Trend „Sephora kids” drenuje portfele rodziców. „Z niepokojem odkryłam, co córka robi w łazience”
Pokolenie Sephora to coś więcej niż niewinna zabawa w dorosłość. To pusty portfel, presja rówieśnicza i poczucie, że nie jest się wystarczającą.
Jeszcze kilkanaście lat temu zabawa w dorosłość kończyła się na podkradaniu mamie szminki czy lakieru do paznokci. Dziś coraz młodsze dziewczynki oglądają recenzje kosmetyków na TikToku, tworzą własne wieloetapowe rutyny pielęgnacyjne, a kieszonkowe wydają na kosmetyki o wartości nawet kilkuset złotych. Rodzice przyznają, że trudno nadążyć za nową modą. Tym bardziej że nie chodzi już o pojedynczy kosmetyk, ale o cały styl życia, który media społecznościowe przedstawiają jako coś zupełnie normalnego. Czym jest trend „Sephora Kids”? „Sephora Kids” to określenie, które w ostatnich latach zyskało popularność w mediach społecznościowych. Odnosi się do dzieci – najczęściej dziewczynek w wieku około 9-13 lat – które fascynują się pielęgnacją skóry i kosmetykami sprzedawanymi w perfumeriach takich jak Sephora czy Douglas. Trend narodził się głównie na TikToku. Dziewczynki nagrywają filmy z zakupów, pokazują swoje kosmetyczki, testują luksusowe marki i prezentują wieloetapowe rytuały pielęgnacyjne. Problem polega na tym, że wiele z tych produktów zawiera składniki przeznaczone dla skóry dorosłych, takie jak retinol czy silne kwasy złuszczające. Dermatolodzy apelują do rodziców, by zwracali uwagę na kosmetyki, których używają ich dzieci. Zdrowa dziecięca skóra zazwyczaj nie potrzebuje takiej pielęgnacji, a niewłaściwie stosowane kosmetyki mogą prowadzić do podrażnień i uszkodzenia bariery ochronnej skóry. Z kolei rodzice zwracają uwagę na jeszcze jeden problem: ceny. Jedno serum potrafi kosztować więcej niż miesięczny abonament za telefon, a zestaw kosmetyków z listy marzeń dziecka nierzadko przekracza kilkaset złotych. „Z przerażeniem odkryłam, co córka robi w łazience” – Weszłam do łazienki i sama poczułam się jak bohaterka filmiku na TikToku. Moja 11-letnia córka stała przed lustrem z opaską na włosach i nakładała na twarz kolejne kosmetyki. Najpierw pianka, potem tonik, serum, krem pod oczy, maseczka. Z przerażeniem odkryłam, że od kilku tygodni podkradała moje kosmetyki. Powiedziała, że wszystkie dziewczyny tak robią – opowiada Magdalena, mama piątoklasistki. Przyznaje, że najbardziej zaskoczyło ją nie samo zainteresowanie kosmetykami, ale skala zjawiska. – Gdy miałam jedenaście lat, marzyłam o błyszczyku truskawkowym. Dziś dzieci rozmawiają o peptydach, retinolu i kwasach, choć często nie mają pojęcia, do czego służą. Albo gorzej: wiedzą i wydaje im się, że naprawdę tego potrzebują. „Kosmetyczka córki jest warta więcej niż mój telefon” Media społecznościowe sprawiły, że dzieci bardzo szybko poznają nowe marki i produkty. Dla wielu z nich kosmetyki stały się elementem budowania pozycji w grupie rówieśniczej. – Moja córka ma 12 lat. Kilka miesięcy temu poprosiła mnie o krem za prawie 300 zł. Kiedy odmówiłam, usłyszałam, że wszystkie koleżanki już go mają. Potem pokazała mi film na TikToku i powiedziała, że bez tego kosmetyku skóra szybciej się starzeje. Byłam w szoku. Dziecko, które nie ma nawet zmarszczek, zaczęło bać się starzenia – mówi Joanna. Dodaje, że największym problemem jest presja. – Nie chodzi już o sam krem. Chodzi o to, że dziewczynki porównują swoje kosmetyczki tak samo, jak kiedyś porównywały piórniki. Córka przy każdej okazji chce dostawać nowe kosmetyki. Gdyby to podliczyć, to jej kosmetyczka ma równowartość najnowszego iPhona – dodaje. „Nie chodzi tylko o pieniądze” Rodzice przyznają, że moda na „Sephora Kids” uderza nie tylko w domowy budżet. Problem jest dużo poważniejszy. – Mam 13-letnią córkę i widzę, że problem jest dużo głębszy. Ona nie chce tych kosmetyków dlatego, że ma problemy ze skórą. Ona chce wyglądać jak influencerki. Ma poczucie, że jeśli nie będzie używała tych samych produktów, będzie gorsza. To mnie martwi bardziej niż ceny – opowiada Agnieszka. Psychologowie od dawna zwracają uwagę, że media społecznościowe przyspieszają proces dorastania. Dziewczynki coraz wcześniej zaczynają interesować się wyglądem, pielęgnacją i produktami przeznaczonymi dla dorosłych. Z kolei dermatolodzy podkreślają, że dziecięca skóra zwykle potrzebuje jedynie delikatnego oczyszczania, kremu nawilżającego dobranego do wieku oraz ochrony przeciwsłonecznej. Rodzice stoją dziś przed trudnym zadaniem. Z jednej strony nie chcą odbierać dzieciom radości z eksperymentowania i zabawy. Z drugiej coraz częściej zastanawiają się, gdzie przebiega granica między niewinną fascynacją kosmetykami a presją, która każe dziesięciolatce marzyć o serum przeciwzmarszczkowym. Bo trend „Sephora Kids” to nie tylko moda na drogie kosmetyki. To znak czasów, w których dzieci coraz częściej chcą wyglądać jak dorośli, zanim zdążą nacieszyć się dzieciństwem. Zobacz także: Współczesne pokolenie nastolatków nie przetrwa. Wystarczy pójść do galerii handlowej
Na własne życzenie wychowujemy pokolenie ciamajd. Ze smutkiem patrzyłam, co ten 11-latek robi w nadmorskiej smażalni
Nie spodziewałam się, że zwykły obiad nad morzem skłoni mnie do takiej refleksji. Stałam w kolejce do nadmorskiej smażalni i obserwowałam rodzinę przede mną. Niby nic szczególnego, a jednak jedna scena została ze mną na długo.
Przede mną przy kasie stanął chłopiec. Na oko miał 11 lat. Nie był to maluch, który dopiero uczy się świata, ale już prawie nastolatek. Kasjerka uśmiechnęła się i zapytała: – Co podać? Chłopiec spojrzał na nią, potem na mamę. Nie odpowiedział. Mama natychmiast wkroczyła do akcji. – Dla syna dorsz, frytki i surówka. I poprosimy jeszcze sos. Chłopiec nawet nie musiał się odzywać. Nie chciałam oceniać, ale trudno było się powstrzymać Pomyślałam wtedy: może jest nieśmiały. Może miał gorszy dzień. Może po prostu nie lubi rozmawiać z obcymi. Jedna scena nie świadczy o całym dziecku. Ale chwilę później wydarzyło się coś, co kazało mi spojrzeć na to inaczej. Kiedy rodzina usiadła przy stoliku, chłopiec zaczął jeść. Po chwili okazało się, że nie dostał sztućców, których potrzebował. Zamiast sam podejść do obsługi albo poprosić kelnera, siedział i czekał. – Mamo, nie mam widelca. Mama wstała i poszła po widelec dla syna. Kilka minut później chłopiec zauważył, że napój, który dostał, nie był tym, który chciał. – Mamo, chciałem colę, to jest lemoniada. I znów to samo. Zamiast prostego: „Przepraszam, czy mogę prosić o inny napój?”, problem rozwiązywał dorosły. Patrzyłam na tę scenę i pomyślałam, że być może największym problemem współczesnych dzieci nie jest to, że są leniwe czy niezaradne. Problem w tym, że często nie dajemy im szansy, żeby nauczyły się radzić sobie same. Rodzice nie pozwalają dzieciom na samodzielność Bo przecież samodzielność nie pojawia się nagle w dniu osiemnastych urodzin. Nie buduje się jej wielkimi życiowymi decyzjami. Buduje się ją właśnie w takich drobiazgach: kiedy dziecko samo zamówi obiad, zapyta o coś kelnera, poprosi o pomoc, powie, że czegoś potrzebuje. Tymczasem wielu rodziców – z troski, wygody albo zwykłego pośpiechu – wyręcza dzieci niemal we wszystkim. Łatwiej samemu zamówić jedzenie. Łatwiej samemu zapytać. Łatwiej samemu załatwić sprawę niż czekać, aż dziecko się przełamie. Tylko że dziecko, któremu zawsze pomagamy, nie uczy się, że potrafi. Oczywiście nie chodzi o to, żeby wymagać od 11-latka dorosłości. Dzieci mają prawo być nieśmiałe, zagubione i popełniać błędy. Ale mają też prawo – i potrzebę – ćwiczyć niezależność. Bo być może za kilka lat ten sam chłopiec nie będzie musiał zamówić ryby w smażalni. Będzie musiał zadzwonić w ważnej sprawie, załatwić coś w urzędzie, porozmawiać z obcą osobą albo samodzielnie rozwiązać problem. I wtedy nikt nie będzie już stał obok niego, żeby odpowiedzieć za niego. Może więc warto czasem pozwolić dzieciom poczuć tę niezręczność. Pozwolić im się zająknąć, pomylić, powiedzieć coś nieidealnie. Bo właśnie w takich małych sytuacjach uczą się największej rzeczy: że mogą sobie poradzić. Czytaj także: „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa
5 kroków, by postawić dziecku granice. Psycholożka: Współcześni rodzice boją się mówić dzieciom „nie”
„Jeszcze pięć minut!” – krzyczy dziecko, gdy prosisz je o wyłączenie bajki. Za chwilę pojawiają się łzy, złość, a może nawet rzucanie się na podłogę. W takich momentach wielu rodziców zaczyna się zastanawiać: odpuścić, żeby uniknąć awantury, czy postawić na swoim? Choć pokusa, by dla świętego spokoju powiedzieć „dobrze”, bywa ogromna, psychologowie przekonują, że właśnie wtedy dziecko najbardziej potrzebuje jasnych granic.
„Stawianie dzieciom granic wydaje się czymś oczywistym – w końcu to my jesteśmy dorosłymi, nieprawdaż? Każdy rodzic wie jednak, że w praktyce wygląda to zupełnie inaczej. Wychowujemy dzieci w czasach, gdy z każdej strony słyszymy, jak powinniśmy postępować. Media społecznościowe i książki dla rodziców pełne są porad, przez które wielu z nas zaczyna wierzyć, że powiedzenie 'nie' może zaszkodzić naszym dzieciom” – pisze kanadyjska psycholożka kliniczna dr Zia Lakdawalla. Paradoks polega jednak na tym, jak wyjaśnia ekspertka, że dzieci potrzebują granic, wręcz o nie błagają – nawet jeśli wydaje nam się, że się im sprzeciwiają. Przecież to granice dają dzieciom poczucie bezpieczeństwa i pomagają im zrozumieć świat. Granica to nie kara. To decyzja rodzica Jednym z najczęstszych błędów jest mylenie granic z karami albo konsekwencjami. Dr Lakdawalla podkreśla, że granica nie polega na wymyślaniu sankcji dla dziecka. To przede wszystkim jasna decyzja rodzica dotycząca własnego działania. To subtelna, ale bardzo ważna różnica. Zamiast mówić: „Jeśli tego nie zrobisz, zabiorę ci tablet”, warto skupić się na tym, co zależy od dorosłego. Na przykład: „Nie ruszę samochodem, dopóki wszyscy nie zapną pasów”. Albo: „Po kolacji nie podaję już słodyczy” zamiast „Po kolacji nie dostaniesz słodyczy”. Takie granice są przewidywalne. Nie zmieniają się pod wpływem płaczu czy negocjacji, dzięki czemu dziecko wie, czego może się spodziewać. Dlaczego dziecko testuje granice? Wielu rodziców odbiera sprzeciw dziecka jako złośliwość albo próbę przejęcia kontroli. Tymczasem psycholożka uspokaja – testowanie granic jest naturalnym etapem rozwoju. Każde dziecko musi nauczyć się, że nie zawsze dostanie to, czego chce i dokładnie wtedy, kiedy chce. To trudna lekcja, dlatego często towarzyszą jej silne emocje. Płacz, złość czy frustracja nie oznaczają, że rodzic zrobił coś źle. Wręcz przeciwnie. To właśnie w takich momentach dziecko uczy się radzić sobie z rozczarowaniem, regulować emocje i stopniowo akceptować fakt, że świat ma swoje ograniczenia. Zdaniem dr Lakdawalli te doświadczenia są niezwykle cenne. Dzięki nim dzieci w przyszłości łatwiej radzą sobie z odmową, czekaniem na swoją kolej czy porażkami w szkole, pracy i relacjach z innymi ludźmi. To jeden z fundamentów odporności psychicznej. Dlaczego rodzicom jest dziś tak trudno powiedzieć „nie”? Współczesnym rodzicom nie brakuje wiedzy. Problem w tym, że czasami jest jej... zbyt dużo. Poradniki, media społecznościowe i dziesiątki ekspertów sprawiają, że wielu mamom i tatom trudno zaufać własnej intuicji. Pojawia się obawa, że każda odmowa może zranić dziecko albo wpłynąć na jego rozwój. Do tego dochodzi jeszcze jedna trudność. Gdy dziecko płacze lub krzyczy, dyskomfort odczuwa nie tylko ono. Rodzic również przeżywa silne emocje i często chce jak najszybciej zakończyć konflikt. Najprostszym sposobem wydaje się ustąpienie. Psycholożka zwraca jednak uwagę, że chwilowa ulga nie uczy dziecka radzenia sobie z frustracją. To właśnie spokojne i konsekwentne trzymanie granicy przynosi najlepsze efekty. Jak mądrze stawiać dziecku granice? Ekspertka podkreśla, że stawianie granic to umiejętność, której uczą się zarówno dzieci, jak i rodzice. Nie trzeba być idealnym. Znacznie ważniejsza jest konsekwencja i gotowość do dalszych prób. Jej najważniejsze wskazówki to: Zacznij od małych rzeczy. Nie próbuj zmieniać wszystkiego naraz. Łatwiej zacząć od prostych zasad, np. braku przekąsek tuż przed kolacją albo ustalenia, ile książek czytacie przed snem. Bądź konsekwentna. Jeśli raz ustalisz granicę, staraj się jej trzymać. To właśnie przewidywalność daje dziecku poczucie bezpieczeństwa. Zachowaj spokój. Krzyk nie wzmacnia granicy. Kiedy dziecko przeżywa silne emocje, warto wziąć głęboki oddech i spokojnie pozostać przy swojej decyzji. Nie zostawiaj dziecka samego z emocjami. Możesz powiedzieć: „Widzę, że jest ci przykro” albo „Rozumiem, że jesteś zły”. Empatia nie oznacza rezygnacji z granicy. Szukaj wsparcia. Rozmowa z innymi rodzicami pomaga spojrzeć na trudne sytuacje z większym spokojem i przypomina, że niemal każdy mierzy się z podobnymi wyzwaniami. Choć dziecko często protestuje, gdy słyszy „nie”, w rzeczywistości właśnie wtedy uczy się jednej z najważniejszych umiejętności na całe życie – radzenia sobie z rozczarowaniem i akceptowania, że nie wszystko zależy od niego. Granice nie są przeciwieństwem ciepła i bliskości. Przeciwnie – pomagają stworzyć dziecku bezpieczne ramy, w których może rozwijać samodzielność, odporność psychiczną i zaufanie do rodzica. A to zaprocentuje nie tylko w dzieciństwie, ale również wtedy, gdy będzie już dorosłym człowiekiem. Źródło: ffew.ca Zobacz także: 10 przykazań Montessori. Powtarzaj je jak mantrę, a wychowasz silne psychicznie dziecko
Matka publicznie upokorzyła 7-letniego syna. „Zwróciłam jej uwagę, a ona odpowiedziała 1 słowem. Zastanawiam się, czy dobrze zrobiłam”
„Czy można było lepiej się zachować w tej sytuacji?” – tym pytaniem Aleksandra Dąbrowska, znana w sieci jako Mishon, zaczyna swoją historię. Zrobiła coś, na co wielu by się nie odważyło: zareagowała.
Pewnie wielu z nas było w podobnej sytuacji: obok rozgrywał się dziecięcy dramat, a my zastanawialiśmy się, czy powinniśmy zareagować. W końcu zwykle jesteśmy uczeni, żeby się nie wtrącać... Mishon się wtrąciła, ale nie jest pewna, czy nie popełniła błędu. Matka upokarzała dziecko podczas zakupów O swoim doświadczeniu Mishon opowiedziała w rolce na Instagramie. Po wizycie u kosmetyczki zamówiła taksówkę i postanowiła poczekać na nią w pobliskim sklepie spożywczym. Akurat w tym samym czasie robiła w nim zakupy matka z dwójką dzieci: jedno było w wózku, drugie, 7-letni chłopiec, stało obok, trzymając w dłoni colę. Ekspedientka zwracała się do chłopca, by się uspokoił, bo nic się nie stało, i musi być po prostu bardziej ostrożny. Po chwili odezwała się matka. Powiedziała dziecku, że ma się „ogarnąć” i nie być taką... „pi...pą”. Kilka razy powtórzyła to obraźliwe słowo. „Mnie w tym momencie zamurowało. Krew odpłynęła mi z głowy i przestałam słyszeć, co ta baba mówi” – opowiada Mishon. Próbowała skarcić obcą matkę wzrokiem, ale jednak daleko jej do Bazyliszka. Oliwy do ognia dolewała sprzedawczyni, powtarzają chłopcu, żeby był grzeczny i nie denerwował mamy. Jakby to była jego wina. Dąbrowska nie chciała zwracać uwagi matce, ale wykorzystała sytuację, w której kobieta wyszła przed budynek i zaczęła rozmawiać przez telefon, a 7-latek wrócił jeszcze po coś do sklepu. „Mówię do niej: przepraszam bardzo, czy mogłaby pani nie zwracać się w ten sposób do swojego syna. Na co ona: co?” – sytuacja powtórzyła się kilkakrotnie. Za którymś razem wyraźnie poirytowana matka 7-latka kazała Mishon... sobie już iść, choć, jak możecie się domyślać, użyła niecenzuralnego słowa. Co zrobić w takiej sytuacji? Na koniec Mishon wspomniała o przejmującym widoku pustych oczu 7-latka. Jego matce rzuciła tylko: „Będziesz tego żałowała”. Po wszystkich przyszła refleksja: czy odpowiednio się zachowała w tej sytuacji? W komentarzach pod filmem pojawiła się bardzo ciekawa sugestia, by w takich sytuacjach nie zwracać się do rodzica, ale do... dziecka. Skoro rodzic upokarza dziecko publicznie, prawdopodobnie nie ma też oporów, by robić to za zamkniętymi drzwiami. Komentarz obcej osoby raczej nie sprawi, że niegrzeczny dorosły przemyśli swoje zachowanie i obieca poprawę. To, co może przynieść realną zmianę, to zwrócenie się do dziecka. Powiedzenie mu, że to nie jest jego wina, że nie zrobił nic złego. Że zasługuje na szacunek, że ma prawo do swoich emocji i do popełniania błędów. Że niezależnie od tego, co słyszy od rodziców, jest wartościowym człowiekiem. Być może te słowa to prawdziwe koło ratunkowe? Czytaj także: Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko”
Hybrid parenting to nowy trend wśród rodziców. Mają dość „bezstresowego wychowania”
Jeszcze kilka lat temu wielu rodziców zachwycało się gentle parenting. Dziś coraz częściej słychać jednak, że sama empatia nie wystarcza. Na popularności zyskuje hybrydowe rodzicielstwo – podejście, które łączy bliskość z dzieckiem z jasnymi zasadami i konsekwencją. Na czym polega ten trend i dlaczego zdobywa coraz więcej zwolenników?
Hybrydowe rodzicielstwo (ang. hybrid parenting) to styl wychowania, który łączy elementy różnych podejść do rodzicielstwa. Najwięcej czerpie z gentle parenting, czyli rodzicielstwa opartego na szacunku i empatii, ale uzupełnia je o coś, czego – zdaniem wielu rodziców i specjalistów – zaczęło brakować: wyraźne granice, konsekwencję i odpowiedzialność za własne zachowanie. W praktyce oznacza to, że rodzic nie ignoruje emocji dziecka i nie zawstydza go za płacz czy złość. Jednocześnie nie wycofuje się z wcześniej ustalonych zasad tylko dlatego, że dziecko protestuje. Zamiast mówić: „Nie płacz”, powie raczej: „Widzę, że jesteś rozczarowany. Rozumiem to, ale dziś czas przed ekranem już się skończył”. To właśnie połączenie empatii z konsekwencją sprawia, że coraz więcej ekspertów określa hybrydowe rodzicielstwo jako bardziej realistyczne podejście do wychowania. Skąd pochodzi termin „hybrydowe rodzicielstwo”? Choć o hybrydowym rodzicielstwie zrobiło się głośno dopiero w 2026 roku, nie jest to zupełnie nowa filozofia wychowania. Sam termin zaczął pojawiać się w zagranicznych mediach parentingowych jako odpowiedź na dyskusję wokół łagodnego rodzicielstwa, utożsamianego czasem z tzw. bezstresowym wychowaniem. Coraz więcej rodziców przyznawało, że chcą wychowywać dzieci z szacunkiem, ale jednocześnie potrzebują zasad, które będą działały w codziennym życiu. Nie ma jednej osoby, którą można uznać za twórcę tego trendu. Do jego popularyzacji przyczynili się jednak specjaliści zajmujący się zdrowiem psychicznym dzieci i rodzin. Psychoterapeuta David Bruce zwraca uwagę, że gentle parenting bywa błędnie rozumiane jako zgoda na wszystko, przez co rodzice wpadają w niekończące się negocjacje z dziećmi. Z kolei psycholożka kliniczna Emily Guarnotta podkreśla, że można jednocześnie uznawać emocje dziecka i konsekwentnie przestrzegać ustalonych zasad. Na czym polega hybrydowe rodzicielstwo? Rodzice stosujący hybrid parenting nie rezygnują z rozmowy i empatii, ale pamiętają, że dzieci potrzebują również przewidywalności i poczucia bezpieczeństwa. Dlatego w domu obowiązują jasne reguły, których wszyscy się trzymają. Najważniejsze zasady hybrydowego rodzicielstwa to: uznawanie emocji dziecka bez zmieniania wcześniej podjętej decyzji, jasne i proste zasady obowiązujące wszystkich domowników, naturalne lub logiczne konsekwencje zamiast surowych kar, spokojna komunikacja bez długich negocjacji, dostosowanie oczekiwań do wieku i możliwości dziecka, elastyczność wtedy, gdy sytuacja naprawdę tego wymaga. To podejście przypomina autorytatywny styl wychowania, który od lat jest uznawany przez psychologów za jeden z najbardziej korzystnych dla rozwoju dziecka. Rodzic jest ciepły i wspierający, ale jednocześnie pozostaje przewodnikiem, który wyznacza granice. Jakie są zalety hybrydowego rodzicielstwa? Zwolennicy tego podejścia podkreślają, że dzieci uczą się nie tylko rozpoznawania własnych emocji, ale również odpowiedzialności za swoje decyzje. Wiedzą, że mają prawo czuć złość czy frustrację, jednak emocje nie zmieniają obowiązujących zasad. Hybrydowe rodzicielstwo może także przynieść korzyści całej rodzinie. Jasne reguły ograniczają liczbę codziennych konfliktów, pomagają budować poczucie bezpieczeństwa i zmniejszają stres rodziców. Dzięki temu wychowanie nie opiera się na ciągłych negocjacjach, lecz na przewidywalnych zasadach, które dziecko z czasem zaczyna rozumieć i akceptować. Jak zacząć stawiać dziecku zdrowe granice? Jeśli chcesz wypróbować elementy hybrydowego rodzicielstwa, nie musisz od razu zmieniać całego sposobu wychowania. Wystarczy kilka prostych kroków: wybierz jedną zasadę, której będziecie konsekwentnie przestrzegać, najpierw nazwij emocje dziecka, a dopiero potem przypomnij o ustalonej granicy, unikaj wielominutowych dyskusji na temat każdej decyzji, pozwalaj dziecku ponosić naturalne konsekwencje jego wyborów, sam dawaj przykład spokojnego zachowania i szacunku wobec innych. Dzieci potrzebują nie tylko czułości, ale również dorosłych, którzy potrafią zapewnić im poczucie bezpieczeństwa poprzez jasne reguły. Właśnie dlatego coraz więcej rodziców przekonuje się, że empatia i konsekwencja nie muszą się wykluczać – mogą się wzajemnie uzupełniać. Źródła: parentherald.com, parentingtipspro.com Zobacz także: Jeden styl wychowania pomaga dzieciom z ADHD. Szkoda, że rodzice nie mają o tym pojęcia „Antosiu, widzę Twoją złość. Czy możemy dojść do konsensusu?”. Współcześni rodzice stali się zakładnikami własnych dzieci Te 3 zdania Duńczycy i Finowie powtarzają jak mantrę. Dlatego ich dzieci są najszczęśliwsze
Pracownica sali zabaw „widziała już wszystko”. „Rodzice płacą i zachowują się jak paniska. Jednej matki nigdy nie zapomnę”
„Pracuję w sali zabaw i naprawdę widziałam już różne rzeczy: rodziców, którzy wychodzą na chwilę i zostawiają dziecko na kilka godzin, takich, którzy robią awanturę o każdą złotówkę i takich, którzy uważają, że skoro zapłacili za wejście, to wszystko należy do naszych obowiązków. Jednak jednej sytuacji nie zapomnę nigdy. Do dziś mam przed oczami twarz tego chłopca, który bał się, że mama już nigdy po niego nie wróci” – pisze nasza czytelniczka.
Sale zabaw kojarzą się z beztroską, śmiechem i kolorowymi piłeczkami. Dla ich pracowników to miejsce, w którym każdego dnia spotykają dziesiątki rodziców o bardzo różnych oczekiwaniach. Nasza czytelniczka przekonuje, że niektórzy po przekroczeniu progu sali zachowują się tak, jakby wykupili nie tylko bilet, ale również prawo do zrzucenia całej odpowiedzialności na obsługę. „Niektórzy rodzice mylą salę zabaw z całodobową opieką” Mam 28 lat, sama wychowuję czteroletnią córeczkę i od kilku lat dorabiam w dużej sali zabaw. Lubię tę pracę. Naprawdę. Uwielbiam dzieci i większość rodziców jest bardzo sympatyczna. Problem polega na tym, że wystarczy jedna osoba, żeby zrujnować mi cały dzień. W takich momentach zastanawiam się, dlaczego niektórzy zdecydowali się na dzieci, bo ewidentnie nie powinni ich posiadać. Nie wiem, skąd bierze się przekonanie, że skoro ktoś zapłacił za wejście, to pracownicy mają nagle stać się prywatnymi opiekunami, sprzątaczkami i osobami od rozwiązywania wszystkich problemów. Niektórzy rodzice siadają przy stoliku z kawą, zakładają słuchawki, wpatrują się w telefon i przez trzy godziny ani razu nie sprawdzają, co robi ich dziecko. Okej, przynajmniej są obecni. Bywają też tacy, którzy wychodzą „tylko na chwilę”, nie informując nikogo z obsługi. Szczerze mówiąc, za każdym razem robi mi się wtedy nieswojo, bo to ja muszę potem uspokajać rozhisteryzowane dziecko, które myśli, że mama je zostawiła. „Usłyszałam: »Przecież płacę, to chyba możecie przypilnować«” Bardzo często słyszymy teksty, które chyba już nikogo z naszej załogi nie dziwią: „Może pani go nakarmić?”, „Niech pani go zaprowadzi do toalety”, „Niech pani przypilnuje”. Fakt, jestem od pilnowania, ale to pilnowanie ma też swoje granice. Najbardziej nie lubię jednego zdania: „Przecież płacę”. Tak, płacą. Za wejście na salę zabaw. Nie za indywidualną opiekę nad dzieckiem przez kilka godzin. Jest jednak jedna historia, której chyba nigdy nie zapomnę. To było w wakacje. Na sali bawił się chłopiec, miał pięć lat. Mama przyprowadziła go rano i powiedziała, że usiądzie przy stolikach. Zasady są takie, że powyżej 6. roku życia dzieci mogą już zostać pod naszą opieką, o ile rodzic wypełni stosowne oświadczenie. Przez jakiś czas ta mama siedziała przy stoliku, ale jakoś po kwadransie rozpłynęła się w powietrzu. Nie wzbudziło to od razu naszych podejrzeń. No, nie od razu. Czasem rodzice wychodzą odebrać telefon albo do toalety. Po kwadransie minął kolejny, potem kolejny. Ten chłopiec na szczęście świetnie się bawił, więc nawet nie zauważył, że jego mamy nie ma. Do czasu... Przygotowywaliśmy się do zamknięcia sali, rodzice odbierali starsze dzieci. Była 21 i został już tylko ten chłopiec. Zaczęłam dzwonić do jego mamy, bo ze względów bezpieczeństwa zawsze prosimy rodziców o zostawienie namiarów, nawet jak zostają z dziećmi w sali. Ta kobieta nie odbierała. Ten maluch siedział na ławeczce z plecaczkiem i patrzył w stronę drzwi. Jego mama odebrała dopiero za którymś razem. Wiecie, co usłyszeliśmy? – Ojej... zupełnie mi wyleciało z głowy. Już jadę. Nie przepraszała. Nie spanikowała. Nie zapytała, czy syn się nie bał. Przyjechała po około czterdziestu minutach. Weszła spokojnym krokiem, jakby odbierała paczkę z paczkomatu. To był chyba najsmutniejszy widok, jaki spotkał mnie podczas pracy. Wolę codziennie sprzątać po rodzicach-syfiarzach, niż jeszcze raz musieć patrzeć w oczy dziecka, które myśli, że rodzic o nim zapomniał. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Pracownicy sal zabaw każdego dnia spotykają setki rodzin. Zdecydowana większość wizyt przebiega bez żadnych problemów, jednak pojedyncze sytuacje potrafią na długo zostać w pamięci. Warto pamiętać, że regulaminy takich miejsc zazwyczaj jasno określają zasady opieki nad dziećmi. W wielu salach zabaw odpowiedzialność za dziecko przez cały czas spoczywa na rodzicu lub opiekunie, chyba że dana placówka oferuje odrębną usługę opieki i wyraźnie to zaznacza. Niezależnie od regulaminu jedno pozostaje niezmienne – nawet kilka minut oczekiwania na rodzica może być dla kilkuletniego dziecka bardzo stresującym doświadczeniem. Zobacz także: Dostał nietypowe imię po pradziadku, przez co koledzy mu dokuczają. „Syn mówi, że zniszczyłam mu życie. Ma dopiero 9 lat” W wakacje codziennie podrzuca 8-letnie dziecko sąsiadce. „Ona przecież i tak nie pracuje” Ani jednego gofra i loda przez 2 tygodnie w Krynicy. „Jeszcze nie oszalałam. Dzieci popłaczą i zapomną”
„Chciałam kupić od dzieci lemoniadę, dopóki nie zobaczyłam, o co proszą”. Tak rodzice uczą cwaniactwa?
Za każdym razem, gdy widzi dzieci sprzedające lemoniadę, zatrzymuje się i wrzuca im kilka złotych. Tym razem też chciała zrobić to samo. Podeszła do stolika, spojrzała na kartkę i... cofnęła rękę. Zaczęła się zastanawiać, czy niewinny sposób dorabiania w wakacje nie wszedł na nowy poziom... cwaniactwa. A może to symbol zmieniającego się świata?
Monika czasem kupuje kubeczek lemoniady, czasem wrzuca kilka złotych do skarbonki i idzie dalej, ciesząc się, że może sprawić komuś małą radość. Tym razem, zamiast uśmiechnąć się na widok stoiska dziewczynek sprzedających lemoniadę, poczuła dziwne ukłucie. Niby wszystko wyglądało tak samo jak zawsze, a jednak jeden szczegół całkowicie zmienił odbiór tej sceny. Stolik, cytryny i... płatność BLIK-iem Tę historię opowiedziała mi koleżanka, Monika. Wracała z pracy i po drodze zatrzymała się jeszcze w supermarkecie, żeby zrobić szybkie zakupy. Kiedy wychodziła ze sklepu, zauważyła przy parkingu coś, co latem widzi się dość często: dwie dziewczynki sprzedające lemoniadę. Siedziały przy niewielkim stoliku. Przed nimi stały dzbanki z lemoniadą, obok leżała miska pełna żółtych cytryn, deska i mały nożyk, opakowanie cukru. Pod stołem stało kilka 5-litrowych butelek wody źródlanej. Monika już chciała wrzucić dziewczynkom kilka złotych, ale nie zauważyła skarbonki. Nie było też żadnego słoika czy pudełka, do którego klienci mogliby wrzucać monety. Zamiast tego do stolika przyklejona była kartka: „Domowa lemoniada – 5 zł za kubeczek. Płatność tylko BLIK”. Monika była wzburzona, a w tym jednym słowie – BLIK – dopatrywała się cwaniactwa i wygodnictwa. Sama mam mieszane uczucia. Z jednej strony – czy jest w tym coś złego? Dzieci oferują produkt, podają cenę, ktoś chce kupić, więc płaci. Tak przecież działa świat. Z drugiej – oczekiwanie od klientów płatności na konto to już zupełnie inny poziom biznesu. Czy dzieci uczą się przedsiębiorczości, czy czegoś zupełnie innego? Nie twierdzę, że te dziewczynki zrobiły coś niewłaściwego. Być może to właśnie one wpadły na pomysł, że skoro większość dorosłych płaci dziś telefonem albo zegarkiem, to warto ułatwić klientom życie. Być może płatność BLIK podpowiedzieli rodzice, bo sami od dawna nie noszą przy sobie gotówki. Po wysłuchaniu Moniki zaczęłam się zastanawiać, jak bardzo zmienił się świat dzieci. Coraz częściej uczymy je przedsiębiorczości, zarządzania pieniędzmi i tego, jak zarabiać. To samo w sobie jest przecież wartościowe. Problem pojawia się wtedy, gdy nawet najprostsza dziecięca zabawa zaczyna przypominać miniaturową wersję dorosłego biznesu. Czy stoisko z lemoniadą nie powinno być jednym z tych miejsc, gdzie liczy się miły gest przypadkowego przychodnia, a nie sprawnie zrealizowana transakcja? BLIK jest tylko symbolem Symbolem świata, w którym nawet dziecięce zabawy coraz bardziej przypominają dorosłe życie. Świata, w którym wszystko ma być maksymalnie efektywne, wygodne i dopracowane. Być może za kilka lat nikogo nie zdziwią dzieci sprzedające lemoniadę z terminalem płatniczym albo kodem QR wydrukowanym na eleganckim banerze. To naturalna konsekwencja zmian technologicznych. Tylko czasami zastanawiam się, czy razem z gotówką nie znika coś jeszcze. Jeszcze kilka lat temu dzieci sprzedające lemoniadę kojarzyły mi się z odręcznym cennikiem, słoikiem, do którego można było wrzucić monety, i małymi internetowymi aferkami, czy taka sprzedaż w ogóle jest legalna i higieniczna. Może właśnie dlatego ten niewielki napis „Płatność BLIK” wywołuje takie emocje. Nie dlatego, że sam w sobie jest czymś złym. Po prostu uświadamia nam, jak bardzo zmienia się świat. Zobacz także: Ani jednego gofra i loda przez 2 tygodnie w Krynicy. „Jeszcze nie oszalałam. Dzieci popłaczą i zapomną”
Matka kazała córce wyjmować z krzaków plastikowe butelki. „Dla 50 groszy robi z dziecka śmieciarza”
„Pomyślałam, że dziewczynka zgubiła jakąś zabawkę. Po chwili zobaczyłam, że wyciąga z krzaków pustą butelkę, a jej mama z uśmiechem chowa ją do torby. Kilka minut później dziecko zaglądało do kosza na śmieci. Ludzie przystawali i patrzyli, ale matka zdawała się w ogóle tego nie zauważać” – pisze nasza czytelniczka.
Na nadmorskim deptaku zrobiło się dziwnie cicho. Kilka osób dyskretnie obserwowało kobietę z kilkuletnią córką, inni – speszeni – odwracali wzrok. Ta scena wywołała w naszej czytelniczce mnóstwo emocji. „Mama pokazywała palcem, gdzie są kolejne butelki” Dzień dobry, do dziś jakoś nie mogę się otrząsnąć po tym, co zobaczyłam. Spędzałam z rodziną urlop nad polskim morzem. Był środek dnia, tłumy ludzi spacerowały po deptaku. Kupowaliśmy dzieciom gofry, kiedy moją uwagę zwróciła mniej więcej sześcio- albo siedmioletnia dziewczynka. Najpierw podniosła z ziemi pustą plastikową butelkę. Pomyślałam, że pewnie chce ją wyrzucić do kosza. Po chwili zobaczyłam, że podbiegła do mamy, a ta schowała butelkę do dużej materiałowej torby. Nie wzbudziło to jeszcze moich podejrzeń. Wszystko zmieniło się kilka minut później. Dziewczynka zaczęła rozglądać się dookoła. Zaglądała pod ławki, w krzaki, a później nawet do koszy na śmieci. W pewnym momencie widziałam, jak mama pokazuje jej ręką miejsce obok żywopłotu. Mała pobiegła tam i po chwili wyciągnęła kolejną plastikową butelkę. Później następną. I jeszcze jedną... Najbardziej uderzyło mnie to, że obie wyglądały zupełnie zwyczajnie. Czyste ubrania, markowe sportowe buty, zadbane. Nie sprawiały wrażenia osób, które znalazły się w dramatycznej sytuacji finansowej. Wokół przechodziły dziesiątki ludzi. Niektórzy zwalniali. Inni wymieniali spojrzenia. Kilka osób odwracało głowę z wyraźnym zakłopotaniem. Mama dziewczynki zachowywała się tak, jakby nikogo wokół nie było. „Naprawdę o to chodzi w wychowaniu?” System kaucyjny od miesiący jest na językach wszystkich, ale czegoś takiego to jeszcze nie widziałam. Rozumiem uczenie dzieci, że nie powinno się śmiecić i że warto sprzątać po sobie. Mam jednak wrażenie, że tutaj granica została przekroczona. Mam wrażenie, że ta dziewczynka nie podnosiła tych butelek, żeby robić coś dobrego dla otoczenia. Mama zrobiła z niej małego śmieciarza dla 50 groszy za butelkę. Oczywiście, że śmieciarzom należy się szacunek, nie mam na celu ich obrażać, nic takiego. Ale patrzyłam na to i było mi jej zwyczajnie żal. Nie dlatego, że zbierała śmieci. Dlatego, że robiła to na wyraźne polecenie dorosłego, w miejscu pełnym ludzi, którzy nie potrafili ukryć zdziwienia. Może przesadzam. Może naprawdę jestem przewrażliwiona. Po prostu nie wyobrażam sobie powiedzieć własnemu dziecku: „Idź, zobacz, czy w tamtym koszu nie ma jeszcze jakiejś butelki”. Byłoby mi zwyczajnie wstyd. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Jedna krótka scena nie pozwala poznać całego kontekstu i dlatego trudno jednoznacznie ocenić zachowanie opisane przez naszą czytelniczkę. Nie wiemy, dlaczego mama poprosiła córkę o zbieranie butelek. Być może była to próba pokazania dziecku, że warto dbać o porządek, nie zostawiać śmieci w przestrzeni publicznej i że opakowania objęte systemem kaucyjnym mają wartość. Jednocześnie warto pamiętać, że dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację dorosłych. Jeśli chcemy przekazywać im szacunek do środowiska, dobrze jest robić to w sposób, który nie naraża ich na zawstydzenie czy dyskomfort. Granica między wartościową lekcją odpowiedzialności a sytuacją, która może być dla dziecka trudnym doświadczeniem, nie zawsze jest oczywista i właśnie dlatego takie sceny wywołują tyle emocji. Czytaj także: „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa
10 książek, dzięki którym dzieci pokochają czytanie. Już nigdy nie usłyszysz: „Mamo, nudzi mi się”
Współczesne dzieci dorastają w świecie, w którym ekran często wygrywa z książką. Bajki, gry i krótkie filmiki dostarczają natychmiastowych emocji, podczas gdy czytanie wymaga skupienia i cierpliwości. Specjaliści przekonują jednak, że książka wciąż jest jednym z najważniejszych prezentów, jakie rodzic może podarować dziecku – rozwija wyobraźnię, uczy rozumienia emocji i pomaga lepiej odnaleźć się w świecie.
Miłość do literatury nie rodzi się z nakazu: „Masz, siadaj i czytaj”. Żeby rozbudzić w dziecku chęć czytania, trzeba nauczyć je, że książki mogą przenieść nas do zupełnie innego świata... Dziecko, które od najmłodszych lat widzi, że książka może bawić, wzruszać i zabierać w niezwykłe miejsca, dostaje coś więcej niż tylko umiejętność czytania. Dostaje narzędzie, które będzie mu towarzyszyć przez całe życie – pomagać zdobywać wiedzę, rozumieć innych ludzi i lepiej poznawać samo siebie. 10 książek, dzięki którym dzieci mogą pokochać czytanie Dla najmłodszych dzieci (około 2–5 lat) 1. „Pucio” – Marta Galewska-Kustra To seria książek stworzona z myślą o najmłodszych dzieciach, które rozwijają mowę i poznają świat. Pucio przeżywa codzienne przygody – uczy się nowych słów, poznaje emocje i radzi sobie z typowymi dziecięcymi sytuacjami. Książki mają prostą formę i zachęcają do wspólnego oglądania oraz opowiadania. Są dobrym wyborem dla dzieci, które dopiero zaczynają swoją przygodę z książkami. 2. „Kicia Kocia” – Anita Głowińska Kicia Kocia to mała kotka, która poznaje świat razem z rodziną i przyjaciółmi. Chodzi do przedszkola, uczy się nowych rzeczy, poznaje zasady bezpieczeństwa i mierzy się z pierwszymi trudnymi emocjami. Proste historie pomagają dzieciom oswoić codzienne sytuacje i pokazują, że książka może odpowiadać na ich własne pytania. 3. „Gruffalo” – Julia Donaldson Historia małej myszy, która spaceruje po lesie i dzięki sprytowi radzi sobie z większymi od siebie zwierzętami. Książka zachwyca rytmem, powtarzalnością i humorem. Dzieci szybko zapamiętują fragmenty i chętnie uczestniczą w czytaniu, dzięki czemu pierwsze spotkania z książką stają się zabawą. Dla dzieci, które zaczynają samodzielnie czytać (około 6–8 lat) 4. „Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek” – Justyna Bednarek To książka, która potrafi przekonać do czytania nawet dzieci niechętne literaturze. Opowiada o skarpetkach, które uciekają z pralki i wyruszają w świat, przeżywając niezwykłe przygody. Pełna humoru i zaskakujących pomysłów historia pokazuje dzieciom, że książki mogą być naprawdę zabawne. 5. „Biuro Detektywistyczne Lassego i Mai” – Martin Widmark Seria o dwójce młodych detektywów, którzy rozwiązują zagadki w miasteczku Valleby. Krótkie rozdziały, duża czcionka i tajemnicze historie sprawiają, że dzieci chętnie sięgają po kolejne części. To świetna propozycja dla początkujących czytelników, którzy lubią zagadki i przygody. 6. „Dzieci z Bullerbyn” – Astrid Lindgren Klasyczna opowieść o dzieciach mieszkających w małej szwedzkiej wiosce. Bohaterowie przeżywają zwyczajne, ale pełne radości przygody związane z rodziną, szkołą i przyjaźnią. Książka pokazuje dzieciństwo bez ekranów, pełne zabawy, wyobraźni i bliskości z innymi. Dla starszych dzieci (około 8-12 lat) 7. „Mikołajek” – René Goscinny, ilustracje Jean-Jacques Sempé Zabawne historie o chłopcu i jego kolegach ze szkoły. Dziecięcy świat pokazany jest tutaj z dużą dawką humoru – pełen pomysłów, przyjaźni, konfliktów i zabawnych nieporozumień. To jedna z tych książek, po które dzieci często sięgają same, bo chcą poznać kolejne przygody bohaterów. 8. „Harry Potter i Kamień Filozoficzny” – J.K. Rowling Pierwsza część jednej z najpopularniejszych serii fantasy dla młodych czytelników. Harry odkrywa, że jest czarodziejem i trafia do szkoły magii Hogwartu, gdzie poznaje przyjaciół oraz tajemnice swojej przeszłości. To książka, która dla wielu dzieci stała się początkiem prawdziwej pasji czytelniczej. 9. „Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa” – C.S. Lewis Czwórka rodzeństwa odkrywa przejście do magicznej krainy Narnii. W świecie pełnym niezwykłych stworzeń dzieci muszą wykazać się odwagą i dokonywać trudnych wyborów. To opowieść o przyjaźni, lojalności i walce dobra ze złem, która rozwija wyobraźnię. 10. „Cudowny chłopak” – R.J. Palacio Historia Auggiego – chłopca, który po raz pierwszy idzie do szkoły i musi zmierzyć się z reakcjami innych dzieci na swój wygląd. To wzruszająca książka o empatii, akceptacji i tym, jak ważne jest, by patrzeć na ludzi głębiej niż tylko przez pryzmat wyglądu. Dlaczego warto zaszczepić w dzieciach miłość do książek? Książki rozwijają wyobraźnię Bajka na ekranie pokazuje dziecku gotowy obraz. Książka działa zupełnie inaczej – pozostawia przestrzeń dla własnej wyobraźni. Czytając o magicznym świecie, niezwykłym bohaterze albo dalekiej podróży, dziecko samo tworzy obrazy w głowie. To ćwiczy kreatywność, uczy logicznego myślenia i pomaga rozwijać koncentrację. Dziecko musi śledzić historię, zapamiętywać szczegóły i przewidywać, co wydarzy się później. Czytanie pomaga rozumieć emocje Bohaterowie książek przeżywają radość, strach, złość, smutek czy rozczarowanie. Dziecko, obserwując ich losy, uczy się nazywać własne emocje i rozumieć uczucia innych osób. Historie pokazują też, że każdy czasem popełnia błędy, czegoś się boi albo potrzebuje wsparcia. Dzięki temu książka może być początkiem ważnych rozmów między dzieckiem a rodzicem. Książki wzbogacają język Regularne czytanie pomaga rozwijać słownictwo, poprawia sposób wypowiadania się i ułatwia późniejszą naukę w szkole. Dziecko poznaje nowe słowa, zwroty i konstrukcje zdań, których często nie spotyka w codziennych rozmowach. Czytaj także: Już nigdy nie powiesz, że jest „niegrzeczne”. Ta krótka animacja pokazuje, jak wygląda świat oczami dziecka z ADHD
Grzecznie pouczyła obcą matkę w galerii. „Paskudnie mi się dostało. Nie mam dziecka, to nie mogę się wtrącać?”
Jeszcze długo po powrocie do domu nie mogłam się uspokoić. Ręce wciąż lekko mi drżały, a w głowie raz po raz wracał obraz małej dziewczynki stojącej pośrodku galerii. Nie potrafiłam przestać myśleć o jej wielkich, zapłakanych oczach.
Weekendowe zakupy w centrum handlowym. Szukałam lnianej sukienki na wakacje. Nagle usłyszałam płacz. Głośny, rozpaczliwy, taki, którego nie da się pomylić ze zwykłym dziecięcym marudzeniem. Kilka metrów dalej stała kilkuletnia dziewczynka. Twarz miała czerwoną, niemal purpurową, a po policzkach spływały jej wielkie łzy. O coś prosiła mamę, ale nie wiem o co. Właściwie nie było to najważniejsze. Widziałam przede wszystkim dziecko, które nie radziło sobie z ogromnymi emocjami. Jej mama wyglądała na zmęczoną i rozdrażnioną. Zamiast przytulić córkę lub spróbować ją uspokoić, zaczęła jej grozić. Padły słowa, że jeśli dziewczynka natychmiast się nie uspokoi, „dostanie”. Poczułam niepokój. Pomyślałam, że ta mała potrzebuje teraz przede wszystkim bliskości i poczucia bezpieczeństwa. Nie chciałam pouczać, chciałam zareagować Podeszłam spokojnie. Powiedziałam, że dziewczynka najwyraźniej potrzebuje teraz zrozumienia i empatii. Dodałam też, że straszenie laniem nie pomoże, a podniesienie ręki na dziecko jest po prostu przemocą. Bałam się reagować, ale czułam, że nie mogę postąpić inaczej. Nie liczyłam na podziękowania, ale nie spodziewałam się takiej reakcji. Matka od razu zaatakowała mnie słowami, że nie mam prawa oceniać tego, jak wychowuje córkę, i że powinnam zająć się własnymi dziećmi. Zgodnie z prawdą odpowiedziałam, że ich nie mam. To rozwścieczyło ją jeszcze bardziej. Jakby brak własnych dzieci odbierał człowiekowi prawo do troski o cudze. Czy tylko rodzice mogą stanąć po stronie dziecka? Od tamtej chwili często wracam myślami do tej sceny. Zastanawiam się, skąd bierze się przekonanie, że o dzieciach mogą wypowiadać się wyłącznie rodzice. Czy naprawdę trzeba mieć własne potomstwo, by wiedzieć, że przestraszone dziecko potrzebuje wsparcia? Czy trzeba być mamą lub tatą, by rozumieć, że groźby i strach nie uczą szacunku? Nie uważam, że każdy przechodzień powinien komentować każdą decyzję rodzica. Każdy ma prawo do gorszego dnia, zmęczenia czy błędów. Są jednak sytuacje, w których milczenie staje się cichą zgodą. Odpowiedzialność nas wszystkich Być może moje słowa niczego wtedy nie zmieniły. Wierzę jednak, że warto reagować spokojnie i z szacunkiem, gdy widzimy dziecko, które doświadcza strachu lub upokorzenia. Dobro dzieci nie jest wyłącznie sprawą rodziny. To odpowiedzialność, którą wszyscy w pewnym stopniu ponosimy. Nie trzeba być rodzicem, by to dostrzec. Wystarczy pozostać uważnym człowiekiem. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok”
Mieszka na zamkniętym osiedlu. „Codziennie o 22:00 widzę, co robią te dzieci. Nowobogaccy jak zwykle dają popis”
Kiedy usłyszałam od koleżanki, co codziennie wieczorem obserwuje z okna swojego mieszkania, byłam przekonana, że opowie mi o czymś naprawdę niebezpiecznym. Okazało się, że to, co dla niej było dowodem na fatalne wychowanie i lekkomyślność rodziców, dla mnie było symbolem beztroski i naprawdę udanych wakacji.
Wystarczyło kilka minut rozmowy, żebyśmy odkryły, jak różne mamy wspomnienia z dzieciństwa i jak zupełnie inaczej patrzymy na to samo zjawisko. „Przecież jest 22:00. Gdzie są ci rodzice?” Ewelina mieszka na nowym, zamkniętym osiedlu. Takim z ogromnym placem zabaw, plenerową siłownią, wybiegiem dla psów i wewnętrznym dziedzińcem, na którym latem życie toczy się niemal do północy. Kilka dni temu zadzwoniła do mnie wyraźnie poruszona. – Codziennie, nawet o 22, słyszę wrzaski tych dzieciaków. Jeżdżą na hulajnogach, biegają, śmieją się, krzyczą. I wiesz, co jest najgorsze? Że wśród nich są nawet sześciolatki. Rodziców prawie nie widać. Czasem ktoś spojrzy z balkonu, czasem przejdzie przez dziedziniec, ale poza tym dzieci są same. Naprawdę nie rozumiem, jak można na to pozwalać. Po czym dodała: – To chyba taki pokaz nowobogackiego podejścia. Kupili mieszkanie na zamkniętym osiedlu, więc myślą, że dzieci mogą robić wszystko i o każdej porze. Przyznam, że przez chwilę próbowałam spojrzeć na sytuację jej oczami. Rzeczywiście, dziś świat wygląda inaczej niż 20, 30 lat temu. Rodzice są bardziej świadomi zagrożeń, więcej mówi się o bezpieczeństwie i trudno się dziwić, że sześciolatek bawiący się sam późnym wieczorem może budzić niepokój. Nasza rozmowa szybko jednak skręciła w zupełnie innym kierunku. A może po prostu pamiętamy zupełnie inne wakacje? Kiedy Ewelina opowiadała o tym, że po wieczorynce musiała myć zęby i iść spać, nawet latem, uśmiechnęłam się. Bo moje wakacje wyglądały zupełnie inaczej. Pamiętam długie letnie wieczory, kiedy z grupą dzieci z osiedla graliśmy w chowanego, jeździliśmy na rowerach i wracaliśmy do domu dopiero wtedy, gdy robiło się ciemno albo mama wołała z balkonu. Nikt nie sprawdzał co pięć minut, gdzie jesteśmy. Nikt nie organizował każdej minuty dnia. Wakacje miały smak beztroski i lodów-pałeczek za 40 groszy. Właśnie dlatego nie potrafiłam jednoznacznie przyznać Ewelinie racji. Bo czy naprawdę problemem jest to, że dzieci o 22 jeszcze się bawią? A może to ta społeczna niechęć do dzieci, która objawia się nawet w takich sytuacjach? Między beztroską a komfortem doroslych Coraz częściej słyszymy, że dzieciaki przeszkadzają. Są za głośne na plaży, zbyt żywiołowe w restauracji, męczą pasażerów w samolocie, zakłócają spokój w hotelu. Powstają kolejne strefy i obiekty „tylko dla dorosłych”, a internet regularnie rozgrzewają dyskusje o tym, że dzieci powinny być „niewidoczne i niesłyszalne”. Tylko gdzie właściwie przebiega granica? Oczywiście rodzice mają obowiązek reagować wtedy, gdy dziecko przeszkadza innym albo zachowuje się niebezpiecznie. Ale czy naprawdę chcemy świata, w którym dzieci będą mogły być dziećmi wyłącznie we własnym pokoju albo na specjalnie wyznaczonym placu zabaw? A nie, wróć, nawet na osiedlowym placu zabaw zaczynają przeszkadzać... Wakacje od zawsze kojarzyły się z bieganiem do późnego wieczora, głośnym śmiechem i spontaniczną zabawą. Jeśli odbierzemy dzieciom także to, zostanie im głównie ekran telefonu i kolejne zajęcia zorganizowane przez dorosłych. Może więc, zamiast odruchowo oburzać się na każdy dziecięcy okrzyk dochodzący z podwórka, warto zadać sobie inne pytanie. Czy naprawdę przeszkadzają nam dzieci? A może coraz trudniej akceptujemy to, że świat nie został stworzony wyłącznie z myślą o ciszy, porządku i komforcie dorosłych? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Cudze dzieci zrujnowały mi urlop. Ich matka chyba myślała, że nikt nie widzi”. To wina „bezstresowego wychowania” Niecodzienna scena w gdańskiej restauracji. „Ludzie odwracali głowy na widok tej matki z 10-latkiem” „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa
Niecodzienna scena w gdańskiej restauracji. „Ludzie odwracali głowy na widok tej matki z 10-latkiem”
Z jednej strony głupio tak się przyglądać, z drugiej naprawdę trudno odwrócić wzrok. Chyba wielu klientów restauracji, włącznie ze mną, było zaskoczonych zachowaniem tej matki. Przekroczyła granicę?
Lipcowe popołudnie, tłumy turystów walczą o miejsca w knajpach w okolicach ulic Długiej, Mariackiej i Długiego Targu. Udało mi się dorwać stolik w jednej z mniej turystycznych smażalni, o ile taka w ogóle istnieje w tej okolicy. Dziś nawet nie pamiętam, czy jedzenie było dobre i czy po posiłku czekał na mnie paragon grozy, ale wiem, że scena rozgrywająca się przy stoliku obok zostanie ze mną na długo. To nie była awantura. Nikt nie krzyczał, nie rzucał talerzami, nie przeszkadzał innym gościom. A jednak zauważyłam, że ludzie przy sąsiednich stolikach też się przyglądają. Wszyscy patrzyli w tym samym kierunku, choć żeby nie zawstydzać tej biednej matki, odwracali głowy. Zaczęłam się zastanawiać, czy czasem – w imię troski o dzieci – nie zaczęliśmy odbierać im czegoś bardzo ważnego. Wychowujemy pokolenie, które nie poradzi sobie w życiu Przy stoliku obok siedziała trzyosobowa rodzina – mama, tata i chłopiec, na oko około dziesięcioletni. Od początku siedział z nosem w telefonie. Grał. Nie rozmawiał z rodzicami, nie rozglądał się, właściwie można było odnieść wrażenie, że nie zauważa nawet, gdzie jest. Musieli zamówić niedługo przed moim przyjściem. Kiedy kelner przyniósł im jedzenie, mama bez słowa wzięła nóż i zaczęła kroić synowi nuggetsy na małe kawałki. Potem nabijała na widelec kawałek nuggetsa i frytkę, obficie oblewała wszystko ketchupem i podsuwała synowi do ust. Chłopiec nawet nie odłożył telefonu. Automatycznie otwierał buzię, przeżuwał i wracał do gry. Najpierw sama siebie w myślach zrugałam, że nie powinnam oceniać tych ludzi, tej matki. Przecież są dzieci z różnymi trudnościami, których nie da się rozpoznać na pierwszy rzut oka. Są sytuacje zdrowotne, rozwojowe czy sensoryczne, o których przypadkowy obserwator nie ma pojęcia. Być może ten chłopiec potrzebował wsparcia? Kilka chwil później usłyszałam jednak krótką wymianę zdań między rodzicami, która poszerzyła kontekst. Mąż spojrzał na żonę z wyraźnym zniecierpliwieniem i powiedział półgłosem: – Naprawdę? Znowu go karmisz? Ludzie się gapią. Nie był zaskoczony. Nie pytał, dlaczego to robi. Brzmiał raczej jak ktoś, kto widział tę scenę dziesiątki razy i miał zwyczajnie dość. Sama nie wiem, czy spojrzeń ludzi, czy samej sytuacji. To jedno słowo – „znowu” – powiedziało więcej niż cała reszta. Świat nie będzie nabijał frytek na widelec Coraz częściej mam wrażenie, że chcemy usuwać dzieciom z drogi nawet najmniejsze przeszkody. Zapinamy za nie kurtki, choć dawno potrafią zrobić to same. Nosimy plecaki. Zamiast pomagać w lekcjach czy pracach na szkolne konkursy, rozwiązujemy zadania i rysujemy za dzieci. Rozwiązujemy konflikty z kolegami, zanim zdążą spróbować zrobić to samodzielnie. A czasem – jak tamtego dnia w restauracji – karmimy dziecko, które spokojnie mogłoby zjeść obiad własnymi rękami. Po co? Żeby było szybciej? Żeby dziecko się nie denerwowało? Żeby nie było awantury, bo trzeba odłożyć na chwilę telefon? A może dlatego, że przekroczyliśmy już granicę. Mam wrażenie, że coraz więcej rodziców za wszelką cenę chce zapewnić dziecku nie tyle szczęście, ile... nieustanny komfort. Taki, w którym nic nie wymaga wysiłku, cierpliwości ani odrobiny samodzielności. Tylko czy właśnie tego potrzebują dzieci? Nie lubię określenia „roszczeniowe dzieci”, bo ono sugeruje, że problem tkwi w najmłodszych, a przecież żadne dziecko nie rodzi się z przekonaniem, że wszystko mu się należy. To przekonanie buduje się powoli. Czasem zupełnie nieświadomie. To przekonanie budują w dziecku rodzice i opiekunowie. Oczywiście nie znam historii tej konkretnej rodziny. Być może był powód, którego jako postronna obserwatorka nie mogłam dostrzec. Ta scenka dała mi jednak do myślenia. Patrząc na tamtą rodzinę, nie pomyślałam, że widzę rozpieszczonego chłopca. Pomyślałam raczej o dorosłych, którzy – być może z najlepszych intencji – krok po kroku odbierają dziecku szansę na samodzielność. A to chyba jedna z tych rzeczy, których nie da się nadrobić jednym gestem. Nawet jeśli jest nim frytka nabita na widelec. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci” Ta niemiecka zasada budzi kontrowersje wśród polskich rodziców. To dlatego dzieci są tak samodzielne
„Cudze dzieci zrujnowały mi urlop. Ich matka chyba myślała, że nikt nie widzi”. To wina „bezstresowego wychowania”
Jak co roku kilka dni wakacji spędziłam nad Bałtykiem, w Trójmieście. Słońce (chociaż czasem za chmurami), szum fal i ten moment, kiedy człowiek w końcu zwalnia. A potem wystarczyło kilkanaście minut, żebym zrozumiała, dlaczego coraz więcej osób mówi, że na wakacjach najbardziej męczą ich... dzieci. Tylko czy to na pewno chodzi o nie?
Plaża była pełna ludzi. Rodziny z maluchami, seniorzy, młodzi, grupy znajomych. Typowy letni dzień nad morzem. Kilka metrów ode mnie bawiło się rodzeństwo – dzieciaki miały nie więcej niż 7 lat. Początkowo nie zwracałam na nie większej uwagi. Dzieci, jak to dzieci, korzystały z wakacji. Nawet trochę im zazdrościłam tej beztroski! Problem zaczął się chwilę później. Najpierw zaczęły przebiegać przez rozłożone ręczniki, sypiąc ludzi piaskiem. Potem jedno z nich kilka razy prawie nadepnęło na czyjeś rzeczy. Po chwili piłka, którą się bawiły, trafiła w książkę starszej pani na leżaku. Te dzieci były dosłownie wszędzie. Ich mama siedziała kilka metrów dalej. Przeglądała telefon. Od czasu do czasu podnosiła głowę, rzucała krótkie: „Uważajcie” i po sekundzie znowu znikała w wirtualnym świecie. Inni plażowicze zaczęli wymieniać między sobą porozumiewawcze spojrzenia, a ta kobieta zachowywała się tak, jakby nic się nie działo. Jakby naprawdę wierzyła, że nikt nie widzi tego, co robią jej dzieci. A przecież widzieli wszyscy. Dzieci, którym dorośli nie stawiają granic Kiedy słyszę, że „dzisiejsze dzieci są niewychowane”, zawsze mam mieszane uczucia. Bo czy naprawdę kilkuletnie dziecko samo z siebie wie, że nie powinno przebiegać przez cudzy ręcznik? Że piasek wsypany komuś do torby nie jest śmiesznym żartem? Że obca osoba też ma prawo spokojnie odpocząć? Nie. Dziecko dopiero poznaje świat. Uczy się, że nie kręci się on wokół niego. Że jego wolność kończy się tam, gdzie zaczyna się komfort drugiego człowieka. Ale tego nie nauczy się samo. To zadanie rodzica. Mam wrażenie, że gdzieś po drodze zaczęliśmy mylić bezstresowe wychowanie i szacunek do autonomii i emocji dziecka z całkowitym brakiem granic. Jakby zwrócenie dziecku uwagi było czymś złym. Jakby konkretne powiedzenie: „Nie rób tak” i wyjaśnienie powodu oznaczało odbieranie mu dzieciństwa. A przecież można wychowywać z szacunkiem i jednocześnie uczyć zasad. Jedno drugiego naprawdę nie wyklucza, o czym rodzice zdają się zapominać. Może źle kierujemy swoją złość? Słyszymy o restauracjach, hotelach czy strefach przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych. W internecie regularnie wybuchają dyskusje o płaczących dzieciach w samolotach, hałasie na plażach czy bieganiu po restauracjach. Mam wrażenie, że bardzo łatwo obwiniamy dzieci. Za łatwo. Jasne: to dzieciaki krzyczą, biegają i, co tu dużo mówić, przeszkadzają. Sęk w tym, że dzieci zachowują się tak, jak pozwalają im dorośli. To rodzic decyduje, czy zareaguje, gdy jego dziecko obsypuje piaskiem obcych ludzi. To rodzic pokazuje, że po nieudanej zabawie warto przeprosić. To rodzic tłumaczy, że plaża jest wspólna i każdy ma prawo czuć się na niej dobrze. Nie oczekuję, że dzieci będą siedzieć nieruchomo pod parasolem i przez osiem godzin czytać książki. Wakacje są od zabawy, śmiechu i biegania. Dzieci mają do tego pełne prawo. Ale jednocześnie rodzice mają obowiązek uczyć je, że wokół są inni ludzie. Chyba właśnie tego najbardziej mi zabrakło tamtego dnia nad Bałtykiem. Nie ciszy. Nie spokoju. Tylko jednego dorosłego, który na chwilę odłoży telefon, spojrzy na swoje dzieci i da im lekcję uważności na drugiego człowieka. Czytaj także: Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok” Matka obwinia „bezczelną nauczycielkę”. „Syn całe wakacje siedzi z nosem w lekturze, a przecież wystarczy zobaczyć film” „To miały być włoskie wakacje życia i urlop od dzieci. Gdy mąż zamiast zabytków zaczął podziwiać wdzięki animatorki, odpłaciłam mu z nawiązką”
Jeśli chcesz wychować pewne siebie dziecko, zastosuj formułę ABC. Psycholożka: „To zostanie z nim na lata”
Lęk u dzieci to nie „usterka”, którą rodzic ma natychmiast naprawić. Ceniona amerykańska psycholożka dziecięca dr Kathryn Hecht przekonuje, że dopiero konfrontacja z lękiem, bez wyręczania, daje dziecku odwagę i buduje trwałą pewność siebie.
Dr Kathryn Hecht, kliniczna psycholog dziecięca z Anxiety Treatment Resources Center w Bloomington (Minnesota w USA), zwraca uwagę na rzecz, która bywa dla rodziców niewygodna: lęk u dzieci nie jest czymś, co da się „wyłączyć” jednym ruchem. To emocja, która pojawia się, gdy dziecko mierzy się z czymś nowym albo staje przed jakimś wyzwaniem. Jeśli celem jest wychowanie pewnego siebie dziecka, kluczowe staje się nie tyle usuwanie lęku, ile stworzenie warunków, w których dziecko może bezpiecznie go poczuć i zrobić mimo niego mały krok. W tym podejściu pojawia się prosta zależność, którą dr Hecht nazywa formułą ABC, czyli: „Anxiety + Bravery = Confidence”, co można przetłumaczyć na polski jako: Lęk + Odwaga = Pewność siebie. Najpierw dziecko zauważa, że się boi. Potem dostaje przestrzeń, żeby spróbować, wykazać się odwagą. A kiedy widzi, że dało radę bez „ratunku” w ostatniej sekundzie, buduje realne przekonanie: potrafię. Wyręczanie daje ulgę na chwilę, a dziecku zabiera sprawczość Gdy dziecko się stresuje, rodzic naturalnie chce działać: dopowiedzieć za nie, podejść do obcej osoby, załatwić sprawę w sklepie, odwołać trudną aktywność. Dr Hecht podkreśla jednak, że takie automatyczne wchodzenie w rolę wybawcy może niechcący odebrać dziecku ważną informację: że sytuacja jest do przeżycia i że dziecko samo może znaleźć sposób, żeby sobie z nią poradzić. W praktyce chodzi o uważne towarzyszenie. Lęk jest odczuwalny, ale bywa też tymczasowy i możliwy do zniesienia. Jeśli dziecko ma szansę go doświadczyć w bezpiecznej ramie, uczy się, że nieprzyjemne emocje nie muszą zatrzymywać działania. To jest fundament odwagi, a dopiero na niej buduje się pewność siebie. Jednocześnie dr Hecht ostrzega przed skrajnością w drugą stronę. Przepychanie dziecka „na siłę” nie wzmacnia, bo odbiera mu poczucie, że to ono podjęło decyzję. Odwaga, która ma budować pewność siebie, powinna wynikać z motywacji dziecka i jego kroku w stronę trudnej rzeczy, nawet jeśli to krok naprawdę mały. Małe „okazje do odwagi” można wplatać w zwykły dzień Rodzice mogą budować codzienną rutynę tak, by pojawiały się w niej proste sytuacje do ćwiczenia odwagi. Chodzi o takie zadania, które są trochę stresujące, ale nadal możliwe do uniesienia. Przykłady, które podaje psycholożka, są bardzo „życiowe”: Jeśli dziecko mierzy się z lękiem społecznym: w restauracji może spróbować zamówić deser dla całej rodziny. To krótki kontakt z obcą osobą, jasna rola, a dziecko doświadcza sprawczości. Jeśli rodzic sam czegoś się boi (np. pszczół): może pokazać spokojną reakcję i w obecności dziecka bezpiecznie wygonić pszczołę przez okno. To modelowanie zachowania bez nakręcania napięcia. Ważnym elementem jest wzmacnianie postępów. Dr Hecht zachęca, by zauważać nawet drobne ruchy w stronę trudnej sytuacji: podejście bliżej, zadanie jednego pytania, zgłoszenie się raz na lekcji. Takie kroki warto docenić, bo odwaga często rośnie właśnie dzięki temu, że dziecko widzi sens w próbowaniu. Zabawa potrafi rozbroić napięcie i dać dziecku ster Do „oswajania” lęku dr Hecht proponuje też podejście oparte na zabawie. Nie chodzi o żartowanie z emocji dziecka, tylko o nadanie całej sytuacji lżejszej formy i oddanie mu prowadzenia. Wtedy dziecko nie ma poczucia, że jest przepytywane czy testowane. Przykładowo: jeśli dziecko interesuje się matematyką, można zamienić trudny moment w zadanie do wykonania, np. policzyć pszczoły i nadać im zabawne imiona. Jeśli obawia się nowych znajomości, może spróbować prostego „mini-projektu” w klasie albo grupie w przedszkolu, np. sprawdzić, ile osób lubi ten sam program telewizyjny. Takie działania nie kasują lęku, ale przesuwają uwagę na coś wykonalnego. Ekspertka podkreśla, że ten zestaw narzędzi nie jest tylko dla małych dzieci. Zabawa jako sposób podejścia do trudnych emocji i uczenia się odwagi może działać w różnym wieku, również później w dorosłości. A to ma znaczenie, bo wiele ważnych celów wiąże się z niepewnością lub ryzykiem porażki. Dziecko, które uczy się radzić sobie z lękiem krok po kroku, z czasem częściej widzi w przyszłości nie tylko zagrożenie, ale też możliwość działania. Źródło: cnbc.com Zobacz także: „Antosiu, widzę Twoją złość. Czy możemy dojść do konsensusu?”. Współcześni rodzice stali się zakładnikami własnych dzieci Rodzice nagminnie łamią złotą zasadę 3-6-9-12 i są z siebie dumni. Ich dzieci słono za to zapłacą 3 kary, które niszczą w dziecku pewność siebie. Dziadkowie uwielbiają stosować nr 2
Tak bezmyślnego pokolenia świat nie widział? „Poprosiłam córkę, by wyjęła naczynia ze zmywarki. Osłupiałam, gdy odkryłam, co zrobiła”
Współczesne nastolatki są pełne sprzeczności. Z jednej strony wielu rodziców widzi w nich zagubienie, nieporadność i potrzebę prowadzenia za rękę nawet w najprostszych sprawach. Z drugiej – trudno nie odnieść wrażenia, że jest w nich odrobina... cwaniactwa. Właśnie o tym jest historia, która podbiła Instagrama.
Filmik opublikowany przez amerykańską influencerkę i mamę trójki dzieci Meredith Masony, której profil @thats_inappropriate na Instagramie obserwuje ponad milion osób, wywołał wyjątkowo żywą dyskusję. Powód? Wielu rodziców miało wrażenie, że nie ogląda historii obcej rodziny, ale scenę wyjętą z własnego domu. Meredith opowiedziała o sytuacji z 17-letnią córką. Poprosiła ją o wyjęcie naczyń ze zmywarki. Dziewczyna wykonała zadanie, ale kiedy mama wróciła do domu, szybko zauważyła, że w szafkach znalazły się... brudne talerze i kubki. Jak opowiada Meredith: „Kiedy wróciła do domu, powiedziałam, że dziękuję, że wywiązuje się ze swoich obowiązków domowych, ale jednak muszę zapytać... Jak mogła nie zauważyć, że rozpakowuje brudne naczynia?”. Odpowiedź nastolatki była równie krótka, co zaskakująca: „Prosiłaś, żebym wypakowała zmywarkę, i dokładnie to zrobiłam”. Kiedy mama zaczęła dopytywać, córka wyjaśniła, że „robiła to o ósmej rano, była zmęczona i po prostu nie zwróciła uwagi”. Meredith odpowiedziała z humorem, że wystarczyło otworzyć oczy i spojrzeć na naczynia, by zorientować się, że są brudne. To jednak nie sama historia sprawiła, że nagranie zdobyło taką popularność. Pod rolką szybko pojawiły się setki komentarzy rodziców, którzy przyznawali, że ich nastolatki zachowują się niemal identycznie. Nieporadność czy spryt? To właśnie ten paradoks wydaje się dziś najbardziej charakterystyczny dla wielu nastolatków. Rodzice często mówią, że młodzi ludzie są mniej samodzielni niż ich rówieśnicy sprzed kilkunastu czy kilkudziesięciu lat. Potrafią godzinami korzystać z telefonu, błyskawicznie odnajdują się w nowych aplikacjach, ale jednocześnie mają problem z wykonaniem prostych domowych obowiązków bez szczegółowej instrukcji. Z drugiej strony trudno nie zauważyć, że w podobnych sytuacjach pojawia się coś jeszcze. Dosłowne potraktowanie polecenia pozwala powiedzieć: „Przecież zrobiłem dokładnie to, o co prosiłaś”. Formalnie wszystko się zgadza. Efekt przestaje być najważniejszy – liczy się możliwość wykazania, że obowiązek został wykonany. Nie oznacza to oczywiście, że każde takie zachowanie jest przejawem wyrachowania. Psychologowie od lat podkreślają, że okres dojrzewania to czas testowania granic, uczenia się odpowiedzialności i sprawdzania, gdzie kończy się własny obowiązek, a zaczyna odpowiedzialność rodzica. Nastolatki eksperymentują z zasadami, negocjują i próbują różnych sposobów radzenia sobie z wymaganiami dorosłych. Dlaczego ta historia tak poruszyła rodziców? Być może dlatego, że nie jest opowieścią o zmywarce. To historia o codziennych drobiazgach, które dla wielu rodzin stają się źródłem frustracji, ale też... śmiechu. O pokoleniu, które potrafi jednocześnie potrzebować pomocy przy najprostszych czynnościach i błyskawicznie znaleźć argument przemawiający na swoją korzyść. I chyba właśnie dlatego pod rolką Meredith Masony pojawiło się tyle komentarzy. Nie dlatego, że rodzice byli oburzeni zachowaniem nastolatki. Raczej dlatego, że aż zbyt dobrze rozpoznali w niej własne dzieci. Czytaj także: Opiekunka kolonijna porównuje dzieci do dubajskich szejków. „Po pytaniu o wannę od razu chwyciłam za telefon”
„Nie zdarzyło mi się podejść do rodzica i spytać, czy mogę pogłaskać dziecko”. Trenerka psów wkłada kij w mrowisko
Cieszy mnie, że tak jak w końcu zauważa się podmiotowość dziecka, tak i o psach mówi się z coraz większą czułością. I dziecko, i pies, to istoty żywe, które potrzebują granic, które zapewnią im bezpieczeństwo. Niestety wciąż nie wszyscy to rozumieją.
W dzisiejszych czasach wielu rodziców uczy dzieci, że przed pogłaskaniem obcego psa trzeba zapytać o zgodę. Okazuje się jednak, że samo pytanie to za mało – równie ważne jest przyjęcie odpowiedzi „nie”. Właśnie o tym przypomniał wpis trenerki psów Agnieszka Kostrzewy, który wywołał gorącą dyskusję w sieci. Krótkie „nie”, które budzi złość Na platformie Threads głos zabrała Agnieszka Kostrzewa, certyfikowana trenerka psów, od lat pracująca ze zwierzętami lękliwymi i z problemami agresji. Opisała sytuacje, z którymi spotyka się regularnie podczas spacerów. „To niesamowite, jaką agresją reagują rodzice z dziećmi, gdy na pytanie >>czy można pogłaskać pieska<< odpowiedź to >>nie<<” – pisze Kostrzewa. Trenerka zauważa, że odmowa bywa odbierana jak osobista zniewaga, a nie zwykłe zadbanie o bezpieczeństwo obu stron, zarówno psa, JAK I dziecka. „Nigdy nie chciałam pogłaskać cudzego dziecka” Największe emocje wzbudziło jednak porównanie, którego użyła autorka wpisu: „Dziwne, ale nigdy nie zdarzyło mi się podejść do rodzica na ulicy i spytać, czy mogę pogłaskać jego dziecko albo wziąć na ręce”. Choć zestawienie psa z dzieckiem może wydawać się prowokacyjne, jego sens jest prosty: zarówno zwierzę, jak i człowiek mają prawo do własnych granic, a opiekun ma prawo ich strzec. Kostrzewa przyznaje, że tylko sporadycznie rodzice pytają o powód odmowy i dają jej przestrzeń na wyjaśnienie sytuacji. Tymczasem przyczyn może być wiele – pies może być lękliwy, w trakcie szkolenia, chory albo po prostu nie mieć ochoty na kontakt. Cały post możesz przeczytać pod tym linkiem. Lekcja ważniejsza niż głaskanie Ta pozornie błaha sytuacja jest tak naprawdę cenną lekcją wychowawczą. Dziecko, które słyszy spokojne „nie” i widzi, że rodzic je respektuje, uczy się czegoś znacznie ważniejszego niż zasad kontaktu ze zwierzętami. Uczy się, że cudze granice istnieją i że odmowa nie jest powodem do obrażania się czy wywierania presji. Część komentujących zwraca uwagę, że wszędobylskie dziecko z wyciągniętymi łapkami (tak, wiem, że dzieci mają ręce, nie łapy ;)) nie jest winne. Winny jest rodzic, który powinien respektować przestrzeń psa i granice wyznaczone przez jego opiekuna. Dobrze jednak wiemy, że gdyby pies ugryzł dziecko, albo chociaż spróbował, rodzic od razu szukałby winy w samym psie (pewnie ma wściekliznę), opiekunie (nie założył kagańca), a nawet retrogradacji Merkurego. Tylko nie w sobie. A wystarczyło uszanować jedno krótkie „nie”. Zobacz także: „Na wesele zaprosili mojego mopsa, a dzieci siostry musiały zostać z nianią. Popieram ten trend”
Hiszpańskie dzieci wiedzą, że to nie one rządzą w domu. Ich rodzice od maleńkości przestrzegają 1 zasady
Hiszpańskie dzieci od pierwszych lat życia dorastają w przekonaniu: „Jesteś ważny, ale nie jesteś najważniejszy”. Panujący w Hiszpanii kult rodziny uczy dzieciaki szacunku do starszych, niezależności, a przy tym zapewnia im bezpieczeństwo na poziomie emocjonalnym.
Hiszpańskie dzieci często towarzyszą rodzicom niemal wszędzie – podczas rodzinnych obiadów, wieczornych spacerów czy spotkań ze znajomymi. Nie oznacza to jednak, że to one wyznaczają rytm życia całej rodziny. Od najmłodszych lat uczą się, że są ważną częścią wspólnoty, ale nie jej centrum. W Hiszpanii rodzina jest traktowana jak zgrany zespół (przy okazji mundialu to szczególnie trafne porównanie ;)). Każdy ma w nim swoje miejsce, potrzeby i obowiązki. Dzieci dorastają w przekonaniu, że trzeba brać pod uwagę komfort innych, poczekać na swoją kolej i dostosować się do wspólnych planów. Dzięki temu szybciej uczą się cierpliwości, współpracy i szacunku dla starszych. Najpierw wspólnota, potem jednostka Jakiś czas temu na łamach „The Guardian” pojawił się krótki artykuł – a właściwie list do redakcji – z perspektywy czytelnika, którego wnuki wychowywane są różnych kulturach: angielskiej i hiszpańskiej. „Mam wyjątkową możliwość obserwowania z bliska dwóch zupełnie różnych stylów wychowania jako członek patchworkowej rodziny. Moje wnuki wychowywane w tym kraju (Anglii – przyp. red.) dorastają pod opieką zaangażowanych rodziców skupionych przede wszystkim na dziecku, natomiast wnuki wychowywane w Hiszpanii doświadczają stylu wychowania, który nazwałbym skoncentrowanym na rodzinie. I jeśli wydaje ci się, że to dokładnie to samo, jesteś w błędzie” – czytamy. Jak zauważa autor, hiszpańskie dzieci „od chwili narodzin uczą się, że przede wszystkim są członkami rodziny”, a styl wychowania odzwierciedla pierwszeństwo grupy nad indywidualnymi potrzebami dziecka. W jego ocenie dzieci wychowywane w kulturze skoncentrowanej na rodzinie są zwykle mniej skłonne do zabiegania o uwagę, mniej wymagające wobec rodziców i cechują się większym poczuciem bezpieczeństwa emocjonalnego. W praktyce oznacza to, że hiszpańscy rodzice nie podporządkowują całego dnia zachciankom dziecka. Rodzinny obiad nie kończy się dlatego, że maluch się nudzi, a dorośli nie rezygnują z własnych rozmów czy zainteresowań. Dziecko uczestniczy w życiu rodziny takim, jakie ono jest, i stopniowo uczy się funkcjonowania w grupie. Co ważne, nie oznacza to braku ciepła czy bliskości. Wręcz przeciwnie – hiszpańskie rodziny słyną z serdeczności i silnych więzi. Dzieci otrzymują dużo uwagi, ale jednocześnie wiedzą, że inni członkowie rodziny również mają swoje potrzeby. Dzięki temu łatwiej akceptują granice i uczą się szacunku wobec starszych. Czego mogą nauczyć się polscy rodzice? Warto zacząć od kilku prostych zmian w codziennym życiu: Pielęgnuj rodzinne rytuały, takie jak wspólne posiłki i rozmowy. Zachęcaj dziecko do uczestniczenia w życiu dorosłych, zamiast organizować wszystko wyłącznie pod jego potrzeby. Jasno i spokojnie wyznaczaj granice oraz konsekwentnie ich przestrzegaj. Pokazuj własnym przykładem, że potrzeby wszystkich członków rodziny są równie ważne. Ucz dziecko cierpliwości i czekania na swoją kolej. To właśnie codzienne doświadczenie bycia częścią wspólnoty pomaga wychować dziecko, które szanuje innych, respektuje granice i czuje się bezpieczne wśród bliskich. Czytaj też: Japońskie dzieci nie grymaszą i szanują innych. Ich rodzice przestrzegają tych 5 zasad Holenderskie dzieci są samodzielne, bo ich rodzice przestrzegają zasady 3R. Polacy mogliby się uczyć Ta niemiecka zasada budzi kontrowersje wśród polskich rodziców. To dlatego dzieci są tak samodzielne
„Jak córka nie chce sprzątać, pakuję wszystko do wora i wyrzucam. Ma nauczkę”. Psychologowie mówią, czy to dobra metoda
Co jakiś czas słyszy się o mamuśkach, które próbują zaistnieć w sieci, przyznając na TikToku czy Instagramie, że gdy ich dzieci nie chcą sprzątać, pakują wszystkie ich rzeczy do worków i wyrzucają. Te nieco łaskawsze chowają w garażu czy piwnicy, aż dziecko „nauczy się porządku”. Zdaniem psychologów to naprawdę kiepska metoda wychowawcza.
Taką metodę stosują nie tylko mamy z internetu. Pewnie wielu z nas ma w swoim otoczeniu matki, które właśnie w ten sposób postanowiły wychowywać swoje dzieci. Może pamiętasz to z własnego dzieciństwa? A może sama jesteś tą mamą? Problem w tym, że nawet jeśli przez chwilę w pokoju dziecka zapanuje porządek, to na dłuższą metę dziecko niczego się nie nauczy. A dodatkowo: relacja dzieckiem z rodzicem zacznie słabnąć. Wyrzucanie rzeczy dziecka niczego nie uczy Wyrzucanie zabawek czy osobistych rzeczy dziecka rzadko okazuje się dobrą metodą wychowawczą. Choć rodzicowi może się wydawać, że w ten sposób daje dziecku ważną lekcję odpowiedzialności, w praktyce dziecko najczęściej zapamiętuje poczucie straty i niesprawiedliwości. Nie uczy się, jak organizować swoją przestrzeń ani dlaczego warto o nią dbać – skupia się raczej na unikaniu kary. Zresztą, jak Ty byś się czuła, gdyby ktoś wyrzucił Twój ulubiony kubek stojący na biurku albo sweter, który zamiast do szafy, trafił na oparcie krzesła? W przypadku kilkulatków warto pamiętać, że utrzymywanie porządku jest umiejętnością, której dopiero się uczą. Potrzebują prostych zasad, wsparcia i wspólnego sprzątania. Pomagają krótkie, codzienne rytuały, ograniczenie liczby zabawek na wierzchu oraz chwalenie za każdy przejaw samodzielności. Nastolatki z kolei potrzebują większej autonomii. Zamiast wkraczać do ich pokoju z workiem na rzeczy, lepiej wspólnie ustalić minimalne standardy dotyczące higieny i bezpieczeństwa oraz konsekwencje ich nieprzestrzegania. Dobrze, aby były one przewidywalne i logicznie związane z problemem, a nie polegały na odbieraniu cennych przedmiotów. Co ważne, dziecko powinno czuć, że ma wpływ na ustalanie zasad, bo dzięki temu łatwiej mu będzie ich przestrzegać. Jak poradzić sobie z bałaganem w pokoju dziecka? Wielu rodziców wpada w pułapkę: proszą o sprzątanie, dziecko odmawia, rodzic się złości, pojawiają się groźby („wyrzucę te zabawki”, „nic ci już nie kupię”), a w efekcie wszyscy są sfrustrowani, ale pokój nadal wygląda tak samo. Psychologowie zajmujący się rozwojem dzieci podkreślają, że utrzymywanie porządku nie jest cechą charakteru czy temperamentu, tylko umiejętnością, której trzeba się nauczyć. Dziecko nie rodzi się z poczuciem, że ubrania powinny trafić do kosza na pranie, a klocki do pudełka. Szczególnie młodsze dzieci potrzebują wielokrotnego ćwiczenia tej umiejętności, a nastolatki – jasnych granic i szacunku do ich przestrzeni. Jak nauczyć kilkulatka dbać o porządek: Małe dzieci często nie sprzątają nie dlatego, że „są leniwe” albo „robią rodzicowi na złość”, ale dlatego, że: mają trudność z kończeniem jednej aktywności i przechodzeniem do kolejnej, duża liczba zabawek je przytłacza, nie wiedzą, od czego zacząć, sprzątanie samo w sobie nie daje im takiej satysfakcji jak zabawa. By dziecko chciało sprzątać, postaw na metodę małych kroczków. Komunikuj się z dzieckiem: „Najpierw wrzucamy wszystkie klocki do pudełka”. „Teraz zbieramy samochodziki”. „Na koniec odkładamy książki na półkę”. Pomocne może być też sprzątanie razem z dzieckiem. Nie oznacza to, że rodzic robi wszystko za nie. To raczej nauka: pokazanie kolejności, sposobu organizacji i wyrobienie rutyny. Porządek w pokoju nastolatka: jak to osiągnąć? W przypadku nastolatków sytuacja wygląda inaczej. Ich pokój jest w pewnym stopniu ich prywatną przestrzenią i warto to respektować. Rodzic nie musi wymagać idealnego porządku, ale ma prawo oczekiwać podstawowych zasad dotyczących higieny i bezpieczeństwa. Można ustalić na przykład: brudne ubrania trafiają do kosza na pranie, naczynia nie zalegają w pokoju, podłoga musi być na tyle wolna, żeby można było przejść, śmieci są regularnie wynoszone. Reszta – ułożenie książek, sposób przechowywania rzeczy, dekoracje czy „artystyczny nieład” – może już należeć do dziecka. Porządek jest nawykiem, który rozwija się stopniowo. Najtrwalsze efekty przynosi budowanie poczucia odpowiedzialności i sprawczości dziecka, a nie wywoływanie lęku przed utratą jego własności. Dzięki temu dziecko uczy się dbać o swoją przestrzeń z własnej motywacji, a nie tylko po to, by uniknąć kary. Czytaj także: Tę 1 rzecz robi każde genialne dziecko. Od dziadków usłyszysz, że to porażka wychowawcza
Leoś wrócił z przedszkola głodny. „Nie dali mi obiadu, bo mnie nie zauważyli”. Reakcja mamy może zdziwić
„Dawali Ci jeść w przedszkolu” – pyta synka zatroskana mama. Chłopiec kręci głową i odpowiada: „Tylko innym dzieciom, a mi nie”. Co byś zrobiła w takiej sytuacji? Rozkręciła aferkę, a może... porozmawiała z nauczycielkami?
Mama nie odpuszcza. Dopytuje, dlaczego mały Leoś chodził głodny, kiedy inne dzieci zajadały się przedszkolnym obiadkiem. „Dlatego, że mnie nie zauważyli”. Mama kontynuuje: „Naprawdę Cię nie zauważyli i nie dali Ci jeść?”. Na to Leoś, całkowicie niewzruszony, odpowiada pewnie: „Tak”. Właśnie tę rozmowę z synem pokazała na swoim profilu na Instagramie Alex Ramos, psycholożka, podcasterka i twórczyni internetowa. Przy pierwszej publikacji filmik wyświetlono prawie 5 mln razy. Przy kolejnej zdobyła już 200 tys. wyświetleń i liczba ta stale rośnie. Uroczy maluch, który z przedszkola wraca z pustym brzuszkiem, musiał trafić do szerokiego grona odbiorców. Tylko czy ten brzuszek rzeczywiście był pusty? No właśnie. „Mamusiu, w przedszkolu zabrakło dla mnie jedzenia” W dalszej części filmu instagramerka wyjaśnia, skąd wiedziała, że nie musi wszczynać awantury w placówce, która rzekomo „głodzi” jej dziecko: ma pewność, że w przedszkolu, do którego chodzi Leoś, personel słucha dzieci. A skoro słucha, to rozumie ich potrzeby. Na koniec filmu mama dodała żartobliwie, że nie ma tam limitowanych dokładek, a po nagraniu, które udostępniła, możemy przypuszczać, że Leon problemów z apetytem nie ma. Sam post powstał w ramach współpracy i miał uwrażliwić rodziców, by wybierali tylko te placówki, którym mogą zaufać w 100 procentach. W końcu powierzają obcym ludziom to, co mają najważniejsze: własne dziecko. Zabawna scenka świetnie jednak oddaje pewien etap rozwoju, przez który przechodzi każde dziecko: fazę kłamania. Dzieci nie rozumieją, czym jest kłamstwo Małe dzieci często opowiadają historie, które z perspektywy dorosłych brzmią jak kłamstwa. Psychologowie podkreślają jednak, że nie są one przejawem złej woli czy próbą manipulacji, lecz naturalnym etapem rozwoju poznawczego i emocjonalnego. U przedszkolaków nakłada się na siebie kilka ważnych procesów: Rozwój wyobraźni – dzieci chętnie uzupełniają rzeczywistość fantazją, a granica między tym, co wydarzyło się naprawdę, a tym, co sobie wyobraziły, bywa jeszcze płynna. Kształtowanie się rozumienia perspektywy innych osób – maluch odkrywa, że inni ludzie mają własne myśli i przekonania, na które można wpływać słowami. Budowanie poczucia sprawczości i autonomii – dziecko uczy się, że może podejmować decyzje i próbować osiągać swoje cele, np. zdobyć dodatkową porcję jedzenia czy uniknąć przykrych konsekwencji. Stopniowe poznawanie norm moralnych – pełne zrozumienie, czym jest świadome kłamstwo i dlaczego jest niewłaściwe, rozwija się dopiero z wiekiem. Jednocześnie warto pamiętać, że dziecięcych opowieści nie należy z góry bagatelizować. Nawet jeśli maluch jest w wieku, w którym fantazjowanie i „niewinne kłamstewka” są czymś naturalnym, rodzice powinni uważnie go słuchać i dopytywać o szczegóły. Jeśli jakaś historia budzi niepokój, powtarza się lub dotyczy bezpieczeństwa czy dobrostanu dziecka, należy ją potraktować poważnie i wyjaśnić sytuację – na przykład porozmawiać z nauczycielem lub wychowawcą. Uważność i otwartość pomagają budować zaufanie i sprawiają, że dziecko wie, że zawsze może liczyć na wsparcie swoich rodziców. Dodatkowo: uczy się, że zawsze jest słyszane. Czytaj także: Wakacyjny dyżur w przedszkolu to kpina? „Weszłam i osłupiałam. Paniom nic się nie chce” Ciocia z przedszkola odmówiła przewijania dziecka na dyżurze wakacyjnym. „Dzidzie zostawia się w domu” To najbardziej wstydliwe imiona dla dziewczynek. Z pozycji nr 3 śmieją się nawet w przedszkolach
„Antosiu, widzę Twoją złość. Czy możemy dojść do konsensusu?”. Współcześni rodzice stali się zakładnikami własnych dzieci
Zatłoczony supermarket. Środek alejki. Na podłodze leży sześcioletni Antek, który całym sobą manifestuje sprzeciw wobec decyzji taty. Ojciec nie podnosi go na siłę z podłogi. Nie podnosi też głosu. Nie straszy, że „przyjdzie Baba Jaga i go zabierze” (uf!). Zamiast tego... Zaczyna negocjować.
Pokolenia naszych dziadków i rodziców słyszały, że są zbyt surowe. Jeszcze kilka dekad temu powtarzało się jak mantrę: „dzieci i ryby głosu nie mają”. Dziś dzieciom zdarza się mówić głośniej niż ich rodzicom. Tym drugim zarzuca się, że boją się własnych dzieci, unikają stawiania granic i za wszelką cenę chcą być ich najlepszymi przyjaciółmi. Tylko że granice zaczynają się zacierać, umyka coś jeszcze: poczucie bezpieczeństwa. Scena, którą wielu rodziców zna aż za dobrze Scenę z supermarketu opisał na Facebooku edukator i były nauczyciel wspomagający Jacek Suliga. Jego post błyskawicznie zaczął zdobywać kolejne udostępnienia i komentarze, bo wielu internautów uznało, że doskonale oddaje to, jak zmieniło się współczesne rodzicielstwo. Najmocniej wybrzmiewa fragment dialogu między ojcem a synem: „Antosiu, widzę twoją złość. Rozumiem, że twoje granice zostały naruszone. Ale czy moglibyśmy dojść do konsensusu? Może kupimy żelki zamiast jajka? Proszę cię, wstań, bo pan na nas patrzy”. Ta nieco przerysowana scena stała się punktem wyjścia do znacznie poważniejszej rozmowy. „Staliśmy się bezradnymi zakładnikami nastrojów własnych dzieci” Zdaniem autora problem nie dotyczy jednej sceny w sklepie. To symbol znacznie większej zmiany, jaka dokonała się w podejściu do wychowania. Suliga pisze: „Dorośli ludzie zrzekli się swojej władzy rodzicielskiej, dobrowolnie oddając stery w ręce kilkulatków. Z panicznego lęku przed byciem autorytarnym tyranem, staliśmy się bezradnymi zakładnikami nastrojów własnych dzieci”. Tak, jakby nie było nic pomiędzy. Jacek Suliga przekonuje, że w ciągu jednego pokolenia przeszliśmy od modelu „dzieci i ryby głosu nie mają” do sytuacji, w której dziecko zaczyna być traktowane jak równorzędny partner przy podejmowaniu niemal każdej decyzji. W jego ocenie rodzice coraz częściej nie stawiają granic nie dlatego, że ich nie widzą, ale dlatego, że boją się reakcji dziecka. Czy wychowanie bez granic naprawdę jest dobre? To właśnie ta część wpisu wywołała największą dyskusję. Trudno bowiem nie zauważyć, że współczesne rodzicielstwo bardzo się zmieniło. Większość mam i ojców chce wychowywać inaczej niż ich rodzice. Rozmawia z dziećmi o emocjach, tłumaczy swoje decyzje, unika kar i stawia na budowanie relacji. Problem pojawia się wtedy, gdy szacunek zaczyna być mylony z rezygnacją z odpowiedzialności za podejmowanie decyzji. Psychologowie od lat podkreślają, że dzieci potrzebują nie tylko akceptacji i zrozumienia, ale również przewidywalnych granic. To właśnie one budują poczucie bezpieczeństwa. Kilkulatek nie musi decydować o wszystkim. Ba! Nie powinien decydować, bo on wcale tego nie chce. Potrzebuje dorosłego, który weźmie odpowiedzialność za trudne decyzje i go poprowadzi. „Dziecko potrzebuje mądrego dorosłego” Jednym z najciekawszych fragmentów wpisu Suligi jest ten dotyczący roli rodzica: „Problem polega na tym, że dziecko nie potrzebuje kolejnego kumpla. Kumpli ma na boisku, w szkole, na Discordzie. Dziecko potrzebuje mądrego dorosłego”. Autor przekonuje, że wielu rodziców tak bardzo boi się konfliktów i chwilowej niechęci ze strony dziecka, że rezygnuje z bycia przewodnikiem. Tymczasem – jak zauważa – to właśnie konsekwencja, jasne zasady i umiejętność powiedzenia „nie” są jednymi z najważniejszych elementów wychowania. Absolutnie nie chodzi o powrót do metod wychowawczych sprzed kilku dekad. Ale nie chodzi też o rodzicielskie rozpasanie. Łatwo wyśmiać przerysowaną scenę z supermarketu, ale znacznie trudniej znaleźć równowagę. Być może właśnie o tę równowagę dziś chodzi najbardziej. Dziecko nie powinno dorastać ani w strachu przed rodzicem, ani z przekonaniem, że to ono stoi za sterem rodzinnego statku. Bo szacunek dla emocji i stawianie granic nie muszą się wykluczać. Wręcz przeciwnie – dopiero razem tworzą fundament bezpiecznej relacji. Czytaj także: Te dzieci przestają się złościć i krzyczeć w 3 minuty. Wystarczy zadać 2 krótkie pytania
„Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie”
Jedno zdanie usłyszane od obcej kobiety na plaży wystarczyło, żeby wakacyjna idylla przerodziła się w awanturę. Nasza czytelniczka nie ma jednak sobie nic do zarzucenia. Twierdzi, że pozwala dzieciom załatwiać się w morzu i nie zamierza tego zmieniać. „Nie będę płaciła za każdą wizytę w toalecie tylko dlatego, że komuś się to nie podoba” – pisze w liście do redakcji.
Temat korzystania z płatnych toalet na plażach od lat budzi emocje. Dla jednych to oczywistość, dla innych – kolejny wydatek, który przy rodzinnych wakacjach szybko zaczyna być odczuwalny. Przeczytajcie wiadomość, jaka trafiła na naszą redakcyjną skrzynkę. A jeśli chcecie do nas pisać, piszcie na adres: redakcja@mamotoja.pl. „Ja naprawdę nie rozumiem, o co tyle hałasu” Dzień dobry, znowu wróciła dyskusja o załatwianiu potrzeb do morza i naprawdę przecieram oczy ze zdumienia. Mam trzyletniego syna i pięcioletnią córkę. Jeździmy nad Bałtyk co roku i nigdy nie przyszło mi do głowy, że robię coś niewłaściwego. Syn ma trzy lata. Jak mówi, że chce siusiu, to znaczy, że chce siusiu teraz, a nie za dziesięć minut, kiedy dojdziemy do toalety. Każdy, kto wychował dziecko, doskonale o tym wie. Zresztą córka to samo. No ale w tym roku wydarzyło się coś, po czym nie mogę się jakoś otrząsnąć, chociaż to ja mam rację. „Pani chyba żartuje” Syn bawił się w wodzie, powiedział, że chce siusiu, więc pozwoliłam mu zrobić to w morzu. Poszłam z nim tak po kolanka, kazałam mu kucnąć, chwilka i po sprawie. Dosłownie chwilę później podeszła do mnie jakaś kobieta i z pretensjami zapytała, czy naprawdę uważam, że to normalne. Odpowiedziałam, że tak, uważam, że to normalne. Usłyszałam wykład o higienie, kulturze i wychowaniu dzieci. Przepraszam bardzo, ale naprawdę zaczynam mieć dość ludzi, którzy na wakacjach bardziej pilnują cudzych dzieci niż swoich. „Nie wszyscy przyjeżdżają nad morze z grubym portfelem” Najbardziej rozbawił mnie tekst, że przecież „toaleta kosztuje tylko pięć złotych”. No właśnie. Tylko pięć. Pięć złotych tu, pięć tam, lody po 20 zł, gofry po 30, parking, leżaki i nagle okazuje się, że dziennie zostawia się kilkaset złotych. Mam dwójkę dzieci. Naprawdę ktoś uważa, że za każdym razem mam lecieć z nimi do płatnej toalety i jeszcze płacić za to, że trzylatek zrobi siusiu? Mam wrażenie, że takie rady dają głównie nowobogaccy z Warszawy, którzy przyjeżdżają SUV-em za pół miliona i opowiadają wszystkim, że pięć złotych to żaden wydatek. Dla wielu rodzin to nie jest jeden raz. To jest kilkanaście wejść w ciągu tygodnia. „Morze sobie poradzi” Najbardziej śmieszy mnie jednak robienie z tego jakiejś katastrofy ekologicznej. Naprawdę ktoś wierzy, że jedno dziecko, które zrobi siusiu do Bałtyku, jest największym problemem tego morza? Ludzie palą papierosy na plaży, zostawiają butelki, kapsle i niedopałki w piasku, ale największym zagrożeniem okazuje się trzylatek. Dla mnie to zwykła hipokryzja. Nie zamierzam biegać z dzieckiem kilkaset metrów do płatnej toalety tylko dlatego, że komuś przeszkadza coś, czego za chwilę i tak nie będzie. Jeżeli kogoś to oburza, ma do tego prawo. Ja uważam, że niektórym naprawdę przydałoby się zająć własnym urlopem, zamiast wychowywać cudze dzieci. Komentarz redakcji Temat korzystania z toalet na plaży regularnie wywołuje gorące dyskusje. Warto jednak pamiętać, że w wielu nadmorskich miejscowościach dostępne są zarówno toalety płatne, jak i bezpłatne, choć ich liczba i odległość od plaży bywają różne. Rodzice małych dzieci często mierzą się z sytuacjami, w których potrzeba pojawia się nagle i trudno zdążyć do najbliższej toalety. Jednocześnie wiele osób zwraca uwagę na kwestie higieny i uważa, że – jeśli tylko jest taka możliwość – warto korzystać z przeznaczonych do tego miejsc. To temat, w którym łatwo o skrajne opinie, dlatego, zamiast pochopnie oceniać innych, dobrze pamiętać, że każda sytuacja może wyglądać nieco inaczej. Czytaj także: Rezydentka ostrzega rodziców jadących na all inclusive. „Dają się naciąć i tracą pieniądze, a my mamy związane ręce” Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju” Polskiego rodzica na all inclusive poznasz na kilometr. „Włożył do kieszeni dwie kromki i kawałek sera. A potem zwrócił się do syna”
„Pierwszego dnia obozu syn zadzwonił z płaczem. Wychowawcom powiem jedno: dziękuję”
Pierwszy telefon z obozu był dla tej mamy koszmarem. Jej 11-letni syn płakał, błagał, żeby po niego przyjechała i powtarzał, że chce wracać do domu. Kobieta przyznaje, że sama była o krok od spakowania samochodu. Dziś cieszy się, że tego nie zrobiła. Twierdzi, że wychowawcy dali jej synowi lekcję, której ona sama nie potrafiła dać przez lata.
Początki samodzielnych wyjazdów dzieci często bywają trudne. Łzy, tęsknota i telefony do rodziców nie należą do rzadkości. Czasem jednak za dziecięcym buntem kryje się coś więcej niż zwykła tęsknota. Tak było w przypadku naszej czytelniczki, która postanowiła opowiedzieć historię wakacyjnego obozu swojego syna. „Mamo, przyjedź po mnie. Ja tu nie dam rady” Szanowna Redakcjo, pierwszego dnia obozu odebrałam telefon, którego chyba boi się każdy rodzic. Mój 11-letni syn płakał. Naprawdę płakał, a to nie jest dziecko, które łatwo pokazuje emocje. Powtarzał tylko: „Mamo, przyjedź po mnie. Proszę. Ja tu nie dam rady”. Serce mi pękało. Pytałam, czy ktoś go prześladuje, czy coś się stało, czy jest chory. Za każdym razem odpowiadał, że nie. Po prostu chce wracać. Już miałam dzwonić do kierownika obozu, kiedy uprzedziła mnie wychowawczyni. Powiedziała tylko: „Proszę dać mu dwa, trzy dni. Naprawdę nic złego się nie dzieje. On po prostu pierwszy raz musi zrobić wiele rzeczy sam”. Wtedy jeszcze nie do końca rozumiałam, co miała na myśli. „Dopiero wtedy zobaczyłam, ile rzeczy robiłam za własne dziecko” Po kilku dniach syn zadzwonił znowu. Tym razem był już spokojny. Opowiadał o kolegach, wycieczkach i ognisku. Między jednym zdaniem a drugim rzucił: „Wiesz, już umiem sam ogarnąć pranie. I ścielić łóżko. Nawet nikt mi nie przypomina, że mam umyć kubek”. Zrobiło mi się głupio. Bo uświadomiłam sobie, że w domu praktycznie wszystko robiłam za niego. Codziennie przypominałam o szczoteczce do zębów. Wynosiłam brudne kubki z pokoju. Zbierałam skarpetki spod łóżka. Pakowałam plecak, sprawdzałam, czy zabrał ręcznik, bidon, czapkę. Kiedy mówił, że nie umie albo mu się nie chce, machałam ręką i robiłam to sama. Było szybciej i spokojniej. Na obozie nikt tego za niego nie zrobił. Jeśli nie wrzucił brudnych ubrań do worka, następnego dnia nie miał czystych. Jeśli zapomniał ręcznika przed wyjściem nad jezioro, musiał wrócić po niego sam. Gdy nie pościelił łóżka, wychowawcy kazali mu wrócić do pokoju i zrobić to porządnie. Bez krzyków. Bez zawstydzania. Po prostu konsekwentnie. „Do domu wrócił zupełnie inny chłopak” Największe zaskoczenie przyszło jednak po powrocie. Pierwszego dnia po obiedzie syn sam zaniósł talerz do zmywarki. Drugiego dnia pościelił łóżko. Trzeciego przypomniał młodszej siostrze, żeby spakowała bidon przed wyjazdem na basen. Patrzyłam na niego i zastanawiałam się, co się stało z tym chłopcem, który jeszcze dwa tygodnie wcześniej wołał mnie z drugiego pokoju, żebym podała mu ładowarkę leżącą pół metra od niego. Dzisiaj wiem jedno: to nie obóz zmienił mojego syna. To obóz pokazał mi, jak bardzo ja sama utrwalałam jego złe nawyki. Chciałam mu pomagać, wyręczałam go z miłości, tłumaczyłam sobie, że jest jeszcze mały. A on po prostu nie miał okazji nauczyć się samodzielności. Komentarz redakcji Telefony z płaczem w pierwszych dniach obozu nie są niczym niezwykłym. Dla wielu dzieci to pierwszy dłuższy wyjazd bez rodziców, a nowe obowiązki i konieczność radzenia sobie samemu mogą być stresujące. Jednocześnie właśnie takie wyjazdy często stają się najlepszą lekcją samodzielności. Historia naszej czytelniczki pokazuje, że czasem największą zmianę przechodzą nie tylko dzieci, ale także rodzice. Z miłości bardzo łatwo wejść w rolę osoby, która wszystko przypomina, podaje i wyręcza. Tymczasem dzieci zwykle potrafią znacznie więcej, niż nam się wydaje – trzeba im tylko dać szansę, by mogły się o tym przekonać. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Czytaj też: „Mam dość, że córka traktuje mnie jak służącą: niańczę wnuki, gotuję, sprzątam. Twierdzi, że jestem za stara na własne życie”
Nie zmusza dzieci do dzielenia się przekąskami i zabawkami. „Podchodzę, zabieram i mówię, żeby mamusia mu kupiła”
Czy dziecko powinno oddać swoją zabawkę obcemu maluchowi tylko dlatego, że ten o nią poprosi? Mogę się założyć, że dla wielu polskich rodziców odpowiedź wydaje się oczywista. Amerykańska influencerka Lottie Weaver uważa jednak inaczej. Jej viralowy TikTok wywołał prawdziwą burzę i podzielił internautów na dwa obozy.
Amerykańska influencerka i tiktokerka Lottie Weaver, obserwowana przez miliony użytkowników, zasłynęła z kontrowersyjnej wypowiedzi na TikToku na temat dzielenia się. 32-latka, która wychowuje trzy córki – Berklie (13 lat), Kinlee (10 lat) i Hadley (6 lat) – opublikowała nagranie, w którym wyjaśniła, że nie zmusza swoich dzieci do dzielenia się zabawkami ani przekąskami z innymi dziećmi podczas zabawy poza domem. Na ten moment (11 czerwca) film wyświetlono już ponad 1,5 mln razy. Pod nagraniem pojawiły się tysiące komentarzy. Jedni uznali jej podejście za rozsądne uczenie dzieci stawiania granic. Inni stwierdzili, że takie wychowanie może prowadzić do egoizmu i braku empatii. „To ich zabawka. Nie muszą się dzielić” W nagraniu Weaver wyjaśnia, że jeśli jej dzieci zabierają do parku hulajnogę, lalkę, bańki mydlane czy inną zabawkę, nie mają obowiązku dzielić się nimi z innymi dziećmi, nawet jeśli te o to poproszą. Influencerka podkreśliła, że jej zdaniem własność dziecka powinna być szanowana tak samo jak własność osoby dorosłej. Według niej dzieci powinny wiedzieć, że nie są zobowiązane do spełniania każdej prośby tylko dlatego, że ktoś o coś poprosi. Szczególnie ważne jest to – jak zaznacza – w przypadku dziewczynek, które od najmłodszych lat często są uczone ustępowania innym. – To, że ktoś mówi: ‘Czy mogę to dostać?’ albo ‘Czy mogę się tym pobawić?’, nie oznacza, że musisz powiedzieć tak – przekonuje mama na nagraniu. Gdzie kończy się empatia, a zaczyna zdrowie stawianie granic? Największe kontrowersje wzbudził fakt, że obecnie wielu rodziców stawia na uczenie dzieci empatii, współpracy i dzielenia się z innymi. W przedszkolach i szkołach maluchy często słyszą, że warto pożyczyć zabawkę koledze czy podzielić się przekąską. Krytycy podejścia Weaver twierdzą, że takie zachowanie pomaga budować relacje społeczne, rozwija wrażliwość na potrzeby innych i uczy kompromisu. Ich zdaniem dziecko, które nigdy nie zachęca się do dzielenia, może mieć później trudności z funkcjonowaniem w grupie. Zwolennicy influencerki odpowiadają jednak, że zmuszanie do oddawania własnych rzeczy wcale nie jest dobrą lekcją. Według nich dziecko powinno mieć prawo decydować o swojej własności i samodzielnie podejmować decyzję, czy chce się czymś podzielić. To właśnie ten argument najczęściej pojawia się wśród rodziców popierających stanowisko tiktokerki. Uważają oni, że dobrowolne dzielenie się ma większą wartość niż dzielenie wymuszone przez dorosłych. View oEmbed on the source website Sama zachęca do dzielenia się, ale stawia jeden warunek Co ciekawe, Weaver nie twierdzi, że dzieci nie powinny dzielić się nigdy. Wyraźnie zaznacza, że sytuacja wygląda inaczej podczas spotkań w jej domu. Gdy zaprasza innych gości na wspólną zabawę, dzielenie się zabawkami jest czymś naturalnym. Podkreśla też, że jej córki często same decydują się pożyczyć swoje rzeczy innym dzieciom. W takich sytuacjach całkowicie je wspiera. Jednocześnie zaznacza, że jeśli dziecko zmieni zdanie albo druga osoba nie chce oddać zabawki właścicielowi, reaguje natychmiast. – Możecie być pewni, że zareaguję, podejdę i powiem: oddaj. Twoja mamusia powinna była przynieść własne zabawki. Nie musimy się dzielić – stwierdziła w nagraniu. Debata wywołana przez influencerkę pokazuje, że współcześni rodzice coraz częściej zastanawiają się nad tym, jak znaleźć równowagę między uczeniem empatii a szanowaniem granic dziecka. Jedni uważają, że dzielenie się jest podstawową umiejętnością społeczną. Inni są przekonani, że równie ważna jest nauka mówienia „nie”. Jak zwykle w przypadku wychowania dzieci, jednoznacznej odpowiedzi prawdopodobnie nie ma. Czytaj także: Nie ucz dziecka, by dzieliło się z innymi. Przez to 1 zdanie wyrośnie na zahukanego dorosłego
Ta niemiecka zasada budzi kontrowersje wśród polskich rodziców. To dlatego dzieci są tak samodzielne
Pozwoliłabyś 8-latkowi samodzielnie wrócić do domu po lekcjach? A gdyby Twoje dziecko zapomniało stroju na WF: przywiozłabyś mu go do szkoły? Możliwe, że Twoje odpowiedzi różnią się od tych, których udzieliliby niemieccy rodzice.
Niemieccy rodzice od lat kierują się zasadą, która w Polsce wciąż budzi emocje. Zakłada ona, że dziecko powinno doświadczać naturalnych konsekwencji swoich decyzji, zamiast być nieustannie chronione przed każdym błędem i niepowodzeniem. Zdaniem ekspertów właśnie dzięki temu dzieci szybciej uczą się odpowiedzialności, samodzielności i radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Dla wielu Polaków brzmi to surowo. Niemcy przekonują jednak, że to jedna z najcenniejszych lekcji, jakie można dać dziecku. Niemieccy rodzice nie rozwiązują wszystkich problemów za dzieci W polskich domach często działa dobrze znany mechanizm. Dziecko zapomniało stroju na WF? Rodzic przywozi go do szkoły. Nie spakowało zeszytu? Mama pisze do nauczyciela albo pędzi z tym zeszytem na złamanie karku. Intencje są oczywiście dobre. Każdy rodzic chce pomóc swojemu dziecku i oszczędzić mu stresu. Problem polega na tym, że dzieci szybko przyzwyczajają się do tego, że ktoś rozwiązuje za nie ich problemy. W Niemczech podejście do wychowania często jest inne. Rodzice starają się nie wyręczać dzieci w sytuacjach, które mogą stać się dla nich ważną lekcją. Jeśli dziecko zapomni czegoś do szkoły, ma szansę przekonać się, jakie są skutki takiego zaniedbania. Następnym razem zwykle pamięta już o swoich obowiązkach znacznie lepiej. Co ważne, nie chodzi o wymuszanie posłuszeństwa czy zimny chów. Chodzi o umożliwienie dziecku zdobywania doświadczeń, które uczą odpowiedzialności. Pozwalają dzieciom uczyć się na błędach To właśnie ten element niemieckiego wychowania budzi największe kontrowersje. Wielu polskich rodziców uważa, że ich zadaniem jest chronienie dzieci przed wszelkimi trudnościami. Niemcy wychodzą z założenia, że pewien poziom frustracji i dyskomfortu jest naturalną częścią dorastania. Jeżeli dziecko nie zabrało kurtki i zmarzło podczas spaceru, prawdopodobnie następnym razem samo sprawdzi prognozę pogody. Jeśli wydało całe kieszonkowe pierwszego dnia, będzie musiało poczekać na kolejne. Takie sytuacje uczą znacznie skuteczniej niż długie wykłady. Niemieccy rodzice wierzą, że dzieci rozwijają się właśnie wtedy, gdy mają okazję podejmować decyzje i obserwować ich skutki. Dzięki temu uczą się planowania, przewidywania i samodzielnego rozwiązywania problemów. Nie chronią dzieci przed każdym dyskomfortem W Polsce wielu rodziców wpada w panikę, gdy dziecko choćby przez chwilę się nudzi, marznie albo narzeka na niewielkie trudności. W Niemczech częściej można spotkać przekonanie, że nie każdy dyskomfort wymaga natychmiastowej interwencji. Popularne jest tam powiedzenie: „Nie ma złej pogody, są tylko złe ubrania”. Dzieci spędzają dużo czasu na świeżym powietrzu, bawią się w deszczu, wspinają na drzewa i samodzielnie eksplorują otoczenie. Rodzice oczywiście dbają o bezpieczeństwo, ale nie eliminują każdego ryzyka z życia dziecka. Zdaniem wielu niemieckich pedagogów właśnie takie doświadczenia budują pewność siebie i odporność psychiczną. Dziecko zaczyna wierzyć, że poradzi sobie w różnych sytuacjach, bo wielokrotnie miało okazję to sprawdzić. Samodzielność zaczyna się od małych rzeczy Jednym z największych błędów, jakie popełniają rodzice, jest przekonanie, że samodzielność pojawia się nagle. Tymczasem buduje się ją krok po kroku. Niemieckie dzieci często wcześniej niż ich polscy rówieśnicy uczą się przygotowywać proste posiłki, organizować swoje obowiązki czy samodzielnie rozwiązywać drobne konflikty. Rodzice nie robią wszystkiego za nie. Zamiast tego pokazują, jak wykonać daną czynność, a następnie pozwalają dziecku spróbować samemu. Oczywiście nie zawsze kończy się to sukcesem. Czasem kanapka wygląda fatalnie, a spakowany plecak okazuje się niekompletny. Jednak właśnie dzięki takim doświadczeniom dzieci uczą się najwięcej. To podejście może wydawać się trudne, szczególnie w kulturze, w której rodzice często czują presję, by kontrolować każdy aspekt życia dziecka. Jednak eksperci podkreślają, że samodzielność nie rodzi się z ciągłego wyręczania. Być może właśnie dlatego niemieckie dzieci już od najmłodszych lat uczą się czegoś, z czym wielu dorosłych ma problem – brania odpowiedzialności za własne decyzje i ponoszenia konsekwencji. A to umiejętność, która przydaje się przez całe życie. Zobacz także: Japońskie dzieci są wrażliwe i zawsze słuchają dorosłych. Sekret tkwi w zasadzie „smutnego wzroku” Hiszpańskie dzieci są pewne siebie i radosne. Rodzice pozwalają im na 1 rzecz, która w Polsce by nie przeszła Te 3 zdania Duńczycy i Finowie powtarzają jak mantrę. Dlatego ich dzieci są najszczęśliwsze
Francuscy rodzice nie pozwalają sobie wejść na głowę. Stosują zasadę, z którą Polacy wciąż mają problem
Francuskie dzieci nie rządzą domem, nie negocjują każdej decyzji i nie dostają wszystkiego, czego chcą. Co ciekawe, nie oznacza to wcale surowego wychowania. Francuzi od lat stosują prostą zasadę, która pomaga zachować równowagę między potrzebami dziecka a potrzebami całej rodziny.
W Polsce wielu rodziców coraz częściej skarży się, że dzieci nie słuchają poleceń, wymuszają decyzje i trudno im zaakceptować odmowę. Tymczasem we Francji od pokoleń funkcjonuje podejście, które zakłada, że rodzic pozostaje rodzicem, a nie osobistym asystentem dziecka. Kluczową rolę odgrywa tutaj pojęcie „cadre”, czyli niewidzialna rama wyznaczająca granice. To właśnie ona sprawia, że dzieci czują się bezpiecznie, a rodzice nie pozwalają sobie wejść na głowę. Francuzi stawiają granice i nie negocjują wszystkiego W wielu polskich domach codzienność przypomina niekończące się negocjacje. „Założysz kurtkę?” „Jeszcze chwilę.” „Posprzątasz zabawki?” „Później.” „Czas spać.” „Jeszcze jeden odcinek.” Rodzice często tłumaczą, przekonują, proszą i szukają kompromisów nawet tam, gdzie decyzja powinna być oczywista. We Francji wygląda to inaczej. Francuscy rodzice zakładają, że dziecko potrzebuje jasno określonych zasad. Są rzeczy, które podlegają dyskusji, ale są też takie, które należą do kompetencji dorosłych. Pora snu, zachowanie przy stole czy szacunek wobec innych nie są przedmiotem negocjacji. Nie chodzi jednak o ślepe posłuszeństwo. Dziecko zna reguły i wie, czego może się spodziewać. Dzięki temu nie musi codziennie sprawdzać, gdzie kończą się granice. Dziecko nie jest najważniejszą osobą w rodzinie To jedna z zasad, która dla wielu polskich rodziców może brzmieć kontrowersyjnie. We Francji uważa się, że rodzina jest wspólnotą, a nie organizacją podporządkowaną wyłącznie potrzebom dziecka. Rodzice nie rezygnują całkowicie z własnego życia, zainteresowań czy relacji. Dziecko nie decyduje o wszystkim. Nie wybiera miejsca wakacji za całą rodzinę, nie ustala godzin posiłków i nie oczekuje, że każdy natychmiast spełni jego życzenie. Francuzi wierzą, że takie podejście pomaga dzieciom rozwijać ważną umiejętność – uwzględnianie potrzeb innych ludzi. W Polsce coraz częściej można zaobserwować odwrotny trend. Rodzice podporządkowują cały rytm dnia dziecku, a później dziwią się, że kilkuletni maluch nie radzi sobie z odmową lub frustracją. Francuskie „nie” oznacza „nie” Jednym z największych problemów współczesnego rodzicielstwa jest niekonsekwencja. Rodzic najpierw odmawia kupna zabawki, potem ulega po kilku minutach płaczu. Mówi, że nie będzie kolejnej bajki, ale po awanturze zgadza się na następny odcinek. Dziecko bardzo szybko uczy się, że wystarczy odpowiednio długo naciskać. Francuzi starają się unikać takich sytuacji. Jeśli granica została postawiona, pozostaje niezmienna. Dzięki temu dziecko nie traci energii na ciągłe testowanie rodzica. Wie, że niektórych decyzji po prostu nie da się zmienić. Co ciekawe, eksperci podkreślają, że właśnie taka konsekwencja daje dzieciom poczucie bezpieczeństwa. Świat staje się bardziej przewidywalny, a relacja z rodzicem bardziej stabilna. Uczą dzieci czekania Francuskie dzieci od najmłodszych lat słyszą, że nie wszystko musi wydarzyć się natychmiast. Nie dostają przekąski za każdym razem, gdy poczują lekki głód. Nie otrzymują nowej zabawki przy każdej wizycie w sklepie. Nie oczekują, że rodzic natychmiast przerwie rozmowę, by odpowiedzieć na każde pytanie. To podejście bywa zaskakujące dla osób wychowanych w kulturze natychmiastowego zaspokajania potrzeb. Francuzi wierzą jednak, że umiejętność czekania jest jedną z najważniejszych kompetencji życiowych. Dziecko, które potrafi odroczyć przyjemność, łatwiej radzi sobie z emocjami, nauką i relacjami społecznymi. Granice dają dzieciom poczucie bezpieczeństwa Wielu rodziców obawia się, że stanowczość może zaszkodzić relacji z dzieckiem. Francuskie podejście zakłada coś zupełnie odwrotnego. Dzieci nie potrzebują rodziców, którzy spełniają wszystkie zachcianki. Potrzebują dorosłych, którzy potrafią spokojnie wyznaczać granice i konsekwentnie ich przestrzegać. To właśnie dlatego francuskie wychowanie często określa się jako złoty środek między surowością a całkowitym brakiem zasad. Rodzice są blisko swoich dzieci, okazują im ciepło i uwagę, ale jednocześnie nie oddają im kontroli nad życiem całej rodziny. Być może właśnie w tym tkwi sekret, z którym wielu polskich rodziców wciąż ma problem. Bo postawienie granicy jest stosunkowo łatwe. Znacznie trudniej jest wytrwać przy niej wtedy, gdy dziecko zaczyna protestować. Francuzi od dawna wiedzą jednak, że konsekwencja nie jest oznaką braku miłości. Często jest jej najważniejszym dowodem. Zobacz także: Holenderskie dzieci są samodzielne, bo ich rodzice przestrzegają zasady 3R. Polacy mogliby się uczyć Japońskie dzieci nie grymaszą i szanują innych. Ich rodzice przestrzegają tych 5 zasad Hiszpańskie dzieci są pewne siebie i radosne. Rodzice pozwalają im na 1 rzecz, która w Polsce by nie przeszła