Rodzice pokochali ten wakacyjny trend rodem z PRL. „Zaoszczędziłam kilka tysięcy, a dzieci zachwycone”
Jeszcze niedawno media społecznościowe przekonywały nas, że udane wakacje muszą wyglądać podobnie: hotel z basenem, opaska all inclusive na ręce, egzotyczne jedzenie i zdjęcia z leżaka. Dziś coraz więcej rodzin mówi: „Dziękujemy, wysiadamy”.
Wraca coś, co wielu z nas pamięta z dzieciństwa. Kempingi, domki z własną kuchnią, gotowanie na gazowej kuchence, konserwy, słoiki z domowym obiadem, składane krzesła i wieczory przy ognisku. Jedni nazywają to wakacjami w stylu PRL. Inni – po prostu rozsądnym odpoczynkiem. Co ciekawe, nie zawsze chodzi wyłącznie o pieniądze. Owszem, koszty mają znaczenie. W ostatnich latach ceny noclegów, restauracji i zagranicznych wyjazdów mocno wzrosły. Ale wielu rodziców podkreśla, że odkryli coś, o czym wcześniej zapomnieli – że dzieci wcale nie potrzebują codziennych animacji i hotelowych atrakcji, żeby świetnie się bawić. Kemping przeżywa drugą młodość W Polsce wyraźnie rośnie zainteresowanie kempingami, polami namiotowymi i caravaningiem. Organizacje branżowe oraz właściciele kempingów od kilku sezonów zwracają uwagę, że wiele obiektów w szczycie lata rezerwowanych jest z dużym wyprzedzeniem. Dla rodzin to często sposób na wakacje znacznie tańsze niż pobyt w hotelu, ale też bardziej swobodne. – Nasze bliźniaczki mają już 13 lat i praktycznie od małego jeździmy na kempingi. Mamy duży namiot, własną kuchenkę, składane meble i cały rytuał rozstawiania obozowiska. Dziewczyny zawsze śmieją się, że pierwszego dnia tata jest kierownikiem budowy. Dla nas to przygoda. Wieczorem gramy w karty, chodzimy na plażę, poznajemy ludzi. Nigdy nie zamieniłabym tego na hotel – opowiada Ewa. Jak przyznaje, wielu znajomych dziwi się ich wyborowi. – Słyszę czasem: „Naprawdę was stać tylko na namiot?”. A prawda jest taka, że moglibyśmy pojechać do hotelu. Tylko po prostu nie chcemy. Domki z kuchnią zamiast all inclusive Coraz popularniejsze są również rodzinne wyjazdy do domków letniskowych z aneksem kuchennym. Rodzice sami przygotowują śniadania i część obiadów, a do restauracji chodzą tylko od czasu do czasu. – Przez wiele lat lataliśmy za granicę. Grecja, Chorwacja, Turcja. Było świetnie, ale rachunki po wakacjach też robiły wrażenie. W zeszłym roku pierwszy raz wynajęliśmy domek nad jeziorem z kuchnią. Sama gotowałam śniadania i większość obiadów. Policzyłam wszystko po powrocie i wyszło, że zaoszczędziliśmy około pięciu tysięcy złotych w porównaniu z wcześniejszymi wyjazdami. W tym roku robimy dokładnie to samo – mówi Katarzyna, mama 8-letniego Michała. – Syn nawet nie zapytał, dlaczego nie lecimy samolotem. Był zachwycony, że codziennie łowił ryby, jeździł na rowerze i wieczorem piekł z nami kiełbaski. Myślę, że to ja bardziej potrzebowałam hotelu niż on. Dzieci zapamiętują czas z rodzicami, nie standard hotelu Psychologowie od dawna podkreślają, że dzieci znacznie lepiej zapamiętują wspólnie spędzony czas niż poziom luksusu. Liczy się poczucie bliskości, wspólne rytuały i doświadczenia. – Co roku przygotowuję kilka słoików z leczo, sosem do makaronu i zupą pomidorową. Znajomi się śmieją, że zachowuję się jak moja mama w latach 90. Tylko że dzięki temu nie wydajemy codziennie kilkuset złotych w restauracjach. Za te pieniądze możemy zostać nad morzem dwa albo trzy dni dłużej. Dla dzieci to ma dużo większą wartość – opowiada Monika, mama 6- i 10-letnich dzieci. Dodaje, że jej dzieci najbardziej wspominają... rzeczy, które nic nie kosztowały. – Budowanie tamy z kamieni, łapanie kijanek, naleśniki smażone na kuchence turystycznej i spanie w śpiworach. Gdy pytam ich o najlepsze wakacje, nigdy nie mówią o hotelach. Coraz więcej rodziców dochodzi więc do podobnego wniosku. Wakacje w stylu PRL nie są już symbolem oszczędzania z konieczności. Dla wielu rodzin stają się świadomym wyborem. Pozwalają zwolnić, spędzić więcej czasu razem i nie wracać z urlopu z poczuciem, że właśnie wydali równowartość kilku miesięcznych pensji. Być może właśnie dlatego ten trend tak szybko zyskuje popularność. Bo przypomina, że najlepsze rodzinne wspomnienia rzadko rodzą się przy hotelowym bufecie. Znacznie częściej powstają przy składanym stoliku, kubku herbaty i wieczorze spędzonym pod gwiazdami. Zobacz także: W wakacje codziennie podrzuca 8-letnie dziecko sąsiadce. „Ona przecież i tak nie pracuje” „Zafundowałam 14-letniemu synowi wakacje marzeń w Egipcie. Gdy zobaczyłam, co ten niewdzięcznik robi w pokoju, serce mi pękło” Matka do wygodnickich rodziców: „Biedne dzieci, które na urlopie nie wyściubiają nosa z telefonu. Odbieracie im radość wakacji”
Niestosowne zwyczaje na all inclusive w Turcji. „Kelnerzy podchodzą do dzieci, a rodzice pękają ze śmiechu”
Na wakacjach łatwo ulec atmosferze beztroski. Śmiejemy się, kiedy śmieją się inni, i zakładamy, że skoro wszyscy dobrze się bawią, to nasze dziecko też.
Wakacje all inclusive mają być czasem odpoczynku. Nasza czytelniczka przekonuje jednak, że podczas pobytu w Turcji zobaczyła coś, co skłoniło ją do refleksji o granicach, które w 40 stopniach zdają się rozmywać. Słusznie zauważa, że dziecko również ma prawo do własnych granic, nawet jeśli dorosły uznaje je za „zabawne”. „Wszyscy się śmiali. Tylko moje dziecko nie” Pojechaliśmy do Turcji z pięcioletnią córką Zuzią. To były jej pierwsze zagraniczne wakacje. Jest pogodnym dzieckiem, ale potrzebuje chwili, żeby oswoić się z nowymi ludźmi. Pierwszego dnia poszliśmy do bufetu na kolację. Córka sama nałożyła sobie makaron w sosie, jakieś warzywa. Była z siebie dumna, bo bardzo lubi robić takie rzeczy samodzielnie. Do naszego stolika podszedł kelner. Najpierw coś do niej powiedział po angielsku, potem po turecku. Nie zrozumiała ani słowa. Uśmiechnęła się tylko niepewnie. Po chwili zabrał jej talerz. Odszedł kilka kroków dalej i zaczął żartować. Udawał, że zaraz zje kolację Zuzi. Przy sąsiednich stolikach kilka osób wybuchnęło śmiechem. Moja córka nie. Patrzyła na mnie coraz bardziej przestraszona. – Czemu pan mi zabrał...? – zapytała cichutko. Po chwili kelner wrócił, oddał talerz i próbował jeszcze pogłaskać ją po głowie. Córka aż się wzdrygnęła. To był moment, w którym wiedziałam, że muszę reagować. Grzecznie poprosiłam kelnera, żeby nie głaskał mojej córki ani z niej nie żartował. „Usłyszałam, że przesadzam” Jeszcze kilka razy miały miejsce podobne sytuacje. Zuzia ma złote loczki, wielkie niebieskie oczy, wiem, że przyciąga wzrok w kraju, gdzie jednak jest inna kultura i trochę inny typ urody. Zdarzało się, że ktoś z obsługi chciał robić jej zdjęcie albo jakoś ją zagadywał czy próbował pożartować, pogłaskać po włosach. Ja nie twierdzę, że ten kelner czy jacyś inni ludzie chcieli zrobić coś złego. Jestem przekonana, że w jego oczach był to niewinny żart i sposób na rozluźnienie atmosfery. No, taka część kultury, takie poczucie humoru. Zresztą potem rozmawiałam z inną rodziną z Polski. Tamta mama mi powiedziała, że przecież kelner był przesympatyczny i że Zuzia musi trochę wyluzować, a nie taka nabuzowana zawsze jak bąk. Strasznie mnie to uderzyło, takie podejście, że dziecko musi się zgadzać i cieszyć, kiedy ktoś je zaczepia. Pięciolatka nie ma obowiązku uśmiechać się do każdego dorosłego tylko dlatego, że ten ma dobre intencje. Nie musi pozwalać się dotykać. Nie musi śmiać się z żartów, których nie rozumie. Nie musi udawać, że wszystko jest w porządku. „Granice dziecka są ważniejsze niż dobre samopoczucie dorosłego” Po tamtej sytuacji długo rozmawiałam z córką. Powiedziałam jej, że zrobiła dokładnie to, co powinna. Cofnęła się, kiedy poczuła dyskomfort, i przyszła do mnie, żeby mi o wszystkim opowiedzieć. Mam nadzieję, że zapamięta z tych wakacji właśnie to. Że ma prawo powiedzieć „nie”. Że nie musi być miła za wszelką cenę. Że nawet jeśli wszyscy wokół się śmieją, jej uczucia nadal są ważne. Naszym zadaniem, jako rodziców, nie jest pilnowanie, żeby nasze dzieci przypadkiem nie uraziły dorosłego. Cioci czy babci, kiedy chcą dać dziecku buziaczka, a ono się wyrywa. Albo właśnie kelnera, kiedy ten żartuje i wszyscy się świetnie bawią. Wszyscy oprócz dziecka. Naszym zadaniem jest sprawić, żeby nasze dziecko czuło się bezpiecznie, i nikt mnie nie przekona, że jest inaczej. Komentarz redakcji W wielu hotelach w Turcji, Egipcie czy Tunezji obsługa nawiązuje z dziećmi bardzo serdeczny kontakt. Żarty, krótkie przekomarzanie się czy wspólne wygłupy często są elementem lokalnej kultury gościnności i dla wielu rodzin stanowią miłe wspomnienie z wakacji. Warto jednak pamiętać, że dzieci różnią się temperamentem. To, co dla jednego malucha będzie świetną zabawą, dla innego może być źródłem stresu. Jeśli rodzic widzi, że dziecko czuje się niekomfortowo, ma prawo zareagować i poprosić o zakończenie takiej interakcji. Najważniejszym wyznacznikiem powinny być emocje dziecka, a nie oczekiwania otoczenia. Jeśli rodzic widzi, że dziecko czuje się skrępowane, przestraszone lub wyraźnie nie chce uczestniczyć w takiej interakcji, ma pełne prawo zareagować. Specjaliści podkreślają, że uczenie dzieci stawiania granic i szanowania własnego dyskomfortu jest ważnym elementem budowania poczucia bezpieczeństwa i sprawczości. Zobacz także: „To żaden wyczyn jechać na all inclusive i pokazać dziecku basen”. Matka chwali się, że jej syn zwiedził pół Polski, zamiast leżeć plackiem Wielu rodziców robi to odruchowo. „To było nasze pierwsze all inclusive. Przez własne dzieci stałam się obiektem kpin” Plaga na all inclusive. „To najgorszy typ rodzica. Obserwowałam ich przy basenie. Myśleli, że nikt nie widzi”
W upały rodzice dostają małpiego rozumu. Gdy zobaczyłam, co robi ten dzieciak przy fontannie, chciałam wzywać policję
Latem miejskie fontanny zamieniają się w darmowe aquaparki. Dzieci piszczą z radości, rodzice siedzą na ławkach i odpoczywają z nosem w telefonie. Jedna scena, której byłam świadkiem, sprawiła, że zaczęłam się zastanawiać, czy problemem naprawdę jest sama kąpiel w fontannie.
Wystarczy kilka naprawdę gorących dni i miejskie fontanny zmieniają się w place zabaw. Dzieci biegają między strumieniami wody, śmieją się, piszczą z radości, a rodzice siedzą obok na ławkach. Sama, z uwagi na bezpieczeństwo dzieciaków, jestem przeciwniczką takich rozrywek. Ostatnio moją uwagę przykuła scenka, jakiej jeszcze nie widziałam. Przechodziłam obok fontanny przy jednym z centrów handlowych w Warszawie. W pewnym momencie zobaczyłam kobietę, która wyciągnęła z torby jakieś śmieci – wyglądały jak jakieś papierki, może chusteczki, opakowanie po soczku – podała je kilkuletniemu chłopcu, a on pobiegł do fontanny i zaczął wciskać je w dyszę, z której tryskała woda. Patrzyłam na to z niedowierzaniem. Dzieci testują granice, eksperymentują i czasem robią rzeczy kompletnie nieprzemyślane, jasne. Ale tutaj całą akcję zaśmiecania i potencjalnego uszkodzenia fontanny koordynowała dorosła osoba, która nie tylko nie zareagowała, ale wręcz sprawiała wrażenie, jakby sama zachęcała do takiej zabawy. Najchętniej postraszyłabym ją policją albo strażą miejską, ale dobrze wiemy, jaki byłby koniec tej historii. Czy pozwalać dziecku kąpać się w fontannie? Przy okazji tej scenki postanowiłam zapytać o fontanny znajome mamy. W końcu w czasie upałów temat wraca co roku. Jedni uważają, że skoro dzieci świetnie się bawią, nie ma sensu robić z tego problemu. Inni przypominają, że miejskie fontanny nie są przeznaczone do kąpieli. Sanepid od lat zwraca uwagę, że woda w fontannach nie jest badana ani uzdatniana tak jak woda na pływalniach. Mogą znajdować się w niej bakterie, zanieczyszczenia czy odchody ptaków. Dochodzi też kwestia bezpieczeństwa – mokra nawierzchnia zwiększa ryzyko poślizgnięcia się, a dysze i elementy instalacji nie są projektowane z myślą o intensywnej zabawie dzieci. Mimo to dla wielu rodzin fontanny stały się symbolem letnich wakacji w mieście. – Mam dwie córki, cztery i sześć lat. Kiedy jest upał, pozwalam im wejść do fontanny. Oczywiście jestem obok i pilnuję, żeby nikomu nie przeszkadzały. Sama jako dziecko biegałam przez zraszacze i nic złego się nie stało. Nie demonizowałabym tego – mówi Natalia. Przyznaje jednak, że są granice. – Zabawa zabawą, ale nie wyobrażam sobie, żeby dzieci wrzucały coś do dysz, wspinały się po elementach fontanny albo niszczyły instalację. To już nie jest spontaniczna zabawa, tylko zwykły brak szacunku do wspólnej przestrzeni. „Nigdy bym na to nie pozwoliła” Zupełnie inaczej patrzy na sprawę Monika, mama pięcioletniego chłopca. – Dla mnie fontanna nie jest miejscem do kąpieli. Nie chodzi tylko o higienę. Nie wiemy, co jest w tej wodzie, kto wcześniej tam wchodził, czy nie ma szkła albo innych niebezpiecznych przedmiotów. Poza tym w takich miejscach są tłumy ludzi. Nigdy nie wiadomo, kto robi zdjęcia albo nagrywa. Wolę zabrać syna na plac zabaw z kurtyną wodną albo na basen. Zapytałam też Monikę o zachowanie chłopca zaśmiecającego fontannę. Czasem bardzo szybko oceniamy dzieci, zapominając, że to one dopiero uczą się świata. To dorośli pokazują im, gdzie kończy się dobra zabawa, a zaczyna odpowiedzialność za wspólną przestrzeń. – Dzieci zrobią wiele rzeczy, jeśli nikt ich nie zatrzyma. Ale od tego są rodzice. Jeśli widzę, że moje dziecko zaczyna niszczyć coś, co jest wspólne, reaguję od razu. Tego też uczymy dzieci – odpowiada. Zobacz także: Pozwoliła 2-latce pluskać się w fontannie, a teściowa skwitowała: „Wyrodna matka, której żal pieniędzy na basen”
Bulwersujący widok na deptaku w Międzyzdrojach. „Zwróciłam temu ojcu uwagę, a chwilę później ludzie wyciągnęli telefony”
Nie każda wakacyjna pamiątka mieści się w walizce. Nasza czytelniczka wróciła z Międzyzdrojów z obrazem, którego nie potrafi wyrzucić z pamięci. Wszystko wydarzyło się na zatłoczonym deptaku, a od jednej krótkiej uwagi zaczęła się scena, na którą patrzyli przypadkowi turyści.
Wśród straganów, lodziarni i budek z goframi na nadmorskich deptakach łatwo usłyszeć dziecięcy śmiech, ale czasem zdarzają się sytuacje, które zamiast wakacyjnych wspomnień, zostawiają po sobie zwyczajny smutek. Nasza czytelniczka twierdzi, że właśnie taki obraz przywiozła z Międzyzdrojów. „To był tylko lód” Byłam z mężem i dwójką dzieci na wakacjach w Międzyzdrojach. Wieczorem wybraliśmy się na spacer po deptaku. Dzieci chciały gofry, potem lody, więc jak większość turystów szliśmy powoli, oglądając stragany. Kilka metrów przed nami szedł ojciec z chłopcem. Dziecko mogło mieć najwyżej siedem lat, może nawet mniej. Trzymało w ręce dużego loda w wafelku i wyglądało na bardzo szczęśliwe. Nagle potknęło się o własną nogę. Lód wypadł mu z ręki i z hukiem spadł na kostkę brukową. Pomyślałam, że ojciec pewnie westchnie, może trochę ponarzeka, ale zaraz przytuli syna albo powie, że trudno, zdarza się. Bardzo się pomyliłam. Ojciec od razu zaczął krzyczeć. Nie tak, że podniósł tylko trochę głos, on naprawdę wydawał się wściekły, jakby osa go użądliła. – No pięknie! Jak zwykle! Nic nie potrafisz dopilnować! Zawsze wszystko musisz zepsuć! Chłopiec zamarł. Nawet nie płakał. Patrzył tylko na topniejącego na kostce loda, jakby liczył, że uda się jeszcze coś uratować. Po chwili usłyszałam kolejne słowa. – Wiesz, ile to kosztowało? Nie kupię ci drugiego. Sam jesteś sobie winny. Dopiero wtedy chłopiec wybuchł płaczem. „To tylko dziecko” Nie wytrzymałam. No taki mam charakter, że jak dziecku się krzywda dzieje, to muszę zareagować. Podeszłam spokojnie i powiedziałam tylko: – Naprawdę nie warto robić z tego takiej awantury. To przecież dziecko. Ojciec odwrócił się do mnie tak gwałtownie, że się nawet trochę przestraszyłam. – To moje dziecko. Proszę się nie wtrącać. Odpowiedziałam, że nie zamierzam go pouczać, ale naprawdę zrobiło mi się żal tego chłopca. Nie zasłużył na takie upokorzenie z powodu jednego loda. To chyba jeszcze bardziej go rozsierdziło. Zaczął mówić coraz głośniej, że dziś wszyscy chcą wychowywać cudze dzieci, a swoich nie potrafią. W pewnym momencie zauważyłam, że kilka osób stojących obok wyciągnęło telefony. Nie wiem, czy chcieli nagrywać ojca, czy po prostu bali się, że sytuacja zrobi się jeszcze bardziej napięta. Widziałam tylko, że wokół zebrał się mały tłum. W końcu ten facet złapał syna za rękę i odszedł. Ja wróciłam do męża i córek, ale nie mogę przestać myśleć o tym biednym chłopcu i o tym, co on musi przeżywać, jak ma za ojca takiego furiata. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Od redakcji Rodzice mają prawo się zdenerwować – są tylko ludźmi. Psychologowie zwracają jednak uwagę, że zawstydzanie, wyśmiewanie czy przypinanie dziecku etykiet („jesteś niezdarą”, „zawsze wszystko psujesz”) może być dla niego znacznie bardziej bolesne niż samo niepowodzenie. Dzieci uczą się odpowiedzialności nie dzięki upokorzeniu, ale dzięki spokojnym rozmowom i wsparciu. Czasem jedna reakcja dorosłego zostaje z nimi na długie lata – warto więc zastanowić się, co chcemy, by z takich sytuacji zapamiętały. Zobacz także: Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem” „To żaden wyczyn jechać na all inclusive i pokazać dziecku basen”. Matka chwali się, że jej syn zwiedził pół Polski, zamiast leżeć plackiem
Dojmujące sceny za parawanem w Jastarni. „Była 7 rano. Nie mogłam oderwać oczu od tego 6-latka”
„Są takie obrazy, których nie da się zapomnieć. Wystarczy kilka minut, żeby zupełnie obce dziecko zostało w naszej głowie na długo po powrocie z wakacji. Tego ranka w Jastarni patrzyłam na małego chłopca i czułam narastającą bezsilność. Najbardziej bolało mnie to, że nikt nie wydawał się dostrzegać tego, co widziałam ja” – pisze nasza czytelniczka.
Plaże nad Bałtykiem o świcie wyglądają zupełnie inaczej niż w środku dnia. Jest cicho, spokojnie i prawie pusto. Nasza czytelniczka właśnie dlatego lubi wychodzić nad morze wcześnie rano. Podczas tegorocznego urlopu w Jastarni zobaczyła jednak scenę, która odebrała jej całą przyjemność z porannego spaceru. „Chciałam przez chwilę posiedzieć sama” Dzień dobry, pojechaliśmy z rodziną do Jastarni na tydzień. Mamy dwójkę dzieci i jak większość rodziców dobrze wiemy, że podczas wakacji trudno znaleźć choć chwilę tylko dla siebie. Któregoś ranka obudziłam się bardzo wcześnie. Była dopiero siódma, mąż i dzieci jeszcze spali, więc pomyślałam, że wykorzystam ten moment i pójdę sama na plażę z kubkiem kawy. Uwielbiam takie poranki. Morze jest spokojne, na piasku nie ma jeszcze tłumów, a człowiek może po prostu posiedzieć i posłuchać fal. Usiadłam niedaleko wejścia na plażę i cieszyłam się ciszą. Po kilku minutach przyszła trzyosobowa rodzina – mama, tata i chłopiec, który miał może sześć lat. Był mniej więcej w wieku moich dzieci. Aż zaśmiałam się w duchu, bo chyba każdy Polak zna ten typ, który przybiega o świcie, żeby zająć jak najlepsze miejsce. Rozłożyli parawan, wbili go w piasek, postawili dwie torby i ręczniki. Wszystko trwało dosłownie kilka minut. W pewnym momencie usłyszałam, jak tata mówi do chłopca: – Posiedzisz chwilę, dobrze? Pilnuj miejsca. Zaraz wrócimy. Chłopiec skinął głową. Rodzice odwrócili się i poszli w stronę wyjścia z plaży. NA początku nie zwróciłam na to większej uwagi. Pomyślałam, że może czegoś zapomnieli. Spodziewałam się, że za dwie, trzy minuty znowu ich zobaczę. Mijał jednak czas, a oni nie wracali. „Siedział tam zupełnie sam” Chłopiec najpierw bawił się łopatką, później zaczął patrzeć w stronę wejścia na plażę. Co kilka chwil podnosił głowę, jakby sprawdzał, czy rodzice już idą. Pojawiali się kolejni turyści, ktoś przechodził z psem, ktoś biegał brzegiem morza. W tym wszystkim sześciolatek siedział samotnie za dużym parawanem i po prostu czekał. Nie wyglądał na przestraszonego, ale było mi go zwyczajnie żal. Myślałam o własnych dzieciach. Nie wyobrażam sobie powiedzieć sześciolatkowi: „Pilnuj miejsca”, a samemu zniknąć z pola widzenia. Dla dorosłego to może być kilka minut. Dla dziecka taki czas potrafi ciągnąć się w nieskończoność. Po mniej więcej trzydziestu minutach rodzice wrócili. Nie wyglądali na zdenerwowanych ani zmartwionych. Rozmawiali między sobą, śmiali się. Ich syn siedział dokładnie tam, gdzie kazali mu czekać. Nie oddalił się ani na krok. Po prostu wykonywał polecenie. Nie wiem, może dla jego rodziców było to coś zupełnie normalnego. Być może uznali, że nic złego nie mogło się wydarzyć. Ja patrzyłam na to zupełnie inaczej. Nie wyobrażam sobie, że miałabym zostawić moje dzieci same na plaży, jeszcze z tak głupiego powodu jak pilnowanie miejsca. Wstałam i poszłam do hotelu, żeby wyściskać moje dzieciaki, chociaż teraz trochę żałuję, że nie podeszłam do tych rodziców i nie powiedziałam im, co o nich myślę. Od redakcji W sezonie wiele osób wybiera się na plażę bardzo wcześnie, by znaleźć dogodne miejsce. Warto jednak pamiętać, że kilkuletnie dzieci potrzebują stałej opieki dorosłych. Nawet jeśli wydają się spokojne i odpowiedzialne, pozostawienie ich samych – choćby na krótki czas – może być niebezpieczne. Wakacyjne wspomnienia buduje się przede wszystkim dzięki wspólnie spędzonemu czasowi. Trudno oczekiwać od sześciolatka, że będzie pełnił funkcję „strażnika” parawanu, podczas gdy dorośli zajmują się innymi sprawami. Zobacz także: Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem” „Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie” Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko”
Matka rozkręciła aferę w samolocie. „Zapłaciłam, a nie miałam gdzie usiąść, żeby jej dziecko miało miejsce na nogi”
„Pomyślałam, że zaszła jakaś pomyłka. Uśmiechnęłam się do dzieci i grzecznie powiedziałam, że to nasze miejsca. Nie spodziewałam się, że za kilka sekund usłyszę słowa, po których w samolocie rozpęta się afera” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacyjne loty często wiążą się z tłokiem i stresem. Rodzice podróżują z dziećmi, pasażerowie próbują zmieścić bagaże do schowków, a personel stara się sprawnie przygotować samolot do startu. Nasza czytelniczka przekonuje jednak, że nawet w takich warunkach obowiązują pewne zasady. Sama boleśnie się o tym przekonała podczas lotu z 12-letnią córką. „Specjalnie dopłaciłam do tych miejsc” Dzień dobry, w tym roku poleciałyśmy z córką na wakacje tanimi liniami. Nie był to nasz pierwszy lot, dlatego dobrze wiedziałam, że jeśli chce się mieć trochę więcej komfortu, trzeba za niego zapłacić. Nie chciałam ryzykować losowych miejsc, więc wykupiłam siedzenia z większą przestrzenią na nogi. Kosztowały więcej, ale uznałam, że skoro czeka nas kilkugodzinny lot, to warto. Na pokład weszłyśmy dość późno. Większość pasażerów siedziała już na swoich miejscach. Gdy doszłyśmy do naszego rzędu, zobaczyłam, że na naszych fotelach siedziała dwójka dzieci. Na oko miały może siedem albo osiem lat, trochę młodsze od mojej córki. Pomyślałam, że pewnie doszło do pomyłki. Uśmiechnęłam się i powiedziałam: – Przepraszam, ale to są nasze miejsca. Dzieci spojrzały po sobie, jakby nie bardzo wiedziały, co zrobić. Wtedy doskoczyła do nas ich mama. Powiedziała zupełnie spokojnym tonem, że posadziła dzieci tutaj, bo mają więcej miejsca na nogi. Dodała, że przecież samolot nie jest jeszcze pełny i możemy usiąść gdzieś indziej. Grzecznie odpowiedziałam, że nie chodzi o to, czy są inne wolne miejsca. Zapłaciłam za konkretne siedzenia i chciałabym z nich skorzystać. Myślałam, że na tym rozmowa się skończy, przecież to oczywiste, że skoro zapłaciłam za te miejsca, to mam do nich prawo. Jak bardzo się pomyliłam... „To tylko dzieci. Naprawdę zrobi pani z tego problem?” Kobieta momentalnie zmieniła ton. Powiedziała, że jestem bezduszna i że chyba nigdy nie podróżowałam z dziećmi. Patrzyłam na nią z niedowierzaniem, bo przecież obok mnie stała moja córka. Próbowałam spokojnie wytłumaczyć, że rozumiem, że każde dziecko chce siedzieć wygodnie. Nie rozumiem jednak, dlaczego ma się to odbywać kosztem innych pasażerów. Usłyszałam tylko, że „to przecież kilka godzin” i że mogę wykazać się odrobiną empatii. Zrobiło się naprawdę nieprzyjemnie. Wiem, że mogłabym dla świętego spokoju odpuścić, ale postanowiłam, że tak tego nie zostawię. Dopiero wtedy podeszła stewardesa i zapytała, co się dzieje. Poprosiła o karty pokładowe, spojrzała na numery miejsc i spokojnie powiedziała dzieciom, że muszą usiąść tam, gdzie zostały im przydzielone. No, właściwie ich matce to powiedziała. Ta mama zaczęła się wykłócać, ale stewardessa była nieugięta. W końcu dzieci bez słowa wstały i przesiadły się na swoje miejsca. Miałam nawet wrażenie, że było im zwyczajnie głupio. Ich mama rzuciła jeszcze w moją stronę kilka nieprzyjemnych uwag, ale potem był już spokój. Siedziałam na swoim miejscu i zastanawiałam się, skąd bierze się przekonanie, że jeśli ktoś podróżuje z dziećmi, to automatycznie może oczekiwać od innych rezygnacji z czegoś, za co zapłacili. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Od redakcji W wielu liniach lotniczych pasażerowie mogą dopłacić za wybór konkretnego miejsca – na przykład z większą przestrzenią na nogi lub w preferowanej części samolotu. Jeśli ktoś wykupił takie miejsce, ma prawo z niego skorzystać. Podróżowanie z dziećmi bywa wymagające i warto okazywać sobie wzajemną życzliwość. Dobrze jednak pamiętać, że wszelkie zmiany miejsc powinny odbywać się wyłącznie za zgodą zainteresowanych pasażerów. Samowolne zajmowanie cudzych foteli często prowadzi do niepotrzebnych konfliktów już na początku podróży. Zobacz także: Płaczące dziecko na pokładzie samolotu to nie problem. Ojciec: „Jestem dorosły i mam słuchawki” Dziadkowie wypinają się na wnuki w wakacje, a potem płacz, że nikt ich nie odwiedza. „Sami są sobie winni” Zabrała dzieci na wakacje autokarem, a koleżanki ją wyśmiały. „Jak można kisić dziecko 20 godzin?”
Dziadkowie wypinają się na wnuki w wakacje, a potem płacz, że nikt ich nie odwiedza. „Sami są sobie winni”
Zarówno moi rodzice, jak i teściowie, po prostu bezczelnie wypinają się na wnuki w wakacje. Mają mnóstwo wolnego czasu, zdrowie im dopisuje, ale od opieki wymigują się na wszystkie możliwe sposoby. A potem jest wielki płacz przy wigilijnym stole, że dzieciaki ich nie odwiedzają, że wnuki są zimne i wolą siedzieć przed komputerem niż rozmawiać z babcią. Sami są sobie winni i nie zamierzam ich dłużej usprawiedliwiać.
Wczoraj zadzwoniłam do mamy z prośbą, żeby wzięła dzieciaki do siebie chociaż na trzy dni, bo z mężem mamy w firmie potworny młyn i nie wiemy już, w co ręce włożyć. Usłyszałam całą litanię wymówek, że ona ma teraz swoje plany, musi jechać do sanatorium, a teściowa jeszcze dodała, że na stare lata chce mieć święty spokój. No po prostu ręce opadają. Opieka dziadków nad wnukami − dlaczego babcia odmawia pomocy? Dzisiejsi emeryci kompletnie różnią się od dziadków z naszych czasów. Pamiętam, jak sama spędzałam u babci na wsi całe dwa miesiące, jadłam placki, biegałam po podwórku i budowałam najpiękniejsze wspomnienia. Moja mama wtedy pracowała, a babcia uważała za punkt honoru, żeby pomóc młodym. Dzisiaj? Dzisiaj jest totalne wygodnictwo i patrzenie na czubek własnego nosa. Moja matka woli iść na uniwersytet trzeciego wieku albo oglądać seriale, a teściowa spędza całe dni na działce, pielęgnując pomidory. Wnuki są super, ale tylko na obrazku, na chwilę, żeby zrobić ładne zdjęcie i pochwalić się koleżankom na osiedlu, jacy to oni są dumni. Kiedy przychodzi do realnego życia i trzeba pomóc w kryzysie, starsze pokolenie nagle zapada się pod ziemię. Przez ich samolubne podejście musimy z mężem wydawać kosmiczne pieniądze na prywatne półkolonie i obozy letnie, żeby dzieci nie siedziały same w bloku. Płatna opieka nad dzieckiem w wakacje kosztuje tyle, że oddajemy na to całą jedną pensję, a dziadkowie nawet słowem nie pisną, żeby się chociaż dorzucić. Konflikt pokoleń w rodzinie − jak niechęć dziadków niszczy relacje z dziećmi Najbardziej rozwala mnie jednak to późniejsze zdziwienie i pretensje. Moja teściowa potrafi ostentacyjnie płakać w słuchawkę, że Igor i Maks nie chcą do niej dzwonić, że jak przyjeżdżamy raz na dwa miesiące w odwiedziny, to dzieciaki bąkną tylko „dzień dobry” i uciekają do drugiego pokoju. A jak mają z nimi budować relacje, skoro dziadkowie są dla nich obcymi ludźmi? Dzieciak czuje, kiedy jest dla kogoś ciężarem i intruzem. Moje dzieci doskonale słyszały, jak babcia przez telefon mówiła, że nie ma siły na ich krzyki i woli odpocząć. Nie da się kupić miłości i szacunku wnuka za pomocą jednej taniej czekolady na urodziny czy rzuconego w przelocie pytania, co tam w szkole. Relacje buduje się wtedy, kiedy jest ciężko, poprzez wspólne spędzanie czasu, smażenie naleśników w wakacyjny poranek, pójście na lody i zwykłą, ludzką obecność. Skoro dziadkowie wypinają się na wnuki, gdy te najbardziej ich potrzebują, to niech nie oczekują, że te dzieci za dziesięć lat będą przychodzić do nich ze swoimi sekretami albo opiekować się nimi na starość. Jak wyznaczyć granice dziadkom i przestać prosić o opiekę? Wczoraj po tej odmowie podjęłam z mężem twardą i ostateczną decyzję. Koniec z proszeniem, koniec z telefonami i robieniem z siebie petentów. Przestajemy wyciągać rękę i organizować im czas z wnukami na siłę. Skoro teściowie i moi rodzice wybrali święty spokój i swoje sanatoria, to niech je mają. Kiedy moja mama zadzwoniła wieczorem z pytaniem, czy nie jestem na nią obrażona, odpowiedziałam spokojnie, ale prosto z mostu, że nie jestem obrażona, tylko wyciągam wnioski. Powiedziałam jej wprost: nie masz czasu teraz dla moich dzieci, to nie miej pretensji, że one nie będą miały czasu dla ciebie na starość. W słuchawce zapadła lodowata cisza, a dzisiaj mój brat już wydzwania, że jestem niewdzięczna i bezczelna. Mam to jednak głęboko gdzieś. Uważam, że asertywność w rodzinie i wyznaczenie jasnych granic to jedyny sposób, żeby nie dać się wykończyć psychicznie. Nie zamierzam dłużej udawać, że jesteśmy zgraną, wspierającą się rodziną. Co o tym myślicie, drogie czytelniczki i inne mamy? Czy Waszym zdaniem przesadzam, czy to dzisiejsze starsze pokolenie totalnie straciło instynkt rodzinny? Doradźcie coś, bo czuję się z tym wszystkim potwornie oszukana przez najbliższych. Pozdrawiam serdecznie, Justyna Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Bogaci teściowe przez lata nie dali na wnuki nawet złotówki. Przy niedzielnym obiedzie przypadkiem odkryłam, na co wydają swój majątek”
Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem”
„Jeszcze nigdy nie miałam takiej ochoty wtrącić się w cudze wychowanie. Patrzyłam na tę scenę i czułam narastającą złość, bo miałam wrażenie, że tylko jedna osoba nie rozumie, co właśnie przeżywa kilkuletni chłopiec. Kiedy spojrzałam na ludzi siedzących obok, zobaczyłam, że oni też odwracają wzrok z zakłopotania” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje nad morzem kojarzą się z beztroską, wspólną zabawą i chwilami, które zostają z rodziną na długie lata. Nasza czytelniczka przyznaje jednak, że z wyjazdu do Łeby przywiozła przede wszystkim jedno wspomnienie. Scena, którą zobaczyła na plaży, skłoniła ją do refleksji nad tym, czy dorośli zawsze potrafią usłyszeć, co naprawdę próbują powiedzieć ich dzieci. „Początkowo nie widziałam w tym nic dziwnego” Dzień dobry, wybraliśmy się z mężem i dwójką dzieci na tydzień do Łeby. Pogoda dopisała, więc większość czasu spędzaliśmy na plaży. Kilka metrów od naszego parawanu rozłożyła się młoda kobieta z chłopcem, miał może sześć lat. Oboje wyglądali na pogodnych i uśmiechniętych, dlatego nic nie zwiastowało, że za chwilę będę świadkiem takiego cyrku. Nie mówię o tym dziecku, broń Boże, ale o jego mamuśce. Kobieta co chwilę wyciągała telefon i kierowała obiektyw w stronę syna. Pomyślałam, że chce zrobić kilka pamiątkowych zdjęć albo nagrać jakiś filmik. Sama przecież fotografuję swoje dzieci podczas wyjazdów i nigdy nie przyszłoby mi do głowy, że może być w tym coś niewłaściwego. Dopiero po kilku minutach zauważyłam, że chłopiec coraz wyraźniej traci cierpliwość. „On chciał po prostu pobawić się z mamą” Kobieta prosiła syna, żeby jeszcze raz przebiegł brzegiem morza. Po chwili poprosiła go, żeby wrócił i zrobił to jeszcze raz, bo tym razem „nie wyszło”. Następnie kazała mu skakać przez fale, śmiać się do obiektywu i patrzeć w określonym kierunku. Za każdym razem znajdował się jakiś powód, dla którego trzeba było powtórzyć ujęcie. Chłopiec wykonywał wszystkie polecenia, ale z każdą minutą było widać, że ma ochotę robić coś zupełnie innego. W pewnym momencie podszedł do mamy, przytulił się do niej i cicho powiedział, że chciałby już iść z nią do wody. Nie prosił o zabawkę ani o lody. Chciał tylko pobawić się z własną mamą. Ona odpowiedziała, że „to jeszcze chwilka” i wróciła do tego, co robiła wcześniej. Cykania fotek. „Najbardziej bolało mnie to, że nikt go nie słuchał” Ta „chwilka” trwała bardzo długo. Po pewnym czasie chłopiec przestał się uśmiechać. Było widać, że jest zmęczony i sfrustrowany. Kilka razy powtórzył, że nie chce już tego robić. Potem jego głos zaczął się łamać. W końcu rozpłakał się i niemal błagał mamę, żeby przestała. Najbardziej uderzyło mnie to, że jego słowa nie robiły na niej większego wrażenia. Kobieta wyglądała, jakby była całkowicie skupiona na tym, żeby dopiąć swój plan do końca. Coraz więcej osób siedzących w pobliżu spoglądało w ich stronę. Niektórzy wymieniali zaskoczone spojrzenia, inni szybko odwracali wzrok, bo wiadomo, że uczy się nas, że mamy się nie wtrącać. Teoretycznie krzywdy mu nie robiła... Sama przez chwilę zastanawiałam się, czy powinnam podejść. Ostatecznie tego nie zrobiłam, ale mam wyrzuty sumienia. Nie wiem, kim była ta kobieta i nie chcę jej oceniać. Być może bardzo zależało jej na pięknych pamiątkach z wakacji. Wiem jednak jedno – jej syn w tamtym momencie nie marzył o kolejnych zdjęciach ani filmach. Marzył o tym, żeby mama odłożyła wszystko i weszła z nim do morza. Od tamtej sytuacji sama częściej zastanawiam się, czy nie za łatwo wpadamy w pułapkę utrwalania każdej chwili. Czasem tak bardzo chcemy zachować wspomnienia, że przestajemy naprawdę je przeżywać. Mam nadzieję, że moje dzieci za kilkanaście lat nie będą pamiętały perfekcyjnych zdjęć z wakacji. Chciałabym, żeby pamiętały przede wszystkim, że byłam obok nich, kiedy najbardziej mnie potrzebowały. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Od redakcji Fotografowanie i nagrywanie dzieci podczas rodzinnych wyjazdów jest dla wielu rodziców czymś naturalnym. Warto jednak pamiętać, że dzieci również mają swoje granice i swoje potrzeby. Jeśli wyraźnie komunikują, że nie chcą już pozować albo marzą po prostu o wspólnej zabawie, dobrze jest zatrzymać się na chwilę i ich wysłuchać. Psychologowie podkreślają, że dla dziecka największą wartość ma uważna obecność rodzica. To właśnie wspólnie spędzony czas, a nie liczba zdjęć czy nagrań, buduje poczucie bezpieczeństwa i pozostaje w pamięci na długie lata. Zobacz także: Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko” „Już pierwszego dnia urlopu dostałam zakaz wstępu nad Bałtyk. Po tym, co zrobiły moje dzieci, chciałam zapaść się pod ziemię”
„Zamknęłyśmy Andzię w stodole, bo przeszkadzała nam paplająca 5-latka. Nigdy nie wybaczę sobie tego, co się z nią stało”
Zamknęłam pięcioletnią siostrzenicę w stodole, a gdy wszyscy w panice jej szukali, nie powiedziałam prawdy. Kłamstwo wyszło na jaw miesiące później, a moja siostra nigdy mi nie wybaczyła.
Wszystko zaczęło się niewinnie. Rodzinny zjazd z okazji okrągłej rocznicy ślubu moich dziadków zgromadził w starym siedlisku na wsi niemal całą rodzinę. Wokół biegała chmara dzieciaków, dorośli siedzieli przy długich stołach ustawionych pod jabłoniami, a z prowizorycznego grilla unosił się dym. Miałam wtedy czternaście lat i rozpaczliwie pragnęłam wkupić się w łaski starszych kuzynek – szesnastoletniej Kaśki i siedemnastoletniej Mai. Były dla mnie uosobieniem dorosłości. Siedziały na ławce nieco na uboczu, śmiejąc się z czegoś, co czytały w telefonach, a ja kręciłam się w pobliżu, licząc na to, że pozwolą mi dołączyć do swojego elitarnego grona. Problem w tym, że wszędzie za mną chodziła Andzia. Andzia była córką mojej najstarszej siostry, Magdy. Miała pięć lat i nie zamykała się ani na chwilę. Zadawała miliony pytań, ciągnęła mnie za rękaw i upierała się, że mam się z nią bawić w kucyki. – Ala, zrób coś z tym dzieciakiem, bo zaraz oszaleję – rzuciła Kaśka, przewracając oczami, gdy Andzia po raz setny zapytała, dlaczego trawa jest zielona. – No, weź ją gdzieś, my tu gadamy o ważnych rzeczach – dodała Maja. Poczułam, jak oblewam się rumieńcem. Chciałam im zaimponować, pokazać, że też jestem „dorosła” i że pięciolatka mnie nie interesuje. I wtedy wpadłam na najgłupszy pomysł w moim życiu. – Zagramy w chowanego! – powiedziałam głośno, żeby dziewczyny słyszały. – Andziu, idź schowaj się w stodole, a ja zaraz cię poszukam. Mała klasnęła w dłonie, zachwycona, że wreszcie zwróciłam na nią uwagę, i pobiegła w stronę starych, drewnianych wrót. Kiedy zniknęła w środku, podeszłam i szybko zasunęłam zewnętrzny skobel. Odwróciłam się z triumfalnym uśmiechem do kuzynek. – No, mamy z głowy na jakiś czas – powiedziałam, siadając obok nich. Kaśka parsknęła śmiechem. – Niezła jesteś – rzuciła z uznaniem, a ja poczułam, że rosnę. Byłam w ich paczce. Pierwsze ukłucie paniki Minęło może dwadzieścia minut. Śmiałyśmy się z chłopaków z sąsiedztwa, a ja zupełnie zapomniałam o Andzi. Dopiero gdy usłyszałam głos Magdy, mojej siostry, zesztywniałam. – Ala, widziałaś Andzię? – zapytała, podchodząc do nas. – Miała z tobą iść. Serce podeszło mi do gardła. Spojrzałam na stodołę. Była zamknięta, tak jak ją zostawiłam. Nie słyszałam żadnego płaczu ani wołania. – Yyy... nie – skłamałam, czując, jak dłonie zaczynają mi się pocić. – Pobiegła gdzieś w stronę sadu. Magda zmarszczyła brwi, ale pokiwała głową i odeszła w stronę drzew. Spojrzałam na kuzynki. Obie miały miny równe przerażone jak moja. – Zamknęłaś ją tam? – syknęła Maja. – Idź ją wypuść, bo będzie dym. Wstałam na miękkich nogach i pobiegłam do stodoły. Odsunęłam skobel, który teraz wydawał mi się ciężki jak z ołowiu, i wślizgnęłam się do środka. Wewnątrz panował półmrok, pachniało starym sianem i kurzem. – Andzia? – zawołałam szeptem. – Andzia, wychodź, koniec zabawy. Cisza. Przeszłam przez całą stodołę, zaglądając za stare maszyny rolnicze i stosy skrzynek. Nikogo nie było. Dopiero na samym końcu zobaczyłam, że małe, boczne drzwi prowadzące na pole są uchylone. Odetchnęłam z ulgą, ale jednocześnie ogarnęła mnie panika. Wyszła sama. Ale gdzie poszła? Wokół były tylko pola i las. Wyszłam ze stodoły i pobiegłam do kuzynek. – Nie ma jej – powiedziałam zdyszana. – Wyszła drugimi drzwiami. – O Boże – jęknęła Kaśka. – My nic nie wiemy, jasne? Nie mieszałaś nas w to. Festyn zmienia się w koszmar Pół godziny później cały zjazd zamienił się w akcję poszukiwawczą. Dorośli biegali po posesji, nawoływali, ktoś dzwonił po sąsiadach. Magda była blada jak ściana, jej mąż, Robert, biegał po sadzie z latarką, choć jeszcze nie było ciemno. – Gdzie ona może być?! – krzyczała Magda, płacząc. – Przecież nigdy sama nie oddalała się z podwórka! Stałam w kącie z kuzynkami, dygocząc z nerwów. Chciałam krzyknąć, powiedzieć prawdę, przyznać się, że zamknęłam ją w stodole, ale strach mnie paraliżował. Wyobrażałam sobie, jak wszyscy na mnie patrzą, jak Magda mnie nienawidzi, jak rodzice krzyczą. Milczałam. Czas mijał, a atmosfera gęstniała. Ktoś zaproponował telefon na policję. Wtedy, zza rogu domu, wyszła Andzia. Miała ubrudzoną sukienkę i buzię upapraną jagodami. – O, tu jesteście! – powiedziała wesoło. – A ja byłam u pani Krystyny zobaczyć małe kotki. Pani Krystyna mieszkała dwa domy dalej. Magda rzuciła się z płaczem i zamknęła małą w ramionach. Wszyscy odetchnęli z ulgą. Nikt nie pytał, jak Andzia wyszła z podwórka. Wszyscy po prostu cieszyli się, że nic jej nie jest. Ja też. Ulga była tak wielka, że omal nie zemdlałam. Wymieniłyśmy z kuzynkami porozumiewawcze spojrzenia. Nasza tajemnica była bezpieczna. Prawda po miesiącach Życie toczyło się dalej. Wróciliśmy do domu, rozpoczęła się szkoła, a incydent na zjeździe rodzinnym stał się tylko wspomnieniem z kategorii „dobrze, że nic się nie stało”. Jednak poczucie winy mnie nie opuszczało. Za każdym razem, gdy widziałam Magdę, czułam ścisk w żołądku. A widywałyśmy się często, bo wpadała do nas na niedzielne obiady z Andzią i Robertem. Zawsze byłam dla nich miła, a dla małej wyjątkowo cierpliwa, co moja mama chwaliła, mówiąc, że w końcu dojrzewam. Prawda wyszła na jaw w najmniej oczekiwanym momencie. To było w grudniu, tuż przed świętami. Byliśmy u Magdy, pomagając jej lepić pierogi. Andzia bawiła się na podłodze swoimi figurkami. – A pamiętasz, mamo, jak Ala mnie zamknęła u pradziadków? – zapytała nagle, układając kucyki w rzędzie. W kuchni zapadła martwa cisza. Magda, z rękami umazanymi mąką, spojrzała na córkę, a potem na mnie. – O czym ty mówisz, kochanie? – zapytała cicho. – No, bawiliśmy się w chowanego i Ala mnie zamknęła w tej wielkiej szopie. Ale ja wyszłam drugimi drzwiami i poszłam do kotków – powiedziała mała, w ogóle nie zdając sobie sprawy z wagi swoich słów. Spojrzałam na siostrę. Jej twarz zmieniła wyraz z zaciekawienia w niedowierzanie, a potem w coś, czego nigdy u niej nie widziałam. Zimny, twardy gniew. – Ala? – jej głos był niebezpiecznie spokojny. – To prawda? Zrobiło mi się słabo. Nie mogłam już kłamać. – Ja... ja nie chciałam... – wydukałam, czując, jak łzy napływają mi do oczu. – Chciałam, żeby poszła się schować, i zamknęłam drzwi... ale myślałam, że zaraz ją wypuszczę... – Zamknęłaś pięcioletnie dziecko w stodole? – wtrącił się Robert, który do tej pory milczał. – I kiedy jej szukaliśmy, kiedy Magda odchodziła od zmysłów, ty milczałaś?! Rozpłakałam się na dobre. – Przepraszam! Bałam się! – szlochałam. Magda wytarła ręce w ścierkę. Jej ruchy były powolne i przerażająco opanowane. – Wyjdź – powiedziała tylko. – Magda, proszę... – zaczęła moja mama, która do tej pory zszokowana przysłuchiwała się całej wymianie zdań. – Powiedziałam, wyjdź! – krzyknęła Magda, aż Andzia podskoczyła. – Nie chcę cię tu widzieć. Ty wiesz, co ja wtedy przeżywałam? Ty w ogóle masz pojęcie, co mogło się stać?! Po tamtym dniu nic już nie jest takie samo Święta w tamtym roku były okropne. Magda i Robert nie przyjechali do nas na Wigilię. Moja relacja z siostrą, która zawsze była moją powierniczką i oparciem, legła w gruzach. Rodzice, choć z początku wściekli na mnie za to, co zrobiłam, z czasem próbowali mediować, ale Magda była nieugięta. Nie potrafiła mi wybaczyć nie tyle samego głupiego zachowania – choć zamykanie dziecka w stodole było skrajnie nieodpowiedzialne – ale tego, że potrafiłam patrzeć jej w oczy, gdy płakała ze strachu, i kłamać, by ratować własną skórę. Od tamtej pory minęło kilka lat. Magda w końcu zaczęła ze mną rozmawiać, ale to już nie jest to samo. Nasze rozmowy są płytkie, ograniczają się do pytań o szkołę i zdrowie. Nigdy nie zostawia mnie samej z Andzią, choć z małą mam wciąż świetny kontakt. Kiedy wpadam do nich z wizytą, czuję się jak intruz, który jest tolerowany tylko ze względu na więzy krwi. Czasem wieczorem wracam myślami do tamtego letniego popołudnia. Myślę o tym, jak bardzo chciałam zaimponować starszym kuzynkom. One nawet nie pamiętają już całej tej sytuacji. Dla nich to był tylko jeden z wielu wakacyjnych dni. Dla mnie – moment, w którym z głupoty zniszczyłam zaufanie najważniejszej osoby w moim życiu. Ala, 19 lat Zobacz też: „Mój mąż przepadł, gdy byłam w 9. miesiącu ciąży. Po 3 latach stanął w drzwiach i zadał tylko 1 pytanie, a mnie zabrakło tchu”
Nieprzyzwoite sceny nad mazurskim jeziorem: nie wiedział, że dzieci patrzą? „Tatuś chyba się zapomniał”
Pewien tatuś z koca obok kompletnie stracił kontakt z rzeczywistością i urządził takie widowisko, że wszystkie dzieci w promieniu kilkunastu metrów po prostu zamurowało, a mi zabrakło słów, żeby wytłumaczyć synkowi, co ten pan właściwie wyprawia.
Wszystko zaczęło się od tego, że ten facet budował ze swoim synkiem wielki zamek z piasku tuż przy samej wodzie, w miejscu, gdzie biegało mnóstwo innych dzieciaków. Wiadomo, jak to jest na publicznej plaży − jest ciasno, maluchy biegają z wiadereczkami, chlapią się i bawią w berka. W pewnym momencie dwójka obcych, może czteroletnich brzdąców, przeogromnie zaaferowana gonitwą, potknęła się i przez przypadek wpadła prosto w misternie usypaną wieżę zamkową tego mężczyzny. Skandaliczne zachowanie dorosłych na plaży nad jeziorem To, co wydarzyło się sekundę później, po prostu zmroziło krew w żyłach wszystkim dookoła, bo ten dorosły, potężny chłop wyskoczył jak oparzony i z czerwoną z wściekłości twarzą zaczął wrzeszczeć na te biedne maluchy. Zamiast machnąć ręką, przyjąć przeprosiny od zdezorientowanych dzieci czy obrócić sytuację w żart, zaczął na nie ryczeć, pytając, czy są ślepe, gdzie mają oczy i czy nikt ich nie nauczył szacunku do cudzej pracy. Moje dzieci patrzyły na to z wielkimi oczami, a zaatakowane maluchy natychmiast wybuchnęły potwornym płaczem, kuląc się ze strachu przed obcym, agresywnym facetem. Mój mąż tylko złapał się za głowę i mruknął pod nosem, że tatuś chyba się zapomniał i pomylił plażę z areną walki, bo to, co robił, było skrajnie nieakceptowalne. Bezpieczeństwo dzieci nad wodą a zachowanie rodziców Najgorsze w tym wszystkim było to, co działo się, kiedy do akcji wkroczyli zszokowani rodzice tych przestraszonych dzieciaków, bo wtedy widowisko osiągnęło apogeum żenady. Zamiast zreflektować się, że przesadził z agresją wobec kilkulatków, pan tata zaczął skakać do gardła również dorosłym, krzycząc na całe kąpielisko, że są nieodpowiedzialni i nie potrafią upilnować swoich dzieciorów. To było po prostu nieprzyzwoite, jak bardzo ten człowiek miał w głębokim poważaniu obecność dziesiątek innych małych dzieci, które chłonęły każde jego słowo i patrzyły na dorosłego, który zachowywał się gorzej niż rozkapryszony trzylatek. Gdzie my mamy głowę jako rodzice, skoro zamiast dawać dzieciom przykład empatii, spokoju i rozwiązywania konfliktów, dorosły chłop na oczach całej plaży urządza karczemną awanturę o kupę mokrego piasku? Przecież taki potworny stres zafundowany małym dzieciom nad wodą może skończyć się tym, że maluchy po prostu zaczną bać się wyjścia na plażę, a wszystko przez jednego furiata, który nie potrafi zapanować nad swoimi emocjami. Jak reagować na niewłaściwe zachowanie na plaży? Siedziałam na tym kocu i autentycznie trzęsłam się ze złości, zastanawiając się, czy powinnam wstać i podejść tam, żeby w dosadnych słowach uświadomić mu, że na tej plaży nie jest sam i nie ma prawa drzeć się na obce dzieci. Ostatecznie sprawę załatwili inni ojcowie, którzy otoczyli furiata i dość stanowczo kazali mu się zamknąć albo opuścić teren kąpieliska, co poskutkowało tym, że żona tego faceta zrobiła się czerwona jak burak i zaczęła go szybko pakować. Napisałam do Was ten list, bo mam już serdecznie dosyć tego, że idąc z dzieciakami w publiczne miejsce, zamiast relaksu muszę fundować im oglądanie popisów agresywnych ludzi, którzy chyba zostawili mózgi i resztki kultury w domach przed wyjazdem na urlop. Agnieszka Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Teściowie nie dołożyli nam złamanego grosza do nowego domu. Ale na grilla wpraszają się co weekend i nawet dzieciom arbuza nie przywożą”
„To żaden wyczyn jechać na all inclusive i pokazać dziecku basen”. Matka chwali się, że jej syn zwiedził pół Polski, zamiast leżeć plackiem
Wakacje z dziećmi potrafią zamienić się w prawdziwy festiwal próżności i licytowania się na grubość portfela. Choć letnie wyjazdy powinny być czasem ładowania baterii i budowania rodzinnych wspomnień, coraz częściej przypominają bezwzględny wyścig.
Wszystko zaczęło się od niewinnego pytania zadanego na jednej z facebookowych grup dla mam, gdzie użytkowniczka zapytała wprost, czy w pracy lub wśród znajomych spotykają się z przeświadczeniem, że wyjazd na zagraniczne wakacje jest lepszy dla dziecka i automatycznie świadczy dobrze o rodzicach. Pod postem natychmiast pojawiły się liczne komentarze, a jedna z odpowiedzi idealnie punktuje problem, z którym mierzy się dziś wiele z nas. Autorka wpisu bez owijania w bawełnę skrytykowała panujący w biurach i na placach zabaw wakacyjny snobizm. Napisała bez ogródek, że to żaden wyczyn jechać na all inclusive i pokazać dziecku basen. Pochwaliła się, że jej syn zwiedził już pół Polski, zamiast leżeć plackiem na leżaku. Trudno nie przyznać jej racji, bo presja otoczenia na egzotyczne kierunki stała się po prostu przytłaczająca, a miarą dobrego rodzicielstwa w oczach wielu stała się liczba gwiazdek przy hotelowym basenie. Wakacyjny snobizm wśród rodzin z dziećmi Każda mama, która po powrocie z urlopu siada przy biurowym ekspresie do kawy, doskonale zna ten moment dyskomfortu, gdy koleżanki rzucają nazwami egzotycznych kurortów w Grecji, Turcji czy Hiszpanii. Kiedy w odpowiedzi słyszą, że ktoś spędził urlop na Mazurach, w Karkonoszach czy w Górach Świętokrzyskich, w powietrzu nagle zapada pełna politowania cisza, jakby dziecko z polskiego pensjonatu było w jakiś sposób poszkodowane przez los. Ten snobizm sprawia, że zaczynamy oceniać jakość opieki nad maluchem przez pryzmat stanu konta i prestiżu wycieczki z biura podróży. Tymczasem pójście na łatwiznę, zamknięcie się w luksusowym resorcie z opcją pełnego wyżywienia i animacjami, wcale nie rozwija dziecka bardziej niż lokalne podróże. Wielu turystów przez dwa tygodnie nie opuszcza terenu hotelu, fundując maluchom sterylną, plastikową rozrywkę, która z prawdziwym poznawaniem świata i budowaniem życiowych wspomnień ma niewiele wspólnego. Co jest lepsze dla dziecka na wakacje? Wspomniana autorka internetowego wpisu z dumą opowiedziała, jak jej siedmioletni syn zamiast hotelowych animacji chłonie polską kulturę, naturę i historię. Chłopiec „zwiedził kilkanaście zamków, twierdz, bunkrów, widział całe nasze wybrzeże, pływał po największych jeziorach mazurskich, wszedł na Morskie Oko, widział wydmy, Pustynię Błędowską i ma zaliczonych większość parków narodowych”. Takie doświadczenia budzą w małym człowieku autentyczną ciekawość świata, uczą zaradności i rozwijają wyobraźnię tysiąc razy mocniej niż kolejny zagraniczny kurort i wszystko podstawione pod nos. Dla kilkuletniego dziecka największą przygodą jest bliskość rodziców, wspólne brodzenie w błocie po kolana, pieczenie ziemniaków w ognisku czy ucieczka przed ulewą na szlaku. Maluch nie potrzebuje Palmy de Mallorca, by poczuć magię przygody, bo dla niego liczy się uwaga dorosłego i emocje, a te smakują tak samo dobrze na bałtyckiej dzikiej plaży, jak i na drugim końcu świata. Jak zorganizować ciekawe wakacje z dzieckiem w Polsce? Niestety w dzisiejszych czasach bardzo łatwo dajemy się wkręcić w konsumpcyjną spiralę, zapominając, że nasza rodzima Polska ma do zaoferowania niesamowite, magiczne miejsca, które potrafią zachwycić każdego kilkulatka. Zamiast szukać aprobaty w oczach znajomych z pracy poprzez kupowanie drogich wycieczek, warto czasem spakować plecaki, wsiąść w pociąg lub auto i ruszyć przed siebie w poszukiwaniu lokalnych legend i dzikich zakątków. Czas, abyśmy jako rodzice przestali wreszcie patrzeć na siebie wilkiem i licytować się na wakacyjne luksusy, bo żadne all inclusive nie zastąpi dziecku mamy i taty, którzy nie gapią się w telefon przy hotelowym barze, ale są tu i teraz. Najważniejsza relacja buduje się poprzez wspólny czas i autentyczne przeżycia, a nie przez prestiżową lokalizację zaznaczoną na Instagramie. Zobacz też: „Zafundowałam 14-letniemu synowi wakacje marzeń w Egipcie. Gdy zobaczyłam, co ten niewdzięcznik robi w pokoju, serce mi pękło”
Dziadkowie powinni fundować wnukom kolonie? „Niech się chociaż dorzucą, skoro wymigują się od opieki”
Mamy lipiec, środek wakacji, a dla pracujących rodziców takich jak ja i mój mąż to jest regularna walka o przetrwanie. Codziennie rano staję na rzęsach, żeby pogodzić pracę na etacie z organizacją czasu dla dzieciaków. I wiecie co? Ogarnia mnie potworna wściekłość, kiedy myślę o tym, jak zachowują się dziadkowie moich dzieci.
Zarówno moi rodzice, jak i teściowie, są już na emeryturach, mają mnóstwo wolnego czasu, zdrowie im dopisuje, a od opieki nad wnukami wymigują się na wszystkie możliwe sposoby. Uważam, że skoro nie chcą dać nam żadnego wsparcia fizycznego, to dziadkowie powinni fundować wnukom kolonie. Niech się chociaż dorzucą, skoro stale brakuje im czasu dla własnej rodziny. Kiedy pod koniec czerwca zapytałam teściową, czy wzięłaby dzieciaki do siebie na chociaż jeden tydzień w lipcu, usłyszałam całą litanię wymówek. A to, że kręgosłup jej strzyka, a to, że jadą na działkę, a to, że mają swoje plany i na stare lata chcą wreszcie odpocząć. Moja własna matka nie była lepsza. Stwierdziła, że ona swoje dzieci już wychowała, a teraz ma czas na uniwersytet trzeciego wieku i wyjazdy do sanatorium. No po prostu ręce opadają. Opieka nad wnukami w wakacje − dlaczego dziadkowie odmawiają pomocy? Dzisiejsi emeryci kompletnie różnią się od dziadków, jakich my pamiętamy z własnego dzieciństwa. Kiedyś jeździło się do babci na całe dwa miesiące, jadło pierogi i biegało po podwórku, a rodzice mogli spokojnie pracować. Teraz dziadkowie stali się potwornie wygodni. Żyją swoim życiem, podróżują, realizują pasje i uważają, że wnuki to jest problem, który ich nie dotyczy. Rozumiem, zapracowali na odpoczynek, nikt im tego nie odbiera. Ale czy spędzenie jednego tygodnia z dzieciakami, które ich uwielbiają, to naprawdę jest aż takie potworne poświęcenie? Przez ich totalną obojętność zostaliśmy z mężem zmuszeni do szukania płatnych opcji. Ceny kolonii i obozów letnich w tym roku po prostu zwalają z nóg. Za tygodniowy obóz sportowy dla Kacpra i kolonie językowe dla Oliwki musieliśmy zapłacić prawie sześć tysięcy złotych. Przecież to jest ponad jedna porządna pensja. Finanse młodych małżeństw w dzisiejszych czasach są napięte, a my musimy brać nadgodziny, żeby dzieci nie siedziały przez dwa miesiące same przed ekranem komputera w dusznym bloku. Koszt kolonii letnich dla dzieci − czy starsze pokolenie powinno pomóc? Wczoraj przy stole nie wytrzymałam. Powiedziałam wprost moim rodzicom i teściom, ile kosztowały nas te wyjazdy i że skoro żadne z nich nie miało czasu, by zaprosić wnuki do siebie, to byłoby bardzo miło, gdyby chociaż sfinansowali połowę tych kosztów. W końcu oboje z mężem harujemy też na to, żeby im żyło się dobrze, a oni mają stałe dochody i zerowe opłaty na wychowanie dzieci. Reakcja starszego pokolenia po prostu mnie osłabiła. Zaczęli prychać, kręcić głowami i patrzeć na mnie, jakbym co najmniej chciała ich okraść. Teść stwierdził z pełną powagą, że za jego czasów nikt nie jeździł na żadne luksusowe obozy, dzieci bawiły się na trzepaku pod blokiem i wyrosły na ludzi. Moja mama dodała, że im nikt grosza nie dawał i musieli radzić sobie sami. No tak, tylko za ich czasów dziadkowie zapewniali opiekę. Dzisiaj wszystko jest na głowie rodzica. Uważam, że dorzucenie się do wakacji wnuków to nie jest żadna jałmużna, tylko zwykły, rodzinny obowiązek. Skoro dziadkowie oszczędzają swoje siły i nie chcą gotować obiadów ani prać ubrań wnuków przez tydzień, to ich wkład finansowy powinien być czymś całkowicie naturalnym. Finansowanie wakacji przez dziadków a relacje w rodzinie Po tym obiedzie atmosfera w domu jest tak gęsta, że można ją kroić nożem. Mąż uważa, że zrobiłam straszny obciach i nie powinnam wyciągać ręki po pieniądze rodziców. Ale ja czuję potworny żal. Widzę znajomych z pracy, których rodzice sami z siebie kupują wnukom bilety, opłacają wycieczki i cieszą się, że mogą pomóc młodym. U nas jest tylko wieczne narzekanie i pilnowanie własnego nosa. Dziadkowie mają usta pełne frazesów o tym, jak to bardzo kochają Kacperka i Oliwkę, kupują im tanie czekoladki na urodziny, a kiedy przychodzi do realnej pomocy, gdy rodzice toną w obowiązkach, to nagle wszyscy znikają. Ta sytuacja totalnie zniszczyła moje zaufanie do nich. Nie wyobrażam sobie, jak mam teraz udawać na kolejnych świętach, że jesteśmy zgraną, wspierającą się rodziną. Chciałam zapytać inne mamy czytające ten portal: czy Waszym zdaniem przesadzam? Czy oczekiwanie wsparcia finansowego od niepracujących i dobrze sytuowanych dziadków w dobie tak kosmicznych cen za kolonie to faktycznie roszczeniowość, czy może po prostu normalna, zdrowa solidarność pokoleń? Doradźcie coś, bo czuję się z tym wszystkim potwornie sama. Pozdrawiam całą Redakcję, Marta Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju”
Z urlopu w Ustce wróciła zdruzgotana. „Nigdy nie zapomnę twarzy tego dziecka. Matka udawała, że nic się nie stało”
„Najpierw pomyślałam, że chyba źle widzę. Po chwili zaczęłam się rozglądać, licząc, że za moment wszystko się wyjaśni. Minuty mijały, a ja coraz bardziej czułam, że jeśli zaraz nie zareaguję, długo będę mieć wyrzuty sumienia. Tego widoku z plaży w Ustce nie zapomnę chyba do końca życia” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje nad Bałtykiem mają być czasem odpoczynku i beztroski. Nasza czytelniczka przyznaje jednak, że z tegorocznego wyjazdu do Ustki najbardziej zapamiętała nie piękne zachody słońca ani spacery czy czas spędzony z rodziną, lecz kilka minut, które – jak twierdzi – nie powinny się wydarzyć. „Na twarzy tej dziewczynki malowała się rozpacz” Dzień dobry, pojechaliśmy z mężem i dwójką dzieci na tydzień do Ustki. Trafiliśmy na piękną pogodę, więc niemal całe dnie spędzaliśmy na plaży. Każdy, kto był tam w sezonie, wie, jak wygląda taki obrazek – setki parawanów, dzieci biegające z wiaderkami, kolejki po lody i tłumy ludzi. Kilka metrów od naszego parawanu leżała kobieta z córeczką, która miała może pięć albo sześć lat. Dziewczynka bawiła się przez dłuższą chwilę, potem położyła się na ręczniku i najwyraźniej zasnęła. Nie zwróciłabym na to większej uwagi, gdyby po jakimś czasie kobieta nie wstała. Poprawiła kapelusz, wzięła telefon, zarzuciła na ramię plażową torbę i odeszła w stronę promenady. Zdziwiłam się, bo ja nigdy nie zostawiłabym dziecka samego, ale pomyślałam, że na pewno zaraz wróci. Minęło kilkanaście minut. Dziewczynka otworzyła oczy i usiadła na ręczniku. Najpierw spokojnie rozejrzała się dookoła, jakby chciała sprawdzić, gdzie jest mama. Po chwili wstała i zaczęła chodzić wokół parawanu. Patrzyłam na nią coraz bardziej zaniepokojona. Słyszałam, jak woła: – Mamusiu?! Na jej twarzy pojawił się strach, którego chyba nigdy nie zapomnę. Nie płakała jeszcze, ale było widać, że za chwilę wpadnie w panikę. Nie potrafiłam siedzieć bezczynnie. Podeszłam do niej, bo sama jestem mamą i wiedziałam, jak przerażające musi być dla kilkuletniego dziecka obudzenie się na zatłoczonej plaży bez najbliższej osoby. Zapytałam spokojnie, jak ma na imię i czy wie, gdzie jest mama. Dziewczynka tylko pokręciła głową i powiedziała, że „chyba poszła”. Usiadłam z nią na ręczniku i próbowałam ją uspokoić. Powiedziałam, że na pewno zaraz wróci i że nie jest sama. „Mama wróciła z kawą i gofrem” Po kilku minutach zobaczyłam kobietę wracającą od strony deptaka. W jednej ręce trzymała kawę, w drugiej papierowe tacki z goframi. Podeszła do parawanu zupełnie spokojnie. Dziewczynka od razu się do niej przytuliła. Spodziewałam się, że usłyszę przeprosiny albo zobaczę choć odrobinę skruchy. Nic takiego się nie wydarzyło. Kobieta spojrzała na mnie i powiedziała tylko: – Przecież spała. Nie będę jej budzić. Byłam tak zaskoczona, że przez chwilę nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Wydukałam w końcu, że mała obudziła się kilka minut temu i bardzo się przestraszyła. Kobieta wzruszyła ramionami. – Nic jej się przecież nie stało. To zdanie zostało ze mną do końca wakacji. Nie wiem, czy ta mama zdaje sobie sprawę, co mogło się wydarzyć. Nie chodzi nawet o najczarniejsze scenariusze. Na tak zatłoczonej plaży wystarczy chwila, żeby przestraszone dziecko zaczęło szukać rodzica na własną rękę. Wystarczy, że pójdzie między parawany albo w stronę zejścia z plaży i po kilku minutach samo nie będzie wiedziało, gdzie jest. Nie potrafię sobie wyobrazić, żebym świadomie zostawiła je same na plaży, nawet jeśli śpią. Kawa i gofr mogą poczekać. Poczucie bezpieczeństwa dziecka nie. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Pozostawienie małego dziecka bez opieki na plaży może wiązać się z poważnym ryzykiem. W zatłoczonych nadmorskich miejscowościach wystarczy chwila, by maluch po przebudzeniu oddalił się w poszukiwaniu rodzica i stracił orientację. W takich sytuacjach liczy się każda minuta. Jeśli dorosły musi odejść choćby na chwilę – do toalety, po napój czy przekąskę – najbezpieczniej zrobić to na zmianę z drugim opiekunem albo poprosić zaufaną (!) osobę o przypilnowanie dziecka. Nawet krótka nieobecność może być dla kilkuletniego dziecka źródłem ogromnego stresu, zwłaszcza gdy budzi się w obcym, pełnym ludzi miejscu. Zobacz także: Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko” Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok”
To już plaga wśród rodziców: zabierają na wakacje darmową „nianię” i mają spokój. Po co w ogóle mieć dzieci?
Rodzice lenią się przy hotelowym basenie albo na plaży, a dziecko siedzi obok ze smartfonem w rączkach. Ekran daje chwilę wytchnienia: maluch nie marudzi, nie mówi co pięć minut, że mu się nudzi, nie domaga się uwagi. Jest darmową „nianią”, którą można zabrać ze sobą wszędzie. Tylko czy właśnie tak powinien wyglądać rodzinny odpoczynek?
Na wstępie zaznaczę: nie chodzi o to, by demonizować tablety i telefony. Każdy rodzic wie, że są sytuacje, w których ekran naprawdę staje się wybawieniem: w przychodni, gdy przestraszone dziecko zanosi się płaczem, podczas długiej podróży, gdy ulubione zabawki, kolorowanki i książeczki zawodzą, gdy trzeba pilnie coś zrobić podczas pracy zdalnej... To się zdarza, w końcu rodzice są tylko ludźmi, nawet jeśli niektórzy próbują z nich zrobić superbohaterów. Problem pojawia się wtedy, gdy urządzenie przestaje być narzędziem wsparcia, a zaczyna zastępować rodzica, z którym dziecko spędza wolny czas. Na wakacjach rodzice często rezygnują z zasad Badanie przeprowadzone w Wielkiej Brytanii przez biuro podróży Thomas Cook pokazuje, że aż 64 proc. rodziców nie ustala żadnych zasad dotyczących korzystania z urządzeń podczas wakacji. Ograniczenia wprowadza jedynie 36 proc. Dla wielu rodzin jest to zrozumiałe. Wakacje mają być przecież odpoczynkiem od codziennej rutyny, obowiązków i nieustannych negocjacji. Rodzice nie chcą kolejny raz słyszeć: „Jeszcze pięć minut”, a dzieci oczekują większej swobody. Podobny trend widać w Polsce. Z badania przeprowadzonego przez Komputronik wynika, że 46 proc. rodziców na wakacjach całkowicie znosi limity grania albo wyraźnie je zwiększa. Kolejne 27 proc. przyznaje, że zasady są wprawdzie nadal obecne, ale znacznie łagodniejsze. Tylko co piąty rodzic utrzymuje wakacyjne reguły na takim samym poziomie jak w ciągu roku. Jedna z najbardziej niepokojących danych dotyczy czasu spędzonego przed ekranem. Średnio dziecko poniżej 10. roku życia spędza przed ekranem 93 minuty dziennie. Najwięcej czasu korzystają z urządzeń sześciolatki – średnio 104 minuty. Nawet dzieci poniżej pierwszego roku życia spędzają przed ekranami około godziny dziennie. Problemem nie zawsze jest liczba minut Łatwo powiedzieć: „Moje dziecko korzysta z tabletu tylko godzinę dziennie”. Trudniej odpowiedzieć na pytanie, co w tym czasie zostało przez ekran zastąpione. Specjaliści z Child Mind Institute podkreślają, że nie zawsze najważniejsze jest samo liczenie minut spędzonych przed ekranem. Warto spojrzeć szerzej: czy dziecko dobrze sypia? Czy jest aktywne fizycznie? Czy spędza czas z rodziną i rówieśnikami? Czy ma zainteresowania, które nie wymagają ekranu? Jeśli odpowiedzi są twierdzące, dodatkowy odcinek bajki podczas wakacji prawdopodobnie nie będzie powodem do niepokoju. Jeśli jednak telefon wypiera sen, ruch, wspólne posiłki, zabawę lub relacje, wtedy warto przyjrzeć się zasadom. Jak podkreślają eksperci, nie chodzi wyłącznie o to, ile czasu dziecko spędza przed ekranem, ale o to, co przez ten ekran traci. Jak postawić granice bez codziennej wojny? Wakacyjne zasady nie muszą być surowe. Zamiast całkowicie zakazywać korzystania z urządzeń, można ustalić konkretne momenty, kiedy dziecko ma czas na telefon lub tablet. Na przykład pół godziny po obiedzie albo podczas odpoczynku w hotelu. Dziecko wie wtedy, czego się spodziewać, i rzadziej pyta o ekran przez cały dzień. Rodzice mogą też wspólnie z nim przygotować „wakacyjne menu” aktywności bez telefonu. Mogą znaleźć się na nim gry planszowe, czytanie, rysowanie, budowanie z piasku, pływanie czy zabawa z rodzeństwem. Specjaliści zwracają również uwagę, że samo odebranie urządzenia nie wystarczy. Jeśli mówimy dziecku: „Nie możesz teraz korzystać z tabletu”, warto jednocześnie podpowiedzieć, co może zrobić zamiast tego. Nuda nie musi być czymś złym, ale dzieci potrzebują czasu, by nauczyć się samodzielnie wymyślać zajęcia. Ważna jest też postawa rodziców. Trudno oczekiwać, że dziecko odłoży telefon, jeśli dorosły przez cały dzień przegląda media społecznościowe. Wspólne momenty bez ekranów mogą dotyczyć wszystkich – na przykład posiłków, wyjścia na plażę czy wieczornego spaceru. Ekran może pomagać. Nie powinien jednak zastępować rodzica Nowe zasady często wywołują protest. Dziecko może się złościć, negocjować albo wielokrotnie prosić o wyjątek. Eksperci podkreślają, że jest to normalna reakcja na zmianę. Najważniejsza jest konsekwencja – szczególnie na początku. Dzieci zwykle potrzebują czasu, by przyzwyczaić się do nowych granic. Jednocześnie rodzice nie muszą dążyć do perfekcji. Jeśli tablet pozwoli dorosłemu spokojnie zjeść posiłek, odpocząć albo przez chwilę zadbać o własne potrzeby, pojedynczy wyjątek nie przekreśla wszystkich zasad. Elastyczność czasem pomaga obniżyć napięcie w całej rodzinie. Może więc problem nie polega na tym, że rodzice zabierają tablet na wakacje. Problem zaczyna się wtedy, gdy urządzenie staje się głównym sposobem na zajęcie dziecka, a wspólny wyjazd zamienia się w kilka równoległych wakacji – rodzice odpoczywają, dzieci oglądają, a rodzinne chwile przechodzą obok. Bo ekran może być pomocnikiem. Nie powinien jednak stać się kimś, kto przeżywa wakacje z dzieckiem za rodziców. Źródła: childmind.org, thomascook.com, wp.pl Zobacz także: 5-punktowy plan, by odkleić przedszkolaka od ekranu. Zacznij dziś, bo będzie tylko gorzej
Wielu rodziców robi to odruchowo. „To było nasze pierwsze all inclusive. Przez własne dzieci stałam się obiektem kpin”
„Dwa lata odkładaliśmy na ten wyjazd, a tu taki wstyd! Dopiero gdy zobaczyłam reakcję innych gości i usłyszałam, co powiedział kelner, zrozumiałam, że złamałam jedną z zasad, o której nikt wcześniej mi nie powiedział” – pisze nasza czytelniczka.
Pierwszy wyjazd na wakacje all inclusive potrafi zaskoczyć nie tylko bogatym bufetem, ale także zasadami, które dla stałych bywalców wydają się oczywiste. Nasza czytelniczka przekonała się o tym podczas rodzinnego wyjazdu do Egiptu. Jak sama przyznaje, chciała dobrze, a skończyło się ogromnym wstydem. „Na ten wyjazd odkładaliśmy pieniądze przez dwa lata” Dzień dobry, ja i mój mąż nigdy nie należeliśmy do osób, które co roku latają na egzotyczne wakacje. Mamy dwójkę dzieci – pięcioletnią córkę i siedmioletniego syna. Żeby polecieć do Egiptu, odkładaliśmy pieniądze prawie dwa lata. Dla nas to był naprawdę duży wydatek i spełnienie marzeń. Wszystko było dla nas nowe. Ogromny hotel, kilka basenów, restauracje, przekąski, lody. Dzieci były zachwycone i co chwilę chciały coś zjeść. Raz frytki, raz owoce, raz ciastko. Myślałam, że skoro wszystko jest w cenie, to mogę po prostu zabrać coś do pokoju albo nad basen. Nie przyszło mi do głowy, że robię coś niewłaściwego. Tamtego wieczoru siedzieliśmy przy kolacji, a córka zjadła tylko kilka kęsów. Powiedziała, że teraz nie chce, ale na pewno zgłodnieje po kąpieli. Pomyślałam, że szkoda będzie znowu iść z mokrymi dziećmi przez pół hotelu do restauracji. Wzięłam więc kilka bułeczek, trochę sera, dwa banany i zawinęłam w serwetkę. Nie robiłam tego po to, żeby coś wynosić na zapas. Po prostu chciałam mieć coś dla dzieci później. „Nikt wcześniej mi tego nie powiedział” Kiedy wychodziliśmy z restauracji, podszedł do mnie kelner. Był bardzo uprzejmy. Uśmiechnął się i powiedział po angielsku, że jedzenie z restauracji powinno być spożywane na miejscu i nie można go wynosić do pokoju. Zrobiło mi się gorąco. Oddałam wszystko bez słowa. Najgorsze było jednak to, że kilka osób siedzących przy stolikach spojrzało na mnie z takim uśmiechem, jakby właśnie zobaczyli kogoś, kto próbuje wynieść pół bufetu i kradnie w dodatku. Naprawdę miałam ochotę zapaść się pod ziemię. Przez resztę wieczoru czułam się okropnie. Dopiero następnego dnia rezydent wyjaśnił nam, że w wielu hotelach obowiązuje zasada, zgodnie z którą jedzenie z głównej restauracji powinno być spożywane właśnie tam. Chodzi między innymi o względy higieniczne, bezpieczeństwo żywności i ograniczenie marnowania jedzenia. Przyznam szczerze, że wcześniej nie miałam o tym pojęcia. Nie chciałam nikogo oszukać. Nie wynosiłam jedzenia dla sąsiadów ani na drogę powrotną. Chciałam po prostu mieć banana i bułkę dla dzieci, kiedy zgłodnieją godzinę później. Dzisiaj wiem, że następnym razem po prostu poszłabym z nimi do baru z przekąskami albo sprawdziła, co jest dostępne między głównymi posiłkami. Mam tylko nadzieję, że jeśli ktoś przeczyta mój list przed pierwszym wyjazdem na all inclusive, uniknie takiego wstydu. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Zasady dotyczące wynoszenia jedzenia z restauracji różnią się w zależności od hotelu. W wielu obiektach jedzenie z głównego bufetu powinno być spożywane na miejscu, a personel może zwrócić uwagę gościom próbującym wynosić posiłki. Powody są różne – od kwestii higienicznych i bezpieczeństwa żywności, przez ograniczanie marnowania jedzenia, po wewnętrzny regulamin hotelu. Jednocześnie w wielu hotelach działających w formule all inclusive przez dużą część dnia dostępne są bary z przekąskami, owocami, lodami czy napojami. Warto już pierwszego dnia zapytać obsługę lub rezydenta o godziny ich otwarcia i obowiązujące zasady. Dzięki temu łatwiej uniknąć nieporozumień i w pełni cieszyć się wakacjami. Zobacz także: Z all inclusive w Turcji wróciła zawstydzona. „Dzieci chciały iść do restauracji. Spojrzeli na nas na wejściu i od razu wyprosili” „Chciałam odpocząć od dzieci, więc pojechaliśmy z mężem na luksusowe wczasy all inclusive w Grecji. Los z nas zakpił” „Na rodzinnym all inclusive w Egipcie czułam się jak gość drugiej kategorii. Dopiero inna mama z Polski zdradziła mi, dlaczego patrzą na mnie z pogardą”
Ani jednego gofra i loda przez 2 tygodnie w Krynicy. „Jeszcze nie oszalałam. Dzieci popłaczą i zapomną”
Kiedy planujemy upragniony, wakacyjny urlop z całą rodziną, w naszych głowach zazwyczaj pojawia się obraz sielanki, w której dzieci z uśmiechem na twarzy zajadają się nadmorskimi przysmakami. Rzeczywistość polskich kurortów potrafi jednak bardzo szybko zweryfikować te marzenia, zamieniając beztroski wypoczynek w nieustanną walkę z wszechobecną drożyzną i festiwalem dziecięcych zachcianek.
Sezon urlopowy w pełni, a ja właśnie wróciłam z dwutygodniowych wakacji w Krynicy Morskiej i do teraz zbieram myśli po tym, co tam zobaczyłam. Przechadzając się głównym deptakiem, byłam świadkiem dziesiątek identycznych scen, w których umęczeni rodzice ulegali histeriom swoich pociech, kupując kolejnego gofra z gigantyczną ilością bitej śmietany, plastikową zabawkę z Chin czy lody na patyku. Wtedy podjęłam decyzję, która dla wielu moich znajomych brzmi jak czyste szaleństwo lub wręcz rodzicielskie okrucieństwo, ponieważ przez pełne dwa tygodnie mój syn i córka nie dostali ani jednego kupnego gofra i ani jednej gałki loda z lodziarni. Jeszcze nie oszalałam, żeby ulegać tej masowej psychozie wydawania fortuny na byle co i napychać portfele właścicieli budek z fast foodem, którzy windują ceny do granic absurdalności. Moja krótka odpowiedź na zdziwione miny koleżanek z pracy brzmi zawsze tak samo, czyli dzieci popłaczą, chwile pokrzyczą i bardzo szybko zapomną, a lekcja szacunku do ciężko zarobionych pieniędzy zostanie z nimi na całe życie. Drożyzna w polskich kurortach a budżet domowy Każdy, kto choć raz odwiedził polskie morze w ostatnich latach, doskonale wie, że ceny w kurortach potrafią przyprawić o zawrót głowy i skutecznie zepsuć humor nawet najbardziej oszczędnemu rodzicowi. Kiedy za zwykłego gofra z dżemem trzeba zapłacić tyle, co za porządny obiad w barze mlecznym, a mała gałka rzemieślniczych lodów kosztuje równowartość całej paczki mrożonek, zaczynamy jako społeczeństwo tracić zdroworozsądkowe podejście do finansów. Kupowanie czteroosobowej rodzinie takich codziennych przekąsek generuje w skali dwóch tygodni gigantyczny wydatek, który potrafi doszczętnie spustoszyć domowy budżet, przeznaczony na znacznie ważniejsze cele. Jako matka widzę, jak łatwo wpadamy w pułapkę konsumpcjonizmu, tłumacząc sobie, że przecież wakacje są raz w roku i dziecku niczego nie można żałować. To potworny błąd myślowy, bo uleganie każdej zachciance wcale nie sprawia, że urlop staje się bardziej wartościowy, a jedynie uczy najmłodszych, że pieniądze rosną na drzewach i wystarczy tupnąć nogą, by dostać wszystko. Jak nauczyć dziecko szacunku do pieniędzy na urlopie? Postawienie twardej granicy i rezygnacja z gotowych słodyczy z deptaku była dla nas genialnym pretekstem do przeprowadzenia praktycznej lekcji ekonomii. Zamiast bezmyślnie wyciągać portfel przy każdej budce, usiedliśmy pierwszego dnia w pokoju i wspólnie ustaliliśmy zasady naszej wakacyjnej kuchni, robiąc z tego wspaniałą przygodę. Prawie codziennie rano przed wyjściem na plażę wspólnie przygotowywaliśmy pyszne, zdrowe i chrupiące gofry w gofrownicy, którą specjalnie zabrałam z domu, a lody robiliśmy sami ze zblendowanych mrożonych truskawek i banana. Dzieci szybko zrozumiały, że te domowe smakołyki smakują o niebo lepiej, a przy okazji dowiedziały się, ile realnie kosztują produkty w markecie, a ile przepłacamy na straganach. Dzięki temu nie czuły się w żaden sposób poszkodowane czy gorsze od rówieśników, bo miały pełne brzuchy pyszności, a jednocześnie uczyły się, że luksus i dobre wspomnienia nie wymagają bezmyślnego marnowania gotówki. Sposoby na udane wakacje z dziećmi bez wydawania fortuny Złotą zasadą udanego i spokojnego odpoczynku nad Bałtykiem powinno być zrozumienie, że dla małego dziecka największą wartością jest nasz święty spokój, uwaga i wspólnie spędzony czas, a nie ilość zaliczonych atrakcji komercyjnych. Zamiast stać w kilometrowych kolejkach po gofry i denerwować się, że ubywa nam stówa za stówą, my ten zaoszczędzony czas i kapitał woleliśmy przeznaczyć na bilety do fantastycznego muzeum, wypożyczenie rowerów wodnych czy rejs statkiem. Prawdziwa magia wakacji buduje się przecież podczas zbierania muszelek o zachodzie słońca, budowania gigantycznych twierdz z piasku i wieczornego czytania książek na kocyku, a nie w głośnym, przebodźcowanym salonie gier pełnym tandety. Kiedy jako rodzice zdejmiemy z siebie tę chorą presję kupowania dzieciom wszystkiego wokół, nagle okazuje się, że urlop staje się o wiele bardziej relaksujący, a nasze relacje z maluchami wchodzą na zupełnie nowy, głębszy poziom dojrzałości. Zobacz też: „Na rodzinnym all inclusive w Egipcie czułam się jak gość drugiej kategorii. Dopiero inna mama z Polski zdradziła mi, dlaczego patrzą na mnie z pogardą”
Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko”
Przejmująca scena tuż obok naszego koca skłoniła mnie do smutnych refleksji nad tym, jak łatwo w wakacyjnym pędzie gubimy empatię wobec własnych dzieci. Zobaczyłam, jak u dorosłego człowieka wygrało po prostu zmęczenie i własna wygoda. Tamtej mamie puściły hamulce, a ucierpiało na tym biedne, niczemu winne dziecko.
Wszystko wydarzyło się około godziny piętnastej, kiedy na plaży w Dąbkach, gdzie wypoczywałam z dziećmi, panował największy upał. Na sąsiednim kocu leżała rodzina z małą, na oko 3-letnią córeczką. Dziewczynka była już ewidentnie potwornie zmęczona kilkugodzinnym przebywaniem na słońcu, hałasem i nadmiarem bodźców. Zaczęła po prostu przeraźliwie płakać, marudzić i odmawiać jakiejkolwiek współpracy, co u takiego malucha jest całkowicie naturalnym sygnałem alarmowym. Zmęczenie dziecka na plaży − kiedy urlop zamienia się w trudny moment Zamiast jednak schować dziewczynkę w cień namiotu plażowego, utulić ją czy po prostu spokojnie zabrać do chłodnego pokoju hotelowego, mama zareagowała skrajną irytacją. Zaczęła na nią głośno warczeć, każąc się uciszyć, bo przecież wszyscy wokół patrzą. Kiedy to nie poskutkowało, kobieta po prostu ostentacyjnie odwróciła się do płaczącego dziecka plecami, założyła słuchawki na uszy i zaczęła przeglądać telefon, całkowicie ignorując szlochającego malucha. Dziewczynka w swojej bezsilności zanosiła się od płaczu, rzucając się na rozgrzany piasek i próbując zwrócić na siebie uwagę rodziców. Druga strona parawanu udawała, że problemu nie ma. Ojciec dziecka smarował się kremem, całkowicie odcinając się od sytuacji. Stałam tam i czułam ogromny smutek. Niby nic temu dziecku nie działo się fizycznie, ale emocjonalna ściana, na którą natrafiło, była druzgocąca. Dziecko w kryzysie dostało jasny komunikat: twoje emocje są dla nas problemem, poradź sobie z nimi sama, bo my chcemy teraz odpoczywać. Reakcja świadków na emocje malucha − granice rodzicielskiej cierpliwości To ignorowanie trwało dobre dwadzieścia minut. Dziewczynka płakała tak mocno, że zaczęła się krztusić, a dorośli wokół niej trwali w niewzruszonym milczeniu. Ludzie na okolicznych kocach wymieniali tylko między sobą zaniepokojone spojrzenia, ale nikt nie wiedział, jak się zachować. Sama biłam się z myślami, czy mam prawo wkraczać w przestrzeń innej rodziny. W końcu nie wytrzymałam. Podniosłam się, podeszłam bliżej i zaoferowałam małej butelkę chłodnej wody, pytając mamę, czy może nie potrzebują pomocy w uspokojeniu córeczki, bo upał dzisiaj wyjątkowo daje się wszystkim we znaki. Kobieta zdjęła jedną słuchawkę, zmierzyła mnie chłodnym wzrokiem i odpowiedziała z pełnym dystansem, że mała po prostu wymusza uwagę, a ona nie zamierza psuć sobie urlopu wiecznym noszeniem dziecka na rękach. Słowa te, wypowiedziane z absolutnym chłodem, mocno mnie poruszyły. Jak radzić sobie z emocjami dziecka w trakcie wakacji? Po tej krótkiej i niezręcznej wymianie zdań podjęłam decyzję o spakowaniu naszych rzeczy i przeniesieniu się w inne, spokojniejsze miejsce. Wiem, że wakacje z małym dzieckiem bywają ogromnym wyzwaniem. Upał, logistyka i brak przestrzeni tylko dla siebie potrafią wykończyć najspokojniejszego dorosłego. Jednak nic nie zwalnia nas z bycia bezpieczną przystanią dla własnego dziecka. Maluch nie marudzi na plaży, żeby zrobić nam na złość − on w ten sposób krzyczy, że jego system nerwowy po prostu kapituluje. Ignorowanie płaczu i odcinanie się od dziecka za pomocą telefonu i słuchawek w publicznym miejscu to pójście na łatwiznę, które zostawia w psychice kilkulatka głębokie ślady. Na urlopie to my musimy dopasować się do możliwości fizycznych naszych dzieci, a nie odwrotnie. Co o tym myślicie, drogie czytelniczki? Czy Waszym zdaniem miałam prawo delikatnie interweniować, czy dla niektórych rodziców metoda ignorowania trudnych emocji u dzieci stała się już normą, z którą nie powinno się dyskutować? Zobacz też: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa”
Plaga na all inclusive. „To najgorszy typ rodzica. Obserwowałam ich przy basenie. Myśleli, że nikt nie widzi”
„Najpierw myślałam, że to przypadek. Drugiego dnia zobaczyłam to samo przy innym leżaku. Trzeciego dnia zrozumiałam, że niektórzy rodzice robią to zupełnie świadomie. Patrzyłam na nich i naprawdę nie mogłam uwierzyć, że nikomu nie jest głupio” – pisze nasza czytelniczka.
All inclusive kojarzy się z odpoczynkiem, beztroską i chwilą oddechu od codziennych obowiązków. Nasza czytelniczka wróciła jednak z wakacji z jedną refleksją. Jej zdaniem najgorszymi gośćmi w hotelach wcale nie są głośne dzieci. Problemem bywają dorośli, którzy traktują hotelową obsługę jak darmową opiekę. „Na początku nawet im zazdrościłam” Dzień dobry, właśnie wróciliśmy z tygodniowych wakacji all inclusive w Turcji. Byliśmy tam z dwójką dzieci – czteroletnim synem i siedmioletnią córką. Jak każdy rodzic wie, taki wyjazd nie ma wiele wspólnego z prawdziwym odpoczynkiem. Basen, krem z filtrem, ręczniki, przekąski, toaleta, lody, znowu krem, znowu basen. Wieczorem człowiek jest bardziej zmęczony niż po całym dniu pracy. Pierwszego dnia zwróciłam uwagę na pewną rodzinę. Rodzice leżeli na leżakach z drinami, spokojnie rozmawiali i praktycznie się nie ruszali. Pomyślałam nawet, że mają wyjątkowo samodzielne dzieci. Szybko okazało się, że wcale nie o to chodziło. Dzieci tej pary praktycznie od rana do wieczora były przy animatorach. Mini klub otwierał się o konkretnej godzinie i one już czekały pod drzwiami. Rodzice przyprowadzali je zaraz po śniadaniu, znikali na kilka godzin, wracali tylko na obiad, a później znowu oddawali dzieci pod opiekę. Animatorzy organizowali zabawy przy basenie, konkursy, malowanie twarzy i mini disco. To przecież ich praca i nikt nie ma o to pretensji. Problem zaczynał się wtedy, kiedy zajęcia się kończyły. Widziałam, jak animator odprowadzał dzieci do leżaków, a rodzice udawali, że tego nie zauważają. Jedno dziecko przez kilka minut stało obok mamy, która rozmawiała przez telefon. Drugie próbowało zwrócić uwagę taty, a ten machnął ręką i powiedział: „Idź jeszcze się pobaw”. Animator nie był już w pracy. A mimo to został z tym dzieckiem, bo zwyczajnie było mu go szkoda. „Najbardziej zapamiętałam jedną scenę” Któregoś popołudnia siedziałam przy basenie i zobaczyłam chłopca, może pięcioletniego. Przyszedł do rodziców z rysunkiem, który zrobił w mini klubie. Był wyraźnie dumny. Ojciec nawet na niego nie spojrzał. Powiedział tylko: „Połóż gdzieś i idź jeszcze do pani”. To było zdanie, którego chyba długo nie zapomnę. Przecież dzieci nie jadą na wakacje po to, żeby cały dzień spędzać z animatorami. One jadą tam przede wszystkim z rodzicami. A ci rodzice zachowują się, jakby nie mieli dzieci. Nie mam nic przeciwko hotelowym animacjom. Sama zaprowadziłam córkę na warsztaty, bo bardzo chciała zrobić bransoletkę. Została godzinę, wróciła szczęśliwa i opowiadała, co robiła. Różnica polega na tym, że dla nas animatorzy byli atrakcją, a dla niektórych rodziców to sposób na pozbycie się dzieci na większość dnia. Patrzyłam na to przez tydzień i naprawdę zrobiło mi się przykro. Dzieci co chwilę odwracały się w stronę leżaków, szukały wzrokiem mamy albo taty, chciały się pochwalić skokiem do wody czy nowym rysunkiem. Rodzice byli obok, ale tylko fizycznie. Myślami – zupełnie gdzie indziej. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Hotelowe animacje są elementem oferty wielu obiektów i dla wielu dzieci stanowią jedną z największych wakacyjnych atrakcji. Trudno jednak zapominać, że animatorzy nie są opiekunami zastępującymi rodziców przez cały dzień. Dla dziecka najcenniejszym wspomnieniem z wakacji często nie jest konkurs przy basenie czy malowanie twarzy, ale wspólna zabawa z mamą lub tatą. Nawet najlepszy animator nie zastąpi uwagi i czasu, którego najmłodsi tak bardzo potrzebują. Zobacz także: „Zafundowałam 14-letniemu synowi wakacje marzeń w Egipcie. Gdy zobaczyłam, co ten niewdzięcznik robi w pokoju, serce mi pękło” „Cudze dzieci zrujnowały mi urlop. Ich matka chyba myślała, że nikt nie widzi”. To wina „bezstresowego wychowania” Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci”
W wakacje codziennie podrzuca 8-letnie dziecko sąsiadce. „Ona przecież i tak nie pracuje”
Skoro sąsiadka i tak siedzi całymi dniami w domu, gotuje obiady, bawi się na dywanie i nigdzie się nie spieszy, to co za różnica, czy wokół niej biega jedno dziecko, czy dwójka?
Droga Redakcjo! Jestem mamą 8-letniej Poli i od kilku tygodni próbuję jakoś przetrwać wakacje. Za to Olga, moja sąsiadka z dołu, nie pracuje od paru lat i tylko siedzi z synkiem w domu, więc uznałam, że w wakacje normalną rzeczą jest sąsiedzka pomoc. Zaczęłam wysyłać moją Polę do jej mieszkania, żeby dzieci pobawiły się razem. Niestety, wczoraj Olga bezczelnie wyprosiła moją córkę za drzwi, a ja uważam, że ma przecież mnóstwo wolnego czasu i korona by jej z głowy nie spadła, gdyby pomogła zmęczonej koleżance. Sąsiadka powinna pomóc, przecież nie pracuje Moja Pola to mądra, samodzielna dziewczynka, świetnie dogaduje się z małym Bartkiem, pilnuje go na placu zabaw i wręcz pomaga Oldze w opiece. Przez ostatnie trzy tygodnie wysyłałam małą na dół rano, około godziny 9:00, żeby dzieci się pobawiły. Dzięki temu moje dziecko miało zapewnione bezpieczne schronienie, a ja mogłam w spokoju pracować, nie martwiąc się, że mała siedzi sama przed komputerem. Wczoraj po godzinie 17:00 zjechałam windą i poszłam odebrać Polę. Olga, zamiast zaprosić mnie na kawę, wyszła na korytarz z taką miną, jakby co najmniej stała się jej wielka niesprawiedliwość. Zaczęła mi bezczelnie wyliczać, że moja córka zjadła u niej drugie śniadanie, podjadała owoce i że opieka nad dwójką dzieci na raz wykańcza ją psychicznie. Powiedziała mi prosto w oczy, że od jutra mam już nie przysyłać Poli, bo ona chce ten czas spędzić wyłącznie ze swoim synem. Słuchałam tego i po prostu zbaraniałam. Zapytałam spokojnie, ile może kosztować ugotowanie większego garnka zupy czy dorzucenie jednego naleśnika dla małego dziecka? Przecież finanse jej rodziny są świetne, a robienie problemu z kilku kromek chleba i paru plasterków sera to jest po prostu jakiś obciach. Ja haruję na etacie, a sąsiadka tylko układa klocki Powiedziałam jej wprost na tym korytarzu, co myślę o takim egoizmie. Ja przecież ciężko haruję na etacie, a ona i tak nie pracuje, tylko siedzi w domu i układa klocki, więc co to za problem rzucić okiem na jeszcze jedno dziecko i pomóc sąsiadce? Stwierdziłam, że jej zachowanie to jest totalny brak solidarności. Olga bez słowa zatrzasnęła mi drzwi przed nosem, a dzisiaj na osiedlowej grupie zrobiła ze mnie najgorszą, pisząc jakieś bzdury o nękaniu i podrzucaniu dziecka. Czuję się potwornie skrzywdzona i wściekła. Czy bycie mamą, która ma ten luksus i nie musi pracować zawodowo, zwalnia z empatii i pomagania innym rodzicom, którzy toną w obowiązkach w wakacje? Co o tym myślicie, drogie czytelniczki? Czy ja naprawdę wymagałam zbyt wiele od sąsiadki zza ściany, czy to dzisiejsze niepracujące matki totalnie straciły klasę i potrafią tylko patrzeć na czubek własnego nosa? Pozdrawiam serdecznie całą Redakcję, Paulina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju”
„Malwinka była szczęśliwa, bo jacyś dwaj chłopcy się z nią bawili. Zamarłam, gdy dowiedziałam się, do czego ją namawiają”
Serce zabiło mi mocniej, gdy usłyszałam, co starsi chłopcy każą zrobić mojej siedmioletniej córce w ramach testu odwagi. Zrozumiałam, że muszę działać natychmiast.
Siedziałam na rozgrzanym piasku, z ulgą przymykając oczy. Wiatr delikatnie szumiał w trzcinach, a słońce przyjemnie grzało moje ramiona. Po całym tygodniu w biurze ten wyjazd na kemping nad jeziorem był dokładnie tym, czego potrzebowałam. Malwinka bawiła się nieopodal na brzegu z dwójką chłopców, którzy mieszkali w przyczepie obok. Byli o kilka lat starsi od mojej siedmiolatki i wydawali się zupełnie niegroźni. Z radością patrzyłam, jak budują wspólnie jakiś skomplikowany zamek z piasku. Cieszyłam się, że mała znalazła sobie towarzystwo, bo początkowo narzekała, że będzie się nudzić bez koleżanek. Przez chwilę czytałam książkę, co jakiś czas podnosząc wzrok, żeby sprawdzić, co robią dzieci. W pewnym momencie zauważyłam, że cała trójka zniknęła za pasem wysokich trzcin, które oddzielały główną plażę od dzikiej, zarośniętej części jeziora. Nie zaniepokoiłam się od razu – to wciąż było bardzo blisko, słyszałam ich głosy, a woda przy brzegu była płytka. Tajemnicze spotkanie w zaroślach – Słuchaj, to nie jest dla maluchów – usłyszałam nagle głos starszego z chłopców, Kacpra. Brzmiał jakoś inaczej niż wcześniej. Bardziej stanowczo, z taką udawaną, dorosłą powagą. – Ja nie jestem maluchem! – oburzyła się Malwinka. Zainteresowana, ale wciąż zrelaksowana, podniosłam się lekko na łokciach. Głosy niosły się wyraźnie po tafli wody. – Jeśli chcesz należeć do naszego elitarnego klubu, musisz przejść test odwagi – powiedział młodszy, Olek. – Inaczej nie ma mowy. Zostajesz z dzieciakami w piaskownicy. Test odwagi? Poczułam leciutkie ukłucie niepokoju, ale uznałam, że to tylko dziecięce zabawy. Zapewne każą jej zjeść jakąś roślinkę albo złapać żabę. Zaczęłam powoli składać ręcznik, stwierdzając, że może jednak powinnam podejść bliżej, tak na wszelki wypadek. Zmroziło mi krew w żyłach – Widzisz ten stary materac? – zapytał Kacper. Dopiero wtedy przypomniałam sobie, że w trzcinach leżał wczoraj na wpół sflaczały, brudny materac dmuchany, prawdopodobnie wyrzucony przez kogoś w zeszłym sezonie. – Widzę – odpowiedziała moja córka niepewnie. – Test polega na tym, że musisz na niego wejść i dopłynąć na nim aż do tamtej boi. I z powrotem – zarządził Kacper. – Bez koła ratunkowego i rękawków. Prawdziwi klubowicze pływają bez zabezpieczeń. Serce zabiło mi mocniej. Boja znajdowała się dobre kilkadziesiąt metrów od brzegu, a woda tam była już głęboka. Malwinka ledwo umiała utrzymać się na wodzie, nie wspominając o pływaniu. – Ale... on jest chyba dziurawy – zauważyła słabo. – Boisz się? – zaśmiał się drwiąco Olek. – Wiedziałem, że to tchórz. Chodź, Kacper, idziemy do naszej bazy. Ona się nie nadaje. – Nie! Czekajcie! – krzyknęła desperacko Malwinka. Usłyszałam plusk wody. Zrozumiałam, że ona naprawdę zamierza to zrobić. Zostawiłam książkę, ręcznik, klapki. Zaczęłam biec w stronę trzcin. Piasek uciekał mi spod nóg, a każda sekunda wydawała się wiecznością. Przez głowę przelatywały mi najgorsze scenariusze. Dziurawy materac, głęboka woda, panika... Konfrontacja Kiedy wpadłam w zarośla, zobaczyłam, że Malwinka jest już zanurzona po pas w wodzie i próbuje wdrapać się na śliski plastik. Chłopcy stali na brzegu, obserwując ją z założonymi rękami. – Malwina! Wychodź z wody! Natychmiast! – krzyknęłam, a mój głos zabrzmiał tak ostro, że aż sama się wystraszyłam. Córka drgnęła, straciła równowagę i wpadła z powrotem do wody. Na szczęście było tam jeszcze dość płytko. Spojrzała na mnie przerażonymi oczami, a potem zaczęła płakać. Podeszłam, chwyciłam ją za rękę i mocno pociągnęłam w stronę brzegu. Cała się trzęsła, czy to z zimna, czy ze strachu. Spojrzałam na chłopców. Ich pewność siebie natychmiast wyparowała. Olek cofnął się o krok, a Kacper spuścił wzrok. – Co wy sobie wyobrażacie? – zapytałam, starając się opanować drżenie głosu. – Wiecie, jakie to niebezpieczne? Przecież ona nie umie pływać, a tam jest głęboko! – My... my tylko tak żartowaliśmy... – wydukał Kacper. – To nie są żarty! – podniosłam głos. – Mogliście doprowadzić do tragedii. Gdzie są wasi rodzice? Chłopcy milczeli, patrząc w ziemię. Zabrałam płaczącą Malwinkę do naszego namiotu. Owinęłam ją ręcznikiem i przytuliłam mocno. Dopiero wtedy poczułam, jak bardzo trzęsą mi się ręce. Wyobraziłam sobie, co by było, gdybym została na kocyku pięć minut dłużej. Rozmowa i konsekwencje Kiedy mała trochę się uspokoiła, usiadłam naprzeciwko niej. – Kochanie, dlaczego chciałaś to zrobić? Przecież wiesz, że nie wolno wchodzić głęboko bez opieki. Pociągnęła nosem, patrząc na mnie wielkimi, zaczerwienionymi oczami. – Bo oni powiedzieli, że jestem maluchem. I że nie wezmą mnie do klubu... Chciałam im udowodnić, że jestem odważna. Wzięłam głęboki oddech. To był ten moment. Zrozumiałam, jak silna może być presja rówieśnicza, nawet w tak młodym wieku. Chęć przynależności była silniejsza niż instynkt samozachowawczy. – Odwaga nie polega na robieniu głupich i niebezpiecznych rzeczy tylko po to, żeby komuś zaimponować – powiedziałam łagodnie, ale stanowczo. – Odwaga to czasem umiejętność powiedzenia „nie”, kiedy inni każą ci zrobić coś złego. Prawdziwi przyjaciele nie zmuszaliby cię do ryzykowania życia. Malwinka pokiwała głową, ale widziałam, że wciąż jest jej przykro. Później po południu poszłam porozmawiać z rodzicami Kacpra i Olka. Byli oburzeni zachowaniem swoich synów i obiecali, że wyciągną z tego odpowiednie konsekwencje. Chłopcy musieli przeprosić Malwinkę. Przeprosiny były wymamrotane i niechętne, ale przyjęłyśmy je. Reszta wyjazdu minęła nam spokojnie. Malwinka nie bawiła się już z sąsiadami. Zamiast tego budowałyśmy razem zamki z piasku i pływałyśmy na naszym własnym, bezpiecznym materacu, z kółkiem i rękawkami. Siedząc wieczorem przed namiotem, patrzyłam na jezioro. Woda była ciemna i spokojna. Zdałam sobie sprawę, że ten incydent był ważną lekcją dla nas obu. Malwinka przekonała się, że nie warto za wszelką cenę zabiegać o akceptację grupy, a ja zrozumiałam, że nigdy nie można tracić czujności, nawet jeśli sytuacja wydaje się całkowicie bezpieczna. Strach, który poczułam tamtego dnia na plaży, zostanie ze mną na długo. Ewa, 38 lat Zobacz też: „Zamiast wnuczki teściowa przyniosła z przedszkola pusty wózek i koszyk truskawek. Od razu wiedziałam, że stało się coś strasznego”
Polacy tylko udają, że lubią dzieci? Scena w nadmorskim barze mrozi krew w żyłach. „Płakałam razem z tą mamą”
Zawsze wydawało mi się, że te wszystkie internetowe spory o dzieci w przestrzeni publicznej to tylko podsycana sztucznie fikcja i szukanie taniej sensacji. Myślałam, że my, Polacy, mimo wrodzonego narzekania, w gruncie rzeczy jesteśmy ciepłym, rodzinnym narodem, który doskonale rozumie, czym jest płacz malucha. Moje naiwne złudzenia pękły jednak jak bańka mydlana podczas tegorocznego urlopu we Władysławowie, kiedy na własne oczy zobaczyłam sytuację, przez którą do dziś trzęsą mi się ręce z bezsilności.
Było upalne, leniwe popołudnie, a nadmorski ogródek gastronomiczny pękał w szwach od tłumu wygłodniałych turystów czekających na smażoną rybę. Kilka stolików dalej siedziała młoda, na oko trzydziestoletnia mama z dwójką dzieci − starszym, około czteroletnim chłopcem i maleńką, może kilkumiesięczną córeczką w wózku. W pewnym momencie, prawdopodobnie z powodu potwornego upału i duchoty, niemowlę obudziło się z krzykiem i zaczęło przeraźliwie, rozpaczliwie płakać. Kobieta natychmiast zerwała się na równe nogi, wzięła maleństwo na ręce, zaczęła je tulić, kołysać i nerwowo szukać w torbie butelki z piciem, jednocześnie próbując upilnować wiercącego się starszaka. To, co wydarzyło się zaledwie chwilę później, kompletnie odebrało mi mowę. Naprawdę zaczęłam myśleć, że Polacy tylko udają, że lubią dzieci, a nasza rzekoma prorodzinność to zwykła, cyniczna pokazówka. Skandaliczne zachowanie turystów w barze nad Bałtykiem Zamiast współczucia czy choćby obojętności, wokół zmęczonej matki rozpoczął się pokaz ludzkiej złośliwości i absolutnego braku empatii. Elegancka para siedząca tuż obok ostentacyjnie odsunęła krzesła, a starszy mężczyzna znad sąsiedniego stolika głośno, na całą restaurację, skomentował, że z takimi bachorami to siedzi się w domu, a nie psuje ludziom obiad za ciężkie pieniądze. Kelner, zamiast dyplomatycznie załagodzić sytuację lub zaoferować kobiecie szklankę wody, podszedł do niej z chłodną miną i zapytał, czy mogłaby wyjść z dzieckiem poza teren ogródka, bo inni goście skarżą się na potworny hałas. Dlaczego Polacy nie tolerują dzieci w restauracjach? Nigdy nie zapomnę wyrazu twarzy tej dziewczyny − w ułamku sekundy stała się cała czerwona, w jej oczach pojawiło się przerażenie, wstyd i absolutne poczucie osamotnienia w tym wrogim tłumie. Zaczęła drżącymi rękami pakować zabawki, porzuciła na stole ledwo tknięty obiad, za który przecież zapłaciła, i ze łzami zaczęła uciekać z restauracji, ciągnąc za sobą wózek i zdezorientowanego synka. Dosłownie nikt nie zareagował, a część gości odprowadziła ją nawet wzrokiem pełnym triumfu, jakby właśnie pozbyli się z lokalu jakiegoś groźnego szkodnika. Ja sama miałam łzy w oczach, bo poziom niesprawiedliwości i czystego okrucieństwa, jaki ją spotkał, po prostu rozrywał serce od środka. Ta sytuacja dobitnie pokazała mi, jak głęboka hipokryzja trawi nasze społeczeństwo, które z jednej strony tak głośno krzyczy o demografii i potrzebie rodzenia dzieci, a z drugiej − kompletnie nie toleruje ich fizycznej obecności w prawdziwym życiu. Chcemy mieć idealne dzieci z reklam, które w miejscach publicznych siedzą cicho niczym zaprogramowane roboty, nie generują decybeli i nie przeszkadzają nam w celebrowaniu urlopu. Zapominamy, że płacz dla niemowlaka to jedyny dostępny sposób komunikacji ze światem, wyraz strachu, zmęczenia czy bólu brzuszka, a nie celowe złośliwe działanie wymierzone w komfort innych plażowiczów. Gdzie podziała się nasza ludzka empatia i zrozumienie? Najbardziej przeraża mnie fakt, że jako naród stajemy się coraz bardziej egoistyczni, zamknięci w bańkach własnego świętego spokoju i całkowicie odporni na cudzą trudną sytuację. Gdzie podziała się ta legendarna polska solidarność i zwykła, sąsiedzka życzliwość, która nakazywałaby podejść do takiej bezradnej matki, uśmiechnąć się, powiedzieć dobre słowo albo chociaż zaproponować, że przypilnuje się starszego dziecka, gdy ona karmi malucha? Zamiast tego wolimy rzucać pełne pogardy spojrzenia, syczeć pod nosem jadowite komentarze i traktować drugiego człowieka jak intruza, który zakłócił nasz idealny, instagramowy wakacyjny kadr. Wracam z tych wakacji z poczuciem wielkiego wstydu za to, jak potrafimy zniszczyć komuś wyczekiwany od miesięcy wypoczynek tylko dlatego, że zabrakło nam pięciu minut cierpliwości. Piszę tę historię ku refleksji dla każdego, kto następnym razem poczuje irytację na dźwięk dziecięcego płaczu w pociągu, samolocie czy nadmorskiej knajpie. Pamiętajmy, że nikt z nas nie urodził się dorosły, a szacunek i przestrzeń do życia należą się w równym stopniu każdemu człowiekowi − bez względu na to, czy ma trzydzieści lat, czy zaledwie kilka miesięcy. Zobacz też: „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa
Matka do wygodnickich rodziców: „Biedne dzieci, które na urlopie nie wyściubiają nosa z telefonu. Odbieracie im radość wakacji”
Siedzimy z mężem i synkiem na plaży, piękna pogoda, szum fal, złoty piasek, czyli teoretycznie idealne warunki na odpoczynek i ładowanie baterii po ciężkim roku. Niestety, zamiast sielanki i radosnych krzyków dzieciaków budujących zamki z piasku, z każdej strony otacza mnie potworny, cyfrowy letarg.
Codziennie rano, kiedy idziemy na hotelowe śniadanie, scenariusz wygląda dokładnie tak samo i przypomina jakiś film science-fiction o zombie. Przy stolikach siedzą całe rodziny, ale nikt ze sobą nie rozmawia, nikt nie opowiada, co mu się śniło, ani nie planuje nadchodzącego dnia pełnego wrażeń. Dzieci uzależnione od smartfonów na wakacjach to smutny widok Maluchy, dosłownie takie po trzy czy cztery latka, mają przed nosami postawione tablety z puszczonymi na cały regulator bajkami, żeby tylko siedziały cicho i grzecznie otwierały buzię na kolejną porcję jajecznicy. Starsze dzieciaki z kolei, zamiast rozglądać się dookoła, mają wzrok przyspawany do smartfonów, na których namiętnie przewijają te bezwartościowe filmiki w sieci. To jest po prostu jakiś dramat, na który patrzę z ogromnym bólem, bo te dzieciaki fizycznie są na wakacjach, ale psychicznie utknęły gdzieś w wirtualnej rzeczywistości. Najgorsze jest to, że ten sam koszmarny widok przenosi się później na plażę oraz na basen, czyli w miejsca stworzone do ruchu, szaleństwa i integracji z rówieśnikami. Widzę dziewczynkę, na oko dziewięcioletnią, która siedzi pod parasolem na leżaku w pełnym słońcu i przez cztery godziny bez przerwy klika w ten telefon. Nie poszła ani razu do wody, nie dotknęła stópkami piasku, nie zebrała ani jednej muszelki, bo cały jej świat zamknął się w małym, świecącym ekraniku. Te biedne dzieciaki tracą najlepsze lata swojego życia, ucieka im prawdziwy świat, zapach morza, dotyk chłodnej wody i ta niesamowita dziecięca ekscytacja z odkrywania nowych miejsc. Tracą szansę na naturalne budowanie odporności, na ruch, który jest im przecież tak bardzo potrzebny do prawidłowego rozwoju. Wygodniccy rodzice dają telefon dla świętego spokoju Nie oszukujmy się, dzieci same sobie tych telefonów na plażę nie przyniosły i same nie opłaciły abonamentu, więc wina leży w stu procentach po stronie nas, dorosłych. Szlag mnie trafia, kiedy widzę to totalne lenistwo i wygodnictwo rodziców, którzy idą na potworną łatwiznę, byleby tylko mieć tak zwany święty spokój. Mama z tatą wolą sączyć drinki, opalać się i bez końca plotkować albo sami gapić się w swoje ekrany, więc najprościej jest im wcisnąć dziecku do ręki cyfrowy smoczek. Telefon stał się najtańszą i najbardziej podłą nianią na świecie, która zwalnia dorosłych z jakiegokolwiek obowiązku kreatywnego organizowania czasu swoim własnym pociechom. Przecież o wiele łatwiej jest odpalić dziecku grę, niż wstać z leżaka, pobiegać z nim za piłką, porzucać frisbee czy wspólnie poszukać ładnych kamyków na brzegu. Wielu rodziców tłumaczy się, że oni też są zmęczeni, że ciężko pracują przez cały rok i urlop jest od tego, żeby leżeć plackiem i nic nie robić. Oczywiście, każdy z nas potrzebuje resetu i odpoczynku, ale decydując się na rodzicielstwo, bierzemy na siebie odpowiedzialność za małego człowieka również w trakcie wakacji. Podrzucanie dziecku telefonu na całe dnie to zwyczajne pójście na łatwiznę i ucieczka od budowania bliskości oraz prawdziwych, głębokich relacji. Wakacje to przecież genialny, jedyny w roku czas, kiedy wreszcie nie musimy pędzić do przedszkola, szkoły czy pracy i możemy pobyć ze sobą tak naprawdę, na sto procent. Jak ograniczyć ekran u dziecka i uratować wakacje? Droga Redakcjo, mój syn też doskonale wie, czym jest smartfon, i też uwielbia bajki, bo nie żyjemy w jaskini i nie zamierzam udawać jakiejś idealnej, kryształowej matki z obrazka. Jednak wyjeżdżając na urlop, z mężem postawiliśmy sprawę jasno i wprowadziliśmy twarde, niepodważalne zasady dotyczące elektroniki. Telefony zostają w hotelowym pokoju i służą nam wyłącznie do robienia pamiątkowych zdjęć lub szybkiego sprawdzenia mapy w terenie. Początki bywały trudne, synek marudził i nudził się przez pierwsze chwile, ale nuda to przecież najlepszy zapalnik do uruchomienia dziecięcej kreatywności. Szybko okazało się, że bez ekranu potrafi sam wymyślić genialne zabawy, biegać za falami, budować wielkie fosy obronne z piasku i rozmawiać z nami o wszystkim. Apeluję do Was, drodzy rodzice, obudźcie się wreszcie z tego technologicznego letargu, zanim będzie za późno i Wasze dzieci dorosną, nie pamiętając z dzieciństwa nic oprócz kolorowych pikseli. Zabierzcie im te telefony, schowajcie głęboko do torby, dajcie im szansę na nudę, na ubrudzenie się błotem, na zdarte kolana i na prawdziwe, namacalne przeżywanie świata. Pokazujcie im przyrodę, rozmawiajcie z nimi, śmiejcie się do rozpuku i budujcie wspomnienia, do których będą wracać z łezką w oku jako dorośli ludzie. Odbieracie im radosne wakacje przez swoje własne lenistwo, a ten stracony czas już nigdy, przenigdy nie wróci. Pozdrawiam serdecznie całą Redakcję i wszystkie mamy, licząc na to, że mój list skłoni kogoś do refleksji na plaży Agnieszka Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mój syn wrócił ze wsi z kieszeniami pełnymi banknotów. Gdy zapytałam dziadka, skąd dziecko ma tyle pieniędzy, rozpętała się awantura”
„Cudze dzieci zrujnowały mi urlop. Ich matka chyba myślała, że nikt nie widzi”. To wina „bezstresowego wychowania”
Jak co roku kilka dni wakacji spędziłam nad Bałtykiem, w Trójmieście. Słońce (chociaż czasem za chmurami), szum fal i ten moment, kiedy człowiek w końcu zwalnia. A potem wystarczyło kilkanaście minut, żebym zrozumiała, dlaczego coraz więcej osób mówi, że na wakacjach najbardziej męczą ich... dzieci. Tylko czy to na pewno chodzi o nie?
Plaża była pełna ludzi. Rodziny z maluchami, seniorzy, młodzi, grupy znajomych. Typowy letni dzień nad morzem. Kilka metrów ode mnie bawiło się rodzeństwo – dzieciaki miały nie więcej niż 7 lat. Początkowo nie zwracałam na nie większej uwagi. Dzieci, jak to dzieci, korzystały z wakacji. Nawet trochę im zazdrościłam tej beztroski! Problem zaczął się chwilę później. Najpierw zaczęły przebiegać przez rozłożone ręczniki, sypiąc ludzi piaskiem. Potem jedno z nich kilka razy prawie nadepnęło na czyjeś rzeczy. Po chwili piłka, którą się bawiły, trafiła w książkę starszej pani na leżaku. Te dzieci były dosłownie wszędzie. Ich mama siedziała kilka metrów dalej. Przeglądała telefon. Od czasu do czasu podnosiła głowę, rzucała krótkie: „Uważajcie” i po sekundzie znowu znikała w wirtualnym świecie. Inni plażowicze zaczęli wymieniać między sobą porozumiewawcze spojrzenia, a ta kobieta zachowywała się tak, jakby nic się nie działo. Jakby naprawdę wierzyła, że nikt nie widzi tego, co robią jej dzieci. A przecież widzieli wszyscy. Dzieci, którym dorośli nie stawiają granic Kiedy słyszę, że „dzisiejsze dzieci są niewychowane”, zawsze mam mieszane uczucia. Bo czy naprawdę kilkuletnie dziecko samo z siebie wie, że nie powinno przebiegać przez cudzy ręcznik? Że piasek wsypany komuś do torby nie jest śmiesznym żartem? Że obca osoba też ma prawo spokojnie odpocząć? Nie. Dziecko dopiero poznaje świat. Uczy się, że nie kręci się on wokół niego. Że jego wolność kończy się tam, gdzie zaczyna się komfort drugiego człowieka. Ale tego nie nauczy się samo. To zadanie rodzica. Mam wrażenie, że gdzieś po drodze zaczęliśmy mylić bezstresowe wychowanie i szacunek do autonomii i emocji dziecka z całkowitym brakiem granic. Jakby zwrócenie dziecku uwagi było czymś złym. Jakby konkretne powiedzenie: „Nie rób tak” i wyjaśnienie powodu oznaczało odbieranie mu dzieciństwa. A przecież można wychowywać z szacunkiem i jednocześnie uczyć zasad. Jedno drugiego naprawdę nie wyklucza, o czym rodzice zdają się zapominać. Może źle kierujemy swoją złość? Słyszymy o restauracjach, hotelach czy strefach przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych. W internecie regularnie wybuchają dyskusje o płaczących dzieciach w samolotach, hałasie na plażach czy bieganiu po restauracjach. Mam wrażenie, że bardzo łatwo obwiniamy dzieci. Za łatwo. Jasne: to dzieciaki krzyczą, biegają i, co tu dużo mówić, przeszkadzają. Sęk w tym, że dzieci zachowują się tak, jak pozwalają im dorośli. To rodzic decyduje, czy zareaguje, gdy jego dziecko obsypuje piaskiem obcych ludzi. To rodzic pokazuje, że po nieudanej zabawie warto przeprosić. To rodzic tłumaczy, że plaża jest wspólna i każdy ma prawo czuć się na niej dobrze. Nie oczekuję, że dzieci będą siedzieć nieruchomo pod parasolem i przez osiem godzin czytać książki. Wakacje są od zabawy, śmiechu i biegania. Dzieci mają do tego pełne prawo. Ale jednocześnie rodzice mają obowiązek uczyć je, że wokół są inni ludzie. Chyba właśnie tego najbardziej mi zabrakło tamtego dnia nad Bałtykiem. Nie ciszy. Nie spokoju. Tylko jednego dorosłego, który na chwilę odłoży telefon, spojrzy na swoje dzieci i da im lekcję uważności na drugiego człowieka. Czytaj także: Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok” Matka obwinia „bezczelną nauczycielkę”. „Syn całe wakacje siedzi z nosem w lekturze, a przecież wystarczy zobaczyć film” „To miały być włoskie wakacje życia i urlop od dzieci. Gdy mąż zamiast zabytków zaczął podziwiać wdzięki animatorki, odpłaciłam mu z nawiązką”
Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci”
Trzeba nie mieć wstydu, żeby odstawiać takie numery w publicznym miejscu. Przecież tam były dzieci, w tym mój syn, który musiał na to wszystko patrzeć.
Sytuacja rozegrała się w samo południe, kiedy na plaży był dosłownie dziki tłum ludzi. Koce leżały niemal jeden na drugim. Nasi sąsiedzi zza parawanu spędzali czas z dwiema córeczkami, z których młodsza miała na oko ze trzy latka. Dziecko załatwia się na plaży − parawan to nie jest toaleta W pewnym momencie mała dziewczynka zaczęła marudzić, że chce jej się siku. Myślałam, że to normalna rzecz − matka złapie małą za rękę, założy klapki i pójdą do hotelu albo do jednej z wielu publicznych toalet, które stoją przy samym wejściu na plażę. Jakże mocno się pomyliłam. Matka dziewczynki nawet nie drgnęła z koca. Rozejrzała się tylko sprytnie dookoła, upewniła się, że ich parawan szczelnie zasłania ich od strony morza, po czym kazała małej kucnąć na samym środku piasku, tuż przy naszym parawanie. Rodzice zaczęli bezczelnie wysadzać dziecko za parawanem, myśląc, że jak ogrodzili się kawałkiem kolorowego materiału, to stali się niewidzialni dla reszty świata. Aż zakrztusiłam się jedzoną akurat jagodzianką. Najgorsze było to, że moje dzieci bawiły się zaledwie metr dalej i wszystko widziały przez szpary w materiale. Higiena na publicznej plaży − lenistwo rodziców niszczy innym wakacje? Gdy mała skończyła, jej ojciec wziął plastikową łopatkę do piasku i... bezczelnie zakopał to wszystko głęboko pod naszym parawanem, przyklepując, żeby nie było widać. Słuchałam tego szurania i nie wierzyłam własnym uszom. Przecież to jest szczyt lenistwa i igranie ze zdrowiem innych dzieciaków. Za godzinę w tym samym miejscu inne niczego nieświadome maluchy będą kopać dołki i wkładać brudne rączki do buzi. Wstałam z koca, podeszłam do tej kobiety i zapytałam wprost, ale spokojnym głosem, czy uważa, że publiczna plaża to jest wychodek dla jej rodziny i dlaczego nie poszła z córką do toalety, która stoi sto metrów dalej. Odpowiedź tej matki po prostu odebrała mi mowę. Kobieta przewróciła oczami i oświadczyła, że to jest jeszcze małe dziecko, które nie potrafi wstrzymać potrzeb, a jej nie chce się w taki upał biegać po schodach i płacić pięciu złotych za każdym razem, gdy małej zachce się siusiu. Dodała jeszcze, że piasek wszystko przyjmie. Kultura osobista nad polskim morzem − jak wyznaczyć granice? Gdy to usłyszałam, zaniemówiłam. Wywiązała się z tego potężna awantura na pół plaży. Ojciec dziewczynki zaczął wymachiwać rękami i krzyczeć, że na swoim kawałku piasku za parawanem mogą robić, co chcą, bo zapłacili za wakacje i nikt im nie będzie dyktował warunków. Ludzie z okolicznych koców zaczęli się na nas gapić, jedni szeptali ze współczuciem, a inni udawali, że nic nie widzą, żeby nie robić sobie problemów. Skończyło się na tym, że musieliśmy spakować nasz cały majdan − parawany, namiot, koce, zabawki dzieci − i przenieść się na drugi koniec plaży, bo siedzenie w takim sąsiedztwie było po prostu niemożliwe. Czuję ogromny niesmak. Jak mamy uczyć nasze dzieci kultury osobistej i dbania o środowisko, skoro dorośli ludzie dają im taki przykład? Zobacz też: „Wszyscy śmiali się z naszej rodziny na all inclusive w Chorwacji. Kelner wręczył mojemu mężowi męskie spodnie i skwitował: Polacy”
Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok”
Łapałam rzadkie chwile relaksu, aż nagle ten błogi spokój zrujnował wrzask, od którego wszystkim wokół zjeżyły się włosy na głowie. Parę metrów od nas rozegrała się scena, która dosłownie zamurowała całą plażę.
W zeszłym tygodniu byłam z moją córką na plaży w Międzyzdrojach. Pogoda niby dopisywała, słońce grzało, ale każdy, kto choć raz był nad naszym polskim morzem, ten wie, jak to jest. Wiatr momentami urywał głowę, a woda w Bałtyku była tak lodowata, że po zanurzeniu stóp człowiek miał ochotę natychmiast uciekać na kocyk. Skandaliczne zachowanie rodziców nad morzem Obok nas rozłożyła się rodzina z małym, może czteroletnim chłopcem. Na początku wszystko wyglądało normalnie, ot, kolejna rodzinka na wakacjach. Problem zaczął się, gdy matka tego malucha uznała, że czas na kąpiel. Chłopczyk podszedł do brzegu, dotknął stopą wody i natychmiast się cofnął, mocno protestując. Zaczął płakać, że woda jest za zimna i on się boi. Normalny rodzic w tym momencie odpuściłby, zaproponował zabawę w zamki z piasku albo chociaż dał dziecku czas na oswojenie się z temperaturą. Ale nie ona. Ta kobieta dostała jakiegoś szału i zaczęła ciągnąć synka za sobą w stronę fal. Maluch potykał się o piach, zanosił się od płaczu, a ona parła przed siebie. Byłam w głębokim szoku, jak można tak traktować własną pociechę, i to na oczach dziesiątek obcych ludzi. Najgorsze były jednak słowa, które ta kobieta kierowała do chłopca. Zamiast go przytulić i uspokoić, zaczęła na niego okropnie wrzeszczeć, żeby przestał się wreszcie mazgaić, że przyszedł nad morze się hartować, a nie histeryzować z powodu odrobiny zimnej wody. Jej mąż w tym czasie stał z boku, gapił się w telefon i kompletnie nie reagował na to, co jego żona funduje jego własnemu synowi. Reakcja świadków nie była wcale lepsza Wokół nas zapadła absolutna cisza. Ludzie na kocach obok po prostu zamarli. Niektórzy ostentacyjnie odwracali wzrok, udając, że nagle bardzo interesuje ich horyzont albo książka, bo czuli potworne zażenowanie i nie wiedzieli, jak się zachować. Inni szeptali między sobą, posyłając kobiecie pełne potępienia spojrzenia. Widziałam, że starsze małżeństwo parę parawanów dalej zaczęło nerwowo pakować swoje rzeczy, jakby nie mogli znieść tego widoku. To było straszne, ta bezradność otoczenia i totalna znieczulica z jednej strony, a z drugiej strach przed wejściem w bezsensowną dyskusję z tą matką. Sama poczułam, jak wzbiera we mnie gigantyczna złość i żal do tej kobiety. W końcu nie wytrzymałam. Wstałam z ręcznika, podeszłam bliżej i zapytała głośno, czy uważa, że to jest normalne zachowanie i czy nie widzi, że dziecko nie chce wchodzić do wody. Kobieta odwróciła się do mnie i warknęła, żebym pilnowała swojego nosa. Machnęła ręką, puściła zapłakanego malucha, który natychmiast uciekł na ręcznik i zwinął się w kłębek, i sama poszła pływać, jakby nigdy nic się nie stało. Skutki przekraczania granic dziecka Do końca dnia nie mogłam zebrać myśli. Zastanawiam się, co siedzi w głowach takich rodziców. Przecież ten chłopiec przez najbliższe lata będzie omijał każdą wodę szerokim łukiem, a plaża będzie mu się kojarzyć wyłącznie z upokorzeniem i strachem. Gdzie podziała się zwykła, ludzka empatia i wrażliwość na sygnały, które wysyła nam własne dziecko? Drodzy rodzice, odpuśćcie te chore ambicje. Jeśli dziecko nie chce wejść do wody, to niech nie wchodzi. Świat się od tego nie zawali, a wakacje mają być przyjemnością i budowaniem bezpiecznych wspomnień, a nie szkołą przetrwania. Nie bądźmy też obojętni jako świadkowie. Czasem jedno zwrócenie uwagi, nawet jeśli skończy się chamską pyskówką, może sprawić, że taki rodzic chociaż na chwilę się zreflektuje i odpuści swojemu dziecku. Zobacz też: Podrzucanie dzieci znajomym w wakacje. „Wyprosiłam córkę sąsiadki, bo pchała się nawet na kolację” „Na rodzinnym all inclusive w Egipcie czułam się jak gość drugiej kategorii. Dopiero inna mama z Polski zdradziła mi, dlaczego patrzą na mnie z pogardą” „Dziadkowie zabrali Julkę do Krynicy Morskiej, a wrócili sami”. Mama nie może wybaczyć teściom tego, co się wydarzyło