprawdę przecieram oczy ze zdumienia. Mam trzyletniego syna i pięcioletnią córkę. Jeździmy nad Bałtyk co roku i nigdy nie przyszło mi do głowy, że robię coś niewłaściwego. Syn ma trzy lata. Jak mówi, że chce siusiu, to znaczy, że chce siusiu teraz, a nie za dziesięć minut, kiedy dojdziemy do toalety. Każdy, kto wychował dziecko, doskonale o tym wie. Zresztą córka to samo. No ale w tym roku wydarzyło się coś, po czym nie mogę się jakoś otrząsnąć, chociaż to ja mam rację. „Pani chyba żartuje” Syn bawił się w wodzie, powiedział, że chce siusiu, więc pozwoliłam mu zrobić to w morzu. Poszłam z nim tak po kolanka, kazałam mu kucnąć, chwilka i po sprawie. Dosłownie chwilę później podeszła do mnie jakaś kobieta i z pretensjami zapytała, czy naprawdę uważam, że to normalne. Odpowiedziałam, że tak, uważam, że to normalne. Usłyszałam wykład o higienie, kulturze i wychowaniu dzieci. Przepraszam bardzo, ale naprawdę zaczynam mieć dość ludzi, którzy na wakacjach bardziej pilnują cudzych dzieci niż swoich. „Nie wszyscy przyjeżdżają nad morze z grubym portfelem” Najbardziej rozbawił mnie tekst, że przecież „toaleta kosztuje tylko pięć złotych”. No właśnie. Tylko pięć. Pięć złotych tu, pięć tam, lody po 20 zł, gofry po 30, parking, leżaki i nagle okazuje się, że dziennie zostawia się kilkaset złotych. Mam dwójkę dzieci. Naprawdę ktoś uważa, że za każdym razem mam lecieć z nimi do płatnej toalety i jeszcze płacić za to, że trzylatek zrobi siusiu? Mam wrażenie, że takie rady dają głównie nowobogaccy z Warszawy, którzy przyjeżdżają SUV-em za pół miliona i opowiadają wszystkim, że pięć złotych to żaden wydatek. Dla wielu rodzin to nie jest jeden raz. To jest kilkanaście wejść w ciągu tygodnia. „Morze sobie poradzi” Najbardziej śmieszy mnie jednak robienie z tego jakiejś katastrofy ekologicznej. Naprawdę ktoś wierzy, że jedno dziecko, które zrobi siusiu do Bałtyku, jest największym problemem tego morza? Ludzie palą papierosy na plaży, zostawiają butelki, kapsle i niedopałki w piasku, ale największym zagrożeniem okazuje się trzylatek. Dla mnie to zwykła hipokryzja. Nie zamierzam biegać z dzieckiem kilkaset metrów do płatnej toalety tylko dlatego, że komuś przeszkadza coś, czego za chwilę i tak nie będzie. Jeżeli kogoś to oburza, ma do tego prawo. Ja uważam, że niektórym naprawdę przydałoby się zająć własnym urlopem, zamiast wychowywać cudze dzieci. Komentarz redakcji Temat korzystania z toalet na plaży regularnie wywołuje gorące dyskusje. Warto jednak pamiętać, że w wielu nadmorskich miejscowościach dostępne są zarówno toalety płatne, jak i bezpłatne, choć ich liczba i odległość od plaży bywają różne. Rodzice małych dzieci często mierzą się z sytuacjami, w których potrzeba pojawia się nagle i trudno zdążyć do najbliższej toalety. Jednocześnie wiele osób zwraca uwagę na kwestie higieny i uważa, że – jeśli tylko jest taka możliwość – warto korzystać z przeznaczonych do tego miejsc. To temat, w którym łatwo o skrajne opinie, dlatego, zamiast pochopnie oceniać innych, dobrze pamiętać, że każda sytuacja może wyglądać nieco inaczej. Czytaj także: Rezydentka ostrzega rodziców jadących na all inclusive. „Dają się naciąć i tracą pieniądze, a my mamy związane ręce” Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju” Polskiego rodzica na all inclusive poznasz na kilometr. „Włożył do kieszeni dwie kromki i kawałek sera. A potem zwrócił się do syna”
„Nad morzem dzieci zamawiają frytki i rybę, a ja mówię, że nie jestem głodna. Potem dojadam resztki. Nie stać nas na cztery obiady”
Dla wielu rodziców wakacyjny wyjazd oznacza dziś nie tylko odpoczynek, ale też ciągłe liczenie pieniędzy. Jedna z naszych czytelniczek przyznaje, że podczas urlopu zrezygnowała z czegoś, czego jej dzieci nawet nie zauważyły. „Najłatwiej oszczędza się na mamie” – napisała w mailu do naszej redakcji.
Rodzinny obiad w nadmorskiej restauracji jeszcze kilka lat temu był dla niej obowiązkowym punktem każdego dnia. Dziś wygląda to zupełnie inaczej. Kobieta twierdzi, że kiedy kelner podchodzi do stolika, odpowiada dokładnie to samo. Kłamie. „Dla mnie nic. Nie jestem głodna” Dzień dobry, mam troje dzieci i właśnie wróciliśmy z tygodniowego pobytu nad morzem. Nie będę narzekała na tłumy, bo z tym człowiek się liczy, wyjeżdżając w sezonie, a pogoda akurat była piękna. Najbardziej zaskoczyły mnie ceny, czyli te słynne paragony grozy. Wiedziałam, że będzie drogo, ale nie spodziewałam się, że aż tak. Pierwszego dnia poszliśmy całą rodziną na obiad. Dzieci od razu wypatrzyły w menu rybę z frytkami, najmłodszy oczywiście uparł się na nuggetsy. Kiedy kelner zapytał, co zamawiam dla siebie, odruchowo odpowiedziałam, że nie jestem głodna. Prawda wyglądała zupełnie inaczej. Byłam głodna, tylko w głowie już liczyłam, ile zapłacimy za cały rachunek. Pomyślałam sobie, że jeśli odpuszczę jeden obiad dziennie, to przez tydzień uzbiera się z tego całkiem konkretna kwota. Zaoszczędzone pieniądze wolałam przeznaczyć na lody dla dzieci, bilety do atrakcji czy pamiątki, o które i tak będą prosiły. „Mój obiad zaczyna się wtedy, kiedy dzieci kończą jeść” Od tamtego dnia wyglądało to właściwie tak samo. Dzieci dostawały swoje porcje, mąż zamawiał coś dla siebie, a ja siedziałam przy pustym talerzu i udawałam, że wystarczy mi kilka łyków wody albo picia ze sklepu, które przynieśliśmy ze sobą i ukradkiem popijaliśmy. Najśmieszniejsze jest to, że dzieci nawet niczego nie podejrzewały. Były zajęte jedzeniem, opowiadały o plaży i planowały, co będą robić po obiedzie. Dopiero kiedy któreś mówiło, że już nie da rady zjeść wszystkiego, przesuwało talerz w moją stronę. Wtedy zaczynał się mój obiad. Dojadałam kilka frytek, kawałek ryby albo nuggetsy. Czasem zostawała surówka, czasem pół ziemniaka. Nigdy nie przypuszczałabym, że na rodzinnych wakacjach będę czekała, aż dzieci czegoś nie zjedzą, żeby sama nie chodzić głodna. Nie piszę tego po to, żeby ktoś się nade mną litował. Sama zdecydowałam, że wolę odpuścić własny obiad niż powiedzieć dzieciom, że nie pójdziemy na gofry albo nie kupimy im magnesu na lodówkę. Mam jednak poczucie, że w ostatnich latach coś się zmieniło. Jeszcze niedawno takie wyjazdy były przyjemnością, a teraz człowiek co chwilę wyciąga kalkulator i zastanawia się, z czego tym razem zrezygnować. Najłatwiej zrezygnować z siebie. Chyba każda mama dobrze wie, o czym mówię. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Wakacyjne rachunki nad Bałtykiem od lat wywołują dyskusje, a w tym sezonie wielu turystów zwraca uwagę na wysokie ceny w restauracjach. Dla rodzin z kilkorgiem dzieci wspólny obiad potrafi kosztować nawet kilkaset złotych, nic więc dziwnego, że część rodziców szuka sposobów na ograniczenie wydatków. List naszej czytelniczki pokazuje jednak coś więcej niż tylko problem drożyzny. W wielu rodzinach, gdy trzeba zacząć oszczędzać, jako pierwsza rezygnuje z czegoś właśnie mama. Czasem z nowej bluzki, czasem z deseru, a czasem – jak w tej historii – z własnego obiadu. Choć dla dzieci pozostaje to często niezauważone, wiele kobiet doskonale zna ten mechanizm. Czytaj także: „Mój syn wrócił ze wsi z kieszeniami pełnymi banknotów. Gdy zapytałam dziadka, skąd dziecko ma tyle pieniędzy, rozpętała się awantura”
Oburzająca scena na plaży w Ustroniu. „Rodzice tej dziewczynki chyba myśleli, że nikt nie patrzy”
Brak kultury i podstawowej higieny u niektórych po prostu przechodzi ludzkie pojęcie. Wczoraj byłam świadkiem sytuacji, która dosłownie odebrała mi apetyt na resztę wyjazdu. Rodzice tamtej dziewczynki chyba myśleli, że nikt nie widzi, albo po prostu mają za nic jakiekolwiek zasady.
Wszystko wydarzyło się wczoraj około południa, kiedy na plaży panował gigantyczny ścisk. Parawan stał przy parawanie, wokół biegały dziesiątki dzieciaków, a dorośli relaksowali się w pełnym słońcu. Tuż obok nas rozłożyło się małżeństwo na oko przed czterdziestką z córeczką, małą dziewczynką w wieku około czterech lat. Kultura na plaży i higiena dzieci nad Bałtykiem to totalna fikcja Od samego początku rzuciło mi się w oczy, że rodzice małej są potwornie wygodni − leżeli plackiem na kocyku, sączyli zimne napoje i rozmawiali w najlepsze, kompletnie nie przejmując się otoczeniem. W pewnym momencie mała podeszła do matki i zaczęła pociągać ją za rękę, mówiąc głośno, że bardzo chce jej się siusiu. Byłam pewna, że matka wstanie, założy dziecku klapki i pójdzie z nią do publicznej toalety, która znajdowała się tuż przy zejściu z plaży, jakieś pięćdziesiąt metrów od naszych parawanów. To, co wydarzyło się chwilę później, całkowicie mnie jednak zszokowało. Kultura na plaży w wykonaniu tych ludzi okazała się totalną fikcją. Kobieta nawet nie podniosła się z ręcznika. Machnęła tylko ręką w stronę brzegu i powiedziała do małej na cały głos, żeby poszła do wody i tam zrobiła siusiu, bo morze jest wielkie i nikt nie zauważy. Dlaczego rodzice pozwalają dzieciom sikać do morza i do piasku? Słuchałam tego z szeroko otwartymi ustami, nie wierząc własnym uszom. Dziewczynka, posłuszna poleceniu matki, pogoniła do brzegu, weszła do wody po kolana, tuż obok grupy innych maluchów, które radosne pluskały się w falach, i po prostu załatwiła swoją potrzebę fizjologiczną. I jeszcze ojciec małej patrzył na całą sytuację z głupkowatym uśmieszkiem, jakby to było najnormalniejsze zachowanie pod słońcem. Dlaczego rodzice pozwalają dzieciom sikać do morza i udają, że problemu nie ma? Przecież to jest szczyt bezczelności i kompletny brak szacunku do innych plażowiczów. Kilka metrów dalej bawił się mój syn, który co chwilę nurkował w wodzie i głośno się śmiał. Na samą myśl o tym, co pływa w tej wodzie przez taką skrajną ignorancję dorosłych ludzi, zrobiło mi się autentycznie niedobrze. Kiedy dziewczynka wróciła pod parawan, nie wytrzymałam. Zwróciłam matce uwagę, mówiąc spokojnie, ale stanowczo, że toaleta jest tuż obok i robienie z Bałtyku publicznego szamba jest po prostu nie w porządku wobec nas wszystkich. Kobieta zmierzyła mnie lodowatym wzrokiem od stóp do głów i fuknęła, że mam się zająć swoim dzieckiem, a nie pilnować cudzych, bo to przecież tylko małe dziecko i naturalna sprawa. Brak wstydu i podstawowych manier na urlopie Ta sytuacja idealnie pokazuje potworny problem, z jakim mierzymy się co roku w polskich kurortach. Ludzie wchodzą w tryb pełnego luzu i wydaje im się, że na wakacjach wszystkie zasady kultury przestają obowiązywać. Pozwalanie dzieciom na załatwianie potrzeb do wody, w której kąpią się dziesiątki innych osób, to nie jest bezstresowe wychowanie − to jest zwykłe, prymitywne niechlujstwo i brak wstydu. Najbardziej przeraża mnie fakt, że tacy rodzice od najmłodszych lat uczą swoje dzieci, że mogą robić co chcą, gdzie chcą i mają głęboko w nosie komfort i zdrowie innych ludzi wokół. Czy naprawdę tak ciężko jest założyć dziecku te nieszczęsne klapki i przejść kilka metrów do toalety, zamiast fundować wszystkim wokół pokaz totalnej wiochy? Ja po wczorajszym dniu mam po prostu potworny niesmak i za każdym razem, gdy mój syn chce wejść do wody, mam ochotę zabronić mu kąpieli. Z poważaniem, zniesmaczona mama Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Moja rodzina stała się pośmiewiskiem na all inclusive w Turcji. Najpierw nałożyłam na talerz kawałek baklawy. Po chwili podszedł kelner”
„Chciałam tylko w spokoju poczytać na plaży, więc na chwilkę spuściłam Helę z oczu. Gdy podniosłam wzrok, już jej nie było”
To miały być nasze idealne wakacje nad polskim morzem. Po całym roku wstawania o świcie, stania w korkach i ogarniania domowego chaosu, marzyłam tylko o jednym: usiąść na kocyku, posłuchać szumu fal i w końcu otworzyć książkę, która od miesięcy leżała na mojej nocnej szafce. Mój mąż, Tomek, poszedł do pobliskiego portu kupić świeżą rybę na obiad, a ja zostałam na plaży z naszą czteroletnią córeczką, Helą. Pogoda była piękna, słońce przyjemnie grzało, a Hela grzecznie bawiła się swoimi foremkami tuż przy naszym parawanie. Wszystko wydawało się tak bajkowo bezpieczne, że pozwoliłam sobie na ten jeden grzech – całkowite rozluźnienie.
Rozłożyłam się wygodnie na ręczniku i otworzyłam powieść na pierwszej stronie. Hela co chwilę podchodziła, pokazując mi babki z piasku, a ja z uśmiechem głaskałam ją po puszystej głowie, nie odrywając oczu od tekstu. Była tak zajęta budowaniem fosy wokół swojego małego zamku, że byłam pewna, iż nie ruszy się stamtąd przez najbliższą godzinę. Wciągnęłam się w rozdział, przewróciłam jedną kartkę, potem drugą. Minęła może minuta, maksymalnie dwie. Ta jedna, nieszczęsna minuta nieuwagi Nagle poczułam dziwny, intuicyjny chłód w klatce piersiowej. Zamknęłam książkę i podniosłam wzrok, żeby sprawdzić, czy Hela nie potrzebuje więcej wody do wiaderka. Spojrzałam na piasek przed parawanem i w tym samym ułamku sekundy krew zamarzła mi w żyłach. Łopatka i foremki leżały porozrzucane przy niedokończonym zamku. Helki nigdzie nie było. Wstałam na równe nogi, a moje serce zaczęło bić tak mocno, że aż dudniło mi w uszach. Rozejrzałam się dookoła. Plaża była pełna ludzi, kolorowych parawanów, leżaków i kocyków, które zlewały się w jedną wielką, kolorową plamę. − Hela! Helka! − zaczęłam krzyczeć, ale mój głos całkowicie utonął w szumie morza i głośnych rozmowach plażowiczów. Paraliżujący strach w tłumie obcych ludzi Przez moją głowę w ułamku sekundy przemknęły najgorsze, najbardziej przerażające scenariusze. Spojrzałam w stronę fal, które z impetem rozbijały się o brzeg, i poczułam, jak z przerażenia uginają się pode mną nogi. Zaczęłam biec przed siebie na oślep, brodząc w sypkim piasku. Płakałam tak mocno, że ledwo widziałam cokolwiek na oczy. Pytałam kolejnych plażowiczów, czy nie widzieli małej dziewczynki w różowym stroju kąpielowym i z jasną czuprynką, ale wszyscy tylko bezradnie kręcili głowami. To były najgorsze, najbardziej paraliżujące minuty w moim życiu. Czułam potworny, rozrywający serce wstyd i poczucie winy. Jak mogłam być tak bezmyślna? Jak mogłam przełożyć jakąś głupią książkę nad bezpieczeństwo własnego dziecka? Wyobrażałam sobie, jak Hela płacze, zagubiona wśród tysiąca identycznych parawanów, szukając mojej dłoni. Nagle, w oddali, jakieś pięćdziesiąt metrów od naszego kocyka, zauważyłam małe zbiegowisko. Wokół kogoś stało kilku dorosłych. Serce skoczyło mi do gardła. Gnałam tam z prędkością światła, tratując po drodze czyjś zamek z piasku i nie zważając na nic. Zaskakujący powód wielkiego zniknięcia Gdy dopadłam do grupy ludzi, przedarłam się przez tłum i padłam na kolana. Na piasku siedziała Hela. Nie płakała, nie była przestraszona − na jej buzi malował się najwspanialszy, najbardziej promienny uśmiech. Obok niej kucał starszy pan, a na jego kolanach leżał potężny, puszysty pies rasy bernardyn. Hela trzymała w rączce małą łopatkę do piasku i z wielkim zaangażowaniem czesała wielkiego zwierzaka, który zadowolony mrużył ślepia. − O, mamusia! Zobacz, jaki wielki miś! − zawołała radośnie moja córeczka, gdy tylko mnie zobaczyła. Starszy pan uśmiechnął się ciepło i szybko wyjaśnił całe to zamieszanie. Okazało się, że bernardyn spacerował ze swoim właścicielem. Hela, która kocha wszystkie zwierzęta nad życie, zobaczyła wielkiego psa zza naszego parawanu i prowadzona dziecięcą fascynacją po prostu pobiegła do niego, kompletnie nie zdając sobie sprawy, że oddala się od mamy. Starszy pan od razu zauważył, że maluch jest sam, zaopiekował się nią i właśnie miał zamiar iść do ratowników, żeby ogłosić komunikat przez megafon. Porwałam Helę na ręce i przytuliłam ją tak mocno, jakby cały świat od tego zależał. Moje łzy, które jeszcze przed chwilą były łzami paraliżującej rozpaczy, zamieniły się w gigantyczną ulgę i wzruszenie. Starszemu panu dziękowałam chyba z dwadzieścia razy, cały czas płacząc. Kiedy Tomek wrócił z portu z rybą, zastał nas obie siedzące na kocu, mocno przytulone. Książka wylądowała na samym dnie torby plażowej i nie otworzyłam jej już do końca wyjazdu. Choć przeżyłam najgorsze pięć minut w swoim życiu, te wakacje dały mi najważniejszą lekcję dojrzałości − chwila relaksu rodzica jest ważna, ale oczy wokół głowy to absolutny fundament. Zobacz też: „Mąż wyszedł po mleko dla niemowlaka i zniknął bez śladu. Gdy po 3 latach zapukał do drzwi, prawda mnie przerosła”
„Wszyscy na siłę lecą do Grecji i Egiptu. Mój syn jako jedyny w klasie wie, jak wygląda zachód słońca nad Bałtykiem”
Czy egzotyczne plaże w basenie Morza Śródziemnego to jedyny przepis na idealne wakacje, za którym bezmyślnie pędzą współcześni rodzice? Ta mama odrzuca modę na zagraniczny luksus i z dumą pokazuje synowi unikalne piękno polskiego wybrzeża.
Szanowna Redakcjo! Na naszej klasowej grupie trwa w najlepsze licytacja, kto w tym roku zostawi większą fortunę w biurze podróży. Matki prześcigają się w rzucaniu nazwami hoteli w Grecji, Egipcie czy Turcji, jakby to był wyznacznik tego, jak bardzo kocha się swoje dziecko. Kiedy otwarcie powiedziałam, że my z Michałkiem jedziemy na dwa tygodnie pod namiot do małej miejscowości niedaleko Ustki, koleżanki spojrzały na mnie z politowaniem. Mam już serdecznie dość tego wiecznego oceniania i wmawiania nam, że polskie morze to obciach i nuda. Wszyscy na siłę lecą do Grecji i Egiptu, a tymczasem to mój syn jako jedyny w klasie wie, jak wygląda prawdziwy, zapierający dech w piersiach zachód słońca nad Bałtykiem. To on wraca z wakacji z pięknymi wspomnieniami dzikiej przyrody, a nie z pamięcią o betonowym basenie z tłumem turystów. Zagraniczny szpan na klasowej grupie kontra urok polskiego wybrzeża Najbardziej śmieszy mnie fakt, jak bardzo dorośli potrafią zatracić zdrowy rozsądek tylko po to, by pokazać się przed innymi rodzicami w szkole czy na Instagramie. Ciąganie małych dzieci w morderczy, afrykański upał, gdzie temperatura w lipcu przekracza czterdzieści stopni, to dla mnie żadna przyjemność, a jedynie koszmar. Dzieci moich znajomych z klasy Michała większość urlopu spędzają w klimatyzowanych pokojach hotelowych, bo na zewnątrz nie da się oddychać, albo moczą się w chlorowanej wodzie, którą mają na co dzień w miejskim basenie. My tymczasem nad Bałtykiem mamy prawdziwą wolność i przestrzeń. Michał uwielbia te nasze chłodniejsze poranki, kiedy zakładamy bluzy, bierzemy koce i idziemy na pustą jeszcze plażę zbierać muszelki i bursztyny wyrzucone przez nocny sztorm. Dla dziewięciolatka to jest prawdziwa przygoda − budowanie bazy z parawanów, rzucanie się w fale i jedzenie gofrów, bez sztywnego rygoru hotelowego all inclusive. Zagraniczne kurorty omijam szerokim łukiem Wielu rodziców uważa, że polskie morze to synonim drożyzny i kiepskiej pogody, ale ja wolę zaryzykować dwa deszczowe dni i założyć młodemu kurtkę przeciwdeszczową, niż przechodzić przez dramaty zdrowotne w tropikach. Koleżanki z pracy po powrocie z Egiptu zamiast o wypoczynku, opowiadają o zatruciach, bólach uszu od klimatyzacji i oparzeniach słonecznych, które leczyły przez cały pobyt. Uważam, że organizm młodego człowieka potrzebuje naturalnego mikroklimatu, spacerów po sosnowym lesie i rześkiego powietrza, a nie sztucznie stworzonego raju dla masowego turysty. Mój syn doskonale wie, jak szumi las o zmierzchu, potrafi rozpalić ognisko z tatą na wyznaczonym polu biwakowym i wie, co to znaczy prawdziwy, polski Bałtyk z jego kaprysami i potęgą. Tych autentycznych przeżyć, kontaktu z naturą i nauki szacunku do przyrody nie kupi się w żadnym luksusowym resorcie w Turcji czy Grecji, gdzie wszystko jest plastikowe i przygotowane pod linijkę. Jestem dumna z wakacji nad polskim morzem Wiem, że mój list pewnie wywoła oburzenie u osób, które uważają zagraniczne wyjazdy za jedyny słuszny standard współczesnego życia. Ja jednak jestem dumna z naszych planów i z tego, że potrafię pokazać dziecku piękno naszego własnego kraju, bez ulegania presji otoczenia. Chciałabym, aby polskie mamy przestały wreszcie licytować się na ceny wycieczek i zaczęły patrzeć na urlop przez pryzmat tego, co realnie rozwija wrażliwość naszych dzieci. Mam nadzieję, że jednak nie wszyscy wstydzą się przyznać, że w tym roku wybierają Bałtyk czy Mazury − przestańcie mieć kompleksy i podnieście wysoko głowę. Nasze morze ma w sobie niezwykłą, surową magię, której nie da się porównać z żadnym innym miejscem na ziemi, a wieczorny spacer po molo i słońce chowające się w morskiej toni to widok, który zostaje w sercu na całe życie. Nauczmy nasze dzieci cieszyć się prostymi rzeczami, spokojem i bliskością, bo to są najwspanialsze skarby, jakie możemy im podarować na wakacje. Zuza Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mąż przyniósł ze spaceru pusty wózek dziecięcy, który stał pod lasem. Gdy zajrzałam pod kocyk, zmroziło mi krew”
„Teściowie zgubili moje dziecko na wakacjach w Juracie. Nigdy sobie nie wybaczę, że im zaufałam”
Z moim mężem, Patrykiem, od czterech lat jesteśmy dumnymi rodzicami małego Tymona. Gdy na początku czerwca moi teściowie zaproponowali, że zabiorą naszego jedynaka na upragnione wakacje do Juraty, długo biłam się z myślami. Ostatecznie uległam ich gorącym zapewnieniom, że nadmorski mikroklimat dobrze zrobi maluchowi, a oni nie opuszczą go nawet na krok. Moje bezgraniczne zaufanie do dziadków i cały domowy spokój legły jednak w gruzach wczoraj wieczorem, w połowie trwania ich wyjazdu. Gdy zadzwoniłam na FaceTime, by tradycyjnie życzyć synkowi dobrej nocy, na ekranie zobaczyłam jedynie zmieszaną twarz teściowej.
Urszula z nienaturalnym uśmiechem oznajmiła, że mały już śpi i nie może podejść do telefonu. Widziałam wyraźnie, że coś ukrywa, moje serce waliło jak szalone. W tamtej sekundzie do rozmowy ostro wtrącił się mój teść. Prawda o tym, co stało się nad otwartą wodą, sprawiła, że prawie osunęłam się na podłogę. Incydent na plaży i zmowa milczenia Była godzina dwudziesta. Siedziałam z mężem w salonie, odliczając dni do końca ich urlopu. Gdy połączenie wideo zostało odebrane, zamiast radosnej buzi Tymona, w obiektywie pojawiła się moja teściowa, Urszula. Siedziała w ciemnym rogu pokoju pensjonatu, a jej oczy były podejrzanie czerwone. − Cześć, kochanie! Przepraszam, ale Tymuś dzisiaj bardzo wcześnie padł, śpi już jak suseł − zaczęła mówić pospiesznie, nerwowo poprawiając włosy i starając się zagłuszyć drżenie w głosie. − Bawił się cały dzień, zmęczył się powietrzem, więc już go nie budzimy. Zadzwonimy jutro, dobrze? Moja matczyna intuicja natychmiast podpowiedziała mi, że pod tym wymuszonym optymizmem kryje się coś potwornego. Sposób, w jaki Urszula unikała wzroku i próbowała szybko zakończyć rozmowę, zasiał we mnie potężny niepokój. „Mamo, ale przecież zawsze chociaż na sekundę pokazujesz mi go, jak śpi. Wszystko w porządku? Stało się coś?” − zapytałam, czując, jak serce zaczyna mi walić jak młotem. Wyznanie udręczonego dziadka Zanim teściowa zdążyła wymyślić kolejną wymówkę, z tyłu pokoju dobiegł głęboki, załamany głos mojego teścia, Wiktora. Na ekranie pojawiła się jego posiwiała głowa. Odepchnął delikatnie rękę żony, która próbowała zasłonić obiektyw, i spojrzał prosto w kamerkę. − Przestań kłamać, Ula! Nie ma sensu nic ukrywać przed matką. Ona ma prawo wiedzieć! − wykrzyczał teść, a z jego oczu popłynęły łzy. − Karolina, Patryk... przepraszam was. O mało nie doprowadziliśmy dzisiaj do najgorszej tragedii. Tymuś śpi, bo jest potwornie wykończony i roztrzęsiony tym, co wydarzyło się po południu na plaży w Juracie. My... my go zgubiliśmy. W tamtej sekundzie poczułam, jak całe moje ciało drętwieje, a grunt usuwa mi się spod nóg. Patryk natychmiast zwiększył głośność, a jego ojciec, ignorując wściekłe fuknięcia teściowej, zaczął chaotycznie opowiadać historię, która zmroziła nam krew w żyłach. Czterdzieści minut koszmaru nad wodą Okazało się, że tego dnia na plaży w Juracie był ogromny, gęsty tłum. Dziadkowie rozłożyli parawan, babcia czytała książkę, a dziadek zasnął w słońcu. Nasz czteroletni syn, zafascynowany dużym psem biegającym po brzegu, poszedł za zwierzęciem wzdłuż linii wody. Szedł tak daleko, aż całkowicie stracił z oczu ich stanowisko. Gdy zorientował się, że wokół są sami obcy ludzie, zaczął przeraźliwie płakać, stojąc po kostki w zimnych falach.- − Nie było go ponad pół godziny, Karolina. My ze strachu oszaleliśmy, biegaliśmy wzdłuż brzegu, Ula dostała histerii − szlochał teść, chowając twarz w dłoniach. − Fale były wysokie, prąd silny. Gdyby nie absolutny przypadek i czujność ratownika, który w ostatniej chwili zauważył samotne, błąkające się po brzegu dziecko i wyciągnął je z wody, te wakacje skończyłyby się najgorszym dramatem. Okazało się, że to ten obcy człowiek, po dramatycznych poszukiwaniach z głośnikiem, przyprowadził naszego zapłakanego syna z powrotem. Tymuś tak strasznie płakał ze strachu, że po powrocie do pokoju po prostu padł z wycieńczenia. A Ula... Ula kazała mężowi milczeć, żebyśmy my nie zabrali małego do domu. Moi teściowie przez ponad pół godziny nie mieli pojęcia, gdzie jest ich czteroletni wnuk, a potem chcieli ukryć tę potworną prawdę, zmuszając do cichego paktu udręczone i przestraszone dziecko. Natychmiastowy wyjazd − Jak mogłaś, mamo?! - wykrzyczał Patryk w stronę teściowej, która teraz siedziała w tle, szlochając ze wstydu i upokorzenia. − Zgubiliście nasze jedyne dziecko nad otwartą wodą, a ty miałaś czelność kłamać mi prosto w oczy przez kamerkę?! Gdyby nie ten ratownik, dzisiaj moglibyśmy nie mieć syna! Nie słuchaliśmy ich dłużej. Rozłączyłam się, rzuciłam telefon na kanapę i natychmiast wyciągnęłam z szafy podróżne torby. Jechaliśmy z Warszawy do Juraty na złamanie karku, przez całą drogę milcząc. Zżerały mnie potworne wyrzuty sumienia, że uległam ich namowom, że uśpiłam swoją czujność i oddałam im mój największy skarb na ten wyjazd, nie przewidując, jak bardzo beztroska starszych ludzi może zagrażać bezpieczeństwu malucha. Gdy nad ranem wparowaliśmy do pensjonatu i wyrwałam zaspane, wciąż niespokojnie oddychające dziecko z łóżka, nie zamieniłam z teściową ani jednego słowa. Podziękowałam jedynie teściowi za jego bolesną, ale uczciwą postawę. Spakowaliśmy rzeczy Tymona i odjechaliśmy, zostawiając ich samych na resztę urlopu. Ta historia zniszczyła nasze dotychczasowe relacje rodzinne i zburzyła wszelkie zaufanie do Urszuli. Dziadkowie dostali absolutny zakaz samodzielnych wyjazdów i opieki nad naszym synem. Sekret z wakacji w Juracie dał mi najważniejszą, choć brutalną lekcję dojrzałości jako matce: w kwestii bezpieczeństwa naszych dzieci nie ma miejsca na kompromisy czy ślepą wiarę w to, że „oni przecież kiedyś wychowali własne dzieci”. Świat się zmienił, plaże są pełne ludzi, a chwila nieuwagi nad wodą kosztuje zbyt wiele. Dziś, gdy jadę samochodem i słyszę spokojny oddech mojego syna na tylnym siedzeniu, wiem, że uratował nas cud, odwaga dziadka i intuicja nieznajomego ratownika, któremu do końca życia będę wdzięczna za to, że na czas zareagował. Zobacz też: „Moja córeczka codziennie wieczorem karmiła niewidzialnego gościa pod łóżkiem. Gdy w nocy zapaliłam latarkę, prawie zemdlałam”
Jej córka wróciła ze szkoły z płaczem. „Śmiali się ze mnie, że jesteśmy biedni, bo jedziemy do Darłówka”
Siedzę w kuchni, patrzę na kupione z wielką radością nowe klapki plażowe dla córki i czuję potworną bezsilność, bo zamożność rodziców stała się dla dzieciaków ze szkoły jedyną miarą wartości drugiego człowieka.
Szanowni Państwo, moja dziesięcioletnia córka Lenka wróciła ze szkoły z płaczem, rzuciła plecak w kąt i zamknęła się w swoim pokoju, nie chcąc ze mną w ogóle rozmawiać. Kiedy w końcu udało mi się ją utulić i wyciągnąć z niej, co się stało, usłyszałam słowa, które do teraz dźwięczą mi w uszach i sprawiają, że mam ochotę iść do tej placówki i zrobić potężną awanturę. Moje dziecko wykrztusiło przez łzy, że rówieśnicy z klasy zorganizowali sobie w szatni wielką licytację i śmiali się z niej, że jesteśmy biedni, bo jedziemy na urlop do Darłówka, a nie do ciepłych krajów. Dziewczynki z jej klasy z dumą opowiadały o wielkich basenach i palmach w Turcji czy Grecji, a nasz planowany wyjazd na kwaterę nad Bałtykiem uznały za totalny obciach i synonim biedy. Wakacje nad polskim morzem hitem czy powodem do wstydu w klasie Boli mnie fakt, jak głęboko w głowy tych dziesięciolatków wszedł ten cały konsumpcjonizm, snobizm i chora potrzeba wiecznego szpanowania przed znajomymi z ławki. Przecież my z mężem ciężko pracujemy, nie klepiemy biedy, ale świadomie wybieramy nasze polskie morze, bo uwielbiamy ten nadmorski klimat, spacery po lesie sosnowym i wieczorne gofry na plaży w Darłówku. Dla nas to miały być cudowne, wyczekane dwa tygodnie świętego spokoju od pracy i szkolnego kieratu, a przez bezmyślne okrucieństwo dzieciaków zamieniły się w powód do potwornego wstydu dla mojej córki. Lenka przez cały wieczór pytała mnie, dlaczego my nie możemy polecieć samolotem, dlaczego nie mamy opcji all inclusive i czy na pewno stać nas na normalne życie, skoro inne dzieci z klasy uważają nas za ubogich. No ludzie święci, skąd w tak młodych istotach bierze się tyle jadu, pogardy i bezwzględności dla kogoś, kto nie wpisuje się w ich bogaty, instagramowy schemat idealnych wakacji? Przecież te dzieci nie zarobiły same ani jednej złotówki na te swoje luksusowe kurorty, a zachowują się jak wielcy biznesmeni, którzy mają prawo pluć na każdego, kto spędza lato w kraju. Jak rozmawiać z dzieckiem o bogactwie i uczyć szacunku do innych Współczesna szkoła podstawowa coraz częściej staje się bezwzględnym polem bitwy na portfele rodziców, a nauczyciele udają, że nie widzą tego narastającego problemu wykluczenia rówieśniczego z powodów materialnych. Dzieci na przerwach nie rozmawiają już o grach, książkach czy wspólnych pasjach, tylko bez przerwy licytują się na marki telefonów, drogie buty i kierunki wakacyjnych podróży. Kiedy moja córka z radością wspomniała, że będzie budować zamki z piasku na polskiej plaży, została natychmiast uciszona i wyśmiana przez najgłośniejszą grupkę dziewczyn, które uznały, że Bałtyk to miejsce dla ludzi bez grosza przy duszy. To jest potworna porażka wychowawcza rodziców tych dzieci, którzy w pogoni za własnym statusem społecznym zapomnieli wpoić swoim pociechom elementarną empatię, kulturę i szacunek dla cudzych wyborów. Cały wieczór spędziłam na tłumaczeniu Lence, że prawdziwe, udane dzieciństwo i miłość rodziców nie zależą od liczby gwiazdek w hotelu czy strefy klimatycznej, w której się wypoczywa. Jednak wiem doskonale, że moje mądre słowa mają małą siłę przebicia w starciu z chichotami rówieśników. Skończmy wreszcie z tym szkolnym szpanem Postanowiłam napisać ten list, bo wiem, że na pewno nie jestem jedyną mamą w Polsce, która mierzy się z takim problemem przed końcem roku. Nie możemy pozwalać na to, by nasze dzieci wracały ze szkół zapłakane i zdezorientowane tylko dlatego, że wybieramy skromniejszy lub po prostu inny model spędzania wolnego czasu niż reszta klasy. Dzisiaj rano poszłam prosto do wychowawczyni i zażądałam przeprowadzenia pilnej lekcji wychowawczej na temat tolerancji, szacunku i tego, że wakacje w kraju są tak samo wartościowe jak wycieczki na drugi koniec świata. Apeluję do wszystkich rodziców, którzy teraz pakują walizki na wyjazdy w polskie góry, nad jeziora czy nad nasz piękny Bałtyk: budujcie w swoich dzieciach potężną pewność siebie i dumę z tego, co mają blisko. Nie dajmy się zwariować tej chorej licytacji na luksus, rozmawiajmy z maluchami o tym, co w życiu jest naprawdę ważne, i nie bójmy się ostro reagować, gdy szkolny snobizm dotyka nasze dzieci. Nasze morze ma niezwykłą magię, a uśmiech dziecka zbierającego muszelki na plaży w Darłówku jest wart o wiele więcej niż tysiące sztucznych lajków pod zdjęciem z egzotycznego basenu. Angelika Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Teściowie zabrali moją Zosię nad morze, a wrócili sami. Nigdy nie wybaczę im tego, co zrobili”