Magnez w ciąży: objawy niedoboru, dawkowanie, źródła w diecie
Magnez w ciąży jest potrzebny, by płód mógł prawidłowo się rozwijać. Nie można jednak zażywać go bez kontroli lekarza. Sprawdź, kiedy suplementacja magnezu w ciąży jest wskazana, jakie są objawy niedoboru tego pierwiastka, a także co jeść, aby w naturalny sposób dostarczać magnez do organizmu.
Magnez jest bardzo ważny zarówno w trakcie przygotowania do ciąży i w czasie jej trwania, jak i w okresie karmienia piersią. Ciężarne często mają niedobory magnezu, ponieważ zapotrzebowanie na ten pierwiastek w ciąży jest znacznie większe. Przyczynia się do tego wzrost łożyska, płodu, a także większa masa ciała kobiety. Wyjaśniamy, co jeść, by uzupełnić niedobory magnezu w ciąży, i kiedy przestać suplementować magnez. Spis treści: Czy można brać magnez w ciąży? Na co pomaga magnez w ciąży? Objawy niedoboru magnezu w ciąży Zapotrzebowanie na magnez w ciąży Jak stosować magnez w ciąży? Magnez w ciąży: co jeść? Czy można brać magnez w ciąży? Magnez w ciąży jest niezbędny do prawidłowego rozwoju płodu. Jednak o tym, czy potrzebujesz dodatkowej suplementacji, powinien zadecydować lekarz prowadzący ciążę. Jeśli więc podejrzewasz niedobór magnezu, powiedz o tym swojemu lekarzowi. Samodzielne dobieranie dawki może grozić przedawkowaniem magnezu. Jeśli specjalista stwierdzi lub będzie podejrzewał niedobory magnezu u ciężarnej, zaleci suplementację, wyznaczając odpowiednią dawkę. Za duża dawka magnezu w ciąży Niezmiernie rzadko zdarza się, że u kobiety w ciąży dochodzi do przedawkowania magnezu. Zazwyczaj dzieje się to w sytuacji, gdy nerki nie pracują w sposób prawidłowy, a w konsekwencji nie są w stanie usunąć nadmiaru tego pierwiastka. Nadmiar magnezu w organizmie objawia się: mrowieniem kończyn, osłabieniem organizmu, zaburzeniem oddychania, zawrotami głowy, nudnościami, wysypką. W takiej sytuacji trzeba natychmiast przestać suplementować magnez w ciąży i jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Na co pomaga magnez w ciąży? Prawidłowy poziom magnezu w ciąży zapewnia zdrowy rozwój płodu, a także: przeciwdziała przedwczesnym skurczom, zapobiega przedwczesnej akcji porodowej, wzmacnia układ nerwowy, przyspiesza procesy kostnienia u płodu, wspiera syntezę enzymów, bierze udział w produkcji białek tworzących organizm, poprawia krzepliwość krwi, pomaga utrzymać odpowiednie ciśnienie tętnicze krwi. Objawy niedoboru magnezu w ciąży Poniższe dolegliwości mogą wskazywać na niedobór magnezu w ciąży: uczucie zmęczenia, osłabienie, częste skurcze mięśni, zaburzenia koncentracji, bóle głowy, problemy z pamięcią, kołatanie i arytmia serca, bezsenność. Zbyt niski poziom magnezu w ciąży wpływa negatywnie zarówno na płód, jak i na ciężarną. Może przyczynić się do: pogorszenia samopoczucia przyszłej mamy, zaburzeń procesów kostnienia u dziecka, pojawienia się rzucawki lub <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/jak-rozpoznac-stan-przedrzucawkowy-22557-r1/">stanu przedrzucawkowego, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/przebieg-ciazy/poronienie-wczesne-samoistne-jak-to-sie-objawia-wyjasnia-ekspert-22910-r1/">poronienia, porodu przedwczesnego, wystąpienia niskiej masy urodzeniowej dziecka. Zapotrzebowanie na magnez w ciąży Człowiek każdego dnia zużywa 4-12 mg magnezu na kilogram masy ciała. Zapotrzebowanie na magnez w ciąży wzrasta aż o 30-35 proc, a więc do poziomu ok. 330-430 mg, a w drugim i trzecim trymestrze nawet do 500-600 mg dziennie. Nie oznacza to jednak, że ciężarna o wadze 60 kg może samodzielnie zacząć przyjmować 500 mg magnezu w postaci suplementu. Po pierwsze, część dziennego zapotrzebowania na magnez dostarcza organizmowi wraz z dietą, a po drugie w ciąży nie można przyjmować absolutnie żadnych medykamentów bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. To on ustali, czy i ewentualnie jaką suplementację należy zastosować. Zdecyduje też od kiedy, do kiedy i ile magnezu należy przyjmować, a także jaki preparat będzie odpowiedni. Jak stosować magnez w ciąży? Magnez najlepiej zażywać godzinę przed posiłkiem lub dwie godziny po zakończeniu jedzenia. Poziom magnezu spada w godzinach porannych, a więc jeśli odczuwasz skurcze nóg – powinnaś przyjmować go wieczorem przed zaśnięciem. Warto również zwrócić uwagę na <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/kawa-w-ciazy-bezpieczna-ilosc-skutki-przedawkowania-28288-r1/">ilość wypijanej kofeiny podczas ciąży – zawiera ją nie tylko kawa, ale i czarna herbata. Kofeina wypłukuje magnez z organizmu. Być może warto na jakiś czas zrezygnować z tych napojów lub w znacznym stopniu je ograniczyć. Suplementacja magnezu w ciąży Jeżeli poza suplementacją magnezu w ciąży lekarz zaleci przyjmowanie innych preparatów, warto dopytać, jak je zażywać, ponieważ niektóre z nich mogą na siebie wzajemnie oddziaływać: Żelazo, wapń. Nie należy brać ich o tej samej porze co suplementy magnezu. Poczekaj, aż minie kilka godzin. Jeśli tego nie zrobisz, organizm nie będzie w stanie wchłonąć składników aktywnych i ich przyswajalność spadnie. Witamina B6. Magnez najlepiej wchłania się w towarzystwie witaminy B6, dlatego warto wybierać preparaty, które łączą w sobie oba składniki. Witamina B6 działa też dobrze na poranne mdłości. Potas. Magnez z potasem w ciąży bezpośrednio na siebie wpływają. Jeśli występuje niedobór potasu, może wiązać się to z niższym stężeniem magnezu w organizmie. Działa to także w drugą stronę, niedobór jednego wpływa na gorsze wchłanianie drugiego. Magnez w ciąży: co jeść? Najlepiej uzupełniać niedobory magnezu, odpowiednio komponując swój jadłospis. Większość dziennego zapotrzebowania na magnez można pokryć dietą, choć nie zawsze się to udaje. Warto jednak jeść produkty bogate w magnez: orzechy laskowe, pestki dyni, pistacje, migdały, słonecznik; produkty pełnoziarniste (ryż brązowy, płatki owsiane, kasza gryczana i jęczmienna, chleb żytni i graham); pomarańcze, banany, jabłka; warzywa strączkowe oraz pietruszka, marchew, sałata, fasola biała i szparagowa, brokuły; mleko i sery; mięsa i ryby; kakao. W praktyce nawet właściwa dobrze zbilansowana dieta często okazuje się niewystarczająca. W takich przypadkach lekarz może zalecić suplementację i podpowie, jaki dokładnie wybrać preparat. Ważna jest łączna dzienna dawka magnezu, dlatego jeśli przyjmujesz witaminy dla ciężarnych, lekarz musi dostosować dawkę. Zobacz też: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/witaminy-w-ciazy-co-z-diety-co-z-tabletki-22466-r1/">Jakich witamin i minerałów brakuje polskim ciężarnym? – wywiad z ekspertem Niedobór witaminy B12: objawy i przyczyny <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/dieta-w-ciazy/zelazo-w-ciazy-niedobor-zelaza-anemia-ciezarnej-9460-r1/">Żelazo w ciąży – czy niedobór oznacza anemię?
Dynia – właściwości zdrowotne, składniki odżywcze
Dynia jest niezwykle cennym składnikiem diety, który działa na organizm wszechstronnie. Warto ją jeść, przyrządzać z niej przetwory, ale można także wykorzystać do pielęgnacji ciała. Zdrowy jest nie tylko miąższ dyni, ale również pestki dyni i tłoczony z niej olej. Poznaj zdrowotne właściwości dyni, zawarte w niej składniki oraz jej wartość odżywczą.
Dynia ma wiele prozdrowotnych właściwości. Wszystko dlatego, że zawiera cenne składniki: witaminy i mikroelementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jest przy tym niskokaloryczna – gotowana dostarcza mniej kalorii i cukrów niż surowa, lekkostrawna i pyszna. Wszystko to sprawia, że jest cennym składnikiem diety osób dorosłych i dzieci. Mało tego! Dynia dla niemowlaka też jest zdrowa i można mu ją podawać od początku rozszerzania diety. Składniki odżywcze w dyni Dynia ma dużo cennych składników odżywczych. Zawiera sporo beta-karotenu (prowitaminy A), witaminy C, witamin z grupy B, czyli B1, B2, B6, kwas foliowy (witamina B9), nikotynowy (witamina B3), pantotenowy (witamina B5) oraz fosfor, żelazo, wapń, potas i magnez. Zawartość poszczególnych składników w 100 g miąższu dyni surowej i ugotowanej: wartość energetyczna – 26 kcal dynia surowa, 20 kcal dynia gotowana białko – 1 g dynia surowa, 0,72 g dynia gotowana tłuszcz – 0,10 g dynia surowa, 0,07 g dynia gotowana węglowodany – 6.50 g dynia surowa, 4,90 g dynia gotowana błonnik – 0,5 g dynia surowa, 1,1 g dynia gotowana sód – 1 mg witamina C – 9 mg dynia surowa, 4,7 mg dynia gotowana tiamina (witamina B1) – 0,050 mg dynia surowa, 0,031 mg dynia gotowana ryboflawina (witamina B2) – 0,110 mg dynia surowa, 0,078 mg dynia gotowana niacyna (witamina B3) – 0,600 mg dynia surowa, 0,413 mg dynia gotowana pirodyksyna (witamina B6) – 0,061 mg dynia surowa, 0,044 mg dynia gotowana kwas foliowy (witamina B9) – 16 µg dynia surowa, 9 µg dynia gotowana witamina A – 8513 IU dynia surowa, 5755 IU witamina E – 1,06 mg dynia surowa, 0,80 mg dynia gotowana witamina K - 1,1 µg dynia surowa, 0,8 µg dynia gotowana wapń – 21 mg dynia surowa, 15 mg dynia gotowana magnez – 12 mg dynia surowa, 9 mg dynia gotowana żelazo – 0,80 mg dynia surowa, 0,57 mg dynia gotowana fosfor – 44 mg dynia surowa, 30 mg dynia gotowana potas – 340 mg dynia surowa, 230 mg dynia gotowana cynk – 0,32 mg dynia surowa, 0.23 mg dynia gotowana. Jakie właściwości ma dynia? dynia wzmacnia system odpornościowy – dzięki zawartości witamin i minerałów; usuwa z organizmu związki toksyczne i reguluje pracę jelit – jest doskonałym źródłem pektyn (błonnika); jest bezpieczna – słabo wiąże azotany z ziemi, nie trzeba specjalnie jeździć po nią do gospodarstw ekologicznych; jest lekkostrawna – mogą ją jeść osoby, które mają bardzo wrażliwe żołądki; zapobiega wymiotom – miąższ z dyni mogą stosować przy mdłościach przyszłe mamy. pomaga w walce z pasożytami – nasiona dyni (pestki) stosuje się je przeciw pasożytom przewodu pokarmowego u dzieci. Zawarta w nich kukurbitacyna przenika przez ciała pasożytów i poraża ich układ nerwowy. W przeciwieństwie do innych środków (np. chemicznych) jest nieszkodliwa. Nie przenika przez przewód pokarmowy człowieka i nie drażni śluzówki. Pestki dyni zapobiegają odkładaniu się złego cholesterolu, pomagają przy opryszczce, wrzodach żołądka. Właściwości dyni zależą od stopnia dojrzałości Dojrzałość dyni poznaje się po głuchym odgłosie, wydawanym podczas stukania w dynię. Skórka dyni powinna być gładka, bez przebarwień, a warzywo zbite i jędrne. Dynie można przechowywać w przewiewnym pomieszczeniu w temperaturze około 10°C do sześciu miesięcy. W temperaturze pokojowej – do 2 tygodni (mniejsze dynie), do kilku tygodni (duże okazy). Znaczenie ma kolor miąższu dyni – im bardziej intensywny, tym więcej w nim witamin. Dynia o intensywnie pomarańczowym miąższu zawiera dużo beta-karotenu. Jak jeść dynię? Ze względu na walory odżywcze i bogaty skład, dynię warto jeść pod różnymi postaciami. Najlepsza jest dynia gotowana lub pieczona. Popularne są również przetwory z dyni. Z dyni można robić przysmaki słodkie i wytrawne, które sprawią, że nawet zimą cała rodzina otrzyma cenne składniki. Zdrowy jest nie tylko miąższ z dyni, ale również tłoczony z niej olej i pestki dyni. Olej z dyni – przypomina w smaku oliwę prowansalską, jest tłoczony na zimno, delikatny w smaku, i zawiera zdrowe kwasy tłuszczowe. Pestki dyni – jedzone na surowo lub lekko prażone, zawierają witaminę E, witaminę C, tiaminę, ryboflawinę, niacynę, kwas foliowy, witaminę B6, a także witaminy A i K. Mają w swoim składzie cenne minerały, takie jak cynk (dobrze wpływa na włosy, skórę, paznokcie i przyspiesza gojenie się ran), wapń, żelazo, magnez, fosfor i potas. Z dyni można zrobić także odżywcze maseczki dla skóry. Maseczka z dyni – przepis: miąższ dyni zmieszaj z jogurtem i odstaw na 2 godziny, nałóż na twarz, spłucz letnią wodą. Maseczka z dyni do skóry suchej – przepis: ugotuj miąższ z dyni, ostudź, zmiksuj z oliwą. Sprawdź także: Dynia dla dzieci – dlaczego jest lepsza od marchewki Dynia w ciąży – dlaczego warto ją jeść Zupa z dyni dla dzieci – przepis Konsultacja merytoryczna dr inż. Anna Stolarczyk Dietetyczka, członkini Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych
Witamina D – korzyści, normy dla dzieci dzieci i dorosłych, źródła witaminy D
O tym, że warto suplementować witaminę D, słyszał niemal każdy. Nie wszyscy jednak wiedzą, po co należy to robić, dlaczego witaminę D trzeba podawać małym dzieciom i z jakiego powodu powinni po nią sięgać również dorośli. Dlaczego witamina D jest tak ważna, w jakich dawkach jej potrzebujemy i gdzie można ją znaleźć, opowiada dietetyk kliniczny.
Witamina D odgrywa bardzo ważną rolę w utrzymaniu w zdrowiu organizmu człowieka. Z tego powodu jest podawana małym dzieciom już od chwili narodzin. Wyjaśniamy, czym dokładnie jest witamina D i jak należy dbać o jej odpowiedni poziom. Sprawdzamy też, jakie ma znaczenie w ochronie organizmu przed infekcjami – także przed zakażeniem koronawirusem. Wątpliwości rozwiewa dr n. o zdrowiu Hanna Stolińska, dietetyk kliniczny, Czym jest witamina D? Witamina D jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach. Jako że jest w organizmie bardzo aktywna biologicznie, nazywana jest także prohormonem. W żywności występuje w dwóch formach chemicznych: jako witamina D2 – ergokalcyferol, pochodzenia roślinnego i D3 – cholekalcyferol, pochodzenia zwierzęcego. Cholekalcyferol powstaje także w skórze człowieka pod wpływem promieniowania słonecznego UVB. Dlaczego witamina D jest tak ważna w kontekście zdrowia dzieci i dorosłych? Witamina D reguluje przede wszystkim gospodarkę wapniowo-fosforanową. Jednak wysycenie organizmu witaminą D może mieć wpływ także na inne ważne funkcje, co jest aktualnie przedmiotem wielu badań naukowych. Wiemy natomiast, że niedobór witaminy D powoduje krzywicę u dzieci oraz przyspiesza i zaostrza osteopenię i osteoporozę u dorosłych – wylicza dr Hanna Stolińska. We wszystkich grupach wiekowych niedobór witaminy D może także wywoływać bóle kostne o różnym stopniu nasilenia i różnej lokalizacji (najczęściej podudzia i stóp) oraz zwiększać predyspozycję do występowania złamań kości. Niedobór witaminy D wiąże się także ze zwiększonym ryzykiem rozwoju typowych nowotworów, chorób autoimmunologicznych, nadciśnienia i chorób zakaźnych. Jakie są źródła witaminy D? Organizm człowieka czerpie witaminę D z trzech źródeł: syntezy skórnej, diety i preparatów, których znaczenie w pokryciu zapotrzebowania uzależnione jest od pory roku. Witamina D w sposób naturalny występuje w żywności w małej ilości produktów. Według szacunków z diety pochodzi jedynie 20 proc. jej puli w organizmie. Dobrym źródłem witaminy D są tłuste ryby, jak łosoś, makrela, śledzie i oleje z ryb, w tym olej z wątroby dorsza – wylicza ekspertka. – Zalecana porcja tranu zawiera średnio od 5-15 µg witaminy D3. Innym dobrym źródłem są jaja, jak również wysokiej jakości miękka margaryna, jako że w Polsce od wielu lat istnieje obowiązek wzbogacania w witaminę D tłuszczów do smarowania pieczywa (z wyjątkiem masła). W miękkiej margarynie o zawartości 60 proc. tłuszczu znajdziemy 6,25 µg/100g produktu – dla porównania w maśle witaminy D jest znacznie mniej, ilość to 0,76 µg/100g produktu. Oprócz tego źródłem witaminy D jest mleko i jego przetwory oraz niektóre grzyby. Dr Stolińska podkreśla, że pożywienie jest dodatkowym źródłem witaminy D. Ekspozycja na promienie słoneczne i synteza witaminy D w skórze pokrywa aż 80–90 proc. zapotrzebowania. Jakie są wskazania dotyczące dziennego spożycia witaminy D? Normy spożycia dla osób dorosłych i dzieci wynoszą 15 mcg/dobę, a dla niemowlaków (od 0-11 miesięcy) – 10 mcg. Czy polskie dzieci i dorośli mają niedobory witaminy D? Niestety tak, zgodnie z danymi – spożycie witaminy D w populacji polskiej jest od lat niewielkie i zdecydowanie dalekie od realizacji zaleceń żywieniowych – mówi ekspertka. – Wśród osób dorosłych mieści się w przedziale 1,4–5,1 µg dziennie, a wśród dzieci 0,6–3,5 µg. Światowa literatura naukowa zaznacza, że powszechne niedobory witaminy D występują jednak nawet w rejonach o dobrym nasłonecznieniu i obejmują aż 80 – 90 proc. populacji. Wpływa na to m.in. zmiana stylu życia – w tym m.in. unikanie słońca, częstsze przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach, używanie kremów ochronnych z filtrem, czy postępujące zanieczyszczenie środowiska. Jak należy suplementować witaminę D w przypadku niedoborów? Suplementacja niezbędna jest w okresie od października do maja, ale wszystko zależy od stężenia witaminy D3 w surowicy. Jeżeli jest ono niewystarczające, witaminę D należy suplementować cały rok w ilości rekomendowanej przez lekarza (dawka uzupełniająca lub podtrzymująca). Dotyczy to zwłaszcza osób na dietach wegetariańskich i wegańskich, które nie dostarczają sobie witaminy D z pożywienia w postaci ryb i jaj. Te osoby wciąż sięgać mogą po roślinne produkty wzbogacane w tę witaminę – np. napoje roślinne, czy wspomniane wcześniej roślinne margaryny do smarowania. Dawki w profilaktyce niedoboru witaminy D dla osób dorosłych wynoszą 800–2000 j.m. (jednostek międzynarodowych; IU, international unit), czyli 20–50 μg dziennie, a dla osób otyłych 1600–2000 j.m. W leczeniu niedoboru witaminy D zalecane dawkowanie to 7000–10 000 j.m. dziennie. Ekspert radzi: Prof. Paweł Płudowski – Kiedy dawać dzieciom witaminę D i w jakich dawkach? Ostatnio mówi się o zależności między niedoborem witaminy D, a COVID-19 – czy rzeczywiście ma to związek? Niedobory witaminy D są powszechne na całym świecie, w tym również w Polsce, więc nie może dziwić fakt, że stwierdza się je również u większości osób, które chorują na koronawirusa – podkreśla dr Stolińska. Związek pomiędzy stężeniem witaminy D, a ryzkiem zachorowania na COVID-19 jest wciąż badany. Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy – deficyt witaminy D we krwi może pogarszać leczenie COVID-19, poprzez zaburzenie funkcjonowania układu odpornościowego. Wiemy także, że witamina D ma ogólnie bardzo duży wpływ na nasze zdrowie – dlatego profilaktycznie, szczególnie w okresie, gdy nasłonecznienie jest mniejsze, powinniśmy przywiązywać do tego jeszcze większą wagę – sięgając po określone grupy produktów w codziennej diecie i wprowadzając odpowiednio dobraną suplementację. Pamiętajmy również, że stężenie witaminy D we krwi ma tendencję do spadku wraz z wiekiem. U osób po 65 roku życia następuje aż czterokrotny spadek syntezy witaminy D w skórze w porównaniu do osób młodych. Utrzymanie prawidłowego stężenia witaminy D jest zatem szczególnie ważne u ludzi starszych, u których przebieg kliniczny COVID-19 częściej cięższy, a śmiertelność największa . O czym jeszcze warto pamiętać w kontekście witaminy D? Powinniśmy pamiętać, że bardzo ważnym źródłem witaminy D dla większości ludzi jest umiarkowana ekspozycja na słońce. Korzystajmy ze słońca, ale oczywiście „z głową” – zachęca ekspertka. – Lato to naturalna szansa poprawy zasobów witaminy D w organizmie, dzięki jej produkcji w skórze. W warunkach polskich odkrycie w słoneczny dzień, co najmniej 18 proc. powierzchni ciała (przedramiona i podudzia) bez stosowania kremów z filtrem ochronnym, przez 15–20 minut w godz. 10–15 powoduje wystarczającą syntezę witaminy D. Oprócz tego na co dzień uzupełniajmy dietę o pokarmy, które naturalnie zawierają witaminę D, a także te, które są o nią wzbogacane. Pomoże nam to zaspokoić zapotrzebowanie na witaminę D zarówno u dziecka, jak i osoby dorosłej. Bibliografia: 1. Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, prof. dr hab. n. med. Mirosław Jarosz, dr n. roln. Ewa Rychlik, dr inż. Katarzyna Stoś, prof. nadzw. NIZP-PZH , prof. dr hab. n. biol. Jadwiga Charzewska 2. http://dobretluszcze.pl/witamina-d/ https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/normy-zywienia-2020/ 3. https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/witamina-d-a-covid-19-aktualny-stan-wiedzy/ 4. Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, prof. dr hab. n. med. Mirosław Jarosz, dr n. roln. Ewa Rychlik, dr inż. Katarzyna Stoś, prof. nadzw. NIZP-PZH , prof. dr hab. n. biol. Jadwiga Charzewska Zobacz także: W jakich produktach występuje witamina D? Przedawkowanie witaminy D – objawy i skutki Jaka ryba dla niemowlaka i rocznego dziecka
Czy wiesz, że nie wszystkie witaminy są naturalne?
Dzięki badaniom naukowym Aboca powstał nowy suplement diety: Vitamin C Naturcomplex. W 100% naturalna witamina C dla dorosłych i dzieci.
Wszyscy wiemy, że witamina C jest bardzo ważna dla naszego zdrowia, ponieważ przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, zmniejsza stan zmęczenia i znużenia, chroni komórki przed stresem oksydacyjnym i może być pomocna w przypadku niezrównoważonej diety. Ze względu na jej szerokie zastosowanie, witamina C jest sto jako suplement diety i po dziś dzień pozostaje jednym z najczęściej przyjmowanych suplementów diety na świecie. Owoce i warzywa są pokarmami najbogatszymi w tę substancję. Na ogół suplementy diety dostarczają witaminę C w postaci kwasu askorbinowego lub askorbinianu wytwarzanego w drodze syntezy chemicznej i zalecanego do spożycia w dawkach 500-1000 mg na dobę. Alternatywę stanowią suplementy witaminy C pochodzenia naturalnego. Zdjęcie: Suplement diety Vitamin C Naturcomplex Jednym z najbogatszych naturalnych źródeł witaminy C jest acerola (Malpighia punicifolia), krzew pochodzący z Ameryki Środkowej, który zawiera witaminę C w ilościach 50 razy większych niż owoce cytrusowe. Z tego powodu Aboca wprowadziła na rynek Vitamin C Naturcomplex, suplement diety oparty na naturalnej witaminie C pozyskiwanej z owoców aceroli. Jest to w 100% naturalny i biodegradowalny produkt, który dostarcza zalecaną dzienną dawkę witaminy C wraz z innymi substancjami naturalnie występującymi w ekstrakcie z aceroli, takimi jak flawonoidy, w tym kwercetyna i antocyjany. Substancje te przyczyniają się do idealnej biodostępności witaminy C, dodatkowo zwiększając jej siłę antyoksydacyjną. Dlaczego warto wybrać Vitamin C Naturcomplex? Ponieważ jest wynikiem procesu produkcyjnego, który odbywa się bez rozpuszczalników i innych substancji chemicznych. Ponieważ dostarcza nie tylko sam kwas askorbinowy, ale cały unikalny naturalny kompleks molekularny. Formuła produktu jest w 100% naturalna. Nie zawiera substancji syntetycznych ani półsyntetycznych. Witamina C obecna w kompleksie molekularnym może być lepiej wykorzystywana przez organizm. Dostarcza zalecaną dzienną dawkę witaminy bez jej zbędnego nadmiaru. Vitamin C Naturcomplex jest zalecany dla dorosłych i dzieci od 4 roku życia. Nie zawiera barwników ani sztucznych substancji. Bez dodatku cukru. Cytrusowy smak. Gluten Free. Produkt dostępny w aptekach. Materiał powstał przy udziale firmy Aboca, producenta Vitamin C Naturcomplex View Ediplayer on the source website
Fakty i mity o witaminie C – warto je znać!
O witaminie C słyszał każdy, więc wydaje się nam, że doskonale ją znamy. Ale czy na pewno?
Sprawdź, które z powszechnych przekonań na temat witaminy C są prawdą, a które trzeba włożyć między bajki. PRAWDA: Witamina C jest absolutnie niezbędna człowiekowi Witamina C, czyli kwas askorbowy, wpływa na wiele procesów, które zachodzą w naszym organizmie. Ma działanie antyutleniające i wpływa m.in. na: wchłanianie żelaza, syntezę kolagenu, działanie układu odpornościowego i nerwowego przez syntezę katecholamin1. Jej właściwości można wymieniać bardzo długo, jednak da się je także podsumować jednym zdaniem: witamina C przyczynia się do tego, że skomplikowana maszyneria ludzkiego ciała może działać prawidłowo2. PRAWDA: Nasz organizm nie jest w stanie wytwarzać witaminy C ani jej magazynować Człowiek (niektóre zwierzęta3 – np. goryle, świnki morskie i niektóre gatunki nietoperzy – także) nie potrafi wytwarzać witaminy C samodzielnie, dlatego musimy ją „dowozić” z zewnątrz, wraz z pożywieniem. MIT: Najlepszym źródłem witaminy C są cytrusy Cytrusy są świetnym źródłem witaminy C, jednak wbrew powszechnemu przekonaniu wcale nie najlepszym4. O wiele więcej witaminy C mają: ▪ owoce dzikiej róży (250-800 mg na 100 g) ▪ czarna porzeczka (150-300 mg na 100 g) ▪ natka pietruszki (270 mg na 100 g) ▪ papryka (125 do 200 mg na 100 g) Dla porównania: cytryny mają 40-60 mg witaminy C na 100 g produktu, a grejpfruty 30 do 70. (dane podajemy za Narodowym Centrum Edukacji Żywieniowej). PRAWDA: Niedobór witaminy C może powodować groźne skutki Niedobór witaminy C wpływa na cały organizm. O tym, jak wielkich spustoszeń może dokonać, najlepiej wiedzieli dawni marynarze, którzy podczas długich rejsów nie mieli dostępu do świeżych owoców i warzyw: ich zmorą był szkorbut, nie bez powodu nazywany także gnilcem5. Ludzie morza próbowali sobie z tym radzić na różne sposoby. Na przykład Wikingowie zabierali na swoje wyprawy cebulę6, oficerowie, którzy odkrywali świat wraz z Magellanem, próbowali się chronić przy pomocy dżemów z pigwy7, a marynarze Jamesa Cooka zawdzięczali zdrowie kiszonej kapuście8. MIT: Szkorbut należy już do przeszłości Współcześnie duże niedobory witaminy C, które prowadzą do szkorbutu, niemal się nie zdarzają. No właśnie: niemal. Cztery lata temu prof. Jenny Gunton ze szpitala uniwersyteckiego w Sidney opisała w piśmie naukowym „Diabetic Medicine” (za medicalexpress.com) kilkanaście przypadków szkorbutu u pacjentów, którzy cierpieli na cukrzycę. Gdy zapytała pacjentów o dietę, okazało się, że jeden z nich jadł mało (albo prawie wcale) owoców i warzyw, a pozostali – choć je jadali – zbyt długo je gotowali, niszcząc witaminę C. „Nie mogłam w to uwierzyć – mówiła jedna z pacjentek, u której zdiagnozowano tę chorobę. – Pomyślałam: ale jak to, przecież szkorbut nie istnieje od wieków!” Prof. Jenny Gunton radziła w swoim artykule lekarzom, by zwracali uwagę na ten problem, zwłaszcza (choć nie tylko) u pacjentów z cukrzycą, szczególnie jeśli mają niegojące się rany, na ich skórze łatwo tworzą się siniaki, a ich dziąsła krwawią bez wyraźnej przyczyny. Na szkorbut i inne problemy spowodowane niedoborem witaminy C narażone są także osoby, które nie są diabetykami, ale stosują monotonne, jednostronne diety i korzystają niemal wyłącznie z żywności przetworzonej9. MIT: Lewoskrętna witamina C jest skuteczniejsza niż prawoskrętna Jak wyjaśnia Agnieszka Kantorska w artykule „Witamina C. Rola i znaczenie w organizmie”10, witamina C jest jednoznacznie definiowana jako kwas L-(+)-askorbinowy. „L-(+)-askorbinowy czyli witamina C, skręca płaszczyznę światła spolaryzowanego zawsze w prawo, niezależnie od tego, czy pochodzi z owoców, warzyw, suplementów diety czy leków. Sole kwasu askorbinowego (…) również są prawoskrętne – tłumaczy10. Dodaje także, że lewoskrętny izomer kwas D-(-)-askorbinowy nie jest witaminą i służy do konserwacji żywności. MIT: Witamina C to lek na wszystko Choć witamina C ma ogromny i wszechstronny wpływ na organizm, żadne badania naukowe nie potwierdzają, że może być traktowana jak czarodziejska różdżka, za pomocą której można wyleczyć raka i wszelkie inne choroby11. PRAWDA: Witaminę C łatwo stracić podczas gotowania Straty witaminy C, do których dochodzi podczas gotowania produktów, które są w nią bogate, mogą – jak ostrzega Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej4 – sięgać nawet 50 proc. To dlatego, że rozpuszcza się ona w wodzie i podczas gotowania trafia do wywaru. Stratom można zapobiec, gotując warzywa i owoce na parze i jedząc część produktów na surowo. MIT: Leki z witaminą C powinni stosować wszyscy Niektóre leki z witaminą C służą do zapobiegania i leczenia stanów niedoboru witaminy C wtedy, gdy stosowanie odpowiedniej, bogatej w nią diety jest niewystarczające12. Nie mogą też przyjmować ich wszyscy12. Przeciwwskazania to m.in.: ▪ nadwrażliwość na kwas askorbinowy (albo inne substancje, które wchodzą w skład preparatów z witaminą C), ▪ kamica nerkowa, ▪ zwiększone stężenie kwasu moczowego, ▪ nadmierne spichrzanie żelaza (talasemia, hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna), ▪ choroba wrzodowa żołądka. PRAWDA: Witamina C może zafałszować wyniki badań laboratoryjnych Witamina C w większych dawkach (powyżej 1 g na dobę) może wpłynąć m.in. na oznaczanie glukozy, kwasu moczowego i kreatyniny. Może także uniemożliwić wykrycie w kale krwi utajonej12. MIT: Witaminy C nie można przedawkować Przedawkowanie witaminy C nie jest łatwe, ponieważ po jednorazowym przyjęciu dużej dawki jej nadmiar jest wydalany z moczem. Jeśli jednak będziemy przyjmować ogromne ilości (powyżej 10 g na dobę) witaminy C przez dłuższy czas, możemy doprowadzić do utworzenia się kamieni nerkowych. Pacjenci z ciężką lub schyłkową niewydolnością nerek nie powinni przekraczać 100 mg/dobę. Przyjmowanie dużych dawek witaminy C (od 3 g na dobę) może też powodować biegunkę12. 1 Rola witaminy C w regulacji epigenetycznej*, Jolanta Guz, Ryszard Oliński, Postepy Hig Med Dosw (online), 2017; 71: 747-760, 2 Wpływ wybranych składników odżywczych pożywienia na funkcjonowanie układu odpornościowego Cz. II. Immunomodulacyjne działanie witamin i pierwiastków śladowych na organizm człowieka, Monika Krzysik, Jadwiga Biernat, Jalina Grajeta, Prace poglądowe, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, 3 Rola witaminy C w regulacji epigenetycznej*, Jolanta Guz, Ryszard Oliński, Postepy Hig Med Dosw (online), 2017; 71: 747-760 4 Czy cytrusy to główne źródło witaminy C?, mgr inż. Paula Nagel, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej 5 Witamina C. Fakty i mity, Arkadiusz Dobosz, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Świat Przemysłu Farmaceutycznego 1/2016 6 Witaminy – analiza produktów pochodzenia naturalnego, Pracownia Studencka Zakład Analizy Środowiska, Uniwersytet Gdański 7 Wyprawa Magellana w liczbach, Beata Turska, Igi Mag, 09.2019, więcej informacji na ten temat można znaleźć w książce Laurence'a Bergreena „Poza krawędź świata”, Rebis 8James Coook - rewolucjonista wśród żeglarzy, Krzysztof Kowalski, Rzeczpospolita, 08 2013 9 Poor diet sees scurvy reappear in Australia., Medical Express, 29.11. 2016 10 Witamina C. Rola i znaczenie dla organizmu, Praca poglądowa w ramach specjalizacji aptecznej, Agnieszka Kantorska 11 Witamina C. Fakty i mity, Arkadiusz Dobosz, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Świat Przemysłu Farmaceutycznego 1/2016 12 Charakterystyka Produktu Leczniczego Cebion z 18.06.2019 r. Artykuł powstał z udziałem marki Cebion® MAT-PL-OTHER-20-000022
To jedna z najpopularniejszych witamin – już nawet przedszkolaki wiedzą, że znajduje się w owocach i warzywach, i że to między innymi dla niej trzeba często po nie sięgać. Jednak wielu z nas nie potrafi wymienić jej najważniejszych funkcji i wpływu na zdrowie. Czas więc poznać kilka ciekawostek na temat witaminy C.
Ludzki organizm nie potrafi sam wytworzyć witaminy C, dlatego należy dostarczać ją wraz z pożywieniem. Na szczęście znajduje się ona w wielu różnych produktach, więc przy zbilansowanej diecie nie powinny zdarzyć się niedobory. Nadmiar z kolei wydalany jest wraz z moczem. Jednak w przypadku leków z witaminą C możliwe jest przedawkowanie, dlatego należy przyjmować je zgodnie z ulotką dla pacjenta lub zaleceniami lekarza. Witamina C nie tylko wpływa na reakcje układu odpornościowego – poznaj jej inne właściwości. Witamina C a wolne rodniki Witamina C jest silnym przeciwutleniaczem. Przeciwutleniacz to cząsteczka, która zapobiega utlenianiu innych cząsteczek. Proces utleniania to reakcja chemiczna, w wyniku której powstają wolne rodniki, prowadzące do reakcji łańcuchowych, które mogą uszkodzić komórki. Wolne rodniki są wytwarzane albo w wyniku normalnych czynności metabolicznych, albo z czynników środowiskowych (zanieczyszczenia, dym papierosowy i promieniowanie). Gdy dojdzie do nagromadzenia wolnych rodników, mamy do czynienia ze stanem nazywanym stresem oksydacyjnym. Witamina C i kolagen Inną ciekawostką jest fakt, że bez witaminy C organizm nie jest w stanie syntetyzować kolagenu1 – głównego białka tkanki łącznej. Warto o tym pamiętać, bo kolagen ma wpływ na skórę, ścięgna, więzadła i kości. Kolagen wspomaga również zdrowie przyzębia2. Witamina C a szkorbut Głównymi źródłami witaminy C w diecie są warzywa i owoce, jednak gotowanie3 żywności znacznie zmniejsza jej zawartość. Niedobór jest rzadki w krajach zachodnich i dobrze rozwiniętych, ale może wystąpić u osób, które przestrzegają restrykcyjnej diety lub unikają owoców lub warzyw. Nieleczony niedobór może prowadzić do choroby zwanej szkorbutem4, która charakteryzuje się rozpadem tkanki łącznej. Gdy szkorbut się rozwija, mogą pojawić się plamy na skórze i zapalenie dziąseł. View Ediplayer on the source website 1 N. Boyera, I. Galey, B.A. Bernard,<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18505499/" target="_blank" rel="noopener"> Effect of vitamin C and its derivatives on collagen synthesis and cross-linking by normal human fibroblasts, dostęp z dnia 16.09.2020 r. 2 M. Szpringer-Nodzak, M. Wochna-Sobańska, Stomatologia wieku rozwojowego 3 V. Agte, K.Tarwadi, S. Mengale, A.i Hinge, S. Chiplonkar, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11951583/" target="_blank" rel="noopener">Vitamin profile of cooked foods: how healthy is the practice of ready-to-eat foods?, dostęp z dnia 16.09.2020 r. 4 D. Léger, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18854467/" target="_blank" rel="noopener">Scurvy: reemergence of nutritional deficiencies, dostęp z dnia 16.09.2020 r. Artykuł powstał z udziałem marki Cebion® MAT-PL-OTHER-20-000020
Czy można obniżyć poziom estrogenów dietą?
Odpowiedni poziom estrogenów, czyli żeńskich hormonów, ma wpływ na płodność i regularność miesiączek. Zapytaliśmy dietetyka, czy zaburzenia hormonalne związane z nadmiarem estrogenów w organizmie można pokonać dietą.
Poziom estrogenów w organizmie można obniżyć dietą. Potwierdza to nasz ekspert – dr inż. Tomasz Czernecki, dietetyk genetyczny, współzałożyciel laboratorium Vitagenum. Możliwość obniżenia poziomu żeńskich hormonów to ważna informacja dla kobiet, które starają się o ciążę. Zbyt wysoki poziom estrogenów powoduje zaburzenia hormonalne (np. nieregularne miesiączki) i może utrudniać obliczanie dni płodnych. Przeczytaj, co powinnaś zrobić i jak zmienić swoją dietę, by obniżyć poziom estrogenów w organizmie: Nie pij alkoholu. By obniżyć poziom estrogenów, trzeba zacząć od unikania składników i produktów, które powodują wzrost tych hormonów. Należy do nich przede wszystkim alkohol. Unikaj szkodliwych substancji chemicznych. Spożywając produkty spożywcze, które zapakowanie są w plastikowe opakowania, czy też dotykając palcami paragonów sklepowych wydrukowanych na drukarkach termicznych (to te ciemniejące pod wpływem ciepła i słońca) możemy dostarczać naszemu organizmowi BPA, czyli bisfenolu A. Związek ten wpływa na wzrost poziomu estrogenu w organizmie i może powodować zaburzenia hormonalne. Zmień dietę. Jeśli chcesz obniżyć poziom estrogenów, w twojej diecie powinny znaleźć się przede wszystkim składniki i produkty, które wpływają na metabolizm tych hormonów w organizmie. Zaliczamy do nich: Witaminy z grupy B (ziarna zbóż, drożdże, wątróbka, fasola) Witaminę E (orzechy laskowe, migdały, pestki dyni) Cynk (pestki dyni, owoce morza) Selen (orzechy brazylijskie, rośliny strączkowe) Magnez (pestki dyni, kakao, otręby pszenne, migdały) Kwasy tłuszczowe omega-3 (ryby morskie, orzechy, oleje roślinne, siemię lniane) Rośliny krzyżowe (brokuły, kalafior, brukselka) Flawonoidy, które znajdują się m.in. w skórce grejpfrutów, pomarańczy Zieloną herbatę Zobacz: Dieta na płodność – baza składników dla niej i dla niego Na obniżenie poziomu estrogenów wpływa również dieta śródziemnomorska. W diecie tej stosuje się tłuszcze roślinne zawierające nienasycone kwasy tłuszczowe (oleje, oliwy, orzechy, ryby), unika zaś tłuszczów nasyconych (masła, smalcu, tłustego mięsa, jaj). Zaleca się również ograniczenie słodyczy, białego pieczywa, napojów słodzonych, tłustego mięsa. Zobacz także: Kalendarz dni płodnych Jak waga wpływa na płodność Wapń w diecie kobiety starającej się o dziecko Konsultacja merytoryczna dr inż. Tomasz Czernecki Dietetyk genetyczny, pracownik naukowy Katedry Biotechnologii, Mikrobiologii i Żywienia Człowieka, współzałożyciel laboratorium Vitagenum
Gotowane w domu czy gotowe ze sklepu - jakie jedzenie jest lepsze dla dzieci?
Coraz więcej mówi się, że żywienie może wpływać - dobrze lub źle - na rozwój i zdrowie dzieci. Nic więc dziwnego, że starasz się wybierać dla malucha jak najlepsze, bezpieczne produkty. Bezpieczne – to znaczy jakie?
Eksperci zapewniają, że żywność dostępna w sklepach jest bezpieczna, bo dopuszczono ją do sprzedaży. Czuwają nad tym instytucje kontrolujące rynek. Ale nie da się zaprzeczyć, że w sklepach są produkty, które bardziej nadają się dla niemowląt i małych dzieci, i te, które nadają się mniej. Co to znaczy bezpieczna żywność? To produkty, które nie tylko zawierają składniki odżywcze i dostarczają energię, ale też nie zawierają składników (lub zawierają je w dopuszczalnej przez prawo ilości), które mogłyby być jakimkolwiek zagrożeniem dla zdrowia. Chodzi głównie o substancje dodatkowe, ale też o zanieczyszczenia bakteryjne, pozostałości środków ochrony roślin, metale ciężkie czy związki, które powstają podczas przetwarzania. Żywność w sklepach powinna być bezpieczna pod każdym względem. Gwarantują to producenci, którzy muszą przestrzegać prawa. Normy dla żywności dla niemowląt i małych dzieci są dużo bardziej restrykcyjne niż te dla dorosłych. Zobacz też: Czy warto kupować ekologiczne jedzenie dla dzieci? Dlaczego maluchy powinny jeść dobre produkty? Dzieci są bardziej narażone na szkodliwe działanie substancji zawartych w jedzeniu. Ich układ pokarmowy w pierwszych latach życia, tak jak cały organizm, nie jest w pełni dojrzały. Silniej reaguje na nadmiar i niedobór składników odżywczych i na zanieczyszczenia żywności. Poza tym w przeliczeniu na kilogram masy ciała małe dzieci potrzebują dużo więcej energii i składników odżywczych niż dorośli, więc żywność podawana im powinna być możliwie najbardziej wartościowa. Większe potrzeby organizmu wynikają z bardzo szybkiego tempa wzrostu i rozwoju – z jednej strony dzieci mają szybszy metabolizm, a z drugiej słabszą obronę przed szkodliwymi związkami, które mogą trafiać do przewodu pokarmowego także z nieodpowiednią żywnością. Czego nie wolno dodawać do jedzenie dla dzieci? Produkty dla niemowląt i małych dzieci nie mogą zawierać barwników, wzmacniaczy smaku, konserwantów, słodzików. Ściśle jest też kontrolowany dodatek m.in. cukru i soli. Choć zgodnie z prawem do żywności dla dorosłych można dodawać nawet kilkaset substancji dodatkowych, to w produktach dla najmłodszych dozwolone są jedynie pewne związki, m.in. witaminy, składniki mineralne i substancje zagęszczające, zaś limity zanieczyszczeń są nawet kilka tysięcy razy bardziej restrykcyjne niż w przypadku żywności dla dorosłych. Jak zła żywność może wpływać na zdrowie dziecka? Zanieczyszczenia w żywności, które nie są groźne dla dorosłych, mogą zaszkodzić zdrowiu niemowląt i małych dzieci. Na przykład spożywanie żywności zanieczyszczonej metalami ciężkimi (w tym kadmem, ołowiem) może prowadzić do nieodwracalnych zmian w układzie nerwowym. Pozostałości środków ochrony roślin (pestycydy) mogą skutkować m.in. zaburzeniami układu odpornościowego i hormonalnymi oraz zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów. Natomiast spożywanie przez maluchy produktów obfitujących w substancje dodatkowe, np. konserwanty, barwniki, niesie ze sobą większe ryzyko alergii, a w przypadku barwników możliwe że także nadpobudliwości (badania w tym względzie są jednak niejednoznaczne). Jak wybierać dobrą żywność dla dzieci? Produkty przeznaczone dla dzieci do trzeciego roku życia muszą spełniać restrykcyjne normy. Jednak wcale nie oznacza to, że maluchy mogą jeść tylko żywność przeznaczoną specjalnie dla nich. Przy wyborze jedzenia dla najmłodszych warto kierować się przede wszystkim zdrowym rozsądkiem – bo zdarza się niekiedy i tak, że produkty przeznaczone specjalnie dla małych dzieci nie są polecane przez specjalistów od żywienia. Zawsze pomocne będzie uważne czytanie etykiet. Zobacz też: 6 złotych zasad czytania etykiet Co jest ważne na etykiecie? To twój wybór, jakie produkty kupisz. Warto samodzielnie przygotowywać potrawy dla dziecka lub korzystać z tych przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci. Wtedy jednak trzeba starannie czytać etykiety, zwłaszcza w pierwszych latach życia dziecka. Co jest ważne? nazwa – musi prawidłowo określać, czym jest produkt, nie może wprowadzać w błąd lub być nazwą wymyśloną wykaz składników – lista składników, które wchodzą w skład produktu, a kolejność ich wymienienia informuje o ich zawartości składniki powodujące alergie lub nietolerancje – muszą być dobrze wyróżnione, ich lista liczy 14 pozycji realizacja zalecanego dziennego spożycia (%) – wskazuje, na ile spożycie określonej ilości pokrywa zapotrzebowanie na dany składnik (np. niektóre witaminy) data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia – określa czas, w jakim produkt powinien być spożyty warunki przechowywania lub użycia – to istotna informacja dla produktów, które muszą być trzymane np. w chłodzie lub podgrzane przed spożyciem wartość odżywcza – informuje m.in. o wartości kalorycznej, zawartości białka, tłuszczów, węglowodanów, soli, pozwala lepiej skomponować dietę wiek dziecka, od którego podaje się produkt – pozwala wybrać dla dziecka odpowiedni produkt, jeśli chodzi o zawartość składników, ale też konsystencję. Zobacz też: Konserwanty, barwniki, aromaty - jaka ilość jest bezpieczna dla dzieci? Konsultacja: dr inż. Anna Harton, dietetyk, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Co wiedzą mamy o witaminach i drugim śniadaniu?
Witaminy oraz regularne podawanie posiłków są podstawą rozwoju dziecka, a każdy rodzic dbający o prawidłową dietę swojej pociechy powinien o nich pamiętać. Wyniki sondy ogólnopolskiej akcji edukacyjnej Kubusia i BabyOnline pt. „Witaminowe Wyzwanie dla Mam” jednoznacznie potwierdziły, że polskie mamy posiadają tą ważną wiedzę. Aż 99% badanych mam podaje swojemu dziecku bogate w witaminy owoce, warzywa i soki, a 97% z nich dba o to, by ich pociechy codziennie spożywały zdrowe drugie śniadanie w szkole.
Akcja edukacyjna „Witaminowe Wyzwanie dla Mam” odbywała się na naszym portalu przez ostatnich parę tygodni, a jej głównym celem było sprawdzenie wiedzy mam na temat witamin i drugiego śniadania. Jak wykazały wyniki, mamy w Polsce bardzo dobrze wiedzą, jak prawidłowo dbać o dietę swojego dziecka i dostarczać mu niezbędnych witamin. Dzięki przeprowadzonej ankiecie okazało się, że badane mamy zdają sobie sprawę z tego, jak ważne są dla rozwoju dziecka witaminy. Aż 84% z nich wie, że ich niedobór może powodować problemy z nauką oraz w kontaktach z rówieśnikami. 98% mam wskazało, że owoce, warzywa, soki oraz musy owocowe są najbogatszym źródłem witamin i jednocześnie, aż 99% z nich stwierdziło, że podaje je swojemu dziecku, aby codziennie dostarczyć mu niezbędnych witamin. Także 92% badanych odpowiedziało, iż stara się zawsze czytać składy na etykietach kupowanych produktów i szukać tych, które zawierają witaminy i są bez dodatku konserwantów. Przykładem mogą być np. soki marchwiowo – owocowe Kubuś GO!, które zawierają – witaminy takie jak A i C, a Kubuś GO! w wersji multiwitamina posiada dodatkowo także witaminy z grupy B oraz witaminę E. Witaminy bez konserwantów mamy mogą znaleźć także w musach owocowych, np. Kubuś Mus. Mamy doskonale też wiedzą, jak istotne jest drugie śniadanie w codziennym menu dziecka – zarówno to pierwsze zjadane w domu, jak i drugie, które dajemy dziecku do szkoły. Dlaczego? Bo w godzinach porannych jesteśmy najbardziej aktywni, nasz umysł pracuje najefektywniej, a wysiłek fizyczny i intelektualny jest przez kilka pierwszych godzin szkoły największy. Ankieta wykazała, że dla prawie 100% badanych mam, drugie śniadanie jest bardzo ważnym posiłkiem. Zaledwie 3% z nich nie pakuje swojemu dziecku drugiego śniadania lub pozwala, aby dziecko kupowało przekąski w szkolnych sklepiku. Mamy najczęściej podają swojemu dziecku owoce (26%) oraz soki (23%) i kanapki (22%). Jedynie 0,5% przyznało, że na drugie śniadanie daje swojemu dziecku słodycze lub słone przekąski. 63% badanych mam wie, że codzienne spożywanie drugiego śniadania pełnego witamin wpływa pozytywnie na koncentrację, dobre samopoczucie i prawidłowy rozwój organizmu dziecka. „Wyniki sondy są bardzo optymistyczne. Pokazują, że zdecydowana większość mam zdaje sobie sprawę z tego, jak ważne dla prawidłowego rozwoju dzieci są witaminy oraz regularne podawanie posiłków, takich jak drugie śniadanie. Co więcej, tą wiedzę mamy przekładają na praktykę, dbając, by dzieci nie wychodziły z domu bez drugiego śniadania, bogatego w witaminy w postaci owoców, soków lub musów owocowych oraz innych produktów, np.: kanapek z warzywnymi dodatkami. Pozostaje mieć nadzieję, że coraz więcej rodziców będzie postępowało w ten sposób. W przyszłości może być to jednym z ważnych kroków do rozwoju zdrowszego społeczeństwa.” – twierdzi dietetyk Zuzanna Antecka. Badanie internetowe dotyczące wiedzy na temat witamin i drugiego śniadania zostało przeprowadzone na zlecenie marki Kubuś. Sonda trwała 3 tygodnie i odbyła się na przełomie września i października 2014 roku, na platformie edukacyjnej marki Kubuś oraz portalu BabyOnline.pl. Badanie składało się z 10 pytań zamkniętych i 1 otwartego. W sondzie wzięło udział 2366 mam z całej Polski.
Trudno sobie wyobrazić zupę pomidorową, pizzę czy sos do spaghetti bez pomidorów. Pomidory królują na naszych stołach od lata do późnej jesieni - w tym czasie mają one najlepszy, najpełniejszy smak.
Czym się kierować w wyborze pomidorów? Jest wiele gatunków pomidorów, mają one różne zastosowanie w kuchni, np.: podłużne pomidory, tzw. jajka, mają niewiele soku, za to wiele miąższu; idealnie nadają się do suszenia; malinowe pomidory - są najsłodsze oraz najpełniejsze w smaku ze wszystkich pomidorów; idealnie nadają do sałatek; zwykłe czerwone pomidory są lekko kwaskowate w smaku; idealnie nadają się do zup. Wybierając pomidory na straganie lub w sklepie, sprawdźmy, czy nie są zbyt twarde lub niedojrzałe. Jeśli nabędziemy takie warzywa, połóżmy je na kilka dni na parapecie, na słońcu. Powinny nabrać odpowiedniego koloru i smaku. Ważne! Pomidorów nie należy trzymać w lodówce. Warto również pamiętać, że mniejsze pomidory będą słodsze, bardziej aromatyczne i smaczniejsze. Aby nie stracić za dużo soku i miąższu, najlepiej kroić pomidora w poprzek gniazd nasiennych (miejsce, gdzie znajdował się ogonek powinny być pośrodku pierwszego plastra). Zobacz także: 7 dań z pomidorami - sprawdzone przepisy Co zawiera w sobie pomidory? Pomidory zawierają wiele witamin i soli mineralnych, m.in.: witaminę C (jeden średni pomidor pokrywa około 60% dziennego zapotrzebowania na tę witaminę), witaminę E (25% dziennego zapotrzebowania), beta-karoten (prowitamina A) - bierze udział m.in. w utrzymaniu prawidłowego stanu skóry, witaminy z grupy B, które działają korzystnie na układ nerwowy, witamina PP (pomaga w metabolizmie cukru i cholesterolu we krwi), witamina K (ma właściwości przeciwkrzepliwe), potas - ma działanie moczopędne, obniża ciśnienie krwi (jedzenie pomidorów poleca się po dużym wysiłku, gdy pojawią się zakwasy), wapń, magnez, żelazo, mangan, miedź, kobalt. Pomidory przetworzone, np. keczup, zupa pomidorowa, zawierają bardzo dużo likopenu (dwa razy więcej niż surowe pomidory). Likopen to naturalny barwnik, dzięki niemu pomidory są czerwone. To jeden z najsilniejszych antyutleniaczy. Dieta bogata w likopen zapobiega chorobom serca (m.in. zawałowi), rozwojowi miażdżycy, nowotworowi prostaty. Polecamy: Pomidory w diecie dziecka Źródło: materiały prasowe Knorr
Witaminy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania orgaznizmu, ale często nie zdajemy sobie sprawy z ich niedoborów. Objawy są zwykle mało charakterystyczne - za zmęczenie obwiniamy pracę, a za złą cerę geny. Sprawdź, jakich witamin brakuje najczęściej i jak się to objawia.
Nie tylko dzieci potrzebują odpowiedniej ilości witamin. Stres, coraz bardziej przetworzona dieta i używki nie wpływają dobrze na poziom witamin u dorosłych. Objawy łatwo jest zlekceważyć, przeczytaj, na co zwrócić uwagę. Problemy z cerą Sucha, łuszcząca się skóra może być przesuszona słońcem lub odwodniona, ale może być również objawem niedoboru witaminy A, która bierze udział w syntezie kolagenu. Przyczyną problemów ze skórą mogą być też niedobory witamin z grupy B i mikroelementów takich jak cynk czy miedź. Krostki na twarzy, ramionach czy pośladkach wyglądające jak trądzik mogą świadczyć o niedoborach witaminy A i D. Uzupełnij dietę w produkty bogate w beta karoten, nabiał i nie zapominaj o spacerze w słońcu - to ono umożliwia syntezę witaminy D. Zajady - pękające kąciki ust Pękające kąciki ust, zwane popularnie zajadami, mogą sugerować problemy z gospodarką wodną organizmu lub niedobory witamin z grupy B, zwłaszcza witaminy B2. Przy jej niedoborze pojawiają się problemy z oczami, podrażnienie błon śluzowych, bóle głowy. Jeśli często przytrafiają ci się zajady, ogranicz spożywanie kawy, która wypłukuje z organizmu związki mineralne, odstaw też ostre przyprawy i alkohol, które mogą podrażniać okolice ust. Suplementy z witaminami dla dzieci - sprawdź opinie Drętwienie, mrowienie kończyn Może wyglądać bardzo groźnie, ale zwykle przyczyną mrowienia i drętwienia są niedobory witaminy B6, czasami też magnezu czy wapnia. Jeśli masz problemy z drżeniem mięśni, "skaczącą" powieką - pomyśl o zmianie diety. Infekcje, osłabienie Przyczyną osłabienia i osłabienia funkcjonowania układu immunologicznego może być wiele - od poważnych chorób po zwykłe niewyspanie. Może być nią również niedobór różnych witamin, np. B12 czy witaminy C. Ta ostatnia nie tylko pomaga zwalczać infekcje, ale też uszczelnia naczynia krwionośne i częściowo chroni przed skutkami niedoborów innych witamin. Rozdrażnienie, depresja, stany lękowe Zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne mogą być związane z brakiem witaminy B12 w organizmie. Szacuje się, że cierpi na niego nawet 1-2% społeczeństwa, jednak jest stosunkowo trudny do stwierdzenia. Objawia się osłabieniem, zaburzeniami koncentracji, bólami głowy, a nawet zaburzeniami lękowymi, depresją, objawami zbliżonymi do schizofrenii. Szczególnie narażeni na niedobory są ludzie starsi, osoby nadużywające alkoholu, drastycznie się odchudzające, a także weganie. Zobacz też: Jak poprawić pamięć i koncentrację za pomocą jedzenia?
Jajka – co się w nich kryje i dlaczego są tak ważne w naszej diecie? (film)
Jajko jest źródłem wielu cennych substancji odżywczych. Przez naukowców jajka są nazywane „bombą odżywczą”. Dietetycy zalecają spożywanie nawet 10 jaj tygodniowo (1-2 dziennie). Sprawdź, co się kryje w jajku?
Jajko zawiera proteiny, niemal wszystkie witaminy (w tym cenną witaminę B9, czyli kwas foliowy), karotenoidy, cholinę, niacynę, która reguluje poziom cukru i cholesterolu we krwi, oraz lecytynę, niezbędną do prawidłowej pracy serca i mózgu. Białko jaja, które ma optymalny dla potrzeb człowieka skład aminokwasów, jest niezastąpionym budulcem organizmu. Atutem jaj jest też wysoka zawartość cynku, wapnia, fosforu i żelaza. Jako jeden z nielicznych produktów spożywczych, jaja zawierają naturalny selen i jod. Surowe jajko składa się w ponad 70% z wody, w 12% z białka, niecałe 10% przypada na tłuszcz, 1% to składniki mineralne, mniej niż 1% to węglowodany. Skład chemiczny jaj jest uzależniony od wielu czynników, między innymi: czynników genetycznych, sposobu karmienia niosek, wieku kur, leczenia medycznego. Posłuchaj, co o wartości odżywczej jajek mówi dr hab. Małgorzata Drywień z Katedry Żywienia Człowieka SGGW, ekspert Farmio. View Ediplayer on the source website
Dowiedz się, jakie konsekwencje dla zdrowia ma nadmiar lub niedobór witamin i składników mineralnych.
Prof. dr hab. Iwona Wawer opowie jaki wpływ na nasz organizm ma nadmiar przyjmowanych witamin i składników mineralnych. Z filmu dowiesz się również jakie konsekwencje dla zdrowia ma nadmiar albo niedobór określonego rodzaju witamin. Profesor Wawer opowiada także gdzie znaleźć niezbędne składniki mineralne w codziennym pożywieniu i czy warto brać suplementy. Polecamy: Najczęstsze objawy niedoboru witamin.
Zostań przemytnikiem witaminowym - zrób dziecku smoothies
Sprawdź, jakie składniki połączyć ze sobą, aby uzyskać pyszną witaminową bombę dla swojego dziecka.
Na pewno wiesz, co powinna jeść kobieta w ciąży i w jakich produktach znajduje się najwięcej dobroczynnych składników, które wspomagają rozwój dziecka w brzuchu. Ale czy wiesz, po co właściwie są one dziecku potrzebne?
Warto wiedzieć, czego potrzebuje rosnące w twoim brzuchu dziecko i jaki wpływ na jego rozwój mają konkretne składniki? 1. Kwas foliowy - układ nerwowy Od kwasu foliowego, czyli witaminy B9 wszystko się zaczyna. Przyjmowanie go jest niezbędne zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży. Jest, bowiem zabezpieczeniem przed wystąpieniem wad rozwojowych płodu, w szczególności wad układu nerwowego. Kwas foliowy zawarty jest w warzywach zielonych, strączkowych i owocach cytrusowych. Jednak spożywanie tych produktów nie jest w stanie pokryć całkowitego zapotrzebowania kobiety w ciąży na tę witaminę, które wynosi 400 mikrogramów dziennie. Niezbędne jest więc dodatkowa suplementacja (po konsultacji z lekarzem) Sprawdź: Jaką rolę w ciąży odgrywa witamina B6? 2. Żelazo - dotlenienie Żelazem tak jak i innymi witaminami mama w ciąży musi podzielić się z maluszkiem. Ponieważ niewiele kobiet posiada zapasy żelaza w organizmie powstałe w wyniku spożywania dużej ilości czerwonego mięsa, drobiu czy ryb, a wchłanianie żelaza uzależnione jest, od jakości spożywanych produktów i indywidualnych cech organizmu, zalecana jest rutynowa suplementacja żelaza u kobiet ciężarnych. Niedobór żelaza prowadzi bowiem do niedokrwistości, a w konsekwencji do niedotlenienia dziecka. Odmiennie jednak niż w przypadku kwasu foliowego, którego przedawkowanie nie niesie za sobą żadnych konsekwencji dla zdrowia mamy i dziecka, nadmiar żelaza może powodować dolegliwości przewodu pokarmowego oraz „zagęszczenie” krwi. 3. Jod – inteligencja Każda mama chcąca urodzić małego geniusza nie powinna zapominać o jodzie w swojej diecie. Jod nie tylko reguluje przemianę materii i hormonów tarczycy, ale odpowiada za rozwój umysłowy dziecka. Zdolność kojarzenia, zapamiętywania, uczenia się to właśnie zasługa tego pierwiastka dostarczanego w odpowiednich ilościach w okresie ciąży. Zapotrzebowanie na jod w czasie ciąży i laktacji zwiększa się ze 100-150 ug na osobę dziennie do nawet 200 ug dziennie. Skutkiem niedoboru jodu w okresie płodowym może być niższy poziom inteligencji lub upośledzenie umysłowe dziecka. Konieczna jest zatem suplementacja tego pierwiastka. Odradzamy jednak dodawanie do potraw soli jodowanej – w czasie ciąży zalecane jest znaczne ograniczenie spożywania soli. Zamiast tego, warto sięgnąć po suplementy dla ciężarnych (po konsultacji z lekarzem) lub wodę mineralną wzbogaconą o ten pierwiastek. 4. Witaminy C, A, E - wszechstronne działanie Zapotrzebowanie na te grupy witamin wzrasta w drugim trymestrze ciąży. Każda z nich ma odmienne zadanie w procesie rozwoju dziecka. Dzięki witaminie C wzmacnia się układ odpornościowy, a organizm lepiej przyswaja żelazo. Mamy dostarczać mogą ją w postaci tabletek. Witamina A wspomaga wzrost i różnicowanie komórek. Stanowi ogromną wartość dla funkcjonowania narządu wzroku i kondycji skóry, jednak tylko wtedy, gdy przyjmowana jest w odpowiedniej formie. Witamina A w postaci beta – karotenu pomaga, retinolu – szkodzi. Z tej przyczyny przyszłe mamy powinny wykluczyć z diety wątróbkę, która obfituje w witaminę A. Witamina młodości - jak potocznie nazywana jest witamina E - pomaga zwalczyć wolne rodniki. To strażnik terminowego porodu zapobiegający poronieniu (sprawdź: Co jeść, by zapobiec poronieniu?). Niedobór witaminy E objawia się osłabieniem i rozdrażnieniem. Aby do tego nie dopuścić, wystarczy spożywać orzechy, oleje roślinne, pestki słonecznika i ziarna zbóż. [CMS_PAGE_BREAK] 5. Cynk – wzrost Aby malec urodził się duży i silny warto kontrolować przyjmowane dawki cynku. Cynk tak jak i grupa enzymów, w skład której wchodzi, mają duże znaczenie dla rozwoju płodu i jego wzrostu. Włączenie przez przyszłe mamy do diety pestek dyni, grochu czy śledzi wykluczy ryzyko niskiej wagi urodzeniowej dziecka. A wiadomo, że im większe i silniejsze dziecko, tym łatwiej poradzi sobie z wysiłkiem, jakim jest poród i pierwsze chwile na świecie. Niedobór cynku zwłaszcza w pierwszym okresie ciąży może doprowadzić do poważnych wad rozwojowych, np. niedorozwoju narządów płciowych. Dla zdrowia mamy cynk też nie jest obojętny. Brak suplementacji cynku to najczęstsza przyczyna głębokich rozstępów w ciąży, przedłużających się porodów, krwawienia okołoporodowego oraz depresji poporodowej. 6. Wapń i fosfor – silne kości i energia Te składniki zapewniają prawidłową mineralizację układu kostnego. Fosfor ponadto to magazyn energii, odpowiada za metabolizm węglowodanów, tłuszczów i białek Wskazany jest szczególnie dla mam noszących ciążę wielopłodową lub chorujących na cukrzycę. Jeśli mama chce, aby w przyszłości jej dziecko olśniewało pięknym uśmiechem, powinna pamiętać o spożywaniu 2 g wapnia i 1,5 g fosforu przez cały okres ciąży. Takie dawki dostarczy do organizmu wypijając 1, 2 l mleka bądź zjadając 800 g mięsa dla uzupełnienia fosforu i 105 g sera żółtego dla uregulowania poziomu wapnia (czytaj też: Co zamiast mleka, by nie zabrakło wapnia?). 7. Magnez – serce Na magnezie spoczywa nie lada zadanie. Odpowiada za regulację poziomu cukru we krwi, buduje tkanki i kości, nadzoruje tworzenie się kory mózgowej, czuwa nad prawidłową pracą serca. Jak wynika z badań istnieje silny związek między niedoborem magnezu w organizmie matki a zatruciem ciążowym. Dzieci mam, które w trakcie ciąży zapominały o jedzeniu produktów zbożowych czy roślin strączkowych to typowe niejadki, nerwusy i złośnicy. Recepta jest, więc prosta - 350-40 mg magnezu dziennie, a malec urodzi się z sercem jak dzwon, dobrym nastrojem i apetytem na życie. Polecamy: Przepis na śniadanie z dużą dawką magnezu
Szczypiorek, natka, rzeżucha, czyli witaminy prosto z parapetu
Pewnie tęsknisz już do nowalijek, ale na razie zrezygnuj z nich. Są sztucznie nawożone, by szybciej rosły i pięknie wyglądały. Lepiej samodzielnie wyhodować w domu natkę, szczypiorek czy rzeżuchę.
4 najlepsze owoce dla dziecka. Zobacz, dlaczego.
Owoce to nie tylko witamina C, jak zwykle myślimy. Najcenniejsze dla zdrowia związki kryją się w ich kolorach. Im bardziej intensywna barwa, tym więcej korzystnych substancji.
Witaminowa bomba - czy podawać dziecku witaminy?
Witaminy podawane w syropach i tabletkach działają inaczej niż te, które znajdują się w jedzeniu. Dlatego wszelkie suplementy trzeba podawać dziecku bardzo ostrożnie.
Apteczne półki uginają się od witamin dla dzieci i innych preparatów na wzmocnienie. Czy dziecku są potrzebne, a jeśli tak, to jak je stosować? Pytamy prof. Elżbietę Anuszewską z Narodowego Instytutu Leków. Witaminy w tabletkach są inne niż z warzyw i owoców? Oczywiście. Witaminy w tabletkach są czystymi związkami chemicznymi, zsyntetyzowanymi w fabryce. Nawet jeśli producent twierdzi, że jest tu witamina C z dzikiej róży, to została ona poddana tak wielu procesom technologicznym, że nie ma wiele wspólnego z naturą. W produktach naturalnych występuje wiele związków. Np. w marchewce jest kilkadziesiąt, a może nawet więcej, karotenoidów, a nie tylko betakaroten (czyli prowitamina A). A tak naprawdę, nie wiemy, który z nich lepiej działa w organizmie. W naturze jest bogactwo związków o podobnym działaniu i w takich połączeniach, które są łatwo przyswajalne. Nie wiemy natomiast, czy witaminy zawarte w suplementach są odpowiednio aktywne. Czytaj także: ABC odporności - co zrobić, by zwiększyć odporność dziecka na infekcje? Czy niemowlę potrzebuje suplementów? Tak. Trzeba mu podawać witaminę D, gdyż mleko kobiece jest w nią bardzo ubogie, zaś niemowlęta nie są wystawiane na słońce (a to pod jego wpływem tworzy się w skórze ta witamina). O podawaniu innych witamin musi jednak zadecydować pediatra. Noworodek po porodzie otrzymuje również zastrzyk z witaminą K. Do niedawna dodatkową witaminę K otrzymywały również niemowlęta karmione piersią od 2. tygodnia do końca 3. miesiąca życia wg nowych zaleceń Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego odnośnie suplementacji witaminy K już się tego nie robi, wystarczy zastrzyk w szpitalu. Suplementy i witaminy dla dzieci - sprawdź opinie Niektóre preparaty witaminy D są lekami, inne to suplementy diety. Co to za różnica? W przypadku leku jest gwarancja, że produkt przeszedł odpowiedni proces wytwarzania, a przed dopuszczeniem do obrotu został przebadany. W przypadku suplementu nikt nie kontroluje, jak został wyprodukowany, jak był przechowywany, nie ma badań potwierdzających okres trwałości produktu, ani bezpieczeństwo stosowania. Wystarczy zgłoszenie do GIS (Głównego Inspektoratu Sanitarnego). Małe dzieci nie powinny dostawać witamin będących suplementami diety. Dla nich lepsze są leki, gdyż nie wiemy, jaka jest jakość danego produktu. Oczywiście, nie każdy jest zły, jednak bezpieczniej kupować lek. Albo wybierać suplementy firm, które jednocześnie produkują leki. Warto podawać dziecku preparaty multiwitaminowe? Bardzo ostrożnie. Trzeba pamiętać, że większość produktów dla małych dzieci jest witaminizowana: mleko, kaszki, soki owocowe, przetwory. Jeśli oprócz tego dziecko dostanie preparat witaminowy, to możemy... uzależnić je od zwiększonej ilości witamin! Wszelkie przemiany metaboliczne w organizmie ustawią się wtedy na takim poziomie, że dziecko będzie już zawsze potrzebowało zwiększonej ilości witamin. I, jeśli ich nie dostanie, to pojawią się objawy awitaminozy (braku witamin)! Malec może np. zacząć chorować, bo uzależniliśmy go od dużej porcji witamin! Zdarza się, że dziecko rodzi się z awitaminozą witaminy C – bo mama zażywała duże ilości tej witamin w ciąży. Niemowlę zostało przyzwyczajone do dużych dawek; gdy ich nie dostaje – ma objawy niedoborów. Chociaż tak naprawdę wcale nie „zjada” za mało witaminy C! Szkodzi również nadmiar witaminy C, rozpuszczalnej w wodzie, a więc wypłukiwanej z organizmu? Tak. Jeśli dziecko ma skłonność do tworzenia się kamieni nerkowych, to nadmiar witaminy C, dostarczanej w preparatach, może sprawić, że te kamienie będą się szybciej tworzyły. Duże dawki witaminy C powodują też, że traci ona swoje właściwości przeciwutleniające, a nabiera utleniających, czyli szkodliwych dla organizmu. Przez to może dojść do uszkodzenia błon komórkowych i rozwoju miażdżycy, którą mają już kilkuletnie dzieci! Działanie związków o charakterze utleniającym to jedna z przyczyn jej powstawania. Trzeba pamiętać, że witaminy to nie cukierki! Zrób test: Czy odżywiasz dziecko zdrowo? Czy w zimie warto przez tydzień, dwa tygodnie podawać dziecku witaminy na wzmocnienie? Prawda jest taka, że nie ma to większego sensu. Jeden, dwa tygodnie to za mało, nie przyniesie to efektów (mogą one być widoczne dopiero po dwóch–trzech miesiącach stosowania witamin). Wcześniej trzeba jednak skonsultować się z lekarzem, który sprawdzi, co dziecko je i zorientuje się, czy rzeczywiście ma jakieś niedobory. A jeśli tak, to jakich składników, i co powinno przyjmować; konkretną witaminę czy kompleks. To nie są obojętne związki. Jeśli dziecko ma niedobory, musi je przyjmować, ale jeśli nie, to lepiej wycisnąć sok z pomarańczy niż podać tabletkę witaminy C, gdzie jest też barwnik, substancje wypełniające. W dodatku zwykle nie jest to witamina naturalnego pochodzenia. Czytaj też: Jesienne przeziębienie i grypa - odpowiedzi na najczęstsze pytania Czy podawać tran i kwasy DHA? Jeśli dziecko skończyło rok, warto podawać mu tran – zwłaszcza jeśli malec nie je ryb. Tran to olej z wątroby ryb dorszowatych, zawiera witaminy: A, D, E oraz nienasycone kwasy tłuszczowe. Korzystne jest też podawanie kwasów omega-3, głównie DHA I EPA. Są obecne w oleju uzyskiwanym z mięśni ryb. Zobacz też: Podajesz dziecku witaminy? Po co? Większość jest zbędna, oprócz tych 3! 7 sposobów, jak zatrzymać witaminy, gotując dla dziecka Witamina D i kwasy Omega - tego brakuje w diecie dzieci
Witaminy na wiosnę - naturalne czy z apteki
Wszystkie składniki potrzebne do wzmocnienia odporności dziecko najlepiej przyswaja z tego, co zje. Ale teraz, na wiosnę, świeżych owoców i warzyw jest niewiele.
Owoce i warzywa z ubiegłego sezonu mają już niewiele witamin, bo większość z nich (szczególnie witamina C, tak ważna dla układu odpornościowego) ginie podczas długiego przechowywania. Tymczasem na maluszka mocno osłabionego jesienno-zimowymi infekcjami zmienna wiosenna pogoda nie działa najlepiej. Wystarczy, że ubierzesz go zbyt ciepło na spacer i przeziębienie gotowe. Malca trzeba wzmocnić od środka. Jak zadbać, by dostał wszystkie składniki, których potrzebuje układ odpornościowy? Nie rezygnuj z jesiennych owoców To prawda, że jabłka czy gruszki mają mniej cennych składników niż jesienią, bo długie przechowywanie niszczy witaminy. Nie znaczy to jednak, że nie mają ich wcale, dlatego podawaj je dziecku. Nie zapominaj tylko o dokładnym umyciu i obraniu ze skórki, gdyż mogły być spryskiwane środkami chroniącymi przed pleśnią. Korzystaj z cytrusów Oczywiście pod warunkiem, że malec nie jest na nie uczulony. Cytrusy są bardzo bogate w witaminę C, a pomarańcze zawierają składniki, które działają podobnie jak antybiotyki – zwalczają bakterie. Cytryny, grejpfruty, mandarynki, kiwi, pomarańcze dziecko może jeść, gdy skończy rok (nie wcześniej, gdyż często powodują reakcje alergiczne). Przed podaniem koniecznie dobrze je umyj (są konserwowane środkami chemicznymi), a najlepiej również sparz wrzątkiem. W drugim roku możesz też podawać owoce egzotyczne, jak ananasy, papaję, melony. To dobre urozmaicenie jadłospisu. Unikaj tylko owoców z puszki (są w słodkiej zalewie, mają więc więcej cukru niż witamin). Sięgaj po gotowe dania i mrożonki Deserki owocowe dla niemowląt są wzbogacone w witaminę C. Przez cały okres przydatności do spożycia zachowują wartość odżywczą podaną na opakowaniu. Warto je podawać nie tylko niemowlętom, ale też starszym dzieciom, szczególnie właśnie wiosną, gdy świeżych owoców jest niewiele. Jeśli dziecko skończyło rok, możesz urozmaicać jego menu mrożonkami. Straty witamin przy mrożeniu są minimalne, a wybór owoców i warzyw – ogromny. [CMS_PAGE_BREAK] Bądź ostrożna z nowalijkami Wiosenna rzodkiewka, sałata, ogórki, które możesz teraz kupić na straganie, zostały wyhodowane w szklarni. Musisz liczyć się z tym, że były mocno nawożone, dużo bardziej niż te, które dojrzeją latem. Na pewno zawierają więcej szkodliwych pozostałości nawozów sztucznych. Były też doświetlane, dogrzewane, nie mają więc tylu wartości, co sezonowe. Jednak od czasu do czasu możesz je podać dziecku, jako urozmaicenie jadłospisu. Dzięki temu maluch będzie miał lepszy apetyt. Masz ochotę podać maluchowi młode ziemniaki? Polskie (spod folii zresztą) będą najwcześniej pod koniec czerwca. Te, które możesz teraz kupić, wyhodowano w Egipcie, Grecji, na Cyprze. Czasem malec może je zjeść, ale lepiej poczekać na „nasze”. A truskawki? Polskie, spod folii, pojawiają się na początku maja. Wcześniej są z Węgier, Hiszpanii lub... Chin! Podawać je dziecku? Jeśli w ubiegłym sezonie już jadło truskawki, to kilka, dla smaku, może zjeść (pamiętaj o bardzo dokładnym umyciu!). Jeśli ma to być „pierwszy raz”, wstrzymaj się do pełni sezonu. Będą smaczniejsze i bardziej wartościowe. Załóż w domu mały ogródek Choć sprowadzonymi z zagranicy warzywami dziecko się nie zatruje, to warto wyhodować coś dla niego w domu. Rzeżucha, natka pietruszki, szczypiorek z doniczki nie mają sobie równych. „Zielonym” posypuj kanapki, zupy, drugie dania. W jednej łyżeczce posiekanej natki jest tyle witamin, ile dziecko potrzebuje przez cały dzień! Kiedy suplementy Witaminy z apteki warto podawać, jeśli dziecko niedawno chorowało, nie ma apetytu, je mało warzyw i owoców. Pamiętaj jednak, by: - wybrać preparat multiwitaminowy dostosowany do wieku malca, - bez zlecenia lekarza podawać go nie dłużej niż dwa tygodnie, za to systematycznie – tyle razy, ile zaleca producent, - cały czas proponować malcowi owoce i warzywa. To, co je, jest najważniejsze! A może z jogurtem? Owoce plus jogurt (najlepiej naturalny) to nie tylko deser, ale też zdrowotna „szczepionka”. Zawarte w jogurtach i kefirach probiotyki korzystnie wpływają na układ odpornościowy. Podobnie zadziała koktajl owocowy z mlekiem modyfikowanym wzbogaconym w probiotyki.
Jak to jest, że nie ma malucha, który by ze smakiem zajadał wszystkie warzywa? Oto metody, jak do nich zachęcić nawet zatwardziałych przeciwników....
Jeden z bohaterów „Jeżycjady” Małgorzaty Musierowicz mawiał, że ze wszystkich łakoci najbardziej lubi boczek. Podobnie jest z dziećmi, a przynajmniej niektórymi – ze wszystkich warzyw najchętniej jadłyby lody i cze­koladki, no, w najlepszym wypadku keczup. Na szczęście nie musi tak być. Jak przekonać brzdąca, że jarzyny są naprawdę fajne? Zapytaliśmy o to mamy przedszkolaków, dzieciaków w różnym wieku i o różnych apetytach. 1. Pozwalaj dziecku na podkradanie... ...jarzyn z własnego talerza, ale pamiętaj, że malec może czasem znaleźć na nim to, czego nie powinien jeść. Mama radzi: Antoś chciał próbować wszystkiego, co jedliśmy. Dlatego zamiast papryki marynowanej i grzybków w occie (uwielbiam!) zaczęłam jadać gotowane warzywa i surówki. 2. Uważaj na nieuczciwą konkurencję Nie dosładzaj dziecku kaszek, zup mlecznych ani herbaty, bo przyzwyczajony do słodkiego smaku malec nie będzie miał ochoty na nic innego. Nie pozwalaj również mu opychać się słodyczami, słodzonymi serkami i soczkami. Mama radzi: Uważam na cukier, ponieważ takiej konkurencji nie wytrzyma żaden kalafior czy brokuł. Przyzwyczaiłam moich chłopców do picia wody i soków warzywnych (np. z marchwi) zamiast ulepków. Rzadko też przyrządzam naleśniki czy makarony na słodko. Dzięki temu chętnie jedzą je z białym serem zmieszanym z posiekaną cebulką, koperkiem itd. 3. Nie zgadzaj się, by smyk jadł cokolwiek Rodzice niejadków są szczęśliwi, gdy uda im się wmusić w malca choć słodką bułkę. Mama radzi: Ja też tak robiłam, ale dotarło do mnie, że Wiki nie może żyć na samych drożdżówkach. Było momentami bardzo ciężko, ale zrezygnowałam ze słodkich bułek i powoli, małymi kroczkami w końcu udało mi się wzbogacić jadłospis córeczki chociaż o normalne kanapeczki. 4. Pozwalaj dziecku jeść samemu Łyżeczką, rękami, a nawet za pomocą... chrupek. Mama radzi: Mój Bartek od niemowlaka wprost uwielbia chrupki kukurydziane. Takie zamoczone w zupie albo przecierze z brokułów także! 5. Nie zrażaj się małymi porażkami Nie chce kalafiora? Za jakiś czas podasz mu go jeszcze raz, inaczej, np. w zupie. Mama radzi: Jarzyny mieszam zawsze Pawłowi z purée z ziemniaków. Uwielbia je, a to, że jest „wzbogacone” kalafiorem, nie przeszkadzało mu – oczywiście pod warunkiem że tego nie widać. [CMS_PAGE_BREAK] 6. Daj brzdącowi dobry przykład Naprawdę żaden maluszek nie uwierzy, że warto jeść jarzyny, jeśli rodzice także będą ich unikać. Mama radzi: Powiedziałam mężowi, że musi zacząć jeść warzywa ze względu na Adasia. Upiekłam dwie pieczenie przy jednym ogniu, bo teraz wcinają je obaj. 7. Nie mów: „Zjedz chociaż mięso” Postępując w ten sposób, osiągniesz odwrotny skutek. Mama radzi: U nas te słowa są zakazane. Mówiąc tak, sami wbijamy dzieciom do głowy, że warzywa są nieważne! 8. Przekonaj…tańcem i wygłupami Wykłady o tym, jak zdrowe są warzywa, nie przekonają zbuntowanego przedszkolaka. Co innego jakaś niezwykle ciekawa prezentacja. Mama radzi: Do jedzenia warzyw namówił Kacpra mój mąż. Najpierw udawał, że nie ma na nic siły: siedział zgarbiony i wyglądał, jakby zeszło z niego powietrze. Potem zajadał surówkę i mówił: „Patrz, młody, jak mi rośnie biceps! Teraz drugi!”. Mały śmiał się i naśladował tatę. Jemy, klepiąc się przy tym po brzuchach: „Mmm, pycha! Możesz mi dołożyć sałatki?”. To działa! 9. Pamiętaj, że jada się oczami Podawaj dziecku jarzyny tak, by wyglądały atrakcyjnie. Baw się kolorami. Mama radzi: Pamiętam z dzieciństwa własną niechęć do wszystkiego, co blade, np. kalafiora. Dlatego dla syna gotuję go na parze, dzielę na różyczki i posypuję koperkiem – taki jest atrakcyjniejszy, zwłaszcza w towarzystwie brokułów i marchewki. 10. Rób obrazki i wesołe kanapki Albo myszy z rzodkiewek, krokodyle z ogórków itd. Ale uważaj, bo może spotkać cię niespodzianka. Mama radzi: Kasia odmówiła zjedzenia Panu Kanapce oczu z rzodkiewek i włosów ze szczypiorku. Dlatego zamiast ludzi i zwierzątek robię kwiatki, domki... [CMS_PAGE_BREAK] 11. Zabieraj warzywa… na spacer Energiczny przedszkolak zgłodniał na placu zabaw? Niech schrupie jabłko, marchewkę albo kawałek papryki. Mama radzi: Mój syn na spacerze był w stanie zjeść wszystko, więc korzystałam z tego, ile się dało. To właśnie przy piaskownicy poznał smak kalarepki. 12. Podawaj na różne sposoby Jak długo można jeść tę samą sałatkę albo identyczną, wciąż tak samo doprawioną jarzynkę? Po kilku razach ma się jej powyżej uszu. Dlatego eksperymentuj i dodawaj warzywa do różnych potraw: pierogów, naleśników, zapiekanek, sałatek itd. Tarta z brokułami, sałatka z listkami szpinaku, babeczki warzywne czy tortilla z warzywami to coś, co także warto poznać. Hitem może być zupa-krem, zwłaszcza jeśli dodasz do niej groszek ptysiowy. Mama radzi: Mój niejadek z apetytem wcina zupę szpinakowo-brokułową z fetą. Robi się ją bardzo prosto: paczkę mrożonych brokułów i paczkę szpinaku gotuję w niewielkiej ilości wody do miękkości. Przyprawiam pieprzem, czosnkiem, imbirem i bazylią. Dodaję pokruszoną fetę, miksuję, ozdabiam kleksem śmietany i gotowe. 13. Zostań przemytnikiem warzyw Dorzucaj je do sosów (np. do makaronu), naleśników, kładź na pizzy, miksuj w zupach, omletach, pulpetach, w mielonych kotletach... Mama radzi: Michał uwielbia pierogi, więc „opakowuję” w nie niemal wszystko, od szpinaku po brokuły. 14. Pozwól malcowi decydować Przygotuj duży talerz z ładnie ułożonymi warzywami: różyczkami kalafiora i brokułu, rzodkiewkami, pociętymi w słupki ogórkami i marchewkami itd. Pozwól dziecku sięgać po to, na co ma ochotę. Mama radzi: Do tego zestawu dodaję miseczkę z jogurtem, bo Wiki jest jak szop pracz – lubi moczyć jedzenie, zanim włoży je do ust. 15. Akceptuj drobne dziwactwa Dzieci mają swoje sposoby na wszystko. Na warzywa także. Mama radzi: Moja mała je wszystko osobno: marchewka z jabłkiem? Super, ale osobno jabłko i osobno marchewka. Pomidor? Wyłącznie solo. [CMS_PAGE_BREAK] 16. Nie rozgotowuj na papkę Bo kto lubi jeść takie bezkształtne brejki? Mama radzi: Moja córka nie tknie niczego, co jest miękkie i rozgotowane. Dlatego warzywa przygotowuję jej na parze. Dzięki temu zachowują kolor, są jędrne, a poza tym tracą mniej witamin. 17. Nagradzaj próbowanie nowego Nowego warzywa, oczywiście. Nawet nie wiesz, jaką moc ma nagroda, nawet taka całkiem najmniejsza! Mama radzi: Nie udało mi się kupić magnesów w kształcie warzyw, więc gdy Natalka zjadła jakieś nowe jarzynki, wycinałyśmy ich wizerunki z gazet (kulinarnych, „babskich”, reklamowych) i przyklejałyśmy do przyczepionej do lodówki kartki. Tak jej się to podoba, że często domaga się nowości. 18. Zabierz smyka na zakupy... ...i pozwól mu, by sam wybierał warzywa. Przedszkolaki chcą być samodzielne. Mama radzi: Moja panna uwielbia robić sprawunki, więc to ona wybiera najładniejsze ogórki, najbardziej okazałą sałatę itd. Także ona podaje sprzedawcy pieniądze. 19…oraz zaproś go do kuchni Bo dzieciaki uwielbiają czuć się komuś potrzebne. Mama radzi: Bartkowi najbardziej smakuje „jego” surówka (przepis przyniósł z przedszkola) oraz wszystko, co „sam” przyrządza. Na razie jego pomoc ogranicza się do brudzenia i mieszania, ale nie szkodzi. Grunt, że wszystko „swoje” jada z apetytem. 20. Nie zmuszaj, zachęcaj Wszelki przymus odnosi odwrotny skutek. Zniechęca... Mama radzi: Moje dzieci jedzą wszystko. Jeśli nie chciały jeść, nie jadły, ale też nie dostawały niczego w zamian. [CMS_PAGE_BREAK] 21. Pozwól powiedzieć „nie” Nie zawsze musisz wygrywać wasze potyczki o warzywa! Czasami warto pozwolić smykowi poczuć się panem sytuacji. Mama radzi: Rok temu Kuba nie lubił ogórków, sałaty i kapusty, za to pomidory mógł jeść codziennie. Teraz nie lubi pomidorów, za to surówki z kapusty i ogórki zjada ze smakiem. Jeśli czegoś nie chce, nie zmuszam go, bo wiem, że za jakiś czas do tego wróci. 22. Znajdź własny sposób Znasz swoje dziecko, zastanów się, na jaki haczyk je złowić. Mama radzi: Moja córka kocha reguły. Odkąd wie, że codziennie trzeba zjadać produkty z każdego piętra piramidy żywienia, sama pilnuje, by nie zabrakło jej warzyw. Dlaczego to takie ważne? Dzieci jedzą cztery razy mniej warzyw, niż powinny! To wielka strata, bo warzywa: - Są zdrowe. Mają mnóstwo witamin (witaminę C i prowitaminę A, ale także witaminy z grupy B i inne), minerałów (potas, sód, wapń, fosfor) oraz innych cennych składników. - Nie tuczą. Mają niewiele kalorii, można więc jeść je niemal bez ograniczeń. - Dobrze wpływają na pracę układu pokarmowego. Mają błonnik, który oczyszcza organizm z toksyn i zapobiega zaparciom.
To, że witaminy muszą znaleźć się na talerzu, wie każda mama. Jednak czy każda wie, że niektóre potrzebują towarzystwa, by mogły zadziałać?
Organizm sam nie potrafi ich wytworzyć, dlatego witaminy powinny być dostarczane z jedzeniem. Zwykła dieta, która zawiera warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, w pełni pokrywa zapotrzebowanie na nie. Pod jednym warunkiem – nie zabraknie w niej tłuszczu. Cztery witaminy potrzebują go (nawet niewielkiej ilości), by się rozpuścić – inaczej organizm ich nie przyswoi. Dzisiaj na talerz zapraszamy witaminy: A, D, E, K. Za miesiąc opowiemy o tych innych, czyli „wodnych”. WITAMINA A W produktach zwierzęcych zwana retinolem, w roślinnych – prowitaminą A (to np. beta-karoten), które organizm zamienia na witaminę A. Odpowiada za rozwój organizmu, tworzenie kości, produkcję hormonów, widzenie. Zapobiega wysychaniu skóry. Jest wrażliwa na wysoką temperaturę. → Dobre źródła: ryby morskie, tran, wątróbka, żółtko jaj, masło, szpinak, morele, sałata, groszek zielony, marchew, sery żółte. → Objawy niedoboru: kruche paznokcie, łamliwe włosy, sucha skóra, wysypka, brak apetytu, częste infekcje, złe widzenie, zahamowanie wzrostu. WITAMINA D Odpowiada za właściwą mineralizację kości. Naturalna witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego. Zbyt duże stężenie witaminy D jest toksyczne. Naturalnym sposobem na jej nadwyżkę jest kolor skóry. Występująca w skórze melanina powstrzymuje promieniowanie UV oraz zmniejsza produkcję witaminy D. Przez cały pierwszy rok życia dzieciom podaje się zapobiegawczo witaminę D3 w kroplach. → Dobre źródła: ryby morskie, tran, wątróbka, żółtko jajka, masło, sery żółte. → Objawy niedoboru: złe wchłanianie wapnia i fosforu z przewodu pokarmowego, co prowadzi do zmian w układzie kostnym. U dzieci do lat dwóch powoduje to krzywicę (zniekształcenie kośćca). U dorosłych osteoporozę (rzeszotnienie kości). Preparaty witaminowe dla dzieci - sprawdź opinie WITAMINA E Kolejny silny antyutleniacz – bierze udział w zapobieganiu uszkodzeniu komórek. Chroni przed rozwojem miażdżycy. Wchłanianiu witaminy sprzyja obecność tłuszczów w pożywieniu. Zwykłe gotowanie nie niszczy jej. Jest też odporna na wysoką temperaturę (do ok. 200°C), ale ponowne podgrzewanie oleju i tłuszczu (na przykład podczas smażenia na patelni) niszczy większą część witamin. → Dobre źródła: soja, kiełki zbóż, oleje słonecznikowy i sojowy, jajka, kasze jęczmienna i gryczana, zboża, orzechy, szparagi, tran, masło, kapusta czerwona i włoska, jarmuż, groszek zielony, brukselka, fasola biała, groch, płatki owsiane. → Objawy niedoboru: rogowacenie i wczesne starzenie się skóry, gorsze gojenie się ran, problemy z koncentracją, rozdrażnienie, niedokrwistość u niemowląt i dzieci, bezpłodność, pogorszenie widzenia. Uwaga! Dość dużo witaminy E znajduje się w pokarmie mamy. WITAMINA K Ma duże znaczenie dla krzepnięcia krwi, zapobiega krwawieniom, wpływa na mocne kości i gojenie złamań. Działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo. Jest odporna na temperaturę, ale bardzo wrażliwa na światło. Dieta bogata w warzywa (np. sałatę), jajka, mleko zawsze pokrywa zapotrzebowanie na witaminę K. → Dobre źródła: szpinak, kapusta, kalarepa, marchew, pomidory, groch, truskawki, ziemniaki, ser żółty, żółtka jaj, wątróbka. → Objawy niedoboru: wydłużony czas krzepnięcia krwi (np. krwotoki z nosa), skaza krwotoczna noworodków (podaje się ją noworodkom tuż po urodzeniu). Uwaga! Jogurt i kefir to idealne potrawy między posiłkami, pobudzające wytwarzanie witaminy K. Natomiast zjełczałe tłuszcze oraz środki konserwujące w puszkach i gotowych produktach spożywczych niszczą witaminę K, utrudniają jej wchłanianie lub prowadzą do wydalania jej z organizmu.
Owoce i warzywa, także ukwaszone, to o tej porze roku obowiązkowa porcja witamin i minerałów. Wykorzystaj fakt, że są łatwo dostępne i niedrogie!
Zebrane tak niedawno ogrodowe plony mają nadal mnóstwo wartości odżywczych. Może w swoim sklepie dostaniesz warzywa i owoce z krajowych upraw (najlepiej ekologicznych), kwaszoną kapustę oraz ogórki. Takie są najzdrowsze. MARCHEWKA Bogata w beta-karoten, który w organizmie przekształca się w witaminę A. Jest niezbędna do zachowania dobrego wzroku, dobrze wpływa na stan skóry i śluzówek, reguluje trawienie. Ale uwaga! Łatwo gromadzi azotany i pestycydy. Lepiej kupować marchew ekologiczną. Warto robić z niej gotowaną jarzynkę, surówki i sok. Z gotowanej mar­chewki przyswajamy 50 proc. zawartego w niej beta-karotenu pod warunkiem, że potrawa zawiera tłuszcz (z surowej 25 proc.). PAPRYKA Ma szczególnie dużo beta-karotenu oraz witaminę C. Surową trudno pogryźć, więc małym dzieciom podawaj ją pieczoną, bez skórki. KISZONKI Zapobiegać mogą zaparciom oraz niektórym chorobom przewodu pokarmowego. Kiszona kapusta dostarcza dużo witaminy C i składników mineralnych. Zawiera kwas mlekowy i pożyteczne bakterie, które poprawiają trawienie i wchłanianie składników odżywczych. A kwaszone ogórki są niemal tak cenne jak kapusta. BURAKI Zawierają dużo potasu, trochę wapnia i żelaza. Pobudzają apetyt, gotowane są łatwo strawne. JABŁKA Zawarte w nich pektyny korzystnie wpływają na pracę układu pokarmowego, leczą biegunki, zapobiegają zaparciom. Usuwają z organizmu toksyczne substancje. Najlepiej jeść je na surowo, ale pyszne są i po ugotowaniu, w postaci musu, lub w ciastach. DYNIA Ma sporo witamin: A, C, PP, z grupy B oraz fosfor, żelazo, wapń, potas oraz magnez. Pestki dyni wykorzystuje się jako dodatek do pieczywa. Polskie jabłka → Antonówki – twarde i kwaśne, dobre do szarlotek, do pieczenia, do mięs (np. kaczki); → Ligole – słodko-kwaśne, twarde i kruche, soczyste i słodkie, nadają się do jedzenia na surowo; → Malinowe – do jedzenia na surowo, mają ciemnoczerwoną skórkę, lekko różowy, soczysty miąższ; → Kosztele – późne jabłka, twarde, soczyste, słodkie; → Cortlandy – mają biały, kruchy miąższ, są soczyste i słodkie, do jedzenia na surowo i jako dodatek do deserów; → Lobo – kruche, soczyste, słodkawo-kwaskowate; → Glostery – twarde, soczyste, świetne do mięs.
Nie kupuj dziecku suplementów! Zimą też można znaleźć witaminy w jedzeniu!
Twoje dziecko jest blade i osowiałe po zimie? Nie musisz sięgać po suplementy diety, chyba że zaleci je lekarz. Witaminy i mikroelementy znajdziesz nie tylko w aptece. Znajdziesz je we własnej lodówce i spiżarni. Zobacz, gdzie jeszcze znajdziesz wartościowe jedzenie dla dzieci, gdy nie ma świeżych owoców i warzyw.
Witaminy dla dziecka z warzywniaka To prawda, że długo przechowywane owoce i warzywa są teraz mniej cenne niż latem i wczesną jesienią, ale to nie znaczy, że są bezwartościowe! Nadal zawierają mnóstwo witamin, soli mineralnych, flawonoidów i błonnika. Dlatego trzeba ich jeść jak najwięcej. Postaraj się, by na talerz dziecka trafiały najróżniejsze produkty, a nie tylko jabłko, marchewka i ziemniaki. Niech pozna smak cukinii, bakłażana, kalarepki czy różnych sałat. Poza jabłkami niech zjada także cytrusy, melony i inne egzotyczne owoce. Witaminy dla dziecka w słoiczkach i buteleczkach „Słoiczkowe” zupki i soczki dla niemowląt są pełne witamin, za to nie mają w sobie żadnych konserwantów ani innej chemii. Przygotowuje się je z przebadanych produktów, a długi termin ważności zawdzięczają pasteryzacji. Można je podawać nie tylko bobasom – w przypadku starszych dzieci mogą być kołem ratunkowym („O rany, nie zdążyłam ugotować obiadu”) albo bazą do bardziej „dorosłej” zupy – łatwo dodać do nich np. koncentrat czy przecier pomidorowy, przyprawy ziołowe, posiekaną natkę, koperek czy np. bazylię. Witaminy dla dzieci w zamrażalniku Mrożone warzywa i owoce są niemal tak wartościowe jak świeże (np. 100 g świeżych malin zawiera 32 mg witaminy C, a mrożonych – 30!). W dobrze zaopatrzonych sklepach wybór mrożonek jest naprawdę imponujący: od truskawek czy malin po wydrylowane wiśnie i śliwki, od fasolki szparagowej czy szpinaku w liściach po najróżniejsze mieszanki, np. bukiety warzyw czy warzywa na patelnię (wcale nie trzeba ich na nią wrzucać, można je ugotować na parze). Kupuj jednak tylko mrożonki, w których warzywa czy owoce nie są zbrylone (pewnie już raz się rozmroziły). Witaminy dla dziecka u babci w spiżarni Jeden z najcenniejszych skarbów, jaki możesz tam (albo w warzywniaku) znaleźć, to kiszona kapusta. Jest zdrowsza i łatwiej strawna od słodkiej, dostarcza mnóstwo witaminy C i składników mineralnych. Zawiera kwas mlekowy i pożyteczne bakterie – gdy znajdą się w przewodzie pokarmowym, poprawiają trawienie i wchłanianie składników odżywczych. Dzięki nim tworzą się cenne witaminy, np. B12 i K. Równie cenne są kwaszone ogórki. Warto sięgnąć też po domowy kompot. Ma co prawda mniej witamin niż soczki, ale także jest zdrowy i pyszny. Witaminy dla dziecka na parapecie Mnóstwo witamin możesz wyhodować samodzielnie: Kiełki Np. lucerny, słonecznika, rzodkiewki, fasolki mung, soczewicy. Są prawdziwymi witaminowymi bombami. Najlepiej jeść je na surowo, np. w sałatkach, z twarożkiem. Niektóre (np. słonecznika) można chrupać jak chipsy czy orzeszki. Nasiona i kiełkownicę (piętrowe naczynie do kiełkowania) można kupić w sklepach ze zdrową żywnością. Małe nasionka (np. lucerny, lnu czy rzodkiewki) wykiełkują także na wyłożonej zwilżoną ligniną tacce. Szczypiorek. Urośnie w zwykłej doniczce, ale można też zasadzić cebulki (najlepiej te, które już kiełkują) w misce z kamyczkami kupionymi w kwiaciarni. Natka pietruszki. Kryje w sobie beta-karoten, witaminę C, żelazo i potas. „Piętki” pietruszek ułóż na tacce z wodą. Rzeżucha. Pięknie wyrośnie na talerzyku wyłożonym mokrą watą albo ligniną. I warto ją wysiewać stale, a nie tylko w okolicach Wielkanocy. Zawiera witaminę C. Czytaj też: Czystek dla dziecka - napar, który wzmacnia odporność 7 sposobów, jak zatrzymać witaminy, gotując dla dzieci Czy podawać dziecku tran? Co na to pediatra?
Wszystko to, czego twoje maleństwo w brzuszku potrzebuje, czyli witaminy, żelazo i wapń, dostaje od ciebie. A ty? Czy dbasz o siebie? Przeczytaj, które składniki mineralne są pomocne na ciążowe dolegliwości. I kiedy powinnaś je przyjmować.
Nigdy przedtem nie byłaś tak odpowiedzialna za innego człowieka, jak teraz, kiedy jesteś w ciąży. To dzięki tobie twój maluszek rozwija się, rośnie… To ty dostarczasz mu składników do budowy kości, tkanek oraz komórek. Dlatego, patrząc na talerz, zamiast brukselki zobacz żelazo, a zamiast truskawek – witaminę C. Pewnie już wiesz, że w ciąży nie powinnaś jeść za dwoje, tylko dla dwojga. Co to oznacza? Mniej więcej to, że nie musisz zjadać dwa razy więcej – dopiero w drugim i trzecim trymestrze potrzebujesz o 300–500 kcal więcej niż przed ciążą. To kotlet z chudego mięsa, jarzynka i owoce, nie zaś pięć porcji lodów! Koniecznie postaw na jakość, a nie ilość. Tym bardziej że zapotrzebowanie na niektóre cenne składniki diety, witaminy i minerały, rośnie aż o połowę! Czy dobra dieta jest w stanie dostarczyć ich wszystkich? A jeśli nie, to może warto sięgnąć po gotowe preparaty witaminowo-mineralne? Uwaga, nie zawsze są one potrzebne. Ale rzeczywiście, bywają konieczne – szczególnie gdy dokuczają ci ciążowe dolegliwości. Gdy jesteś całkowicie zdrowa… Jeśli nie przestrzegasz żadnej diety (np. antyalergicznej albo wegetariańskiej), jesz codziennie pięć urozmaiconych posiłków, dużo owoców i warzyw, a oprócz tego chude mięso, ryby, nabiał oraz kasze, czyli odżywiasz się dokładnie tak, jak zalecają lekarze, nie musisz w czasie ciąży brać preparatów witaminowo-mineralnych. Wszystkie niezbędne cenne składniki przekazujesz dziecku w tym, co jesz (wyjątkiem jest kwas foliowy: patrz ramka obok). Jeżeli jednak nie masz pewności, czy twój jadłospis jest idealny, i bierzesz gotowe preparaty, to pamiętaj, że wciąż są one jedynie dodatkiem do diety – organizm dużo łatwiej przyswaja witaminy z warzyw i owoców. Gdy jesteś na diecie eliminacyjnej Jeśli stosujesz dietę wegetariańską, najlepiej by było, żebyś na czas ciąży zrezygnowała z niej. Jajka, ryby, chude mięso (drób, cielęcina) to źródło świetnie przyswajalnego żelaza, a także witamin z grupy B. Zamiast mięsa możesz jeść więcej kasz, fasoli, orzechów i moreli. Licz się jednak z tym, że lekarz zaleci przyjmowanie preparatów witaminowych. To także konieczne, gdy masz alergię na mleko krowie. Gdy męczą cię nudności Ciążowe kłopoty z żołądkiem często oznaczają również mniejszy apetyt. W takiej sytuacji aż się prosi, abyś wzięła dodatkowe witaminy. Bo gdy wymiotujesz, są szczególnie potrzebne. Dlatego jedz jak najwięcej owoców i warzyw. Pomocne mogą być gotowe preparaty witaminowe. Niestety, często podrażniają one delikatny żołądek przyszłej mamy. Jeśli i ty nie będziesz dobrze tolerowała danego preparatu, powiedz o tym lekarzowi, na pewno coś na to poradzi. [CMS_PAGE_BREAK] Dostałaś nagle anemii Gdy twój organizm pracuje dla dwojga, znacząco spada ilość hemoglobiny i czerwonych krwinek we krwi, co może doprowadzić do anemii (krwinki nie dostarczają dziecku odpowiedniej ilości tlenu oraz składników odżywczych). Zadbaj w takiej sytuacji, by na twoim talerzu często gościły ryby, zielone warzywa, orzechy, morele czy mięso. To bogactwo żelaza. Lekarz prawdopodobnie zaleci ci teraz przyjmowanie preparatów krwiotwórczych: żelaza i witamin z grupy B. Nie lekceważ jego decyzji i przyjmuj wszystkie lekarstwa regularnie! Gdy pojawiły się uciążliwe skurcze Drętwiejące nogi, kołatanie serca, ból w mięśniach… Takie objawy mówią wyraźnie – w twoim organizmie brakuje magnezu! Jedz zatem teraz kasze, migdały, figi, banany oraz ryby, pij niesłodzone kakao i niegazowaną wodę mineralną bogatą w magnez. Lekarz może również przepisać ci dodatkowo preparaty zawierające ten pierwiastek. Dzięki nim dokuczliwe drętwienia i inne przykre dolegliwości szybko będą na szczęście tylko niemiłym wspomnieniem! Zestaw obowiązkowy dla brzuszka Witamina, o której przyjmowaniu nie możesz zapomnieć w czasie ciąży, to B9, czyli kwas foliowy. Twojemu maluszkowi w brzuchu jest ona wprost niezbędna! - Kiedy brać? Kwas foliowy powinnaś zacząć przyjmować, ZANIM zajdziesz w ciążę. Możesz go stosować długie miesiące. W ciąży łykanie tej witaminy jest konieczne co najmniej do 12. tygodnia. - Dlaczego taki ważny? To jest najlepszy i wyjątkowo prosty sposób zapobiegania poważnym wadom centralnego układu nerwowego dziecka. - W jakiej ilości? Wystarczy 0,4 mg dziennie, o większych dawkach decyduje lekarz. Uwaga: kwas foliowy znajduje się także w wielu zestawach witamin dla ciężarnych, więc jeśli je bierzesz, spytaj ginekologa, czy musisz go przyjmować dodatkowo. PAMIĘTAJ! Żadnych preparatów witaminowych nie bierz bez konsultacji z ginekologiem. Szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, gdy tworzy się cały układ nerwowy dziecka. Nadmiar witamin może szkodzić! Zobacz też: Nadmiar witamin w organizmie
Jesienne owoce i warzywa najzdrowsze dla dziecka
Wiadomo, że 70% odporności pochodzi z brzucha. Jesienią zmień więc dietę całej rodziny. Owoce, warzywa, także kiszone – to o tej porze roku obowiązkowa porcja witamin i minerałów.
Zebrane tak niedawno ogrodowe plony mają nadal mnóstwo wartości odżywczych. Może w swoim sklepie dostaniesz warzywa, owoce z krajowych upraw (najlepiej ekologicznych), kwaszoną kapustę oraz ogórki. Takie są najzdrowsze. Dlaczego warto, by dziecko jadło marchewkę? Bogata w beta-karoten, który w organizmie przekształca się w witaminę A. Jest niezbędna do zachowania dobrego wzroku, wpływa na stan skóry i śluzówek, reguluje trawienie. Ale, uwaga! Łatwo gromadzi azotany i pestycydy. Lepiej kupować marchew ekologiczną. Warto robić z niej gotowaną jarzynkę, surówki i sok (ma dużo potasu). Z gotowanej mar­chewki przyswajamy 50 proc. zawartego w niej beta-karotenu (z surowej – 25 proc.), ale pod warunkiem że potrawa zawiera tłuszcz. Przepis na marchewkę z pomarańczą (od 2. roku życia) Trzy marchewki obierz, pokrój wzdłuż na pół, a potem na kawałki. Pomarańczę umyj, wyciśnij z niej sok do rondelka, dodaj łyżkę masła i doprowadź do wrzenia. Wrzuć marchewki, dopraw odrobiną soli. Przykryj i gotuj wolno 10–15 minut do miękkości. Starszemu dziecku możesz posypać uprażonymi na suchej patelni pestkami słonecznika. Zobacz też: Opinie o mrożonych warzywach na patelnię Dlaczego papryka jest taka wartościowa? Ma szczególnie dużo beta-karotenu oraz witaminę C. Surową trudno pogryźć, więc małym dzieciom podawaj ją pieczoną, bez skórki. Przepis na paprykę w sosie winegret (od 2. roku życia) Dwie papryki upiecz w piekarniku, aż skórka lekko zbrązowieje, obierz, pokrój na ćwiartki lub paski. Wystudzone ułóż na talerzu, polej sosem winegret i wstaw na dwie godziny do lodówki. Jakie dobre właściwości mają kiszonki? Zapobiegają zaparciom, alergii i chorobom przewodu pokarmowego. Kiszona kapusta jest zdrowsza i lepiej strawna od słodkiej, dostarcza dużo witaminy C i składników mineralnych. Zawiera kwas mlekowy i pożyteczne bakterie – gdy znajdą się w przewodzie pokarmowym, poprawiają trawienie i wchłanianie składników odżywczych. Dzięki nim tworzą się cenne witaminy, np. B12 i K. Kwaszone ogórki są niemal tak samo cenne jak kapusta. Kiszonki powinny mieć charakterystyczny przyjemny zapach, nie mogą być za słone lub zbyt kwaśne. Przepis na kiszoną kapustę z żurawinami (od 3. roku życia) Do dwóch łyżek posiekanej kapusty kwaszonej dodaj łyżeczkę przecieru z żurawin, pół małego pokrojonego w słupki słodkiego jabłka. Wymieszaj z połową łyżki oleju. Podawaj jako surówkę do obiadu. Co cennego dla dziecka zawierają buraki? Zawierają dużo potasu, trochę wapnia i żelaza. Pobudzają apetyt, gotowane są łatwo strawne. Barszcz z kwaszonych buraków ma działanie podobne do innych kiszonek. Jest dobry do picia na surowo lub jako składnik zupy. Przepis na kiszony barszczyk (od 2. roku życia) Kilogram mniejszych buraków wyszoruj, obierz, pokrój w cienkie plastry, ułóż w wyparzonym kamiennym garnku, zalej dwoma litrami przegotowanej ciepłej wody, dodaj skórkę razowego chleba i ząbek czosnku. Nakryj talerzykiem i trzymaj w cieple kilka dni. Gdy barszcz będzie kwaskowy, zlej go do butelek, szczelnie zakorkuj i trzymaj w lodówce. Co kryją w sobie jabłka? Zawarte w nich pektyny korzystnie wpływają na pracę układu pokarmowego, leczą biegunki, zapobiegają zaparciom. Usuwają z organizmu toksyczne substancje. Najlepiej jeść je na surowo, ale pyszne są z nimi także ciasta. Przepis na jabłka pieczone z migdałami (od 3. roku życia) Półtorej łyżki miodu wymieszaj z kilkoma suszonymi daktylami, łyżką zmielonych pestek słonecznika i czterema łyżkami posiekanych płatków migdałowych. Cztery jabłka umyj i wydrąż gniazda nasienne. Napełnij je wcześniej przygotowaną masą. Piekarnik nagrzej do 180ºC. Ułóż jabłka w naczyniu żaroodpornym i dolej trochę wody (wyparuje podczas pieczenia). Piecz 30–40 minut, aż jabłka będą miękkie (nie mogą się rozpaść). Możesz podać polane jogurtem naturalnym lub śmietanką. Dyskutuj na forum: Jakie witaminy podawać dziecku? [CMS_PAGE_BREAK] Dlaczego warto dawać dziecku dynię? Ma sporo witamin: A, C, PP, z grupy B oraz fosfor, żelazo, wapń, potas i magnez. Zawiera pektyny (usuwają z organizmu związki toksyczne i regulują pracę jelit). Słabo wiąże azotany z gleby, więc nie musi być koniecznie z gospodarstw ekologicznych. Miąższ dyni to doskonały środek przeciwwymiotny dla przyszłych mam. Pestki dyni stosuje się w leczeniu pasożytów przewodu pokarmowego u dzieci. Można je jeść na surowo lub uprażone na patelni. Przepis na dynię w naleśnikach (od 3. roku życia) Ze szklanki mleka, dwóch jajek, szczypty soli i 100 g mąki przygotuj ciasto naleśnikowe, przykryj je ściereczką i odstaw na pół godziny. Dwie szklanki obranej i pokrojonej w kostkę dyni ugotuj na parze do miękkości (około 20 minut). Zrób sos: do rondelka wlej szklankę soku pomarańczowego, dodaj łyżeczkę miodu (lub brązowego cukru) oraz łyżkę świeżo startego imbiru. Gotuj, aż sos zgęstnieje do konsystencji syropu. Przecedź przez sitko, usuwając imbir. Dynię rozgnieć widelcem na puree razem ze 100 g białego sera, wymieszaj z syropem imbirowym. Usmaż naleśniki i posmaruj je dyniowo-serowym nadzieniem. Jakie wartości odżywcze ma brukselka? Miniaturowa kapustka, która wyrasta na wysokiej, zdrewniałej łodydze. Zawiera najwięcej białka ze wszystkich kapustnych. Ma mnóstwo witaminy C, a także sporo kwasu foliowego. Warto kupować tylko świeżą brukselkę, zwiędła, matowa będzie miała goryczkę i nie pomoże usuwanie zepsutych listków. Przepis na brukselkę pod beszamelem (od 2. roku życia) Pół kilograma brukselki umyj i oczyść. Wrzuć do wrzątku i gotuj około 15 minut. Odsącz, brukselka nie może się rozpadać. Przygotuj sos beszamelowy: trzy łyżki masła rozpuść w rondelku, dodaj trzy łyżki mąki i połącz za pomocą trzepaczki. Podgrzewaj chwilę, zdejmij z ognia. Stopniowo dodawaj szklankę mleka i mieszaj, by nie powstały grudki. Krótko zagotuj, cały czas mieszając. Sos musi być dość gęsty. Dopraw do smaku sokiem z cytryny, solą i świeżo startą gałką muszkatołową. Naczynie do zapiekania wysmaruj tłuszczem, przełóż do niego brukselkę i polej sosem. Zapiekaj 35–40 minut w 180ºC. Jakie jabłka wybrać dla dziecka? antonówki – twarde i kwaśne, dobre do szarlotek, do pieczenia, do pieczonego mięsa (np. kaczki), ligole – słodko-kwaśne, twarde i kruche, soczyste i słodkie, nadają się do jedzenia na surowo, malinowe – do jedzenia na surowo, mają ciemnoczerwoną skórkę, lekko różowy, soczysty i aromatyczny miąższ, kosztele – późne jabłka, twarde soczyste, bardzo słodkie, świetne do przechowywania przez zimę, cortlandy – mają biały, kruchy miąższ, są soczyste i słodkie, aromatyczne, do jedzenia na surowo i jako dodatek do deserów, lobo – kruche, soczyste, dobre na surowo, słodkawo-kwaskowate, glostery – twarde, soczyste, do nadziewania np. pieczonego drobiu. Konsultacja: Anna Kłosińska, fizjolog żywienia, opracowuje programy żywieniowe dla dzieci, pracuje w dziale Oświaty Zdrowotnej PSSE. Dyskutuj na forum: Jakie witaminy podawać dziecku?