Dojmujące sceny za parawanem w Jastarni. „Była 7 rano. Nie mogłam oderwać oczu od tego 6-latka”
„Są takie obrazy, których nie da się zapomnieć. Wystarczy kilka minut, żeby zupełnie obce dziecko zostało w naszej głowie na długo po powrocie z wakacji. Tego ranka w Jastarni patrzyłam na małego chłopca i czułam narastającą bezsilność. Najbardziej bolało mnie to, że nikt nie wydawał się dostrzegać tego, co widziałam ja” – pisze nasza czytelniczka.
Plaże nad Bałtykiem o świcie wyglądają zupełnie inaczej niż w środku dnia. Jest cicho, spokojnie i prawie pusto. Nasza czytelniczka właśnie dlatego lubi wychodzić nad morze wcześnie rano. Podczas tegorocznego urlopu w Jastarni zobaczyła jednak scenę, która odebrała jej całą przyjemność z porannego spaceru. „Chciałam przez chwilę posiedzieć sama” Dzień dobry, pojechaliśmy z rodziną do Jastarni na tydzień. Mamy dwójkę dzieci i jak większość rodziców dobrze wiemy, że podczas wakacji trudno znaleźć choć chwilę tylko dla siebie. Któregoś ranka obudziłam się bardzo wcześnie. Była dopiero siódma, mąż i dzieci jeszcze spali, więc pomyślałam, że wykorzystam ten moment i pójdę sama na plażę z kubkiem kawy. Uwielbiam takie poranki. Morze jest spokojne, na piasku nie ma jeszcze tłumów, a człowiek może po prostu posiedzieć i posłuchać fal. Usiadłam niedaleko wejścia na plażę i cieszyłam się ciszą. Po kilku minutach przyszła trzyosobowa rodzina – mama, tata i chłopiec, który miał może sześć lat. Był mniej więcej w wieku moich dzieci. Aż zaśmiałam się w duchu, bo chyba każdy Polak zna ten typ, który przybiega o świcie, żeby zająć jak najlepsze miejsce. Rozłożyli parawan, wbili go w piasek, postawili dwie torby i ręczniki. Wszystko trwało dosłownie kilka minut. W pewnym momencie usłyszałam, jak tata mówi do chłopca: – Posiedzisz chwilę, dobrze? Pilnuj miejsca. Zaraz wrócimy. Chłopiec skinął głową. Rodzice odwrócili się i poszli w stronę wyjścia z plaży. NA początku nie zwróciłam na to większej uwagi. Pomyślałam, że może czegoś zapomnieli. Spodziewałam się, że za dwie, trzy minuty znowu ich zobaczę. Mijał jednak czas, a oni nie wracali. „Siedział tam zupełnie sam” Chłopiec najpierw bawił się łopatką, później zaczął patrzeć w stronę wejścia na plażę. Co kilka chwil podnosił głowę, jakby sprawdzał, czy rodzice już idą. Pojawiali się kolejni turyści, ktoś przechodził z psem, ktoś biegał brzegiem morza. W tym wszystkim sześciolatek siedział samotnie za dużym parawanem i po prostu czekał. Nie wyglądał na przestraszonego, ale było mi go zwyczajnie żal. Myślałam o własnych dzieciach. Nie wyobrażam sobie powiedzieć sześciolatkowi: „Pilnuj miejsca”, a samemu zniknąć z pola widzenia. Dla dorosłego to może być kilka minut. Dla dziecka taki czas potrafi ciągnąć się w nieskończoność. Po mniej więcej trzydziestu minutach rodzice wrócili. Nie wyglądali na zdenerwowanych ani zmartwionych. Rozmawiali między sobą, śmiali się. Ich syn siedział dokładnie tam, gdzie kazali mu czekać. Nie oddalił się ani na krok. Po prostu wykonywał polecenie. Nie wiem, może dla jego rodziców było to coś zupełnie normalnego. Być może uznali, że nic złego nie mogło się wydarzyć. Ja patrzyłam na to zupełnie inaczej. Nie wyobrażam sobie, że miałabym zostawić moje dzieci same na plaży, jeszcze z tak głupiego powodu jak pilnowanie miejsca. Wstałam i poszłam do hotelu, żeby wyściskać moje dzieciaki, chociaż teraz trochę żałuję, że nie podeszłam do tych rodziców i nie powiedziałam im, co o nich myślę. Od redakcji W sezonie wiele osób wybiera się na plażę bardzo wcześnie, by znaleźć dogodne miejsce. Warto jednak pamiętać, że kilkuletnie dzieci potrzebują stałej opieki dorosłych. Nawet jeśli wydają się spokojne i odpowiedzialne, pozostawienie ich samych – choćby na krótki czas – może być niebezpieczne. Wakacyjne wspomnienia buduje się przede wszystkim dzięki wspólnie spędzonemu czasowi. Trudno oczekiwać od sześciolatka, że będzie pełnił funkcję „strażnika” parawanu, podczas gdy dorośli zajmują się innymi sprawami. Zobacz także: Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem” „Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie” Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko”
Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem”
„Jeszcze nigdy nie miałam takiej ochoty wtrącić się w cudze wychowanie. Patrzyłam na tę scenę i czułam narastającą złość, bo miałam wrażenie, że tylko jedna osoba nie rozumie, co właśnie przeżywa kilkuletni chłopiec. Kiedy spojrzałam na ludzi siedzących obok, zobaczyłam, że oni też odwracają wzrok z zakłopotania” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje nad morzem kojarzą się z beztroską, wspólną zabawą i chwilami, które zostają z rodziną na długie lata. Nasza czytelniczka przyznaje jednak, że z wyjazdu do Łeby przywiozła przede wszystkim jedno wspomnienie. Scena, którą zobaczyła na plaży, skłoniła ją do refleksji nad tym, czy dorośli zawsze potrafią usłyszeć, co naprawdę próbują powiedzieć ich dzieci. „Początkowo nie widziałam w tym nic dziwnego” Dzień dobry, wybraliśmy się z mężem i dwójką dzieci na tydzień do Łeby. Pogoda dopisała, więc większość czasu spędzaliśmy na plaży. Kilka metrów od naszego parawanu rozłożyła się młoda kobieta z chłopcem, miał może sześć lat. Oboje wyglądali na pogodnych i uśmiechniętych, dlatego nic nie zwiastowało, że za chwilę będę świadkiem takiego cyrku. Nie mówię o tym dziecku, broń Boże, ale o jego mamuśce. Kobieta co chwilę wyciągała telefon i kierowała obiektyw w stronę syna. Pomyślałam, że chce zrobić kilka pamiątkowych zdjęć albo nagrać jakiś filmik. Sama przecież fotografuję swoje dzieci podczas wyjazdów i nigdy nie przyszłoby mi do głowy, że może być w tym coś niewłaściwego. Dopiero po kilku minutach zauważyłam, że chłopiec coraz wyraźniej traci cierpliwość. „On chciał po prostu pobawić się z mamą” Kobieta prosiła syna, żeby jeszcze raz przebiegł brzegiem morza. Po chwili poprosiła go, żeby wrócił i zrobił to jeszcze raz, bo tym razem „nie wyszło”. Następnie kazała mu skakać przez fale, śmiać się do obiektywu i patrzeć w określonym kierunku. Za każdym razem znajdował się jakiś powód, dla którego trzeba było powtórzyć ujęcie. Chłopiec wykonywał wszystkie polecenia, ale z każdą minutą było widać, że ma ochotę robić coś zupełnie innego. W pewnym momencie podszedł do mamy, przytulił się do niej i cicho powiedział, że chciałby już iść z nią do wody. Nie prosił o zabawkę ani o lody. Chciał tylko pobawić się z własną mamą. Ona odpowiedziała, że „to jeszcze chwilka” i wróciła do tego, co robiła wcześniej. Cykania fotek. „Najbardziej bolało mnie to, że nikt go nie słuchał” Ta „chwilka” trwała bardzo długo. Po pewnym czasie chłopiec przestał się uśmiechać. Było widać, że jest zmęczony i sfrustrowany. Kilka razy powtórzył, że nie chce już tego robić. Potem jego głos zaczął się łamać. W końcu rozpłakał się i niemal błagał mamę, żeby przestała. Najbardziej uderzyło mnie to, że jego słowa nie robiły na niej większego wrażenia. Kobieta wyglądała, jakby była całkowicie skupiona na tym, żeby dopiąć swój plan do końca. Coraz więcej osób siedzących w pobliżu spoglądało w ich stronę. Niektórzy wymieniali zaskoczone spojrzenia, inni szybko odwracali wzrok, bo wiadomo, że uczy się nas, że mamy się nie wtrącać. Teoretycznie krzywdy mu nie robiła... Sama przez chwilę zastanawiałam się, czy powinnam podejść. Ostatecznie tego nie zrobiłam, ale mam wyrzuty sumienia. Nie wiem, kim była ta kobieta i nie chcę jej oceniać. Być może bardzo zależało jej na pięknych pamiątkach z wakacji. Wiem jednak jedno – jej syn w tamtym momencie nie marzył o kolejnych zdjęciach ani filmach. Marzył o tym, żeby mama odłożyła wszystko i weszła z nim do morza. Od tamtej sytuacji sama częściej zastanawiam się, czy nie za łatwo wpadamy w pułapkę utrwalania każdej chwili. Czasem tak bardzo chcemy zachować wspomnienia, że przestajemy naprawdę je przeżywać. Mam nadzieję, że moje dzieci za kilkanaście lat nie będą pamiętały perfekcyjnych zdjęć z wakacji. Chciałabym, żeby pamiętały przede wszystkim, że byłam obok nich, kiedy najbardziej mnie potrzebowały. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Od redakcji Fotografowanie i nagrywanie dzieci podczas rodzinnych wyjazdów jest dla wielu rodziców czymś naturalnym. Warto jednak pamiętać, że dzieci również mają swoje granice i swoje potrzeby. Jeśli wyraźnie komunikują, że nie chcą już pozować albo marzą po prostu o wspólnej zabawie, dobrze jest zatrzymać się na chwilę i ich wysłuchać. Psychologowie podkreślają, że dla dziecka największą wartość ma uważna obecność rodzica. To właśnie wspólnie spędzony czas, a nie liczba zdjęć czy nagrań, buduje poczucie bezpieczeństwa i pozostaje w pamięci na długie lata. Zobacz także: Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko” „Już pierwszego dnia urlopu dostałam zakaz wstępu nad Bałtyk. Po tym, co zrobiły moje dzieci, chciałam zapaść się pod ziemię”
Z urlopu w Ustce wróciła zdruzgotana. „Nigdy nie zapomnę twarzy tego dziecka. Matka udawała, że nic się nie stało”
„Najpierw pomyślałam, że chyba źle widzę. Po chwili zaczęłam się rozglądać, licząc, że za moment wszystko się wyjaśni. Minuty mijały, a ja coraz bardziej czułam, że jeśli zaraz nie zareaguję, długo będę mieć wyrzuty sumienia. Tego widoku z plaży w Ustce nie zapomnę chyba do końca życia” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje nad Bałtykiem mają być czasem odpoczynku i beztroski. Nasza czytelniczka przyznaje jednak, że z tegorocznego wyjazdu do Ustki najbardziej zapamiętała nie piękne zachody słońca ani spacery czy czas spędzony z rodziną, lecz kilka minut, które – jak twierdzi – nie powinny się wydarzyć. „Na twarzy tej dziewczynki malowała się rozpacz” Dzień dobry, pojechaliśmy z mężem i dwójką dzieci na tydzień do Ustki. Trafiliśmy na piękną pogodę, więc niemal całe dnie spędzaliśmy na plaży. Każdy, kto był tam w sezonie, wie, jak wygląda taki obrazek – setki parawanów, dzieci biegające z wiaderkami, kolejki po lody i tłumy ludzi. Kilka metrów od naszego parawanu leżała kobieta z córeczką, która miała może pięć albo sześć lat. Dziewczynka bawiła się przez dłuższą chwilę, potem położyła się na ręczniku i najwyraźniej zasnęła. Nie zwróciłabym na to większej uwagi, gdyby po jakimś czasie kobieta nie wstała. Poprawiła kapelusz, wzięła telefon, zarzuciła na ramię plażową torbę i odeszła w stronę promenady. Zdziwiłam się, bo ja nigdy nie zostawiłabym dziecka samego, ale pomyślałam, że na pewno zaraz wróci. Minęło kilkanaście minut. Dziewczynka otworzyła oczy i usiadła na ręczniku. Najpierw spokojnie rozejrzała się dookoła, jakby chciała sprawdzić, gdzie jest mama. Po chwili wstała i zaczęła chodzić wokół parawanu. Patrzyłam na nią coraz bardziej zaniepokojona. Słyszałam, jak woła: – Mamusiu?! Na jej twarzy pojawił się strach, którego chyba nigdy nie zapomnę. Nie płakała jeszcze, ale było widać, że za chwilę wpadnie w panikę. Nie potrafiłam siedzieć bezczynnie. Podeszłam do niej, bo sama jestem mamą i wiedziałam, jak przerażające musi być dla kilkuletniego dziecka obudzenie się na zatłoczonej plaży bez najbliższej osoby. Zapytałam spokojnie, jak ma na imię i czy wie, gdzie jest mama. Dziewczynka tylko pokręciła głową i powiedziała, że „chyba poszła”. Usiadłam z nią na ręczniku i próbowałam ją uspokoić. Powiedziałam, że na pewno zaraz wróci i że nie jest sama. „Mama wróciła z kawą i gofrem” Po kilku minutach zobaczyłam kobietę wracającą od strony deptaka. W jednej ręce trzymała kawę, w drugiej papierowe tacki z goframi. Podeszła do parawanu zupełnie spokojnie. Dziewczynka od razu się do niej przytuliła. Spodziewałam się, że usłyszę przeprosiny albo zobaczę choć odrobinę skruchy. Nic takiego się nie wydarzyło. Kobieta spojrzała na mnie i powiedziała tylko: – Przecież spała. Nie będę jej budzić. Byłam tak zaskoczona, że przez chwilę nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Wydukałam w końcu, że mała obudziła się kilka minut temu i bardzo się przestraszyła. Kobieta wzruszyła ramionami. – Nic jej się przecież nie stało. To zdanie zostało ze mną do końca wakacji. Nie wiem, czy ta mama zdaje sobie sprawę, co mogło się wydarzyć. Nie chodzi nawet o najczarniejsze scenariusze. Na tak zatłoczonej plaży wystarczy chwila, żeby przestraszone dziecko zaczęło szukać rodzica na własną rękę. Wystarczy, że pójdzie między parawany albo w stronę zejścia z plaży i po kilku minutach samo nie będzie wiedziało, gdzie jest. Nie potrafię sobie wyobrazić, żebym świadomie zostawiła je same na plaży, nawet jeśli śpią. Kawa i gofr mogą poczekać. Poczucie bezpieczeństwa dziecka nie. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Pozostawienie małego dziecka bez opieki na plaży może wiązać się z poważnym ryzykiem. W zatłoczonych nadmorskich miejscowościach wystarczy chwila, by maluch po przebudzeniu oddalił się w poszukiwaniu rodzica i stracił orientację. W takich sytuacjach liczy się każda minuta. Jeśli dorosły musi odejść choćby na chwilę – do toalety, po napój czy przekąskę – najbezpieczniej zrobić to na zmianę z drugim opiekunem albo poprosić zaufaną (!) osobę o przypilnowanie dziecka. Nawet krótka nieobecność może być dla kilkuletniego dziecka źródłem ogromnego stresu, zwłaszcza gdy budzi się w obcym, pełnym ludzi miejscu. Zobacz także: Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko” Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok”
Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało”
Przez dłuższą chwilę obserwowałam małą dziewczynkę i jej mamę, mając nadzieję, że za moment wszystko potoczy się inaczej. Niestety, z każdą minutą było tylko trudniej patrzeć na to, co działo się za sąsiednim parawanem.
Matki nie mają urlopu i chyba nie zdołacie mnie przekonać, że jest inaczej. Najczęściej to one są organizatorkami wyjazdów, animatorkami, kucharkami i kelnerkami. Muszą pamiętać o zabraniu na plażę rękawków, wiaderka i łopatki, kremu z filtrem i przekąsek. Wiedzą, że Jasiek lubi tylko nektarynki, bo meszek na brzoskwiniach jest „be”, a Amelka wypije soczek tylko z zielonej butelki. Są jednak sytuacje, które łamią serce. Czy zmęczenie i frustracja matki usprawiedliwiają takie zachowanie? Dziewczynka płakała coraz głośniej, a matka zachowywała się tak, jakby była sama Kilka metrów od naszego parawanu rozłożyła się rodzina z mniej więcej trzyletnią dziewczynką. Rodzice rozmawiali ze sobą, od czasu do czasu spoglądali w telefony, a mała kręciła się na ręczniku, przesypując ciepły piasek z rączki do rączki. Z czasem dziewczynka zaczęła cicho popłakiwać. Pomyślałam, że pewnie nie może się doczekać, aż popluska się w wodzie albo ma ochotę na gofra czy świderka. Po chwili płacz stawał się jednak coraz głośniejszy. Dziecko wyciągało ręce w stronę mamy, próbowało się do niej przytulić, coś mówiło przez łzy, ale kobieta praktycznie nie reagowała. Raz przesunęła ręcznik, później poprawiła torbę plażową, jeszcze za chwilę zaczęła smarować ramiona kremem z filtrem, jakby jej mała córeczka była duchem. Mijały kolejne minuty, a dziewczynka zanosiła się od łez. Każdy, kto ma dzieci, zna ten rodzaj płaczu oznaczający, że maluch naprawdę potrzebuje bliskości. Miałam wrażenie, że ta mała nie domagała się zabawki ani słodyczy. Ona po prostu chciała, żeby mama ją zauważyła. Zauważyłam, że nie tylko ja obserwuję tę scenę. Kobieta leżąca obok przestała czytać książkę i ukradkiem spoglądała zza okularów przeciwsłonecznych. Starsze małżeństwo siedzące kilka parawanów dalej wymieniło między sobą znaczące spojrzenia. Kilka osób odwracało głowy, jakby nie chciało patrzeć na coś bardzo intymnego i jednocześnie bardzo krępującego. Miałam wrażenie, że na plaży zapanowała dziwna cisza. Słychać było tylko szum fal, mewy i rozpaczliwy płacz tej dziewczynki. Chyba nikt z postronnych nie wiedział, jak zareagować. Bo co właściwie można zrobić? Podejść i powiedzieć obcej matce, żeby przytuliła własne dziecko? Zwrócić uwagę, ryzykując awanturę? A może milczeć, licząc na to, że za chwilę wszystko samo się uspokoi? W takich sytuacjach chyba każdy czuje podobną bezradność. Dziecko w końcu dostało to, czego potrzebowało. Szkoda, że tak późno Po długiej chwili kobieta w końcu wstała. Nie powiedziała ani słowa. Wytarła córce mokrą chusteczką zapłakaną buzię i nosek, potem otarła własne dłonie i bardzo oszczędnym ruchem przyciągnęła dziecko do siebie. To trudno opisać, ale wyglądało to tak, jakby ten uścisk był przykrym obowiązkiem. Jakby przytulenie własnego dziecka kosztowało ją więcej wysiłku niż rozłożenie całego plażowego ekwipunku. Dziewczynka natychmiast się uspokoiła. Właśnie ten moment poruszył mnie najbardziej. Nie nowa zabawka. Nie lody. Nie telefon, żeby odwrócić uwagę. Jedno krótkie przytulenie wystarczyło, żeby łzy wyschły niemal natychmiast. Od tamtej pory nie mogę przestać myśleć o tym, jak często próbujemy zagłuszać albo ignorować dziecięce emocje. Kupujemy kolejną zabawkę, proponujemy bajkę, każemy się uspokoić albo tłumaczymy, że „nic się przecież nie stało”. Dajemy w małe rączki telefon... Tymczasem bardzo często wystarczyłoby usiąść obok, spojrzeć dziecku w oczy i po prostu je przytulić. Nie znam tej mamy i nie wiem, z czym mierzy się na co dzień. Być może była zmęczona, niewyspana albo sama miała wyjątkowo trudny dzień. Każdemu rodzicowi zdarzają się chwile słabości. Mam jednak wrażenie, że coraz częściej zapominamy, że jedyne, czego potrzebuje dziecko, to dostrzec w rodzicu bezpieczną przystań. Zobacz także: Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci” Niecodzienna scena w gdańskiej restauracji. „Ludzie odwracali głowy na widok tej matki z 10-latkiem” „Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie”
Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko”
Przejmująca scena tuż obok naszego koca skłoniła mnie do smutnych refleksji nad tym, jak łatwo w wakacyjnym pędzie gubimy empatię wobec własnych dzieci. Zobaczyłam, jak u dorosłego człowieka wygrało po prostu zmęczenie i własna wygoda. Tamtej mamie puściły hamulce, a ucierpiało na tym biedne, niczemu winne dziecko.
Wszystko wydarzyło się około godziny piętnastej, kiedy na plaży w Dąbkach, gdzie wypoczywałam z dziećmi, panował największy upał. Na sąsiednim kocu leżała rodzina z małą, na oko 3-letnią córeczką. Dziewczynka była już ewidentnie potwornie zmęczona kilkugodzinnym przebywaniem na słońcu, hałasem i nadmiarem bodźców. Zaczęła po prostu przeraźliwie płakać, marudzić i odmawiać jakiejkolwiek współpracy, co u takiego malucha jest całkowicie naturalnym sygnałem alarmowym. Zmęczenie dziecka na plaży − kiedy urlop zamienia się w trudny moment Zamiast jednak schować dziewczynkę w cień namiotu plażowego, utulić ją czy po prostu spokojnie zabrać do chłodnego pokoju hotelowego, mama zareagowała skrajną irytacją. Zaczęła na nią głośno warczeć, każąc się uciszyć, bo przecież wszyscy wokół patrzą. Kiedy to nie poskutkowało, kobieta po prostu ostentacyjnie odwróciła się do płaczącego dziecka plecami, założyła słuchawki na uszy i zaczęła przeglądać telefon, całkowicie ignorując szlochającego malucha. Dziewczynka w swojej bezsilności zanosiła się od płaczu, rzucając się na rozgrzany piasek i próbując zwrócić na siebie uwagę rodziców. Druga strona parawanu udawała, że problemu nie ma. Ojciec dziecka smarował się kremem, całkowicie odcinając się od sytuacji. Stałam tam i czułam ogromny smutek. Niby nic temu dziecku nie działo się fizycznie, ale emocjonalna ściana, na którą natrafiło, była druzgocąca. Dziecko w kryzysie dostało jasny komunikat: twoje emocje są dla nas problemem, poradź sobie z nimi sama, bo my chcemy teraz odpoczywać. Reakcja świadków na emocje malucha − granice rodzicielskiej cierpliwości To ignorowanie trwało dobre dwadzieścia minut. Dziewczynka płakała tak mocno, że zaczęła się krztusić, a dorośli wokół niej trwali w niewzruszonym milczeniu. Ludzie na okolicznych kocach wymieniali tylko między sobą zaniepokojone spojrzenia, ale nikt nie wiedział, jak się zachować. Sama biłam się z myślami, czy mam prawo wkraczać w przestrzeń innej rodziny. W końcu nie wytrzymałam. Podniosłam się, podeszłam bliżej i zaoferowałam małej butelkę chłodnej wody, pytając mamę, czy może nie potrzebują pomocy w uspokojeniu córeczki, bo upał dzisiaj wyjątkowo daje się wszystkim we znaki. Kobieta zdjęła jedną słuchawkę, zmierzyła mnie chłodnym wzrokiem i odpowiedziała z pełnym dystansem, że mała po prostu wymusza uwagę, a ona nie zamierza psuć sobie urlopu wiecznym noszeniem dziecka na rękach. Słowa te, wypowiedziane z absolutnym chłodem, mocno mnie poruszyły. Jak radzić sobie z emocjami dziecka w trakcie wakacji? Po tej krótkiej i niezręcznej wymianie zdań podjęłam decyzję o spakowaniu naszych rzeczy i przeniesieniu się w inne, spokojniejsze miejsce. Wiem, że wakacje z małym dzieckiem bywają ogromnym wyzwaniem. Upał, logistyka i brak przestrzeni tylko dla siebie potrafią wykończyć najspokojniejszego dorosłego. Jednak nic nie zwalnia nas z bycia bezpieczną przystanią dla własnego dziecka. Maluch nie marudzi na plaży, żeby zrobić nam na złość − on w ten sposób krzyczy, że jego system nerwowy po prostu kapituluje. Ignorowanie płaczu i odcinanie się od dziecka za pomocą telefonu i słuchawek w publicznym miejscu to pójście na łatwiznę, które zostawia w psychice kilkulatka głębokie ślady. Na urlopie to my musimy dopasować się do możliwości fizycznych naszych dzieci, a nie odwrotnie. Co o tym myślicie, drogie czytelniczki? Czy Waszym zdaniem miałam prawo delikatnie interweniować, czy dla niektórych rodziców metoda ignorowania trudnych emocji u dzieci stała się już normą, z którą nie powinno się dyskutować? Zobacz też: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa”
Niecodzienna scena w gdańskiej restauracji. „Ludzie odwracali głowy na widok tej matki z 10-latkiem”
Z jednej strony głupio tak się przyglądać, z drugiej naprawdę trudno odwrócić wzrok. Chyba wielu klientów restauracji, włącznie ze mną, było zaskoczonych zachowaniem tej matki. Przekroczyła granicę?
Lipcowe popołudnie, tłumy turystów walczą o miejsca w knajpach w okolicach ulic Długiej, Mariackiej i Długiego Targu. Udało mi się dorwać stolik w jednej z mniej turystycznych smażalni, o ile taka w ogóle istnieje w tej okolicy. Dziś nawet nie pamiętam, czy jedzenie było dobre i czy po posiłku czekał na mnie paragon grozy, ale wiem, że scena rozgrywająca się przy stoliku obok zostanie ze mną na długo. To nie była awantura. Nikt nie krzyczał, nie rzucał talerzami, nie przeszkadzał innym gościom. A jednak zauważyłam, że ludzie przy sąsiednich stolikach też się przyglądają. Wszyscy patrzyli w tym samym kierunku, choć żeby nie zawstydzać tej biednej matki, odwracali głowy. Zaczęłam się zastanawiać, czy czasem – w imię troski o dzieci – nie zaczęliśmy odbierać im czegoś bardzo ważnego. Wychowujemy pokolenie, które nie poradzi sobie w życiu Przy stoliku obok siedziała trzyosobowa rodzina – mama, tata i chłopiec, na oko około dziesięcioletni. Od początku siedział z nosem w telefonie. Grał. Nie rozmawiał z rodzicami, nie rozglądał się, właściwie można było odnieść wrażenie, że nie zauważa nawet, gdzie jest. Musieli zamówić niedługo przed moim przyjściem. Kiedy kelner przyniósł im jedzenie, mama bez słowa wzięła nóż i zaczęła kroić synowi nuggetsy na małe kawałki. Potem nabijała na widelec kawałek nuggetsa i frytkę, obficie oblewała wszystko ketchupem i podsuwała synowi do ust. Chłopiec nawet nie odłożył telefonu. Automatycznie otwierał buzię, przeżuwał i wracał do gry. Najpierw sama siebie w myślach zrugałam, że nie powinnam oceniać tych ludzi, tej matki. Przecież są dzieci z różnymi trudnościami, których nie da się rozpoznać na pierwszy rzut oka. Są sytuacje zdrowotne, rozwojowe czy sensoryczne, o których przypadkowy obserwator nie ma pojęcia. Być może ten chłopiec potrzebował wsparcia? Kilka chwil później usłyszałam jednak krótką wymianę zdań między rodzicami, która poszerzyła kontekst. Mąż spojrzał na żonę z wyraźnym zniecierpliwieniem i powiedział półgłosem: – Naprawdę? Znowu go karmisz? Ludzie się gapią. Nie był zaskoczony. Nie pytał, dlaczego to robi. Brzmiał raczej jak ktoś, kto widział tę scenę dziesiątki razy i miał zwyczajnie dość. Sama nie wiem, czy spojrzeń ludzi, czy samej sytuacji. To jedno słowo – „znowu” – powiedziało więcej niż cała reszta. Świat nie będzie nabijał frytek na widelec Coraz częściej mam wrażenie, że chcemy usuwać dzieciom z drogi nawet najmniejsze przeszkody. Zapinamy za nie kurtki, choć dawno potrafią zrobić to same. Nosimy plecaki. Zamiast pomagać w lekcjach czy pracach na szkolne konkursy, rozwiązujemy zadania i rysujemy za dzieci. Rozwiązujemy konflikty z kolegami, zanim zdążą spróbować zrobić to samodzielnie. A czasem – jak tamtego dnia w restauracji – karmimy dziecko, które spokojnie mogłoby zjeść obiad własnymi rękami. Po co? Żeby było szybciej? Żeby dziecko się nie denerwowało? Żeby nie było awantury, bo trzeba odłożyć na chwilę telefon? A może dlatego, że przekroczyliśmy już granicę. Mam wrażenie, że coraz więcej rodziców za wszelką cenę chce zapewnić dziecku nie tyle szczęście, ile... nieustanny komfort. Taki, w którym nic nie wymaga wysiłku, cierpliwości ani odrobiny samodzielności. Tylko czy właśnie tego potrzebują dzieci? Nie lubię określenia „roszczeniowe dzieci”, bo ono sugeruje, że problem tkwi w najmłodszych, a przecież żadne dziecko nie rodzi się z przekonaniem, że wszystko mu się należy. To przekonanie buduje się powoli. Czasem zupełnie nieświadomie. To przekonanie budują w dziecku rodzice i opiekunowie. Oczywiście nie znam historii tej konkretnej rodziny. Być może był powód, którego jako postronna obserwatorka nie mogłam dostrzec. Ta scenka dała mi jednak do myślenia. Patrząc na tamtą rodzinę, nie pomyślałam, że widzę rozpieszczonego chłopca. Pomyślałam raczej o dorosłych, którzy – być może z najlepszych intencji – krok po kroku odbierają dziecku szansę na samodzielność. A to chyba jedna z tych rzeczy, których nie da się nadrobić jednym gestem. Nawet jeśli jest nim frytka nabita na widelec. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci” Ta niemiecka zasada budzi kontrowersje wśród polskich rodziców. To dlatego dzieci są tak samodzielne
„Cudze dzieci zrujnowały mi urlop. Ich matka chyba myślała, że nikt nie widzi”. To wina „bezstresowego wychowania”
Jak co roku kilka dni wakacji spędziłam nad Bałtykiem, w Trójmieście. Słońce (chociaż czasem za chmurami), szum fal i ten moment, kiedy człowiek w końcu zwalnia. A potem wystarczyło kilkanaście minut, żebym zrozumiała, dlaczego coraz więcej osób mówi, że na wakacjach najbardziej męczą ich... dzieci. Tylko czy to na pewno chodzi o nie?
Plaża była pełna ludzi. Rodziny z maluchami, seniorzy, młodzi, grupy znajomych. Typowy letni dzień nad morzem. Kilka metrów ode mnie bawiło się rodzeństwo – dzieciaki miały nie więcej niż 7 lat. Początkowo nie zwracałam na nie większej uwagi. Dzieci, jak to dzieci, korzystały z wakacji. Nawet trochę im zazdrościłam tej beztroski! Problem zaczął się chwilę później. Najpierw zaczęły przebiegać przez rozłożone ręczniki, sypiąc ludzi piaskiem. Potem jedno z nich kilka razy prawie nadepnęło na czyjeś rzeczy. Po chwili piłka, którą się bawiły, trafiła w książkę starszej pani na leżaku. Te dzieci były dosłownie wszędzie. Ich mama siedziała kilka metrów dalej. Przeglądała telefon. Od czasu do czasu podnosiła głowę, rzucała krótkie: „Uważajcie” i po sekundzie znowu znikała w wirtualnym świecie. Inni plażowicze zaczęli wymieniać między sobą porozumiewawcze spojrzenia, a ta kobieta zachowywała się tak, jakby nic się nie działo. Jakby naprawdę wierzyła, że nikt nie widzi tego, co robią jej dzieci. A przecież widzieli wszyscy. Dzieci, którym dorośli nie stawiają granic Kiedy słyszę, że „dzisiejsze dzieci są niewychowane”, zawsze mam mieszane uczucia. Bo czy naprawdę kilkuletnie dziecko samo z siebie wie, że nie powinno przebiegać przez cudzy ręcznik? Że piasek wsypany komuś do torby nie jest śmiesznym żartem? Że obca osoba też ma prawo spokojnie odpocząć? Nie. Dziecko dopiero poznaje świat. Uczy się, że nie kręci się on wokół niego. Że jego wolność kończy się tam, gdzie zaczyna się komfort drugiego człowieka. Ale tego nie nauczy się samo. To zadanie rodzica. Mam wrażenie, że gdzieś po drodze zaczęliśmy mylić bezstresowe wychowanie i szacunek do autonomii i emocji dziecka z całkowitym brakiem granic. Jakby zwrócenie dziecku uwagi było czymś złym. Jakby konkretne powiedzenie: „Nie rób tak” i wyjaśnienie powodu oznaczało odbieranie mu dzieciństwa. A przecież można wychowywać z szacunkiem i jednocześnie uczyć zasad. Jedno drugiego naprawdę nie wyklucza, o czym rodzice zdają się zapominać. Może źle kierujemy swoją złość? Słyszymy o restauracjach, hotelach czy strefach przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych. W internecie regularnie wybuchają dyskusje o płaczących dzieciach w samolotach, hałasie na plażach czy bieganiu po restauracjach. Mam wrażenie, że bardzo łatwo obwiniamy dzieci. Za łatwo. Jasne: to dzieciaki krzyczą, biegają i, co tu dużo mówić, przeszkadzają. Sęk w tym, że dzieci zachowują się tak, jak pozwalają im dorośli. To rodzic decyduje, czy zareaguje, gdy jego dziecko obsypuje piaskiem obcych ludzi. To rodzic pokazuje, że po nieudanej zabawie warto przeprosić. To rodzic tłumaczy, że plaża jest wspólna i każdy ma prawo czuć się na niej dobrze. Nie oczekuję, że dzieci będą siedzieć nieruchomo pod parasolem i przez osiem godzin czytać książki. Wakacje są od zabawy, śmiechu i biegania. Dzieci mają do tego pełne prawo. Ale jednocześnie rodzice mają obowiązek uczyć je, że wokół są inni ludzie. Chyba właśnie tego najbardziej mi zabrakło tamtego dnia nad Bałtykiem. Nie ciszy. Nie spokoju. Tylko jednego dorosłego, który na chwilę odłoży telefon, spojrzy na swoje dzieci i da im lekcję uważności na drugiego człowieka. Czytaj także: Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok” Matka obwinia „bezczelną nauczycielkę”. „Syn całe wakacje siedzi z nosem w lekturze, a przecież wystarczy zobaczyć film” „To miały być włoskie wakacje życia i urlop od dzieci. Gdy mąż zamiast zabytków zaczął podziwiać wdzięki animatorki, odpłaciłam mu z nawiązką”
Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok”
Łapałam rzadkie chwile relaksu, aż nagle ten błogi spokój zrujnował wrzask, od którego wszystkim wokół zjeżyły się włosy na głowie. Parę metrów od nas rozegrała się scena, która dosłownie zamurowała całą plażę.
W zeszłym tygodniu byłam z moją córką na plaży w Międzyzdrojach. Pogoda niby dopisywała, słońce grzało, ale każdy, kto choć raz był nad naszym polskim morzem, ten wie, jak to jest. Wiatr momentami urywał głowę, a woda w Bałtyku była tak lodowata, że po zanurzeniu stóp człowiek miał ochotę natychmiast uciekać na kocyk. Skandaliczne zachowanie rodziców nad morzem Obok nas rozłożyła się rodzina z małym, może czteroletnim chłopcem. Na początku wszystko wyglądało normalnie, ot, kolejna rodzinka na wakacjach. Problem zaczął się, gdy matka tego malucha uznała, że czas na kąpiel. Chłopczyk podszedł do brzegu, dotknął stopą wody i natychmiast się cofnął, mocno protestując. Zaczął płakać, że woda jest za zimna i on się boi. Normalny rodzic w tym momencie odpuściłby, zaproponował zabawę w zamki z piasku albo chociaż dał dziecku czas na oswojenie się z temperaturą. Ale nie ona. Ta kobieta dostała jakiegoś szału i zaczęła ciągnąć synka za sobą w stronę fal. Maluch potykał się o piach, zanosił się od płaczu, a ona parła przed siebie. Byłam w głębokim szoku, jak można tak traktować własną pociechę, i to na oczach dziesiątek obcych ludzi. Najgorsze były jednak słowa, które ta kobieta kierowała do chłopca. Zamiast go przytulić i uspokoić, zaczęła na niego okropnie wrzeszczeć, żeby przestał się wreszcie mazgaić, że przyszedł nad morze się hartować, a nie histeryzować z powodu odrobiny zimnej wody. Jej mąż w tym czasie stał z boku, gapił się w telefon i kompletnie nie reagował na to, co jego żona funduje jego własnemu synowi. Reakcja świadków nie była wcale lepsza Wokół nas zapadła absolutna cisza. Ludzie na kocach obok po prostu zamarli. Niektórzy ostentacyjnie odwracali wzrok, udając, że nagle bardzo interesuje ich horyzont albo książka, bo czuli potworne zażenowanie i nie wiedzieli, jak się zachować. Inni szeptali między sobą, posyłając kobiecie pełne potępienia spojrzenia. Widziałam, że starsze małżeństwo parę parawanów dalej zaczęło nerwowo pakować swoje rzeczy, jakby nie mogli znieść tego widoku. To było straszne, ta bezradność otoczenia i totalna znieczulica z jednej strony, a z drugiej strach przed wejściem w bezsensowną dyskusję z tą matką. Sama poczułam, jak wzbiera we mnie gigantyczna złość i żal do tej kobiety. W końcu nie wytrzymałam. Wstałam z ręcznika, podeszłam bliżej i zapytała głośno, czy uważa, że to jest normalne zachowanie i czy nie widzi, że dziecko nie chce wchodzić do wody. Kobieta odwróciła się do mnie i warknęła, żebym pilnowała swojego nosa. Machnęła ręką, puściła zapłakanego malucha, który natychmiast uciekł na ręcznik i zwinął się w kłębek, i sama poszła pływać, jakby nigdy nic się nie stało. Skutki przekraczania granic dziecka Do końca dnia nie mogłam zebrać myśli. Zastanawiam się, co siedzi w głowach takich rodziców. Przecież ten chłopiec przez najbliższe lata będzie omijał każdą wodę szerokim łukiem, a plaża będzie mu się kojarzyć wyłącznie z upokorzeniem i strachem. Gdzie podziała się zwykła, ludzka empatia i wrażliwość na sygnały, które wysyła nam własne dziecko? Drodzy rodzice, odpuśćcie te chore ambicje. Jeśli dziecko nie chce wejść do wody, to niech nie wchodzi. Świat się od tego nie zawali, a wakacje mają być przyjemnością i budowaniem bezpiecznych wspomnień, a nie szkołą przetrwania. Nie bądźmy też obojętni jako świadkowie. Czasem jedno zwrócenie uwagi, nawet jeśli skończy się chamską pyskówką, może sprawić, że taki rodzic chociaż na chwilę się zreflektuje i odpuści swojemu dziecku. Zobacz też: Podrzucanie dzieci znajomym w wakacje. „Wyprosiłam córkę sąsiadki, bo pchała się nawet na kolację” „Na rodzinnym all inclusive w Egipcie czułam się jak gość drugiej kategorii. Dopiero inna mama z Polski zdradziła mi, dlaczego patrzą na mnie z pogardą” „Dziadkowie zabrali Julkę do Krynicy Morskiej, a wrócili sami”. Mama nie może wybaczyć teściom tego, co się wydarzyło
„Już pierwszego dnia urlopu dostałam zakaz wstępu nad Bałtyk. Po tym, co zrobiły moje dzieci, chciałam zapaść się pod ziemię”
Na ten wyjazd czekaliśmy od miesięcy. Wynajęliśmy niewielki apartament nad Bałtykiem, spakowaliśmy parawan, wiaderka i kremy z filtrem, a dzieci odliczały dni do pierwszej kąpieli w morzu. Byłam przekonana, że najtrudniejsze będzie znalezienie miejsca na plaży. Nie przypuszczałam, że już pierwszego dnia zejdę z niej czerwona ze wstydu i będę miała ochotę omijać to miejsce szerokim łukiem.
Mamy dwójkę dzieci – siedmioletniego Kubę i pięcioletnią Maję. Oboje mają niespożyte pokłady energii, ale na co dzień jakoś nad tym panujemy. Nad morzem wszystko wyglądało jednak inaczej. Ledwo rozłożyliśmy parawan, a oni już poznali dwójkę dzieci z sąsiedniego koca. – Mamo, możemy pobiegać? – zapytał Kuba. – Tylko nie za daleko i uważajcie na ludzi – odpowiedziałam. Przez pierwsze minuty faktycznie było spokojnie. Potem usłyszałam pierwszy pisk, drugi, trzeci... Dzieci urządziły sobie wyścigi między parawanami. Im bardziej je uspokajałam, tym mniej mnie słyszały Biegały w tę i z powrotem, przeskakiwały nad ręcznikami, omijały cudze leżaki w ostatniej chwili. – Kuba! Maja! Wolniej! – wołałam. Machnęli tylko rękami. Po chwili zaczęli budować tor przeszkód z wiaderek i łopatek. Następnie przyszła kolej na zawody w rzucaniu mokrym piaskiem do wykopanego dołka. Problem w tym, że piasek nie zawsze lądował tam, gdzie powinien. Starsza pani siedząca dwa metry dalej otrzepała nogi i spojrzała na mnie wymownie. Młody chłopak wycierał ręcznik. Jakaś dziewczynka rozpłakała się, bo dostała garścią piasku prosto na koc. Czułam, że zapadam się pod ziemię. – Przepraszam państwa! Już ich zabieram! – powtarzałam chyba z dziesięć razy. Ratownik powiedział jedno zdanie, a mnie zrobiło się gorąco Kiedy po raz kolejny pobiegłam za dziećmi, podszedł do mnie ratownik. Byłam przekonana, że zaraz usłyszę wykład. – Proszę pani – powiedział spokojnie. – To naprawdę fajne dzieci, ale tutaj jest za tłoczno na takie zabawy. Przytaknęłam. – Wiem... Przepraszam. – Niech pani przejdzie z nimi kawałek dalej. Jest mniej ludzi, będą mogli się wybiegać. Tutaj za chwilę komuś zrobią krzywdę, nawet niechcący. Nie był niemiły. Nie podniósł głosu. Ale mnie i tak było okropnie wstyd. Spojrzałam dookoła i miałam wrażenie, że cała plaża patrzy właśnie na nas. – Chodźcie. Pakujemy się – powiedziałam stanowczo. Kuba spojrzał na mnie zdziwiony. – Ale dlaczego? – Bo mama właśnie dostała... nieoficjalny zakaz plażowania. Mąż parsknął śmiechem. – Nie przesadzaj. Po prostu zmienimy miejsce. Wystarczyło przejść dwieście metrów Posłuchaliśmy ratownika. Przeszliśmy kawałek dalej, tam, gdzie ludzi było znacznie mniej. Dzieci mogły biegać do woli, urządzały wyścigi, grały w piłkę i nikomu nie przeszkadzały. Po godzinie Kuba podszedł do mnie. – Mamo, przepraszam. Nie wiedziałem, że wszystkim przeszkadzamy. Przytuliłam go. – Wiem. Na plaży po prostu trzeba pamiętać, że odpoczywa tu mnóstwo ludzi. Wieczorem śmialiśmy się z całej sytuacji. Mąż powiedział: – Za rok od razu idziemy na mniej zatłoczoną plażę. I miał rację. Dzisiaj opowiadam tę historię z uśmiechem, ale wtedy naprawdę miałam ochotę zapaść się pod piasek. Zrozumiałam też coś ważnego – dzieci nie robiły niczego złośliwie. Były po prostu szczęśliwe i rozpierała je energia. To my, dorośli, musimy przewidzieć, że środek zatłoczonej plaży nie jest najlepszym miejscem na zawody w biegu. Od tamtego dnia najpierw szukamy przestrzeni, a dopiero potem rozkładamy parawan. Dzięki temu wszyscy wracają z plaży z dobrym humorem – i my, i nasi sąsiedzi. Zobacz także: „Nad morzem dzieci zamawiają frytki i rybę, a ja mówię, że nie jestem głodna. Potem dojadam resztki. Nie stać nas na cztery obiady” „To miały być wymarzone kolonie mojej Tosi. 2 słowa przez telefon i już pędziłam po nią nad morze. Nie daruję wychowawcy” „Wszyscy śmiali się z naszej rodziny na all inclusive w Chorwacji. Kelner wręczył mojemu mężowi męskie spodnie i skwitował: Polacy”
„Dziadkowie zabrali Julkę do Krynicy Morskiej, a wrócili sami”. Mama nie może wybaczyć teściom tego, co się wydarzyło
„Serce podeszło mi do gardła, żołądek się ścisnął. Myślałam, że Julka śpi w samochodzie, ale fotelik był pusty. Teściowa patrzyła na mnie z taką miną, jakby wiedziała, że to, co zaraz powie, doprowadzi do dzikiej awantury. A ja resztki energii wkładałam w to, żeby utrzymać się na nogach. Zdążyłam tylko wykrzyczeć, żeby powiedzieli mi, gdzie jest moja córka” – pisze Anna.
Dla wielu rodziców dziadkowie są w czasie wakacji ogromną pomocą. Dziecko odpoczywa, poznaje nowe miejsca, a mama i tata mogą choć na chwilę złapać oddech. Czasem jednak jedna decyzja potrafi zamienić długo wyczekiwany wyjazd w rodzinny konflikt, który trudno będzie naprawić. Teściowie Anny (imię zmienione na jej prośbę) mieli zabrać wnuczkę na tydzień do Krynicy Morskiej. Wrócili sami. „Chciałam, żeby miała piękne wspomnienia z dziadkami” Dzień dobry, ostatnio widziałam na Facebooku tekst o tym, że dziadkowie pojechali nad jezioro z wnuczką, a wrócili sami, i aż mi serce zamarło na chwilę, bo ja dokładnie coś takiego przeżyłam. Chodziło o moich teściów. Od początku wiedziałam, że relacja z moimi teściami nie będzie łatwa. Nigdy nie byliśmy bardzo blisko. Często miałam wrażenie, że zamiast wspierać mnie jako mamę, próbują pokazać, że wiedzą lepiej. Wiele razy się zdarzało, że podważali moje decyzje dotyczące wychowania mojej córki Julki. Kiedy ustalałam jakieś zasady, słyszałam, że przesadzam albo że „za naszych czasów dzieci tak nie miały”. Były sytuacje, kiedy prosiliśmy, żeby czegoś nie robić, a oni i tak robili po swojemu, tłumacząc, że przecież są dziadkami i chcą dla niej dobrze. Mimo wszystko zawsze uważałam, że kontakt z nimi jest dla Julki ważny. Dlatego, kiedy zaproponowali, że zabiorą ją na kilka dni nad morze, zgodziłam się. Naprawdę chciałam, żeby miała fajne wspomnienia. „Julka odliczała dni do wyjazdu” Córka była zachwycona. To miał być jej pierwszy taki dłuższy wyjazd bez nas. Pakowała sama plecak, wybierała sukienki, byłyśmy nawet kupić nowe kostiumy, bo ze starych wyrosła. Kilka razy pytała, czy na pewno będzie mogła wejść do morza. Teściowie pojechali z nią do Krynicy Morskiej. Pierwsze dni wyglądały dobrze. Dostawałam zdjęcia – Julka na plaży, Julka jedząca gofra, Julka budująca zamki z piasku. Byłam spokojniejsza. Myślałam sobie nawet, że może niepotrzebnie tak często martwię się o nasze relacje i warto dać im więcej przestrzeni. Nie wiedziałam jeszcze, co wydarzy się później. Kilka dni po ich przyjeździe do Krynicy Morskiej pojawili się tam wieloletni przyjaciele moich teściów. Przyjechali ze swoją wnuczką, sześcioletnią Hanią. Dziewczynki ponoć od razu się polubiły. Julka opowiadała później, że razem budowały zamki z piasku, bawiły się na placu zabaw i wieczorami wymyślały różne zabawy. Cieszyłam się, że poznała kogoś nowego i że dobrze spędza czas. Wtedy jeszcze nie przypuszczałam, że ta znajomość stanie się powodem całej awantury. „Mieli ją przywieźć do domu” Z góry było ustalone, że są w Krynicy tydzień. My kilka dni po ich powrocie mieliśmy jechać do Turcji na wczasy, więc wszystko było ustalone. Miałam jeszcze mieć czas na zrobienie prania itd. Tego dnia przygotowałam obiad, czekałam na córkę. W pewnym momencie zobaczyłam samochód teściów pod domem. Wyszli sami. Pomyślałam, że może Julka śpi w aucie. Podeszłam bliżej. Samochód był pusty. Zapytałam: „Gdzie jest Julka?”. Teściowa odpowiedziała spokojnie: „Została jeszcze kilka dni nad morzem”. Do dziś pamiętam, jak zareagowałam. Jak serce podeszło mi do gardła, żołądek się ścisnął. „Podjęli decyzję za mnie” Okazało się, że ci znajomi teściów zostawali jeszcze kilka dni w Krynicy i zaproponowali, żeby Julka została razem z Hanią. Dziewczynki bardzo się ze sobą zżyły, a teściowie uznali, że szkoda przerywać im zabawę. Tylko że nikt nie zapytał mnie, czy się na to zgadzam. Nikt nie zadzwonił. Nikt nie powiedział: „Mamy taki pomysł, co ty na to?”. Po prostu zdecydowali. Zaczęłam wtedy na nich krzyczeć, zaczęłam płakać, no jak szalona się zachowywałam. Prawie się osunęłam na ziemię, resztki energii wpakowałam w ustanie o własnych siłach. A teściowa tylko powtarzała: „Nie przesadzaj. Ona jest szczęśliwa. Przecież nic złego się nie dzieje”. Tylko że dla mnie właśnie coś się wydarzyło. Znowu poczułam, że moje zdanie jako mamy nie ma dla nich większego znaczenia. Wiem, że wiele osób powie: „Przecież Julce nic się nie stało, była z dziadkami, miała świetną zabawę”. Ale tak naprawdę została z obcymi dla mnie ludźmi. Więc chodzi o bezpieczeństwo, a chodzi też o granice. O ustalenia. Najbardziej boli mnie to, że ta sytuacja wpisuje się w coś, co trwa od lat. Oni często uważają, że wiedzą lepiej ode mnie, bo wychowali własne dzieci. Wszystko się dobrze skończyło, pojechaliśmy po Julkę następnego dnia i potem się szykowaliśmy na Turcję, ale i tak najadłam się tyle strachu, że nikt tego nie zrozumie, kto tego nie przeżył. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Relacja dziadków z wnukami może być niezwykle cenna, a wspólne wyjazdy często budują wyjątkową więź. Jednocześnie bliskość nie oznacza przejęcia roli rodziców – to oni ustalają najważniejsze zasady i podejmują decyzje dotyczące dziecka. W sytuacjach takich jak przedłużenie wyjazdu czy zmiana wcześniejszych ustaleń kluczowa jest rozmowa i zgoda rodziców. Nawet jeśli intencją dziadków jest sprawienie dziecku radości, działanie bez porozumienia może zostać odebrane jako przekroczenie granic. Czytaj także: Dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. „Teściowie wolą jechać do Egiptu, a chciałam im nawet zapłacić” „Gdy zaszłam w ciążę, moja matka wyparła się własnego wnuka. Uważała, że jest za młoda na bycie babcią” „Mąż wrócił z pustym fotelikiem, a miał przywieźć Hanię od dziadków. Gdy usłyszałam, gdzie została, zrobiło mi się słabo”
„Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie”
Jedno zdanie usłyszane od obcej kobiety na plaży wystarczyło, żeby wakacyjna idylla przerodziła się w awanturę. Nasza czytelniczka nie ma jednak sobie nic do zarzucenia. Twierdzi, że pozwala dzieciom załatwiać się w morzu i nie zamierza tego zmieniać. „Nie będę płaciła za każdą wizytę w toalecie tylko dlatego, że komuś się to nie podoba” – pisze w liście do redakcji.
Temat korzystania z płatnych toalet na plażach od lat budzi emocje. Dla jednych to oczywistość, dla innych – kolejny wydatek, który przy rodzinnych wakacjach szybko zaczyna być odczuwalny. Przeczytajcie wiadomość, jaka trafiła na naszą redakcyjną skrzynkę. A jeśli chcecie do nas pisać, piszcie na adres: redakcja@mamotoja.pl. „Ja naprawdę nie rozumiem, o co tyle hałasu” Dzień dobry, znowu wróciła dyskusja o załatwianiu potrzeb do morza i naprawdę przecieram oczy ze zdumienia. Mam trzyletniego syna i pięcioletnią córkę. Jeździmy nad Bałtyk co roku i nigdy nie przyszło mi do głowy, że robię coś niewłaściwego. Syn ma trzy lata. Jak mówi, że chce siusiu, to znaczy, że chce siusiu teraz, a nie za dziesięć minut, kiedy dojdziemy do toalety. Każdy, kto wychował dziecko, doskonale o tym wie. Zresztą córka to samo. No ale w tym roku wydarzyło się coś, po czym nie mogę się jakoś otrząsnąć, chociaż to ja mam rację. „Pani chyba żartuje” Syn bawił się w wodzie, powiedział, że chce siusiu, więc pozwoliłam mu zrobić to w morzu. Poszłam z nim tak po kolanka, kazałam mu kucnąć, chwilka i po sprawie. Dosłownie chwilę później podeszła do mnie jakaś kobieta i z pretensjami zapytała, czy naprawdę uważam, że to normalne. Odpowiedziałam, że tak, uważam, że to normalne. Usłyszałam wykład o higienie, kulturze i wychowaniu dzieci. Przepraszam bardzo, ale naprawdę zaczynam mieć dość ludzi, którzy na wakacjach bardziej pilnują cudzych dzieci niż swoich. „Nie wszyscy przyjeżdżają nad morze z grubym portfelem” Najbardziej rozbawił mnie tekst, że przecież „toaleta kosztuje tylko pięć złotych”. No właśnie. Tylko pięć. Pięć złotych tu, pięć tam, lody po 20 zł, gofry po 30, parking, leżaki i nagle okazuje się, że dziennie zostawia się kilkaset złotych. Mam dwójkę dzieci. Naprawdę ktoś uważa, że za każdym razem mam lecieć z nimi do płatnej toalety i jeszcze płacić za to, że trzylatek zrobi siusiu? Mam wrażenie, że takie rady dają głównie nowobogaccy z Warszawy, którzy przyjeżdżają SUV-em za pół miliona i opowiadają wszystkim, że pięć złotych to żaden wydatek. Dla wielu rodzin to nie jest jeden raz. To jest kilkanaście wejść w ciągu tygodnia. „Morze sobie poradzi” Najbardziej śmieszy mnie jednak robienie z tego jakiejś katastrofy ekologicznej. Naprawdę ktoś wierzy, że jedno dziecko, które zrobi siusiu do Bałtyku, jest największym problemem tego morza? Ludzie palą papierosy na plaży, zostawiają butelki, kapsle i niedopałki w piasku, ale największym zagrożeniem okazuje się trzylatek. Dla mnie to zwykła hipokryzja. Nie zamierzam biegać z dzieckiem kilkaset metrów do płatnej toalety tylko dlatego, że komuś przeszkadza coś, czego za chwilę i tak nie będzie. Jeżeli kogoś to oburza, ma do tego prawo. Ja uważam, że niektórym naprawdę przydałoby się zająć własnym urlopem, zamiast wychowywać cudze dzieci. Komentarz redakcji Temat korzystania z toalet na plaży regularnie wywołuje gorące dyskusje. Warto jednak pamiętać, że w wielu nadmorskich miejscowościach dostępne są zarówno toalety płatne, jak i bezpłatne, choć ich liczba i odległość od plaży bywają różne. Rodzice małych dzieci często mierzą się z sytuacjami, w których potrzeba pojawia się nagle i trudno zdążyć do najbliższej toalety. Jednocześnie wiele osób zwraca uwagę na kwestie higieny i uważa, że – jeśli tylko jest taka możliwość – warto korzystać z przeznaczonych do tego miejsc. To temat, w którym łatwo o skrajne opinie, dlatego, zamiast pochopnie oceniać innych, dobrze pamiętać, że każda sytuacja może wyglądać nieco inaczej. Czytaj także: Rezydentka ostrzega rodziców jadących na all inclusive. „Dają się naciąć i tracą pieniądze, a my mamy związane ręce” Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju” Polskiego rodzica na all inclusive poznasz na kilometr. „Włożył do kieszeni dwie kromki i kawałek sera. A potem zwrócił się do syna”
„Nad morzem dzieci zamawiają frytki i rybę, a ja mówię, że nie jestem głodna. Potem dojadam resztki. Nie stać nas na cztery obiady”
Dla wielu rodziców wakacyjny wyjazd oznacza dziś nie tylko odpoczynek, ale też ciągłe liczenie pieniędzy. Jedna z naszych czytelniczek przyznaje, że podczas urlopu zrezygnowała z czegoś, czego jej dzieci nawet nie zauważyły. „Najłatwiej oszczędza się na mamie” – napisała w mailu do naszej redakcji.
Rodzinny obiad w nadmorskiej restauracji jeszcze kilka lat temu był dla niej obowiązkowym punktem każdego dnia. Dziś wygląda to zupełnie inaczej. Kobieta twierdzi, że kiedy kelner podchodzi do stolika, odpowiada dokładnie to samo. Kłamie. „Dla mnie nic. Nie jestem głodna” Dzień dobry, mam troje dzieci i właśnie wróciliśmy z tygodniowego pobytu nad morzem. Nie będę narzekała na tłumy, bo z tym człowiek się liczy, wyjeżdżając w sezonie, a pogoda akurat była piękna. Najbardziej zaskoczyły mnie ceny, czyli te słynne paragony grozy. Wiedziałam, że będzie drogo, ale nie spodziewałam się, że aż tak. Pierwszego dnia poszliśmy całą rodziną na obiad. Dzieci od razu wypatrzyły w menu rybę z frytkami, najmłodszy oczywiście uparł się na nuggetsy. Kiedy kelner zapytał, co zamawiam dla siebie, odruchowo odpowiedziałam, że nie jestem głodna. Prawda wyglądała zupełnie inaczej. Byłam głodna, tylko w głowie już liczyłam, ile zapłacimy za cały rachunek. Pomyślałam sobie, że jeśli odpuszczę jeden obiad dziennie, to przez tydzień uzbiera się z tego całkiem konkretna kwota. Zaoszczędzone pieniądze wolałam przeznaczyć na lody dla dzieci, bilety do atrakcji czy pamiątki, o które i tak będą prosiły. „Mój obiad zaczyna się wtedy, kiedy dzieci kończą jeść” Od tamtego dnia wyglądało to właściwie tak samo. Dzieci dostawały swoje porcje, mąż zamawiał coś dla siebie, a ja siedziałam przy pustym talerzu i udawałam, że wystarczy mi kilka łyków wody albo picia ze sklepu, które przynieśliśmy ze sobą i ukradkiem popijaliśmy. Najśmieszniejsze jest to, że dzieci nawet niczego nie podejrzewały. Były zajęte jedzeniem, opowiadały o plaży i planowały, co będą robić po obiedzie. Dopiero kiedy któreś mówiło, że już nie da rady zjeść wszystkiego, przesuwało talerz w moją stronę. Wtedy zaczynał się mój obiad. Dojadałam kilka frytek, kawałek ryby albo nuggetsy. Czasem zostawała surówka, czasem pół ziemniaka. Nigdy nie przypuszczałabym, że na rodzinnych wakacjach będę czekała, aż dzieci czegoś nie zjedzą, żeby sama nie chodzić głodna. Nie piszę tego po to, żeby ktoś się nade mną litował. Sama zdecydowałam, że wolę odpuścić własny obiad niż powiedzieć dzieciom, że nie pójdziemy na gofry albo nie kupimy im magnesu na lodówkę. Mam jednak poczucie, że w ostatnich latach coś się zmieniło. Jeszcze niedawno takie wyjazdy były przyjemnością, a teraz człowiek co chwilę wyciąga kalkulator i zastanawia się, z czego tym razem zrezygnować. Najłatwiej zrezygnować z siebie. Chyba każda mama dobrze wie, o czym mówię. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Wakacyjne rachunki nad Bałtykiem od lat wywołują dyskusje, a w tym sezonie wielu turystów zwraca uwagę na wysokie ceny w restauracjach. Dla rodzin z kilkorgiem dzieci wspólny obiad potrafi kosztować nawet kilkaset złotych, nic więc dziwnego, że część rodziców szuka sposobów na ograniczenie wydatków. List naszej czytelniczki pokazuje jednak coś więcej niż tylko problem drożyzny. W wielu rodzinach, gdy trzeba zacząć oszczędzać, jako pierwsza rezygnuje z czegoś właśnie mama. Czasem z nowej bluzki, czasem z deseru, a czasem – jak w tej historii – z własnego obiadu. Choć dla dzieci pozostaje to często niezauważone, wiele kobiet doskonale zna ten mechanizm. Czytaj także: „Mój syn wrócił ze wsi z kieszeniami pełnymi banknotów. Gdy zapytałam dziadka, skąd dziecko ma tyle pieniędzy, rozpętała się awantura”
Oburzająca scena na plaży w Ustroniu. „Rodzice tej dziewczynki chyba myśleli, że nikt nie patrzy”
Brak kultury i podstawowej higieny u niektórych po prostu przechodzi ludzkie pojęcie. Wczoraj byłam świadkiem sytuacji, która dosłownie odebrała mi apetyt na resztę wyjazdu. Rodzice tamtej dziewczynki chyba myśleli, że nikt nie widzi, albo po prostu mają za nic jakiekolwiek zasady.
Wszystko wydarzyło się wczoraj około południa, kiedy na plaży panował gigantyczny ścisk. Parawan stał przy parawanie, wokół biegały dziesiątki dzieciaków, a dorośli relaksowali się w pełnym słońcu. Tuż obok nas rozłożyło się małżeństwo na oko przed czterdziestką z córeczką, małą dziewczynką w wieku około czterech lat. Kultura na plaży i higiena dzieci nad Bałtykiem to totalna fikcja Od samego początku rzuciło mi się w oczy, że rodzice małej są potwornie wygodni − leżeli plackiem na kocyku, sączyli zimne napoje i rozmawiali w najlepsze, kompletnie nie przejmując się otoczeniem. W pewnym momencie mała podeszła do matki i zaczęła pociągać ją za rękę, mówiąc głośno, że bardzo chce jej się siusiu. Byłam pewna, że matka wstanie, założy dziecku klapki i pójdzie z nią do publicznej toalety, która znajdowała się tuż przy zejściu z plaży, jakieś pięćdziesiąt metrów od naszych parawanów. To, co wydarzyło się chwilę później, całkowicie mnie jednak zszokowało. Kultura na plaży w wykonaniu tych ludzi okazała się totalną fikcją. Kobieta nawet nie podniosła się z ręcznika. Machnęła tylko ręką w stronę brzegu i powiedziała do małej na cały głos, żeby poszła do wody i tam zrobiła siusiu, bo morze jest wielkie i nikt nie zauważy. Dlaczego rodzice pozwalają dzieciom sikać do morza i do piasku? Słuchałam tego z szeroko otwartymi ustami, nie wierząc własnym uszom. Dziewczynka, posłuszna poleceniu matki, pogoniła do brzegu, weszła do wody po kolana, tuż obok grupy innych maluchów, które radosne pluskały się w falach, i po prostu załatwiła swoją potrzebę fizjologiczną. I jeszcze ojciec małej patrzył na całą sytuację z głupkowatym uśmieszkiem, jakby to było najnormalniejsze zachowanie pod słońcem. Dlaczego rodzice pozwalają dzieciom sikać do morza i udają, że problemu nie ma? Przecież to jest szczyt bezczelności i kompletny brak szacunku do innych plażowiczów. Kilka metrów dalej bawił się mój syn, który co chwilę nurkował w wodzie i głośno się śmiał. Na samą myśl o tym, co pływa w tej wodzie przez taką skrajną ignorancję dorosłych ludzi, zrobiło mi się autentycznie niedobrze. Kiedy dziewczynka wróciła pod parawan, nie wytrzymałam. Zwróciłam matce uwagę, mówiąc spokojnie, ale stanowczo, że toaleta jest tuż obok i robienie z Bałtyku publicznego szamba jest po prostu nie w porządku wobec nas wszystkich. Kobieta zmierzyła mnie lodowatym wzrokiem od stóp do głów i fuknęła, że mam się zająć swoim dzieckiem, a nie pilnować cudzych, bo to przecież tylko małe dziecko i naturalna sprawa. Brak wstydu i podstawowych manier na urlopie Ta sytuacja idealnie pokazuje potworny problem, z jakim mierzymy się co roku w polskich kurortach. Ludzie wchodzą w tryb pełnego luzu i wydaje im się, że na wakacjach wszystkie zasady kultury przestają obowiązywać. Pozwalanie dzieciom na załatwianie potrzeb do wody, w której kąpią się dziesiątki innych osób, to nie jest bezstresowe wychowanie − to jest zwykłe, prymitywne niechlujstwo i brak wstydu. Najbardziej przeraża mnie fakt, że tacy rodzice od najmłodszych lat uczą swoje dzieci, że mogą robić co chcą, gdzie chcą i mają głęboko w nosie komfort i zdrowie innych ludzi wokół. Czy naprawdę tak ciężko jest założyć dziecku te nieszczęsne klapki i przejść kilka metrów do toalety, zamiast fundować wszystkim wokół pokaz totalnej wiochy? Ja po wczorajszym dniu mam po prostu potworny niesmak i za każdym razem, gdy mój syn chce wejść do wody, mam ochotę zabronić mu kąpieli. Z poważaniem, zniesmaczona mama Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Moja rodzina stała się pośmiewiskiem na all inclusive w Turcji. Najpierw nałożyłam na talerz kawałek baklawy. Po chwili podszedł kelner”
„Chciałam tylko w spokoju poczytać na plaży, więc na chwilkę spuściłam Helę z oczu. Gdy podniosłam wzrok, już jej nie było”
To miały być nasze idealne wakacje nad polskim morzem. Po całym roku wstawania o świcie, stania w korkach i ogarniania domowego chaosu, marzyłam tylko o jednym: usiąść na kocyku, posłuchać szumu fal i w końcu otworzyć książkę, która od miesięcy leżała na mojej nocnej szafce. Mój mąż, Tomek, poszedł do pobliskiego portu kupić świeżą rybę na obiad, a ja zostałam na plaży z naszą czteroletnią córeczką, Helą. Pogoda była piękna, słońce przyjemnie grzało, a Hela grzecznie bawiła się swoimi foremkami tuż przy naszym parawanie. Wszystko wydawało się tak bajkowo bezpieczne, że pozwoliłam sobie na ten jeden grzech – całkowite rozluźnienie.
Rozłożyłam się wygodnie na ręczniku i otworzyłam powieść na pierwszej stronie. Hela co chwilę podchodziła, pokazując mi babki z piasku, a ja z uśmiechem głaskałam ją po puszystej głowie, nie odrywając oczu od tekstu. Była tak zajęta budowaniem fosy wokół swojego małego zamku, że byłam pewna, iż nie ruszy się stamtąd przez najbliższą godzinę. Wciągnęłam się w rozdział, przewróciłam jedną kartkę, potem drugą. Minęła może minuta, maksymalnie dwie. Ta jedna, nieszczęsna minuta nieuwagi Nagle poczułam dziwny, intuicyjny chłód w klatce piersiowej. Zamknęłam książkę i podniosłam wzrok, żeby sprawdzić, czy Hela nie potrzebuje więcej wody do wiaderka. Spojrzałam na piasek przed parawanem i w tym samym ułamku sekundy krew zamarzła mi w żyłach. Łopatka i foremki leżały porozrzucane przy niedokończonym zamku. Helki nigdzie nie było. Wstałam na równe nogi, a moje serce zaczęło bić tak mocno, że aż dudniło mi w uszach. Rozejrzałam się dookoła. Plaża była pełna ludzi, kolorowych parawanów, leżaków i kocyków, które zlewały się w jedną wielką, kolorową plamę. − Hela! Helka! − zaczęłam krzyczeć, ale mój głos całkowicie utonął w szumie morza i głośnych rozmowach plażowiczów. Paraliżujący strach w tłumie obcych ludzi Przez moją głowę w ułamku sekundy przemknęły najgorsze, najbardziej przerażające scenariusze. Spojrzałam w stronę fal, które z impetem rozbijały się o brzeg, i poczułam, jak z przerażenia uginają się pode mną nogi. Zaczęłam biec przed siebie na oślep, brodząc w sypkim piasku. Płakałam tak mocno, że ledwo widziałam cokolwiek na oczy. Pytałam kolejnych plażowiczów, czy nie widzieli małej dziewczynki w różowym stroju kąpielowym i z jasną czuprynką, ale wszyscy tylko bezradnie kręcili głowami. To były najgorsze, najbardziej paraliżujące minuty w moim życiu. Czułam potworny, rozrywający serce wstyd i poczucie winy. Jak mogłam być tak bezmyślna? Jak mogłam przełożyć jakąś głupią książkę nad bezpieczeństwo własnego dziecka? Wyobrażałam sobie, jak Hela płacze, zagubiona wśród tysiąca identycznych parawanów, szukając mojej dłoni. Nagle, w oddali, jakieś pięćdziesiąt metrów od naszego kocyka, zauważyłam małe zbiegowisko. Wokół kogoś stało kilku dorosłych. Serce skoczyło mi do gardła. Gnałam tam z prędkością światła, tratując po drodze czyjś zamek z piasku i nie zważając na nic. Zaskakujący powód wielkiego zniknięcia Gdy dopadłam do grupy ludzi, przedarłam się przez tłum i padłam na kolana. Na piasku siedziała Hela. Nie płakała, nie była przestraszona − na jej buzi malował się najwspanialszy, najbardziej promienny uśmiech. Obok niej kucał starszy pan, a na jego kolanach leżał potężny, puszysty pies rasy bernardyn. Hela trzymała w rączce małą łopatkę do piasku i z wielkim zaangażowaniem czesała wielkiego zwierzaka, który zadowolony mrużył ślepia. − O, mamusia! Zobacz, jaki wielki miś! − zawołała radośnie moja córeczka, gdy tylko mnie zobaczyła. Starszy pan uśmiechnął się ciepło i szybko wyjaśnił całe to zamieszanie. Okazało się, że bernardyn spacerował ze swoim właścicielem. Hela, która kocha wszystkie zwierzęta nad życie, zobaczyła wielkiego psa zza naszego parawanu i prowadzona dziecięcą fascynacją po prostu pobiegła do niego, kompletnie nie zdając sobie sprawy, że oddala się od mamy. Starszy pan od razu zauważył, że maluch jest sam, zaopiekował się nią i właśnie miał zamiar iść do ratowników, żeby ogłosić komunikat przez megafon. Porwałam Helę na ręce i przytuliłam ją tak mocno, jakby cały świat od tego zależał. Moje łzy, które jeszcze przed chwilą były łzami paraliżującej rozpaczy, zamieniły się w gigantyczną ulgę i wzruszenie. Starszemu panu dziękowałam chyba z dwadzieścia razy, cały czas płacząc. Kiedy Tomek wrócił z portu z rybą, zastał nas obie siedzące na kocu, mocno przytulone. Książka wylądowała na samym dnie torby plażowej i nie otworzyłam jej już do końca wyjazdu. Choć przeżyłam najgorsze pięć minut w swoim życiu, te wakacje dały mi najważniejszą lekcję dojrzałości − chwila relaksu rodzica jest ważna, ale oczy wokół głowy to absolutny fundament. Zobacz też: „Mąż wyszedł po mleko dla niemowlaka i zniknął bez śladu. Gdy po 3 latach zapukał do drzwi, prawda mnie przerosła”
„Wszyscy na siłę lecą do Grecji i Egiptu. Mój syn jako jedyny w klasie wie, jak wygląda zachód słońca nad Bałtykiem”
Czy egzotyczne plaże w basenie Morza Śródziemnego to jedyny przepis na idealne wakacje, za którym bezmyślnie pędzą współcześni rodzice? Ta mama odrzuca modę na zagraniczny luksus i z dumą pokazuje synowi unikalne piękno polskiego wybrzeża.
Szanowna Redakcjo! Na naszej klasowej grupie trwa w najlepsze licytacja, kto w tym roku zostawi większą fortunę w biurze podróży. Matki prześcigają się w rzucaniu nazwami hoteli w Grecji, Egipcie czy Turcji, jakby to był wyznacznik tego, jak bardzo kocha się swoje dziecko. Kiedy otwarcie powiedziałam, że my z Michałkiem jedziemy na dwa tygodnie pod namiot do małej miejscowości niedaleko Ustki, koleżanki spojrzały na mnie z politowaniem. Mam już serdecznie dość tego wiecznego oceniania i wmawiania nam, że polskie morze to obciach i nuda. Wszyscy na siłę lecą do Grecji i Egiptu, a tymczasem to mój syn jako jedyny w klasie wie, jak wygląda prawdziwy, zapierający dech w piersiach zachód słońca nad Bałtykiem. To on wraca z wakacji z pięknymi wspomnieniami dzikiej przyrody, a nie z pamięcią o betonowym basenie z tłumem turystów. Zagraniczny szpan na klasowej grupie kontra urok polskiego wybrzeża Najbardziej śmieszy mnie fakt, jak bardzo dorośli potrafią zatracić zdrowy rozsądek tylko po to, by pokazać się przed innymi rodzicami w szkole czy na Instagramie. Ciąganie małych dzieci w morderczy, afrykański upał, gdzie temperatura w lipcu przekracza czterdzieści stopni, to dla mnie żadna przyjemność, a jedynie koszmar. Dzieci moich znajomych z klasy Michała większość urlopu spędzają w klimatyzowanych pokojach hotelowych, bo na zewnątrz nie da się oddychać, albo moczą się w chlorowanej wodzie, którą mają na co dzień w miejskim basenie. My tymczasem nad Bałtykiem mamy prawdziwą wolność i przestrzeń. Michał uwielbia te nasze chłodniejsze poranki, kiedy zakładamy bluzy, bierzemy koce i idziemy na pustą jeszcze plażę zbierać muszelki i bursztyny wyrzucone przez nocny sztorm. Dla dziewięciolatka to jest prawdziwa przygoda − budowanie bazy z parawanów, rzucanie się w fale i jedzenie gofrów, bez sztywnego rygoru hotelowego all inclusive. Zagraniczne kurorty omijam szerokim łukiem Wielu rodziców uważa, że polskie morze to synonim drożyzny i kiepskiej pogody, ale ja wolę zaryzykować dwa deszczowe dni i założyć młodemu kurtkę przeciwdeszczową, niż przechodzić przez dramaty zdrowotne w tropikach. Koleżanki z pracy po powrocie z Egiptu zamiast o wypoczynku, opowiadają o zatruciach, bólach uszu od klimatyzacji i oparzeniach słonecznych, które leczyły przez cały pobyt. Uważam, że organizm młodego człowieka potrzebuje naturalnego mikroklimatu, spacerów po sosnowym lesie i rześkiego powietrza, a nie sztucznie stworzonego raju dla masowego turysty. Mój syn doskonale wie, jak szumi las o zmierzchu, potrafi rozpalić ognisko z tatą na wyznaczonym polu biwakowym i wie, co to znaczy prawdziwy, polski Bałtyk z jego kaprysami i potęgą. Tych autentycznych przeżyć, kontaktu z naturą i nauki szacunku do przyrody nie kupi się w żadnym luksusowym resorcie w Turcji czy Grecji, gdzie wszystko jest plastikowe i przygotowane pod linijkę. Jestem dumna z wakacji nad polskim morzem Wiem, że mój list pewnie wywoła oburzenie u osób, które uważają zagraniczne wyjazdy za jedyny słuszny standard współczesnego życia. Ja jednak jestem dumna z naszych planów i z tego, że potrafię pokazać dziecku piękno naszego własnego kraju, bez ulegania presji otoczenia. Chciałabym, aby polskie mamy przestały wreszcie licytować się na ceny wycieczek i zaczęły patrzeć na urlop przez pryzmat tego, co realnie rozwija wrażliwość naszych dzieci. Mam nadzieję, że jednak nie wszyscy wstydzą się przyznać, że w tym roku wybierają Bałtyk czy Mazury − przestańcie mieć kompleksy i podnieście wysoko głowę. Nasze morze ma w sobie niezwykłą, surową magię, której nie da się porównać z żadnym innym miejscem na ziemi, a wieczorny spacer po molo i słońce chowające się w morskiej toni to widok, który zostaje w sercu na całe życie. Nauczmy nasze dzieci cieszyć się prostymi rzeczami, spokojem i bliskością, bo to są najwspanialsze skarby, jakie możemy im podarować na wakacje. Zuza Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mąż przyniósł ze spaceru pusty wózek dziecięcy, który stał pod lasem. Gdy zajrzałam pod kocyk, zmroziło mi krew”
„Teściowie zgubili moje dziecko na wakacjach w Juracie. Nigdy sobie nie wybaczę, że im zaufałam”
Z moim mężem, Patrykiem, od czterech lat jesteśmy dumnymi rodzicami małego Tymona. Gdy na początku czerwca moi teściowie zaproponowali, że zabiorą naszego jedynaka na upragnione wakacje do Juraty, długo biłam się z myślami. Ostatecznie uległam ich gorącym zapewnieniom, że nadmorski mikroklimat dobrze zrobi maluchowi, a oni nie opuszczą go nawet na krok. Moje bezgraniczne zaufanie do dziadków i cały domowy spokój legły jednak w gruzach wczoraj wieczorem, w połowie trwania ich wyjazdu. Gdy zadzwoniłam na FaceTime, by tradycyjnie życzyć synkowi dobrej nocy, na ekranie zobaczyłam jedynie zmieszaną twarz teściowej.
Urszula z nienaturalnym uśmiechem oznajmiła, że mały już śpi i nie może podejść do telefonu. Widziałam wyraźnie, że coś ukrywa, moje serce waliło jak szalone. W tamtej sekundzie do rozmowy ostro wtrącił się mój teść. Prawda o tym, co stało się nad otwartą wodą, sprawiła, że prawie osunęłam się na podłogę. Incydent na plaży i zmowa milczenia Była godzina dwudziesta. Siedziałam z mężem w salonie, odliczając dni do końca ich urlopu. Gdy połączenie wideo zostało odebrane, zamiast radosnej buzi Tymona, w obiektywie pojawiła się moja teściowa, Urszula. Siedziała w ciemnym rogu pokoju pensjonatu, a jej oczy były podejrzanie czerwone. − Cześć, kochanie! Przepraszam, ale Tymuś dzisiaj bardzo wcześnie padł, śpi już jak suseł − zaczęła mówić pospiesznie, nerwowo poprawiając włosy i starając się zagłuszyć drżenie w głosie. − Bawił się cały dzień, zmęczył się powietrzem, więc już go nie budzimy. Zadzwonimy jutro, dobrze? Moja matczyna intuicja natychmiast podpowiedziała mi, że pod tym wymuszonym optymizmem kryje się coś potwornego. Sposób, w jaki Urszula unikała wzroku i próbowała szybko zakończyć rozmowę, zasiał we mnie potężny niepokój. „Mamo, ale przecież zawsze chociaż na sekundę pokazujesz mi go, jak śpi. Wszystko w porządku? Stało się coś?” − zapytałam, czując, jak serce zaczyna mi walić jak młotem. Wyznanie udręczonego dziadka Zanim teściowa zdążyła wymyślić kolejną wymówkę, z tyłu pokoju dobiegł głęboki, załamany głos mojego teścia, Wiktora. Na ekranie pojawiła się jego posiwiała głowa. Odepchnął delikatnie rękę żony, która próbowała zasłonić obiektyw, i spojrzał prosto w kamerkę. − Przestań kłamać, Ula! Nie ma sensu nic ukrywać przed matką. Ona ma prawo wiedzieć! − wykrzyczał teść, a z jego oczu popłynęły łzy. − Karolina, Patryk... przepraszam was. O mało nie doprowadziliśmy dzisiaj do najgorszej tragedii. Tymuś śpi, bo jest potwornie wykończony i roztrzęsiony tym, co wydarzyło się po południu na plaży w Juracie. My... my go zgubiliśmy. W tamtej sekundzie poczułam, jak całe moje ciało drętwieje, a grunt usuwa mi się spod nóg. Patryk natychmiast zwiększył głośność, a jego ojciec, ignorując wściekłe fuknięcia teściowej, zaczął chaotycznie opowiadać historię, która zmroziła nam krew w żyłach. Czterdzieści minut koszmaru nad wodą Okazało się, że tego dnia na plaży w Juracie był ogromny, gęsty tłum. Dziadkowie rozłożyli parawan, babcia czytała książkę, a dziadek zasnął w słońcu. Nasz czteroletni syn, zafascynowany dużym psem biegającym po brzegu, poszedł za zwierzęciem wzdłuż linii wody. Szedł tak daleko, aż całkowicie stracił z oczu ich stanowisko. Gdy zorientował się, że wokół są sami obcy ludzie, zaczął przeraźliwie płakać, stojąc po kostki w zimnych falach.- − Nie było go ponad pół godziny, Karolina. My ze strachu oszaleliśmy, biegaliśmy wzdłuż brzegu, Ula dostała histerii − szlochał teść, chowając twarz w dłoniach. − Fale były wysokie, prąd silny. Gdyby nie absolutny przypadek i czujność ratownika, który w ostatniej chwili zauważył samotne, błąkające się po brzegu dziecko i wyciągnął je z wody, te wakacje skończyłyby się najgorszym dramatem. Okazało się, że to ten obcy człowiek, po dramatycznych poszukiwaniach z głośnikiem, przyprowadził naszego zapłakanego syna z powrotem. Tymuś tak strasznie płakał ze strachu, że po powrocie do pokoju po prostu padł z wycieńczenia. A Ula... Ula kazała mężowi milczeć, żebyśmy my nie zabrali małego do domu. Moi teściowie przez ponad pół godziny nie mieli pojęcia, gdzie jest ich czteroletni wnuk, a potem chcieli ukryć tę potworną prawdę, zmuszając do cichego paktu udręczone i przestraszone dziecko. Natychmiastowy wyjazd − Jak mogłaś, mamo?! - wykrzyczał Patryk w stronę teściowej, która teraz siedziała w tle, szlochając ze wstydu i upokorzenia. − Zgubiliście nasze jedyne dziecko nad otwartą wodą, a ty miałaś czelność kłamać mi prosto w oczy przez kamerkę?! Gdyby nie ten ratownik, dzisiaj moglibyśmy nie mieć syna! Nie słuchaliśmy ich dłużej. Rozłączyłam się, rzuciłam telefon na kanapę i natychmiast wyciągnęłam z szafy podróżne torby. Jechaliśmy z Warszawy do Juraty na złamanie karku, przez całą drogę milcząc. Zżerały mnie potworne wyrzuty sumienia, że uległam ich namowom, że uśpiłam swoją czujność i oddałam im mój największy skarb na ten wyjazd, nie przewidując, jak bardzo beztroska starszych ludzi może zagrażać bezpieczeństwu malucha. Gdy nad ranem wparowaliśmy do pensjonatu i wyrwałam zaspane, wciąż niespokojnie oddychające dziecko z łóżka, nie zamieniłam z teściową ani jednego słowa. Podziękowałam jedynie teściowi za jego bolesną, ale uczciwą postawę. Spakowaliśmy rzeczy Tymona i odjechaliśmy, zostawiając ich samych na resztę urlopu. Ta historia zniszczyła nasze dotychczasowe relacje rodzinne i zburzyła wszelkie zaufanie do Urszuli. Dziadkowie dostali absolutny zakaz samodzielnych wyjazdów i opieki nad naszym synem. Sekret z wakacji w Juracie dał mi najważniejszą, choć brutalną lekcję dojrzałości jako matce: w kwestii bezpieczeństwa naszych dzieci nie ma miejsca na kompromisy czy ślepą wiarę w to, że „oni przecież kiedyś wychowali własne dzieci”. Świat się zmienił, plaże są pełne ludzi, a chwila nieuwagi nad wodą kosztuje zbyt wiele. Dziś, gdy jadę samochodem i słyszę spokojny oddech mojego syna na tylnym siedzeniu, wiem, że uratował nas cud, odwaga dziadka i intuicja nieznajomego ratownika, któremu do końca życia będę wdzięczna za to, że na czas zareagował. Zobacz też: „Moja córeczka codziennie wieczorem karmiła niewidzialnego gościa pod łóżkiem. Gdy w nocy zapaliłam latarkę, prawie zemdlałam”
Jej córka wróciła ze szkoły z płaczem. „Śmiali się ze mnie, że jesteśmy biedni, bo jedziemy do Darłówka”
Siedzę w kuchni, patrzę na kupione z wielką radością nowe klapki plażowe dla córki i czuję potworną bezsilność, bo zamożność rodziców stała się dla dzieciaków ze szkoły jedyną miarą wartości drugiego człowieka.
Szanowni Państwo, moja dziesięcioletnia córka Lenka wróciła ze szkoły z płaczem, rzuciła plecak w kąt i zamknęła się w swoim pokoju, nie chcąc ze mną w ogóle rozmawiać. Kiedy w końcu udało mi się ją utulić i wyciągnąć z niej, co się stało, usłyszałam słowa, które do teraz dźwięczą mi w uszach i sprawiają, że mam ochotę iść do tej placówki i zrobić potężną awanturę. Moje dziecko wykrztusiło przez łzy, że rówieśnicy z klasy zorganizowali sobie w szatni wielką licytację i śmiali się z niej, że jesteśmy biedni, bo jedziemy na urlop do Darłówka, a nie do ciepłych krajów. Dziewczynki z jej klasy z dumą opowiadały o wielkich basenach i palmach w Turcji czy Grecji, a nasz planowany wyjazd na kwaterę nad Bałtykiem uznały za totalny obciach i synonim biedy. Wakacje nad polskim morzem hitem czy powodem do wstydu w klasie Boli mnie fakt, jak głęboko w głowy tych dziesięciolatków wszedł ten cały konsumpcjonizm, snobizm i chora potrzeba wiecznego szpanowania przed znajomymi z ławki. Przecież my z mężem ciężko pracujemy, nie klepiemy biedy, ale świadomie wybieramy nasze polskie morze, bo uwielbiamy ten nadmorski klimat, spacery po lesie sosnowym i wieczorne gofry na plaży w Darłówku. Dla nas to miały być cudowne, wyczekane dwa tygodnie świętego spokoju od pracy i szkolnego kieratu, a przez bezmyślne okrucieństwo dzieciaków zamieniły się w powód do potwornego wstydu dla mojej córki. Lenka przez cały wieczór pytała mnie, dlaczego my nie możemy polecieć samolotem, dlaczego nie mamy opcji all inclusive i czy na pewno stać nas na normalne życie, skoro inne dzieci z klasy uważają nas za ubogich. No ludzie święci, skąd w tak młodych istotach bierze się tyle jadu, pogardy i bezwzględności dla kogoś, kto nie wpisuje się w ich bogaty, instagramowy schemat idealnych wakacji? Przecież te dzieci nie zarobiły same ani jednej złotówki na te swoje luksusowe kurorty, a zachowują się jak wielcy biznesmeni, którzy mają prawo pluć na każdego, kto spędza lato w kraju. Jak rozmawiać z dzieckiem o bogactwie i uczyć szacunku do innych Współczesna szkoła podstawowa coraz częściej staje się bezwzględnym polem bitwy na portfele rodziców, a nauczyciele udają, że nie widzą tego narastającego problemu wykluczenia rówieśniczego z powodów materialnych. Dzieci na przerwach nie rozmawiają już o grach, książkach czy wspólnych pasjach, tylko bez przerwy licytują się na marki telefonów, drogie buty i kierunki wakacyjnych podróży. Kiedy moja córka z radością wspomniała, że będzie budować zamki z piasku na polskiej plaży, została natychmiast uciszona i wyśmiana przez najgłośniejszą grupkę dziewczyn, które uznały, że Bałtyk to miejsce dla ludzi bez grosza przy duszy. To jest potworna porażka wychowawcza rodziców tych dzieci, którzy w pogoni za własnym statusem społecznym zapomnieli wpoić swoim pociechom elementarną empatię, kulturę i szacunek dla cudzych wyborów. Cały wieczór spędziłam na tłumaczeniu Lence, że prawdziwe, udane dzieciństwo i miłość rodziców nie zależą od liczby gwiazdek w hotelu czy strefy klimatycznej, w której się wypoczywa. Jednak wiem doskonale, że moje mądre słowa mają małą siłę przebicia w starciu z chichotami rówieśników. Skończmy wreszcie z tym szkolnym szpanem Postanowiłam napisać ten list, bo wiem, że na pewno nie jestem jedyną mamą w Polsce, która mierzy się z takim problemem przed końcem roku. Nie możemy pozwalać na to, by nasze dzieci wracały ze szkół zapłakane i zdezorientowane tylko dlatego, że wybieramy skromniejszy lub po prostu inny model spędzania wolnego czasu niż reszta klasy. Dzisiaj rano poszłam prosto do wychowawczyni i zażądałam przeprowadzenia pilnej lekcji wychowawczej na temat tolerancji, szacunku i tego, że wakacje w kraju są tak samo wartościowe jak wycieczki na drugi koniec świata. Apeluję do wszystkich rodziców, którzy teraz pakują walizki na wyjazdy w polskie góry, nad jeziora czy nad nasz piękny Bałtyk: budujcie w swoich dzieciach potężną pewność siebie i dumę z tego, co mają blisko. Nie dajmy się zwariować tej chorej licytacji na luksus, rozmawiajmy z maluchami o tym, co w życiu jest naprawdę ważne, i nie bójmy się ostro reagować, gdy szkolny snobizm dotyka nasze dzieci. Nasze morze ma niezwykłą magię, a uśmiech dziecka zbierającego muszelki na plaży w Darłówku jest wart o wiele więcej niż tysiące sztucznych lajków pod zdjęciem z egzotycznego basenu. Angelika Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Teściowie zabrali moją Zosię nad morze, a wrócili sami. Nigdy nie wybaczę im tego, co zrobili”
„Co roku biorę dzieci do uzdrowiska nad Bałtykiem. Wakacje all inclusive są dla pozerów, żal mi ich dzieci”
Ta mama co roku wybiera dla dzieci tradycyjne, polskie uzdrowisko nad Bałtykiem i otwarcie mówi, co myśli o rodzicach goniących za luksusem z Instagrama.
Zaledwie kilka dni temu po raz kolejny usłyszałam w pracy tę samą, pełną wyższości dyskusję na temat planów urlopowych. Koleżanki z biura prześcigają się w rezerwowaniu drogich wycieczek do Turcji, Egiptu czy na Zanzibar, z dumą opowiadając o basenach, palmach i luksusowych hotelach z opcją all inclusive. Patrzyły na mnie z autentyczną litością, gdy ze spokojem ogłosiłam, że ja z mężem i naszą dwójką maluchów od lat niezmiennie wybieram spokojne, polskie uzdrowisko nad Bałtykiem. Poczułam wtedy tak potężną złość i potrzebę buntu, że postanowiłam napisać ten list, bo mam już serdecznie dość tego wszechobecnego snobizmu. Chcę powiedzieć to głośno i bez ogródek: co roku biorę dzieci do uzdrowiska nad Bałtykiem, a wakacje w tropikach są moim zdaniem wyłącznie dla pozerów i jest mi po prostu żal ich wymęczonych dzieci. Rodzice dla własnego szpanu i kilku ładnych zdjęć w mediach społecznościowych fundują swoim pociechom prawdziwą katorgę, całkowicie ignorując ich realne potrzeby. Dlaczego polskie uzdrowisko nad Bałtykiem wygrywa z egzotyką? Nasza rodzina od lat wybiera małe, ciche uzdrowisko położone niedaleko Międzyzdrojów i jest to najlepsza decyzja, jaką mogliśmy podjąć jako odpowiedzialni rodzice. Bałtyk w czerwcu i lipcu oferuje coś, czego nie kupi się za żadne pieniądze w rajskich resortach − zbawienny dla zdrowia jod, czyste, rześkie powietrze i wspaniały mikroklimat. Moje dzieci po dwóch tygodniach spędzonych na polskich plażach, spacerach po lasach sosnowych i wdychaniu morskiej bryzy niemal w ogóle nie chorują w okresie jesienno-zimowym. W tropikach zamiast zdrowia funduje się maluchom gigantyczny szok termiczny, kiedy z rozgrzanego dworu wchodzą do klimatyzowanych pokojów hotelowych. Nie rozumiem, jak można świadomie narażać małe dziecko na tak drastyczne zmiany tylko po to, by móc pochwalić się znajomym egzotycznym kierunkiem. Dla dziecka luksusowy marmur w hotelowym lobby nie ma żadnego znaczenia, ono potrzebuje bezpiecznej przestrzeni, stabilnej temperatury i świętego spokoju, a nie wielogodzinnego, wycieńczającego lotu samolotem w upale. Wakacje w tropikach są dla pozerów i niszczą spokój maluchów Najbardziej bawi mnie, a zarazem smuci fakt, jak bardzo współcześni rodzice zatracili instynkt opiekuńczy na rzecz budowania idealnego, sztucznego wizerunku w internecie. Widzę te instagramowe relacje koleżanek, na których ich dzieci stoją spocone, marudne i czerwone od słońca na tle piramid czy egzotycznych ogrodów. Rodzice na siłę ciągają te biedne maluszki na wielogodzinne wycieczki autokarowe w pełnym słońcu, byle tylko zaliczyć kolejne punkty z przewodnika i wrzucić ładną fotkę na swój profil. To jest czysta, egoistyczna pokazówa, w którym dobrostan malucha schodzi na całkowicie dalszy plan, ustępując miejsca chorym ambicjom dorosłych. Moje dzieci w polskim uzdrowisku wstają rano bez pośpiechu, biegają po szerokiej plaży, zbierają muszelki i jedzą gofry z jagodami, ciesząc się autentyczną, niczym nieskrępowaną beztroską. Nie muszę smarować ich co piętnaście minut filtrem blokującym całkowicie słońce ze strachu przed poparzeniami i nie muszę pilnować, by nie napiły się ani kropli wody z kranu. Bałtyk daje dzieciom wolność i naturalność, której na próżno szukać w sztucznych, zamkniętych i pilnowanych przez ochronę kurortach w Egipcie czy Turcji. Koniec z wakacyjnym szpanem: wybieram zdrowy rozsądek Wiem doskonale, że mój list wywoła lawinę oburzenia ze strony osób, które uważają polskie morze za synonim nudy, drożyzny i wiecznej złej pogody. Ja jednak wolę zaryzykować kilka deszczowych dni i założyć dzieciom kurtki przeciwdeszczowe na spacer po molo, niż patrzeć, jak mdleją z gorąca w afrykańskim klimacie. Czas, abyśmy, jako rodzice, przestali wreszcie ślepo podążać za modą na luksusowe all inclusive i zaczęli myśleć racjonalnie o tym, co jest naprawdę dobre dla organizmu małego, rozwijającego się człowieka. Apeluję do wszystkich mam i ojców, którzy stoją teraz przed wyborem letniego urlopu: odrzućcie presję otoczenia i przestańcie szpanować wyjazdami, które dla Waszych dzieci są jedynie logistyczną katorgą. Wybierzcie zdrowie, czyste powietrze i spokój, jaki dają nasze rodzime, nadmorskie uzdrowiska, bo to tam kryje się prawdziwa magia udanego dzieciństwa. Nasze morze ma niesamowitą moc, a uśmiech zrelaksowanego, zdrowego dziecka jest wart o wiele więcej niż tysiące lajków pod zdjęciem spod egzotycznej palmy. Dorota Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Teściowa wyszła z sanatorium na wieczorny spacer i zniknęła. Telefon po 3 dniach sprawił, że stanęłam jak wryta”
„Koledzy syna żyją w złotej klatce zagranicznych hoteli. Smutne, że nigdy nie budowali zamku z piasku nad Bałtykiem”
Droga Redakcjo, piszę ten list poruszona wczorajszą rozmową, którą podsłuchałam w pokoju mojego dziesięcioletniego syna, Kacpra. Odwiedziło go dwóch kolegów z klasy. Chłopcy z wypiekami na twarzach licytowali się, który hotel w Turcji będzie miał większy aquapark, gdzie dostaną lepsze lody bez limitu i w którym kurorcie all inclusive animacje będą trwały do północy.
Gdy mój Kacper z dumą wtrącił, że za trzy tygodnie znowu jedziemy do naszego ukochanego uzdrowiska w Kołobrzegu, w pokoju zapadła kpiąca cisza. „Nad Bałtyk? Przecież tam jest nudno, woda jest zimna i nie ma zjeżdżalni” − podsumował jeden z kolegów. Gdy to usłyszałam, serce podeszło mi do gardła. Poczułam ogromny żal, ale nie z powodu mojego syna. Zrobiło mi się smutno na myśl o tych wszystkich dzieciach, które nigdy tak naprawdę nie doświadczyły magii prawdziwych wakacji. Wakacje z dzieckiem: tylko nad polskim morzem Od dziesięciu lat, odkąd Kacper przyszedł na świat, każda nasza letnia wyprawa ma tylko jeden kierunek: polskie morze. Jako matka dbająca o zdrowie swojego dziecka, od początku stawiałam na naturalne walory naszego klimatu. Amortyzacja kosztów, zbawienny dla dróg oddechowych jod i unikalny mikroklimat nadmorskich uzdrowisk to powody, dla których nie zamieniłabym Bałtyku na żadne, nawet najbardziej luksusowe tropiki. U nas jest po prostu najpiękniej. Niestety, we współczesnym świecie panuje chora presja na zagraniczne wyjazdy na pokaz. Inne mamy z klasy mojego syna prześcigają się w postach na Instagramie, wrzucając zdjęcia spod palm w Egipcie czy Grecji. Często biorą na te wycieczki potworne kredyty, byle tylko się pokazać. Smutne jest to, że w tej pogoni za luksusem zupełnie zapominają o tym, czym powinny być dziecięce wakacje. Wolimy dziką plażę i bursztyny od zamkniętego kurortu Rozmawiając później z Kacprem, zapytałam go, czy jest mu przykro z powodu słów kolegów. Odpowiedź mojego dziesięciolatka sprawiła, że poczułam gigantyczną dumę. − Mamo, oni mi współczują, a ja współczuję im − powiedział, tuląc się do mnie. − Opowiadali, że cały dzień siedzą przy hotelowym basenie, bo na plaży poza hotelem jest za gorąco i nie wolno im wychodzić. Oni nawet nie wiedzą, jak wygląda i jak pachnie prawdziwa, dzika plaża! Nigdy nie szukali bursztynów po burzy, nie jedli jagodzianek od pana chodzącego po piasku i nie wiedzą, jaką frajdą jest budowanie wielkiego zamku z fosą, do której wpada prawdziwa fala z Bałtyku. Dla nich wakacje to po prostu komputer i basen. Słowa mojego syna obnażyły całą prawdę o współczesnym dzieciństwie w „złotych klatkach”. Dzieci z bogatych domów znają na pamięć rozkład zjeżdżalni w tureckich kurortach, ale nie mają pojęcia, czym jest prawdziwa, wakacyjna wolność. Nie wiedzą, jak to jest biegać boso po chłodnym piasku o wschodzie słońca, zbierać muszelki, owijać się kocem po wyjściu z zimnej wody i pić ciepłą herbatę z termosu na wydmie. Ich wakacje są sztuczne, plastikowe i zaprogramowane przez hotelowych animatorów. Uśmiech dziecka jedzącego gofra: bezcenny W tym roku znowu pakujemy walizki i jedziemy nad polskie morze. Nie mamy zamiaru niczego nikomu udowadniać. Zamiast klimatyzowanych wnętrz hoteli all inclusive, wybieramy szum fal, zapach sosen, spacery po molo i wieczorne zbieranie patyków na ognisko. Droga Redakcjo, publikuję ten list, aby przypomnieć wszystkim mamom, że najpiękniejszych wspomnień z dzieciństwa nie kupi się na stronach biur podróży. Budowanie zamku z piasku nad Bałtykiem, walka z wiatrem przy rozkładaniu parawanu i uśmiech dziecka jedzącego gofra z bitą śmietaną na deptaku − to są rzeczy bezcenne. Cieszę się, że mój syn potrafi to docenić i nie zamieniłby naszego morza na żadne palmy świata. Pozdrawiam wszystkie nadmorskie mamy, Katarzyna z Torunia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Państwo rozdaje nawet 600 zł na wakacje dla babci i dziadka. Wystarczy 1 wniosek
„Na wakacje nad Bałtykiem dla rodziny 2+1 wydałam 1000 zł, razem z noclegiem”. Polka odkryła tajemnicę tanich wakacji
Czy rodzinne wakacje nad morzem naprawdę muszą kosztować kilka tysięcy złotych? Nasza czytelniczka przekonuje, że nie. W liście do redakcji opisała, jak spędziła tydzień nad Bałtykiem z mężem i dzieckiem, wydając około 1000 zł na całą rodzinę.
Do redakcji napisała czytelniczka, która postanowiła podzielić się swoim sposobem na tanie wakacje nad morzem. Jak podkreśla, nie były to luksusowe wczasy w hotelu z basenem, ale przez tydzień nikt nie chodził głodny, a rodzinie nie brakowało atrakcji. Publikujemy jej list. „Znajomi myśleli, że żartuję” Kiedy powiedziałam znajomym, że jedziemy nad morze za około tysiąc złotych we trójkę, większość była przekonana, że przesadzam albo czegoś nie liczę. Tymczasem naprawdę udało nam się zmieścić w takim budżecie. Mieszkamy w Toruniu. Nad morze pojechaliśmy pociągiem, oczywiście ze zniżką w ramach Biletu Rodzinnego. Dodatkowo bilety kupiliśmy wcześniej, dzięki czemu wyszły taniej. Z Gdańska dojechaliśmy jeszcze lokalnym autobusem do Jantaru. Największą oszczędnością okazał się nocleg. Zamiast pensjonatu czy apartamentu wybraliśmy pole namiotowe. Dla wielu osób to pewnie krok wstecz, ale dla nas był to element wakacyjnej przygody. Dziecko było zachwycone samym faktem spania w namiocie. Za pobyt płaciliśmy według cennika pola namiotowego. Dorośli po 20 zł za dobę, dziecko 10 zł. Za namiot nie doliczali, więc koszt noclegów był wielokrotnie niższy niż w najtańszych pensjonatach. „Gotowaliśmy sami, ale codziennie był też mały wakacyjny luksus” Nie ukrywam, że sporo dało nam własne jedzenie. Zabraliśmy kuchenkę turystyczną, garnki i podstawowe produkty. Na miejscu dokupywaliśmy pieczywo, warzywa, owoce czy nabiał w lokalnym markecie albo w Dino w Stegnie. Śniadania jedliśmy na kempingu, obiady gotowaliśmy sami. Były makarony, zupy, ryż z warzywami, czasem jajecznica czy naleśniki. Nie była to kuchnia restauracyjna, ale nikt nie narzekał. Jednocześnie nie chcieliśmy, żeby dziecko miało poczucie, że oszczędzamy na wszystkim. Dlatego codziennie kupowaliśmy coś typowo wakacyjnego. Jednego dnia gofra, innego frytki, czasem lody. To właśnie te drobne przyjemności najbardziej kojarzą się z wakacjami. Wieczorami spacerowaliśmy po plaży, zbieraliśmy muszelki i oglądaliśmy zachody słońca. Za takie atrakcje nie trzeba płacić ani złotówki. Jest jednak pewien haczyk Gdy mówię, że wakacje kosztowały nas około tysiąca złotych, zawsze uczciwie dodaję jeden szczegół. Część produktów spożywczych kupiliśmy jeszcze przed wyjazdem i zabraliśmy z domu. Mieliśmy też własny namiot oraz sprzęt kempingowy kupiony kilka lat wcześniej. Gdyby ktoś musiał wszystko skompletować od zera, koszt pierwszego wyjazdu byłby oczywiście wyższy. Jednak dla rodzin, które mają już podstawowy sprzęt, takie wakacje są naprawdę osiągalne. Nie twierdzę, że to sposób dla każdego. Są osoby, które nie wyobrażają sobie urlopu bez hotelu, klimatyzacji czy restauracji. My jednak wróciliśmy wypoczęci, opaleni i zadowoleni. Najbardziej zaskoczyło mnie to, że nasze dziecko wspomina dziś przede wszystkim nocowanie w namiocie, wspólne gotowanie i zabawy na plaży. Nie pyta o hotel, którego nie było. Pamięta za to czas spędzony razem. I chyba właśnie o to chodzi w wakacjach. Zobacz także: Państwo rozdaje nawet 600 zł na wakacje dla babci i dziadka. Wystarczy 1 wniosek
„Policzyłam, ile wydamy na wakacje dla 4-osobowej rodziny. Przepłakałam cały wieczór”
Podsumowanie wydatków na rodzinny urlop nad Bałtykiem może doprowadzić do łez. Przeczytaj poruszający list matki, która policzyła koszty noclegów, jedzenia i atrakcji dla 4-osobowej rodziny.
Szanowna Redakcjo, piszę do Was, bo czuję się po prostu bezsilna i oszukana przez rzeczywistość, w której przyszło nam żyć i wychowywać dzieci. Usiadłam wczoraj wieczorem z kalkulatorem, żeby zaplanować nasze wymarzone wakacje nad polskim morzem, a skończyło się na tym, że przepłakałam kilka godzin, patrząc na liczby, które kompletnie zrujnowały moje marzenia o rodzinnym wypoczynku. Przez cały rok oszczędzaliśmy z mężem każdy grosz, odmawialiśmy sobie wyjść do kina czy nowej sukienki, byle tylko zabrać nasze dzieci chociaż na tydzień do Jastrzębiej Góry czy Władysławowa. Chcieliśmy, żeby Antoś i Zuzia pobiegali po piasku, poczuli zapach jodu i po prostu odpoczęli od szkoły i przedszkola. Ale to, co zobaczyłam na stronach z noclegami i w cennikach atrakcji, to nie jest zwykła drożyzna − to jest jawne wykluczenie zwykłych, ciężko pracujących rodzin z prawa do urlopu. Jako matka czuję ogromny ból, że nie stać mnie na to, by dać dzieciom słońce i szum fal, bo system finansowy po prostu nas pożarł. Ceny noclegów nad polskim morzem to czyste szaleństwo Kiedy zaczęłam przeglądać oferty pensjonatów, myślałam, że to jakaś pomyłka w systemie albo żart. Za siedem nocy w pokoju czteroosobowym, bez żadnych luksusów, w obiekcie, który pamięta jeszcze czasy mojego dzieciństwa, właściciele żądają teraz kwot, które przyprawiają o zawrót głowy. Średnio wychodzi nam od 400 do 600 złotych za dobę za sam dach nad głową, a przecież musimy jeszcze dojechać na miejsce, co przy obecnych cenach paliwa jest kolejnym wydatkiem rzędu kilkuset złotych. Gdy podliczyłam tylko sam nocleg i dojazd, wyszło mi blisko 4,5 tysiąca złotych − i to zanim w ogóle dotkniemy stopą piasku na plaży! Poczułam się wtedy tak, jakby ktoś dał mi w twarz. Pracujemy z mężem na pełne etaty, staramy się, a okazuje się, że tydzień w skromnym pokoju z łazienką na korytarzu to dla nas wydatek, który pochłania niemal dwie nasze wspólne pensje. Gdzie podziały się czasy, gdy wakacje były czymś naturalnym, a nie towarem luksusowym dostępnym tylko dla garstki najbogatszych? Jak mam wytłumaczyć moim dzieciom, że w tym roku znów zostajemy na działce u dziadków, bo mama i tata, mimo że pracują od świtu do nocy, nie są w stanie opłacić siedmiu dni nad Bałtykiem? Paragony grozy to nie tylko jedzenie, ale każda minuta urlopu Druga fala łez przyszła, gdy zaczęłam szacować koszty jedzenia i tak zwanych atrakcji. Każdy, kto choć raz był z przedszkolakiem nad morzem, wie, że wakacje to nie tylko leżenie na kocu. To gofry, lody, karuzela, pamiątki i ta nieszczęsna ryba na obiad, która stała się już symbolem drożyzny. Policzyłam skromnie: obiad dla czterech osób to minimum 200 złotych, do tego gofry po 20 złotych za sztukę (z bitą śmietaną i owocami, o których marzy Zuzia, to już prawie 30 zł!), jakieś picie, lody... Dziennie na samo jedzenie i drobne przyjemności musielibyśmy wydać około 500 złotych, żeby dzieci nie czuły się gorsze od rówieśników na plaży. Razem z noclegiem daje to kwotę bliską 9 tysięcy złotych za tydzień. Dziewięć tysięcy złotych za siedem dni! Przecież to jest kwota, za którą jeszcze kilka lat temu można było żyć przez dwa miesiące. Patrzyłam na ten wynik na kalkulatorze i nie mogłam przestać płakać, bo zrozumiałam, że to jest bariera nie do przebicia. Każdy gofr, każdy plastikowy wiatraczek kupiony na promenadzie, byłby okupiony stresem, czy starczy nam do pierwszego. Wakacje powinny być czasem wytchnienia, a nie ciągłym liczeniem każdego grosza pod budką z frytkami i odmawianiem dziecku loda, bo budżet pęka w szwach. Czy wakacje dla rodzin z dziećmi stały się dobrem luksusowym? Najbardziej boli mnie jednak poczucie niesprawiedliwości i to, jak bardzo państwo zostawiło rodziny same sobie. Programy socjalne, o których tyle się mówi, zjadła inflacja, a ceny w kurortach rosną szybciej niż nasze wypłaty. Czuję, że jako rodzice zostaliśmy zapędzeni w kozi róg − z jednej strony chcemy tworzyć dzieciom wspomnienia, pokazywać świat, uczyć ich radości z lata, a z drugiej strony ściana jest tak wysoka, że nie da się jej przeskoczyć bez zaciągania kredytu. A przecież nie będę brać pożyczki na wakacje, żeby potem spłacać ją przez całą zimę! Moje dzieci są jeszcze małe, cieszą się z dmuchanego basenu w ogródku, ale ja jako matka mam poczucie porażki. Chciałabym móc zabrać je tam, gdzie horyzont łączy się z morzem, gdzie mogą budować zamki z piasku, o których opowiadam im w bajkach na dobranoc. Tymczasem rzeczywistość jest taka, że polskie morze stało się dla nas nieosiągalne jak wycieczka na Księżyc. Przepłakałam ten wieczór, bo poczułam, że to przegrane pokolenie, o którym piszą inni, to właśnie my − ludzie, którzy robią wszystko, co w ich mocy, a i tak przegrywają z paragonem w smażalni ryb. Redakcjo, czy to się kiedyś skończy? Czy jeszcze kiedyś zwykła polska rodzina będzie mogła pojechać na urlop bez poczucia, że rujnuje swój domowy budżet? Mama Iza Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Ugotowała dziecku suchy makaron, bo nie chciało kotlecika. Oburzona babcia: „Dzisiejsi rodzice są słabi”
Bon na wakacje 1250 zł. Dostaną go tylko dzieci z tych roczników, ale trzeba się pospieszyć
Kolonie z wysokimi dopłatami dla dzieci rolników wracają w 2026 r. Wyjazdy zaplanowano do nadmorskich ośrodków w Rowach, Poddąbiu i Łukęcinie. Wsparcie obejmuje dzieci w wieku 6–16 lat, a o przyjęciu decyduje kolejność zgłoszeń.
W 2026 roku dzieci z rodzin rolniczych mogą pojechać na letnie kolonie nad morze z dofinansowaniem z KRUS. Dopłata wynosi 1250 zł na uczestnika, a rodzice płacą jedynie 1050 zł. Wyjazdy zaplanowano w ośrodkach w Rowach, Poddąbiu i Łukęcinie, a liczba miejsc jest ograniczona − liczy się kolejność zgłoszeń. Dopłata większa niż opłata rodzica, ale liczy się termin zgłoszenia Z perspektywy domowego budżetu ta oferta wygląda wyjątkowo korzystnie: cena turnusu została ustalona na 1050 zł za dziecko, a wsparcie z Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników sięga 1250 zł na osobę. To oznacza, że dofinansowanie przewyższa koszty po stronie rodziny. Warto jednak pamiętać o dwóch ważnych zasadach. Po pierwsze, liczba miejsc jest ograniczona, więc zwlekanie z decyzją może skończyć się brakiem wolnych terminów. Po drugie, o przyjęciu na turnus decyduje kolejność zgłoszeń. Zapisy są prowadzone na stronach internetowych izb rolniczych − to tam pojawiają się informacje organizacyjne. Kto może skorzystać? Dopłaty dostaną dzieci z kilku roczników Program jest kierowany do dzieci z rodzin rolniczych, czyli takich, w których przynajmniej jeden rodzic jest ubezpieczony w KRUS. Przy kwalifikacji kluczowy jest wiek dziecka: wsparcie obejmuje dzieci od 6 do 16 lat, czyli urodzone od 1 stycznia 2010 roku. Trzy miejscowości nad Bałtykiem i konkretne ośrodki, w których odbędą się turnusy Turnusy zaplanowano w trzech nadmorskich lokalizacjach, znanych z rodzinnego klimatu i bliskości plaż: Rowy − ośrodek „Lazur bis”, Poddąbie − ośrodek „Lazur”, Łukęcin − ośrodek „Wrzos”. W każdym z tych miejsc organizatorzy zapowiadają komfortowe warunki pobytu, pełne wyżywienie oraz opiekę wykwalifikowanej kadry. Dla wielu rodziców to najważniejsza część informacji: dziecko ma zapewnioną opiekę i stały plan dnia, a jednocześnie wyjazd jest typowo wakacyjny − z przestrzenią na ruch i odpoczynek. Plan dnia pełen ruchu i wycieczek, czyli co realnie czeka dzieci na miejscu Program kolonii jest ułożony tak, by dzieci nie spędzały czasu wyłącznie „na leżaku”. W planie są m.in. kąpiele i plażowanie pod opieką wychowawców, spacery, gry zespołowe, konkursy i różnego rodzaju animacje. Pojawiają się też sportowe rywalizacje i zabawy tematyczne — zwykle to te punkty programu najszybciej integrują grupę, nawet jeśli na początku ktoś tęskni za domem. Zaplanowano również wycieczki do rozpoznawalnych miejsc na wybrzeżu, w tym do portu w Dziwnowie, do ruin kościoła w Trzęsaczu oraz do latarni morskiej w Niechorzu. To dobra wiadomość dla rodziców, którzy wolą, by dziecko wróciło z kolonii nie tylko z piaskiem w butach, ale też z konkretnymi wspomnieniami i historiami do opowiadania po powrocie. Źródło: WP Zobacz też: Dziadkowie to nie darmowa służba na pstryknięcie. „Gdy synowa podrzuciła mi wnuki, usłyszała tylko 3 słowa”
Moje dzieci załatwiają się pod krzaczkiem. W razie „dwójki” mam przy sobie woreczki
Wiem, że wielu osobom się to nie spodoba, ale nie mam zamiaru udawać, że moje dzieci mają pęcherze i brzuchy ze stali. Jeśli muszą się załatwić na spacerze czy plaży, to po prostu to robią. I nie uważam, żeby to było coś, czego trzeba się wstydzić.
„Mamo, muszę siusiu” – słyszę co chwilę Mam trójkę dzieci w wieku przedszkolnym. Każdy, kto ma małe dzieci, wie, że z nimi nie ma czegoś takiego jak przewidzenie momentu, w którym zachce się im do toalety. Można pytać przed wyjściem, w drodze, ale kiedy dziecko musi, to musi – teraz, zaraz, natychmiast. Na spacerach po lesie czy na plaży nie mam problemu z tym, żeby dziecko załatwiło się pod krzaczkiem. Oczywiście wybieram miejsce ustronne, dbam, by nie było to przy czyjejś posesji, w miejscu widocznym dla wszystkich czy na środku plaży. Zresztą – w lesie ludzie od zawsze załatwiali swoje potrzeby w ten sposób i nagle teraz wielkie oburzenie. Co z „dwójką”? Też mam na to sposób Nie raz spotkałam się z pytaniem – a co, jeśli dziecko musi zrobić coś więcej niż siusiu? Dla mnie to żaden problem. Od dawna wożę w plecaku kilka woreczków na psie odchody. Jeśli pies może się załatwić, a właściciel ma obowiązek posprzątać, to dlaczego ja nie mogę zrobić tak samo w razie potrzeby dziecka? Woreczek, chusteczki nawilżane, żel dezynfekujący do rąk – i po sprawie. Nie zostawiam po moich dzieciach „niespodzianek” w krzakach, tak samo jak nie zostawiam po swoim psie. Uważam, że to normalne i odpowiedzialne zachowanie. Dziecko się załatwi, nie boli go brzuch, nie trzyma w sobie całego dnia, ja sprzątam, nikt się o nic nie potyka. „Brzydzę się takich ludzi” – usłyszałam na plaży Ostatnio na plaży nad morzem mój 4-letni syn bardzo musiał siusiu. W pobliżu był tylko toi-toi, do którego sama nie chciałabym się załatwiać. Dlatego zabrałam go za wydmę i pomogłam mu się załatwić. Gdy wracaliśmy, minęła mnie kobieta w kostiumie kąpielowym i rzuciła pod nosem: „Brzydzę się takich ludzi, plaża to nie toaleta”. Nie skomentowałam, bo nie miało to sensu. Ale pomyślałam sobie, że pewnie sama za dziecka załatwiała się na plaży. Poza tym moje dziecko nie zrobiło tego na kocu obok niej ani nie sikało w morze przy innych, tylko dyskretnie w krzaczki. Naprawdę wolałabym iść z nim do czystej toalety z umywalką i mydłem. Ale kiedy nie ma takiej możliwości, trzeba sobie radzić. Nie wstydzę się tego Wiem, że znajdą się osoby, które mnie skrytykują. Ale zdrowie i komfort moich dzieci są ważniejsze niż czyjeś obrzydzenie. Uczę je sprzątania po sobie, uczę szacunku do innych, ale nie zamierzam uczyć ich wstrzymywania potrzeb fizjologicznych, aż będą miały ból brzucha i płakały z tego powodu. Jeśli ktoś chce zapobiegać takim sytuacjom, niech walczy o więcej ogólnodostępnych i darmowych toalet w miejscach publicznych. Bo dzieci nie przestaną mieć potrzeb fizjologicznych tylko dlatego, że komuś się to nie podoba. Zobacz także: „Załatwił się obok mojej głowy”. Awantura toaletowa nad polskim morzem wraca jak bumerang „Z rudą noce są wspaniałe” – nuci kilkulatek. To plaża czy dyskoteka? Nad Bałtykiem przeżyłam szok Wysadzam dziecko na plaży, gdy ma potrzebę. Czasem nie ma po prostu wyjścia
10 miejsc nad Bałtykiem, w których odpoczniesz z dziećmi. Nr 4 to hit: tam nigdy nie ma tłumów
Gdzie jechać nad morze z dzieckiem, aby uniknąć tłumów, hałasu i wysokich cen? To pytanie zadaje sobie wielu rodziców planujących wakacje i ceniących spokój. Podpowiadamy, jakie nadbałtyckie miejscowości są najlepsze dla rodzin z dziećmi i jakie atrakcje nad morzem wybrać. Gdzie najmłodsi nie będą się nudzić, nawet gdy nie dopisze pogoda, a rodzice odpoczną od codziennego zgiełku?
Jeśli planujesz wakacje z dziećmi w Polsce, to urlop nad Bałtykiem jest świetnym pomysłem. Pod warunkiem, że wybierzesz miejscowość, w której maluch będzie czuł się naprawdę dobrze. Wczasy nad morzem z niemowlakiem lub kilkulatkiem to nie to samo co szalone wakacje z grupką bezdzietnych, lubiących się bawić przyjaciół. Dziecko, zwłaszcza małe, ma inne potrzeby i co innego jest dla niego atrakcją. Podpowiadamy, gdzie wybrać się nad morze z dzieckiem, aby wypoczynek był bezpieczny i udany. Podajemy listę ciekawych miejsc nad morzem dla dzieci. Znajdziecie na niej topowe miejscowości i liczne atrakcje dla dzieci nad morzem. Spis treści: Wakacje nad morzem z dzieckiem: na co zwrócić uwagę? Gdzie nad morze z dzieckiem? Świnoujście: najszersza plaża w Polsce Międzywodzie: wakacje bliżej natury Dziwnów: idealny dla niemowlaków i małych dzieci Trzęsacz: a może tak koleją? Mrzeżyno: coś dla małego marynarza Chłopy: jeśli cenisz sobie ciszę i spokój Darłówko: jedyny taki most w Polsce Wicie: nie tylko morze, ale i jezioro Karwia: z dala od zgiełku Sopot: koniecznie pokaż dziecku molo Wakacje nad morzem z dzieckiem – na co zwrócić uwagę? Gdzie najlepiej nad polskie morze z dzieckiem? Wakacje z dzieckiem nad polskim morzem trzeba rozsądnie zaplanować. Najlepiej wybrać miejsce, które oferuje szereg atrakcji dla dzieci: czysty piasek na plaży (nikt nie lubi wypoczywać wśród wyłażących z kosza śmieci); względny spokój – dudniące dyskoteki, pędzące quady, ścisk na plaży i tłumy na deptaku nie będą atrakcją dla maluszka; lokalizację zapewniającą szybkie dotarcie na plażę; plac zabaw i inne atrakcje dla dzieci. Dlatego polecamy przede wszystkim małe, spokojne miejscowości, gdzie nie trzeba przeciskać się między grajdołkami. Wolisz tętniące życiem, duże kurorty? One też znalazły się w naszym zestawieniu, bo i w nich można znaleźć spokojniejsze rejony. Wybierając miejsce wypoczynku nad morzem, możesz kierować się wyróżnieniami Błękitnej Plaży, by mieć pewność, że będziecie odpoczywać na jednej z najczystszych plaż w Polsce. Gdzie nad morze z dzieckiem? Listę rodzinnych miejscowości leżących nad morzem, do których warto jechać z dzieckiem, ułożyliśmy, korzystając z pomocy Pawła Klimka, który jako autor rankingu plaż oraz bloga www.wdobrymkierunku.blog.pl rok w rok przemierza polskie wybrzeże, oraz Anny Olej-Kobus, podróżniczki, mamy dwóch synów, która wraz z mężem prowadzi portal www.malypodroznik.pl. 1. Świnoujście: najszersza plaża w Polsce! Latarnia morska w Śwonoujściu. fot.: Mike Mareen/Adobe Stock Świnoujście to od lat świetne miejsce na wakacje z dzieckiem. Położone w województwie zachodniopomorskim uzdrowisko i port posiadają: najszerszą plażę nad Bałtykiem, do 160 metrów; dość ciepłą wodą – to zasługa korzystnych prądów morskich; zadbaną plażę, z czystym, białym piaskiem; wiele atrakcji dla dzieci na plaży – poduszki do skakania, zjeżdżalnie; ponad 100 km tras rowerowych, obejmują swoim zasięgiem zarówno polską, jak i niemiecką część wyspy Uznam oraz wyspę Wolin; Akademia Młodych Rodziców Wakacje z dzieckiem? Zobaczysz, będzie super! Czytaj więcej przestronny plac zabaw w Parku Zdrojowym – huśtawki, zjeżdżalnie, instalacje do wspinaczki, bujane koniki i piaskownice; największą latarnię morską nad polskim Bałtykiem i jedną z największych na świecie – taras widokowy położony jest aż 65 metrów nad ziemią. W okolicach Świnoujścia warto też wybrać się do Rezerwatu Kasiborskie Paprocie. Można tu pokazać maluchom unikatowe stanowiska paproci. Bytuje tu też wiele ptaków, m.in. orły bieliki. Na terenie rezerwatu jest ścieżka dydaktyczna, punkt widokowy i wiata idealna na zorganizowanie rodzinnej przekąski. 2. Międzywodzie: wakacje bliżej natury Woliński Park Narodowy. fot.: Jakub/Adobe Stock To niewielkie letnisko na Wyspie Wolin, położone w województwie zachodniopomorskim. Nie ma wielkich tłumów na mieście, a i na plaży też jest spokojnie. Co Międzywodzie oferuje rodzinom z dziećmi? woda w tym miejscu zawsze należy do najcieplejszych; ma płytkie wybrzeże – kilkanaście-kilkadziesiąt metrów od brzegu ciągnie się równoległa płycizna; szeroką i czystą plażę; kawiarnię na wydmie z pięknym widokiem; Woliński Park Narodowy – można zobaczyć żubry, dziki, sarny, jelenie i orły; dzięki takiej wyprawie wakacje nad morzem z dzieckiem będą czymś więcej niż zwykłym wylegiwaniem się na plaży; tereny pod Międzywodziem spodobają się miłośnikom obserwowania ptaków – nad jeziorem Martwa Dziwna znajdują się m.in. bieliki, puchacze, kania ruda, sokół wędrowny; park miniatur i kolejek. Z Międzywodzia blisko jest do takich atrakcji jak Park Miniatur i Motylarnia w Dziwnowie ale też do parku rozrywki Oko Iluzji w Pobierowe. W samym Międzywodziu są dwa zejścia na plażę przystosowane dla wózków dziecięcych oraz inwalidzkich: przy ulicy: Zwycięstwa (blisko centrum), oraz na wysokości Plażowej (na zachodnim skraju miejscowości). 3. Dziwnów: idealny dla niemowlaków i małych dzieci Most zwodzony w Dziwnowie. fot.: Fotokon/Adobe Stock Zastanawiacie się, gdzie pojechać nad morze z niemowlakiem? Gdzie najlepiej wybrać się nad polskie morze z małym dzieckiem? Gdzie pojechać nad morze z rocznym dzieckiem? Świetnym pomysłem będzie Dziwnów. Konkurs „Narodziny rodziny” Jesteś rodzicem niemowlaka? Opisz swoją historię i wygraj wózek spacerowy! Czytaj więcej Dziwnów to dobre miejsce na spokojne wczasy nad morzem. Ten nieduży kurort na Mierzei Dziwnowskiej, w woj. zachodniopomorskim kusi turystów: czystą, piaszczystą i<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/czas-wolny/kamery-online-nad-morzem-zobacz-jak-naprawde-wyglada-plaza-17925-r1/"> szeroką plażą ze zjeżdżalnią wodną i dmuchanymi konstrukcjami do skakania dla dzieci; rejsami statkiem pirackim po Bałtyku; portem rybackim, z kutrami rybackimi i statkami, można zobaczyć rybaków, którzy po powrocie z morza wybierają ryby z sieci; mostem zwodzonym na rzece Dziwnej; placem zabaw dla dzieci pełnym pneumatycznych zabawek, zjeżdżalni i trampolin; parkiem linowym. Z Dziwnowa warto z dziećmi wyskoczyć do Centrum Słowian i Wikingów na wyspie Wolin. Jest tu wioska Jomsborg – wierne odwzorowanie grodu obronnego z okresu wczesnego średniowiecza. Każdy, i duży i mały, znajdzie tu dla siebie coś interesującego. Uwaga! Sprawdź, kiedy w tym roku odbywa się tu słynny festiwal Słowian i Wikingów, może akurat na niego traficie! 4. Trzęsacz: a może tak koleją! Plaża w Trzęsaczu. fot.: Olivier Hlavaty/Adobe Stock Trzęsacz to mała miejscowość w województwie zachodniopomorskim, z niezwykle malowniczą plażą oraz klifem z ruinami gotyckiego kościoła z XIV/XV wieku, idealna na wczasy z dzieckiem nad morzem. Oferuje atrakcje: piaszczyste wydmy; ciszę i spokój, nie ma tu tłumu turystów; pole do minigolfa; jazdę konną w tamtejszej stadninie; szlaki turystyczne dla miłośników spacerów i przejażdżek rowerowych. W okolicy Trzęsacza dla dzieci atrakcją może okazać się przejażdżka kolejką wąskotorową. W gminie Rewal kursuje ona na trasie Pogorzelica, Niechorze, Rewal, Trzęsacz. W letnie weekendy ciuchcia retro kursuje na trasie Gryfice–Trzęsacz–Rewal–Niechorze. 5. Mrzeżyno: coś dla małego marynarza Mrzeżyno. Port na rzece Regi. fot.: bzyxx/Adobe Stock Osada w województwie zachodniopomorskim to świetna propozycja na urlop nad morzem z dzieckiem, która oferuje: szeroką, piaszczystą, zadbaną plażą wyposażoną w przebieralnie; od lat będącą laureatem<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/aktualnosci/najczystsze-plaze-nad-baltykiem-blekitna-flaga-2015-17650-r1/"> Błękitnej Flagi; zjeżdżalnię rynnową, trampoliny, poduszki dmuchane na plaży; malowniczy port u ujścia rzeki Regi – cumują w nim kutry rybackie, ale także jachty; rejs po morzu stateczkiem wycieczkowym; park linowy Gibon. W samym Mrzeżynie jest też Aquapark Zalewski przy hotelu Zalewski. Jest tu aż 6 różnych basenów, wodny plac zabaw. Wodna dżungla ze statkiem pirackim i brodzik dla dzieci. Starsze dzieciaki (i dorośli!) poszaleją na zjeżdżalniach. 6. Chłopy: jeśli cenisz sobie ciszę i spokój Molo przy przystani rybackiej w Chłopach. fot.: darek/Adobe Stock Spokojna miejscowość w województwie zachodniopomorskim, posiada: ładną, szeroką i czystą plażę; pas wydm otoczony sosnowym lasem; przystań rybacką z kolorowymi kutrami; 60-metrowe molo przy przystani rybackiej; w smażalniach przy plaży można zjeść świeżo złowioną, smażoną lub wędzoną rybę; zabytkową zabudowę osady rybackiej z przełomu XIX i XX wieku; siłownię plenerową i plac zabaw. – Jest cicho, spokojnie i nawet w sezonie nie ma tłoku – zachwala Anna Olej-Kobus. Idealne miejsce na wczasy nad morzem z dzieckiem. Można odwiedzić latarnię morską w Gąskach lub wpaść do pełnego atrakcji Mielna (bywa tu tłoczno) albo Kołobrzegu. Z Chłopów naprawdę warto wybrać się na wycieczkę rowerową. Dla rodzin z dziećmi szczególnie polecamy: Małą Pętlę (7 km): Sarbinowo - Chłopy – Mielonko Dużą Pętlę Wiatrakową (39 km) : Sarbinowo - Chłopy - Mielenko - Mielno - Unieście – Łazy Oczywiście można przejechać fragment dłuższej trasy. Rowery są do wypożyczenia w samych Chłopach, np. przy hoteliku Brydar czy Domu Wczasowym Koplast. 7. Darłówko: jedyny taki most w Polsce Latarnia morska w Darłówku. fot.: andrzej2012/Adobe Stock To nadmorska i gwarna część Darłowa w województwie zachodniopomorskim, która oferuje: rozsuwany most; 22-metrową latarnię morską; port rybacki i turystyczny; wesołe miasteczko Europark Krasnal, jedno z większych w Polsce; park wodny z kompleksem basenów ze zjeżdżalniami; park linowy. – Z zupełnie małymi dziećmi warto się wybrać na plażę w Darłówku Wschodnim – radzi Anna Olej-Kobus. – Jej część jest oddzielona od pełnego morza, dzięki temu jest płytko i fale są mniejsze. Z Darłówka polecamy wycieczkę do Darłowa, a tu jest w czym wybierać! Na dzieciaki czekają: Zamek Książąt Pomorskich, aquaparki, osada historyczna. W Darłowie uda się też wypożyczyć kajaki wziąć udział w spływach rzeką Wieprzą i Grabową. 8. Wicie: nie tylko morze, ale i jezioro! Jezioro w miejscowości Wicie. fot.: Marcin Kopan/Adobe Stock Malutka, spokojna miejscowość w województwie zachodniopomorskim kusi turystów: piaszczystą plażą, jednak w zachodniej części miejscowości plaża jest kamienista, dlatego lepiej wybrać jej wschodnią część; mini zoo, są tam świnki wietnamskie, kózki, króliki i wiele innych zwierząt; w pobliżu jest malownicze jezioro Kopań, panują tu dobre warunki żeglarskie, za co kochają jezioro windsurferzy i żeglarze, jezioro to także duża atrakcja dla wędkarzy; siłownią plenerową i placem zabaw. – Wbrew słowom popularnej piosenki to właśnie na tym fragmencie wybrzeża, między Jarosławcem a Darłowem, wciąż są dzikie plaże, na których zbiera się bursztyny – mówi Paweł Klimek. Można tu nie tylko wylegiwać się na kocyku, ale też pokazać dziecku... kury albo krowy. W samych Wiciach nie ma zbyt wiele atrakcji komercyjnych, poza placem zabaw przy wejściu na plażę i licznymi kawiarenkami z goframi i lodami. Jeśli zatęsknicie za czymś więcej, zorganizujcie wycieczkę statkiem pirackim w Darłówku albo pojedźcie do Jarosławca do aquaparku. 9. Karwia: z dala od zgiełku Muzeum latarni morskich. fot.: piter2121/Adobe Stock Nieduża, spokojna miejscowość w województwie pomorskim, to idealne miejsce na wakacje nad morzem z dzieckiem dla tych, którzy cenią sobie ciszę. Posiada: wyjątkowo szeroką, piaszczystą plażę, od miejscowości oddziela ją jedynie wąski pas wydm, co pozwala uniknąć długiego marszu nad morze; rezerwat Bielawskie Błota; świetnie oznaczone szlaki Nordic Walking. – Nie ma tu głośnych dyskotek i tabunów rozbawionej młodzieży. Jest zacisznie i swojsko. W pobliżu jest Przylądek Rozewie, blisko stąd także do Trójmiasta – poleca Paweł Klimek. Z Karwi koniecznie trzeba pojechać do Władysławowa, a tam do latarni morskiej Rozewie. Znajduje się w nim muzeum latarnictwa polskiego. A będąc już we Władysławowie, zajrzyjcie do wieży widokowej w Domu Rybaka. Górny taras znajduje się na wysokości 63 metrów. Co za widok! 10. Sopot: koniecznie pokaż dziecku molo Molo w Sopocie. fot.: Piotr Wawrzyniuk/Adobe Stock To sam środek Trójmiasta, gwarny, znany z licznych imprez kurort, uważany za jedną z najbardziej prestiżowych miejscowości nad morzem. Dobre miejsce na wczasy nad morzem z dzieckiem dla wszystkich tych, którzy lepiej się czują w miejscowościach tętniących życiem. Zapewnia takie atrakcje jak: czyste, szerokie plaże; najdłuższe w Europie drewniane molo, którego długość sięga prawie 500 metrów; marinę; słynny deptak Monciak, czyli ulicę Bohaterów Monte Cassino, prowadzącą do placu Zdrojowego przy molo; zabytkową latarnię morską, skąd rozciąga się przepiękny widok na panoramę miasta i Zatokę Gdańską; wiele placów zabaw dla dzieci; Aqua Park, jeden z najpopularniejszych parków wodnych nad Bałtykiem; park linowy. Jedno z popołudni można spędzić z dziećmi w Grodzisku w Sopocie. Jest to muzeum na wolnym powietrzu położone wpośród zieleni oraz szumiących strumyków. Odbywają się tu pokazy walk na miecze i topory, strzelanie z łuków, tańce celtyckie oraz koncerty dawnej muzyki. Przy skansenie jest pawilon wystawienniczo-edukacyjny, a w nim wystawa najstarszych zabytków Sopotu. Mieszczą się tu pracownie, gdzie dzieci mogą spróbować odtworzyć średniowieczne rzemiosła. Znasz polecane przez nas miejscowości nad morzem? Co o nich sądzisz? A może lubisz wypoczywać w zupełnie innym miejscu i uważasz, że jest idealne na wczasy nad morzem z dzieckiem? Napisz o tym do nas, czekamy na twoje komentarze. A jeśli nie morze, to może... góry? Gdzie pojechać w polskie góry z dzieckiem? Pełne atrakcji dla dzieci są z całą pewnością<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/czas-wolny/bieszczady-atrakcje-dla-dzieci-29199-r1/"> Bieszczady. Zobacz także: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/czas-wolny/gdzie-w-gory-z-dziecmi-w-polsce-najbardziej-urokliwe-miejsca-dla-rodzin-29304-r1/">Gdzie jechać w góry z dzieckiem? <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/czas-wolny/apteczka-na-wyjazd-z-dzieckiem-lista-lekow-do-druku-22700-r1/">Co spakować do apteczki na wyjazd z dzieckiem? [LISTA] Wakacje w kamperze – wady, zalety i cena. Warto?
Dzieci, wakacje i morze? Tylko w Golden Tulip Międzyzdroje Residence
Urlop z dzieckiem zazwyczaj przysparza wielu emocji, a im młodszy maluszek, tym więcej stresu związanego z wakacyjnym wyjazdem. A przecież każdy rodzic potrzebuje chwili wytchnienia także dla siebie, prawda? Dlatego planując urlop, warto zdecydować się na obiekt, który będzie w pełni odpowiadać wszystkim członkom rodziny. Na szczęście w Golden Tulip Międzyzdroje Residence udało się połączyć potrzeby zarówno dzieci, jak i rodziców!
Kameralne otoczenie, zieleń, cisza, spokój, a jednocześnie niesamowicie blisko do pięknej, szerokiej, piaszczystej plaży to fantastyczne warunki do spędzenia wakacji z dzieckiem. Wielu rodziców wie jednak, że wakacje z dziećmi rządzą się swoimi prawami i takie warunki nie zawsze są wystarczające... A gdy pogoda nad morzem spłata figla, dziecko obudzi się głodne w nocy lub wstanie rześkie i wesołe o 5 rano, gdy wszyscy dookoła chcą jeszcze spać? Właśnie dlatego położony na uboczu kompleks pięciu kameralnych budynków Golden Tulip Międzyzdroje Residence oferuje znacznie więcej, a wietrzna czy deszczowa pogoda nie zepsuje wam zasłużonego wypoczynku. Przecież każdy zasługuje na chwileczkę zapomnienia, prawda? Niesamowite atrakcje dla dzieci w każdym wieku Idealne warunki dla rodzin z dziećmi to nie tylko fantastyczny plac zabaw czy pełen atrakcji pokój gier, w których do dyspozycji są: tenis stołowy, piłkarzyki, Xbox i bilard. To także wspaniałe animacje zorganizowane przez wykwalifikowany i pełen kreatywnych pomysłów personel. Myślisz, że twoje dziecko nie będzie tym zainteresowane? Golden Tulip Międzyzdroje Residence oferuje różnorodne zajęcia dopasowane do potrzeb i zainteresowań wszystkich najmłodszych gości, niezależnie od ich wieku. Golden Tulip Międzyzdroje Residence W bogatej ofercie znajdują się integracyjne zabawy ruchowe na świeżym powietrzu, zajęcia plastyczne czy kulinarne. Pozwól swojemu maluchowi wyrazić się przez kreatywną moc wyobraźni! Twoje dziecko z pewnością będzie zachwycone. Aktywny wypoczynek dla małych i dużych Czy jest coś fajniejszego niż beztroska zabawa w piasku? Bliskość natury to gwarancja aktywnego wypoczynku dla dzieci i… dorosłych! Wspólne budowanie zamków, spacery brzegiem morza, puszczanie latawców, piesze lub rowerowe wycieczki leśnymi ścieżkami to niejedyne atrakcje, jakie czekają na was w Golden Tulip Międzyzdroje Residence. Gdy słońce skryje się za chmurą, twoje dziecko nie zazna nudy! Kryty basen, pełne bąbelków jacuzzi czy wanna z hydromasażem to świetne uzupełnienie zajęć z animatorkami i animatorami. Golden Tulip Międzyzdroje Residence Stawiaj na bezpieczeństwo Twoje dziecko jest już zmęczone po dniu pełnym zabawy, a może czas na krótką drzemkę? Rodzinne, przestronne apartamenty ze słonecznym tarasem to gwarancja komfortu dla całej rodziny. W każdym z nich znajduje się w pełni wyposażona kuchnia – znajdziesz w niej krzesełka do karmienia, plastikową zastawę dla najmłodszych, podgrzewacze do butelek, a nawet śliniaczki. Golden Tulip Międzyzdroje Residence W łazience poza standardowym wyposażeniem znajdują się maty antypoślizgowe, przewijaki, czy wanienka, a dla bezpieczeństwa twojego dziecka wszystkie kontakty są odpowiednio zabezpieczone. To nie tylko idealne rozwiązanie dla rodziców nocnych głodomorków czy rannych ptaszków budzących się o świcie z pustym brzuszkiem. Niezapomniane przygody i moc atrakcji, nawet gdy słoneczna pogoda... zrobi sobie wolne. Czy możesz chcieć czegoś więcej? Zobacz także: Bezpieczne wakacje nad wodą – o czym musimy pamiętać Co zabrać na wakacje z dzieckiem? – lista do druku Gdzie na wakacje z dziećmi? Oto miejsca na wakacje z dzieckiem godne polecenia