Witamina C w ciąży: jaka dawka jest bezpieczna?
Zapotrzebowanie na witaminę C w ciąży wynosi ok. 90–100 mg dziennie. Nie oznacza to, że przyszła mama musi suplementować ją w postaci tabletek. Cennym źródłem witaminy C są owoce (np. dzika róża, porzeczka) i warzywa (zielona pietruszka, papryka).
Kwas askorbinowy, znany jako witamina C, jest bardzo ważnym składnikiem ludzkiego organizmu. Pomaga przeprowadzać wiele procesów chemicznych i dostarcza substancji odżywczych do komórek. Suplementowanie witaminy C w ciąży powinno odbywać się jednak zawsze pod kontrolą ginekologa, ponieważ nie tylko jej niedobór, lecz także nadmiar jest niebezpieczny. Na szczęście witamina ta znajduje się w wielu smacznych owocach i warzywach, więc jeśli tylko przyszła mama dba o ich odpowiednią ilość w <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/dieta-w-ciazy/dieta-w-ciazy-dieta-na-kazdy-trymestr-ciazy-4979-r1/">ciążowej diecie, raczej nie powinna mieć obaw, że ma za mało witaminy C. Spis treści: Jak działa witamina C? Czy w ciąży można brać witaminę C? Nadmiar witaminy C w ciąży Niedobór witaminy C w ciąży Źródła witaminy C Co można brać na przeziębienie w ciąży? Jak działa witamina C? Witamina C wpływa na prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu poprzez udział w wielu procesach metabolicznych. Odpowiednia suplementacja witaminy C to: sprawne stawy – wpływa na produkcję kolagenu, głównego budulca tkanki chrzęstnej, zdrowe serce – uszczelnia i wzmacnia naczynia krwionośne oraz reguluje ciśnienie tętnicze, prawidłowy metabolizm glukozy – obniża poziom kortyzolu (glikokortykosteroidów), czyli hormonu, który jest odpowiedzialny za zwiększenie poziomu cukru we krwi, sprawnie funkcjonujący mózg – wspiera dojrzewanie neuronów i bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, lepszy nastrój – bierze udział w uwalnianiu się oksytocyny, czyli hormonu szczęścia, łagodniejszy przebieg stanów zapalnych, ładniejsza skóra – witamina C to naturalny przeciwutleniacz, który m.in. zapobiega starzeniu się skóry i poprawia jej elastyczność. Witamina C, podawana w odpowiednich dawkach, przyczynie się do zmniejszenia ryzyka pojawiania się raka żołądka. Ze względu na swoje właściwości jest także stosowana jako uzupełnienie chemioterapii. Czy w ciąży można brać witaminę C? Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C u ciężarnej to 90–100 mg. Taką ilość można bez trudu przyswoić, jedząc warzywa i owoce, które ją zawierają. Dodatkowo badania naukowe pokazują, że witamina C spożywana w formie naturalnych produktów jest o wiele łatwiej przyswajalna niż w postaci suplementu z apteki. To oznacza, że łykanie witaminy C w tabletkach jest u większości ciężarnych zbędne (zwłaszcza że znajduje się też w preparatach multiwitaminowych dla kobiet w ciąży). Jeśli jednak lekarz na podstawie badań stwierdzi, że należy ją suplementować, trzeba to robić w dawkach ściśle przez niego określonych. Nadmiar witaminy C w ciąży: czy może zaszkodzić? W przypadku kobiet ciężarnych nadmiar witaminy C może być szkodliwy i wywołać: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/mdlosci-w-ciazy-co-na-mdlosci-kiedy-mdlosci-w-ciazy-1221-r1/">mdłości, wymioty, wysypkę na skórze; <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/zgaga-w-ciazy-sposoby-na-zgage-w-ciazy-6485-r1/">zgagę, wzdęcia, biegunkę, problemy z układem moczowym (przyczynia się do <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/kolka-nerkowa-w-ciazy-4395-r1/">kolki nerkowej). Nadmiar witaminy C w ciąży może spowodować zaburzenia rozwojowe u dziecka, a w I trymestrze ciąży nawet <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/przebieg-ciazy/jakie-sa-najczestsze-przyczyny-obumarcia-ciazy-22168-r1/">obumarcie płodu. Niedobór witaminy C w ciąży Zbyt mała podaż witaminy C do organizmu ciężarnej również jest szkodliwa i może spowodować wady rozwojowe u płodu, takie jak np. zaburzenia układu nerwowego, przejawiające się problemami z koncentracją i pamięcią. Niedobór witaminy C wpływa też negatywnie na ciężarną. Może przyczynić się do powstania wielu dolegliwości i schorzeń, które z kolei mogą mieć zły wpływ na rozwój dziecka, a nawet spowodować <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/przebieg-ciazy/poronienie-wczesne-samoistne-jak-to-sie-objawia-wyjasnia-ekspert-22910-r1/">poronienie. Są to: rozpulchnienia dziąseł, krwawienia, obrzęki, ból mięśni i stawów, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/anemia-w-ciazy-dieta-na-anemie-w-ciazy-7426-r1/">anemia, osteoporoza, osłabienie, nadciśnienie tętnicze, szkorbut, zaburzenia neurologiczne. Źródła witaminy C Jeżeli chodzi o tę witaminę, nie ma większego problemu z jej suplementacją, ponieważ zawiera ją wiele owoców i warzyw – bardzo wskazanych nie tylko dla kobiet w ciąży. Witamina C znajduje się np. w: papryce, kapuście, szpinaku, brokułach, natce pietruszki, ziemniakach, pomidorach, porzeczkach (zwłaszcza czarnych), malinach, truskawkach, poziomkach, dzikiej róży, cytrusach. Co można brać na przeziębienie w ciąży? Jeśli przyjmujesz suplementy witaminowe dla kobiet w ciąży, przy przeziębieniu nie łykaj witaminy C bez porozumienia z lekarzem. Najprawdopodobniej w przyjmowanym przez ciebie preparacie jest już duża dawka tej witaminy, a jej nadmiar może prowadzić do powstawania kamieni nerkowych. Przez lata powszechnie uważało się, że zażywanie witaminy C łagodzi objawy przeziębienia i przyspiesza powrót do zdrowia. Najnowsze badania kliniczne nie potwierdzają tego. Z ich analizy wynika, że przyjmowanie witaminy C w czasie przeziębienia ani nie skraca, ani nie łagodzi jego objawów. Jeżeli chodzi o przeziębienie w ciąży, to najlepiej leczyć je domowymi sposobami. Przyszła mama nie może zażywać wielu ogólnie dostępnych preparatów. Odpowiednia dieta, zawierająca wymienione wyżej owoce i warzywa może natomiast pomóc w zbudowaniu lepszej odporności organizmu, dlatego warto o nią zadbać nie tylko w czasie przeziębienia czy nawet całej ciąży, lecz także w ogóle w życiu. Naturalne metody leczenia <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/przeziebienie-w-ciazy-katar-w-ciazy-jak-leczyc-przeziebienie-2305-r1/">przeziębienia w ciąży, choć bezpieczne, nie zawsze są skuteczne, dlatego zawsze warto udać się do lekarza na konsultację. Zobacz także: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/dieta-w-ciazy/jod-w-ciazy-nie-tylko-dla-tarczycy-15621-r1/">Czy jod w ciąży jest równie ważny, jak kwas foliowy? <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/internetowa-szkola-rodzenia/o-ciazy/witaminy-w-ciazy-brac-czy-nie-brac-11306-r1/">Witaminy w ciąży – zalecenia, suplementy, ranking <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/dieta-w-ciazy/wegetarianka-w-ciazy-dieta-wegetarianska-zalecenia-15278-r1/">Dieta wegetariańska w ciąży – czy jest dozwolona, jak komponować jadłospis?
Czy wiesz, że nie wszystkie witaminy są naturalne?
Dzięki badaniom naukowym Aboca powstał nowy suplement diety: Vitamin C Naturcomplex. W 100% naturalna witamina C dla dorosłych i dzieci.
Wszyscy wiemy, że witamina C jest bardzo ważna dla naszego zdrowia, ponieważ przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, zmniejsza stan zmęczenia i znużenia, chroni komórki przed stresem oksydacyjnym i może być pomocna w przypadku niezrównoważonej diety. Ze względu na jej szerokie zastosowanie, witamina C jest sto jako suplement diety i po dziś dzień pozostaje jednym z najczęściej przyjmowanych suplementów diety na świecie. Owoce i warzywa są pokarmami najbogatszymi w tę substancję. Na ogół suplementy diety dostarczają witaminę C w postaci kwasu askorbinowego lub askorbinianu wytwarzanego w drodze syntezy chemicznej i zalecanego do spożycia w dawkach 500-1000 mg na dobę. Alternatywę stanowią suplementy witaminy C pochodzenia naturalnego. Zdjęcie: Suplement diety Vitamin C Naturcomplex Jednym z najbogatszych naturalnych źródeł witaminy C jest acerola (Malpighia punicifolia), krzew pochodzący z Ameryki Środkowej, który zawiera witaminę C w ilościach 50 razy większych niż owoce cytrusowe. Z tego powodu Aboca wprowadziła na rynek Vitamin C Naturcomplex, suplement diety oparty na naturalnej witaminie C pozyskiwanej z owoców aceroli. Jest to w 100% naturalny i biodegradowalny produkt, który dostarcza zalecaną dzienną dawkę witaminy C wraz z innymi substancjami naturalnie występującymi w ekstrakcie z aceroli, takimi jak flawonoidy, w tym kwercetyna i antocyjany. Substancje te przyczyniają się do idealnej biodostępności witaminy C, dodatkowo zwiększając jej siłę antyoksydacyjną. Dlaczego warto wybrać Vitamin C Naturcomplex? Ponieważ jest wynikiem procesu produkcyjnego, który odbywa się bez rozpuszczalników i innych substancji chemicznych. Ponieważ dostarcza nie tylko sam kwas askorbinowy, ale cały unikalny naturalny kompleks molekularny. Formuła produktu jest w 100% naturalna. Nie zawiera substancji syntetycznych ani półsyntetycznych. Witamina C obecna w kompleksie molekularnym może być lepiej wykorzystywana przez organizm. Dostarcza zalecaną dzienną dawkę witaminy bez jej zbędnego nadmiaru. Vitamin C Naturcomplex jest zalecany dla dorosłych i dzieci od 4 roku życia. Nie zawiera barwników ani sztucznych substancji. Bez dodatku cukru. Cytrusowy smak. Gluten Free. Produkt dostępny w aptekach. Materiał powstał przy udziale firmy Aboca, producenta Vitamin C Naturcomplex View Ediplayer on the source website
Jak dbasz zimą o odporność swojego malucha? [KONKURS]
Hu, hu, ha, hu, hu, ha… Zima wcale nie taka zła - wręcz przeciwnie! Pod warunkiem jednak, że organizm jest do niej przygotowany i ma odpowiednio silny układ odpornościowy. Podzielcie się z nami swoimi sposobami na wzmacnianie odporności waszych pociech i odbierzcie jedną z 10 wspaniałych nagród w naszym konkursie.
System odpornościowy jest dla naszego organizmu swego rodzaju tarczą chroniącą między innymi przed bakteriami, wirusami czy grzybami. Odporność to więc nic innego, jak umiejętność obrony przed nimi1, której organizm uczy się przez całe życie2. Wsparcie organizmu Niezwykle ważne jest wspieranie organizmu – po to, by podczas spotkania z niechcianymi mikroorganizmami miał siłę i zdolność, żeby je rozpoznać, a następnie pokonać. Szczególnie ważne jest to teraz - w okresie zimowym. Jak wzmacniać mały organizm? Podstawą są aktywność na świeżym powietrzu, odpowiednia ilość snu i zbilansowana dieta – taka, w której nie brakuje mikroelementów i witamin. Zwłaszcza witaminy C, której niedobór wpływa na reakcje układu odpornościowego3. Wiele powszechnie dostępnych pokarmów jest bogatym źródłem witaminy C. Mowa tu o owocach (między innymi cytrusach, kiwi czy czarnej porzeczce) oraz warzywach (pomidor, natka pietruszki, kapusta, szpinak, rzeżucha i papryka)4,5, które można ciekawie łączyć! PROSTE POMYSŁY NA DANIA BOGATE W WITAMINĘ C >>> TUTAJ Jeśli jednak stosowanie odpowiedniej diety nie jest wystarczające, należy zgodnie z zaleceniami i dawkowaniem wskazanym przez lekarza, uzupełniać poziom witaminy C w organizmie, aby zapobiegać jej niedoborom. Wybierając preparat warto przyjrzeć się, jaki jest jego skład, ocenić ile mg kwasu askorbowego znajduje się w 1 ml produktu6 oraz rozważyć sięgnięcie po lek. W tym ostatnim przypadku skład jakościowy i ilościowy jest sprawdzany. Leki podlegają kontroli nadzoru farmaceutycznego i są monitorowane pod kątem działań niepożądanych7. Ważna jest także forma – kroplomierz w przypadku leku w kroplach znacznie ułatwia aplikację. Wyjątkowy konkurs Wiemy, dlaczego ważne jest dbanie o odporność i jak to robić. Podzielcie się z nami swoimi sposobami i odbierzcie nagrodę, którą jest niezwykła chmurka – trener snu od firmy SkipHop. Nie tylko piękna, ale i wyjątkowo praktyczna. Chmurka to świetne narzędzie pomocne w kształtowaniu dobrych nawyków sennych. Łączy w sobie 4 funkcje: trenera snu, pozytywki (emituje dwa uspokajające dźwięki: biały szum i deszcz, oraz kołysankę), lampki nocnej (światło na trzech poziomach intensywności) oraz budzika w formie światełka lub melodyjki. Przycisk „słoneczko” pozwala kontrolować dźwięk i muzykę. Dodatkowo podświetla się w 3 kolorach: czerwony oznacza, że pora spać. Żółty sygnalizuje, że za chwilę pobudka. I wreszcie zielony = wstajemy. Aby 1 z 10 chmurek SkipHop trafiła do was, wystarczy rozwiązać ankietę i odpowiedzieć na pytanie konkursowe: jakie są wasze sposoby na wzmacnianie odporności maluchów w okresie zimowym? Zapraszamy do udziału! Artykuł powstał z udziałem marki Cebion® MAT-PL-OTHER-20-000064 1 E. Dymarska, Czynniki modulujące układ immunologiczny człowieka, Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy 2016, 2(19) 2 A. Kościej, U. Skotnicka-Graca, I. Ozga, Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci. Importance of selected nutritional factors for children’s immunity, Śląska Wyższa Szkoła Medyczna w Katowicach, Probl Hig Epidemiol 2017, 98(2): 110-117 3 Charakterystyka Produktu Leczniczego Cebion® z 18.06.2019 r. 4 M. Jarosz, Normy żywienia dla populacji Polski – Instytut Żywności i Żywienia, 2017, str. 147, ISBN: 978-83-86060-89-4 5 K. Maćkowiak, L. Torliński, Współczesne poglądy na rolę witaminy C w fizjologii i patologii człowieka, Nowiny Lekarskie 2007, 76, 4, 349-356 6 W przypadku leku Cebion 1 ml (około 20 kropli) zawiera 100 mg kwasu askorbowego. Pełen wykaz substancji pomocniczych znajduje się w Ulotce dla pacjenta. 7 H.Bojarowicz, P.Dźwigulska, Suplementy diety. Część I. Suplementy diety a leki – porównanie wymagań prawnych, Hygeia Public Health 2012, 47(4): 427-432
Zimowe zabawy na świeżym powietrzu [PROPOZYCJE]
Hu, hu, ha, (nie taka) zima zła! Choć rzeczywiście dni są krótkie i szybko robi się ciemno, co nie ułatwia aktywnych zabaw na świeżym powietrzu. Oto kilka pomysłów, które mogą spodobać się nawet największym sceptykom!
Każda pora roku ma swoje uroki. Zima, choć nie zawsze raczy nas białym puchem, pozwala spędzić czas w takiej formie, o jakiej latem możemy tylko pomarzyć. Na odporność wpływa wiele czynników, ale warto pamiętać o kwasie askorbowym, czyli witaminie C, który wpływa na wiele procesów zachodzących w naszym organizmie, m.in. właśnie na działanie układu odpornościowego1. W co bawić się zimą na świeżym powietrzu? Oto kilka naszych propozycji: Tropienie zwierząt Zmarznięta ziemia, a tym bardziej śnieżna pierzynka to podatny grunt do zostawiania śladów – nie tylko tych pochodzących z waszych butów, ale przede wszystkim zwierząt. Zaplanujcie wycieczkę do lasu i spróbujcie znaleźć trop, a następnie podążać tym śladem tak długo jak to możliwe. Czy to był zajączek? Sarenka? A może ogromny pies na spacerze ze swoim Panem i strasznie się gdzieś spieszyli? Potrenujcie wyobraźnię i opowiadajcie sobie historię – dokąd biegły zwierzaki, dlaczego nie śpią i co teraz mogą porabiać. Możecie również zrobić zdjęcia napotkanym śladom i przygotować specjalny album pełen wspomnień z zimowych wypraw. Śnieżne budowle Bałwanek czy igloo to dość popularne śnieżne budowle. Co więcej – jeśli nie macie do dyspozycji śniegu, można pokusić się o ich zbudowanie ze zmarzniętego piasku. W obu jednak przypadku po zapadnięciu zmroku trudno je podziwiać. Dlatego w tym roku spróbujcie zbudować… śniegową latarnię! Zacznijcie od przygotowania kilku kul śnieżnych. Możecie ustawić je obok siebie, lub jedną na drugiej. Nie muszą być wielkie, ale na tyle spore, aby dało się w nich wydrążyć wnętrze. Następnie spryskajcie je wodą, która po zamarznięciu utrwali całą konstrukcję. Po zmroku możecie włożyć do latarenek malutkie świeczki i cieszyć oczy magicznym widokiem. Bitwa na śnieżki Tradycyjna bitwa na śnieżki ma szansę w tym roku zyskać nową odsłonę. Zamiast szykowania arsenału białych kul i celowaniem nich w przeciwnika, spróbujcie innego scenariusza. Zagrajcie w zimowe kręgle lub celujcie do kolejno wyznaczonych celów. Możecie również przygotować tor przeszkód i celować w kolejno wyznaczone elementy. Dodatkowym utrudnieniem może być np. konieczność przebiegnięcia slalomu lub przeskok przez sanki. Malowanie na śniegu Wspólnie macie szansę zostać artystami wielkiego formatu! Jeśli macie do dyspozycji własny ogródek lub podwórko, potrzebne wam będą barwniki spożywcze i zużyte butelki po szamponie do włosów lub płynie do mycia naczyń. Możecie także wykorzystać plastikowe butelki po napojach – wystarczy nawiercić niewielki otwór w nakrętce. Ta zabawa może być przy okazji powtórką lub nauką literek i cyferek. W przestrzeni publicznej pobawcie się samą wodą – ona rozpuści śnieg a ślady pozostaną! Jeśli nie macie pod ręką farb, lub czasu na przygotowania, możecie farby wymienić na wydeptywani. Spróbujcie „wychodzić” w śniegu określone kształty, lub po prostu narysować je patykiem… Zabawy w „śniegowicy” Dokładnie – to taka piaskownica, tylko że ze śniegiem. Możecie wykorzystać foremki z piaskownicy, łopatki, grabki, wiaderka. Podobnie jak w piachu, także na śniegu można budować zamki, stawiać babki, robić podkopy i tunele. Udanej zabawy! 1 Charakterystyka Produktu Leczniczego Cebion® z 18.06.2019 r. Artykuł powstał z udziałem marki Cebion MAT-PL-NASIVIN-20-000049
Niedobór witaminy C – co może oznaczać i jak mu zapobiec?
Witamina C jest nam niezbędna, jednak ludzki organizm nie potrafi wytwarzać jej samodzielnie. Jak zatem ją dostarczać, dlaczego jest tak ważna i jakie mogą być skutki niedoboru – odpowiadamy!
Ani dziecko, ani dorosły, nie są w stanie samodzielnie wytworzyć kwasu askorbowego, czyli witaminy C właśnie. Dlatego tak ważne jest dostarczanie jej organizmowi wraz z pożywieniem1. Jeśli jednak codzienna dieta nie jest zdrowa i prawidłowo zbilansowana, poziom witaminy C może być niewłaściwy. Jej niedobór wpływa na reakcje układu odpornościowego2. Może prowadzić m.in. do zmniejszenia odporności i osłabienia organizmu. Jeśli jest znaczny i długotrwały, może nawet wywołać szkorbut. Bardzo ważne jest zatem, aby na talerzu malucha znalazły się produkty, które są jej bogatym źródłem1. Potencjalne konsekwencje niedoboru witaminy C Długotrwały niedobór witaminy C może prowadzić do choroby, o której w dzisiejszych czasach najczęściej mówimy w czasie przeszłym. Mówimy o szkorbucie, zwanym inaczej gnilcem, który występuje bardzo rzadko. Jego objawami mogły być między innymi wypadanie zębów, krwawienie z dziąseł czy zmiany zapalne w ich obrębie. Należy jednak podkreślić, że w Polsce oraz w innych krajach rozwiniętych szkorbut praktycznie nie występuje3,4. Choroba ta jest znana ludzkości od wieków – występował nawet w starożytności, o czym wiemy z egipskich papirusów7. Przez lata poszukiwano przyczyny tej choroby, jak również sposobu jej leczenia. Ciekawostką jest, że właśnie z nią łączy się odkrycie witaminy C5,6. W średniowieczu domyślano się, że szkorbut może być związany ze sposobem odżywiania, gdyż najwięcej chorych było na terenach, gdzie ich mieszkańcy mieli niewielki dostęp do świeżych warzyw i owoców5. Również dlatego choroba często dotykała marynarzy5. W XIX wieku nastąpił jednak przełom, gdy angielskim marynarzom nakazano jedzenie cytryn8,9. Jak zapobiec skutkom niedoboru witaminy C Witaminę C można znaleźć w pożywieniu, głównie w warzywach i owocach. Jej bogatym źródłem jest m.in. czerwona papryka, natka pietruszki, warzywa kapustne, a także czarna porzeczka, kiwi, truskawki oraz owoce cytrusowe1. Witamina C, posiada wysoki potencjał oksydoredukcyjny i uczestniczy jako kofaktor w wielu układach enzymatycznych, np. syntezy kolagenu czy katecholamin2. Odpowiada również za wchłanianie żelaza10. Nie zawsze jednak codzienna dieta dostarcza odpowiednią dawkę witaminy C. Kwas askorbowy jest wchłaniany w ograniczonym stopniu1. Niewłaściwy poziom w organizmie może być również wynikiem zaburzenia wchłaniania, na które wpływ ma np. brak łaknienia lub wymioty, które mogą zdarzyć się także u dzieci3. W takiej sytuacji poziom witaminy C może być w organizmie nieodpowiedni. U dzieci, u których stwierdzono niedobór witaminy C, specjalista może rozważyć podanie leku. Na rynku dostępnych jest wiele produktów, warto jednak sięgnąć po lek w kroplach. Kroplomierz ułatwia jego aplikację1. To jednocześnie forma o wiele bardziej wygodna, zwłaszcza w przypadku najmłodszych. 1 M. Jarosz, Normy żywienia dla populacji Polski, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017, s 147-150. 2 Charakterystyka Produktu Leczniczego Cebion z 18.06.2019 r. 3 B. Bułhak-Jachymczyk, Witaminy, [w:] Normy żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych, [red.] M. Jarosz, B. Bułhak--Jachymczyk, IŻŻ, PZWL, Warszawa, 2008, 172–232. 4 EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Aller-gies), Scientific Opinion on Dietary Reference Values for vitamin C, EFSA Journal, 2013, 11, 11, 3418, 1–68, dostęp z dnia 04.11.2013, doi:10.2903/j.efsa.2013.3418. 5 K. Janda, M. Kasprzak, J. Wolska, J. Pom, Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie, Life Sci 2015, 61, 4, 419–425. 7 M. Szczypka, J. Gajewska: ABC witamin i minerałów. Egros, Warszawa 2000, 38–42.2. 8 B. Oster, U. Fechtel, Vitamins. Vitamin C. History. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley-VCH Verlag, 2005, s. 111. 9 P. Moszczyński, R. Pyć: Biochemia witamin. Witaminy lipofilne i kwas askorbinowy. Część II. PWN, Warszawa 1999, 112–136. 10 J. Guz, R. Orliński, Rola witaminy C w regulacji epigenetycznej*, Postępy Hig Med Dosw, 2017; 71: 747-760. Artykuł powstał z udziałem marki Cebion®
Zdrowe zęby i dziąsła. Jak nauczyć malucha o nie dbać [5 sposobów]
„Szczotka, pasta, kubek, ciepła woda…”. O tym, że mycie zębów jest ważne, wie chyba każdy z nas, dorosłych. Jeśli od najmłodszych lat przyzwyczaimy malucha do codziennych zabiegów pielęgnacyjnych, nie będzie miał z tym problemów w przyszłości. Jak to zrobić?
Już pierwsze wyrzynające się zęby trzeba koniecznie czyścić, zwłaszcza że nie są one jeszcze w pełni zmineralizowane1, a co za tym idzie: podatne na próchnicę2. Wiele chorób jamy ustnej i uzębienia może mieć swój początek jeszcze zanim pojawią się pierwsze zęby1. Dlatego tak ważne jest wyrobienie w dziecku prawidłowych nawyków. Oto 5 sprawdzonych sposobów, dzięki którym nawet najbardziej oporny maluch może pokochać szczotkowanie zębów. 1. Zębowe zakupy Pozwól maluchowi samodzielnie wybrać akcesoria niezbędne podczas higieny jamy ustnej. Stwórzcie listę „zębowych akcesoriów” i wspólnie wybierzcie się do drogerii. Zrób wstępną selekcję szczoteczek – zwróć uwagę, by była dostosowana do wieku malucha, a więc miała miękkie włosie, względnie małą główkę i dość szeroki, ale niezbyt gruby uchwyt, najlepiej z elementami antypoślizgowymi. Jeśli wybierasz szczoteczkę dla starszaka możesz sięgnąć po taką z włosiem zróżnicowanej długości. Jego zadaniem jest doczyszczenie trudno dostępne miejsca na zębach bocznych3. Całą resztę pozostaw dziecku2. Niech maluch sam zdecyduje, czy przy myciu zębów ma mu towarzyszyć zwierzątko, księżniczka czy superbohater. Podobnie postąp z pastą i zastosuj zasadę ograniczonego wyboru. Spośród tubek odpowiednich dla dziecka2 pozwól wybrać tę, która maluchowi spodoba się najbardziej. Po powrocie z zakupów uroczyście rozpakujcie wszystkie zdobycze w łazience, wyparzcie szczoteczki. Następnie uroczyście umyjcie zęby! 2. Trening czyni mistrza Dlatego poćwiczcie na… pluszakach! Misie i lalki ucieszą się z czasu spędzonego w tej formie. A dla malucha będzie to niezła lekcja higieny. W łatwy sposób możesz pokazać dziecku w jaki sposób prawidłowo szczotkować zęby3. Ta metoda sprawdzi się także podczas nauki korzystania z nici dentystycznej. Możemy na przykładzie uzębienia groźnego tyranozaura pokazać naszemu brzdącowi, jak prawidłowo czyścić powierzchnie międzyzębowe. To szczególnie ważne, gdy masz w domu starszaka u którego pojawiają się „szóstki”, a więc około 5-6. roku życia1,2. To też dobry moment na wprowadzenie płynu do płukania jamy ustnej przeznaczonego dla dzieci2. Miej na uwadze, że dzieci uczą się świata przez obserwację. Jeżeli więc pokażesz maluchowi, jak ty myjesz zęby lub pozwolisz wystąpić w roli modela, maluch ma szansę zapamiętać pewne rzeczy szybciej. Miej też na uwadze, że wspólne mycie zębów może być przygodą dla obu stron, dlatego nie wzbraniajcie się przed wzajemnym ich szczotkowaniem! 3. Bajki (nie tylko) o wróżce Zębuszce Na rynku dostępnych jest wiele książeczek pokazujących jak ważne są zabiegi higieniczne jamy ustnej. Możesz sięgnąć po przygody misia, który idzie do dentysty, interaktywne lektury o walorze edukacyjnym czy bajkę o słynnej wróżce Zębuszce. Dodatkowo pomoże oswoić się z często naturalnie występującym lękiem związanym z wypadaniem zębów mlecznych. Znajdziesz również bajki związane z kluczowymi w rozwoju dzieci umiejętnościami i zdrowymi nawykami – korzystania z nocnika, sportu, jedzenia owoców czy właśnie mycia zębów. Wspólne oglądanie może stać się dobrą okazją do wytłumaczenia, że szczoteczka służy tylko do mycia zębów, a nie innych części ciała, że nie wolno jej gryźć, żuć i ssać. 4. Codzienne rytuały Dla dzieci powtarzalność czynności i rytuały są niezwykle ważne. Sprawiają, że maluchy czują się pewnie i bezpiecznie4. Warto włączyć do nich mycie zębów. Wspólnie zastanówcie się, gdzie w planie dnia najlepiej je umiejscowić. Czy będzie to pierwsza rzecz po przebudzeniu, czy wyszczotkujecie zęby dopiero po przywitaniu wszystkich miśków? Z kolei wieczorem może być to kolejna czynność po zaplanowaniu stroju na następny dzień lub po wieczornej czytance a tuż przed kąpielą w pianie. Ponieważ mycie zębów trwa określoną ilość czasu, jego kreatywne odmierzanie może okazać się niezwykle przydatne. Wspólnie możecie kupić i ozdobić własny czasomierz – klepsydrę, zegar do jajek lub zwykły stoper. Pomocny okazuje się też Internet – mycie zębów może trwać tyle, co ukochana piosenka, przeczytany wierszyk lub specjalnie przygotowany dla dzieci podcast o myciu zębów. 5. Wizyta u dentysty W większych miastach bez problemu znajdziesz gabinet stomatologii dziecięcej, którego wyposażenie i wystrój niczym nie przypominają tych dla dorosłych. Ich ściany zdobią kolorowe obrazki i bajkowe motywy. To jednak nie jest najważniejsze. Kluczowa jest osoba lekarza i jego podejście do małego pacjenta oraz… pozytywne nastawienie malucha! Pamiętaj, że od ciebie zależeć będzie, czy maluch usiądzie na fotelu dentystycznym ze strachem czy z zaciekawieniem. Pierwsza – zapoznawcza – wizyta powinna mieć na celu oswojenie się z gabinetem, narzędziami i fotelem dentystycznym3. Jeśli już wtedy uda się pokazać zęby lekarzowi – super! To pierwszy krok do kolejnych profilaktycznych wizyt. View Ediplayer on the source website 1 M. Szpringer-Nodzak, M. Wochna-Sobańska, Stomatologia wieku rozwojowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wydanie IV, ISBN 83-200-2774-8 , S. 25 2 J.Szczepańska, A. Hilt, M. Daszkowska, G. Marczuk-Kolada, Zalecenia w zakresie higieny jamy ustnej dla dzieci i młodzieży w kolejnych grupach wiekowych, Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej, 2014 3 Przegląd interwencji zapobiegawczych z zakresu higieny jamy ustnej wykorzystywanych w pediatrii, Pediatria po Dyplomie, Październik 2009, Vol. 13 Nr 5, s. 21-22, 23 4 K. Appelt, M. Mielcarek, Opieka i wychowanie: Wczesne dzieciństwo, Wydanie I Tom 1, nstytut Badań Edukacyjnych, Warszawa 2014ISBN – 978-83-61693-66-6, S. 7 5 A. Błasiak, Rytuały rodzinne jako czynnik stałości i trwałości systemu rodzinnego w dynamicznie zmieniającym się świecie, Kraków 2019 Artykuł powstał z udziałem marki Cebion® MAT-PL-OTHER-20-000053
Grudniowe aktywności, które pomogą obudzić ducha świąt [7 POMYSŁÓW]
Chociaż grudzień to dla większości z nas miesiąc upływający pod hasłem przygotowań do świąt, nadchodzące Boże Narodzenie to nie tylko strojenie choinki i pieczenie pierników. Podpowiadamy, jak obudzić ducha świąt wcześniej. Tak, by wieszanie bombek było już tylko wisienką na torcie bożonarodzeniowych przygotowań.
Gdy zbliżają się święta, większość z nas chce zadbać o pełną ciepła atmosferę, budować wspomnienia, a jednocześnie zadbać o dom. Bardzo często jednak towarzyszy temu pośpiech i niepotrzebny stres. Jak go wyeliminować i sprawić, by już same przygotowania do świąt były choć trochę magiczne? Podpowiadamy! 1: Wspólne świąteczne porządki Brzmi jak koszmar? Tylko pozornie! Początek grudnia to dobry czas, żeby zając się porządkami. Systematyczna, rozłożona w czasie praca ma szansę być nie tylko bardziej efektywna, ale i mniej męcząca. Zastanów się, co w twojej ocenie jest konieczne, abyście w święta czuli się w domu komfortowo. Przygotuj listę zadań i rozpisz je w czasie. Samo planowanie często pozwala złapać oddech i spojrzeć na czekające obowiązki z dystansem. Może okazać się, że mycie okien będzie dla kilkulatka świetną zabawą. Z tym większą radością będzie chciał przyklejać na nich własnoręcznie wykonane śnieżynki i bałwanki. A znalezione w szafach pudła pełnie zdjęć, starych zabawek czy pamiątek sprzed lat mogą kryć w sobie niezwykłe, rodzinne wspomnienia… 2: Kalendarz adwentowy Choć sama idea jest większości nas dobrze znana i całkiem bliska, ciekawym pomysłem może być przygotowanie go w tym roku własnoręcznie i nietypowo. Jak? Okienka z cukierkami czy maleńkie paczuszki wymień na personalizowane upominki dla członków twojej rodziny. Najlepiej wiesz, co lubią i o czym marzą twoi bliscy, więc zadanie wydaje się tylko z pozoru skomplikowane. Chcesz, żeby było jeszcze oryginalniej? Pomyśl o pochowaniu paczuszek na dany dzień w różnych miejscach mieszkania – może przy lustrze w łazience, w szafce na klucze lub na parapecie? Dodatkową atrakcją może być także umieszczenie w nich… zagadek! W zależności od wieku twojej pociechy możesz przygotować rebusy, rymowanki lub zgadywanki, wciąż pozostając w tematyce świąt. Jeżeli jest już za późno na przygotowanie 24 upominków lub nie macie na nie pomysłu, możecie skupić się na np. 4 symbolach – jeden na każdy tydzień adwentu. 3: Świąteczny notatnik Istnieją rodziny, w których notatnik taki przekazywany jest z pokolenia na pokolenie. Ma często formę zwykłego brulionu, zeszytu lub albumu na zdjęcia. Znajdują się w nim wycinki z gazet z przepisem na ulubiony sernik, zapisane ręcznie zabawne anegdoty opowiedziane w przeszłości przez dzieci czy wklejone zdjęcia, na których uchwycono ważne momenty z życia rodziny. Brzmi śmiesznie i wzruszająco, prawda? Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby w tym roku stworzyć nową, świąteczną tradycję i założyć podobny notatnik. Twoje dzieci i wnuki mogą chcieć kontynuować tę tradycję! 4: Prace plastyczne Może ci się tylko wydawać, że masz dwie lewe ręce, jeśli chodzi o zdolności manualne. Ale bardzo często, zwłaszcza w okresie przedświątecznym, okazuje się, że jest zupełnie inaczej. Spróbuj i przekonaj się. Zacznij od białej kartki papieru i nożyczek – zrobienie śnieżynek jest prostsze niż myślisz. Możesz nimi udekorować poręcze schodów na klatce schodowej, szyby okienne, czy zawiesić je na nitce pod żyrandolem. Pamiętaj, że możecie stworzyć magiczne śnieżynki – wystarczą kredki, flamastry i odrobina brokatu. Apetyt rośnie w miarę jedzenia… krepiny, wycinanki, sznurki, guziki – to wszystko możecie wykorzystać. Kolorowe łańcuchy na choinkę, ozdoby do ułożenie na wigilijnym stole czy opakowania prezentów DYI z pewnością cieszyć będą tak na etapie ich przygotowywania, jak i dzielenia się z bliskimi. Możecie też wspólnie przygotować paczuszkę dla Mikołaja i elfów! 5: Muzyka Słuch jest tym zmysłem, którego nie da się wyłączyć – odbieramy dźwięki przez 24 godziny na dobę1. Jednocześnie muzyka wywołuje emocje2. Za jej pomocą możemy regulować nastrój, poprawiać sobie humor czy wprawiać się w zadumę2. Dlatego – zwłaszcza w tym wyjątkowym, przedświątecznym czasie – warto zadbać, by towarzyszyły nam nuty pomagające zwolnić, wyciszyć się i skupić na wartościach dla nas ważnych: rodzinie, wspólnym aktywnościom, spokoju… Oczywistym jest, że wielu z nas w tym czasie sięga po kolędy, pastorałki czy popularne świąteczne przeboje. Warto jednak pomyśleć o tle muzycznym w innym aspekcie i przy okazji przemycić trochę wiedzy. Idealnie sprawdzi się opowieść o bożonarodzeniowym przyjęciu i przygodach Klary zamknięta w przepięknej oprawie. Mowa tu oczywiście o „Dziadku do orzechów” Piotra Czajkowskiego. Gdy dzieci już zasną, rodzicom może spodobać się „Oratorium na Boże Narodzenie” Jana Sebastiana Bacha czy II Symfonia „Wigilijna" Krzysztofa Pendereckiego. Spróbujcie… 6. Gotowanie W okresie świątecznym wielu z nas śmieje się, że organizm składa się głównie z mandarynek. Rzeczywiście, to charakterystyczny w tym czasie smak i zapach. Jednak nie możemy zapominać także o innych składnikach. Przygotowania do wigilijnej wieczerzy – wspólne lepienie pierogów, dekorowanie pierników i pieczenie ciasteczek, to jedno. Ale na co dzień nie wolno zapominać o zdrowych, zbilansowanych posiłkach, bogatych w witaminę C. Organizm potrzebuje jej również, gdy jest zdrowy3 – profilaktyka to podstawa! Dlatego (nie tylko przed świętami) sięgajcie po składniki bogate w witaminę C. Oczywiście mandarynki i inne cytrusy są na liście, jednak bogate w kwas askorbowy są także inne owoce, np. truskawki, kiwi czy czarna porzeczka oraz warzywa (pomidor, natka pietruszki, kapusta, szpinak, rzeżucha i papryka)4,5, które można ciekawie łączyć! 7: Zdjęcia Smartfony i cyfrowe aparaty odebrały nam nieco magii związanej ze zdjęciami – rzadziej wywołujemy fotografie, układamy je w albumach i podpisujemy. A gdyby tak znaleźć chwilę pomiędzy pieczeniem ciast a dekorowaniem domu i wyjąć stare albumy? Wrócić wspomnieniami do świąt z dzieciństwa, opowiedzieć dzieciom o waszych tradycjach i domowych momentach i być może posortować i wywołać aktualne zdjęcia? W kolejne świąteczne wieczory wracanie do wspomnień sprzed lat zapewne ucieszy niejedno oko! Gotowi na święta? 1 Z. Domosławski, Wprowadzenie do medycyny, Jelenia Góra 2007, ISBN 978-83-924736-7-1, s.58 2 M. Chęć, M. Ligocka, I. Janik, J. Samochowiec, A. Samochowiec, Pośrednicząca rola nastroju we wpływie muzyki na emocjonalny odbiór materiału obrazowego przez adolescentów , Psychiatr. Pol. 2019; 53(2): 341–357PL ISSN 0033-2674 3 A. Kościej, U.Skotnicka-Graca, I. Ozga, Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci. Importance of selected nutritional factors for children’s immunity, Probl Hig Epidemiol 2017, 98(2): 110-117 4 M. Jarosz, Normy żywienia dla populacji Polski – Instytut Żywności i Żywienia, 2017, str. 147, ISBN: 978-83-86060-89-4 5 K. Maćkowiak, L. Torliński, Współczesne poglądy na rolę witaminy C w fizjologii i patologii człowieka, Nowiny Lekarskie 2007, 76, 4, 349-356 Artykuł powstał z udziałem marki Cebion® MAT-PL-OTHER-20-000054
Jak zadbać o odpowiedni poziom witaminy C u Twojego dziecka?
Ludzki organizm nie potrafi sam wytworzyć witaminy C, dlatego należy dostarczać ją wraz z pożywieniem. Na szczęście znajduje się ona w wielu różnych produktach, więc warto jest stosować zbilansowaną dietę, aby zapewnić jej odpowiednią podaż.
Głównymi źródłami witaminy C w diecie są owoce (między innymi cytrusy, truskawki, kiwi czy czarna porzeczka) oraz warzywa (pomidor, natka pietruszki, kapusta, szpinak, rzeżucha i papryka)1,2. PROSTE POMYSŁY NA DANIA BOGATE W WITAMINĘ C >>> TUTAJ Rola witaminy C w organizmie Bez witaminy C organizm nie jest w stanie syntetyzować kolagenu3 – głównego białka tkanki łącznej. Warto o tym pamiętać, bo kolagen ma wpływ na skórę, ścięgna, więzadła i kości. Niedobór witaminy C wpływa również na reakcje układu odpornościowego4. Historia witaminy C wiąże się jednak w dużej mierze z… jej niedoborem. Jednym z jego skutków może być choroba zwana szkorbutem. Zapadali na niego bardzo często mieszkańcy Europy Północnej. Przez większość roku bowiem dostępność świeżych owoców i warzyw była niewielka5. Chcąc zapobiegać skutkom szkorbutu, starano się wyizolować witaminę C, czego dokonał w 1928 roku węgierski biochemik Albert Szent-Györgyi6. Użył w tym celu między innymi soku pomarańczowego i soku z kapusty, a następnie z papryki. 5 lat później W.N. Haworth i E.L. Hirst ustalili strukturę otrzymanego związku chemicznego. W krystalicznej postaci miał na celu właśnie leczenie szkorbutu2. Stąd jego nazwa – kwas askorbinowy. W 1937 obu naukowcom za badania nad witaminą C przyznano Nagrody Nobla6. Niedobór witaminy C Kwas askorbowy jest wchłaniany w ograniczonym stopniu4. Jeśli stosowanie odpowiedniej diety nie jest wystarczające, należy zgodnie z zaleceniami i dawkowaniem wskazanym przez lekarza uzupełniać poziom witaminy C w organizmie, aby zapobiegać jej niedoborom. Na rynku dostępnych jest wiele produktów, należy przyjrzeć się im uważnie i wybrać preparat jak najlepszy dla twojego dziecka. Przede wszystkim zwróć uwagę na skład – oceń ile mg kwasu askorbowego znajduje się w 1 ml produktu7. Warto rozważyć sięgnięcie po lek, gdyż jego skład jakościowy i ilościowy jest kontrolowany. Leki podlegają kontroli nadzoru farmaceutycznego i są monitorowane pod kątem działań niepożądanych8. Warto również zwrócić uwagę na formę i sięgnąć po lek w kroplach. Kroplomierz ułatwia aplikację leku, w przypadku najmniejszych dzieci można jednak bez problemu podać odpowiednią ilość leku dodając krople do butelki lub na łyżkę mleka, herbaty lub soku owocowego4. 1 M. Jarosz, Normy żywienia dla populacji Polski – Instytut Żywności i Żywienia, 2017, str. 147, ISBN: 978-83-86060-89-4 2 K. Maćkowiak, L. Torliński, Współczesne poglądy na rolę witaminy C w fizjologii i patologii człowieka, Nowiny Lekarskie 2007, 76, 4, 349-356 3 N. Boyera, I. Galey, B.A. Bernard, Effect of vitamin C and its derivatives on collagen synthesis and cross-linking by normal human fibroblasts, Int J Cosmet Sci. 1998 Jun;20(3):151-8. 4 Charakterystyka Produktu Leczniczego Cebion z 18.06.2019 r. 5 K. Janfa, M. Kasprzak, J. Wolska, J. Pom, Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie, Life Sci 2015, 61, 4, 419–425 6 B. Oster, U. Fechtel, Vitamins. Vitamin C. History. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley-VCH Verlag, 2005, s. 111 7 W przypadku leku Cebion 1 ml (około 20 kropli) zawiera 100 mg kwasu askorbowego. Pełny wykaz substancji pomocniczych znajduje się w ChPL Cebion z dnia 18.06.2019 r. 8 H.Bojarowicz, P.Dźwigulska, Suplementy diety. Część I. Suplementy diety a leki – porównanie wymagań prawnych, Hygeia Public Health 2012, 47(4): 427-432 Artykuł powstał z udziałem marki Cebion MAT-PL-OTHER-20-000055
Kreatywne zabawy – idealne (nie tylko) na chłodniejsze dni!
Gdy za oknem szaro i buro, wielu z nas zdecydowanie mniej chętnie spaceruje. I to mimo że – zgodnie z powiedzeniem – nie ma złej pogody, są tylko złe ubrania. Jednak siedzenie w domu wcale nie musi oznaczać nudy – przeciwnie! Oto kilka pomysłów na kreatywnie spędzone popołudnia.
Nie tylko jednak plucha i szybki zachód słońca sprawiają, że częściej w okresie jesienno-zimowym siedzimy w domu. To także czas zwiększonej liczby zachorowań, m.in. na grypę i infekcje grypopodobne1. Aby umilić sobie odliczanie dni do wiosny i większej aktywności na świeżym powietrzu, a jednocześnie przetrwać ewentualną infekcję, warto mieć w zanadrzu kilka niezwykłych pomysłów. Ciekawe zajęcia dla całej rodziny? Proszę bardzo! Bo nawet do tradycyjnych zabaw można podejść kreatywnie. Gotowi? Oto 7 pomysłów na wspólnie spędzany w domu czas: 1. Gry planszowe Nie jest to nowa czy też nieznana aktywność, ale warto w okresie jesiennym przejrzeć półkę z planszówkami i odświeżyć zbiory. Każdy z was z pewnością znajdzie grę odpowiednią do wieku i upodobań (zwłaszcza) maluchów. Jeżeli w domu mieszka starszak, warto też pomyśleć o grach ruchowych, dostępnych na konsole lub jako aplikacje. Zapewne będzie to frajda dla całej rodziny. Przygotujcie „tabelę rodzinnych wyników”, którą będziecie mogli powiesić w widocznym miejscu. Może mieć formę plakatu, na którym zaznaczać będziecie zdobyte punkty lub specjalnych naklejek za każdy wygrany etap turnieju. Po każdym tygodniu lub miesiącu wybierajcie zwycięzcę, który… zgarnie wcześniej ustaloną nagrodę. 2. Puzzle Pamiętasz, kiedy ostatnio układaliście puzzle? Jesień i zima to świetny czas na tego typu aktywności – za oknem szybko robi się ciemno, więc to idealny czas na uporządkowanie małego kącika w mieszkaniu i przygotowanie „puzzlowej bazy”, w której możecie spędzać czas popołudniami. Jeśli postawicie na nieco więcej elementów, dobrym pomysłem może być oprawienie układanki w antyramę i powieszenie na ścianie. Możecie także przygotować jesienną wystawę waszych układanek – może w salonie, a może na wspólnej części klatki schodowej? Wystarczy, że ułożone puzzle nakleicie na sztywny karton, ozdabiając dodatkowo ramę. Prace możecie ustawić na półkach lub przypiąć klamerkami na rozciągniętym sznurku. Galeria gotowa! 3. Indianie, księżniczki i kowboje Tu granicą jest tylko wasza wyobraźnia. Możecie jednego dnia zbudować warownię w dziecięcym pokoju, innego przerobić łazienkę na zamek księżniczki, a jeszcze kolejnego kuchnię zamienić w saloon na Dzikim Zachodzie. Niezłym pomysłem będzie również wykorzystanie strojów – nieoczywiste połączenia maminych spódnic z krawatami taty na pewno dodadzą uroku niejednej zabawie. Od czego zaczniecie? 4. Domowe wypieki Zdrowe owsiane ciasteczka, bananowe muffinki czy marchewkowo-dyniowe brownie. Brzmi pysznie, prawda? Teraz możecie wspólnie wyczarować je w waszej kuchni i uczynić z pieczenia magiczną przygodę. Rozpocznijcie od wyboru przepisu, zróbcie wspólnie listę zakupów i do dzieła. Nie zapomnijcie o fikuśnych kształtach i kolorowych ozdobach. Jeśli nie jesteście fanami słodkości, możecie rozwijać talenty kulinarne w innych obszarach. Pyszne sałatki, zupy czy sosy do makaronów tylko czekają, aż je odkryjecie! 5. Prace plastyczne Przygotujcie pudło, w którym zamieszkają mazaki, farby, kredki, pieczątki, bibuły i inne akcesoria. Szukajcie jesiennych inspiracji za oknem i przenoście je w różnych formułach na papier. Samo pudełko na przybory plastyczne również możecie ozdobić. Łączcie techniki i nie bójcie się pobrudzić! Możecie wykorzystać skarby jesieni zebrane podczas spaceru – kasztany, jarzębinę czy jesienne liście. Zwróćcie uwagę na kształty, kolory i faktury i nie bójcie się eksperymentować z formą. Kiedy prace będą gotowe, możecie zabawić się w sklep jubilerski z własnoręcznie wyprodukowaną biżuterią lub włączyć do zabawy klocki i zbudować miasto dla ludzików z kasztanów. 6. Nauka przez zabawę Budując z klocków czy składając modele, możecie przemycić odrobinę wiedzy z różnych dziedzin – warto to zrobić, bo maluchy chłoną informacje podane w ten sposób jak gąbki2. Nazwy kolorów w języku obcym, części silnika czy nauka literek mogą okazać się fascynujące! Gdy znudzi wam się siedzenie na dywanie, możecie policzyć przejeżdżające za oknem samochody albo nauczyć się części garderoby obserwując spacerowiczów. 7. Czytanie To akurat pomysł dobry o każdej porze roku i każdej porze dnia. Wybierajcie nowe pozycje dostosowane do wieku dziecka lub wracajcie do znanych przygód waszych ulubionych bohaterów. Na czytaniu nie musi się jednak kończyć. Przenoście świat książek na papier wykonując własne ilustracje lub odtwarzajcie historyjki czasem zmieniając ich scenariusze podczas wspólnych zabaw. Od czego zaczniecie? 1 Zachorowania i podejrzenia zachorowań na grypę w Polsce, PZH 2 A. Motylewska, Umysł jak gąbka. Jak uczą się dzieci do 6 roku życia i co z tego wynika Artykuł powstał z udziałem marki Cebion MAT-PL-OTHER-20-000039
Mamo przedszkolaka, czy wiesz, jak zadbać o odporność dziecka?
System odpornościowy jest w naszym organizmie tarczą, chroniącą przed bakteriami, wirusami, grzybami czy innymi toksynami obecnymi w środowisku. Stykamy się z nimi w różnych sytuacjach, dlatego tak ważna jest pomoc dziecku w budowaniu odporności od początku jego życia. Podpowiadamy, jak to robić!
Odporność to nic innego, jak umiejętność obrony organizmu przed szkodliwymi czynnikami1. Mówimy o umiejętności, albowiem organizm uczy się jej przez lata. Rozwój i kształtowanie układu odpornościowego rozpoczyna się już w okresie życia płodowego i trwa przez całe życie2. Dlatego tak ważne jest wspomaganie organizmu, aby podczas spotkania z niechcianymi mikroorganizmami miał siłę i zdolność, żeby je rozpoznać, a następnie pokonać. Jak dbać o odporność (nie tylko) dziecka? Odpowiednia dieta Właściwy i zbilansowany sposób odżywiania to podstawa zdrowia i dobrego samopoczucia. Niedobory niektórych składników mogą sprawiać, że w niektórych przypadkach organizm może mieć problem z walką z bakteriami czy wirusami. Dlatego możemy chorować nieco dłużej lub odrobinę ciężej. Z kolei odpowiednio zbilansowane posiłki pomagają wzmacniać procesy odpornościowe, zmniejszając tym samym częstość występowania infekcji, a w razie ich wystąpienia skrócić czas ich trwania i ułatwić powrót do zdrowia2. Do prawidłowego funkcjonowania organizmu niezbędne są witaminy. To one biorą udział w podstawowych czynnościach organizmu, pełniąc funkcje regulacyjne2. Witamina C jest niezbędna w diecie dziecka – jej niedobór wpływa na reakcje układu odpornościowego3. Organizm ludzki jednak nie potrafi jej wytworzyć, dlatego niezbędne jest dostarczanie witaminy C z innych źródeł3. Na szczęście nie jest to trudne! Wiele powszechnie dostępnych pokarmów jest bogatym źródłem witaminy C. Mowa tu o owocach (między innymi cytrusach, truskawkach, kiwi czy czarnej porzeczce) oraz warzywach (pomidor, natka pietruszki, kapusta, szpinak, rzeżucha i papryka)4,5, które można ciekawie łączyć! Witaminy C (kwasu askorbowego) organizm potrzebuje również, gdy jest zdrowy2 – profilaktyka to podstawa! Może ona między innymi przeciwdziałać szkorbutowi6. Aktywność na świeżym powietrzu Przebywanie poza domem pomaga hartować organizm7. Nawet jeśli pogoda wydaje się zniechęcać – nie warto rezygnować ze spacerów. W myśl zasady, że nie ma złej pogody, a jedynie nieodpowiednie ubrania, starajcie się spędzać co najmniej 60 minut dziennie na grach, zabawach i umiarkowanym wysiłku fizycznym na placu zabaw, w parku czy w ogródku8. Jeśli nie masz innej możliwości – staraj się pobawić z maluchem choćby na balkonie. Pamiętaj jeszcze o jednym – jeżeli dziecko jest w ruchu to może inaczej odbierać panującą temperaturę i szybciej się pocić. Dlatego zawsze ubieraj je „na cebulkę”, a jeśli to możliwe, staraj się zabierać maluchowi ubrania na zmianę lub przebieraj go w suche rzeczy od razu po powrocie do domu. Regeneracja i odpoczynek By pracować na pełnych obrotach, mały organizm musi mieć siłę! Zapewnij swojemu dziecku możliwość spania nawet kilkanaście godzin na dobę9. To ważne nie tylko dla wzmocnienia odporności, ale także dla ogólnego rozwoju7. Sen jest także niezwykłym wsparciem podczas walki z infekcją. Organizm w tym czasie skupia się na zwalczaniu drobnoustrojów, nie tracąc energii na inne aktywności10. Warto o tym pamiętać i dać mu szansę na stoczenie samodzielnej walki z przeziębieniem – leki objawowe, wypoczynek i odpowiednie ilości płynów (apetyt w czasie infekcji może być mniejszy, to naturalne) mogą powodować szybkie ustąpienie objawów w przypadku drobnej infekcji wirusowej11. Powrót do przedszkola i jesień wcale nie muszą oznaczać częstszych infekcji i spadku odporności. Ważne, żeby organizm był zawsze dobrze przygotowany! 1 E. Dymarska, Czynniki modulujące układ immunologiczny człowieka, Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy 2016, 2(19) 2 A. Kościej, U. Skotnicka-Graca, I. Ozga, Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci. Importance of selected nutritional factors for children’s immunity, 3 Charakterystyka Produktu Leczniczego Cebion® z 18.06.2019 r. 4 Normy żywienia dla populacji Polski – Instytut Żywności i Żywienia, 2017, str. 147 5 K. Maćkowiak, L. Torliński, Współczesne poglądy na rolę witaminy c w fizjologii i patologii człowieka, 6 J. Szymańska-Pasternak, A. Janicka, J. Bober, Witamina C jako oręż w walce z rakiem, 7 Aktywność fizyczna dzieci w wieku przedszkolnym, Lidia Pawelec 8 Aktualna ocena poziomu aktywności fizycznej dzieci i młodzieży w wieku 3-19 lat w Polsce, Raport z projektu pod redakcją dr hab. n. med. Anny Fijałkowskiej prof. IMiD; Projekt realizowany w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki, s.78 i nast. 9 H. Mazurkiewicz, Zaburzenia snu u dzieci, , Klinika Neurologii Dzieci i Młodzieży IMiD 10 K. Matusiewicz, Wyjątkowa rola snu w leczeniu przeziębienia, Puls Farmacji 11 A. Nowicka-Zuchowska, A. Zuchowski, Leczenie przeziębienia i grypy u dzieci. Treatment of common cold and flu in children Artykuł powstał z udziałem marki Cebion MAT-PL-OTHER-20-000040
Jak wzbogacić dziecięce podwieczorki o witaminę C? Pokochasz te przepisy! [5 POMYSŁÓW]
Popołudniowa przekąska to niewielki posiłek, który ma wzmocnić nasze dziecko i dodać mu energii na resztę popołudnia. Dobrze, aby nie był słodki z powodu zawartości białego cukru, ale... kolorowy! Najlepiej jeśli będą to owoce lub warzywa, a podwieczorek dostarczy nie tylko sił, ale i zdrowia. Podpowiadamy, jak zadbać o to, by w daniach nie zabrakło królowej witamin – witaminy C! Warto w ten sposób wzbogacić dietę dziecka, jednak pamiętajmy, że w przypadku niedoborów to może nie wystarczać. Wtedy warto podać sprawdzony lek.
Warzywa i owoce to (oprócz aktywności fizycznej) podstawa Piramidy Zdrowego Żywienia1. Warto, aby pojawiały się często, nawet kilka razy dziennie – zarówno jako składniki posiłków, jak i jako przekąski1. Najlepiej przy okazji każdego posiłku… brzmi pysznie, prawda? Ale jak przekonać o tym... dziecko? View Ediplayer on the source website Pomysły na niejadka Maluch zaciskający usta na widok brokułu to nie jest widok nietypowy. Istnieją jednak proste sposoby, by zachęcić dziecko do sięgania po owoce i warzywa. Przede wszystkim należy zadbać o to, by maluchy jak najwcześniej nabrały zdrowych nawyków żywieniowych. Pamiętaj, że dzieci naśladują dorosłych2 – jeśli więc sama sięgasz po kawałki jabłka lub orzechy zamiast niezdrowe słodkości, pierwsza lekcja za tobą! Co jeszcze? Forma ma znaczenie3 – staraj się więc podawać warzywa w ciekawy sposób, np. w formie kolorowych kanapek, różnorodnych kompozycji kolorystycznych czy… nadając im wyjątkowe nazwy. W końcu groszek będzie inaczej postrzegany, gdy na talerzu podasz „zielone perły z korali księżniczki”. Zachęcaj również dziecko do pomocy – zarówno podczas warzywnych zakupów, jak i w procesie przyrządzania jedzenia. Dla starszaka powodem do dumy może być samodzielne krojenie składników. Zwłaszcza w kolorowym fartuszku! Nie zaszkodzi również rodzinna wycieczka do ogródka, albo mini-warzywnik w domu. Gdy dziecko pozna proces dojrzewania roślin i samo zbierze plony – możliwe, że jego apetyt wzrośnie! Warto również powstrzymać się od wprowadzania tzw. słodkich przekąsek. Jeśli dziecko nie zna smaku słodyczy, to nie będzie się ich domagało. Ważna jest obecność w diecie pokarmów bogatych w witaminę C. Jej źródłem są owoce, głównie cytrusy, ale również truskawki, kiwi czy czarna porzeczka, oraz warzywa, takie jak pomidor czy natka pietruszki4. Bogatym źródłem witaminy C są również kapusta, szpinak, rzeżucha i zielona papryka5. Niedobór witaminy C wpływa również na reakcje układu odpornościowego6. Jak sprawić, by bogatych w witaminę C owoców i warzyw nie zabrakło w diecie? Oto 5 prostych przepisów na niezwykłe przekąski. Mogą spodobać się nie tylko dzieciom, ale przede wszystkim rodzicom, bo ich przygotowanie zajmuje mało czasu, a do tego jest niezwykle efektowne! A także – bogate w witaminę C. 1. PIETRUSZKOWE GORFY Bo kto powiedział, że muszą być koniecznie na słodko? Te wytrawne są nie tylko zdrowsze, ale i bardziej kolorowe! Po przygotowaniu ciasta i upieczeniu gofrów nowością będzie warzywna salsa. Składniki: pomidor, zielony ogórek, papryka – wg preferencji i upodobań smakowych. Do tego bazylia, natka pietruszki oraz przyprawy wedle uznania. Przygotowanie: warzywa kroimy w jak najdrobniejszą kostkę, dodajemy posiekaną bazylię lub pietruszkę oraz oliwę z oliwek. Jeśli mamy w domu starszaka, całość możemy doprawić odrobiną soli i pieprzu. Same gofry też nie muszą być nudne. Możesz je zabarwić. Jeśli chcesz, by wyszły brązowe – dodaj do ciasta łyżeczkę kakao. Czerwone staną się dzięki odrobinie soku pomidorowego, a zielone – za sprawą posiekanego szpinaku. 2. LODY BANANOWO–SZPINAKOWE Jeżeli Twoje dziecko kocha lody to przepis dla Ciebie! Zwłaszcza, jeśli maluch ma szansę uczestniczyć w procesie ich produkcji! Składniki: około 300 g bananów (pokrojonych i zamrożonych), 100 g mrożonego szpinaku, łyżka miodu lub syropu z agawy, łyżka jogurtu naturalnego. Przygotowanie: umieszczamy składniki w blenderze i miksujemy na gładką masę. Gotowe do podania od razu! Jeśli jednak przygotujecie więcej porcji, możecie je zamrozić na później. Możecie eksperymentować ze składnikami. Sprawdzą się inne owoce – jagody, truskawki, maliny czy porzeczki. Zamiast szpinaku podać możecie np. buraka. 3. KOLOROWY KOKTAJL Zanim przystąpicie do dobierania składników, zastanówcie się, jaki kolor koktajlu was interesuje – zielony (szpinak, jarmuż, pietruszka, zielony ogórek, jabłko), czerwony (wiśnie, truskawki, maliny, burak), granatowy (jeżyny, czarne porzeczki, jagody w połączeniu z białym warzywem), a może pomarańczowy (pomarańcza, marchew). Składniki: ich dobór zależy od wymarzonego koloru koktajlu. Do tego potrzebna będzie szklanka mleka, np. owsianego, oraz 3 łyżki ugotowanej kaszy jaglanej. Przygotowanie: Do ugotowanej kaszy dodaj pozostałe składniki, całość zblenduj i przelej do szklanek. 4. OWOCOWO-WARZYWNE SZASZŁYKI Warto podawać je na talerzyku wyłożonym rzeżuchą lub kiełkami (również do zjedzenia!) lub zapakować w pojemnik na wynos i zabrać na spacer! Składniki: kolorowa papryka, ogórek zielony, rzodkiewka, pomidorki koktajlowe. Przygotowanie: warzywa obierz ze skóry (te, w przypadku których jest to niezbędne) i pokrój w kostkę. Nadziewaj naprzemiennie na wykałaczki do szaszłyków. Pamiętaj, że w sklepach możesz kupić kolorowe, wielorazowe wykałaczki do szaszłyków. Będą dodatkową atrakcją. Możesz również przygotować szaszłyki „na słodko” w wersji owocowej (truskawki, winogrono, jabłko, kiwi, gruszka, porzeczka). 5. ZDROWE CIASTECZKA OWSIANE z owocami Ciastka z przepisu możesz wykorzystać jako dodatek do owoców, ale masa sprawdzi się również jako „foremki” do muffinek, które później wypełnicie np. budyniem i udekorujecie owocami. Składniki: 200 g płatków owsianych górskich, siekane migdały, banan, łyżeczka miodu lub syropu klonowego, jajko, łyżka przyprawy do piernika lub cynamonu (opcjonalnie). Przygotowanie: wymieszaj suche składniki, następnie dodaj jajko, miód i rozgniecionego widelcem banana. Uformuj na blasze do pieczenia dowolny kształt. Piecz w temperaturze 180 stopni przez około 20 minut. Oprócz banana możesz dodać również starte i odciśnięte z soku jabłko, maliny lub borówki. Sprawdzą się także inne owoce – wedle uznania i smaku! Smacznego! 1 Instytut Żywności i Żywienia, dostęp z dn. 16.10.2020 r. 2 Jak kochać i wymagać. Poradnik dla rodziców, Ośrodek Rozwoju Edukacji Szkoła dla Rodziców i Wychowawców, Warszawa 2016 3 Żywienie dzieci w żłobkach. Praktyczne wprowadzenie norm i zaleceń, według aktualnych norm żywienia dla populacji Polski z 2017 r. Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie 4 Normy żywienia dla populacji Polski – Instytut Żywności i Żywienia, 2017, str. 147 5 K. Maćkowiak, L. Torliński, Współczesne poglądy na rolę witaminy c w fizjologii i patologii człowieka 6 Charakterystyka Produktu Leczniczego Cebion® z 18.06.2019 r. Artykuł powstał z udziałem marki Cebion MAT-PL-OTHER-20-000041
Fakty i mity o witaminie C – warto je znać!
O witaminie C słyszał każdy, więc wydaje się nam, że doskonale ją znamy. Ale czy na pewno?
Sprawdź, które z powszechnych przekonań na temat witaminy C są prawdą, a które trzeba włożyć między bajki. PRAWDA: Witamina C jest absolutnie niezbędna człowiekowi Witamina C, czyli kwas askorbowy, wpływa na wiele procesów, które zachodzą w naszym organizmie. Ma działanie antyutleniające i wpływa m.in. na: wchłanianie żelaza, syntezę kolagenu, działanie układu odpornościowego i nerwowego przez syntezę katecholamin1. Jej właściwości można wymieniać bardzo długo, jednak da się je także podsumować jednym zdaniem: witamina C przyczynia się do tego, że skomplikowana maszyneria ludzkiego ciała może działać prawidłowo2. PRAWDA: Nasz organizm nie jest w stanie wytwarzać witaminy C ani jej magazynować Człowiek (niektóre zwierzęta3 – np. goryle, świnki morskie i niektóre gatunki nietoperzy – także) nie potrafi wytwarzać witaminy C samodzielnie, dlatego musimy ją „dowozić” z zewnątrz, wraz z pożywieniem. MIT: Najlepszym źródłem witaminy C są cytrusy Cytrusy są świetnym źródłem witaminy C, jednak wbrew powszechnemu przekonaniu wcale nie najlepszym4. O wiele więcej witaminy C mają: ▪ owoce dzikiej róży (250-800 mg na 100 g) ▪ czarna porzeczka (150-300 mg na 100 g) ▪ natka pietruszki (270 mg na 100 g) ▪ papryka (125 do 200 mg na 100 g) Dla porównania: cytryny mają 40-60 mg witaminy C na 100 g produktu, a grejpfruty 30 do 70. (dane podajemy za Narodowym Centrum Edukacji Żywieniowej). PRAWDA: Niedobór witaminy C może powodować groźne skutki Niedobór witaminy C wpływa na cały organizm. O tym, jak wielkich spustoszeń może dokonać, najlepiej wiedzieli dawni marynarze, którzy podczas długich rejsów nie mieli dostępu do świeżych owoców i warzyw: ich zmorą był szkorbut, nie bez powodu nazywany także gnilcem5. Ludzie morza próbowali sobie z tym radzić na różne sposoby. Na przykład Wikingowie zabierali na swoje wyprawy cebulę6, oficerowie, którzy odkrywali świat wraz z Magellanem, próbowali się chronić przy pomocy dżemów z pigwy7, a marynarze Jamesa Cooka zawdzięczali zdrowie kiszonej kapuście8. MIT: Szkorbut należy już do przeszłości Współcześnie duże niedobory witaminy C, które prowadzą do szkorbutu, niemal się nie zdarzają. No właśnie: niemal. Cztery lata temu prof. Jenny Gunton ze szpitala uniwersyteckiego w Sidney opisała w piśmie naukowym „Diabetic Medicine” (za medicalexpress.com) kilkanaście przypadków szkorbutu u pacjentów, którzy cierpieli na cukrzycę. Gdy zapytała pacjentów o dietę, okazało się, że jeden z nich jadł mało (albo prawie wcale) owoców i warzyw, a pozostali – choć je jadali – zbyt długo je gotowali, niszcząc witaminę C. „Nie mogłam w to uwierzyć – mówiła jedna z pacjentek, u której zdiagnozowano tę chorobę. – Pomyślałam: ale jak to, przecież szkorbut nie istnieje od wieków!” Prof. Jenny Gunton radziła w swoim artykule lekarzom, by zwracali uwagę na ten problem, zwłaszcza (choć nie tylko) u pacjentów z cukrzycą, szczególnie jeśli mają niegojące się rany, na ich skórze łatwo tworzą się siniaki, a ich dziąsła krwawią bez wyraźnej przyczyny. Na szkorbut i inne problemy spowodowane niedoborem witaminy C narażone są także osoby, które nie są diabetykami, ale stosują monotonne, jednostronne diety i korzystają niemal wyłącznie z żywności przetworzonej9. MIT: Lewoskrętna witamina C jest skuteczniejsza niż prawoskrętna Jak wyjaśnia Agnieszka Kantorska w artykule „Witamina C. Rola i znaczenie w organizmie”10, witamina C jest jednoznacznie definiowana jako kwas L-(+)-askorbinowy. „L-(+)-askorbinowy czyli witamina C, skręca płaszczyznę światła spolaryzowanego zawsze w prawo, niezależnie od tego, czy pochodzi z owoców, warzyw, suplementów diety czy leków. Sole kwasu askorbinowego (…) również są prawoskrętne – tłumaczy10. Dodaje także, że lewoskrętny izomer kwas D-(-)-askorbinowy nie jest witaminą i służy do konserwacji żywności. MIT: Witamina C to lek na wszystko Choć witamina C ma ogromny i wszechstronny wpływ na organizm, żadne badania naukowe nie potwierdzają, że może być traktowana jak czarodziejska różdżka, za pomocą której można wyleczyć raka i wszelkie inne choroby11. PRAWDA: Witaminę C łatwo stracić podczas gotowania Straty witaminy C, do których dochodzi podczas gotowania produktów, które są w nią bogate, mogą – jak ostrzega Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej4 – sięgać nawet 50 proc. To dlatego, że rozpuszcza się ona w wodzie i podczas gotowania trafia do wywaru. Stratom można zapobiec, gotując warzywa i owoce na parze i jedząc część produktów na surowo. MIT: Leki z witaminą C powinni stosować wszyscy Niektóre leki z witaminą C służą do zapobiegania i leczenia stanów niedoboru witaminy C wtedy, gdy stosowanie odpowiedniej, bogatej w nią diety jest niewystarczające12. Nie mogą też przyjmować ich wszyscy12. Przeciwwskazania to m.in.: ▪ nadwrażliwość na kwas askorbinowy (albo inne substancje, które wchodzą w skład preparatów z witaminą C), ▪ kamica nerkowa, ▪ zwiększone stężenie kwasu moczowego, ▪ nadmierne spichrzanie żelaza (talasemia, hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna), ▪ choroba wrzodowa żołądka. PRAWDA: Witamina C może zafałszować wyniki badań laboratoryjnych Witamina C w większych dawkach (powyżej 1 g na dobę) może wpłynąć m.in. na oznaczanie glukozy, kwasu moczowego i kreatyniny. Może także uniemożliwić wykrycie w kale krwi utajonej12. MIT: Witaminy C nie można przedawkować Przedawkowanie witaminy C nie jest łatwe, ponieważ po jednorazowym przyjęciu dużej dawki jej nadmiar jest wydalany z moczem. Jeśli jednak będziemy przyjmować ogromne ilości (powyżej 10 g na dobę) witaminy C przez dłuższy czas, możemy doprowadzić do utworzenia się kamieni nerkowych. Pacjenci z ciężką lub schyłkową niewydolnością nerek nie powinni przekraczać 100 mg/dobę. Przyjmowanie dużych dawek witaminy C (od 3 g na dobę) może też powodować biegunkę12. 1 Rola witaminy C w regulacji epigenetycznej*, Jolanta Guz, Ryszard Oliński, Postepy Hig Med Dosw (online), 2017; 71: 747-760, 2 Wpływ wybranych składników odżywczych pożywienia na funkcjonowanie układu odpornościowego Cz. II. Immunomodulacyjne działanie witamin i pierwiastków śladowych na organizm człowieka, Monika Krzysik, Jadwiga Biernat, Jalina Grajeta, Prace poglądowe, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, 3 Rola witaminy C w regulacji epigenetycznej*, Jolanta Guz, Ryszard Oliński, Postepy Hig Med Dosw (online), 2017; 71: 747-760 4 Czy cytrusy to główne źródło witaminy C?, mgr inż. Paula Nagel, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej 5 Witamina C. Fakty i mity, Arkadiusz Dobosz, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Świat Przemysłu Farmaceutycznego 1/2016 6 Witaminy – analiza produktów pochodzenia naturalnego, Pracownia Studencka Zakład Analizy Środowiska, Uniwersytet Gdański 7 Wyprawa Magellana w liczbach, Beata Turska, Igi Mag, 09.2019, więcej informacji na ten temat można znaleźć w książce Laurence'a Bergreena „Poza krawędź świata”, Rebis 8James Coook - rewolucjonista wśród żeglarzy, Krzysztof Kowalski, Rzeczpospolita, 08 2013 9 Poor diet sees scurvy reappear in Australia., Medical Express, 29.11. 2016 10 Witamina C. Rola i znaczenie dla organizmu, Praca poglądowa w ramach specjalizacji aptecznej, Agnieszka Kantorska 11 Witamina C. Fakty i mity, Arkadiusz Dobosz, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Świat Przemysłu Farmaceutycznego 1/2016 12 Charakterystyka Produktu Leczniczego Cebion z 18.06.2019 r. Artykuł powstał z udziałem marki Cebion® MAT-PL-OTHER-20-000022
99% pytanych przez nas rodziców wie, że witamina C wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego. Sprawdź wyniki ankiety!
O witaminie C słyszał chyba każdy, ale czy na pewno wiemy o niej wystarczająco dużo? Poprosiliśmy niemal pół tysiąca rodziców, aby odpowiedzieli na pytania, które jej dotyczą. Oto wyniki.
Okazuje się, że nasze czytelniczki (w ankiecie wzięły udział wyłącznie panie) wiedzą o witaminie C oraz o jej właściwościach naprawdę dużo! Źródła witaminy C Mamy biorące udział w badaniu wiedzą także wiele o naturalnych źródłach witaminy C. Malwina: Zapewne większość, odpowiadając na pytanie, co jest najlepszym i naturalnym źródłem witaminy C, odpowie, że jest to cytryna. W pewnym sensie każda z tych osób będzie miała rację, natomiast istnieją źródła bogatsze w witaminę C dla dzieci. W Polsce do głównych źródeł witaminy C dla dzieci zalicza się ziemniaki, paprykę, cebulę, rzepę, szpinak, fasolkę szparagową, owoce dzikiej róży, czarną porzeczkę, truskawki, owoce cytrusowe, natkę pietruszki oraz warzywa kapustne. Pamiętać należy, że zawartość witaminy C w tych produktach może się różnić w zależności od gatunku, pory roku, sposobu przechowywania oraz obróbki mechanicznej czy termicznej. Bardzo ważne jest, by przy dostarczaniu witaminy C dzieciom w postaci naturalnych produktów minimalizować straty witaminy, poprzez jak najmniejszą obróbkę termiczną i mechaniczną owoców i warzyw. Uzupełnianie witaminy C Blisko 7 na 10 mam nie poprzestaje na naturalnych źródłach i podaje swojemu dziecku witaminę C, w celu uzupełniania jej niedoborów. Na pytanie o preferowaną formę podania preparatu w przypadku witamin dla dzieci, ponad 8 na 10 mam odpowiada bez wahania: krople. Rzadziej wybierają formę, np. saszetek, żelków czy tabletek musujących. Prawie 54% mam podawanie dziecku witaminy C zarekomendował lekarz. Jednak nie tylko. Często były to także inne osoby: farmaceuci, położne, a także członkowie rodziny, znajomi. Ponad połowa mam w przypadku niedoborów witaminy C u dziecka najchętniej poleciłaby innym mamom lek Cebion. Uczestniczki naszej ankiety Co uczestniczki ankiety opowiedziały nam o sobie? Znakomita większość z nich to mamy. Jedna z mam, Ewa, ma ich aż dziewięcioro: Miłosza (18 lat), Błażeja (17 lat), Dominika (15 lat), Patryka (13 lat), Angelinę (10 lat), Vanessę (8 lat), Fabiana (6 lat), Marcela (4 lata) i Anastazję (4 miesiące). View Ediplayer on the source website Artykuł powstał z udziałem marki Cebion. Dane na podstawie ankiety przeprowadzonej w serwisie Mamotoja.pl na grupie badawczej 490 osób w terminie 19-30 sierpnia 2020 r. MAT-PL-OTHER-20-000033
To jedna z najpopularniejszych witamin – już nawet przedszkolaki wiedzą, że znajduje się w owocach i warzywach, i że to między innymi dla niej trzeba często po nie sięgać. Jednak wielu z nas nie potrafi wymienić jej najważniejszych funkcji i wpływu na zdrowie. Czas więc poznać kilka ciekawostek na temat witaminy C.
Ludzki organizm nie potrafi sam wytworzyć witaminy C, dlatego należy dostarczać ją wraz z pożywieniem. Na szczęście znajduje się ona w wielu różnych produktach, więc przy zbilansowanej diecie nie powinny zdarzyć się niedobory. Nadmiar z kolei wydalany jest wraz z moczem. Jednak w przypadku leków z witaminą C możliwe jest przedawkowanie, dlatego należy przyjmować je zgodnie z ulotką dla pacjenta lub zaleceniami lekarza. Witamina C nie tylko wpływa na reakcje układu odpornościowego – poznaj jej inne właściwości. Witamina C a wolne rodniki Witamina C jest silnym przeciwutleniaczem. Przeciwutleniacz to cząsteczka, która zapobiega utlenianiu innych cząsteczek. Proces utleniania to reakcja chemiczna, w wyniku której powstają wolne rodniki, prowadzące do reakcji łańcuchowych, które mogą uszkodzić komórki. Wolne rodniki są wytwarzane albo w wyniku normalnych czynności metabolicznych, albo z czynników środowiskowych (zanieczyszczenia, dym papierosowy i promieniowanie). Gdy dojdzie do nagromadzenia wolnych rodników, mamy do czynienia ze stanem nazywanym stresem oksydacyjnym. Witamina C i kolagen Inną ciekawostką jest fakt, że bez witaminy C organizm nie jest w stanie syntetyzować kolagenu1 – głównego białka tkanki łącznej. Warto o tym pamiętać, bo kolagen ma wpływ na skórę, ścięgna, więzadła i kości. Kolagen wspomaga również zdrowie przyzębia2. Witamina C a szkorbut Głównymi źródłami witaminy C w diecie są warzywa i owoce, jednak gotowanie3 żywności znacznie zmniejsza jej zawartość. Niedobór jest rzadki w krajach zachodnich i dobrze rozwiniętych, ale może wystąpić u osób, które przestrzegają restrykcyjnej diety lub unikają owoców lub warzyw. Nieleczony niedobór może prowadzić do choroby zwanej szkorbutem4, która charakteryzuje się rozpadem tkanki łącznej. Gdy szkorbut się rozwija, mogą pojawić się plamy na skórze i zapalenie dziąseł. View Ediplayer on the source website 1 N. Boyera, I. Galey, B.A. Bernard,<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18505499/" target="_blank" rel="noopener"> Effect of vitamin C and its derivatives on collagen synthesis and cross-linking by normal human fibroblasts, dostęp z dnia 16.09.2020 r. 2 M. Szpringer-Nodzak, M. Wochna-Sobańska, Stomatologia wieku rozwojowego 3 V. Agte, K.Tarwadi, S. Mengale, A.i Hinge, S. Chiplonkar, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11951583/" target="_blank" rel="noopener">Vitamin profile of cooked foods: how healthy is the practice of ready-to-eat foods?, dostęp z dnia 16.09.2020 r. 4 D. Léger, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18854467/" target="_blank" rel="noopener">Scurvy: reemergence of nutritional deficiencies, dostęp z dnia 16.09.2020 r. Artykuł powstał z udziałem marki Cebion® MAT-PL-OTHER-20-000020
Czy dzieci mogą jeść ogórki konserwowe? Wyjaśnia dietetyk
Niektóre dzieci wprost rwą się do jedzenia ogórków konserwowych. Czy półtoraroczne maluchy mogą je jeść? A może lepsze są dla nich ogórki kiszone? Wątpliwości rozwiewa dietetyk, dr inż. Anna Harton z SGGW w Warszawie.
Istnieją różne sposoby utrwalania żywności, czyli nadawania jej większej trwałości i bezpieczeństwa. Jednym z nich jest marynowanie w occie, czego przykładem są właśnie ogórki konserwowe, a także kiszenie, czego przykładem są ogórki kiszone. Obydwa te sposoby utrwalania żywności tworzą kwaśne środowisko, w którym bakterie produkujące toksyny nie mogą się rozwijać, więc takie produkty są bezpieczniejsze od innych. Jakie ogórki wybierać dla małych dzieci? Dla małych dzieci należy jednak wybierać żywność jak najmniej przetworzoną i o wysokiej wartości odżywczej. Jeśli chodzi o warzywa, najlepsze, oczywiście, są świeże. Jeśli dziecko lubi ogórki, a nie ma dostępu do świeżych, dobrym wyborem są ogórki kiszone. Konserwowe nie mogą się z nimi równać. Dlaczego lepsze są ogórki kiszone? Kiszenie to naturalne utrwalanie żywności – zachodzi w wyniku fermentacji mlekowej pod wpływem bakterii, które usprawniają pracę przewodu pokarmowego. Produkty kiszone często mają też więcej witamin, np. kapusta kiszona ma więcej witaminy C niż świeża. Jednak wybierając produkty kiszone, trzeba pamiętać, że, niestety, zawierają też one spore ilości soli, co nie jest korzystne – nie tylko dla najmłodszych. Dlatego można podawać je dziecku od czasu do czasu. Zobacz też: Ogórki konserwowe? To nie dla niemowlaka!
7 rad, jak skutecznie wyleczyć grypę u dziecka
Grypa u dziecka to nie jest błaha choroba. U ok. 10 proc. chorych powoduje powikłania, jak zapalenie oskrzeli, płuc, a nawet poważne powikłania kardiologiczne. Grupą najbardziej narażoną na powikłania są dzieci, dlatego jeśli dziecko zachoruje, trzeba wiedzieć, jak je chronić przed powikłaniami.
U małego dziecka grypa może mieć dużo gwałtowniejszy przebieg niż u starszych dzieci ze względu na to, że jego układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni dojrzały. U dzieci objawy choroby bardzo szybko narastają. Zobacz, co robić, gdy dziecko ma grypę. Czytaj też: 5 charakterystycznych objawów grypy 1. Skontaktuj się z lekarzem W przypadku niemowlęcia to konieczne. Lekarz stwierdzi, czy jest to grypa, czy zwykłe przeziębienie i jaki jest przebieg choroby. Jeśli to grypa, której objawy szybko narastają, może zalecić lek przeciwwirusowy. Lek jest wydawany na receptę, skuteczny pod warunkiem podania go w pierwszych 48 godzinach infekcji, kiedy wirusy jeszcze tak bardzo się nie namnożyły. 2. Dziecko chore na grypę powinno odpoczywać Najlepiej leżeć w łóżku. Jego aktywność fizyczna powinna być ograniczona do minimum ze względu na to, by nie obciążać serca (najgroźniejsze są powikłania kardiologiczne grypy). 3. Podawaj dziecku dużo picia To ważne, by nie doszło do odwodnienia. Najlepiej jeśli są to napoje o letniej temperaturze: woda, herbatki owocowe. 4. Podawaj środki łagodzące objawy grypy Jeśli dziecko ma katar, wpuszczaj mu do nosa sól morską. Gdy ma wysoką gorączkę, podawaj środki przeciwgorączkowe z paracetamolem lub ibuprofenem. Jeśli ma kaszel, pomocne są syropy łagodzące kaszel, np. z cebuli. Zobacz też: Jak zrobić syrop z cebuli na kaszel 5. Pomocniczo możesz podać witaminę C A także herbatę z sokiem z malin, z miodem, czosnek. Nie leczą grypy, działają tylko pomocniczo, wspomagają organizm w walce z wirusem grypy. 6. Podawaj lekkostrawne posiłki Najlepiej w formie płynnej i półpłynnej – łatwiej je strawić. Nie proponuj potraw ciężkostrawnych (kotlety, fasola, ciasta), które dodatkowo obciążają organizm 7. Uważnie obserwuj dziecko i reaguj Jeśli stan dziecka pogarsza się, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem. Możesz to zrobić przez całą dobę: służba zdrowia działa przez 24 godziny. Co najmniej przez 2 tygodnie po przechorowaniu grypy dziecko jest osłabione. Lepiej powoli wychodzić z nim na dwór, uważając, by się nie przegrzało i nie przeziębiło. Jeśli coś w jego zachowaniu cię zaniepokoi, najlepiej iść z nim do lekarza. Czytaj też: Jak wzmacniać odporność dziecka - ważne rady pediatry
Czy witamina C leczy przeziębienie? Zaskakujące opinie lekarzy!
Kaszel, katar, drapanie w gardle, niewielki wzrost temperatury – to objawy przeziębienia. Zwykle od razu podajemy dziecku witaminę C. Czy witamina C pomoże?
Najpierw: ulotka witaminy C. Zgodnie z ulotką, witamina C, czyli kwas askorbinowy, jest zalecana w: stanach niedoboru witaminy C (z powodu diety), zwiększone zapotrzebowanie na witaminę C (intensywny wysiłek fizyczny, okres rekonwalescencji, zmniejszona odporność, palenie papierosów, nadczynność tarczycy, próchnica). Wspomagająco witamina C – zgodnie z ulotką – jest polecana w: przeziębieniu grypie, astmie, miażdżycy, utrudnionym gojeniu ran. Witamina C: przed i w trakcie przeziębienia Czy w takim razie warto ją podawać przy przeziębieniu u dziecka? – Jeśli samochód nie ma benzyny, to nie pojedzie. Ale czy gdy dolejemy dwa razy więcej benzyny, to będzie jechać dwa razy szybciej? Nie. Podobnie jest z witaminą C. Jeśli dziecku jej brakuje, to podawanie jej bardzo je wzmocni. Ale jeśli ma jej odpowiednią ilość, to nie jest to potrzebne, bo jej nadmiar i tak dziecko wysiusia – mówi dr Ernest Kuchar, lekarz pediatra. Najlepszym źródłem witaminy C są owoce i warzywa, takie jak maliny, truskawki, porzeczki, pomarańcze, mandarynki, cytryny, owoce dzikiej róży, natka pietruszki. Dlatego jeśli dziecko je warzywa, owoce (lub pije z nich soki) nie ma niedoborów witaminy C. Nie potrzeba jej więc podawać. - - Nasza wiara w to, że jak coś podamy dziecku, to je wzmocnimy, a jak podamy jeszcze więcej, to jeszcze bardziej wzmocnimy, jest nieracjonalna. Jak czegoś jest za mało, to źle, ale jak za dużo: to też niedobrze i niepotrzebnie – dodaje dr Kuchar. Czytaj też: Rosół na przeziębienie? Ta odpowiedź cię zaskoczy! Wyniki badań: witamina C i przeziębienie Po analizie badań klinicznych stwierdzono, że przyjmowanie witaminy C w czasie przeziębienia ani nie skraca, ani nie łagodzi jego objawów. Jeśli zaś chodzi o przyjmowanie profilaktyczne, to witamina C skraca czas trwania przeziębienia o 8% u dorosłych i 14% u dzieci. Oznacza to, że dorosły, który profilaktycznie przyjmuje ok. 200 mcg witaminy C będzie przeziębiony w ciągu roku przez 11 dni (zamiast 12). Dziecko przeziębia się częściej niż dorosły. Dzięki przyjmowaniu profilaktycznie witaminy C będzie przeziębione - statystycznie, jak stwierdzili naukowcy - przez 24 dni zamiast 28 (gdyby nie przyjmowało witaminy C). - Jednak długie podawanie bez potrzeby dużej ilości witaminy C może spowodować kamicę nerkową – dodaje dr Kuchar. <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://produkty.mamotoja.pl/leki/witaminy-dla-dzieci">Suplementy z witaminami dla dzieci - sprawdź opinie Podawać czy nie? Czy więc w czasie przeziębienia warto podawać dziecku witaminę C? Nie ma to dużego sensu, ale – co podkreślają lekarze – nie zaszkodzi. Jeśli zaś chodzi o podawanie dziecku przez długi czas witaminy C profilaktycznie, to co prawda może to skrócić czas przeziębienia, ale też może zaszkodzić (zwłaszcza podawanie w dużych ilościach). Dlatego lepiej zadbać o to, by dziecko jadło owoce i warzywa. Czytaj też: Sok z buraka - lepszy niż syrop z cebuli!
Dajesz dziecku witaminy? Po co? Większość jest zbędna, oprócz tych 3!
Dziecko kicha, więc sięgasz po witaminę C? Dajesz multiwitaminki, żeby było zdrowe? Zobacz, czy to w ogóle ma sens i które witaminy rzeczywiście warto podawać dziecku.
Podajesz dziecku witaminy? Tak na wszelki wypadek, żeby było zdrowsze, mądrzejsze, lepiej jadło? Nie jesteś sama! Polska suplementami witamin stoi. Z analizy Ogólnopolskiego Systemu Ochrony Zdrowia, przeprowadzonej w 2013 roku, wynika, że co 7 dziecko do 18 roku życia łyka dodatkowe witaminy – a jeszcze gorzej sytuacja wygląda w przypadku małych dzieci, które nie ukończyły 3 lat – tu aż co 3 dziecko dostaje od rodziców suplementy witamin. Podobnie jest w przypadku dorosłych, badanie IR Center wykazało, że suplementy diety zażywa 70 proc. internautów (i aż 84 proc. młodych ludzi do 24 roku życia). Trudno się dziwić, skoro rodzice zalewani są reklamami suplementów – syropek na apetyt, specyfik na niski wzrost, magiczny preparat na odporność, witaminki w lizakach, żelkach i herbatkach. Trudno się temu oprzeć, przecież każdy z nas pragnie, żeby jego dziecko było zdrowe i dobrze się rozwijało. Producenci suplementów liczą zyski: w tym roku wartość tego segmentu rynku sięgnie 3,8 mld zł! Tymczasem lekarze i naukowcy są zgodni: podawanie suplementów witaminowych jest uzasadnione tylko w przypadku uzasadnionych niedoborów, na wyraźne zalecenie lekarza. Przyjęło się uważać, że witamin nie można przedawkować - a to nieprawda. Skutki mogą być poważne. Spójrzcie na tę listę witamin i minerałów: które lepiej odpuścić, a które warto suplementować u siebie lub dziecka? Te witaminy warto podawać: Witamina D – najważniejszym źródłem witaminy D jest... słońce, a tego jest u nas mało, nic więc dziwnego, że ok. 90 proc. Polaków cierpi na niedobory witaminy D. To dotyczy też dzieci, badania wykazały, że 80 proc. dzieci w wieku 1-3 lat ma za mało witaminy D (potrzebują jej aż o 18 razy więcej niż ludzie dorośli!). Lekarze zalecają suplementację tej witaminy u niemowląt (koniecznie!), a od września do kwietnia u dzieci i dorosłych (np. w tranie). O zaleceniach dotyczących suplementacji witaminy D z podziałem na wiek przeczytasz tutaj. Pamiętaj jednak, żeby skonsultować podawanie witaminy D dzieciom, kiedy piją mleko modyfikowane i nie podawaj osobno multiwitamin – też zawierają witaminę D. Cynk – jego głównym źródłem dla dziecka powinna być dieta. W przeciwieństwie do witaminy C, cynk zwalcza rinowirusy, wywołujące przeziębienie. Z badań wynika, że cynk zażywany w trakcie infekcji, skraca czas jej trwania. Dzieciom warto więc w czasie przeziębienia podawać więcej produktów bogatych w ten pierwiastek: ryby i owoce morza, jajka, produkty pełnoziarniste, pestki dyni, rośliny strączkowe. Źródłem cynku są również zioła: rumianek, pokrzywa, mniszek lekarski i szałwia. Cynk jest też bardzo ważny w diecie kobiet ciężarnych. Kwasy omega-3 - pokarmy bogate w kwasy omega-3 określa się mianem żywności dla mózgu. Działają też korzystnie na odporność organizmu i przeciwzapalnie. Jeśli twoje dziecko nie jada ryb, możesz rozważyć podawanie mu dodatkowo kwasów omega-3, np. w postaci tranu (wtedy od razu otrzyma też witaminę D). innym źródłem kwasów omega-3 są również oleje roślinne (zwłaszcza rzepakowy), orzechy i siemię lniane. Tych witamin nie podawaj: Multiwitaminy – nie ma potrzeby podawania dziecku preparatów multiwitaminowych. Najważniejsza jest dobrze zbilansowana dieta - to wystarczy, żeby dziecko spożywało wystarczającą ilość (prawie) wszystkich witamin. Szczególną ostrożność powinni zachować rodzice dzieci pijących mleko modyfikowane – w składzie mieszanek jest już wystarczająca ilość poszczególnych witamin, nie należy więc podawać dodatkowo preparatów multiwitaminowych! Podawanie dziecku wieloskładnikowych preparatów bez nadzoru, może łatwo doprowadzić do przedawkowania witamin, szczególnie A (wypadanie włosów, drażliwość, problemy z układem nerwowym i pokarmowym), D (podajecie też osobno tran lub krople? Przedawkowanie może zaburzeniami pracy serca, nerek i ośrodkowego układu nerwowego) i C (choroby nerek). Witamina C – jesteśmy przekonani, że witamina C pomaga zapobiegać infekcjom, skraca czas ich trwania, przegania katar. Nic z tego! Ta wiara, rodem z lat 70. ubiegłego wieku, jest bezpodstawna, co udowodnił szereg naukowych badań wykonanych od tego czasu. Co więcej, nieprawdą jest, że nie można przedawkować witaminy C, bo wydalamy ją z moczem - duże dawki witaminy C (2000 mg i więcej) mogą prowadzić do kamicy nerkowej oraz trwale uszkadzać nerki! Spożywajmy ją więc w owocach i warzywach, a odpuśćmy jej suplementowanie. Witamina E – popularny przeciwutleniacz, który miał chronić nas przez nowotworami. Warto jednak zachować ostrożność: badania naukowe dowiodły, że duże dawki tej witaminy zwiększały ryzyko raka prostaty u mężczyzn, a inne badania wykazały zwiększone ryzyko śmierci po przedawkowaniu witaminy E. Sięgajmy więc po tę witaminę w warzywach (szpinak!). Zobacz też: Witamina D: od kiedy ją podawać, czym grozi niedobór? Rozwiąż nasz test! Prawdy i mity o witaminach Lewoskrętna witamina C, czyli jak dajemy się nabierać!
Witamina C – jak wpływa na płodność mężczyzny starającego się o dziecko
Witamina C ma bardzo istotne znaczenie w diecie przyszłego taty. Zobacz, na co wpływa witamina C i w jakich produktach spożywczych znajdziesz jej najwięcej.
Co daje witamina C przyszłemu tacie? Kolejna witamina ważna dla przyszłych rodziców. Jest antyoksydantem i wpływa na ilość, witalność oraz jakość spermy. Jest ona ważnym przeciwutleniaczem wpływającym na nasienie, jej funkcja sprowadza się do ochrony DNA plemników przed uszkodzeniami przez wolne rodniki. Zapobiega ona także zlepianiu się plemników. Jej niedobór oprócz mniejszej odporności i osłabienia organizmu, skutkuje mniejszą ruchliwością plemników oraz spadkiem ich liczby. Witamina C poprawia także stopień wchłaniania mikroelementów, które biorą udział w tworzeniu spermy. Przeczytaj: Niepłodność i bezpłodność mężczyzny Jaka dzienna dawka witaminy C potrzebna jest mężczyźnie starającemu się o dziecko? Dziennie przyszły tata powinien spożyć 90 mg witaminy C. Na lepszą wchłanialność witaminy C wpływają: witamina A, witamina B2, witamina B6, witamina E, bioflawonoidy, wapń, magnez, cynk. Z kolei stres, przyjmowanie środków antydepresyjnych wpływa na niską jej przyswajalność. Jakie produkty spożywcze są bogate w witaminę C? Jej bogatymi źródłami są cytrusy, rzeżucha, papryka, truskawki, czarne porzeczki, natka pietruszki, brukselka, a także brokuły. Duże ilości witaminy C są też w: dzikiej róży, agreście, malinach, truskawkach, chrzanie i jarmużu. Dania bogate w witaminę C: Przepis na bakłażana faszerowanego mięsem z indyka. Danie zawiera 312 mg witaminy C w porcji Przepis na muffiny jajeczno-warzywne. Danie zawiera 146,7 mg witaminy C w porcji Więcej na temat: 5 pytań o przedłużenie płodności Alarmujące statystyki niepłodności - film Jak poprawić jakość plemników? Najczęstsze przyczyny męskiej niepłodności
Rutinoscorbin wycofywany z aptek: czy jest bezpieczny?
Czy stosowanie Rutinoscorbinu i Rutinoscorvitu u kobiet w ciąży i dzieci jest dziś bezpieczne? Producent preparatów Rutinoscorbin i Rutinoscorvit zwrócił się o wycofanie z hurtowni i aptek niektórych partii preparatów Rutinoscorbin i Rutinoscorvit.
Rutinoscorbin to produkt leczniczy: składa się z rutyny, która uszczelnia naczynia krwionośne, oraz witaminy C. W ulotce producenta Rutinoscorbinu można przeczytać, że zaleca się jego stosowanie pomocniczo m.in. w stanach niedoborów witaminy C. To jeden z najpopularniejszych leków stosowanych pomocniczo przy przeziębieniach. Rutinoscorvit to suplement diety (mimo że ma podobny skład jak Rutinoscorbin, nie jest zarejestrowany jako lek, tylko jako suplement diety, czyli produkt, który ma uzupełniać dietę). W składzie Rutinoscorvitu znajduje się witamina C, rutyna, selen i cynk. Dlaczego Rutinoscorbin został wycofany z aptek Niektóre partie Rutinoscorbinu i Rutinoscorvitu – na wiosek producenta – zostały wycofane przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny z hurtowni i aptek. Czy to znaczy, że Rutinoscorbin, który mamy w apteczkach jest bezpieczny? Czy mogą go przyjmować kobiety w ciąży i czy można podawać go dzieciom? Jak twierdzi producent, decyzja o wycofaniu niektórych serii Rutinoscorbinu i Rutinoscorvitu jest spowodowana niedotrzymaniem standardów produkcyjnych przez jednego z poddostawców firmy, który odpowiadał za proces mikronizacji rutozydu, substancji czynnej stosowanej w produkcji Rutinoscorbinu i Rutinoscorvitu. Jak twierdzi producent, sytuacja ta nie wpływa na bezpieczeństwo stosowania tych preparatów, co oznacza, że pacjenci mogą je bezpiecznie przyjmować. Czy Rutinoscorbin i Rutinoscorvit są bezpieczne dla kobiet w ciąży i dzieci? O bezpieczeństwo stosowania Rutinoscorbin i Rutinoscorvitu przez kobiety w ciąży i dzieci zapytaliśmy producenta leku. – Powodem wycofania pewnych partii nie było bezpieczeństwo stosowania, co oznacza, że pacjenci mogą je przyjmować. Pacjenci, w tym kobiety w ciąży czy dzieci, powinni zawsze zażywać lek zgodnie z zaleceniami zawartymi w ulotce dla pacjenta, zaleceniami lekarza czy farmaceuty. Wycofanie odbywa się z poziomu apteki i hurtowni, nie od pacjentów – mówi Justyna Czarnoba, menedżer Działu Komunikacji i CSR firmy GSK, producenta Rutinoscorbinu i Rutinoscorvitu. – Pacjenci, którzy mają jakiekolwiek pytania, mogą zgłosić się na specjalnie powołaną infolinię, czynną od poniedziałku do piątku w godzinach od 9.00 do 17.00 pod numerem +48 22 576 95 68. Czytaj też: Jak się leczyć w ciąży: leki dozwolone i zakazane.
Jak poprawić odporność? 6 najlepszych źródeł witaminy C
Witamina C nie tylko podnosi odporność, ale jest też niezbędna do przyswajania żelaza, które zapobiega anemii. To ważne, by dieta dziecka zawierała sporo bogatych w nią produktów zwłaszcza w sezonie infekcji.
Nie podawaj dziecku witamin bez zalecenia lekarza!
Kolorowe witaminy w kształcie misiów, liter, kosmitów: dzieci chętnie je jedzą, traktując jak cukierki. Rodzice podają witaminy szczególnie, gdy dziecko często choruje, nie chce jeść. Problem w tym, że nadmiar witamin szkodzi.
Jeśli chodzi o witaminy, to dzieci mają jedynie niedobory witaminy D – tak wynika jednoznacznie z badań przeprowadzonych przez Instytut Matki i Dziecka. Innych witamin nie. Tymczasem rodzice bardzo chętnie podają dziecku preparaty multiwitaminowe. Niepotrzebnie. Wiele produktów jest wzbogaconych w witaminy Mleko dla niemowląt, kaszki, soki owocowe, dania w słoiczkach, płatki śniadaniowe – wszystkie te rzeczy są wzbogacone w witaminy. Jeśli oprócz tego dziecko dostaje preparaty zawierające witaminy – może ich dostać za dużo. Nadmiar witamin szkodzi. Nadmiar witamin może spowodować poważne zmiany metaboliczne: organizm zacznie stale domagać się zwiększonej ilości witamin. Jeśli ich nie dostanie, dziecko będzie miało objawy awitaminozy. Nadmiar witaminy C też szkodzi Szkodliwy może okazać się nawet nadmiar witaminy C. Do niedawna uważano ją za bardzo bezpieczną (gdyż jej nadmiar jest wypłukiwany z organizmu). Okazuje się jednak, że gdy u dziecka występuje skłonność do tworzenia się kamieni nerkowych, to nadmiar witaminy C (z preparatów witaminowych) może spowodować szybsze tworzenie się kamieni w nerkach. Wystarczy dobra dieta Jeśli dziecko pije mleko, je owoce, warzywa, kasze, nabiał, mięso, ryby – czyli odżywia się zdrowo – jego organizm dostaje wszystkie potrzebne witaminy. W dodatku w najbardziej przyswajalnej formie. Dziecku nie są potrzebne żadne dodatkowe witaminy (jedynym wyjątkiem jest witamina D). Nawet w czasie choroby – bez zalecenia lekarza – dziecku nie powinno się podawać żadnych dodatkowych witamin. Także witaminy C. To mit, że pomaga szybciej pokonać infekcję. Kiedy podawać dziecku witaminy? Tylko na zlecenie lekarza. Sprawdzi on, co dziecko je, i stwierdzi, czy rzeczywiście dziecko ma jakieś niedobory witamin. Jeśli tak, to podpowie, czy dziecko powinno przyjmować jedną określoną witaminę (np. B2), czy suplement wielowitaminowy. Jeśli lekarz nie stwierdzi u dziecka niedoborów witamin, to zamiast kupować suplementy, lepiej wycisnąć sok z marchewki i pomarańczy i podać go dziecku. To znakomita porcja witaminy C i betakarotenu (prowitaminy A). Zobacz też: Prawdy i mity o witaminach
Niedobory witamin zdarzają się już u kilkulatków. Jeśli twoje dziecko często się przeziębia i słabo je, warto sprawdzić, czy nie brakuje mu witamin.
Czy wiesz, że w rozgotowanej marchewce jest aż o połowę mniej witamin niż w tej, którą podajesz maluchowi na surowo do schrupania? Tymczasem to właśnie one mają ogromny wpływ na odporność dziecka. Witaminy to nie białka, nie tłuszcze ani nie węglowodany. Są jednak niezbędne do wszystkich procesów przemiany materii w organizmie. Potrzebuje ich też układ odpornościowy. Czy jesteś pewna, że twój przedszkolak otrzymuje ich tyle, ile powinien? Skąd wziąć witaminy? Organizm nie potrafi sam wytwarzać witamin. Wyjątki to witaminy D i K. Pierwsza powstaje częściowo w skórze, pod wpływem promieni słonecznych, zaś niewielkie ilości witaminy K wytwarzają w jelitach bakterie. Ale to wszystko wciąż za mało w stosunku do potrzeb dziecka. Reszta musi więc zostać do organizmu dostarczona. Najlepiej w tym, co codziennie znajduje się na talerzyku malucha. Zdrowa trzynastka - witaminy dla dziecka Wszystkich witamin jest trzynaście. Niektóre rozpuszczają się w tłuszczach, inne w wodzie. Ma to jakieś znaczenie? Ogromne! Witaminy rozpuszczalne w wodzie to C oraz z grupy B. Mają tę zaletę, że organizm bardzo dobrze je przyswaja. Wada? Nie potrafi ich magazynować. A to oznacza, że jeśli dostanie ich więcej, i tak nie zrobi zapasów. Po to więc, by dziecko miało ich cały czas pod dostatkiem, musi je często zjadać. Co innego, jeśli chodzi o witaminy rozpuszczalne w tłuszczach: A, E, D, K. Po to, by organizm w ogóle je przyswoił, potrzeba tłuszczu. Jeśli więc chcesz, by malec skorzystał z beta-karotenu (czyli prowitaminy A), którego sporo jest w marchewce, to do surówki dodaj trochę oleju lub majonezu. Z tego samego powodu nie dawaj dziecku mleka o zawartości 0% tłuszczu ani chudych twarożków i serów. Bez tłuszczu obecne w tych produktach witaminy A, E, D i K w ogóle nie zostaną przyswojone. Takie mleko lub sery są więc dla malca za mało wartościowe. Witaminy dla odporności Najważniejsza dla układu immunologicznego (czyli chroniącego przed infekcjami) jest witamina C. Dzięki niej wzrasta liczba i siła białych krwinek walczących z zarazkami. Zwiększa się też ilość obecnego we krwi interferonu – substancji białkowej, która niszczy wirusy i toksyny produkowane przez bakterie. Ważne dla odporności są też witaminy A (wzmacnia błony śluzowe stanowiące naturalną barierę organizmu przed zarazkami) i z grupy B. Tak naprawdę – wszystkie. Organizm najlepiej potrafi je wykorzystać, gdy ma ich wszystkich pod dostatkiem. Niedobory jednej mogą rozregulować cały skomplikowany system odpornościowy dziecka. Zatrzymać witaminy Te najważniejsze dla odporności są nietrwałe. W jabłkach lub marchwi jest ich teraz znacznie mniej niż kilka miesięcy temu. Szczególnie, jeśli były przechowywane w ciepłym pomieszczeniu. Możesz jednak zatrzymać te witaminy, które wciąż w nich są. Warzywa i owoce przechowuj w lodówce lub spiżarni. Witaminy niszczy bowiem zbyt wysoka temperatura i światło. Surówkę przygotowuj tuż przed posiłkiem. Jeśli zostawisz ją gotową w miseczce na stole, po kilku godzinach witaminy C będzie o połowę mniej! Pod wpływem ciepła i światła utlenia się ona, czyli... rozpływa w powietrzu. Najlepiej lekko skrop surówkę sokiem z cytryny, dodaj trochę oleju lub majonezu. Gdy do obiadu zostało pół godziny, przykryj ją i wstaw do lodówki. Gotuj krótko. W małej ilości wody, a jeszcze lepiej – na parze. Inaczej więcej witamin niż w jarzynkach pozostanie w wodzie, w której się gotowały. Nie wylewaj wywaru. Przenikają do niego nie tylko witaminy, ale też większość składników mineralnych. Na bazie wywaru przygotuj zupę lub sos. Niedobory witamin u dziecka Jak się przekonać, czy maluchowi witamin nie brakuje? Jeśli dziecko dobrze przybywa na wadze, rzadko choruje, ma apetyt, to raczej wszystko jest w porządku. Zwróć jednak uwagę, czy jego dieta jest urozmaicona. Jeżeli malec jada mięso i ryby , jajka, kasze, sery, warzywa i owoce, czasem orzechy, pije mleko, nie musisz martwić się, że ma niedobory witamin, ani podawać mu dodatkowo suplementów. Jeżeli jednak malec często choruje, na sam widok surówki ucieka od stołu, z trudem udaje ci się go namówić na owoce, to może mieć za mało witamin. Uwaga: niedobory często mają także dzieci z nadwagą! Szczególnie, gdy podstawą ich codziennego menu są słodycze, chipsy, słone paluszki i cola. Zobacz też: Czy twoje dziecko cierpi na pierwotne niedobory odporności? [CMS_PAGE_BREAK] Witaminy w jedzeniu W sklepach jest mnóstwo soków, płatków, serków, które – jak napisano na etykiecie – zostały wzbogacone w witaminy. Warto je kupować? Tak – twierdzą specjaliści, bo przetworzona żywność nie ma tylu składników, ile ich było w podstawowych produktach. Do soków dodaje się witaminę C i beta-karoten, czasem E i z grupy B. Do margaryn – A i D, do płatków – z grupy B. Czy malec, który często je produkty wzbogacane, nie będzie miał witamin za dużo? Nie, w zasadzie niemożliwe jest ich przedawkowanie z jedzenia. Aby np. przedawkować witaminę C, dziecko musiałoby wypijać co dzień kilka litrów wzbogaconego soku! Witaminy z apteki Jeśli maluch często choruje, jego dieta jest mało urozmaicona, możesz sięgnąć po preparat dla dzieci z apteki. Podawaj go około dwóch tygodni. Podawanie witamin przez bardzo długi czas przy urozmaiconej diecie jest zbędne, zwłaszcza że w skrajnych przypadkach mogłoby prowadzić do przedawkowania. Jeżeli więc chcesz je dawać dłużej – poradź się lekarza. Ale nawet gdy smyk pije witaminowy syropek, zachęcaj go do jedzenia warzyw i owoców! Gdzie znaleźć najważniejsze witaminy dla dziecka? Wit. A. Występuje w dwóch formach: jako retinol (tran, mięso, żółtka jajek, śmietana, sery) oraz beta-karoten, czyli prowitamina A (szpinak, sałata, groszek, brokuły, dynia, marchew). Wit. B1. Ziarna zbóż, kasze, orzechy, rośliny strączkowe, ryby, mleko, owoce i warzywa. Wit. B2. Mleko, sery, produkty zbożowe z pełnego ziarna, jajka, ryby. Wit. B6. Kiełki pszenicy, produkty z pełnego ziarna, mięso, ryż, pestki słonecznika, orzechy. Wit. B12. Mięso, ryby, jajka, mleko, sery. Wit. C. Porzeczki, truskawki, maliny, owoce dzikiej róży, pomarańcze, cytryny, ziemniaki. Wit. D. Ryby, tran, żółtka jajek, mleko. Pod wpływem promieni słonecznych witamina D jest syntetyzowana z prowitaminy D występującej w skórze. Wit. E. Oleje roślinne, ziarna zbóż, kiełki, orzechy, jajka. Wit. K. Żółtka jajek, jogurt, olej sojowy, zielone części warzyw. Wit. PP. Produkty zbożowe, mięso drobiowe, cielęcina, ryby, mleko, jajka, warzywa, owoce, nasiona słonecznika, orzechy. Sprawdź, jak skutecznie zniszczyć odporność dziecka Konsultacja merytoryczna dr inż. Anna Stolarczyk Dietetyczka, członkini Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych