„Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa
Patrzyłam na to z otwartą buzią i pomyślałam sobie, że to jest jakiś kompletny dramat, bo mówimy o dużym chłopcu, który za chwilę idzie do starszych klas szkoły podstawowej.
To, co przed chwilą zobaczyłam na własne oczy, kompletnie mną wstrząsnęło. Przyjechaliśmy z rodziną na zasłużone wakacje. Obserwuję dzieciaki dookoła i ogarnia mnie coraz większy smutek, bo mam wrażenie, że rośnie nam generacja ludzi kompletnie nieprzystosowanych do normalnego życia wśród innych. Ta jedna konkretna scena z dziesięciolatkiem na deptaku ujawnia całą, niezwykle smutną prawdę o kondycji psychicznej i braku podstawowych umiejętności u pokolenia Alfa. Przerażający brak umiejętności społecznych u współczesnych dzieci Wszystko zaczęło się od pozornie błahej sytuacji przy budce z lodami. Do lady podszedł chłopak, na oko dobrze rozwinięty dziesięciolatek, wysłany przez siedzących kawałek dalej na ławce rodziców, żeby samodzielnie kupić sobie i młodszej siostrze coś słodkiego do jedzenia. Kiedy miła pani zapytała go, jaki smak wybiera i czy lody mają być w kubeczku czy w rożku, ten młody człowiek po prostu zamarł, zesztywniał i w ułamku sekundy stał się czerwony jak burak. Nie potrafił wykrztusić z siebie ani jednego słowa, uciekał wzrokiem we wszystkie strony, a na jego twarzy pojawiło się tak gigantyczne przerażenie, jakby znalazł się w jakiejś ciemnej głuszy, a nie przed uśmiechniętą dziewczyną. Zamiast odpowiedzieć na proste, codzienne pytanie, chłopak zaczął nerwowo gmerać w kieszeni spodni, wyciągnął telefon, zadzwonił do matki, że on nie wie, co ma teraz zrobić i żeby po niego przyszła. Kiedy pani z obsługi spróbowała zażartować, żeby rozładować atmosferę, dziesięciolatek po prostu rzucił pieniądze na ladę, odwrócił się na pięcie i uciekł z płaczem w stronę swoich opiekunów, zostawiając wszystkich dookoła w totalnym osłupieniu. Patrzyłam na to z niedowierzaniem. To nie jest kwestia nieśmiałości, bo każdy z nas czasem się wstydzi, ale to był całkowity paraliż decyzyjny i kompletny brak odporności na jakąkolwiek interakcję z drugim człowiekiem bez pomocy czy pośrednictwa szklanego ekranu. Uzależnienie od smartfonów niszczy relacje pokolenia Alfa Ta sytuacja idealnie pokazuje, do jakiego stanu doprowadziliśmy nasze dzieci, pozwalając, aby ich całe życie towarzyskie przeniosło się do sieci i zamknęło w wirtualnych komunikatorach. Pokolenie Alfa potrafi bez problemu montować filmiki, zakładać filtry na zdjęcia i klikać z rówieśnikami na czatach przez całą dobę, ale w realnym świecie ponosi sromotną porażkę na każdym kroku. Kiedy trzeba spojrzeć komuś prosto w oczy, odpowiedzieć na proste pytanie, poprosić o pomoc czy chociażby kulturalnie podziękować, te dzieciaki natychmiast kapitulują, bo nie mają pojęcia, jak działają normalne mechanizmy społeczne. Telefon stał się dla nich tarczą obronną, za którą chowają się przed prawdziwym życiem, przez co stają się osobami niezdolnymi do nawiązania jakiejkolwiek głębszej więzi. Szlag mnie trafia, kiedy widzę na deptaku grupy nastolatków i starszych dzieci, które idą obok siebie, ale zamiast gadać, śmiać się, przekomarzać czy nawet kłócić, idą z głowami spuszczonymi w dół i gapią się w swoje smartfony. Oni nawet nie wiedzą, co tracą, ucieka im najpiękniejszy czas dorastania, budowania pierwszych przyjaźni i uczenia się asertywności w grupie rówieśniczej. Przez to całe cyfrowe przebodźcowanie te biedne dzieciaki stają się aspołeczne, zamknięte w sobie i potwornie samotne, choć w sieci mają po kilkuset rzekomych znajomych. Jak pomóc dziecku odnaleźć się w realnym świecie? Sama mam dzieci i też każdego dnia walczę z tą technologiczną plagą, a nie chcę wyjść na jakąś idealną świętą, która tylko krytykuje innych. Zrozumiałam jednak, że jeśli jako rodzice nie zaczniemy natychmiast działać i nie weźmiemy się ostro za wychowanie naszych pociech w realu, to wyhodujemy armię ludzi totalnie niesamodzielnych. Musimy przestać robić wszystko za nasze dziesięciolatki, przestać wyręczać je w sklepie, w restauracji i zacząć twardo wymagać od nich samodzielnego załatwiania prostych spraw. Puszczajmy je same po bułki do piekarni, każmy im samym zamawiać posiłki w knajpach i przede wszystkim − ograniczajmy im czas przed ekranem na rzecz normalnych, podwórkowych kontaktów z innymi. Otwórzmy wreszcie oczy, zacznijmy rozmawiać ze swoimi dziećmi i uczmy je podstawowych zasad funkcjonowania w społeczeństwie, bo technologia zżera ich dusze od środka. Dajmy im szansę na popełnianie błędów, na przełamywanie wstydu i na naukę radzenia sobie ze stresem w codziennych sytuacjach, bo inaczej w dorosłym życiu kompletnie zginą bez pomocy rodziców. Czas ucieka bardzo szybko, a te stracone lata, kiedy kształtuje się charakter młodego człowieka, już nigdy nie wrócą, więc zróbmy coś, zanim będzie za późno. Zobacz też: Tę 1 rzecz robi każde genialne dziecko. Od dziadków usłyszysz, że to porażka wychowawcza
„Babcia chce wziąć na wakacje tylko jedno z moich dzieci. Mogłaby się bardziej postarać i zabrać dwoje”
To miało być zwykłe, niedzielne popołudnie. Zaparzyłam świeżą kawę, wyciągnęłam z piekarnika szarlotkę, a mój mąż Rafał właśnie nakrywał do stołu. W salonie bawiła się nasza córeczka, Łucja, układając skomplikowaną wieżę z klocków, podczas gdy czteroletni Gucio biegał dookoła niej, udając samolot. Krystyna, moja teściowa, siedziała na kanapie, popijając wodę i z uśmiechem przyglądając się Łucji.
Zawsze wiedziałam, że Krystyna ma słabość do swojej pierwszej wnuczki. Łucja była jej oczkiem w głowie od dnia narodzin. Kiedy jednak na świecie pojawił się Gustaw, liczyłam, że babcina miłość rozłoży się po równo. Niestety, czas pokazał coś zupełnie innego. Gucio był żywym, energicznym chłopcem, który wymagał uwagi, a teściowa coraz częściej zbywała go, tłumacząc się zmęczeniem lub bólem głowy. Postawiłam filiżanki na stole i usiadłam naprzeciwko Krystyny. – Pyszne ciasto, Aniu – powiedziała teściowa, krojąc mały kawałek. – Ale ja właściwie przyszłam z pewną propozycją. Zbliżają się wakacje, a ja wynajęłam na dwa tygodnie piękny domek nad morzem. Pomyślałam, że zabiorę Łucyjkę. Uśmiechnęłam się szeroko. To brzmiało jak wspaniały pomysł. Odpoczynek dla nas, świetna przygoda dla dzieci. – To cudownie, mamo! – odezwał się Rafał, siadając obok mnie. – Dzieciaki na pewno się ucieszą. Dawno nie były nad morzem. Krystyna odchrząknęła cicho, odkładając widelczyk na talerzyk. Jej wzrok uciekł gdzieś w stronę okna, a uśmiech nieco zbladł. – Och, chyba się nie zrozumieliśmy, Rafałku. Powiedziałam, że zabiorę Łucję. Tylko Łucję. Zapadła cisza. Spojrzałam na teściową, mrugając kilkakrotnie, jakbym przesłyszała się w tym, co właśnie powiedziała. – Słucham? – zapytałam, czując, jak w żołądku rośnie mi nieprzyjemny ciężar. – Jak to, tylko Łucję? A co z Guciem? Teściowa poprawiła okulary na nosie i westchnęła, jakby tłumaczyła coś niezbyt pojętnemu dziecku. – Aniu, bądźmy rozsądni. Gucio jest bardzo absorbujący. Biega, krzyczy, wszędzie go pełno. Ja mam już swoje lata, chcę odpocząć, pospacerować po plaży, poczytać książkę. Z Łucją można już normalnie porozmawiać, to ułożona, spokojna dziewczynka. Z Guciem to by była katorga, a nie wakacje. Wiedziałam, że to okropnie niesprawiedliwe Poczułam, jak krew uderza mi do twarzy. Spojrzałam na mojego synka, który właśnie podbiegł do babci, trzymając w rączce swój ulubiony plastikowy samolocik. – Babciu, patrz, jak leci! – zawołał radośnie, trącając jej ramię. Krystyna odsunęła się lekko, z irytacją w oczach. – Dobrze, wnusiu, leci, leci. Idź się bawić, dorośli rozmawiają – zbyła go ruchem ręki, po czym ponownie spojrzała na mnie. – Widzisz? On ani na chwilę nie usiedzi w miejscu. Nie dałabym sobie z nim rady. – Mamo, ale to przecież brat i siostra – wtrącił Rafał, choć jego głos brzmiał jakoś niepewnie, bez stanowczości, na którą liczyłam. – Nie możesz tak ich dzielić. – Nie dzielę ich, po prostu dostosowuję plany do moich możliwości – odparła teściowa chłodno. – Zresztą, Łucja też na pewno chętnie odpocznie od tego hałasu. Zacisnęłam dłonie na krawędzi stołu. Przypomniały mi się te wszystkie sytuacje z przeszłości. Urodziny, na które Łucja dostawała wymarzone, drogie prezenty, a Gucio jedynie symboliczną czekoladę i samochodzik z supermarketu. Święta, podczas których Krystyna spędzała godziny na układaniu puzzli z wnuczką, podczas gdy dla wnuka miała zaledwie pięć minut wymuszonej uwagi. Zawsze znajdowała wymówkę: że jest za mały, że nie rozumie, że za bardzo brudzi. – Nie ma mowy – powiedziałam twardo. – Nie zgadzam się na to. Krystyna uniosła brwi w udawanym zdziwieniu. – Nie zgadzasz się? Przecież robię wam przysługę. Odpoczniecie chociaż od jednego dziecka. Powinniście mi podziękować. – Nie, Krystyno. Jeśli chcesz zabrać wnuki na wakacje, zabierasz oboje. Albo żadnego. Nie pozwolę, żeby mój syn czuł się gorszy, odrzucony i niekochany przez własną babcię. On ma cztery lata, doskonale już rozumie, co się wokół niego dzieje. Jak mam mu wytłumaczyć, że siostra jedzie na plażę, a on zostaje w domu, bo babcia uważa, że jest zbyt męczący? Teściowa fuknęła z oburzeniem i wstała od stołu. – Przesadzasz, Aniu. Robisz z igły widły. Chciałam dobrze, ale widzę, że w tym domu żadna pomoc nie jest doceniana. W takim razie nigdzie nie pojadę, skoro tak stawiasz sprawę! Zabrała swoją torebkę i, rzucając pośpieszne pożegnanie Łucji, wyszła z naszego mieszkania. Trzasnęły drzwi. Powstał między nami mur niezrozumienia Wieczorem, kiedy dzieci wreszcie zasnęły, weszłam do sypialni. Rafał siedział na łóżku z laptopem na kolanach. Czekałam, aż coś powie, aż przyzna mi rację, ale on tylko przewijał kolejne strony w internecie. – Zamierzasz milczeć? – zapytałam, opierając się o futrynę. Spojrzał na mnie z ciężkim westchnieniem. – Aniu, niepotrzebnie się tak uniosłaś. Mama ma trochę racji. Gucio to wulkan energii, a ona ma już sześćdziesiąt pięć lat. Może faktycznie nie dałaby sobie z nim rady. Nie mogłam uwierzyć w to, co słyszę. – Rafał, czy ty siebie słyszysz? Tu nie chodzi o to, czy ona ma siłę biegać za nim po plaży. Tu chodzi o to, że ona od zawsze faworyzuje Łucję. Zawsze! A dzisiaj powiedziała to nam prosto w twarz. Jak myślisz, co by czuł Gucio, gdybyśmy pakowali walizki jego siostrze, a jemu kazali zostać? Myślisz, że by tego nie zauważył? – Jest mały, za tydzień by zapomniał – rzucił Rafał, próbując bagatelizować problem. – Dzieci nie zapominają takich rzeczy! – podniosłam głos, czując, jak do oczu napływają mi łzy bezsilności. – Dzieci doskonale czują, kto je kocha, a kto jedynie toleruje. Ja nie pozwolę, żeby mój syn rósł w poczuciu, że jest gorszym wnukiem. Jesteśmy rodziną, a ty powinieneś stanąć w obronie własnego dziecka, a nie tłumaczyć matkę. Rafał zamknął laptopa i przetarł twarz dłońmi. – Przecież go bronię. Kocham Gucia tak samo jak Łucję. Ale mama jest, jaka jest. Nie zmienisz jej na siłę. – Może jej nie zmienię, ale mogę ustalić granice w moim własnym domu – odpowiedziałam ostro. – I ta granica została dzisiaj wyznaczona. Nie będzie dzielenia naszych dzieci na lepsze i gorsze. Odwróciłam się i wyszłam do kuchni. Musiałam pobyć sama. Zrobiłam sobie melisę i usiadłam przy stole, wpatrując się w ciemne okno. Bolało mnie, że mój mąż nie widzi głębi problemu. Dla niego to była tylko odwołana wycieczka, dla mnie – systematyczne odrzucanie mojego syna. Konsekwencje okazały się bolesne Od tamtej niedzieli minęły trzy tygodnie. Relacje z Krystyną ochłodziły się do zera. Teściowa przestała wpadać bez zapowiedzi na niedzielne obiadki, a jej telefony ograniczyły się do krótkich, suchych rozmów z Rafałem. Kilka dni temu zadzwoniła, żeby poinformować, że jednak jedzie nad morze, ale z koleżanką ze swoich lat szkolnych. Nie zapytała o dzieci. Nie poprosiła ich do telefonu. Łucja czasem pyta, dlaczego babcia już tak często nie przychodzi. Tłumaczę jej, że babcia jest zajęta przygotowaniami do wyjazdu. Gucio nie pyta wcale. Bawi się swoimi klockami, biega po parku, rysuje i śmieje się głośno. Kiedy na niego patrzę, czuję ulgę, że oszczędziłam mu bólu odrzucenia. Rafał powoli zaczyna rozumieć moją decyzję, zwłaszcza gdy zauważył, że Krystyna nawet nie przysłała Gustawowi kartki na jego czwarte urodziny, które obchodziliśmy kilka dni temu, chociaż Łucji w zeszłym roku zorganizowała wielkie przyjęcie niespodziankę. To otworzyło mu oczy bardziej niż moje krzyki w sypialni. Nie wiem, jak potoczą się nasze dalsze relacje z teściową. Może kiedyś zrozumie swój błąd. Może kiedy Gucio dorośnie i przestanie być „zbyt absorbujący”, Krystyna spróbuje nawiązać z nim kontakt. Ale obawiam się, że wtedy może być już za późno. Bo dziecięca miłość i zaufanie to coś, co buduje się latami, a nie kupuje wycieczkami w dogodnym dla siebie momencie. Na razie trzymam się swojej decyzji. Wolę być tą złą synową, niż pozwolić, by moje dziecko płakało w kącie. Zobacz też: „Teściowie balują na Santorini, a my klepiemy biedę z 3 dzieci. Powinni nam pomóc z kredytem, zamiast wydawać na głupoty”
„Nie mogę wyjść do knajpy, bo wstydzę się swojego dziecka. Wrzeszczy i rzuca makaronem”. Matka załamana rodzinnym urlopem
Piszę ten list z pokoju hotelowego, rycząc w poduszkę, podczas gdy mój mąż poszedł na samotny spacer, a nasz trzyletni syn w końcu zasnął po kolejnej potwornej awanturze. Jesteśmy na upragnionym, wyczekanym urlopie nad morzem, ale zamiast sielanki czuję, że jako matka poniosłam totalną porażkę wychowawczą.
Doszło do tego, że autentycznie nie mogę wyjść do żadnej knajpy, bo po prostu potwornie wstydzę się swojego własnego, rodzonego dziecka. Mój mały syn wrzeszczy wniebogłosy przy ludziach, rzuca makaronem i zamienia każdy posiłek w bitwę, a ja mam ochotę zapaść się pod ziemię ze wstydu. Koszmar w restauracji, czyli jak wygląda obiad z żywiołowym trzylatkiem Wszystko zaczyna się już w momencie, kiedy przekraczamy próg jakiejkolwiek restauracji, bo u mojego dziecka natychmiast włącza się jakiś bliżej nieokreślony tryb totalnej destrukcji. Nie ma mowy o spokojnym przejrzeniu karty czy zamówieniu chłodnego napoju, ponieważ mały od razu zaczyna wiercić się na krześle i piszczeć, że on chce stąd natychmiast wyjść. Kiedy kelner w końcu przynosi upragnione jedzenie, na stole rozpętuje się prawdziwe piekło, którego nie życzę żadnej, nawet najbardziej odpornej psychicznie mamie. Ostatnio w popularnej smażalni ryb syn dostał swój ulubiony makaron z sosem pomidorowym, ale zamiast włożyć go do buzi, postanowił sprawdzić, jak daleko ten makaron poleci. Wystarczyła sekunda mojej nieuwagi, a czerwone kluski wylądowały na śnieżnobiałej koszuli starszego pana siedzącego przy stoliku obok, a sos opryskał całe menu. Moje dziecko zaczyna histerycznie wrzeszczeć, kiedy próbuję mu zabrać talerz lub choćby spokojnie wytłumaczyć, że tak nie wolno robić, a cały lokal natychmiast zamiera i patrzy tylko na nas. Stasiek rzuca się na podłogę, bije rączkami w stół, a ja czuję, jak pot spływa mi po plecach i cała się trzęsę z bezsilności. To nie jest jednorazowy wybryk czy gorszy moment, bo scenariusz powtarza się w kółko, niezależnie od tego, czy idziemy na gofry, lody czy wykwintny obiad. Urlop stał się dla mnie ciągłym pasmem stresu, a jedzenie posiłków w miejscach publicznych kojarzy mi się wyłącznie z gigantycznym upokorzeniem i panicznym strachem. Karcące spojrzenia ludzi w kawiarniach są nie do wytrzymania Najgorsze w tym wszystkim nie jest jednak zachowanie mojego upartego synka, bo wiem, że to jeszcze małe dziecko, które dopiero uczy się emocji, ale potworna reakcja otoczenia. Te wszystkie karcące spojrzenia obcych ludzi, te ostentacyjne westchnienia i szepty za naszymi plecami po prostu niszczą mnie psychicznie od środka. Widzę wzrok tych eleganckich par bezdzietnych albo starszych małżeństw, które patrzą na mnie jak na jakąś patologię, która nie potrafi okiełznać własnego rozpuszczonego bachora. Każdy dookoła nagle staje się wybitnym profesorem psychologii dziecięcej i rzuca z boku złote rady, że powinnam zostawić go w pokoju albo po prostu lepiej wychować. Te komentarze bolą najbardziej, bo nikt nie widzi, jak bardzo się staram, jak tłumaczę, proszę, odwracam uwagę zabawkami i staję na rzęsach, żeby tylko zapanował święty spokój. Ludzie w knajpach potrafią być niesamowicie bezwzględni i nie rozumieją, że zmiana otoczenia, upał i nadmiar bodźców nad morzem mogą totalnie rozregulować układ nerwowy małego człowieka. Czuję się potępiana na każdym kroku, jakby moje dziecko było jakimś potworem, a ja najgorszą matką na świecie, która celowo psuje innym urlopowy wypoczynek. Teraz wolę jeść suche bułki z marketu, niż znowu ryzykować publiczne upokorzenie w restauracji. Jak przetrwać wakacje z dzieckiem i nie zwariować? Drogie mamy, piszę ten list także po to, aby zapytać Was, jak mam przetrwać te pozostałe kilka dni urlopu i po prostu nie zwariować z nadmiaru złych emocji. Z mężem zaczynamy skakać sobie do gardeł, jesteśmy wykończeni psychicznie, a nasze małżeństwo, zamiast rozkwitać na wyjeździe, wisi obecnie na włosku przez ciągły stres. Zrozumiałam, że muszę całkowicie zmienić nasze podejście do tych wakacji i odpuścić sobie realizowanie nierealnych planów o luksusowych obiadach w nadmorskich knajpach. Zdrowie psychiczne mojej rodziny i mój własny spokój są o wiele ważniejsze niż to, czy zjem świeżą rybę prosto z kutra przy stoliku z widokiem na zachód słońca. Postanowiliśmy, że do końca wyjazdu rezygnujemy z tradycyjnych restauracji i przechodzimy na system zamawiania jedzenia na wynos bezpośrednio na plażę albo do hotelowego ogrodu, gdzie mały nikomu nie przeszkadza. Zamierzam też kompletnie ignorować te wszystkie świętoszkowate spojrzenia obcych ludzi na deptaku, bo oni nie mają pojęcia, przez co przechodzimy każdego dnia. Moje dziecko ma prawo do gorszego czasu, ma prawo nie radzić sobie z emocjami na urlopie, a moim zadaniem jest go wspierać, a nie umierać ze wstydu przed obcymi. Trzymajcie za nas kciuki, bo powrót do domu czeka nas dopiero za cztery dni, a ja muszę zebrać resztki sił, żeby dokończyć ten wyjazd z uniesioną głową. Karolina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?”
Była z dziećmi na all inclusive w Tunezji. „Gdy po powrocie otworzyłam walizkę syna, aż zaniemówiłam”
Anita spodziewała się, że po rodzinnych wczasach w tunezyjskim kurorcie w walizce syna znajdzie co najwyżej kilogram piasku i drugie tyle muszelek i kamyczków. Ku jej zdziwieniu, zamiast plażowych skarbów znalazła przedmiot, który w jednej chwili przypomniał jej, że dziecięca ciekawość potrafi zaprowadzić naprawdę daleko. Czasem na granicę prawa.
W ostatnim czasie publikujemy wiele Waszych historii z wakacji. Jedną z nich podzieliła się z nami Anita, która zgodziła się, żebyśmy upubliczniły jej maila. Choć dla jednych będzie to zabawna historia, kryje się w niej ostrzeżenie dla rodziców. Lepiej przed wymeldowaniem z hotelu sprawdzajcie, co Wasze dzieci spakowały do walizek i plecaczków bez Waszej wiedzy. „Czułam się jak na lekcji historii” Dzień dobry, mam dwóch synów – cztero- i siedmiolatka. Starszy od kilku miesięcy, właściwie odkąd poszedł do pierwszej klasy, przechodzi prawdziwą fascynację historią. W domu oglądamy albumy i dokumenty na Netfliksie i YouTubie, odwiedzamy muzea, a podczas spacerów słyszę pytania o wszystko: od rycerzy po piramidy. W Tunezji był w swoim żywiole. Nasz hotel miał piękne lobby, urządzone w stylu takim trochę nawiązującym do starożytności. Stały tam niewielkie figurki, na ścianach wisiały reprodukcje dawnych malowideł, a syn potrafił przystanąć przy każdej ozdobie i dopytywać, co przedstawia. Przyznam, że bardzo mnie to cieszyło. Wolałam sto pytań o historię niż kolejną godzinę z tabletem. „Cały czas kręcił się przy tej półce” Jedna z figurek szczególnie go zachwyciła. Przedstawiała takiego jakby konia. Z tego, czego się dowiedzieliśmy, wystrój hotelu był inspirowany historią starożytnej Kartaginy. Syn codziennie podchodził do tej figurki, tam chyba była taka scenka wojny punickiej czy czegoś takiego, stąd te konie. Były też jakieś ptaszory, oczywiście żołnierze. Syn oglądał tego konia ze wszystkich stron i powtarzał, że musimy iść do sklepiku z pamiątkami, bo może mają coś podobnego, a chciałby mieć taką figurkę w pokoju. Nie przyszło mi do głowy, że może potraktować to dosłownie. Przy wyjeździe, jak to zwykle bywa z dziećmi, panował lekki chaos. Pakowanie, sprawdzanie paszportów, ostatnie lody i pośpiech, żeby zdążyć na transfer. Nie zaglądałam do walizki syna. Uznałam, że jest już na tyle duży, że sam spakuje swoje skarby: kamyczki z plaży, pocztówki i muszelki kupione w sklepiku. Czytaj też: Rezydentka ostrzega rodziców jadących na all inclusive. „Dają się naciąć i tracą pieniądze, a my mamy związane ręce” „Zobaczyłam ją między koszulkami” Dopiero w domu, podczas rozpakowywania, zauważyłam coś twardego na dnie walizki. Wyjęłam koszulki i zamarłam. Między kąpielówkami a bluzą „w razie W” leżała tam ta sama figurka, którą przez cały tydzień oglądał w hotelowym lobby. Nie mam pojęcia, kiedy on ją zawinął. Najpierw ogarnęła mnie złość. Zaraz potem zrobiło mi się zwyczajnie smutno. Syn rozpłakał się i tłumaczył, że chciał mieć pamiątkę z wakacji, „taką prawdziwą, z historią”. Był przekonany, że skoro figurka stoi na półce i nikt jej nie pilnuje, to można ją zabrać. Usiedliśmy razem i spokojnie wyjaśniłam mu, że nawet najpiękniejszej rzeczy nie wolno brać bez pozwolenia. Opowiedziałam mu, czym jest kradzież i dlaczego trzeba szanować cudzą własność. Napisałam też do hotelu z przeprosinami i zapytałam, jak możemy odesłać figurkę. Syn sam dopisał kilka zdań od siebie. Był zawstydzony, ale myślę, że zapamięta tę lekcję na długo. Dostaliśmy nawet odpowiedź, że dziękują za szczerość, a syn może zachować figurkę. Chociaż się ucieszył, mnie i tak było potwornie wstyd. Już się boję, co wywinie w przyszłym roku, bo planujemy wczasy w Egipcie... Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Czytaj także: „Wstyd na all inclusive z teściami. Przy szwedzkim stole babcia wcisnęła mojej Julci do rąk reklamówkę. Biedne dziecko” „Wszyscy śmiali się z naszej rodziny na all inclusive w Chorwacji. Kelner wręczył mojemu mężowi męskie spodnie i skwitował: Polacy” Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju”
Niepokojące sceny nad Morskim Okiem. „Dzieci padały ze zmęczenia. Ale rodzice pełni sił ciągnęli je na siłę”
Letni sezon w Tatrach ruszył pełną parą, a wraz z nim powrócił temat, który od lat elektryzuje turystów i rozpala internetowe dyskusje do czerwoności. Gdy w grę wchodzą ambicje dorosłych i wytrzymałość najmłodszych, granica między zaszczepianiem pięknej pasji a fundowaniem dzieciom wakacyjnego koszmaru staje się niebezpiecznie cienka.
Sytuacja, która rozegrała się niedawno na jednym z najpopularniejszych szlaków w Polsce, idealnie pokazuje, jak skrajne emocje potrafi wzbudzić zwykły spacer w góry. Wszystko zaczęło się od poruszającego wpisu na popularnej grupie zrzeszającej miłośników Tatr. Jeden z turystów, który wybrał się nad Morskie Oko z dziewięcioletnim wnukiem, podzielił się swoimi smutnymi obserwacjami z tego dnia. Jak zaznaczył, z powodu braku transportu konnego tego dnia, na trasie pojawiły się tłumy rodzin z dziećmi. Widok, który zastał na miejscu, mocno go poruszył i skłonił do gorzkich refleksji na temat współczesnego rodzicielstwa. Dzieci nad Morskim Okiem: wakacyjny koszmar na tatrzańskim szlaku? Mężczyzna opisał, że początek wakacji przyciągnął nad kultowe jezioro mnóstwo rodzin, jednak zachowanie niektórych dorosłych pozostawiało wiele do życzenia. Według jego relacji, małe dzieci dosłownie padały ze zmęczenia, podczas gdy ich opiekunowie, pełni sił i determinacji, ciągnęli je pod górę na siłę. Najbardziej wstrząsający był moment, gdy świadek obserwował sześcioletniego malucha, który nie miał już fizycznie sił, by pokonać krótki odcinek znad tafli jeziora pod schronisko. Dziecko płakało z wycieńczenia, a w odpowiedzi usłyszało od ojca jedynie surowe strofowanie i pytania, dlaczego się maże. Tego typu sceny pokazują, że dla wielu dorosłych ważniejszy staje się cel wyprawy niż dobrostan własnej pociechy. Presja sukcesu i duma rodziców w mediach społecznościowych Autor internetowego wpisu zwrócił uwagę na jeszcze jedno bardzo ważne zjawisko, które regularnie zalewa fora turystyczne. Chodzi o wszechobecne chwalenie się osiągnięciami swoich dzieci w sieci. Internet pełen jest postów, w których dumni rodzice prześcigają się w rzucaniu hasłami, że ich maluchy dały radę i bez problemu pokonały wymagające, wielokilometrowe trasy. Internauta zadał w tym miejscu niezwykle trafne i bolesne pytanie o to, jaką alternatywę miały te dzieci. Skoro rodzice kazali im iść, to po prostu szły, często ukrywając swój ból, zmęczenie i niechęć. W sieci non stop rodzice pytają, czy konkretna trasa nadaje się dla kilkulatka. Pod takimi wpisami zwykle szybko pojawia się lawina komentarzy zapewniających, że nawet najmłodsi poradzą sobie bez problemu − czy to Morskie Oko, czy Nosal, czy nawet Giewont. Świadek tatrzańskich wydarzeń podchodzi do tych rewelacji z dużym dystansem. Podkreśla, że nikt nie jest w stanie zweryfikować, ile w tych internetowych opowieściach jest prawdy, a ile koloryzowania rzeczywistości. Ceną za tę potrzebę rodzicielskiego sukcesu bywa bowiem cierpienie dzieci, które zamiast cieszyć się pięknem przyrody, zostają skazane na prawdziwe katusze i fizyczny ból. Wychowanie przez wysiłek czy zmuszanie do ponadludzkiego trudu Wpis dziadka wywołał natychmiastową i niezwykle burzliwą dyskusję, dzieląc internautów na dwa obozy. Część komentujących bez wahania zgodziła się z autorem posta, krytykując ambicje dorosłych, którzy zapominają o możliwościach fizycznych małego człowieka. Druga strona medalu jest jednak zupełnie inna. Wielu rodziców i doświadczonych turystów stanęło w obronie zabierania dzieci w Tatry, argumentując to zupełnie odmiennym podejściem do wychowania. Ich zdaniem pokonywanie własnych słabości na szlaku to nie katusze, ale cenna lekcja wytrwałości, systematyczności i budowania odporności psychicznej. Zwolennicy rodzinnych trekkingów podkreślają, że bez odrobiny wysiłku nie da się zarazić młodego pokolenia miłością do gór. Ich zdaniem kryzysy fizyczne, płacz czy chwile zwątpienia są naturalnym elementem każdej wędrówki, również u dorosłych. Kluczem do sukcesu jest odpowiednie wsparcie ze strony rodzica, motywacja i dostosowanie tempa, a nie całkowita rezygnacja z aktywności. Ta dyskusja jasno pokazuje, że granica między mądrym motywowaniem a bezdusznym przymusem jest niezwykle płynna, a odpowiedzialność za to, jakie wspomnienia z Tatr wyniosą najmłodsi, spoczywa wyłącznie na barkach ich opiekunów. Zobacz też: Nauczyciele powinni opiekować się dziećmi w wakacje? „Dorobiliby 500 zł do pensji, dla nich to przecież dużo”
Wakacyjny dyżur w przedszkolu to kpina? „Weszłam i osłupiałam. Paniom nic się nie chce”
Mamy pięcioletniego Szymka, dla którego wyrwanie miejsca na lipcowym dyżurze w sąsiedniej placówce graniczyło z cudem. Musiałam składać wnioski, prosić o zaświadczenia z pracy i stawać na rzęsach. Myślałam, że najgorsze za nami, ale to, co zastałam w środku tygodnia, kiedy przyszłam odebrać syna wcześniej, po prostu zwaliło mnie z nóg.
Proszę mnie dobrze zrozumieć − nie mamy w Warszawie żadnych dziadków ani ciotek, którzy mogliby przejąć młodego choćby na jedno popołudnie. Prywatne półkolonie czy niania na pełen etat przy obecnych cenach i inflacji to dla nas prosta droga do bankructwa, bo stawki w wakacje szybują w kosmos. Publiczny dyżur był dla nas jedynym kołem ratunkowym. Od samego początku czułam jednak, że atmosfera w tym zastępczym przedszkolu jest lodowata. Panie w szatni patrzyły na nas takim wzrokiem, jakbyśmy byli wyrodnymi rodzicami, którzy podrzucają dziecko do więzienia, zamiast zorganizować mu luksusowe wczasy pod palmami. Wakacyjny dyżur w przedszkolu: zero kreatywności i bajki z rzutnika Szymek od pierwszego dnia płakał, nie chciał wchodzić do sali i powtarzał, że tam jest strasznie nudno. Myślałam, że to po prostu kwestia zmiany otoczenia i nowych kolegów z grupy. Prawda okazała się jednak o wiele bardziej prozaiczna i bolesna. W zeszłą środę skończyłam pracę szybciej i postanowiłam zrobić Szymkowi niespodziankę. Była godzina trzynasta, środek słonecznego, pięknego dnia. Spodziewałam się, że dzieciaki biegają po ogrodzie, bawią się w piaskownicy albo chociaż robią jakieś rysunki przy stolikach. Weszłam do budynku cicho, minęłam pusty korytarz i otworzyłam drzwi do sali. To, co tam zobaczyłam, dosłownie mnie wmurowało. W sali panował półmrok, rolety były zaciągnięte do połowy, a na wielkim dywanie siedziało blisko trzydzieścioro dzieciaków z różnych grup wiekowych. Wszystkie gapiły się jak zahipnotyzowane w ścianę, na której z rzutnika leciała jakaś głośna, durna bajka. Zero kreatywności, zero zabawek, totalna cisza i marazm. A gdzie były panie przedszkolanki? Trzy opiekunki siedziały zbite w kącie przy biurku, piły mrożoną kawę, przeglądały telefony i plotkowały w najlepsze, kompletnie odwrócone plecami do maluchów. Kiedy weszłam, żadna nawet nie podniosła głowy. Dopiero po chwili jedna z nich raczyła zauważyć moją obecność. Zamiast jakichkolwiek wyjaśnień, usłyszałam bezczelne, rzucone z pretensją pytanie: a pani po kogo, przecież odbiory są od piętnastej. Smutna rzeczywistość publicznych placówek W tamtym ułamku sekundy krew we mnie zawrzała. Moje dziecko, zamiast spędzać ciekawie czas na wakacyjnym dyżurze, spędza po sześć godzin dziennie przed ekranem, bo dorosłym kobietom nie chce się ruszyć palcem, żeby zorganizować im jakąkolwiek zabawę. Kiedy zapytałam ostro, dlaczego dzieci nie są na placu zabaw w taką piękną pogodę, usłyszałam zmęczonym głosem, że na zewnątrz jest za gorąco, a one nie będą biegać za tyloma grupami na raz, bo to są grupy łączone i dzieci się nie znają. To jest po prostu kpina z ludzi. Wychodzi na to, że my, rodzice, jesteśmy traktowani jak petenci, którzy bezczelnie zawracają głowę kadrze pedagogicznej. Przecież te panie nie pracują tam za karę, biorą za to pensje, a wakacyjny dyżur to nie są prywatne wczasy personelu, tylko normalne dni pracy placówki. Mam już dość milczenia i udawania, że wszystko jest super. Dziewczyny, błagam, napiszcie, jak to wygląda w Waszych miastach? Też zastałyście kiedyś taki smutny widok w salach, czy to tylko ja miałam takiego pecha i trafiłam na absolutne lenistwo? Bo ja po tym tygodniu mam po prostu złamane serce i potworne wyrzuty sumienia, że zostawiam tam mojego synka. Olga Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Świetlice szkolne powinny działać w lipcu i sierpniu nawet do wieczora? „Rodzice mają prawo do wakacji”
„Wstyd na all inclusive z teściami. Przy szwedzkim stole babcia wcisnęła mojej Julci do rąk reklamówkę. Biedne dziecko”
Wiem, że moi teściowie to prości, skromni ludzie z małego miasteczka. Przez całe życie ciężko pracowali i po prostu są potwornie nieobyci w świecie. Rozumiem to, nie wymagam od nich znajomości pięciu języków ani dworskich manier. Ale to, co teściowa odstawiła wczoraj podczas obiadu z nami i naszą córeczką, przekroczyło wszelkie granice dobrego smaku.
Wszystko zaczęło się w porze lunchu. Hotelowa restauracja jest naprawdę elegancka, kelnerzy w białych koszulach kręcą się między stolikami, a jedzenia na bufecie jest po prostu zatrzęsienie. Od początku wyjazdu widziałam, że teściowa patrzy na te sterty owoców, ciast i mięs z takim niedowierzaniem, jakby trafiła do jakiegoś raju. Niestety, wczoraj ta oszczędna mentalność podpowiedziała jej najgorszy z możliwych pomysłów. „Teściowa wcisnęła wnuczce reklamówkę. Myślałam, że spalę się ze wstydu” Stałam kawałek dalej przy stoisku z sałatkami, gdy nagle zauważyłam, że przy szwedzkim stole z deserami babcia wcisnęła mojej Julci do rąk wielką, foliową reklamówkę jednorazówkę, którą potajemnie wyciągnęła z kieszeni. Zamarłam. Zanim zdążyłam podbiec i zareagować, teściowa zaczęła głośno instruować moją córkę, żeby pakowała do tej torby brzoskwiniowe drożdżówki, banany i całe garście pakowanych ciastek. Biedne dziecko, zupełnie zdezorientowane, zaczęło te łakocie upychać do folii, myśląc, że robi coś dobrego. W tym samym momencie nad ich głowami wyrósł manager restauracji z kamienną, surową twarzą. Wynoszenie jedzenia z restauracji − publiczne upokorzenie w kurorcie Poczułam, jak cała krew odpływa mi z twarzy. Manager podszedł do mojej córki, delikatnie, ale stanowczo położył dłoń na reklamówce i posługując się nienagannym angielskim, zakomunikował teściowej, że wynoszenie jedzenia z sali jest surowo zakazane w regulaminie hotelu. Powiedział, że formuła all inclusive oznacza jedzenie bez limitu, ale wyłącznie na terenie restauracji. Teściowa oczywiście nic nie zrozumiała, zaczęła machać rękami i głośno krzyczeć po polsku, że przecież za to jest zapłacone, że co ich to obchodzi, i że wnuczka zje sobie później na plaży. Ludzie z okolicznych stolików przerwali jedzenie i zaczęli ostentacyjnie kręcić głowami, patrząc na nas jak na jakąś dzicz. Moja Julcia zaczęła płakać i upuściła tę nieszczęsną reklamówkę na podłogę, a ciastka rozsypały się pod nogi managera. Podbiegłam tam, czerwona jak burak, przeprosiłam obsługę tysiąc razy i dosłownie siłą wyciągnęłam zapłakane dziecko i naburmuszoną teściową z sali. „Nie pozwolę uczyć dziecka złych manier” W pokoju wybuchła potężna awantura. Mój mąż zaczął bronić swojej matki, mówiąc, że przecież ona nie chciała źle, że u nich w domu nic nie może się zmarnować i po prostu nie zna hotelowych obyczajów. Ale ja nie zamierzam udawać, że nic się nie stało. Nigdy w życiu nie pozwolę na uczenie mojego dziecka takich złych manier. Julka ma siedem lat, chłonie wszystko jak gąbka i teraz myśli, że kradzież ciastek do torby to coś normalnego. Zdaję sobie sprawę, że teściowie po prostu są nieobyci i to ich pierwsze wielkie wakacje, ale to nie zwalnia z myślenia i słuchania próśb. Przed wyjazdem wyraźnie tłumaczyłam im zasady, mówiłam, że na plaży są darmowe snack bary i nikt nie umrze z głodu między posiłkami. Czuję się po prostu potwornie skompromitowana, a najgorsze, że zafundowaliśmy coś takiego własnemu dziecku. Julcia teraz boi się w ogóle schodzić na posiłki, żeby znowu jakiś pan na nią nie nakrzyczał. Co mam teraz zrobić? Przemęczyć się jakoś do końca tego turnusu i udawać, że wszystko jest super, czy kazać teściowej siedzieć w pokoju podczas posiłków? Doradźcie coś, bo ta sytuacja wyprowadził mnie z równowagi. Zobacz też: „Mama poszła na chwilę do sąsiadki po cukier i nigdy nie wróciła. Prawdę odkryłam dopiero podczas remontu naszej starej altany”
„To miały być nasze pierwsze rodzinne wakacje w Juracie. Gdy w pokoju hotelowym znalazłam puste łóżeczko synka, mój świat legł w gruzach”
Droga Redakcjo Mamotoja, piszę do Was ze łzami w oczach, bo chociaż od tamtych wydarzeń minęło już kilka dni, a mój synek bezpiecznie śpi teraz we własnym pokoju, to moje serce wciąż bije jak szalone na samą myśl o tym, co przeżyliśmy.
Mam na imię Natalia, mam 29 lat i trzy miesiące temu po raz pierwszy zostałam mamą. Na świat przyszedł nasz wyczekany, ukochany aniołek − mały Tymek. Razem z mężem, Pawłem, uznaliśmy, że początek lipca to idealny moment na nasz pierwszy wspólny wyjazd. Wybraliśmy Juratę na Półwyspie Helskim. Marzyły nam się spacery po molo, szum fal i budowanie pierwszych wspólnych wspomnień. Wszystko zapowiadało się cudownie, hotel był piękny, a pogoda dopisywała. Niestety, ta nasza upragniona sielanka w ułamku sekundy zamieniła się w najstraszniejszy horror, jakiego może doświadczyć jakikolwiek rodzic na tym świecie. To był trzeci dzień naszego pobytu. Tymek po całym dniu na plaży był potwornie zmęczony i zasnął w hotelowym łóżeczku turystycznym wyjątkowo wcześnie, bo już koło godziny dziewiętnastej. Paweł zaproponował, żebym została w pokoju i odpoczęła, a on skoczy na dół do hotelowego lobby, żeby odebrać od kuriera naszą paczkę ze specjalnym mlekiem modyfikowanym, które zamówiliśmy z dostawą do hotelu. Zgodziłam się, bo byłam wykończona. Po paru minutach poczułam, że muszę na chwilę pójść do łazienki, żeby przemyć twarz chłodną wodą. Drzwi do pokoju były zamknięte, w środku panował półmrok. Kiedy wyszłam z łazienki i podeszłam do łóżeczka, żeby poprawić małemu kocyk, zaniemówiłam. Łóżeczko było puste. Zaginione dziecko w hotelu − chwile potwornego strachu W ułamku sekundy krew odpłynęła mi z twarzy, a w gardle poczułam gigantyczną gulę, przez którą nie mogłam wydusić z siebie ani jednego słowa. Spojrzałam pod łóżko, za zasłony, otworzyłam szafę − mojego trzymiesięcznego, bezbronnego dziecka nigdzie nie było. Przecież taki maluch sam nie wstał i nie wyszedł z pokoju, ledwo co potrafił obrócić się na boczki. W mojej głowie momentalnie zaczęły kłębić się najstraszniejsze, czarne scenariusze. Pomyślałam o porwaniu, o kimś obcym, kto zakradł się do pokoju, kiedy ja byłam w łazience i puściłam wodę z kranu. Wybiegłam na korytarz w samych skarpetkach, krzycząc na całe gardło imię mojego synka, chociaż wiedziałam, że przecież mi nie odpowie. Nigdy w życiu nie czułam takiego strachu. Nogi miałam jak z waty, a serce tłukło mi się w klatce tak mocno, że myślałam, że zemdleję. Na korytarzu pojawiło się kilku zdezorientowanych gości i sprzątaczka, a z windy na dole wysiadł właśnie mój mąż. Gdy zobaczył mnie zapłakaną i krzyczącą wniebogłosy, momentalnie pobladł i rzucił się w moją stronę. Pierwsze wakacje z niemowlakiem nad morzem − niespodziewany zwrot akcji Paweł złapał mnie za ramiona, próbując wyciągnąć ze mnie jakąkolwiek logiczną informację, ale ja tylko szlochałam i pokazywałam palcem na otwarte drzwi naszego pokoju. W końcu wykrztusiłam, że Tymek zniknął, że ktoś go zabrał z łóżeczka. Mój mąż bez słowa wbiegł do środka, a za nim weszła starsza pani sprzątająca, która pracowała na naszym piętrze. Kobieta zobaczyła moją rozpacz, spojrzała na puste łóżeczko, a potem na mojego męża i nagle na jej twarzy pojawił się wyraz ogromnego zrozumienia. Podeszła do mnie, położyła mi ciepłą dłoń na ramieniu i powiedziała cichym, uspokajającym głosem, żebym natychmiast przestała płakać i poszła za nią. Okazało się, że zaledwie kilka minut wcześniej mój teść, który przyjechał do Juraty na ten sam weekend i mieszkał dwa piętra wyżej, postanowił zrobić nam niespodziankę. Przyszedł do naszego pokoju i usłyszał ciche kwilenie Tymka. Ponieważ drzwi nie były zatrzaśnięte do końca, bo zamek w drzwiach hotelowych lekko szwankował, wszedł na palcach do środka. Zobaczył, że mały się przebudził i cichutko płacze, a w pokoju nikogo nie ma, bo ja akurat byłam w łazience z włączonym kranem. Dziadek bez namysłu wziął wnuka na ręce, żeby go ukołysać, i wyszedł z nim na hotelowy taras widokowy, na którym bawiły się akurat inne dzieci. Bezpieczeństwo dziecka na urlopie − lekcja na całe życie Kiedy weszliśmy na ten taras i zobaczyłam mojego teścia trzymającego na rękach uśmiechniętego Tymka, który głużył radośnie do mew, po prostu osunęłam się na kolana na deski tarasowe. Wybuchłam tak głośnym szlochem ulgi, że wszyscy ludzie wokół obrócili się w naszą stronę. Teść od razu się przeraził, podszedł do mnie z małym i zaczął przepraszać, tłumacząc, że chciał dobrze, że nie pomyślał, że wywoła taką panikę. Nie miałam do niego żalu, bo wiem, jak bardzo kocha swojego jedynego wnuka. Ta sytuacja, choć skończyła się szczęśliwie i ostatecznie wszyscy się popłakaliśmy ze wzruszenia, dała mi potężną lekcję pokory i ostrożności. Bezpieczeństwo malucha na urlopie to temat, do którego od tamtego dnia podchodzę z podwójną powagą. Nigdy więcej nie zostawię otwartych drzwi, nawet na milimetr, i zapowiedziałam całej rodzinie, że nikt nie ma prawa brać małego bez wcześniejszego zgłoszenia. Nasze pierwsze rodzinne wakacje w Juracie zapamiętam do końca życia − jako moment, w którym przeżyłam najgorszy koszmar, ale też poczułam najpiękniejszą, najczystszą ulgę na świecie, tuląc mojego synka do serca. Pozdrawiam całą redakcję i wszystkie mamy, Natalia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Polskiego rodzica na all inclusive poznasz na kilometr. „Włożył do kieszeni dwie kromki i kawałek sera. A potem zwrócił się do syna”
Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju”
Razem z mężem i naszą siedmioletnią córeczką, Hanią, odkładaliśmy na ten wyjazd każdy grosz przez ostatnie dwa lata. Wybraliśmy luksusowy hotel, wykupiliśmy najdroższą opcję, czyli pełne jedzenie i picie bez limitu, i myśleliśmy, że złapaliśmy Pana Boga za nogi. Naczytałam się w internecie, że na takich wczasach człowiek chowa portfel do sejfu i o nic się nie martwi. Niestety, nikt nie uprzedził mnie, że luksusowe resorty mają swoje własne, specyficzne zasady, o których szary człowiek nie ma bladego pojęcia.
Wczoraj wieczorem przeżyłam tak potwornie wstydliwą sytuację w restauracji, że do teraz trzęsą mi się ręce, a wszystko przez tutejsze dziwne zwyczaje. Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju, i przez swoją niewiedzę zrobiłam z siebie kompletną idiotkę przy pełnej sali ludzi. Czego chciał ten kelner? Żebyście dobrze zrozumiały mój szok − myśleliśmy, że skoro mamy all inclusive, to wszystko w tym hotelu jest darmowe i nikt o nic nie pyta. Wczoraj po całym dniu leżenia na plaży poszliśmy na elegancką kolację. Hania bardzo chciała spróbować świeżo wyciskanego soku z pomarańczy, który stał na specjalnym wózku przy barze, a nie w głównych dyspenserach z darmowymi napojami gazowanymi. Puściłam ją samą, bo bar był zaledwie kilka metrów od naszego stolika. Widziałam, jak podchodzi do lady, prosi o sok, a wtedy kelner, młody Grek, kucnął przy niej i zaczął o coś dopytywać po angielsku. Hania spojrzała na nas zdezorientowana, a ja z daleka usłyszałam, jak mężczyzna powtarza wyraźnie słowa: room number. W tamtym ułamku sekundy poczułam się nieswojo. Dlaczego obcy facet wypytuje moje małe dziecko o to, w którym pokoju śpimy? Poczułam, jak krew uderza mi do głowy. Zerwałam się z krzesła jak oparzona, o mało nie przewracając stolika, i z krzykiem dopadłam do baru. Zaczęłam machać rękami i łamanym angielskim awanturować się, że nie pozwalam na nagabywanie mojego dziecka, że wszystko jest zapłacone i ma natychmiast wydać ten sok bez żadnych głupich pytań. Miałam ochotę uciekać stamtąd z płaczem W restauracji natychmiast zapadła cisza. Wszyscy goście, w tym mnóstwo Polaków, odwrócili się w naszą stronę, gapiąc się na mnie jak na wariatkę. Kelner patrzył na mnie z absolutnym osłupieniem, a potem z wielkim spokojem zawołał managera sali. Dopiero wtedy, przy wszystkich, całe to gigantyczne i upokarzające nieporozumienie zostało wyjaśnione. Prawda sprawiła, że miałam ochotę uciec stamtąd z płaczem. Okazało się, że świeże soki, napoje z procentami oraz luksusowe desery z wózka nie wchodziły w skład naszego standardowego pakietu, o czym kompletnie nie wiedziałam. Kelner pytał Hanię o numer pokoju wyłącznie po to, żeby dopisać ten sok do rachunku na nasz pokój, abyśmy mogli uregulować należność przy wymeldowaniu w recepcji. To jest tam standardowa, rutynowa procedura, która chroni ich przed pomyłkami, a ja przez swoją niewiedzę i brak obycia w luksusach zrobiłam chamską awanturę o nic. Manager z uśmiechem wytłumaczył mi, że to normalne zwyczaje, ale ja widziałam te pełne politowania spojrzenia innych turystów, którzy szeptali między sobą, że polska patologia znowu robi dym w kurorcie. Czułam się, jakbym wyszła z lasu Wróciłam do stolika czerwona jak burak. Przez resztę wieczoru nie przełknęłam już ani kęsa, a mąż patrzył na mnie z wyrzutem, że tak daliśmy się podejść. Mój pierwszy wyjazd za granicę zamienił się w mój osobisty, życiowy koszmar. Czuję się jak najgorsza, prowincjonalna baba, która wyszła z lasu i nie potrafi zachować się w cywilizowanym miejscu. Hania była wystraszona moją reakcją, a ja do teraz mam ochotę siedzieć zamknięta w pokoju do końca turnusu i zamawiać jedzenie przez room service, żeby tylko nie spotkać tamtego kelnera na sali. Uprzedzam więc, zanim polecicie do Grecji czy Egiptu, przeczytajcie dokładnie regulamin hotelu albo podpytajcie znajomych, jak to wszystko działa na miejscu. Nie bądźcie takie jak ja, nie reagujcie agresją i krzykiem tam, gdzie wystarczy zwykły spokój i uśmiech, bo brak wiedzy potrafi potwornie upokorzyć i zepsuć nawet najwspanialszy, wyczekany urlop życia. Kinga Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes”
5-latek urządził histerię w lodziarni na Helu. Reakcja matki zażenowała klientów: „Kompletna porażka”
Droga Redakcjo, cała sytuacja trwała kilka minut, a ja poczułam tak ogromne zażenowanie i złość, że po prostu muszę się tym z Wami podzielić. Może ta mama to przeczyta i następnym razem puknie się w głowę, zanim zafunduje swojemu dziecku taki publiczny cyrk.
Piszę do was, bo do teraz trzęsą mi się ręce, kiedy myślę o tym, co zobaczyłam wczoraj podczas spaceru. Sama jestem mamą dwójki urwisów i doskonale wiem, co to znaczy bunt dwulatka, trzylatka czy nagły atak szału w miejscu publicznym. Każdy, kto ma dzieci, chociaż raz przeżył ten moment, kiedy ziemia zapada się pod nogami, a obcy ludzie gapią się na ciebie jak na najgorszego przegrywa. Ale to, co wydarzyło się w jednej z popularnych lodziarni na Helu, przekroczyło wszelkie granice. Myślałam, że matka przytuli synka Wszystko zaczęło się niewinnie. Kolejka po lody rzemieślnicze ciągnęła się prawie na ulicę, upał niesamowity, słońce paliło, w środku tłum ludzi. Przede mną stała modnie ubrana kobieta z chłopcem na oko pięcioletnim. Mały od początku marudził, wiercił się, widać było, że jest już po prostu potwornie zmęczony tym całym urlopowym zgiełkiem. Kiedy w końcu podeszli do lady, chłopak dostał wielką kulkę czekoladowych lodów. Zjadł ją w tempie ekspresowym i natychmiast zaczął domagać się kolejnej. Mama powiedziała twarde „nie” i w tym momencie odpaliła się prawdziwa histeria. Maluch dostał takiego szału, że aż zrobił się siny na twarzy. Zaczął tupać, krzyczeć wniebogłosy, a w pewnym momencie po prostu rzucił się na brudną podłogę, rycząc i machając rękami. Normalna sprawa, pomyślałam. Klasyczny spadek cukru, zmęczenie, dziecko nie radzi sobie z emocjami. Czekałam na to, co zrobi jego mama. Myślałam, że kucnie, przytuli go, spróbuje odwrócić uwagę albo po prostu weźmie pod pachę i wyprowadzi na świeże powietrze, żeby mały ochłonął z dala od gapiów. Ale to, co zrobiła, wgniotło mnie w ziemię. Wszyscy w lodziarni zamarli Zamiast jakiejkolwiek próby uspokojenia syna, kobieta z lodowatym spokojem wyciągnęła z torebki najnowszego smartfona. Stanęła nad rzucającym się na ziemi dzieckiem, wycelowała w niego obiektyw i włączyła nagrywanie. Zaczęła mówić do telefonu przesłodzonym, nienaturalnym głosem, że oto widzowie mogą zobaczyć, jak jej aniołek zachowuje się, kiedy nie dostanie tego, czego chce. Mówiła to prosto do kamery, kompletnie ignorując fakt, że ten mały człowiek przeżywa właśnie emocjonalny koniec świata i potrzebuje wsparcia rodzica, a nie publicznego upokorzenia. Ludzie w kolejce zamarli. Zapanowała absolutna cisza, słychać było tylko ten przeraźliwy płacz pięciolatka i monolog matki-influencerki. Wszyscy patrzyliśmy po sobie z totalnym niedowierzaniem. Starsza pani stojąca za mną aż złapała się za głowę i szepnęła pod nosem, że to jest jakaś kompletna porażka wychowawcza. I miała sto procent racji. Ta kobieta stała tam przez dobre dwie minuty, kręcąc filmik z różnych ujęć, podczas gdy jej własne dziecko dławiło się łzami i krzykiem na oczach kilkunastu obcych osób. Chłopczyk tylko zasłaniał się rączkami Dla mnie ta sytuacja to był totalny upadek macierzyństwa i brak jakiejkolwiek empatii. Jak można robić filmik do mediów społecznościowych z dramatu własnego dziecka? Przecież ten maluch nie płakał dla zabawy, on był przebodźcowany, zmęczony i nieszczęśliwy. Potrzebował matki, która pomoże mu nazwać te emocje i bezpiecznie przez nie przejść, a dostał w zamian obiektyw aparatu i matkę, która uznała jego płacz za świetny materiał na nową rolkę czy vloga. Wszyscy klienci w lodziarni byli tak zażenowani, że nikt nie wiedział, gdzie podziać wzrok. Sprzedawca za ladą stał zszokowany z gałkownicą w ręku. Kiedy chłopiec w końcu zorientował się, co się dzieje, zaczął zasłaniać twarz rączkami i krzyczeć, żeby mama schowała telefon. Dopiero wtedy paniusia łaskawie wyłączyła nagrywanie, fuknęła na niego, złapała go mocno za rękę i bez słowa wyciągnęła na zewnątrz, zostawiając za sobą niesmak, który czuję do teraz. Apeluję do wszystkich rodziców: media społecznościowe to nie miejsce na obnażanie słabości naszych dzieci. One też mają swoją godność. Pozdrawiam, stała czytelniczka Karolina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mieszkamy nad morzem, więc znajomi traktują mój dom jak darmowe all inclusive. A do chrześnicy nawet z życzeniami nie zadzwonią”
„Znajomi na wakacjach karmią 7-latka łyżeczką. Gdy zobaczyłam, co robią z parówkami, aż usiadłam”
Wspólne wakacje ze znajomymi to zawsze spory sprawdzian dla relacji, ale to, co przeżywam na obecnym wyjeździe, przechodzi moje najśmielsze oczekiwania. Daliśmy się z mężem namówić na tygodniowy urlop z Kaśką, Markiem i ich siedmioletnim synem, Igorem. Nasz syn ma tyle samo lat, więc byłam święcie przekonana, że chłopcy będą się świetnie bawić, a my złapiemy chwilę oddechu. Nic z tego.
Wiedziałam, że Kaśka ma bzika na punkcie dogadzania swojemu synkowi, ale to, co zobaczyłam podczas hotelowego śniadania, dosłownie ścięło mnie z nóg. Gwarantuję, że po przeczytaniu tego listu wiele mam złapie się za głowę. Nadopiekuńczość rodziców potrafi zrobić z dziecka życiową niedojdę Wszystko zaczęło się rano w hotelowej restauracji, kiedy umówiliśmy się przy wspólnym stole na posiłek. Mój syn biegał jak szalony od stolika do szwedzkiego stołu, sam nakładał sobie płatki z mlekiem i dumnie niósł talerz, mimo że połowę mleka rozlał po drodze na podłogę. Ot, normalna sprawa u siedmiolatka, który uczy się samodzielności. Tymczasem Igor siedział naprzeciwko rozwalony na krześle, podpierając się łokciami o stół, i od niechcenia dłubał widelcem w talerzu. Kaśka z Markiem krążyli wokół niego jak osobista służba, pozwalając mu dosłownie na wszystko i tolerując kompletny brak jakichkolwiek manier w imię źle pojętej miłości. Igor bezczelnie rozmazywał jedzenie po obrusie i grzebał palcami w jajecznicy, a jego rodzice patrzyli na to z zachwytem, jakby dokonywał jakiegoś odkrycia naukowego. Totalny szok przeżyłam jednak chwilę później, gdy chłopak skrzywił się i rzucił w stronę matki rozkazującym tonem: „Za gorące, nakarm mnie!”. I Kaśka, zamiast zwrócić mu uwagę, wzięła małą łyżeczkę, nabrała porcję i zaczęła karmić swojego siedmioletniego, w pełni zdrowego syna prosto do buzi. Myślałam, że mi gałki oczne wyjdą na wierzch z wrażenia, ale najgorsza, najbardziej absurdalna scena była dopiero przed nami. Tresura rodziców trwała w najlepsze! Marek przyniósł ze szwedzkiego stołu talerz z dwiema klasycznymi, ugotowanymi parówkami. Igor skrzywił się na ich widok, popchnął talerz i fuknął: „Nie będę gryzł, pokrój mi!”. W tym samym ułamku sekundy Kaśka i Marek rzucili się do pomocy, jakby chłopak wydał im jakąś pilną komendę. Marek chwycił za nóż i zaczął kroić tę parówkę na mikroskopijne kawałeczki, a Kaśka w tym czasie rozgniatała widelcem resztę jedzenia na jednolitą papkę, żeby synek przypadkiem nie musiał się przemęczać przy przeżuwaniu. Zaledwie kilka minut później młody uznał, że parówki mu się znudziły. „Chcę bułeczkę z miodem i serek, już!” − burknął, nawet nie patrząc na rodziców. Marek w ułamku sekundy zerwał się od stołu i pognał na drugi koniec sali do szwedzkiego bufetu, żeby przynieść paniczowi dokładnie to, na co ma ochotę. Chwilę później Kaśka biegła po kolejny serek, bo pierwszy miał zły kolor. Oni oboje dawali się po prostu bezczelnie tresować! Tak rodzice wychowują bezradną ofiarę losu Siedziałam naprzeciwko nich z otwartymi ustami, kompletnie ignorując moją stygnącą kawę i własne śniadanie. Igor doskonale wiedział, że ma nad nimi absolutną władzę. Rodzice na własne życzenie, ze źle pojętej troski, robią z niego bezradną i roszczeniową ofiarę losu, która w wieku siedmiu lat nie potrafi zjeść posiłku bez asysty dwojga dorosłych. Rozumiem miłość do dziecka, ale usługiwanie sprawnemu chłopakowi na każde skinienie palca to jest skrajna przesada. Ci ludzie w imię zapewnienia mu bezstresowego dzieciństwa odbierają swojemu synowi jakąkolwiek autonomię i podstawowe wychowanie. Igor w tym wieku powinien uczyć się samodzielności, kultury przy stole i szacunku do starszych. Syndrom rodzica helikoptera w ich wydaniu po prostu niszczy rozwój emocjonalny tego chłopca. Po tym śniadaniu nie wytrzymałam i wieczorem spróbowałam delikatnie porozmawiać z Kaśką o stawianiu granic, ale usłyszałam tylko, że Igor jest jeszcze „taki malutki”. Reszta wakacji minie pewnie w lodowatej atmosferze, a ja jeszcze długo nie wyjdę z szoku. Musiałam to z siebie wyrzucić, bo ciekawa jestem, czy tylko ja uważam takie zachowanie rodziców za czyste szaleństwo. Pozdrawiam całą redakcję i czytelniczki, Iza Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Japońskie dzieci są wrażliwe i zawsze słuchają dorosłych. Sekret tkwi w zasadzie „smutnego wzroku”
„Chciałam tylko w spokoju poczytać na plaży, więc na chwilkę spuściłam Helę z oczu. Gdy podniosłam wzrok, już jej nie było”
To miały być nasze idealne wakacje nad polskim morzem. Po całym roku wstawania o świcie, stania w korkach i ogarniania domowego chaosu, marzyłam tylko o jednym: usiąść na kocyku, posłuchać szumu fal i w końcu otworzyć książkę, która od miesięcy leżała na mojej nocnej szafce. Mój mąż, Tomek, poszedł do pobliskiego portu kupić świeżą rybę na obiad, a ja zostałam na plaży z naszą czteroletnią córeczką, Helą. Pogoda była piękna, słońce przyjemnie grzało, a Hela grzecznie bawiła się swoimi foremkami tuż przy naszym parawanie. Wszystko wydawało się tak bajkowo bezpieczne, że pozwoliłam sobie na ten jeden grzech – całkowite rozluźnienie.
Rozłożyłam się wygodnie na ręczniku i otworzyłam powieść na pierwszej stronie. Hela co chwilę podchodziła, pokazując mi babki z piasku, a ja z uśmiechem głaskałam ją po puszystej głowie, nie odrywając oczu od tekstu. Była tak zajęta budowaniem fosy wokół swojego małego zamku, że byłam pewna, iż nie ruszy się stamtąd przez najbliższą godzinę. Wciągnęłam się w rozdział, przewróciłam jedną kartkę, potem drugą. Minęła może minuta, maksymalnie dwie. Ta jedna, nieszczęsna minuta nieuwagi Nagle poczułam dziwny, intuicyjny chłód w klatce piersiowej. Zamknęłam książkę i podniosłam wzrok, żeby sprawdzić, czy Hela nie potrzebuje więcej wody do wiaderka. Spojrzałam na piasek przed parawanem i w tym samym ułamku sekundy krew zamarzła mi w żyłach. Łopatka i foremki leżały porozrzucane przy niedokończonym zamku. Helki nigdzie nie było. Wstałam na równe nogi, a moje serce zaczęło bić tak mocno, że aż dudniło mi w uszach. Rozejrzałam się dookoła. Plaża była pełna ludzi, kolorowych parawanów, leżaków i kocyków, które zlewały się w jedną wielką, kolorową plamę. − Hela! Helka! − zaczęłam krzyczeć, ale mój głos całkowicie utonął w szumie morza i głośnych rozmowach plażowiczów. Paraliżujący strach w tłumie obcych ludzi Przez moją głowę w ułamku sekundy przemknęły najgorsze, najbardziej przerażające scenariusze. Spojrzałam w stronę fal, które z impetem rozbijały się o brzeg, i poczułam, jak z przerażenia uginają się pode mną nogi. Zaczęłam biec przed siebie na oślep, brodząc w sypkim piasku. Płakałam tak mocno, że ledwo widziałam cokolwiek na oczy. Pytałam kolejnych plażowiczów, czy nie widzieli małej dziewczynki w różowym stroju kąpielowym i z jasną czuprynką, ale wszyscy tylko bezradnie kręcili głowami. To były najgorsze, najbardziej paraliżujące minuty w moim życiu. Czułam potworny, rozrywający serce wstyd i poczucie winy. Jak mogłam być tak bezmyślna? Jak mogłam przełożyć jakąś głupią książkę nad bezpieczeństwo własnego dziecka? Wyobrażałam sobie, jak Hela płacze, zagubiona wśród tysiąca identycznych parawanów, szukając mojej dłoni. Nagle, w oddali, jakieś pięćdziesiąt metrów od naszego kocyka, zauważyłam małe zbiegowisko. Wokół kogoś stało kilku dorosłych. Serce skoczyło mi do gardła. Gnałam tam z prędkością światła, tratując po drodze czyjś zamek z piasku i nie zważając na nic. Zaskakujący powód wielkiego zniknięcia Gdy dopadłam do grupy ludzi, przedarłam się przez tłum i padłam na kolana. Na piasku siedziała Hela. Nie płakała, nie była przestraszona − na jej buzi malował się najwspanialszy, najbardziej promienny uśmiech. Obok niej kucał starszy pan, a na jego kolanach leżał potężny, puszysty pies rasy bernardyn. Hela trzymała w rączce małą łopatkę do piasku i z wielkim zaangażowaniem czesała wielkiego zwierzaka, który zadowolony mrużył ślepia. − O, mamusia! Zobacz, jaki wielki miś! − zawołała radośnie moja córeczka, gdy tylko mnie zobaczyła. Starszy pan uśmiechnął się ciepło i szybko wyjaśnił całe to zamieszanie. Okazało się, że bernardyn spacerował ze swoim właścicielem. Hela, która kocha wszystkie zwierzęta nad życie, zobaczyła wielkiego psa zza naszego parawanu i prowadzona dziecięcą fascynacją po prostu pobiegła do niego, kompletnie nie zdając sobie sprawy, że oddala się od mamy. Starszy pan od razu zauważył, że maluch jest sam, zaopiekował się nią i właśnie miał zamiar iść do ratowników, żeby ogłosić komunikat przez megafon. Porwałam Helę na ręce i przytuliłam ją tak mocno, jakby cały świat od tego zależał. Moje łzy, które jeszcze przed chwilą były łzami paraliżującej rozpaczy, zamieniły się w gigantyczną ulgę i wzruszenie. Starszemu panu dziękowałam chyba z dwadzieścia razy, cały czas płacząc. Kiedy Tomek wrócił z portu z rybą, zastał nas obie siedzące na kocu, mocno przytulone. Książka wylądowała na samym dnie torby plażowej i nie otworzyłam jej już do końca wyjazdu. Choć przeżyłam najgorsze pięć minut w swoim życiu, te wakacje dały mi najważniejszą lekcję dojrzałości − chwila relaksu rodzica jest ważna, ale oczy wokół głowy to absolutny fundament. Zobacz też: „Mąż wyszedł po mleko dla niemowlaka i zniknął bez śladu. Gdy po 3 latach zapukał do drzwi, prawda mnie przerosła”
„Ostrzegałam teściów, by nie brali Olka nad wodę w ten skwar. Gdyby tylko mnie posłuchali, dziś miałabym synka przy sobie”
Czerwcowy upał od samego rana dawał się we znaki, a termometry w naszym warszawskim mieszkaniu pokazywały blisko trzydzieści stopni w cieniu. Jako matka sześcioletniego Olka zawsze byłam wyjątkowo ostrożna, jeśli chodzi o spędzanie czasu na słońcu i nad wodą. Kiedy więc moi teściowie, Teresa i Andrzej, zadzwonili z pomysłem, że zabierają małego na weekend na swoją działkę nad jeziorem, w mojej głowie natychmiast zapaliła się czerwona lampka. Pakowałam synka z ciężkim sercem, bez przerwy powtarzając teściowej, żeby broń Boże nie siedzieli z nim na plaży w te najgorsze godziny. Byłam pełna czarnych myśli i lęku.
Weekend minął mi na ciągłym zerkaniu na telefon. Teściowie nie należeli do osób, które bez przerwy wysyłają zdjęcia na komunikatorach, więc brak wiadomości tylko potęgował moją domową paranoję. W niedzielę wieczorem, kiedy zgodnie z planem mieli odwieźć Olka do domu, w naszym salonie panowała głucha, przerażająca cisza. Lodowaty strach i puste mieszkanie w Warszawie Minęła osiemnasta, potem dziewiętnasta, a na naszym podjeździe wciąż nie było widać samochodu Andrzeja. W głowie miałam najgorsze scenariusze, o jakich co roku słyszy się w mediach w okresie letnim. Gdy Teresa w końcu odebrała telefon, a z głośnika dobiegł mnie szum wody i radosny śmiech mojego dziecka, zalałam się łzami, nie mogąc wydusić z siebie ani jednego słowa. − Ala, przepraszam, że nie dzwoniliśmy, ale tu jest taki szał, że straciliśmy poczucie czasu − zaczęła teściowa dziwnie przejętym, ale spokojnym głosem. − Musisz pilnie usiąść, bo twój syn podjął właśnie bardzo ważną decyzję i nie chce słyszeć o powrocie do Warszawy. Decyzja, która zburzyła mój matczyny świat Zamiast dramatycznych wieści, usłyszałam historię, która całkowicie zwaliła mnie z nóg. Okazało się, że Olek nad tym nieszczęsnym jeziorem przeżył najwspanialszy weekend swojego życia. Teściowie, wbrew moim obawom, zorganizowali mu czas w niesamowicie mądry sposób. Przez najgorszy upał siedzieli w głębokim cieniu starych drzew na działce, gdzie Andrzej zbudował dla wnuka gigantyczną bazę z desek. Wieczorem teść uczył Olka łowić ryby z pomostu, a babcia Teresa przygotowała dla niego najlepsze na świecie domowe jagodzianki z owoców zebranych prosto z lasu. Mój mały synek, który w Warszawie całymi dniami narzekał na nudę i najchętniej siedziałby przed ekranem tabletu, nad wodą odkrył zupełnie nowy, fascynujący świat. Zakochał się w przyrodzie, w bieganiu boso po trawie i we wspólnych wieczornych ogniskach z dziadkami. Kiedy teściowie zaczęli pakować jego walizkę do samochodu, Olek po prostu usiadł na ganku, złapał się kurczowo drewnianej barierki i ze łzami w oczach ogłosił, że nigdzie nie wraca. Powiedział dziadkom, że kocha działkę i chce tam spędzić całe dwa miesiące wakacji. Pusty pokój i łzy czystego wzruszenia Siedziałam na łóżku w pustym pokoju mojego synka, patrząc na jego porozrzucane klocki, a po moich policzkach płynęły ciurkiem potoki łez. Tym razem nie był to jednak strach, a gigantyczna ulga i ogromne wzruszenie. Moje początkowe uprzedzenia wobec teściów i paniczny lęk przed ich rzekomą nieodpowiedzialnością okazały się kompletnie bezpodstawne. Teresa i Andrzej dali mojemu dziecku coś bezcennego − prawdziwe, beztroskie dzieciństwo, blisko natury i z dala od miejskiego smogu. Oczywiście uległam prośbom syna i wyraziliśmy z mężem zgodę na jego wakacyjny pobyt u dziadków. Olek został nad jeziorem na kolejne tygodnie, a ja co piątek pędzę tam prosto z pracy, żeby spędzić z nimi weekend. Choć dzisiaj mam pusty dom i potwornie tęsknię za moim małym rozrabiaką w ciągu tygodnia, to kiedy widzę jego opaloną buzię i słyszę opowieści o wielkich rybach, które złowił z dziadkiem, moje serce pęka z dumy. Ta wakacyjna wyprawa, która w moich oczach miała być zwiastunem tragedii, stała się najpiękniejszym prezentem dla nas wszystkich i tylko umocniła nasze rodzinne relacje. Zobacz też: „Mam żonę w Polsce i przyjaciółkę w Hiszpanii. Nie zostawię żadnej, przecież mamy dzieci”
„Nasze jedyne wakacyjne atrakcje to lody i boisko pod blokiem. Nie wiem, kogo stać na obozy i kolonie przez bite 2 miesiące”
Piszę do Was, bo po przeczytaniu kolejnego artykułu o tym, „jak kreatywnie zaplanować dziecku dwa miesiące wakacji”, po prostu pękłam. Zewsząd jesteśmy bombardowani propozycjami: obozy językowe na Mazurach, kolonie surfingowe w Portugalii, warsztaty robotyki w Warszawie. Koszt? Trzy, cztery, czasem pięć tysięcy złotych za zaledwie dziesięć dni. Ja się pytam: niech mi ktoś z redakcji lub czytelniczek racjonalnie wytłumaczy, kogo w dzisiejszych czasach na to stać? Kto ma na to pieniądze przy dwójce dzieci i pensjach zwykłych śmiertelników?
Jesteśmy z mężem normalnym małżeństwem. Obydwoje pracujemy na etacie, zarabiamy średnią krajową. Mamy dwójkę dzieci: 9-letniego Karola i 6-letnią Martynkę. Po opłaceniu czynszu, raty za mieszkanie, rachunków i zrobieniu podstawowych zakupów spożywczych, z naszych wypłat nie zostaje niemal nic. Odkładanie na wakacyjny fundusz przy obecnej drożyźnie to jakiś żart. Wakacyjna rzeczywistość polskich rodzin Nasza rzeczywistość wygląda tak, że mąż bierze dwa tygodnie urlopu w lipcu, ja dwa tygodnie w sierpniu. Wtedy jedziemy na kilka dni do mojej mamy na wieś, żeby dzieci chociaż przez chwilę pobyły na łonie natury. A co z resztą czasu? Przez bite dwa miesiące nasze jedyne codzienne atrakcje to kulka lodów z lokalnej budki i osiedlowe boisko pod blokiem. Wstyd na placu zabaw Najgorsza w tym wszystkim jest presja i poczucie winy, które jako matka noszę w sobie od początku czerwca. Kiedy słucham innych mam na placu zabaw, czuję się jak najgorszy nieudacznik. Jedna opowiada, że jej córka jedzie na obóz jeździecki, druga wysyła syna na obóz przetrwania. A potem na jeszcze jeden, nad morze. Moje dzieci siedzą obok i słuchają. W zeszłym tygodniu Karol zapytał mnie ze smutkiem w oczach, dlaczego on nie może pojechać na obóz piłkarski z kolegami z klasy. Co miałam mu powiedzieć? Że mama i tata nie mają pieniędzy? Że cena za ten obóz to równowartość naszych opłat za dwa miesiące? Serce mi pękło na pół. Skłamałam, że w tym roku nie było już miejsc. Skłamałam, bo potwornie się wstydziłam. Czy jesteśmy sami? Mam już serdecznie dość tego wiecznego lukrowania rzeczywistości w internecie i pokazywania, że każde polskie dziecko spędza lato na luksusowych wyjazdach. Przecież takich rodzin jak nasza są tysiące. Rodzin, dla których wysłanie dziecka na kolonie oznacza rezygnację z zakupu zimowych butów czy odłożenia na czarną godzinę. Publikuję ten list, bo szukam kontaktu z innymi mamami, które są w identycznej sytuacji. Powiedzcie mi, jak sobie radzicie z tym wakacyjnym maratonem? Jak organizujecie czas maluchom bez wydawania fortuny i przede wszystkim − jak radzicie sobie z wyrzutami sumienia, że nie potraficie dać dzieciom wakacji marzeń? Bo ja na ten moment po prostu opadam z sił. Pozdrawiam ciepło całą redakcję, Kamila z Warszawy Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mąż wysłał matce zdjęcie brudnych naczyń i bałaganu w salonie. Gdy teściowa wparowała do naszego domu, wybuchła płaczem”
Dziadkowie powinni zabrać dzieci na całe wakacje? „To ich obowiązek. Przecież i tak nie pracują”
Ta mama uważa, że opieka nad wnukami w trakcie dwumiesięcznej przerwy szkolnej to naturalny obowiązek dziadków mających mnóstwo wolnego czasu.
Piszę do Państwa pod wpływem ogromnego rozczarowania, jakie zafundowali mi najbliżsi członkowie rodziny tuż przed końcem roku szkolnego. Mój syn i córka lada chwila zamkną podręczniki, a dla nas zaczyna się kilkutygodniowy okres kombinowania i łatania dziur w codziennym grafiku. Oboje z mężem spędzamy w pracy długie godziny, a wakacje oznaczają, że musimy nagle zorganizować opiekę na kilkadziesiąt dni, co graniczy z cudem. Byliśmy pewni, że moi teściowie, którzy od dawna cieszą się urokami emerytury, naturalnie zaangażują się w pomoc i zabiorą wnuki choćby do swojego domku pod miastem. Kiedy jednak podczas niedzielnej kawy usłyszałam od teściowej, że oni mają teraz swoje plany, chcą spokoju i mogą przejąć maluchy maksymalnie na jeden weekend, po prostu zaniemówiłam. Uważam, że dziadkowie powinni zabrać dzieci na całe wakacje, bo to ich obowiązek, a skoro i tak nie pracują, mogliby realnie nas wesprzeć. Wakacje u dziadków jako jedyny ratunek dla rodziców Dla większości etatowców lipiec i sierpień to czas gigantycznego stresu, kiedy to trzeba żebrać u pracodawcy o pojedyncze dni wolnego. Z mężem od lat mijamy się w drzwiach i bierzemy urlopy na zmianę, przez co zapomnieliśmy już, jak wyglądają wspólne, rodzinne wczasy. Gdyby seniorzy wykazali się odrobiną empatii i zorganizowali wnukom pobyt poza miastem, problem zniknąłby w mgnieniu oka. Teściowie mają świetne warunki, ogródek, mnóstwo wolnych chwil, a ich jedyne zajęcia to oglądanie teleturniejów i pielęgnacja kwiatów na tarasie. Trzymanie wnuków przez dwa miesiące w rozgrzanym mieście, gdy obok stoi pusty dom z ogrodem, to dla mnie czysty absurd i brak zrozumienia dla naszej trudnej sytuacji. To zwykły egoizm starszego pokolenia Najbardziej dotknęły mnie argumenty, jakimi teściowa zaczęła się zasłaniać, gdy próbowaliśmy spokojnie porozmawiać o podziale obowiązków. Oznajmiła mi bez ogródek, że swoje dzieci już odchowała, swoje w życiu przepracowała i teraz chce realizować własne pasje oraz jeździć na wczasy. To dla mnie przejaw skrajnego egoizmu, zwłaszcza że w czasach ich młodości babcie siedziały z dziećmi bez słowa marudzenia przez bite dwa miesiące. Dzisiejsze pokolenie seniorów stało się niezwykle roszczeniowe − wolą spotkania w klubach osiedlowych niż budowanie więzi z własnymi wnukami. Zostaliśmy z mężem zupełnie sami z problemem, bo starsi wolą żyć na własny rachunek, zapominając, że rodzina polega na wzajemnym ratowaniu się z opresji. Koszty letnich półkolonii przyprawiają o zawrót głowy Oferty półkolonii i zajęć letnich dla dzieci to jakaś pomyłka. Przy dwójce dzieciaków opłacenie obozów czy miejskich świetlic pochłonęłoby lwią część mojego wynagrodzenia, co przy spłacie kredytu jest po prostu nierealne. Proszę wszystkie babcie i dziadków, którzy mają czas i siły: pomóżcie swoim dzieciom, otwórzcie swoje domy na lato i odciążcie nas w tym trudnym okresie. Wsparcie z Waszej strony to nie jest żadna wielka łaska, ale fundament normalnych relacji rodzinnych, bez których po prostu utoniemy w długach i permanentnym stresie. Hanna, mama dwójki Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mąż przyniósł ze spaceru pusty wózek dziecięcy, który stał pod lasem. Gdy zajrzałam pod kocyk, zmroziło mi krew”
Od kiedy dziecko może jechać samo pod namiot? Przepisy są bezlitosne: „Odpowiedzialność karna rodziców”
Planowanie wakacyjnej niezależności przez dorastające dzieci to naturalny etap, który u każdego rodzica wywołuje spore emocje i dylematy. Zanim jednak spakujemy plecak nastolatka i pozwolimy mu na biwakowanie ze znajomymi, warto sprawdzić, jak na taką swobodę zapatrują się polskie sądy.
W wielu polskich domach jak bumerang powraca temat wakacyjnej samodzielności dzieci. Dorastający nastolatkowie domagają się wolności, chcąc testować swoje siły z dala od czujnego oka mamy i taty. Jednym z popularniejszych marzeń młodych jest samodzielny wyjazd ze znajomymi na pole namiotowe, rozpalanie ogniska pod gwiazdami i posmakowanie dorosłego życia na łonie natury. Jako rodzice często stajemy wtedy przed ogromnym dylematem, próbując zbalansować zaufanie do własnego dziecka z naturalną troską o jego zdrowie oraz bezpieczeństwo. Okazuje się jednak, że nasze prywatne przeczucia i wiara w dojrzałość syna czy córki to jedno, a litera prawa to coś zupełnie innego. Przepisy w Polsce bywają w tej materii zaskakująco surowe, a brak precyzyjnych wytycznych dotyczących konkretnego wieku nastolatka stawia opiekunów w niezwykle trudnej sytuacji. Zanim ulegniemy namowom i pozwolimy młodzieży na biwakową przygodę, musimy dokładnie zrozumieć, jakie konsekwencje mogą spaść na nasze barki, gdy sytuacja na polu kempingowym wymknie się spod kontroli. Dziecko samo na kempingu: za co odpowiadają rodzice? Większość z nas podświadomie szuka w kodeksach jasnej, sztywnej granicy wieku, po przekroczeniu której dziecko staje się w świetle prawa w pełni samodzielnym turystą. Niestety, przejrzenie polskich przepisów przynosi spore zaskoczenie, ponieważ ustawodawca nigdzie nie zapisał czarno na białym, od którego roku życia można legalnie wysłać nastolatka samego pod namiot. Zamiast tego polskie prawo opiera się na bardzo elastycznych, ale też wyjątkowo pojemnych definicjach należytej opieki, dobrostanu małoletniego oraz narażenia na niebezpieczeństwo. Oznacza to, że dopóki nasze dziecko nie ukończy 18. roku życia, to my jako rodzice ponosimy pełną, zarówno cywilną, jak i karną odpowiedzialność za wszystko, co mu się przydarzy lub co ono samo zbroi podczas wakacji. Taka konstrukcja przepisów sprawia, że podpisanie zwykłej kartki z oświadczeniem, że wyrażamy zgodę na samodzielny pobyt dziecka na kempingu, wcale nie zdejmuje z nas ciężaru odpowiedzialności w razie nieszczęśliwego wypadku. Sztywna granica w Kodeksie wykroczeń, czyli magiczny wiek siedmiu lat Jedynym miejscem w polskim systemie prawnym, gdzie ustawodawca zdecydował się na wskazanie konkretnej liczby, jest artykuł 106 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten wprost mówi o odpowiedzialności każdego, kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad małoletnim do lat 7, dopuszcza do jego przebywania w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia. Z perspektywy prawa sprawa z maluchami jest więc całkowicie bezdyskusyjna − zostawienie dziecka poniżej 7. roku życia bez opieki osoby dorosłej na polu namiotowym, na plaży czy nawet na podwórku przed domem jest jawnym wykroczeniem. Grozi za to kara grzywny lub nagany, niezależnie od tego, czy dziecku faktycznie stała się jakakolwiek krzywda. Co jednak dzieje się w sytuacji, gdy nasz syn lub córka mają 12, 14 czy 16 lat? Tutaj przepisy przestają być oczywiste, a odpowiedzialność karna rodziców wcale nie znika automatycznie wraz z ukończeniem przez dziecko 7 lat. W przypadku starszych małoletnich sądy oraz policja badają każdą sprawę skrajnie indywidualnie. Pod uwagę bierze się wtedy nie tyle sam wiek metrykalny, ile stopień dojrzałości emocjonalnej dziecka, warunki panujące na danym kempingu oraz to, czy rodzic mógł racjonalnie przewidzieć potencjalne zagrożenia. Spanie w namiocie w dzikim lesie, bez dostępu do bieżącej wody i prądu, będzie traktowane zupełnie inaczej niż pobyt na strzeżonym, ogrodzonym polu namiotowym z całodobową recepcją i ochroną. Odpowiedzialność karna rodziców a nieszczęśliwe wypadki na kempingu Prawdziwy problem i dramat prawny zaczyna się w momencie, gdy na wakacyjnym wyjeździe dojdzie do jakiegoś wypadku, o co przy biwakowych szaleństwach wcale nietrudno. Jeśli czternastolatek spędzający czas pod namiotem dozna poważnego uszczerbku na zdrowiu, na przykład podczas niefortunnego skoku do wody czy nieostrożnego obchodzenia się z ogniem przy ognisku, prokuratura natychmiast zacznie badać rolę opiekunów. W grę wchodzi wtedy artykuł 160 Kodeksu karnego, który mówi o narażeniu człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Jeśli śledczy uznają, że rodzice wykazali się rażącym brakiem wyobraźni, wysyłając niedojrzałe emocjonalnie dziecko bez żadnego nadzoru w trudne warunki, opiekunom mogą grozić bardzo poważne sankcje, włącznie z karą pozbawienia wolności. Warto też pamiętać o odpowiedzialności cywilnej za szkody, jakie nasza pociecha może wyrządzić innym osobom lub na terenie samego kempingu. Zgodnie z polskim Kodeksem cywilnym rodzice są zobowiązani do naprawienia szkody wyrządzonej przez małoletniego, nad którym mieli obowiązek sprawować nadzór. Jeśli grupa nastolatków pod namiotem przypadkowo zniszczy mienie właściciela pola namiotowego, zdemoluje sanitariaty czy uszkodzi luksusowy kamper sąsiadów, rachunek za te wszystkie zniszczenia bezwzględnie trafi na adres domowy rodziców. Argument, że dziecko było tam samo i powinno samo odpowiadać za swoje czyny, nie ma dla prawa żadnego znaczenia, dopóki sprawca nie osiągnie pełnoletności. Regulaminy pól namiotowych, czyli prywatne veto właścicieli kempingów Nawet jeśli jako rodzice uznamy, że nasz piętnastolatek jest uosobieniem odpowiedzialności i bez obaw pozwolimy mu na samodzielny wyjazd, na drodze do wakacyjnej wolności może stanąć jeszcze jedna, bardzo prozaiczna przeszkoda. Są nią wewnętrzne regulaminy poszczególnych pól namiotowych i kempingów, które bardzo często okazują się o wiele bardziej bezwzględne niż ogólne polskie przepisy. Właściciele takich obiektów, doskonale zdając sobie sprawę z ryzyka i odpowiedzialności za bezpieczeństwo na swoim terenie, masowo wprowadzają zapisy kategorycznie zabraniające meldowania osób niepełnoletnich bez fizycznej obecności dorosłego opiekuna. Dla zarządcy kempingu grupa samodzielnych nastolatków pod namiotem to nie tylko potencjalne ryzyko wypadku, ale też obawa o zakłócanie ciszy nocnej i komfortu innych wczasowiczów. Dlatego przed podjęciem ostatecznej decyzji o wyjeździe i kupieniem dziecku nowego śpiwora, bezwzględnie należy wykonać telefon do wybranej bazy noclegowej i zapytać o ich wewnętrzne zasady. Bardzo często okazuje się, że nawet pisemna zgoda rodzica nie przekona obsługi kempingu do wpuszczenia młodzieży za bramę obiektu. Mądre rodzicielstwo polega na stopniowym dawaniu wolności, ale zawsze w granicach zdrowego rozsądku i bezpieczeństwa. Jeśli chcemy przetestować samodzielność nastolatka, o wiele lepszym i bezpieczniejszym pomysłem na początek będzie wysłanie go na zorganizowany obóz harcerski lub kamping pod opieką pełnoletniego, zaufanego rodzeństwa czy znajomych. Pozwoli to dziecku poczuć smak przygody, a nam zaoszczędzi potężnego stresu i ryzyka prawnego, które mogłoby nas bardzo drogo kosztować. Zobacz też: Państwo rozdaje nawet 600 zł na wakacje dla babci i dziadka. Wystarczy 1 wniosek
„Teściowie zgubili moje dziecko na wakacjach w Juracie. Nigdy sobie nie wybaczę, że im zaufałam”
Z moim mężem, Patrykiem, od czterech lat jesteśmy dumnymi rodzicami małego Tymona. Gdy na początku czerwca moi teściowie zaproponowali, że zabiorą naszego jedynaka na upragnione wakacje do Juraty, długo biłam się z myślami. Ostatecznie uległam ich gorącym zapewnieniom, że nadmorski mikroklimat dobrze zrobi maluchowi, a oni nie opuszczą go nawet na krok. Moje bezgraniczne zaufanie do dziadków i cały domowy spokój legły jednak w gruzach wczoraj wieczorem, w połowie trwania ich wyjazdu. Gdy zadzwoniłam na FaceTime, by tradycyjnie życzyć synkowi dobrej nocy, na ekranie zobaczyłam jedynie zmieszaną twarz teściowej.
Urszula z nienaturalnym uśmiechem oznajmiła, że mały już śpi i nie może podejść do telefonu. Widziałam wyraźnie, że coś ukrywa, moje serce waliło jak szalone. W tamtej sekundzie do rozmowy ostro wtrącił się mój teść. Prawda o tym, co stało się nad otwartą wodą, sprawiła, że prawie osunęłam się na podłogę. Incydent na plaży i zmowa milczenia Była godzina dwudziesta. Siedziałam z mężem w salonie, odliczając dni do końca ich urlopu. Gdy połączenie wideo zostało odebrane, zamiast radosnej buzi Tymona, w obiektywie pojawiła się moja teściowa, Urszula. Siedziała w ciemnym rogu pokoju pensjonatu, a jej oczy były podejrzanie czerwone. − Cześć, kochanie! Przepraszam, ale Tymuś dzisiaj bardzo wcześnie padł, śpi już jak suseł − zaczęła mówić pospiesznie, nerwowo poprawiając włosy i starając się zagłuszyć drżenie w głosie. − Bawił się cały dzień, zmęczył się powietrzem, więc już go nie budzimy. Zadzwonimy jutro, dobrze? Moja matczyna intuicja natychmiast podpowiedziała mi, że pod tym wymuszonym optymizmem kryje się coś potwornego. Sposób, w jaki Urszula unikała wzroku i próbowała szybko zakończyć rozmowę, zasiał we mnie potężny niepokój. „Mamo, ale przecież zawsze chociaż na sekundę pokazujesz mi go, jak śpi. Wszystko w porządku? Stało się coś?” − zapytałam, czując, jak serce zaczyna mi walić jak młotem. Wyznanie udręczonego dziadka Zanim teściowa zdążyła wymyślić kolejną wymówkę, z tyłu pokoju dobiegł głęboki, załamany głos mojego teścia, Wiktora. Na ekranie pojawiła się jego posiwiała głowa. Odepchnął delikatnie rękę żony, która próbowała zasłonić obiektyw, i spojrzał prosto w kamerkę. − Przestań kłamać, Ula! Nie ma sensu nic ukrywać przed matką. Ona ma prawo wiedzieć! − wykrzyczał teść, a z jego oczu popłynęły łzy. − Karolina, Patryk... przepraszam was. O mało nie doprowadziliśmy dzisiaj do najgorszej tragedii. Tymuś śpi, bo jest potwornie wykończony i roztrzęsiony tym, co wydarzyło się po południu na plaży w Juracie. My... my go zgubiliśmy. W tamtej sekundzie poczułam, jak całe moje ciało drętwieje, a grunt usuwa mi się spod nóg. Patryk natychmiast zwiększył głośność, a jego ojciec, ignorując wściekłe fuknięcia teściowej, zaczął chaotycznie opowiadać historię, która zmroziła nam krew w żyłach. Czterdzieści minut koszmaru nad wodą Okazało się, że tego dnia na plaży w Juracie był ogromny, gęsty tłum. Dziadkowie rozłożyli parawan, babcia czytała książkę, a dziadek zasnął w słońcu. Nasz czteroletni syn, zafascynowany dużym psem biegającym po brzegu, poszedł za zwierzęciem wzdłuż linii wody. Szedł tak daleko, aż całkowicie stracił z oczu ich stanowisko. Gdy zorientował się, że wokół są sami obcy ludzie, zaczął przeraźliwie płakać, stojąc po kostki w zimnych falach.- − Nie było go ponad pół godziny, Karolina. My ze strachu oszaleliśmy, biegaliśmy wzdłuż brzegu, Ula dostała histerii − szlochał teść, chowając twarz w dłoniach. − Fale były wysokie, prąd silny. Gdyby nie absolutny przypadek i czujność ratownika, który w ostatniej chwili zauważył samotne, błąkające się po brzegu dziecko i wyciągnął je z wody, te wakacje skończyłyby się najgorszym dramatem. Okazało się, że to ten obcy człowiek, po dramatycznych poszukiwaniach z głośnikiem, przyprowadził naszego zapłakanego syna z powrotem. Tymuś tak strasznie płakał ze strachu, że po powrocie do pokoju po prostu padł z wycieńczenia. A Ula... Ula kazała mężowi milczeć, żebyśmy my nie zabrali małego do domu. Moi teściowie przez ponad pół godziny nie mieli pojęcia, gdzie jest ich czteroletni wnuk, a potem chcieli ukryć tę potworną prawdę, zmuszając do cichego paktu udręczone i przestraszone dziecko. Natychmiastowy wyjazd − Jak mogłaś, mamo?! - wykrzyczał Patryk w stronę teściowej, która teraz siedziała w tle, szlochając ze wstydu i upokorzenia. − Zgubiliście nasze jedyne dziecko nad otwartą wodą, a ty miałaś czelność kłamać mi prosto w oczy przez kamerkę?! Gdyby nie ten ratownik, dzisiaj moglibyśmy nie mieć syna! Nie słuchaliśmy ich dłużej. Rozłączyłam się, rzuciłam telefon na kanapę i natychmiast wyciągnęłam z szafy podróżne torby. Jechaliśmy z Warszawy do Juraty na złamanie karku, przez całą drogę milcząc. Zżerały mnie potworne wyrzuty sumienia, że uległam ich namowom, że uśpiłam swoją czujność i oddałam im mój największy skarb na ten wyjazd, nie przewidując, jak bardzo beztroska starszych ludzi może zagrażać bezpieczeństwu malucha. Gdy nad ranem wparowaliśmy do pensjonatu i wyrwałam zaspane, wciąż niespokojnie oddychające dziecko z łóżka, nie zamieniłam z teściową ani jednego słowa. Podziękowałam jedynie teściowi za jego bolesną, ale uczciwą postawę. Spakowaliśmy rzeczy Tymona i odjechaliśmy, zostawiając ich samych na resztę urlopu. Ta historia zniszczyła nasze dotychczasowe relacje rodzinne i zburzyła wszelkie zaufanie do Urszuli. Dziadkowie dostali absolutny zakaz samodzielnych wyjazdów i opieki nad naszym synem. Sekret z wakacji w Juracie dał mi najważniejszą, choć brutalną lekcję dojrzałości jako matce: w kwestii bezpieczeństwa naszych dzieci nie ma miejsca na kompromisy czy ślepą wiarę w to, że „oni przecież kiedyś wychowali własne dzieci”. Świat się zmienił, plaże są pełne ludzi, a chwila nieuwagi nad wodą kosztuje zbyt wiele. Dziś, gdy jadę samochodem i słyszę spokojny oddech mojego syna na tylnym siedzeniu, wiem, że uratował nas cud, odwaga dziadka i intuicja nieznajomego ratownika, któremu do końca życia będę wdzięczna za to, że na czas zareagował. Zobacz też: „Moja córeczka codziennie wieczorem karmiła niewidzialnego gościa pod łóżkiem. Gdy w nocy zapaliłam latarkę, prawie zemdlałam”
Jej córka wróciła ze szkoły z płaczem. „Śmiali się ze mnie, że jesteśmy biedni, bo jedziemy do Darłówka”
Siedzę w kuchni, patrzę na kupione z wielką radością nowe klapki plażowe dla córki i czuję potworną bezsilność, bo zamożność rodziców stała się dla dzieciaków ze szkoły jedyną miarą wartości drugiego człowieka.
Szanowni Państwo, moja dziesięcioletnia córka Lenka wróciła ze szkoły z płaczem, rzuciła plecak w kąt i zamknęła się w swoim pokoju, nie chcąc ze mną w ogóle rozmawiać. Kiedy w końcu udało mi się ją utulić i wyciągnąć z niej, co się stało, usłyszałam słowa, które do teraz dźwięczą mi w uszach i sprawiają, że mam ochotę iść do tej placówki i zrobić potężną awanturę. Moje dziecko wykrztusiło przez łzy, że rówieśnicy z klasy zorganizowali sobie w szatni wielką licytację i śmiali się z niej, że jesteśmy biedni, bo jedziemy na urlop do Darłówka, a nie do ciepłych krajów. Dziewczynki z jej klasy z dumą opowiadały o wielkich basenach i palmach w Turcji czy Grecji, a nasz planowany wyjazd na kwaterę nad Bałtykiem uznały za totalny obciach i synonim biedy. Wakacje nad polskim morzem hitem czy powodem do wstydu w klasie Boli mnie fakt, jak głęboko w głowy tych dziesięciolatków wszedł ten cały konsumpcjonizm, snobizm i chora potrzeba wiecznego szpanowania przed znajomymi z ławki. Przecież my z mężem ciężko pracujemy, nie klepiemy biedy, ale świadomie wybieramy nasze polskie morze, bo uwielbiamy ten nadmorski klimat, spacery po lesie sosnowym i wieczorne gofry na plaży w Darłówku. Dla nas to miały być cudowne, wyczekane dwa tygodnie świętego spokoju od pracy i szkolnego kieratu, a przez bezmyślne okrucieństwo dzieciaków zamieniły się w powód do potwornego wstydu dla mojej córki. Lenka przez cały wieczór pytała mnie, dlaczego my nie możemy polecieć samolotem, dlaczego nie mamy opcji all inclusive i czy na pewno stać nas na normalne życie, skoro inne dzieci z klasy uważają nas za ubogich. No ludzie święci, skąd w tak młodych istotach bierze się tyle jadu, pogardy i bezwzględności dla kogoś, kto nie wpisuje się w ich bogaty, instagramowy schemat idealnych wakacji? Przecież te dzieci nie zarobiły same ani jednej złotówki na te swoje luksusowe kurorty, a zachowują się jak wielcy biznesmeni, którzy mają prawo pluć na każdego, kto spędza lato w kraju. Jak rozmawiać z dzieckiem o bogactwie i uczyć szacunku do innych Współczesna szkoła podstawowa coraz częściej staje się bezwzględnym polem bitwy na portfele rodziców, a nauczyciele udają, że nie widzą tego narastającego problemu wykluczenia rówieśniczego z powodów materialnych. Dzieci na przerwach nie rozmawiają już o grach, książkach czy wspólnych pasjach, tylko bez przerwy licytują się na marki telefonów, drogie buty i kierunki wakacyjnych podróży. Kiedy moja córka z radością wspomniała, że będzie budować zamki z piasku na polskiej plaży, została natychmiast uciszona i wyśmiana przez najgłośniejszą grupkę dziewczyn, które uznały, że Bałtyk to miejsce dla ludzi bez grosza przy duszy. To jest potworna porażka wychowawcza rodziców tych dzieci, którzy w pogoni za własnym statusem społecznym zapomnieli wpoić swoim pociechom elementarną empatię, kulturę i szacunek dla cudzych wyborów. Cały wieczór spędziłam na tłumaczeniu Lence, że prawdziwe, udane dzieciństwo i miłość rodziców nie zależą od liczby gwiazdek w hotelu czy strefy klimatycznej, w której się wypoczywa. Jednak wiem doskonale, że moje mądre słowa mają małą siłę przebicia w starciu z chichotami rówieśników. Skończmy wreszcie z tym szkolnym szpanem Postanowiłam napisać ten list, bo wiem, że na pewno nie jestem jedyną mamą w Polsce, która mierzy się z takim problemem przed końcem roku. Nie możemy pozwalać na to, by nasze dzieci wracały ze szkół zapłakane i zdezorientowane tylko dlatego, że wybieramy skromniejszy lub po prostu inny model spędzania wolnego czasu niż reszta klasy. Dzisiaj rano poszłam prosto do wychowawczyni i zażądałam przeprowadzenia pilnej lekcji wychowawczej na temat tolerancji, szacunku i tego, że wakacje w kraju są tak samo wartościowe jak wycieczki na drugi koniec świata. Apeluję do wszystkich rodziców, którzy teraz pakują walizki na wyjazdy w polskie góry, nad jeziora czy nad nasz piękny Bałtyk: budujcie w swoich dzieciach potężną pewność siebie i dumę z tego, co mają blisko. Nie dajmy się zwariować tej chorej licytacji na luksus, rozmawiajmy z maluchami o tym, co w życiu jest naprawdę ważne, i nie bójmy się ostro reagować, gdy szkolny snobizm dotyka nasze dzieci. Nasze morze ma niezwykłą magię, a uśmiech dziecka zbierającego muszelki na plaży w Darłówku jest wart o wiele więcej niż tysiące sztucznych lajków pod zdjęciem z egzotycznego basenu. Angelika Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Teściowie zabrali moją Zosię nad morze, a wrócili sami. Nigdy nie wybaczę im tego, co zrobili”
„Koledzy syna żyją w złotej klatce zagranicznych hoteli. Smutne, że nigdy nie budowali zamku z piasku nad Bałtykiem”
Droga Redakcjo, piszę ten list poruszona wczorajszą rozmową, którą podsłuchałam w pokoju mojego dziesięcioletniego syna, Kacpra. Odwiedziło go dwóch kolegów z klasy. Chłopcy z wypiekami na twarzach licytowali się, który hotel w Turcji będzie miał większy aquapark, gdzie dostaną lepsze lody bez limitu i w którym kurorcie all inclusive animacje będą trwały do północy.
Gdy mój Kacper z dumą wtrącił, że za trzy tygodnie znowu jedziemy do naszego ukochanego uzdrowiska w Kołobrzegu, w pokoju zapadła kpiąca cisza. „Nad Bałtyk? Przecież tam jest nudno, woda jest zimna i nie ma zjeżdżalni” − podsumował jeden z kolegów. Gdy to usłyszałam, serce podeszło mi do gardła. Poczułam ogromny żal, ale nie z powodu mojego syna. Zrobiło mi się smutno na myśl o tych wszystkich dzieciach, które nigdy tak naprawdę nie doświadczyły magii prawdziwych wakacji. Wakacje z dzieckiem: tylko nad polskim morzem Od dziesięciu lat, odkąd Kacper przyszedł na świat, każda nasza letnia wyprawa ma tylko jeden kierunek: polskie morze. Jako matka dbająca o zdrowie swojego dziecka, od początku stawiałam na naturalne walory naszego klimatu. Amortyzacja kosztów, zbawienny dla dróg oddechowych jod i unikalny mikroklimat nadmorskich uzdrowisk to powody, dla których nie zamieniłabym Bałtyku na żadne, nawet najbardziej luksusowe tropiki. U nas jest po prostu najpiękniej. Niestety, we współczesnym świecie panuje chora presja na zagraniczne wyjazdy na pokaz. Inne mamy z klasy mojego syna prześcigają się w postach na Instagramie, wrzucając zdjęcia spod palm w Egipcie czy Grecji. Często biorą na te wycieczki potworne kredyty, byle tylko się pokazać. Smutne jest to, że w tej pogoni za luksusem zupełnie zapominają o tym, czym powinny być dziecięce wakacje. Wolimy dziką plażę i bursztyny od zamkniętego kurortu Rozmawiając później z Kacprem, zapytałam go, czy jest mu przykro z powodu słów kolegów. Odpowiedź mojego dziesięciolatka sprawiła, że poczułam gigantyczną dumę. − Mamo, oni mi współczują, a ja współczuję im − powiedział, tuląc się do mnie. − Opowiadali, że cały dzień siedzą przy hotelowym basenie, bo na plaży poza hotelem jest za gorąco i nie wolno im wychodzić. Oni nawet nie wiedzą, jak wygląda i jak pachnie prawdziwa, dzika plaża! Nigdy nie szukali bursztynów po burzy, nie jedli jagodzianek od pana chodzącego po piasku i nie wiedzą, jaką frajdą jest budowanie wielkiego zamku z fosą, do której wpada prawdziwa fala z Bałtyku. Dla nich wakacje to po prostu komputer i basen. Słowa mojego syna obnażyły całą prawdę o współczesnym dzieciństwie w „złotych klatkach”. Dzieci z bogatych domów znają na pamięć rozkład zjeżdżalni w tureckich kurortach, ale nie mają pojęcia, czym jest prawdziwa, wakacyjna wolność. Nie wiedzą, jak to jest biegać boso po chłodnym piasku o wschodzie słońca, zbierać muszelki, owijać się kocem po wyjściu z zimnej wody i pić ciepłą herbatę z termosu na wydmie. Ich wakacje są sztuczne, plastikowe i zaprogramowane przez hotelowych animatorów. Uśmiech dziecka jedzącego gofra: bezcenny W tym roku znowu pakujemy walizki i jedziemy nad polskie morze. Nie mamy zamiaru niczego nikomu udowadniać. Zamiast klimatyzowanych wnętrz hoteli all inclusive, wybieramy szum fal, zapach sosen, spacery po molo i wieczorne zbieranie patyków na ognisko. Droga Redakcjo, publikuję ten list, aby przypomnieć wszystkim mamom, że najpiękniejszych wspomnień z dzieciństwa nie kupi się na stronach biur podróży. Budowanie zamku z piasku nad Bałtykiem, walka z wiatrem przy rozkładaniu parawanu i uśmiech dziecka jedzącego gofra z bitą śmietaną na deptaku − to są rzeczy bezcenne. Cieszę się, że mój syn potrafi to docenić i nie zamieniłby naszego morza na żadne palmy świata. Pozdrawiam wszystkie nadmorskie mamy, Katarzyna z Torunia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Państwo rozdaje nawet 600 zł na wakacje dla babci i dziadka. Wystarczy 1 wniosek
„Juleczka uwielbiała bawić się za starą stodołą. Gdy podejrzałam, co tam robią z dziećmi z sąsiedztwa, zamarłam”
Wakacje u mojej babci na wsi miały być dla mojej sześcioletniej córki Julki odskocznią od miejskiego smogu i komputerów. Pierwsze dni były sielanką – bieganie po trawie i zbieranie porzeczek. Szybko jednak zauważyłam, że Julka znika na całe popołudnia. Zawsze biegała w jedno i to samo miejsce – za starą, tajemniczą stodołę na skraju posesji, tuż pod lasem.
Kiedy pytałam ją, w co się bawi, odpowiadała z tajemniczym uśmiechem: „Mamy tam swój sekretny projekt, mamusiu”. Z początku nie reagowałam. Wieś była bezpieczna, a Julka spędzała czas z dwójką dzieci z sąsiedztwa − rodzeństwem, ośmioletnim Krzysiem i siedmioletnią Olą. Z czasem jednak ich zachowanie zaczęło mnie niepokoić. Dzieci wynosiły z domu dziwne rzeczy. Zauważyłam, że z kuchni zniknęła duża plastikowa miska, stara drewniana łyżka oraz kilka moich czystych ściereczek. Mało tego, w piątek rano przyłapałam Julkę, jak chowa do kieszeni garść kolorowych wstążek, opakowanie płatków owsianych i kilka dojrzałych jabłek. Gdy po obiedzie zobaczyłam przez okno, jak cała trójka idzie za stodołę, niosąc coś owiniętego w koc i rozmawiając szeptem, w mojej głowie zapaliła się czerwona lampka. Poczułam lekki niepokój. Co te dzieciaki tam kombinują w tajemnicy przed dorosłymi? Widok, który odebrał mi mowę Cicho, starając się nie stąpać po suchych gałęziach, ruszyłam ich śladem. Narastające napięcie sprawiało, że w głowie miałam najróżniejsze scenariusze. Podeszłam do tylnej ściany stodoły, gdzie deski były obluzowane, i delikatnie zajrzałam przez wąską szczelinę. Gdy zobaczyłam, co dzieci robią, zamarłam. W gęstym cieniu drzew, na rozłożonych kocach, siedziała wielka, ruda kocica, a wokół niej turlała się czwórka maleńkich, puszystych kociąt. Były zdrowe, radosne i pełne energii. Właśnie otwierały oczka i stawiały swoje pierwsze, niezdarne kroki na miękkim kocu. Dzieci nie robiły nic złego − zorganizowały dla nich prawdziwe przyjęcie powitalne na świecie. Krzyś kroił na małe kawałki jabłka dla mamy-kotki, Ola delikatnie układała dla maluchów miękkie legowisko ze ściereczek, a moja Juleczka z ogromnym przejęciem robiła z kolorowych wstążek miniaturowe zabawki na patykach, by goniły je małe kotki. Lekcja odpowiedzialności Zamiast niebezpiecznego sekretu, odkryłam widok, który niesamowicie mnie wzruszył. Dzieci opiekowały się tą małą kocią rodziną z taką czułością, uwagą i powagą, jakiej nigdy bym się po nich nie spodziała. Wszystko było czyste, zorganizowane i pełne dziecięcej miłości. Wyszłam z ukrycia. Dzieci na mój widok drgnęły, przerażone, że dostaną karę za wynoszenie rzeczy z domu. Julka natychmiast wzięła jednego rudego malucha na ręce i spojrzała na mnie błagalnie. − Mamusiu, proszę, nie krzycz! − zawołała. − Kotka przyprowadziła je tu kilka dni temu. Są takie malutkie! Baliśmy się, że jak powiemy dorosłym, to ktoś je zabierze albo przegoni, a my chcieliśmy tylko zrobić dla nich najpiękniejszy plac zabaw na świecie! Szczęśliwy finał Uklękłam obok nich na trawie i po prostu mocno przytuliłam moją córkę, a potem pogłaskałam mruczącą kocicę. Poczułam ogromną dumę. Moja mała dziewczynka, którą w mieście we wszystkim wyręczałam, tutaj, za starą stodołą, wykazała się niesamowitą odpowiedzialnością. Oczywiście cała kocia rodzinka natychmiast została oficjalnie przeniesiona na bezpieczny, ciepły ganek u babci. Gdy maluchy podrosły, wspólnie z sąsiadami znaleźliśmy dla nich wspaniałe, kochające domy, a mama-kotka została z babcią na stałe. Tajemnica tamtych wakacji skończyła się najlepiej, jak mogła. Pokazała mi, że dzieci często potrafią nas zaskoczyć swoją mądrością i dobrem, jeśli tylko damy im trochę przestrzeni na własne, małe sekrety. Zobacz też: „Przez 15 lat mąż okłamywał mnie i całą rodzinę. Gdy znalazłam jego stare świadectwo szkolne, odebrało mi mowę”
Polacy na rodzinnych wakacjach. „Dostają syndromu psa spuszczonego z łańcucha. Szkoda dzieci”
Wyjazd z dziećmi powinien być lekcją empatii, spokoju i odpoczynku w rodzinnym gronie. Przeczytaj niezwykle emocjonalny i mocny list naszej czytelniczki, która podczas urlopu nad Bałtykiem była świadkiem zachowań, jakie nigdy nie powinny mieć miejsca na oczach małych, bezbronnych dzieci.
Piszę do Państwa na gorąco, siedząc na balkonie pokoju w jednym z popularnych nadmorskich kurortów. Wyjechaliśmy z mężem i naszym pięcioletnim synkiem na upragniony urlop, licząc na szum fal, zbieranie muszelek i spokój, którego tak bardzo brakowało nam po ciężkim roku w pracy. Rzeczywistość, którą zastałam na miejscu, kompletnie mnie jednak przerosła i sprawiła, że zamiast odpoczywać, czuję głęboki wstyd za moich rodaków. Od kilku dni obserwuję zachowanie dorosłych ludzi i dociera do mnie bolesna prawda o tym, jak wyglądają wakacje polskich rodzin nad morzem. Wielu rodziców po przekroczeniu tabliczki z nazwą miejscowości dostaje jakiegoś przedziwnego amoku i zachowuje się, jakby zerwali się z uwięzi, kompletnie zapominając, że obok nich stoją mali, chłonni jak gąbka ludzie. Agresja i hałas zamiast szumu fal na plaży Pierwsze zderzenie z tą smutną rzeczywistością przeżyliśmy już pierwszego dnia podczas wyjścia na plażę. Parawany wbijane z taką furią, jakby to była walka o terytorium, to zaledwie wierzchołek góry lodowej, z którego wszyscy się śmiejemy w internecie. Prawdziwym dramatem jest to, jak ci ludzie komunikują się ze sobą i ze swoimi pociechami. Krzyk, wulgaryzmy rzucane pod nosem na parawan sąsiada i totalny brak życzliwości to tutaj absolutna norma. Słuchałam z przerażeniem, jak matka siedząca dwa metry ode mnie wrzeszczała na swojego kilkuletniego synka, bo ten usmarował się lodem albo przyniósł na koc za dużo piasku. Ci ludzie przyjeżdżają nad Bałtyk z potwornym poziomem frustracji, którą zamiast leczyć ciszą i spacerami, wyładowują na wszystkich wokół, a najmocniej na własnej rodzinie. Wyzwiska, szarpanie za ręce i ciągłe pretensje sprawiają, że na tej plaży nie da się odpocząć. Najbardziej w tym wszystkim szkoda mi dzieci, które siedzą cichutko w tym swoim wygrodzonym kawałku piasku, patrząc na czerwone z wściekłości twarze swoich mam i ojców. Wakacyjny wyjazd z dziećmi staje się dla tych maluchów szkołą przetrwania i festiwalem lęku przed tym, kiedy dorosły znowu wybuchnie z byle powodu. Czerwcowe wieczory pełne totalnego rozluźnienia Kiedy słońce zaczyna chować się za horyzontem, nadmorskie deptaki i hotelowe ośrodki zamieniają się w zupełnie inny, jeszcze bardziej niepokojący świat. To właśnie wtedy najmocniej widać ten syndrom spuszczenia ze smyczy, o którym wspomniałam na początku. Dorośli, którzy w domach prawdopodobnie żyją pod presją pracy i opinii sąsiadów, tutaj nagle uznają, że zasady społeczne ich nie obowiązują. Odpalają się imprezowe tryby, w których główną rolę grają kolorowe drinki, puszki kupowane kartonami w dyskontach i głośna, dudniąca muzyka puszczana z przenośnych głośników prosto na placach zabaw. Siedziałam wczoraj w ogródku restauracyjnym i z rosnącym zażenowaniem patrzyłam na grupę rodziców, którzy zamawiali kolejne rundy mocnych trunków, głośno rycząc ze śmiechu i przeklinając przy stole. Ich dzieci, pozostawione całkowicie same sobie, biegały między kelnerami niosącymi gorące posiłki, potykały się i płakały, ale nikt z dorosłych nie raczył nawet odwrócić głowy. Liczyła się tylko zabawa, głośne rozmowy i chęć nadrobienia całego roku w kilka dni. Ci rodzice zachowują się tak, jakby dzieci były jedynie uciążliwym dodatkiem do ich własnego, upragnionego balu, a ich małe oczy rejestrują każdy chwiejny krok tatusia i każdy bełkotliwy śmiech mamusi. Jak wakacyjny egoizm dorosłych niszczy psychikę dzieci To, co najbardziej przeraża mnie w zachowaniu polskich urlopowiczów, to absolutny brak autorefleksji. Dorośli myślą, że skoro zapłacili za pobyt, to wykupili sobie prawo do totalnego resetu i odpięcia jakichkolwiek hamulców moralnych. Nie rozumieją, że dla małego dziecka widok agresywnego lub skrajnie wulgarnego rodzica to potworne zachwianie poczucia bezpieczeństwa. Maluch nie potrafi sobie wytłumaczyć, dlaczego tata, który w domu uczył go dobrych manier, tutaj wyzywa pana z parkingu, a mama wieczorem staje się zupełnie inną, obcą osobą. Kończę ten list z ogromnym apelem do wszystkich, którzy planują letni wypoczynek: opamiętajcie się i schowajcie ten swój egoizm do kieszeni. Wczasy z dziećmi to nie jest czas na nadrabianie imprezowych zaległości z młodości ani na dawanie upustu swoim najgorszym frustracjom. Wasze dzieci patrzą na Was w każdej sekundzie tego wyjazdu i chłoną te wzorce, które potem poniosą w swoje dorosłe życie. Nie fundujcie im wspomnień pełnych krzyku, dymu i widoku rodziców, którzy stracili ludzką godność dla kilku dni złudnej wolności. Pozdrawiam, Dorota Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Składam się już na dziesiąty prezent dla nauczyciela. Na kolejny chyba wezmę kredyt”
Teściowa już zaplanowała sobie wakacje w sanatorium. Matka oburzona: „A kto zabierze wnuki na działkę?”
Wakacyjny grafik opieki nad dziećmi spędza sen z powiek wielu pracującym rodzicom. Przeczytaj niezwykle emocjonalny list naszej czytelniczki, która poczuła się pozostawiona sama sobie, gdy najbliższa osoba w rodzinie postawiła swoje własne plany towarzyskie ponad pomoc przy wnukach.
Dzień dobry. Piszę do Państwa, bo nie wiem już, jak mam rozmawiać z własną rodziną. Zbliżają się wakacje, a w moim domu zamiast radości z nadchodzącego lata, panuje atmosfera totalnego kryzysu i wzajemnych żalów. Wszystko przez moją teściową, która kilka dni temu, jak gdyby nigdy nic, oznajmiła nam przy niedzielnym obiedzie, że właśnie opłaciła turnus w sanatorium i na przełomie lipca oraz sierpnia wyjeżdża nad morze. Siedziałam jak wryta, patrząc na jej uśmiechniętą twarz, a w mojej głowie kłębiła się tylko jedna, rozpaczliwa myśl: a kto w takim razie zabierze wnuki na działkę i pomoże nam przetrwać ten trudny czas, gdy my z mężem musimy normalnie chodzić do pracy? Wakacje z dziećmi a brak pomocy ze strony dziadków Przez ostatnie lata mieliśmy wypracowany idealny schemat, który pozwalał nam jakoś spiąć te dwa miesiące wolnego od szkoły. Moja teściowa, odkąd przeszła na emeryturę, niemal całe lato spędzała na swojej podmiejskiej działce, a nasze dzieci, sześcioletni Nikoś i dziewięcioletnia Laura, uwielbiały tam jeździć. Dla nas to było jak błogosławieństwo, bo oboje z mężem pracujemy na pełen etat w korporacji i nie mamy szans na dostanie dwóch miesięcy urlopu w tym samym czasie. Byliśmy święcie przekonani, że w tym roku będzie dokładnie tak samo, zwłaszcza że dzieciaki od zimy dopytywały o stawianie basenu i spanie pod namiotem u babci. Tymczasem teściowa uznała, że w tym roku jej własny komfort i zabiegi borowinowe są ważniejsze niż czas spędzony z najbliższymi. Kiedy spróbowałam delikatnie zasugerować, że ten wyjazd całkowicie rujnuje nasz wakacyjny grafik opieki nad dziećmi, usłyszałam jedynie zimną odpowiedź, że ona swoje dzieci już wychowała, a teraz ma prawo do odpoczynku i podreperowania zdrowia. Poczułam się, jakby ktoś dał mi w twarz. Rozumiem, że zdrowie jest ważne, ale czy nie można było wybrać terminu we wrześniu albo w październiku, kiedy szkoła ruszy pełną parą, a my nie będziemy musieli stawać na rzęsach, żeby znaleźć jakiekolwiek zastępstwo? Opieka nad wnukami w wakacje to nie jest kaprys Dla mnie postawa teściowej to przejaw czystego egoizmu, którego po prostu nie potrafię pojąć jako matka. Żyjemy w czasach, kiedy koszty życia i ceny za prywatne półkolonie w mieście zwalają z nóg, a wysłanie dwójki dzieci na chociażby jeden dwutygodniowy obóz to wydatek rzędu kilku tysięcy złotych. Nas zwyczajnie na to nie stać, a listy na tańsze zajęcia organizowane przez miasto pękają w szwach. Działka teściowej była dla nas ratunkiem, a dla dzieci wspaniałą okazją do ucieczki od betonu i spędzenia czasu na świeżym powietrzu. Najbardziej boli mnie jednak fakt, że teściowa kompletnie nie wzięła pod uwagę emocji swoich wnuków. Nikoś i Laura od miesięcy żyli tymi wyjazdami, a teraz babcia po prostu pakuje walizki i jedzie w siną dal, bo koleżanki z osiedla namówiły ją na wspólne tańce i turnus uzdrowiskowy. Gdzie podziała się ta dawna, tradycyjna instytucja babci, która kochała bezgranicznie i była gotowa do poświęceń dla dobra rodziny? Mam wrażenie, że dzisiejsze emerytki bardziej dbają o swoje profile w mediach społecznościowych i wyjazdy towarzyskie niż o budowanie prawdziwych, głębokich relacji z kolejnym pokoleniem. Konflikty rodzinne o urlop i wielkie rozczarowanie Szczerze mówiąc, nie wiem, czy szybko jej to wybaczę. Mój mąż próbuje zachować neutralność i tłumaczy swoją matkę, co rani mnie jeszcze mocniej, bo czuję się w tym wszystkim totalnie osamotniona. Zamiast planować spokojne lato, spędzam wieczory na płaczu i nerwowym przeglądaniu ofert prywatnych opiekunek, na które będziemy musieli wziąć pożyczkę lub wydać wszystkie oszczędności odłożone na czarną godzinę. Chciałam za pośrednictwem Waszego portalu zapytać inne mamy: czy ja naprawdę wymagam zbyt wiele? Czy oczekiwanie, że babcia pomoże nam ogarnąć dzieci przez te kilka tygodni w roku, to naprawdę jest roszczeniowość, o którą tak chętnie oskarża się młodych rodziców? Dla mnie rodzina to system naczyń połączonych, gdzie wspieramy się w trudnych chwilach, a okres letni dla każdego pracującego rodzica jest właśnie takim momentem krytycznym. Teściowa wybrała sanatoryjne deptaki i wieczorki taneczne, a ja zostałam na lodzie z poczuciem ogromnego żalu, którego nie potrafię w sobie zagłuszyć. Pozdrawiam serdecznie, Alicja Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Jestem po 70-tce, a córka chciała zagonić mnie do niańczenia dzieci. Dobrze, że mam jeszcze syna, który mnie wspiera”
„Policzyłam, ile wydamy na wakacje dla 4-osobowej rodziny. Przepłakałam cały wieczór”
Podsumowanie wydatków na rodzinny urlop nad Bałtykiem może doprowadzić do łez. Przeczytaj poruszający list matki, która policzyła koszty noclegów, jedzenia i atrakcji dla 4-osobowej rodziny.
Szanowna Redakcjo, piszę do Was, bo czuję się po prostu bezsilna i oszukana przez rzeczywistość, w której przyszło nam żyć i wychowywać dzieci. Usiadłam wczoraj wieczorem z kalkulatorem, żeby zaplanować nasze wymarzone wakacje nad polskim morzem, a skończyło się na tym, że przepłakałam kilka godzin, patrząc na liczby, które kompletnie zrujnowały moje marzenia o rodzinnym wypoczynku. Przez cały rok oszczędzaliśmy z mężem każdy grosz, odmawialiśmy sobie wyjść do kina czy nowej sukienki, byle tylko zabrać nasze dzieci chociaż na tydzień do Jastrzębiej Góry czy Władysławowa. Chcieliśmy, żeby Antoś i Zuzia pobiegali po piasku, poczuli zapach jodu i po prostu odpoczęli od szkoły i przedszkola. Ale to, co zobaczyłam na stronach z noclegami i w cennikach atrakcji, to nie jest zwykła drożyzna − to jest jawne wykluczenie zwykłych, ciężko pracujących rodzin z prawa do urlopu. Jako matka czuję ogromny ból, że nie stać mnie na to, by dać dzieciom słońce i szum fal, bo system finansowy po prostu nas pożarł. Ceny noclegów nad polskim morzem to czyste szaleństwo Kiedy zaczęłam przeglądać oferty pensjonatów, myślałam, że to jakaś pomyłka w systemie albo żart. Za siedem nocy w pokoju czteroosobowym, bez żadnych luksusów, w obiekcie, który pamięta jeszcze czasy mojego dzieciństwa, właściciele żądają teraz kwot, które przyprawiają o zawrót głowy. Średnio wychodzi nam od 400 do 600 złotych za dobę za sam dach nad głową, a przecież musimy jeszcze dojechać na miejsce, co przy obecnych cenach paliwa jest kolejnym wydatkiem rzędu kilkuset złotych. Gdy podliczyłam tylko sam nocleg i dojazd, wyszło mi blisko 4,5 tysiąca złotych − i to zanim w ogóle dotkniemy stopą piasku na plaży! Poczułam się wtedy tak, jakby ktoś dał mi w twarz. Pracujemy z mężem na pełne etaty, staramy się, a okazuje się, że tydzień w skromnym pokoju z łazienką na korytarzu to dla nas wydatek, który pochłania niemal dwie nasze wspólne pensje. Gdzie podziały się czasy, gdy wakacje były czymś naturalnym, a nie towarem luksusowym dostępnym tylko dla garstki najbogatszych? Jak mam wytłumaczyć moim dzieciom, że w tym roku znów zostajemy na działce u dziadków, bo mama i tata, mimo że pracują od świtu do nocy, nie są w stanie opłacić siedmiu dni nad Bałtykiem? Paragony grozy to nie tylko jedzenie, ale każda minuta urlopu Druga fala łez przyszła, gdy zaczęłam szacować koszty jedzenia i tak zwanych atrakcji. Każdy, kto choć raz był z przedszkolakiem nad morzem, wie, że wakacje to nie tylko leżenie na kocu. To gofry, lody, karuzela, pamiątki i ta nieszczęsna ryba na obiad, która stała się już symbolem drożyzny. Policzyłam skromnie: obiad dla czterech osób to minimum 200 złotych, do tego gofry po 20 złotych za sztukę (z bitą śmietaną i owocami, o których marzy Zuzia, to już prawie 30 zł!), jakieś picie, lody... Dziennie na samo jedzenie i drobne przyjemności musielibyśmy wydać około 500 złotych, żeby dzieci nie czuły się gorsze od rówieśników na plaży. Razem z noclegiem daje to kwotę bliską 9 tysięcy złotych za tydzień. Dziewięć tysięcy złotych za siedem dni! Przecież to jest kwota, za którą jeszcze kilka lat temu można było żyć przez dwa miesiące. Patrzyłam na ten wynik na kalkulatorze i nie mogłam przestać płakać, bo zrozumiałam, że to jest bariera nie do przebicia. Każdy gofr, każdy plastikowy wiatraczek kupiony na promenadzie, byłby okupiony stresem, czy starczy nam do pierwszego. Wakacje powinny być czasem wytchnienia, a nie ciągłym liczeniem każdego grosza pod budką z frytkami i odmawianiem dziecku loda, bo budżet pęka w szwach. Czy wakacje dla rodzin z dziećmi stały się dobrem luksusowym? Najbardziej boli mnie jednak poczucie niesprawiedliwości i to, jak bardzo państwo zostawiło rodziny same sobie. Programy socjalne, o których tyle się mówi, zjadła inflacja, a ceny w kurortach rosną szybciej niż nasze wypłaty. Czuję, że jako rodzice zostaliśmy zapędzeni w kozi róg − z jednej strony chcemy tworzyć dzieciom wspomnienia, pokazywać świat, uczyć ich radości z lata, a z drugiej strony ściana jest tak wysoka, że nie da się jej przeskoczyć bez zaciągania kredytu. A przecież nie będę brać pożyczki na wakacje, żeby potem spłacać ją przez całą zimę! Moje dzieci są jeszcze małe, cieszą się z dmuchanego basenu w ogródku, ale ja jako matka mam poczucie porażki. Chciałabym móc zabrać je tam, gdzie horyzont łączy się z morzem, gdzie mogą budować zamki z piasku, o których opowiadam im w bajkach na dobranoc. Tymczasem rzeczywistość jest taka, że polskie morze stało się dla nas nieosiągalne jak wycieczka na Księżyc. Przepłakałam ten wieczór, bo poczułam, że to przegrane pokolenie, o którym piszą inni, to właśnie my − ludzie, którzy robią wszystko, co w ich mocy, a i tak przegrywają z paragonem w smażalni ryb. Redakcjo, czy to się kiedyś skończy? Czy jeszcze kiedyś zwykła polska rodzina będzie mogła pojechać na urlop bez poczucia, że rujnuje swój domowy budżet? Mama Iza Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Ugotowała dziecku suchy makaron, bo nie chciało kotlecika. Oburzona babcia: „Dzisiejsi rodzice są słabi”
„Jestem matką, więc opiekuję się dzieckiem w wakacje. Moja córka to nie zbędny balast”
Czy zapisywanie dzieci na przedszkolne dyżury wakacyjne to konieczność współczesnego rynku pracy, czy raczej ucieczka rodziców przed trudami wychowania? Przeczytaj poruszający list matki, która głośno sprzeciwia się oddawaniu maluchów do placówek w okresie letnim, argumentując, że wolny czas z rodziną to najcenniejszy dar, jaki możemy przekazać dziecku.
Szanowna Redakcjo, piszę do Was te słowa po fali dyskusji, jaka przetoczyła się na grupie rodziców naszego przedszkola w sprawie zapisów na letnie dyżury, bo po prostu pękło mi serce. Jestem matką, więc moim naturalnym obowiązkiem i największą radością jest opieka nad własnym dzieckiem w wakacje, a to, jak łatwo inni rodzice próbują pozbyć się swoich maluchów na lipiec i sierpień, budzi we mnie głęboki smutek. Moja czteroletnia córka, Zosia, przez cały rok ciężko pracuje, uczy się wierszyków, rano wstaje przed świtem i musi dostosować się do sztywnego rytmu placówki, więc lato traktuję jako nasz święty czas na budowanie bliskości. Tymczasem wokół mnie widzę matki, które już w kwietniu przeżywały logistyczną panikę i walczyły o miejsca na dyżurach wakacyjnych w obcych przedszkolach na drugim końcu miasta, byle tylko ich dziecko nie siedziało w domu. Moja córka to nie jest żaden zbędny balast ani uciążliwy grat, który muszę gdzieś upchnąć na osiem godzin dziennie, żeby móc swobodnie pić kawę i udawać, że nie mam zobowiązań. Rozumiem, że praca zawodowa jest ważna, ale nie potrafię pojąć, jak można dobrowolnie odbierać dziecku jedyne w roku tygodnie wolności od rygoru i zamykać je w murach placówki, kiedy słońce świeci najpiękniej. Wakacje to czas na odpoczynek i wolność dla małego człowieka Przedszkolaki w dzisiejszych czasach są niesamowicie przebodźcowane, zmęczone i zestresowane wieczną presją czasu, która towarzyszy nam od poniedziałku do piątku. Letnie miesiące powinny być dla nich czasem, kiedy budzą się bez budzika, biegają boso po trawie, jedzą truskawki prosto z krzaka i po prostu nudzą się pod okiem kochającej mamy. Posyłanie dziecka na dyżur wakacyjny, gdzie grupy są łączone, opiekunki często obce, a dzieci z różnych placówek nie znają się nawzajem, to fundowanie maluchowi kolejnego stresu adaptacyjnego w środku lata. Ja wolę zreorganizować całe nasze życie, wziąć urlop bezpłatny, pracować wieczorami czy poprosić o wsparcie męża, byle tylko dać Zosi poczucie, że dom to jej najbezpieczniejsza baza. Dziecko potrzebuje nas, naszej uwagi i wspólnego lenistwa, a nie kolejnych zorganizowanych zajęć według narzuconego z góry grafiku w dusznym budynku. Macierzyństwo to odpowiedzialność za wspólny czas, a nie wieczna ucieczka Często słyszę od innych kobiet argument, że one muszą odpocząć, że dziecko w domu to wieczna awantura i że przedszkole zapewnia maluchowi lepszą rozrywkę niż nudząca się mama. To jest dla mnie przerażający dowód na kryzys współczesnego rodzicielstwa, w którym własna pociecha staje się problemem i ciężarem, od którego trzeba uciec za wszelką cenę. Jeśli nie potrafimy spędzić z własnym dzieckiem dwóch tygodni na wsi, na spacerach po lesie czy na wspólnym budowaniu zamków z piasku, to znaczy, że coś poszło bardzo nie tak w naszych relacjach. Dziecko uczy się nas, a my uczymy się jego właśnie wtedy, gdy zdejmujemy z siebie maski zagonionych pracowników i stajemy się po prostu rodziną bez planu na kolejną godzinę. Moja córka rozkwita latem, staje się odważniejsza, więcej mówi i widzę, jak bardzo potrzebuje mojej bliskości, którą aż chłonie. Nie zamienię tych chwil na żaden przedszkolny dyżur. Przestańmy traktować dzieci jak projekt do oddelegowania instytucjom Apeluję do wszystkich mam, które bezrefleksyjnie podpisują deklaracje na letnie dyżury: zatrzymajcie się na chwilę i pomyślcie, co jest naprawdę ważne dla Waszych dzieci. Szkoła i przedszkole to wspaniałe instytucje, ale one nie mogą zastąpić dziecku matczynego ciepła i poczucia, że jest się chcianym i ważnym członkiem rodziny, a nie tylko obowiązkiem do odhaczenia w kalendarzu. Mądre macierzyństwo wymaga od nas czasami rezygnacji z własnego komfortu, z idealnego porządku w domu czy z dodatkowych zarobków na rzecz tego jednego, cichego popołudnia na kocu w ogrodzie. Zamiast szukać kolejnych miejsc, gdzie można bezpiecznie zostawić dziecko, zacznijmy uczyć się cieszyć ich obecnością, ich śmiechem i tym pięknym, brudnym od lodów latem. Ja z dumą mówię, że lipiec i sierpień spędzam z córką w domu, bo to mój świadomy wybór i największy przywilej, z którego nie zrezygnuję dla żadnej kariery. Pokażmy naszym dzieciom, że są dla nas darem, a nie balastem, bo miłość mierzy się czasem, który jesteśmy w stanie im podarować wtedy, gdy najbardziej tego potrzebują. Agata Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Moja mama nadała mi to imię w latach 80. Dziś wstydzę się przedstawiać nowym znajomym”
Szybko zgłoś się po nowe 800 plus na wakacje. Warunek jest prosty: trzeba wyjechać za granicę
Dopłata do wakacji już ruszyła i ma obniżyć koszty wyjazdów za granicę dla mieszkańców wybranego regionu. Chodzi o czartery z lotniska Zielona Góra-Babimost do Tirany w sezonie letnim 2026. Dopłaty mają wynieść od 618 do 789 zł na osobę, a rejsy będą realizowane raz w tygodniu.
Województwo lubuskie uruchamia wsparcie dla mieszkańców planujących letni wyjazd do Albanii. Chodzi o połączenia czarterowe na trasie Zielona Góra-Babimost – Tirana w sezonie 2026. Dopłata ma obniżyć koszt wyjazdu o kilkaset złotych na osobę, a loty zaplanowano w rytmie tygodniowym − od połowy czerwca do połowy sierpnia. Dopłata do wakacji: ile można zyskać na wyjeździe i od czego to zależy? W praktyce dopłata dla turysty ma wynieść od 618 do 789 zł na osobę. Różnica zależy od tego, jaki samolot zostanie użyty do realizacji przelotu: wyższe dofinansowanie przewidziano przy boeingu 737-700, a niższe przy boeingu 737-800. Warto też znać skalę wsparcia „od strony lotu”. Dopłata samorządu do jednego przelotu w obie strony ma wynieść 116 850 zł. To rozwiązanie może być szczególnie odczuwalne dla rodzin, bo przy kilku osobach w rezerwacji suma oszczędności szybko rośnie − choć nadal obowiązują zasady sprzedaży typowe dla czarterów i pakietów. Terminy są konkretne, a miejsc nie kupisz „na samolot” Program zakłada 13 rotacji czarterowych na trasie Zielona Góra – Tirana, co oznacza łącznie 26 lotów w sezonie letnim 2026. Rejsy mają odbywać się raz w tygodniu, od połowy czerwca do połowy sierpnia. Istotna jest też forma sprzedaży: przeloty nie mają być oferowane jako sam bilet lotniczy. Wyjazdy będzie można kupić wyłącznie jako pakiety turystyczne przygotowane przez biuro podróży. Jeśli ktoś planuje urlop „na własną rękę”, ta oferta może nie pasować − ale dla osób, które wolą mieć w jednym miejscu lot i organizację wyjazdu, taki model bywa po prostu wygodniejszy. Dopłaty są efektem przetargu urzędu marszałkowskiego. W postępowaniu złożono jedną ofertę − przygotowało ją biuro podróży Itaka. Dofinansowanie wakacji w Albanii: wylot z Zielonej Góry Za dopłatami stoi też cel regionalny: zachęcenie do korzystania z lotniska Zielona Góra-Babimost, wsparcie lokalnej infrastruktury lotniczej i poprawa konkurencyjności portu wobec większych lotnisk. Babimost jest najmniejszym portem lotniczym w Polsce, a wyniki ruchu pasażerskiego pokazują, że każdy sezon ma znaczenie. W sierpniu 2025 roku lotnisko obsłużyło ok. 10 tys. osób, co oznacza spadek o 12 proc. względem roku wcześniej. Z kolei w I kwartale 2026 z portu skorzystało już 11 tys. pasażerów. To nie jedyny kierunek wspierany przez samorząd. W tym roku woj. lubuskie dotuje regularne rejsy PLL LOT do i z Warszawy oraz loty czarterowe Enter Air do i z Egiptu. Łącznie wszystkie dotacje w tym roku mają pochłonąć ponad 33 mln zł. Dla wielu rodzin to może być sygnał, że region konsekwentnie walczy o to, by wylot „z bliska” był realną alternatywą dla dalekich dojazdów na większe lotniska. Źródło: WP Zobacz też: „Z 800 plus opłacam angielski i nic nie zostaje. Powinni dokładać jeszcze kilka stówek do korepetycji”