Witaminy w ciąży – zalecenia, suplementy, ranking
Niezbędne witaminy i mikroelementy dla kobiet w ciąży to kwas foliowy, jod, witamina D3, żelazo, a także wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Jeśli brakuje ich w diecie ciężarnej – to trzeba przyjmować odpowiednie suplementy.
Witaminy w ciąży są niezbędne, by płód rozwijał się prawidłowo. Jeśli ciężarna nie dostarcza ich organizmowi poprzez spożywanie odpowiednich produktów (a jest to trudne, bo zapotrzebowanie na składniki odżywcze w ciąży jest większe), powinna suplementować witaminy i mikroelementy. Witaminy dla kobiet w ciąży pomagają też łagodzić stres i zapobiegają przedwczesnej czynności skurczowej. Spis treści: Witaminy dla ciężarnych Czy w ciąży można brać witaminę C? Najlepsze witaminy i suplementy dla kobiet w ciąży - ranking Witaminy w pierwszym trymestrze Witaminy w drugim trymestrze Witaminy niebezpieczne w ciąży Jakie witaminy, gdy masz anemię w ciąży? Co robić, gdy łapią cię skurcze? Na uspokojenie skołatanych nerwów - witaminy dla kobiet w ciąży Witaminy dla ciężarnych Zdrowa dieta w ciąży może nie wystarczyć, by zapewnić przyszłej mamie i jej dziecku niezbędne witaminy i mikroelementy. Tym bardziej że zapotrzebowanie na niektóre witaminy i minerały rośnie w czasie ciąży aż o połowę. To dlatego lekarze zalecają ciężarnym gotowe preparaty witaminowo-mineralne, skomponowane specjalnie na czas ciąży. Nie zawsze są potrzebne, ale momentami bywają wręcz konieczne – np. wtedy gdy nasilają się ciążowe dolegliwości. Niektóre składniki łatwo przyswajalne i witaminy organizm łatwiej „wychwytuje” z warzyw i owoców aniżeli z suplementów diety, ale są i takie, które ciężko dostarczyć w odpowiedniej ilości nawet ze zdrowej diety. Jakie witaminy i mikroelementy przyjmować w ciąży? Jakie witaminy w ciąży są niezbędne? Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP) zaleca suplementowanie następujących witamin: Kwas foliowy To witamina, o której przyjmowaniu nie możesz zapomnieć w czasie ciąży. Kwas foliowy, czyli witamina B9, jest twojemu dziecku wprost niezbędna. Zadbanie o jej odpowiedni poziom to najlepszy i bardzo prosty sposób zapobiegania poważnym wadom centralnego układu nerwowego dziecka. Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników kwas foliowy jest zalecany: u wszystkich kobiet w wieku prokreacyjnym w dawce 0,4 mg/d, w pierwszym trymestrze (do 12. tygodnia ciąży) w dawce 0,4–0,8 mg/d, po 12. tygodniu i w okresie karmienia w populacji kobiet bez dodatkowych czynników ryzyka w dawce 0,6–0,8 mg/d, u pacjentek z dodatnim wywiadem w kierunku NTD (neural tube defects – wady cewy nerwowej) w poprzedniej ciąży – 4 mg/d kwasu foliowego w ściśle określonym czasie, tj. na co najmniej cztery tygodnie przed planowaną koncepcją i przez pierwsze 12 tygodni ciąży, a następnie zmniejszenie dawki do poziomu jak w populacji ogólnej. Kwas foliowy znajduje się w wielu zestawach witamin dla ciężarnych, więc jeśli je bierzesz, spytaj ginekologa, czy przyjmować dodatkowo witaminę B9. Jod Podczas ciąży wzrasta zapotrzebowanie na jod. Zbyt niska zawartość jodu w organizmie może powodować powstawanie wola tarczycowego u kobiet w ciąży, powoduje też wzrost ryzyka niedorozwoju umysłowego u dzieci. Jego niedobór może powodować także zaburzenia mielinizacji włókien nerwowych, uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, niedosłuch lub głuchotę noworodków. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP) rekomenduje: suplementację jodu u wszystkich ciężarnych bez chorób tarczycy w wywiadzie w dawce 150–200 mcg/dobę, u kobiet z chorobami tarczycy suplementacja jodu powinna się odbywać pod kontrolą stężenia hormonów tarczycy i przeciwciał przeciwtarczycowych. Witamina D3 Niezwykle ważna witamina w czasie ciąży. To właśnie przyszłe mamy i te karmiące piersią są najbardziej narażone na jej niedobory – a co za tym idzie, na wzmożoną utratę wapnia z kości. Z aktualnych zaleceń wynika, że w okresie ciąży i laktacji u kobiet bez obciążeń sugerujących deficyt witaminy D i z prawidłowym BMI suplementacja powinna wynosić 1500–2000 IU witaminy D na dobę. Dawka przyjmowanej witaminy D powinna być dostosowana do jej stężenia w surowicy krwi. U kobiet o wskaźniku masy ciała (BMI) > 30 kg/m2 można rozważyć zastosowanie dawki do 4000 IU/dobę. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe Jednym z najważniejszych składników diety w czasie ciąży i laktacji z grupy kwasów omega-3 jest DHA (kwas dokozaheksaenowy). Jego naturalnym źródłem są tłuste ryby morskie, owoce morza, a także algi morskie. Podczas ciąży i laktacji DHA może mieć pozytywny wpływ na rozwój psychomotoryczny dziecka, ostrość widzenia, a także zmniejszyć ryzyko wystąpienia depresji poporodowej u młodej mamy. European Food Safety Authority potwierdza, że niezbędne jest dostarczenie odpowiedniej ilości kwasu DHA płodowi i noworodkowi w celu prawidłowego rozwoju poznawczego. Obecne rekomendacje uwzględniają: suplementację co najmniej 200 mg DHA u wszystkich ciężarnych, u kobiet spożywających małe ilości ryb w ciąży i okresie przedkoncepcyjnym ewentualne stosowanie większych dawek, w grupie kobiet obciążonych ryzykiem porodu przedwczesnego stosowanie DHA w dawce 1000 mg/dobę. Żelazo To bardzo ważny pierwiastek w okresie ciąży i karmienia piersią. Anemia, która wynika z niedoboru żelaza, może być powodem obniżenia tolerancji na wysiłek fizyczny, a u kobiet w ciąży zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu. Niedokrwistość u matki, gdy ta karmi piersią, może obniżać zawartość żelaza w pokarmie, a tym samym – zwiększa ryzyko wystąpienia u dziecka niedokrwistości i ograniczenia rozwoju psychomotorycznego. Zalecane dawkowanie żelaza w ciąży to 26-27 mcg/dobę. Czy w ciąży można brać witaminę C? Witamina C w ciąży jest niezbędna dla prawidłowego rozwoju płodu – jej niedobór może obniżać odporność i zwiększać ryzyko infekcji. Może także powodować obrzęki związane z podwyższonym ciśnieniem krwi, a także przyczyniać się mniejszej masy urodzeniowej dziecka. Dzienna dawka witaminy C w ciąży wynosi około 80 mg i należy się jej trzymać. Można do niej dążyć poprzez dietę bogatą w owoce i warzywa, ale można ją też suplementować – jednak wyłącznie pod kontrolą lekarza. Warto jednak uważać na jej nadmiar. Przedawkowanie witaminy C może powodować dolegliwości jelitowe, odwodnienie, tworzenie się kamieni nerkowych, wysypki skórne, nudności i wzmożone wymioty. Objawy te jednak ustępują po szybkim zmniejszeniu dawki. Najlepsze suplementy i witaminy dla kobiet w ciąży - ranking Nie ma jednej i słusznej odpowiedzi na pytanie, które suplementy diety są najlepsze dla ciężarnych. Często jest to kwestią indywidualną, ponieważ organizm jednej kobiety może mieć niedobór czegoś zupełnie odmiennego, niż innej przyszłej mamy. Preparat powinien być dopasowany w sposób świadomy, po wcześniejszej konsultacji z ginekologiem lub dietetykiem. Decyzja powinna być podjęta również na podstawie wyników badań kobiety ciężarnej. Przedstawiamy preparaty, które w swoim składzie zawierają: kwas foliowy, jod, witaminę D3, żelazo, DHA. W rankingu witamin dla kobiet ciężarnych przodują następujące suplementy: Femibion 1 tabl. zawiera: 0,8 mg folianów (w tym: 0,4 mg kwasu foliowego, 0,416 mg L-metylofolianu wapnia), 1,2 mg wit. B1, 1,6 mg wit. B2, 1,9 mg wit. B6, 3,5 µg wit. B12, 0,06 mg biotyny, 15 mg niacyny, 6 mg kwasu pantotenowego, 110 mg kwasu askorbinowego, 13 mg wit. E, 20 µg wit. D3, 0,15 mg jodu; 30 tabl. Cena to około 30 zł za opakowanie. Pregna 1 kaps. zawiera: 100 mg oleju rybiego (30 mg EPA, 20 mg DHA), 50 µg (2000 j.m.) wit. D, 0,4 mg kwasu foliowego, 0,2 mg L-metylofolianu wapnia, 26 mg żelaza, 0,2 mg jodu; 30 kaps. Cena to około 30 zł za opakowanie. Centrum Femina 1 tabl. zawiera: 0,5 mg wit. A (w postaci β-karotenu), 12 mg wit. E, 100 mg wit. C, 1,4 mg wit. B1, 1,7 mg wit. B2, 1,9 mg wit. B6, 2,6 µg wit. B12, 12,5 µg wit. D, 35 µg biotyny, 0,4 mg kwasu foliowego, 22 mg niacyny, 6 mg kwasu pantotenowego, 140 mg wapnia, 60 mg magnezu, 27 mg żelaza, 175 µg jodu, 0,5 mg miedzi, 2 mg manganu, 0,04 mg chromu, 0,03 mg selenu, 11 mg cynku. Cena to około 30 zł za opakowanie. Folik 1 tabletka zawiera 0,4 mg kwasu foliowego. Cena to około 15 zł za 90 tabletek. Composita Mama DHA skład: kwas foliowy – 400mcg, L-metylofolian wapnia – 400 mcg, kwasy omega-3, czyli DHA – 600 mg i EPA – 120mg, żelazo – 27 mg, jod – 220 mcg, witamina D – 2000 j.m, magnez – 200 mg, witamina B6 – 2,6 mg, witamina B12 – 4 mcg, cholina – 125 mg. Średnia cena na miesiąc kuracji wynosi 48zł. Symvital Mama skład: kwas foliowy – 400 mcg, kwasy omega-3, czyli DHA – 600 mg, żelazo – 27 mg, jod – 200 mcg, witamina D – 2000 j.m., magnez – 200 mg. Średnia cena na miesiąc kuracji to 38zł. Prenatal Duo skład: kwasy omega-3, czyli DHA – 600 mg i EPA – 78 mg, żelazo – 60 mg, foliany 800 mcg, czyli kwas pteroilomonoglutaminowy i L-metylofolian wapnia, witamina D – 2000 j.m, jod 200 mcg, cholina – 125 mg, witamina B12 – 4 mcg, witamina B6 – 2,6mg, selen – 55 mcg. Cena za miesiąc kuracji wynosi około 50 zł. Witaminy w ciąży - pierwszy trymestr Podczas pierwszego trymestru ciąży należy uzupełniać kwas foliowy. Odpowiada on za wzrost i podział komórek. Jego niedobór może prowadzić do niedorozwoju łożyska, przedwczesnego porodu lub samoistnego poronienia. Jeżeli już na wczesnym etapie ciąży suplementujesz kwas foliowy – zapobiegasz powstawaniu wrodzonych wad układu nerwowego u płodu. W pierwszym trymestrze ciąży zwiększa się także zapotrzebowanie na: żelazo, cynk, jod. Jeśli nie jesteś pewna, czy twoja dieta jest prawidłowa, nie sięgaj po żadne preparaty bez konsultacji z lekarzem! Szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, gdy tworzy się cały układ nerwowy dziecka. Nadmiar witamin też może szkodzić! Witaminy w drugim trymestrze ciąży Zapotrzebowanie na witaminy i minerały w drugim trymestrze wzrasta. Mowa tu przede wszystkim o witaminie C, witaminach z grupy B oraz witaminach A i D. Początek drugiego trymestru oznacza też zmiany w diecie pod kątem witamin: powinnaś dbać o to, aby codziennie zjadać ok. 0,5 kg warzyw i tyle samo owoców. Przyjmowanie kwasu foliowego się nie zmienia, chociaż od drugiego trymestru przestaje mieć ono wpływ na ryzyko wad u dziecka – poprawia jednak wchłanianie żelaza i zmniejsza ryzyko nadciśnienia w ciąży. Witaminy niebezpieczne w ciąży Nie istnieją witaminy, które same w sobie są szkodliwe dla kobiet w ciąży. Szkodliwy może być jednak ich nadmiar, dlatego należy bezwzględnie konsultować ilości przyjmowanych suplementów z lekarzem prowadzącym ciążę oraz przestrzegać zaleceń dietetycznych. Od lat mówi się o szkodliwości nadmiaru witaminy A w ciąży i zagrożeniach dla płodu, które powoduje. Najnowsze badania dowiodły, że nadmiar wielu różnych witamin i mikroelementów może nawet doprowadzić do poronienia. Witaminy w ciąży a anemia Gdy twój organizm pracuje dla dwojga, spada ilość hemoglobiny i czerwonych krwinek we krwi. To może doprowadzić do anemii (krwinki nie dostarczają dziecku odpowiedniej ilości tlenu i składników odżywczych). Przy zdiagnozowanej anemii lekarz zaleci przyjmowanie preparatów krwiotwórczych: żelaza i witamin z grupy B. Zadbaj równiez, aby na twoim talerzu często gościły, produkty, które są dobry źródłem żelaza: mięso ryby, zielone warzywa, orzechy, morele. Witaminy dla kobiet w ciąży na skurcze Drętwiejące nogi, kołatanie serca, dziwny ból w mięśniach? To może być niedobór magnezu. Lekarz może ci przepisać preparaty zawierające ten pierwiastek. Dodatkowo w diecie warto uwzględnić: kasze, migdały, figi, banany, ryby, pij kakao niegazowaną wodę mineralną bogatą w magnez. Na uspokojenie skołatanych nerwów - witaminy dla kobiet w ciąży Dla niektórych kobiet ciąża jest na tyle stresującym wydarzeniem, że konieczne bywa przepisanie im przez lekarza preparatów uspokajających, np. kropli walerianowych. Jeśli odczuwasz duży niepokój, z którym nie możesz sobie poradzić w inny sposób, jesteś stale podenerwowana i rozdrażniona, porozmawiaj o tym z ginekologiem. Czasem przyczyną takiego stanu jest nie tyle stres, co niedobór ważnych witamin i minerałów. Być może proste badania z krwi pomogą ustalić źródło problemu. Wtedy środki uspojające mogą okazać się zupełnie niepotrzebne. Zobacz także: Co jeść w ciąży, a czego lepiej unikać? Lista produktów Jakie owoce można jeść w ciąży? Truskawki, winogrona, agrest? Czego nie jeść w ciąży? [LISTA PRODUKTÓW ZAKAZANYCH]
Od poczęcia do karmienia. Jak zachować zdrowie za pomocą witamin i minerałów?
Jesteś w ciąży i zastanawiasz się nad suplementacją witamin? A może karmisz piersią i szukasz sposobu na wzbogacenie diety w składniki odżywcze? Sprawdź, jakie witaminy i minerały są najbardziej potrzebne mamie i dziecku.
Zarówno kobiety w ciąży, jak i młode mamy chcą jak najlepiej dla swojego maleństwa. Z reguły pierwsza myśl, jaka pojawia się w głowie to – czy odżywiam się prawidłowo? To ważne, żeby dieta składała się z urozmaiconych posiłków, bogatych w składniki odżywcze. Trudno jest jednak kontrolować każdy zjedzony posiłek, a tym bardziej zastanawiać się, czy na pewno dostarczyłyśmy dziecku wszystkiego co niezbędne. Sprawdź, jakie witaminy i minerały powinnaś przyjmować w czasie ciąży oraz dlaczego są one równie ważne podczas karmienia piersią. Jakie witaminy są ważne w ciąży? Jeżeli jesteś w ciąży, a wcześniej nie stosowałaś suplementów, warto abyś zaczęła uzupełniać dietę bogatą w witaminy i minerały. Niezbędny dla kobiet w ciąży jest oczywiście kwas foliowy, który zaleca się spożywać jeszcze przed ciążą. Przyjmując go zmniejszasz ryzyko wystąpienia u dziecka wad rozwojowych- niski poziom folianów jest czynnikiem ryzyka rozwoju wad cewy nerwowej u rozwijającego się płodu [1]. Oprócz niego, weź pod uwagę witaminę D, która przyczynia się do prawidłowego wchłaniania wapnia oraz fosforu co wpływa na prawidłowy rozwój kości. Pamiętaj również o żelazie, które pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek. Oprócz tego warto, aby w twojej diecie znalazł się jod, który pomaga w prawidłowej produkcji hormonów tarczycy oraz jej funkcjonowaniu a także DHA, czyli kwasy tłuszczowe z grupy omega-3, które wspomagają prawidłowy rozwój mózgu i oczu u płodu. Czy w czasie karmienia można brać witaminy? Mama karmiąca piersią powinna zadbać o dietę bogatą w witaminy. Pamiętaj, że w czasie ciąży i porodu mocno uszczuplone zostają zapasy żelaza. Dlatego bardzo ważne jest odbudowanie ich w okresie pierwszych 3–4 miesięcy po porodzie. Jeżeli nie jadasz ryb przynajmniej dwa razy w tygodniu, powinnaś stosować suplementy diety o kontrolowanej zawartości kwasów omega-3. Zawartość DHA w mleku kobiecym w dużym stopniu zależy od jego zawartości w diecie matki. Co do kwasu foliowego – głównie kładzie się nacisk na to, by przyjmować go przed poczęciem i w trakcie trwania ciąży, tymczasem warto brać go także podczas karmienia piersią – zwłaszcza, jeśli nie jadasz zbyt dużo zielonych warzyw lub produktów pełnoziarnistych. Podczas karmienia piersią istotna jest również suplementacja witaminy D, która warunkuje wchłanianie wapnia z pożywienia co jest niezmiernie istotne podczas produkcji mleka oraz jod, który jest niezbędnym składnikiem do pracy tarczycy. Z myślą o zdrowiu kobiet w ciąży i mam karmiących piersią, opracowano suplement diety Pregna PLUS, rekomendowany przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne. Zawiera on niezbędne składniki, takie jak kwas foliowy, żelazo, jod, witamina D i kwasy omega-3, w tym DHA. Pregna Plus został wzbogacony o L-metylofolian wapnia – składnik, który jest biologicznie dostępną formą folianów, dzięki czemu jest łatwiej i szybciej przyswajany. Wchodzący w skład produktu olej, będący źródłem DHA, pozyskany jest przy użyciu technologii PureMax. Poddawany jest on rygorystycznym standardom badawczym, aby zapewnić najwyższą jakości i zminimalizować ilość zanieczyszczeń środowiskowych. Zaletą produktu jest to, że wszystkie cenne witaminy i mikroelementy zawarte są we właściwych proporcjach, w małej i łatwej do połknięcia kapsułce. [1] Rozporządzenie Komisji Europejskiej (EU) nr 1135/2004 z dnia 24.10.2014 warunki stosowania oświadczenia zdrowotnego dla kwasu foliowego Więcej na temat suplementów w ciąży: Pregna
Czy kobiecie w ciąży wystarczy kwas foliowy z jedzenia? - tłumaczy dietetyk
Od pewnego czasu mamy do czynienia z nowym trendem – kobiety w ciąży zamiast łykać preparaty z witaminami i minerałami, wybierają zdrową dietę. To nie jest bezpieczne rozwiązanie, bo niektóre składniki odżywcze musimy uzupełniać, przyjmując tabletki.
Niektóre witaminy i minerały, które są potrzebne w ciąży, można bez problemu pozyskać w odpowiedniej ilości, zdrowo się odżywiając. Są też takie, o które musimy szczególnie dbać, łykając suplementy dla ciężarnych. O to, czy kwas foliowy powinien pochodzić z diety czy z tabletki, pytamy specjalistkę w zakresie żywienia, dr inż. Katarzynę Okręglicką z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Czy zdrowa dieta może zapewnić przyszłej mamie tyle kwasu foliowego, ile jej potrzeba? Kwas foliowy występuje w pożywieniu. I jest go nawet dość sporo, ale musielibyśmy naprawdę jeść bardzo duże ilości produktów, które go zawierają, by dostarczyć sobie odpowiednią porcję. Poza tym kwas foliowy jest witaminą dość wrażliwą na wszelkie działania w trakcie przygotowywania jedzenia. Jego ilość w przyrządzonym posiłku maleje, przez co nie jesteśmy w stanie zaspokoić zwiększonego zapotrzebowania, z którym mamy do czynienia w czasie ciąży. Niedobór kwasu foliowego zwiększa ryzyko pojawienia się wady cewy nerwowej, dlatego najlepszym rozwiązaniem jest przyjmowanie go tej witaminy w postaci suplementów, zwłaszcza że wpływa ona również na inne ważne przemiany zachodzące w naszym organizmie w czasie ciąży. Czy łykając kwas foliowy, nadal trzeba dbać, aby w diecie nie zabrakło produktów, które są jego źródłem? To że suplementujemy kwas foliowy, nie zwalnia nas ze stosowania dobrze zbilansowanej diety. Poza tym takie produkty jak: nasiona roślin strączkowych, kalafior, brokuły, warzywa kapustne są także źródłem innych składników pokarmowych. Nigdy nie możemy tłumaczyć naszej nie do końca idealnej diety tym, że uzupełniamy potrzebne składniki z suplementów. Prawidłowy sposób żywienia jest również konieczny. Zobacz też: Skąd się bierze kwas foliowy? Dieta bogata w kwas foliowy – gotowy jadłospis Ginekolog z IMID – Jakich witamin i minerałów brakuje polskim ciężarnym?
Jakich witamin i minerałów brakuje polskim ciężarnym? – wywiad z ekspertem
Jakie witaminy i minerały są potrzebne kobietom w ciąży? Które należy uzupełniać od samego początku ciąży i czego nie zapewni nawet najlepsza dieta, wyjaśnia ginekolog położnik z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.
Witaminy w ciąży to dla wszystkich przyszłych mam bardzo ważny temat. Brać czy nie brać, a jeśli brać, to które. Czego najbardziej brakuje przyszłym mamom, a na co powinny uważać opowiada dr n. med. Marzena Jurczak-Czaplicka*. Czy kobieta w ciąży rzeczywiście musi łykać witaminy i minerały? Powinna to robić, bo niektórych składników nie dostarczy sobie w odpowiedniej ilości, a w ciąży zapotrzebowanie na nie jest większe. I o ile poza ciążą niedobór nie powoduje problemów, to może do nich prowadzić, kiedy kobieta spodziewa się dziecka. Jakich witamin może brakować polskim ciężarnym? Uważa się, że w Polsce jest niski poziom kwasu foliowego. W części krajów europejskich, np. w Wielkiej Brytanii, wzbogaca się w ten składnik żywność. U nas się tego nie praktykuje, więc dawka profilaktyczna powinna być przyjmowana nawet do trzech cykli menstruacyjnych przed planowaną ciążą. A jeśli kobieta zaczyna łykać kwas foliowy dopiero w ciąży? Na szczęście w większości przypadków nic w związku z tym się nie dzieje. Kwas foliowy jest potrzebny, by m.in. zmniejszyć ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej. Ponieważ nie są one częste, jeśli kobieta nie przyjmowała go przed ciążą, nie znaczy, że będzie miała dziecko z rozszczepem kręgosłupa czy mózgu. Ale bezpieczniej jest uzupełniać go jak najwcześniej. Jeśli mamy dodatni wynik testu ciążowego w 4–5. tygodniu ciąży, warto od razu włączyć kwas foliowy. Czy jest potrzebny aż do samego porodu? Tak. Na dalszym etapie ciąży kwas foliowy współdziała przy tworzeniu krwinek czerwonych razem z żelazem i witaminą B12. Nie można go przedawkować w ilości, w jakiej zaleca się go kobietom w ciąży, jego nadmiar jest wydalany z moczem. Jakich witamin i minerałów poza kwasem foliowym potrzebuje jeszcze ciężarna? Jodu, i to już w pierwszym trymestrze, ze względu na rozwijającą się tarczycę płodu i intensywniej pracującą tarczycę mamy. Uzupełniać trzeba też żelazo. Jeżeli na początku ciąży nie ma niedokrwistości, to należy to robić w II i III trymestrze – wtedy rośnie macica, masa łożyska, płodu, a wraz z nimi wyraźnie zwiększa się zapotrzebowanie na żelazo. W okresie zimowym potrzebna jest witamina D, a w pozostałym czasie najlepiej przyjmować ją po zbadaniu poziomu we krwi. W II i III trymestrze rośnie też zapotrzebowanie na magnez i wapń. Część pacjentek miewa kurcze łydek. Włączenie tych dwóch minerałów sprawia, że dolegliwości ustępują. Oczywiście mówi się także o dobroczynnym wpływie kwasów omega, których nie możemy dobrze uzupełnić dietą, ze względu na jakość ryb – te, które mają najwięcej kwasów, mogą być zanieczyszczone z uwagi na środowisko, w którym są hodowane. Niektórzy lekarze przepisują preparaty witaminowo- -mineralne dopiero od 20. tygodnia ciąży. Twierdzą, że na wcześniejszym etapie wystarczy jedynie kwas foliowy. Czy to prawda? Jeśli kobieta nie stosuje jakiejś diety, nie ma silnych wymiotów, które nie pozwalają jej przyjmować żadnego pokarmu, to teoretycznie można się z takim podejściem zgodzić. W przypadku jodu, nie musi to być preparat – jeśli ktoś jest w stanie wypić 1,5 litra jodowanej wody, by dostarczyć sobie odpowiednią ilość tego pierwiastka, to uzupełni go tyle, ile trzeba. Ale w naszej strefie klimatycznej ważna jest też witamina D, której niedobory, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym stwierdza się u większości społeczeństwa. Jej poziom można zweryfikować badaniem krwi i włączyć suplementację, jeśli będzie jej za mało. Czy preparat witaminowo-mineralny dla ciężarnej można kupić na własną rękę? Tak i wszystkie są dostępne bez recepty. Warto zwracać uwagę, aby były rzeczywiście przeznaczone dla ciężarnych, ponieważ wtedy zyskujemy pewność, że z ich składu wyeliminowano te witaminy i minerały, których nadmiar jest niewskazany w ciąży i których niedoborów zwykle nie mamy. Nadmiar czego może zaszkodzić? Głównie witamin A i E. Są rozpuszczalne w tłuszczach, więc w diecie nie jesteśmy w stanie dostarczyć ich sobie za dużo. W Polsce mamy je na odpowiednim poziomie. Podobnie jest z niektórymi składnikami mineralnymi, jak fosforany czy sód (ale możemy go przedawkować w pożywieniu, nadmiernie soląc, co obciąża nerki). A co z ciężarnymi, które nie chcą łykać żadnych tabletek, tylko stawiają na zdrową dietę? Spotykam się czasem z takimi argumentami kobiet, że kiedyś niczego nie łykano, a rodziły się zdrowe dzieci. Jednak w naszych czasach żywność, nawet mało przetworzona, nie jest tak wartościowa jak kiedyś. Zarówno zanieczyszczenie środowiska, jak i obróbka, której poddajemy wszystkie pokarmy, powoduje utratę wartości odżywczych, dlatego nie wszystkie substancje jesteśmy w stanie dostarczyć sobie w odpowiedniej ilości. Jak Pani namawia pacjentki, które upierają się przy zdrowej diecie, by łykały witaminy? Staramy się znaleźć kompromis. Jeżeli pacjentka chce łykać tylko kwas foliowy, a np. jodu już nie, to musi wypić 1,5 litra wody mineralnej, która ma w składzie 150 mikrogramów jodu. Różnie bywa z witaminą D, ale większość pacjentek stosuje się do zaleceń – mają świadomość, że ciąża to czas szczególnych wymagań organizmu i nie ma możliwości zabezpieczenia wszystkich cennych składników w diecie, nawet w przypadku, gdy jest bardzo urozmaicona. Niektóre przyszłe mamy stawiają na zioła... Raczej doradzałabym ostrożność w ich stosowaniu. Wiemy, że z niektórych powstają bardzo silne leki, np. nasercowe. Części ziół nie można stosować w ciąży, bo mogą mieć niepomyślny wpływ na jej przebieg – od nieprawidłowego rozwoju na wczesnym etapie i poronień do zwiększania ryzyka porodów przedwczesnych – tak może wpływać np. lukrecja. Niektóre zioła (np. dziurawiec czy pokrzywa) działają moczopędnie i odwadniają przyszłą mamę, co nie jest wskazane. A co z wegetariankami? Jakie witaminy powinny uzupełniać? Głównym problemem pacjentek, które nie jedzą mięsa, także tych, które unikają tylko mięsa czerwonego, jest gorszy poziom żelaza, bo żelazo roślinne trudniej się wchłania. Wymagają więc suplementacji preparatem żelaza. Ale prowadziłam też ciąże u pacjentek, które były wegetariankami i nie miały anemii. Podawanie żelaza profilaktycznie jest o tyle istotne, że płód bierze od mamy zapasy na pierwsze pół roku życia po narodzinach, kiedy jest tylko na diecie mlecznej. Nieodpowiedni poziom żelaza u mamy w II i III trymestrze ciąży skutkuje niedoborem u dziecka, gdy się urodzi. Kiedy podajemy żelazo, niektóre pacjentki skarżą się, że mają biegunki, bóle brzucha, zaparcia. Ale jeśli go nie podamy, to samo spotyka dziecko, gdy już przyjdzie na świat – trzeba mu pobierać krew, bo nie przybiera odpowiednio na wadze, jest apatyczne. Musimy więc pamiętać o tym, że uzupełniamy żelazo w ciąży również ze względu na dziecko, żeby później nie trzeba było poddawać go terapii. l *Dr n. med. Marzena Jurczak-Czaplicka, ginekolog położnik, jest starszym asystentem w Klinice Położnictwa i Ginekologii w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie, w którym prowadzi Oddział Perinatologii. Opiekuje się kobietami w ciążach powikłanych oraz nieciężarnymi od pokwitania aż do menopauzy. Czytaj też: Czy w ciąży można pić czystek? Czy jod w ciąży jest tak ważny kwas foliowy?
Te składniki diety są absolutnie niezbędne w ciąży
Podczas ciąży masz kilka miesięcy na to, aby dać swojemu dziecku świetny posag na dalsze lata. Sprawdź, czy wiesz, od czego zależy, jego zdrowie i wysokie IQ.
Każdy z pięciu posiłków, które jesz w ciągu dnia, pięciokrotnie zwiększa szansę na to, że urodzisz zdrowe i mądre dziecko. Nie znaczy to oczywiście, że za każdym razem, gdy zamiast czegoś wartościowego wybierzesz puste ka­lorie (słodycze i potrawy tłuste), natychmiast całkowicie zaprzepaszczasz tę szansę. Jednak trochę ją zmniejszasz... Przestrzeganie odpowiednio zbilansowanej diety w ciąży (regularne posiłki, potrawy bogate w składniki odżywcze, czyli witaminy i składniki mineralne) zwiększa prawdopodobieństwo urodzenia dziecka w terminie i z odpowiednią masą urodzeniową. To zaś bez wątpienia sprawi, że w przyszłości będzie mniej chorowało. Dobra dieta może też wpłynąć na rozwój mózgu płodu oraz ograniczyć ryzyko wystąpienia niektórych wad wrodzonych. Przedstawiamy najczęstsze pytania kobiet dotyczące żywienia w ciąży. Jakich składników szukać w pożywieniu? Dla prawidłowego rozwoju dziecka tak naprawdę najważniejsze jest, żeby niczego mu nie brakowało. Białka i węglowodany, witaminy i minerały – wszystkie te elementy diety są absolutnie niezbędne do prawidłowego, równomiernego rozwoju dziecka! Istnie­je jednak grupa składników, które przyczyniają się dodatkowo do szybkiego i sprawnego rozwoju mózgu nienarodzonego maluszka. To, słynne dzięki swojej niezwykłej wartości, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), a szczególnie kwas tłuszczowy z rodziny omega-3 DHA (kwas dokozaheksaenowy). Zyskał on sławę nie tylko jako antidotum na zbyt wysokie ciśnienie tętnicze i choroby serca, ale także jako główny budulec mózgu (oraz układu nerwowego) i siatkówki oka dziecka, ma też udowodnione działanie antynowotworowe. Co jeść, aby zapewnić dziecku omega-3? Przede wszystkim staraj się jeść jak najwięcej ryb. Brytyjski raport ALSPAC, przedstawiony przez naukowców z Uniwersytetu Harvarda, dowodzi, iż kobiety, które podczas ciąży jadły dużo ryb morskich (a także owoców morza), urodziły dzieci z wyższym wskaźnikiem inteligencji (o ponad 20 proc.!), mające lepszą pamięć i zdolność koncentracji niż te, które ograniczały ryby do 300–400 g tygodniowo. Dla ciebie dobre są: łosoś, śledź, sardynki, krewetki i makrele (czyli ryby morskie). Zdecydowanie unikaj: ryb surowych (a więc sushi), mięsa rekina, miecznika. Ogranicz również mocno jedzenie tuńczyka (do maksymalnie jednego posiłku z jego mięsem w tygodniu) – ryby te żyją bardzo długo, odławia się osobniki mające około trzydziestu lat, które zawierają najwięcej zgromadzonych związków szkodliwej rtęci czy metali ciężkich. Czytaj też: Jedzenie ryb w ciąży zmniejsza ryzyko alergii u dziecka Panga – czy warto ją jeść? [CMS_PAGE_BREAK] Gdzie jeszcze można znaleźć te dobre tłuszcze? Jest ich sporo w jajkach wzbogaconych w kwasy omega-3 (przeczytasz o tym na opakowaniu). Mniejsze ilości, ale wciąż dość dużo korzystnych tłuszczów znajdziesz w oleju lnianym, mięsie kurczaka, także w wątróbce (uwaga: wątróbka zawiera dużo witaminy A, a jej przedawkowanie podnosi ryzyko wad układu nerwowego płodu). Nie polecamy łykania DHA w tabletkach (np. oleju rybnego w kapsułkach), ponieważ nie ma dowodów na to, że można go bezpiecznie łykać w ciąży. A co z odpornością dziecka? Czy można o nią zadbać jeszcze w ciąży? Można. Przede wszystkim dostarczając sobie i dziecku jak najwięcej odpowiednich aminokwasów. Najlepsze znajdziesz w białkach jaj kur grzebiących, czyli nie tych z farm hodowlanych. Czy można je kupić w sklepie? Tak! Takie jajka powinny mieć stempel na skorupce z pierwszą cyfrą 0 lub 1 (cyfra 3 oznacza, że jajko pochodzi właśnie z kurzej fermy). Albo po prostu kupuj jajka wiejskie od zaprzyjaźnionej gospodyni. Zawierają one najwięcej aminokwasów budujących ciała odpornościowe malucha. Ogromne znaczenie mają też składniki mineralne, takie jak cynk, magnez, selen. Wzmacniają odporność tkanek na uszkodzenia, stymulują układ odpornościowy do obrony przed działaniem substancji toksycznych, które mogą dostać się do organizmu płodu. Magnez znajdziesz np. w pestkach dyni i słonecznika, ciemnym pieczywie, kaszy gryczanej, groszku, szpinaku. Źródłem cynku są: ryby, chude mięso, kasze, ciemny ryż, chleb pełnoziarnisty. Najwięcej selenu jest w jajkach i pełnoziarnistym pieczywie (sprawdź: Co jeść w ciąży, a czego lepiej unikać?) Czy jedząc owoce i warzywa w ciąży, wpływam na zdrowie dziecka? Tak. Duże znaczenie mają owoce i warzywa zawierające substancje, które zapobiegają powstawaniu szkodliwych produktów przemiany materii, tzw. wolnych rodników. Najwięcej znajdziesz ich w żółtych owocach (brzoskwinie, morele, jabłka, porzeczki) i zielonych warzywach (sałata, kapusta, seler, brokuły). Czy warto łykać tabletki z witaminami Na pewno nieraz zastanawiałaś się, czy łykanie preparatów z witaminami jest konieczne. Teoretycznie zdrowa kobieta w ciąży mogłaby w codziennej diecie dostarczyć sobie i dziecku wszystkich niezbędnych składników. Teoretycznie, bo w praktyce musiałaby nigdy nie jeść w biegu, zawsze czuć się dobrze (i nie wymiotować), by jeść tyle, ile powinna, mieć dostęp do ekologicznego, nieprzetworzonego pożywienia itd. Czytaj też: Niedobory witamin w ciąży Co i ile jeść w ciąży - plan na 9 miesięcy
Wszystko to, czego twoje maleństwo w brzuszku potrzebuje, czyli witaminy, żelazo i wapń, dostaje od ciebie. A ty? Czy dbasz o siebie? Przeczytaj, które składniki mineralne są pomocne na ciążowe dolegliwości. I kiedy powinnaś je przyjmować.
Nigdy przedtem nie byłaś tak odpowiedzialna za innego człowieka, jak teraz, kiedy jesteś w ciąży. To dzięki tobie twój maluszek rozwija się, rośnie… To ty dostarczasz mu składników do budowy kości, tkanek oraz komórek. Dlatego, patrząc na talerz, zamiast brukselki zobacz żelazo, a zamiast truskawek – witaminę C. Pewnie już wiesz, że w ciąży nie powinnaś jeść za dwoje, tylko dla dwojga. Co to oznacza? Mniej więcej to, że nie musisz zjadać dwa razy więcej – dopiero w drugim i trzecim trymestrze potrzebujesz o 300–500 kcal więcej niż przed ciążą. To kotlet z chudego mięsa, jarzynka i owoce, nie zaś pięć porcji lodów! Koniecznie postaw na jakość, a nie ilość. Tym bardziej że zapotrzebowanie na niektóre cenne składniki diety, witaminy i minerały, rośnie aż o połowę! Czy dobra dieta jest w stanie dostarczyć ich wszystkich? A jeśli nie, to może warto sięgnąć po gotowe preparaty witaminowo-mineralne? Uwaga, nie zawsze są one potrzebne. Ale rzeczywiście, bywają konieczne – szczególnie gdy dokuczają ci ciążowe dolegliwości. Gdy jesteś całkowicie zdrowa… Jeśli nie przestrzegasz żadnej diety (np. antyalergicznej albo wegetariańskiej), jesz codziennie pięć urozmaiconych posiłków, dużo owoców i warzyw, a oprócz tego chude mięso, ryby, nabiał oraz kasze, czyli odżywiasz się dokładnie tak, jak zalecają lekarze, nie musisz w czasie ciąży brać preparatów witaminowo-mineralnych. Wszystkie niezbędne cenne składniki przekazujesz dziecku w tym, co jesz (wyjątkiem jest kwas foliowy: patrz ramka obok). Jeżeli jednak nie masz pewności, czy twój jadłospis jest idealny, i bierzesz gotowe preparaty, to pamiętaj, że wciąż są one jedynie dodatkiem do diety – organizm dużo łatwiej przyswaja witaminy z warzyw i owoców. Gdy jesteś na diecie eliminacyjnej Jeśli stosujesz dietę wegetariańską, najlepiej by było, żebyś na czas ciąży zrezygnowała z niej. Jajka, ryby, chude mięso (drób, cielęcina) to źródło świetnie przyswajalnego żelaza, a także witamin z grupy B. Zamiast mięsa możesz jeść więcej kasz, fasoli, orzechów i moreli. Licz się jednak z tym, że lekarz zaleci przyjmowanie preparatów witaminowych. To także konieczne, gdy masz alergię na mleko krowie. Gdy męczą cię nudności Ciążowe kłopoty z żołądkiem często oznaczają również mniejszy apetyt. W takiej sytuacji aż się prosi, abyś wzięła dodatkowe witaminy. Bo gdy wymiotujesz, są szczególnie potrzebne. Dlatego jedz jak najwięcej owoców i warzyw. Pomocne mogą być gotowe preparaty witaminowe. Niestety, często podrażniają one delikatny żołądek przyszłej mamy. Jeśli i ty nie będziesz dobrze tolerowała danego preparatu, powiedz o tym lekarzowi, na pewno coś na to poradzi. [CMS_PAGE_BREAK] Dostałaś nagle anemii Gdy twój organizm pracuje dla dwojga, znacząco spada ilość hemoglobiny i czerwonych krwinek we krwi, co może doprowadzić do anemii (krwinki nie dostarczają dziecku odpowiedniej ilości tlenu oraz składników odżywczych). Zadbaj w takiej sytuacji, by na twoim talerzu często gościły ryby, zielone warzywa, orzechy, morele czy mięso. To bogactwo żelaza. Lekarz prawdopodobnie zaleci ci teraz przyjmowanie preparatów krwiotwórczych: żelaza i witamin z grupy B. Nie lekceważ jego decyzji i przyjmuj wszystkie lekarstwa regularnie! Gdy pojawiły się uciążliwe skurcze Drętwiejące nogi, kołatanie serca, ból w mięśniach… Takie objawy mówią wyraźnie – w twoim organizmie brakuje magnezu! Jedz zatem teraz kasze, migdały, figi, banany oraz ryby, pij niesłodzone kakao i niegazowaną wodę mineralną bogatą w magnez. Lekarz może również przepisać ci dodatkowo preparaty zawierające ten pierwiastek. Dzięki nim dokuczliwe drętwienia i inne przykre dolegliwości szybko będą na szczęście tylko niemiłym wspomnieniem! Zestaw obowiązkowy dla brzuszka Witamina, o której przyjmowaniu nie możesz zapomnieć w czasie ciąży, to B9, czyli kwas foliowy. Twojemu maluszkowi w brzuchu jest ona wprost niezbędna! - Kiedy brać? Kwas foliowy powinnaś zacząć przyjmować, ZANIM zajdziesz w ciążę. Możesz go stosować długie miesiące. W ciąży łykanie tej witaminy jest konieczne co najmniej do 12. tygodnia. - Dlaczego taki ważny? To jest najlepszy i wyjątkowo prosty sposób zapobiegania poważnym wadom centralnego układu nerwowego dziecka. - W jakiej ilości? Wystarczy 0,4 mg dziennie, o większych dawkach decyduje lekarz. Uwaga: kwas foliowy znajduje się także w wielu zestawach witamin dla ciężarnych, więc jeśli je bierzesz, spytaj ginekologa, czy musisz go przyjmować dodatkowo. PAMIĘTAJ! Żadnych preparatów witaminowych nie bierz bez konsultacji z ginekologiem. Szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, gdy tworzy się cały układ nerwowy dziecka. Nadmiar witamin może szkodzić! Zobacz też: Nadmiar witamin w organizmie
Wszystko to, czego Twoje maleństwo w brzuszku potrzebuje, dostaje od Ciebie. A Ty? Czy dbasz o siebie?
Nigdy przedtem nie byłaś tak odpowiedzialna za innego człowieka, jak teraz, gdy jesteś w ciąży. To dzięki Tobie Twój maluszek rozwija się, rośnie... To Ty dostarczasz swojemu dziecku składników do budowy kości, tkanek, komórek. Dlatego, patrząc na talerz, zamiast brukselki zobacz żelazo, a zamiast truskawek – witaminę C. Pewnie już wiesz, że w ciąży nie powinnaś jeść za dwoje, tylko dla dwojga. Co to oznacza? Mniej więcej to, że nie musisz zjadać dwa razy więcej – dopiero w drugim i trzecim trymestrze potrzebujesz o 300–500 kcal więcej niż przed ciążą. To kotlet z chudego mięsa, jarzynka i owoce, nie zaś pięć porcji lodów! Postaw na jakość, a nie ilość. Tym bardziej, że zapotrzebowanie na niektóre witaminy i minerały rośnie aż o połowę! Czy dobra dieta jest w stanie dostarczyć ich wszystkich? A jeśli nie, to może warto sięgnąć po gotowe preparaty witaminowo-mineralne? Nie zawsze są potrzebne. Ale czasem bywają konieczne – szczególnie gdy dokuczają Ci ciążowe dolegliwości. Gdy jesteś zdrowa... Jeśli nie przestrzegasz żadnej diety (np. antyalergicznej albo wegetariańskiej), jesz codziennie pięć urozmaiconych posiłków, dużo owoców i warzyw, a oprócz tego chude mięso, ryby, nabiał, kasze, czyli odżywiasz się tak, jak zalecają lekarze, nie musisz w czasie ciąży brać preparatów witaminowo-mineralnych! Wszystkie cenne składniki przekazujesz dziecku w tym, co jesz. Jeżeli nie masz pewności, czy Twój jadłospis jest idealny, i bierzesz gotowe preparaty, to pamiętaj, że są one tylko dodatkiem do diety – organizm łatwiej przyswaja witaminy z warzyw i owoców. ... albo na diecie Jeśli stosujesz dietę wegetariańską, najlepiej by było, żebyś na czas ciąży zrezygnowała z niej. Jajka, ryby, chude mięso (drób, cielęcina) to źródło świetnie przyswajalnego żelaza, a także witamin z grupy B. Zamiast mięsa możesz jeść więcej kasz, fasoli, orzechów i moreli. Licz się z tym, że lekarz zaleci przyjmowanie preparatów witaminowych. To także konieczne, gdy masz alergię na mleko krowie. Suplementy z witaminami w ciąży - sprawdź opinie Ach, te nudności Ciążowe kłopoty z żołądkiem często oznaczają też mniejszy apetyt. Aż się prosi, abyś wzięła dodatkowe witaminy. Bo gdy wymiotujesz, są szczególnie potrzebne. Dlatego jedz jak najwięcej owoców i warzyw. Pomocne mogą być gotowe preparaty witaminowe. Niestety, często podrażniają żołądek. Powiedz o tym lekarzowi, na pewno coś na to poradzi. Masz anemię... Gdy Twój organizm pracuje dla dwojga, spada ilość hemoglobiny i czerwonych krwinek we krwi, co może doprowadzić do anemii (krwinki nie dostarczają dziecku odpowiedniej ilości tlenu i składników odżywczych). Zadbaj, by na Twoim talerzu często gościły ryby, zielone warzywa, orzechy, morele czy mięso. To bogactwo żelaza. Lekarz zaleci przyjmowanie preparatów krwiotwórczych: żelaza i witamin z grupy B. ... lub skurcze Drętwiejące nogi, kołatanie serca, ból w mięśniach. Brakuje Ci magnezu! Jedz kasze, migdały, figi, banany, ryby, pij kakao i niegazowaną wodę mineralną bogatą w magnez. Lekarz może też przepisać Ci preparaty zawierające ten pierwiastek. Zdrowa dieta to... Dużo warzyw i owoców, nabiał, kasze, ryby, chude mięso. To najlepsze źródło witamin i składników odżywczych. Gotowe preparaty witaminowo-mineralne nie powinny zastąpić pożywnego posiłku. Zestaw obowiązkowy dla brzuszka Witamina, o której przyjmowaniu nie możesz zapomnieć w czasie ciąży, to B9, czyli kwas foliowy. Twojemu maluszkowi w brzuchu jest ona wprost niezbędna! Kiedy brać. Kwas foliowy powinnaś zacząć przyjmować, ZANIM zajdziesz w ciążę. Możesz go stosować długie miesiące. W ciąży łykanie tej witaminy jest konieczne co najmniej do 12. tygodnia. Dlaczego taki ważny. Bo to najlepszy i bardzo prosty sposób zapobiegania poważnym wadom centralnego układu nerwowego dziecka. W jakiej ilości. Wystarczy 0,4 mg dziennie, o większych dawkach decyduje lekarz. Uwaga: kwas foliowy znajduje się także w wielu zestawach witamin dla ciężarnych, więc jeśli je bierzesz, spytaj ginekologa, czy musisz go dodatkowo przyjmować. PAMIĘTAJ! Żadnych preparatów witaminowych nie bierz bez konsultacji z ginekologiem. Szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, gdy tworzy się cały układ nerwowy dziecka. Nadmiar witamin może szkodzić! Konsultacja: dr n. med. Jacek Lisawa, ginekolog położnik