Myśleli, że to niewinna wakacyjna zabawa. Scenka z Mielna pokazuje, że dzisiejsze dzieciaki nic nie osiągną
Patrzyłam na to wszystko z ogromnym niesmakiem i było mi po prostu żal tych młodych ludzi, których rodzice dla własnej wygody zamieniają w życiowe niedołęgi, całkowicie nieprzystosowane do radzenia sobie z najmniejszym dyskomfortem.
Ta kłopotliwa sytuacja rozegrała się w środowe popołudnie, kiedy plaża zachęcała turystów przyjemną temperaturą i orzeźwiającym wiaterkiem. Obok naszych leżaków rozłożyło się małżeństwo z dwójką dzieci − chłopcem i dziewczynką, na oko w wieku około dziesięciu i ośmiu lat. Wielkie plany na plaży. Jak zwykłe budowanie z piasku obnażyło kompletną bezradność dzieci Dzieciaki wymyśliły sobie, że zbudują wielką twierdzę z fosą i dumnie ogłosiły to swoim rodzicom. Mama i tata natychmiast rzucili się do torby, wyciągnęli zestaw drogich, profesjonalnych łopatek i wiaderek, po czym usiedli na leżakach, zadowoleni, że rodzeństwo zajmie się czymś kreatywnym zamiast gapieniem się w ekrany smartfonów. Niestety, ta wielka wakacyjna przygoda potrwała zaledwie trzy minuty, dopóki dzieci nie zderzyły się z pierwszą, najmniejszą trudnością. Suchy piasek przy parawanie ciągle się osypywał i fosa nie chciała wyjść tak idealnie, jak na filmikach z internetu. W tym momencie w dzieci coś wstąpiło − zamiast pomyśleć, przynieść trochę mokrej wody w wiaderku czy spróbować pokopać głębiej, rodzeństwo zaczęło głośno marudzić i jęczeć. Totalna kapitulacja dorosłych. Szokujące zachowanie rodziców wobec lenistwa rodzeństwa To, co wydarzyło się chwilę później, po prostu wprawiło mnie w absolutne osłupienie. Zamiast spokojnie wytłumaczyć dzieciom, że budowanie wymaga cierpliwości i fizycznego zaangażowania, zmęczona mama natychmiast zerwała się z leżaka, po czym sama klęknęła na kolana i w pełnym słońcu zaczęła kopać tę nieszczęsną fosę, byle tylko jej książątka przestały marudzić. Ojciec w tym czasie pobiegł nawet do morza z wiaderkami, przyniósł wodę i podał ją dzieciom pod nos, podczas gdy dziesięciolatka i jej brat siedzieli wygodnie na ręcznikach, wydając rodzicom głośne komendy, gdzie mają jeszcze dokopać i jak ubić murek. Twarde lądowanie w dorosłości. Dlaczego brak wymagań w dzieciństwie niszczy przyszłość? Patrząc na tę rodzicielską bezradność, trudno nie dojść do bardzo smutnego wniosku. Jeśli młody człowiek w wieku dziesięciu lat nie ma w sobie ani grosza samozaparcia, by poradzić sobie z sypiącym się piaskiem, i woli bezczelnie tresować własnych rodziców, to jak on poradzi sobie w dorosłym życiu? Nikt w przyszłości nie będzie bawił się w rozwiązywanie jego życiowych problemów na każde żądanie. Wychowujemy dzisiaj pokolenie, które uważa, że wszystko należy mu się za sam fakt istnienia, a każdy najmniejszy wysiłek fizyczny czy umysłowy traktuje jak potworną karę i niesprawiedliwość. Usuwając dzieciom spod nóg każdą najmniejszą przeszkodę i wyręczając je w najprostszych czynnościach, robimy im najgorszą możliwą krzywdę. Świat przecież będzie wymagał od nich pracy i będzie stawiał im wymagania. Mądre rodzicielstwo to nie wieczne usługiwanie, ale uczenie odporności na frustrację, bo bez tego te dzieciaki zderzą się z rzeczywistością w najgorszym możliwym momencie. Pozdrawiam Redakcję i czytelniczki, Karina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Zamarłam w pociągu z Trójmiasta. Słów tego dziecka do zmęczonej matki długo nie zapomnę. „Totalna znieczulica”
Zamarłam w pociągu z Trójmiasta. Słów tego dziecka do zmęczonej matki długo nie zapomnę. „Totalna znieczulica”
Jedyne, co ciśnie mi się na usta po tym wszystkim, co zobaczyłam, to hasło: totalna znieczulica, bo skala egoizmu i bezczelności u tak młodego człowieka po prostu odbiera wiarę w przyszłe pokolenie.
Droga Redakcjo Mamotoja, piszę do Was te słowa w pociągu relacji Gdynia Główna − Warszawa Zachodnia, zaledwie godzinę po tym, jak na moich oczach rozegrała się scena, która do teraz nie daje mi spokoju. Siedzę w przedziale, patrzę na przesuwający się za oknem krajobraz i wciąż czuję w środku ogromny żal, złość i czyste, ludzkie zażenowanie. Mój mąż szturcha mnie w ramię i powtarza, żebym wyluzowała, przestała gapić się na obcych i niepotrzebnie nakręcać się sprawami, które mnie nie dotyczą, ale ja po prostu nie potrafię przejść nad tym do porządku dziennego. Jestem mamą dwuletniej Zuzi, z którą właśnie wracamy z naszego pierwszego, krótkiego urlopu nad morzem. Wiadomo, jak wyglądają wakacje z takim maluchem − to potworne zmęczenie, wieczne pilnowanie na plaży, logistyka z wózkiem i spanie po kilka godzin na dobę, bo dziecko w nowym miejscu co chwilę się budzi. Niestety, dzisiejszy powrót z Trójmiasta uświadomił mi coś potwornego o starszych dzieciach i o tym, jak bardzo współczesne metody wychowania bez żadnych barier zawodzą na całej linii. Powrót znad morza w pełnym słońcu. Jak bezduszny nastolatek zrobił z wagonu prywatny folwark Kawałek przed nami siedziała rodzina − mama, tata, ich syn, chłopak na oko czternastoletni, oraz mała dziewczynka. Kobieta wyglądała na skrajnie wykończoną, miała podkrążone oczy, trzymała na kolanach córkę i co chwilę masowała sobie skronie, ewidentnie walcząc z potwornym bólem głowy lub migreną. Jej nastoletni syn, rozwalony wygodnie na siedzeniu pod oknem, przez całą drogę nie schował smartfona, grając w jakąś głośną grę i co sekundę rzucając wulgarnymi komentarzami pod nosem. W pewnym momencie zmęczona kobieta bardzo cichym, wręcz błagalnym głosem poprosiła syna, żeby chociaż na pół godziny wyłączył dźwięk w telefonie albo założył słuchawki, bo od tego ciągłego piszczenia i hałasu zaraz pęknie jej głowa. Chłopak nawet nie oderwał wzroku od ekranu, ostentacyjnie westchnął, przewrócił oczami i rzucił, że go to kompletnie nie obchodzi i on nie zamierza się nudzić przez jej głupie humory. Szokujące słowa w pociągu PKP. Matka poprosiła o pomoc, a w zamian dostała potężny cios Inni pasażerowie natychmiast odwrócili głowy w ich stronę, a w wagonie zapadła głęboka, pełna niesmaku cisza. Kulminacja tego wszystkiego nastąpiła jednak dwadzieścia minut później, kiedy pociąg gwałtownie zahamował przed stacją, a zmęczona kobieta poczuła się na tyle źle, że musiała pilnie wstać i wyjść do toalety. Poprosiła syna, żeby pomógł jej podnieść z podłogi ciężki plecak z lekami i wodą mineralną, bo ona sama ma problem z kręgosłupem i słania się na nogach. Reakcja tego młodego człowieka po prostu zwaliła mnie z nóg. Chłopak tylko zerknął na matkę, po czym wycedził, że nie ma czasu, a ona na siłę ciągnęła go na te beznadziejne wczasy nad morze. Kobieta schowała twarz w dłoniach i poszła do toalety, a jej mąż, zamiast twardo zareagować i utrzeć nosa rozwydrzonemu synowi, tylko udawał, że intensywnie patrzy w okno i czyta wiadomości w internecie. Hodowanie emocjonalnych robotów. Dlaczego współczesne wychowanie bez wymagań rodzi potwory Patrzyłam na tę całą sytuację ze łzami w oczach i czułam wściekłość na to, jak bardzo jako dorośli daliśmy sobie wejść na głowę własnym dzieciom dla świętego spokoju. W imię nowoczesnego, bezstresowego chowania i chronienia młodzieży przed jakimkolwiek wysiłkiem czy dyskomfortem, wyrosło pokolenie ludzi całkowicie pozbawionych empatii, szacunku dla rodziców i zdolności współczucia. Ten chłopak dostał od rodziców wszystko − drogie wakacje, markowe ciuchy i najnowszy smartfon, a w zamian nie potrafił podać matce butelki wody i bezczelnie upokorzył ją na forum publicznym. Jeśli nie zaczniemy w naszych domach twardo wymagać od dzieci normalnego zaangażowania, szacunku dla ludzkiej pracy i pomocy w codziennych obowiązkach, to za kilkanaście lat obudzimy się w świecie rządzonym przez emocjonalne roboty, dla których drugi człowiek jest tylko narzędziem do spełniania zachcianek. Czas zacząć stawiać im sztywne, asertywne granice, bo mądre rodzicielstwo to nie wieczna obsługa fochów nastolatka, ale nauka odpowiedzialności za słowa i czyny. Pozdrawiam Was ciepło z trasy, Kinga Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Teściowa miała tylko kupić kapcie dla wnuczki, ale zawartość torby odebrała matce głos. „Pokolenie dziadków nie zna granic”
Toksyczna matka obsesyjnie powtarza te 3 pytania. Brzmią jak oskarżenia i bolą przez całe życie
Większość z nas w chwilach bezsilności czy zmęczenia rzuca w stronę dziecka słowa, które mają tylko nakłonić je do porządku. Okazuje się jednak, że konkretne, powtarzane automatycznie zdania działają na kruchą psychikę malucha destrukcyjnie. Zobacz, wokół jakich trzech codziennych komunikatów buduje się toksyczna relacja w domu i jak nieświadomie programujemy w głowie dziecka lęki na całe dorosłe życie.
W świecie współczesnej psychologii coraz głośniej mówi się o tym, że największe krzywdy wcale nie muszą wynikać z wielkich, dramatycznych awantur, ale z cichej manipulacji i toksycznych słów powtarzanych dzień po dniu. Często nie zdajemy sobie sprawy, że konkretne, utarte zwroty, które powielamy po naszych własnych rodzicach, niosą w sobie potężny ładunek krytyki i braku akceptacji. Choć z pozoru poniższe pytania mogą brzmieć jak zwykła, rodzicielska dociekliwość, dla dziecka są niczym niesprawiedliwe oskarżenia, które bolą i blokują mu drogę do budowania zdrowego poczucia własnej wartości. Warto bardzo trzeźwo przyjrzeć się tym słowom, ponieważ granica między mądrym wsparciem a emocjonalną przemocą bywa niezwykle cienka. Dlaczego ty zawsze musisz wszystko zepsuć? Ukryty komunikat, który programuje życiową porażkę Pierwszym i niezwykle niszczycielskim pytaniem, które w wielu domach pada z niemal mechaniczną regularnością, jest dociekanie intencji dziecka w momentach potknięć i porażek. Wyobraźmy sobie zwykłą sytuację, w której kilkulatek przez przypadek wyleje kompot na świeżo wyprany obrus albo starsze dziecko przyniesie gorszą ocenę ze sprawdzianu. Niedojrzały, obciążony własnymi frustracjami rodzic, zamiast skupić się na rozwiązaniu problemu, reaguje natychmiastową agresją słowną i pyta z wściekłością w głosie, dlaczego dziecko zawsze musi wszystko zepsuć i zniszczyć. To pytanie to w rzeczywistości oskarżenie, które zrzuca ciężar winy na małego człowieka. Poprzez użycie słowa „zawsze” wysyłamy dziecku jasny komunikat, że jest beznadziejne, wadliwe z natury i cokolwiek zrobi, na pewno skończy się to porażką. Maluch, słysząc to, podświadomie koduje w swojej głowie wniosek, że nie ma prawa popełniać błędów, a jego starania są nic niewarte. W dorosłym życiu tacy ludzie panicznie boją się podejmowania jakichkolwiek wyzwań zawodowych czy osobistych, żyją w wiecznym lęku przed oceną otoczenia i rezygnują z marzeń, bo ich wewnętrzny krytyk bez przerwy powtarza, że i tak wszystko zepsują. Czy ty w ogóle myślisz o kimś poza sobą? Jak wieczna krytyka niszczy empatię Drugim sygnałem, który jednoznacznie świadczy o toksycznej wibracji w relacjach rodzinnych, jest publiczne lub domowe podważanie inteligencji i wrażliwości dziecka przy użyciu bardzo agresywnych zwrotów. Kiedy nastolatek zapomni o wyjęciu naczyń ze zmywarki albo zapomni o kupieniu chleba w sklepie obok, niedojrzała matka nie pyta o powód roztargnienia, tylko rzuca prosto w twarz pytanie, czy dziecko w ogóle potrafi myśleć o kimś innym poza sobą. Taki komunikat to potężny cios wymierzony w poczucie bezpieczeństwa i godności młodego człowieka. Stawianie sprawy w ten sposób uczy dziecko, że jego naturalne roztargnienie czy gorszy dzień są traktowane przez najbliższą osobę na świecie jako celowy, złośliwy atak na rodzinę. Zamiast budować w dziecku zdrową empatię i chęć pomocy, fundujemy mu poczucie winy i wieczny stres, że każda jego drobna pomyłka zostanie uznana za dowód na skrajny egoizm. W przyszłości tacy dorośli wchodzą w toksyczne relacje partnerskie jako klasyczni ratownicy, którzy całkowicie rezygnują z własnych potrzeb, dają sobą bezlitośnie manipulować i ślepo poświęcają się dla innych, byle tylko nie usłyszeć oskarżenia, że są samolubni i niewdzięczni. Co z tobą jest nie tak, że nie możesz być jak rodzeństwo? Koszmar wiecznego porównywania Trzecim, niezwykle bolesnym i zakorzenionym w polskiej tradycji wychowawczej pytaniem jest nieustanne porównywanie dziecka do innych osób z rodziny lub z klasy. Pytania o to, co jest z tobą nie tak, że nie możesz uczyć się tak dobrze jak twoja siostra albo zachowywać tak cicho jak córka sąsiadki, to absolutny szczyt rodzicielskiej bezradności i braku wyczucia. Wypowiadając to zdanie, rodzic w ułamku sekundy wysyła dziecku komunikat, że nie spełnia oczekiwań i aby zasłużyć na miłość oraz akceptację mamy, musi stać się kopią kogoś innego. To potworna pułapka psychologiczna, ponieważ każde dziecko rozwija się w swoim własnym, unikalnym tempie i ma pełne prawo do własnych cech charakteru, talentów oraz słabości. Wieczne stawianie rodzeństwa czy rówieśników za wzór buduje między dziećmi mury rywalizacji i chorobliwej zazdrości, która potrafi zatruć rodzinne relacje na długie lata. Dorastanie w cieniu cudzych sukcesów sprawia, że młody człowiek przez całe życie zmaga się z kompleksem bycia niewystarczającym, bez przerwy szuka potwierdzenia swojej wartości na zewnątrz i nie potrafi cieszyć się z własnych osiągnięć, bo w jego głowie wciąż brzmi echo pytania o to, dlaczego nie jest kimś lepszym. Zobacz też: Matka zrobiła dym na środku sklepu z zabawkami. „Zdarła folię i otworzyła klocki, bo Oliwierek musiał sprawdzić, czy mu się spodobają”
„Współczesny rodzic ma jedną religię: żeby dziecku było wygodnie”. Influencer wylicza grzechy rodziców. Młodzi drogo za nie zapłacą
W sieci wybuchła burza po opublikowaniu przez Dawida Pałkę relacji z męskiego wyjazdu z synami, na którym celowo zrezygnował z jakichkolwiek luksusów. Znany influencer w mocnych słowach podsumował tam błędy współczesnego rodzicielstwa i pokazał, jak fundowanie dzieciom wiecznego komfortu niszczy ich odporność na dorosłe życie.
Większość z nas na co dzień robi wszystko, by ułatwić swoim pociechom start w dorosłość. Kupujemy najlepsze gadżety, opłacamy prywatne lekcje, wozimy pod same drzwi szkoły i rezerwujemy wakacje w luksusowych hotelach, wmawiając sobie, że dajemy im to, co najlepsze na rynku. W sieci wybuchła właśnie potężna dyskusja po opublikowaniu niezwykle mocnego, szczerego i bezkompromisowego wpisu przez influencera Dawida Pałkę. Mężczyzna w ostrych słowach podsumował obecny model wychowania, w którym współczesny rodzic ma tylko jedną zasadę: żeby dziecku było wygodnie. Jego zdaniem ta chora pogoń za sterylnym, bezstresowym życiem to w rzeczywistości zabieranie młodym ludziom szansy na normalną przyszłość, za co drogo zapłacą w dorosłym życiu. Trudno nie zgodzić się z tymi trzeźwymi, choć bolesnymi wnioskami, które powinny stać się ważnym rachunkiem sumienia dla każdego z nas. Wakacje bez luksusów jako lekcja przetrwania. Dlaczego pięć gwiazdek niszczy odporność dzieci? Dawid Pałka postanowił zafundować swoim synom prezent zupełnie odwrotny niż większość zamożnych rodziców w dzisiejszych czasach. Zamiast luksusowego hotelu z opcją all inclusive plus, zabrał ich na trzydniowy wyjazd bez żadnych wygód. Chłopcy spali w aucie i pod namiotem, jedli najzwyklejszą mielonkę z puszki, a zamiast konsoli i pada dostali do ręki scyzoryk, eksplorując bunkry. Ojciec celowo pozwolił im na brud za paznokciami i kąpiele w jeziorze, zaznaczając przy tym bardzo ważną rzecz − stać go na pięciogwiazdkowy hotel i właśnie dlatego z niego zrezygnował. Fundowanie dzieciom ciągłej, cieplarnianej wygody w domu, w aucie i na wakacjach sprawia, że całkowicie tracą one skalę porównawczą i radość z małych rzeczy. Dziecko, które zna wyłącznie luksusowe kurorty, nie ma pojęcia, że to nagroda i wyjątkowa sytuacja − ono po prostu myśli, że tak działa cały świat. Kiedy po latach ten młody człowiek wkracza w dorosłość, a rzeczywistość nie chce dostosować się do jego oczekiwań, pojawiają się poważne problemy z nerwicą, bezradnością i stresem przy najmniejszym życiowym niepowodzeniu. Fizyczny głód i zmęczenie. Jak proste doświadczenia budują charakter i pewność siebie dziecka Wychowanie młodego pokolenia w duchu bezwarunkowej wygody odbiera im coś bezcennego − odporność psychiczną i zdolność radzenia sobie z codziennym dyskomfortem. Ten tata podarował synom perspektywę, której wiele współczesnych, nadopiekuńczo traktowanych dzieciaków w ogóle nie zna: zwykłe, fizyczne zmęczenie i głód po całym dniu intensywnej wędrówki. To właśnie po wielogodzinnym chodzeniu po leśnych bunkrach najprostsza mielonka z puszki potrafi smakować lepiej niż wykwintny stek w drogiej restauracji, a zmęczony organizm zasypia w samochodzie w połowie wypowiadanego zdania, szybciej niż na królewskim materacu w penthousie. Uczenie dzieci, że na satysfakcję i odpoczynek trzeba najpierw zapracować własnym wysiłkiem, to najlepszy fundament pod budowanie ich wewnętrznej siły. Współczesny świat brutalnie weryfikuje ludzi roszczeniowych, a moment, w którym dorosłe życie wyjaśnia te zasady, bywa najgorszym z możliwych, zwłaszcza gdy rodziców nie ma już obok, by podać pomocną dłoń. Dawanie dzieciom wszystkiego na zawołanie to w rzeczywistości zabieranie im szansy na bycie zaradnymi, sprawczymi i dumnymi z własnych sukcesów ludźmi. Zamiast ekranów prawdziwe rozmowy. Kiedy nastolatek naprawdę otwiera się przed rodzicem Najbardziej wzruszającym i dającym do myślenia elementem tego surowego, męskiego wyjazdu był moment, który wydarzył się wieczorem przy turystycznej kuchence. Influencer zauważył, że odcięci od internetu, gier i youtuberów chłopcy nagle zaczęli ze sobą i z ojcem po prostu normalnie rozmawiać. Nie były to puste dyskusje o wirtualnym świecie, ale głębokie rozmowy o ich własnych uczuciach, życiowych strachach i o tym, kim chcą być w przyszłości. To niezwykle ważna lekcja dla nas wszystkich − dorastający chłopak czy dziewczyna nie otworzą się przed nami na komendę, podczas sztucznie zaplanowanej godziny jakościowego czasu przy rodzinnym stole. Nastolatek zaczyna mówić o swoich najgłębszych sekretach w trzeciej dobie męczącej podróży, w której coś naprawdę przeżył, doświadczył trudności i poczuł dumę, bo sam odpowiadał za nawigację z papierową mapą czy przygotowanie kolacji dla reszty grupy. Nie chodzi o to, że luksusowe wyjazdy są czymś złym i należy z nich całkowicie zrezygnować, ale o to, by dziecko wiedziało, że wygoda to nagroda za pracę, a nie codzienny standard, który mu się bezwzględnie należy. Zobacz też: 8-latka nie potrzebuje 1000 zł miesięcznie na ubrania? Wyrok sądu nie pozostawia złudzeń
Matka zrobiła dym na środku sklepu z zabawkami. „Zdarła folię i otworzyła klocki, bo Oliwierek musiał sprawdzić, czy mu się spodobają”
Patrzyłam na to wszystko z dużym niesmakiem. Było mi po prostu przykro, że przez taki brak wstydu ucierpiały pracujące tam dziewczyny, a dzieci dostały najgorszy z możliwych przykładów.
Wszystko wydarzyło się na dziale z popularnymi zestawami konstrukcyjnymi, gdzie zazwyczaj panuje spory ruch, a dzieciaki z wypiekami na twarzach oglądają pudełka. Niszczenie towaru na oczach dzieci. Afera w alejce z klockami Stałam z moim Franiem przy regale, gdy obok nas zatrzymała się kobieta z chłopcem na oko pięcioletnim. Maluch zaczął marudzić, że chce dokładnie ten duży zestaw z pociągiem, ale nie wie, czy ludziki w środku są fajne. Zamiast wytłumaczyć dziecku, że zawartość jest narysowana z tyłu, jego mama podjęła decyzję, która wprawiła mnie w osłupienie. Wyciągnęła z kieszeni klucze, sprawnym ruchem rozcięła grubą folię zabezpieczającą, otworzyła tekturowe wieko i zaczęła zaglądać do środka. Chłopiec zaczął dotykać foliowych woreczków, a jego mama stała nad nim z uśmiechem, uznając to za świetny sposób na udane zakupy. Awantura przy regale z zabawkami. Szokujące tłumaczenie matki Widząc, że klientka niszczy opakowanie, podeszła do nich młoda dziewczyna z obsługi. Bardzo spokojnie i kulturalnie zwróciła uwagę, że klocki są fabrycznie zamknięte i nie wolno otwierać pudełek, bo nikt potem nie kupi uszkodzonego zestawu za kilkaset złotych. W tym momencie kobieta zamiast się zawstydzić, zaczęła się wykłócać, że ma prawo wiedzieć, za co płaci. Twierdziła, że jej Oliwierek musi sprawdzić zabawkę, zanim ona wyda na nią pieniądze. Gdy ekspedientka powtórzyła, że za uszkodzony karton trzeba będzie zapłacić przy kasie, kobieta zrobiła jeszcze większą awanturę. Krzyknęła, że od rozerwanej folii nikt nie zbiednieje, a sklep na pewno nie zbankrutuje przez jedno pudełko. Po tej dyskusji wcisnęła zniszczony zestaw głęboko między inne zabawki, złapała syna za rękę i ostentacyjnie wyszła ze sklepu. Oczywiście zaraz zatrzymała ją ochrona, i bardzo dobrze. Wychowanie bez żadnych barier. Dlaczego uleganie kaprysom dzieci rodzi problemy Ta sytuacja z marketu to niestety przykry przykład na to, jak niektórzy rodzice potrafią zatracić granicę między miłością do dziecka a uczeniem go skrajnego egoizmu. Taka mama uważa, że ułatwiając synowi życie za wszelką cenę i łamiąc dla jego zachcianki normy społeczne, buduje jego pewność siebie. Zapomina jednak, że w ten sposób uczy go zachowań, które szybko zweryfikuje szkoła podstawowa czy rówieśnicy na podwórku. To smutne, że mały chłopczyk, zamiast mądrej lekcji o tym, że należy szanować cudzą własność i pracę innych ludzi, nauczył się od własnej matki, że wolno mu wszystko. Wstyd, droga mamo. Pozdrawiam Ada Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Justysia była naszą wyczekaną córeczką. Zaślepieni miłością długo nie widzieliśmy, jaka jest naprawdę. Aż do tamtej nocy nad jeziorem”
Syn zaczął mówić o „alfach” i „dyscyplinie”? Sygnały zainteresowania manosferą, które łatwo przeoczyć
Manosfera to sieć internetowych treści łączących porady o sile i sukcesie z pogardą wobec kobiet, coraz częściej docierających do chłopców w wieku 10–14 lat. Sygnałem nie jest historia przeglądarki, lecz zmiana języka – słowa takie jak „alfa” czy „hipergamia” oraz rosnący cynizm wobec emocji. Sprawdź, jak zacząć rozmowę, która nie skończy się trzaśnięciem drzwiami.
Nastoletni chłopcy coraz częściej trafiają w sieci na treści łączące porady o motywacji i sile z pogardą wobec kobiet. W Wielkiej Brytanii i Australii szkoły od pewnego czasu uczą się to rozpoznawać, w Polsce temat dopiero raczkuje. Dobra wiadomość: nie trzeba przeglądać historii przeglądarki syna, żeby zauważyć, że coś się zmienia – wystarczy posłuchać, jak mówi. Dlaczego akurat chłopcy w tym wieku są najbardziej podatni? Chłopcy w wieku 10–14 lat mierzą się z pytaniami, na które trudno znaleźć proste odpowiedzi: kim mam być, czy jestem wystarczająco silny, czy ktoś mnie zaakceptuje. Treści określane zbiorczo jako manosfera – fora, kanały na YouTube i TikTok, podcasty – odpowiadają na te pytania gotową, uproszczoną formułą: sukces finansowy, fizyczny i „u kobiet” jako miara męskiej wartości, osiągalna dzięki dyscyplinie i twardym zasadom. To bardzo kusząca obietnica akurat w momencie, gdy dziecko dopiero uczy się radzić sobie z niepewnością dorastania, presją rówieśników i pierwszymi porażkami towarzyskimi. Zaczyna się niewinnie: porady o motywacji, treningu, oszczędzaniu, pewności siebie. Dopiero z czasem pojawiają się sztywne role płciowe i pogarda wobec dziewczyn. To właśnie ta stopniowość sprawia, że rodzicom trudno złapać moment przejścia – nikt nie zaczyna od mizoginii, tylko stopniowo oswaja się z coraz mocniejszym językiem, aż staje się on częścią codziennego słownika. Czego słuchać, zamiast czego szukać Instytucje zajmujące się bezpieczeństwem dzieci w sieci podkreślają, że sygnałem nie jest jedna odwiedzona strona, tylko zmiana języka i sposobu mówienia o innych – to ona zdradza wpływ dużo wcześniej niż historia przeglądania. Warto zwrócić uwagę, gdy syn: zaczyna używać słów typu „alfa”, „beta”, „czerwona pigułka” albo „hipergamia” w zwykłych rozmowach; komentuje wygląd czy zachowanie koleżanek z klasy w kategoriach „wartości” albo „poziomu”; reaguje cynizmem albo śmiechem na tematy związane z emocjami – także własnymi; powtarza hasła o „dyscyplinie” i „słabości” jako jedynej przyczynie problemów, swoich i cudzych; używa memów albo emotikonów w sposób, który wydaje się mieć drugie dno, zrozumiałe tylko dla wtajemniczonych – to częsty sposób sygnalizowania przynależności do grupy. Żaden z tych sygnałów osobno nie jest powodem do niepokoju – nastolatki naturalnie eksperymentują z językiem i tożsamością, testują różne role. Liczy się to, czy pojawiają się razem i czy towarzyszy im rosnąca niechęć do rozmów o uczuciach. Pierwsza rozmowa, która nie kończy się trzaśnięciem drzwiami Największym błędem jest reakcja moralizatorska – zakaz, wyśmianie treści albo odebranie telefonu w emocjach. To zwykle zamyka temat na dobre, zamiast go otwierać, i uczy dziecko, żeby więcej nie dzieliło się tym, co ogląda. Specjaliści od bezpieczeństwa dzieci w sieci rekomendują odwrotny kierunek: zamiast oceniać treść, pytać o źródło i emocje, które za nią stoją. Zamiast „To jest chore” – „Skąd to wiesz?” albo „Co cię w tym przekonuje?”. Taka rozmowa nie musi być jedna i przełomowa. Chodzi o to, żeby syn wiedział, że może wrócić z kolejnym pytaniem, zamiast szukać odpowiedzi wyłącznie w telefonie. Warto też rozmawiać o męskości wprost, zanim zrobi to za rodzica internet – bez stereotypów, ale z przestrzenią na to, że bycie silnym może oznaczać też mówienie o strachu czy niepewności. Z obserwacji instytucji zajmujących się bezpieczeństwem online wynika, że regularne, zwyczajne rozmowy o tym, co dzieje się w sieci, realnie zwiększają szansę, że dziecko samo powie rodzicowi o czymś, co je zaniepokoiło – zamiast czekać, aż rodzic to odkryje sam, przez przypadek. To nie jest temat na jedną interwencję, tylko na uważność rozłożoną w czasie. Rodzic, który zauważa zmianę języka i reaguje pytaniem zamiast zakazem, ma dużo większą szansę zostać dla syna punktem odniesienia niż anonimowy głos z internetu. Źródła: eSafety Commissioner (Australia) – „The manosphere: what it is and what parents and carers need to know”; The Educator Online (Australia) – „The rise of the manosphere – and how schools are fighting it”; Kwiecień Academy – „Manosfera – niebezpieczna przestrzeń, która kształtuje umysły naszych uczniów” Zobacz też: Dojrzewanie chłopców jest trudniejsze (także dla rodziców!). Kiedy się zaczyna, a kiedy kończy?
Oburzające zachowanie przy kasie na basenie publicznym. „Ta matka uważała, że jej synowi wolno więcej niż reszcie”
Patrzyłam na to wszystko z ogromnym niesmakiem i było mi po prostu przykro, że przez czyjeś cwaniactwo ucierpiały dzieci stojące w ogonku.
Upał w weekend był trudny do zniesienia, więc spakowaliśmy koła, ręczniki i pojechaliśmy na miejskie kąpielisko, żeby mały mógł się trochę schłodzić. Niestety, zanim w ogóle weszliśmy na teren obiektu, spotkała nas sytuacja, która po prostu odebrała mi mowę. Przy kasie biletowej rozegrała się scena, która natychmiast zepsuła humor wszystkim oczekującym. Jedna z matek uznała, że jej synowi wolno więcej niż reszcie maluchów, które spokojnie czekały na swoją kolej w pełnym słońcu. Słońce praży, kolejka pęka w szwach, a dla nich zasady po prostu nie istnieją Wszystko wydarzyło się przed bramkami biletowymi, gdzie w sporym skwarze utworzyła się długa kolejka rodziców z dziećmi. Wszyscy grzecznie czekaliśmy, maluchy były już trochę zmęczone i marudne, ale rodzice starali się odwracać ich uwagę, tłumacząc, że za chwilę wejdziemy do wody. Nagle z boku, całkowicie ignorując tłum, pod same barierki podeszła kobieta z chłopcem na oko sześcioletnim. Bez żadnego skrępowania rozsunęła taśmy odgradzające, wcisnęła swojego syna tuż przed pierwszą osobę w ogonku i jak gdyby nigdy nic podała kasjerce pieniądze. Gdy stojący na początku starszy pan zwrócił jej uwagę, że tu jest kolejka, kobieta zareagowała oburzeniem. Oświadczyła, że jej Maksio nie będzie stał na słońcu, bo jest delikatny, źle znosi upały i po prostu musi wejść bez czekania. Wyciągnęła pieniądze i się wepchała. Kulisy awantury przy okienku biletowym Widząc to jawne lekceważenie reszty ludzi, w kolejce szybko zawrzało. Kilka mam głośno domagało się, żeby kobieta przeszła na koniec. W tym momencie spokojny dotąd dzień zamienił się w głośną kłótnię. Kobieta zamiast się wycofać, zaczęła krzyczeć, że jej syn ma prawo wejść pierwszy, bo kupuje droższy karnet, a reszta ludzi po prostu jej zazdrości. Chłopiec, widząc reakcję matki, zaczął pokazywać język innym dzieciom i kopać w barierki, a ona tylko się uśmiechała, uznając to pewnie za przejaw sprytu. Ostatecznie kasjerka odmówiła sprzedaży biletu i wezwała ochraniarza. Pracownik ochrony bardzo chłodno i stanowczo nakazał kobiecie opuszczenie strefy kas, co cała kolejka skwitowała głębokim westchnieniem ulgi. Wychowanie bez granic. Dlaczego ułatwianie dziecku wszystkiego rodzi problemy Ta sytuacja spod kas to niestety przykry przykład na to, jak niektórzy rodzice potrafią zatracić granicę między miłością do dziecka a uczeniem go skrajnego egoizmu. Taka mama uważa, że ułatwiając synowi życie za wszelką cenę i łamiąc dla jego wygody normy społeczne, buduje jego pewność siebie. Zapomina jednak, że w ten sposób uczy go zachowań, które szybko zweryfikuje szkoła podstawowa czy rówieśnicy na podwórku. Mały chłopczyk, zamiast mądrej lekcji o tym, że należy szanować innych, dostał od własnej matki przekonanie, że jest lepszy i wolno mu wszystko. Czas przestać przymykać oko na takie sytuacje. Musimy jako rodzice reagować na brak kultury, bo dbanie o normalne zasady to nasz obowiązek wobec dzieci, które patrzą i uczą się od nas każdego dnia. Pozdrawiam, Patrycja Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Oburzająca scenka na publicznym basenie. „Gdy zobaczyłam, co ta rodzina wrzuca do brodzika, odebrało mi mowę”
Babcia zaczęła na siłę karmić dziecko, a matka nie wytrzymała: „Starsze pokolenie guzik wie o wychowaniu”
Wszystko zaczęło się przy podawaniu drugiego dania. Staś zjadł kilka łyżek ziemniaków i kawałek mięsa, po czym odsunął talerzyk, mówiąc swoje stanowcze „nie”. Dla mnie sprawa była jasna – dziecko jest najedzone, koniec kropka.
Wtedy do akcji wkroczyła moja teściowa z miną eksperta, który pozjadał wszystkie rozumy. Zaczęła najpierw tradycyjne, denerwujące gadanie, że za mamusię, za tatusia, jeszcze jedna łyżeczka, bo Staś będzie chudy i chory. Gdy mały zaczął zaciskać usta i odwracać głowę, jej puściły wszelkie hamulce. Złapała go mocno za rączkę, unieruchomiła mu główkę i próbowała dosłownie siłą wcisnąć pełną łyżkę gęstej zupy do buzi, ignorując jego płacz i krztuszenie się. No na litość boską, wściekłam się! Karmienie dziecka na siłę − jak metody babci niszczą relację z jedzeniem Wyrwałam jej tę łyżkę z ręki, zabrałam zapłakanego Stasia z krzesełka do karmienia i wykrzyczałam teściowej prosto w twarz, że nie pozwolę na to przy moim stole. Starsze pokolenie żyje w jakimś głębokim przekonaniu, że gruby maluch to zdrowy maluch, a wciskanie jedzenia na siłę to przejaw wielkiej miłości. To jest totalne średniowiecze. Zmuszanie do jedzenia to najprostsza droga do zaburzeń i potężnej traumy na całe życie. Moja teściowa obraziła się, ostentacyjnie rzuciła ścierką i uznała mnie za pyskatą synową, która próbuje zagłodzić własne dziecko. Konflikt pokoleń w rodzinie − gdy starsi podważają autorytet matki Najbardziej boli mnie jednak fakt, że w oczach starszego pokolenia my, młode matki, jesteśmy zdezorientowanymi dziewczynkami, które naczytały się mądrości w internecie i nie mają zielonego pojęcia o prawdziwym życiu. Moja matka i teściowa ciągle powtarzają tekst, że one wychowały po dwoje czy troje dzieci swoimi metodami i wszyscy żyją. Tylko nikt nie patrzy na to, że połowa ich pokolenia ma teraz problemy z żołądkiem, jelitami czy potężną nadwagą. Wciskanie niemowlakowi cukru, solenie potraw od pierwszych miesięcy życia czy dawanie czekolady na pocieszenie to była u nich norma. Kiedy staram się wprowadzać zdrowe nawyki, podawać warzywa i unikać chemii, za moimi plecami i tak dochodzi do łamania moich zasad. Teściowa potrafi ukradkiem wcisnąć Stasiowi słodkiego lizaka, mówiąc mu cicho, żeby nie mówił mamie, bo znowu będzie krzyczeć. Przecież to jest sabotowanie mojego autorytetu jako rodzica i uczenie dziecka kłamstwa. Starsze pokolenie kompletnie nie rozumie, że czasy się zmieniły, a my nie musimy powielać ich dawnych błędów wychowawczych. Jak stawiać granice dziadkom i bronić swoich zasad wychowawczych? Podjęłam twardą i ostateczną decyzję: koniec z rodzinnymi obiadkami, dopóki teściowa nie zrozumie, że to ja i mąż ustalamy reguły gry w życiu naszego syna. Asertywność w rodzinie i wyznaczenie jasnych, twardych granic dziadkom to jedyny sposób, żeby nie dać się wykończyć psychicznie i ochronić własne dziecko. Drogie mamy, jak Wy radzicie sobie z taką ingerencją starszego pokolenia? Czy u Was też dziadkowie próbują karmić dzieci na siłę i wciskać słodycze za Waszymi plecami? Pozdrawiam, Małgosia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Dziadkowie obiecali zająć się wnukami w wakacje i zabrać je na działkę. Gdy wróciłam z delegacji, zrozumiałam, czemu nie odbierali telefonów, a dom jest pusty”
To 1 zdanie podcina dziecku skrzydła i ciągnie w dół przez całe życie. „Odbiera akceptację rodziców”
Większość z nas w chwilach bezsilności i złości sięga po zwroty, które pamięta z własnego dzieciństwa. Okazuje się jednak, że jedno z najpopularniejszych pytań rzucanych na placach zabaw ma niszczycielską siłę, która potrafi uderzyć w tożsamość malucha. Zobacz, jaki krótki komunikat odcina dziecko od poczucia bezpieczeństwa i dlaczego znana influencerka uznała go za absolutny koszmar z przeszłości.
W kryzysowych momentach, gdy poziom stresu gwałtownie szybuje w górę, niezwykle łatwo jest stracić zimną krew i rzucić w stronę dziecka słowa, które wydają się nam szybkim i skutecznym sposobem na zaprowadzenie porządku. Niestety, rzadko kiedy zastanawiamy się nad tym, że bezwiednie powielane zdania, które sami pamiętamy z własnego dzieciństwa, często niosą ze sobą potężny, niszczycielski ładunek psychologiczny. W sieci wybuchła niezwykle ważna i poruszająca dyskusja po opublikowaniu intrygującego nagrania przez influencerkę prowadzącą profil Migatomama na Instagramie. Kobieta wskazała jedno, niezwykle popularne w polskich domach zdanie, które dla niej samej jest absolutnym koszmarem i którego solennie obiecała nigdy nie wypowiedzieć do własnej pociechy. Słowa te, choć pozornie brzmią jak zwykła wychowawcza reprymenda, mają ogromną siłę rażenia, która potrafi skutecznie podciąć dziecku skrzydła na całe dorosłe życie. „Nie wstyd ci?”. To popularne pytanie niszczy poczucie wartości Tym toksycznym, powtarzanym z pokolenia na pokolenie zwrotem, przed którym tak mocno przestrzega influencerka, jest krótkie, rzucone z pogardą pytanie: „Nie wstyd ci?”. Każdy z nas prawdopodobnie słyszał je w dzieciństwie przynajmniej kilka razy, gdy zmalował coś grubszego albo nie potrafił dostosować się do sztywnych wymagań dorosłych. Kiedy współczesna mama czy tata bezrefleksyjnie sięgają po to zdanie na placu zabaw czy w domu, rzadko zdają sobie sprawę, że uderzają bezpośrednio w najważniejszy fundament rozwoju małego człowieka − w jego poczucie bezpieczeństwa. Zamiast pomóc maluchowi zrozumieć popełniony błąd, komunikat ten kruszy kruchą strukturę dziecięcej samooceny. Wpajanie dziecku poczucia wstydu to jedna z najbardziej skutecznych, ale też najbardziej destrukcyjnych metod manipulacji emocjonalnej. Kiedy dorosły pyta kilkulatka, czy nie jest mu wstyd, nie krytykuje jego konkretnego zachowania, ale uderza bezpośrednio w jego tożsamość. Dziecko nie dostaje informacji, że zrobiło coś złego, co można naprawić, ale podświadomie koduje w swojej małej głowie przerażający wniosek, że ono samo jest złe, wadliwe i całkowicie niewystarczające takie, jakie jest w danej chwili. Rozwój emocjonalny kilkulatka − jak wstyd odbiera akceptację samego siebie Autorka poruszającego wpisu na Instagramie niezwykle trafnie zauważa, że to jedno toksyczne zdanie brutalnie odbiera dziecku akceptację samego siebie oraz, co najbardziej bolesne, bezwarunkową akceptację ze strony ukochanych rodziców. Wstyd, w przeciwieństwie do zdrowego poczucia winy, nie motywuje do poprawy zachowania ani do przeproszenia za błąd. Wstyd paraliżuje, zmusza do emocjonalnej ucieczki, chowania się w sobie i budowania wokół własnego serca potężnego, obronnego muru. Mały człowiek, który regularnie słyszy od mamy czy taty pytanie o wstyd, zaczyna żyć w permanentnym lęku przed odrzuceniem ze strony najbliższych mu osób na świecie. Zamiast budować bliskość i zaufanie, rodzic staje się surowym prokuratorem, który zamiast zrozumieć przyczyny kryzysu, woli publicznie lub w domu upokorzyć bezbronną istotę. To zdanie to atak zamiast chęci autentycznego porozumienia się i zbadania, co takiego wydarzyło się w emocjach malucha, że doprowadziło do wybuchu złości czy trudnego zachowania. Dorastanie w cieniu takiego komunikatu rodzi dorosłych, którzy w przyszłości nie potrafią stawiać twardych granic, wiecznie przepraszają za to, że żyją, i w każdym potknięciu zawodowym czy prywatnym widzą ostateczny dowód na swoją życiową nieudolność. Jak rozmawiać z dzieckiem w chwilach złości − asertywna komunikacja bez ranienia bliskich Zrzucenie z siebie pokoleniowego bagażu i rezygnacja z tego uciążliwego zwrotu wymaga od nas, dorosłych, ogromnej uważności oraz pracy nad własnymi emocjami w kryzysowych momentach. Musimy zrozumieć, że małe dziecko nie uczy się szacunku i empatii poprzez publiczne zawstydzanie i pokazywanie mu, jak bardzo nas rozczarowało. Zamiast pytać, czy nie jest mu wstyd, warto postawić na jasne, asertywne i przede wszystkim bezpieczne komunikaty, które oddzielają zachowanie malucha od jego osoby. Kiedy sytuacja wymyka się spod kontroli, mądry rodzic powinien nazwać fakty i zaproponować wyjście z sytuacji, na przykład mówiąc: „Widzę, że jesteś bardzo wściekły i dlatego rzuciłeś tą zabawką, ale w naszym domu nie niszczymy rzeczy, pomogę ci teraz to posprzątać”. Taki komunikat daje dziecku jasną informację o granicach, uczy odpowiedzialności za czyny, ale jednocześnie wysyła bezcenny sygnał: jesteś bezpieczny, kocham cię nawet wtedy, gdy sobie nie radzisz, i wspólnie naprawimy ten błąd. Tylko wychowanie oparte na bezwarunkowej akceptacji i odrzuceniu toksycznych metod zawstydzania pozwala na stworzenie sprawczych, silnych i wolnych od lęku ludzi, którzy w dorosłym życiu będą potrafili z dumą rozwijać skrzydła i śmiało kroczyć przez świat. Zobacz też: Te 3 zachowania świadczą o wysokiej inteligencji dziecka. Rodzice często mylą je z bezczelnością
Wstydliwe sceny nad Morskim Okiem: rodzice pozwolili na to dzieciom. Nie wiedzieli, że ludzie patrzą? „Kariny i Brajanki robią to od dawna”
Urokliwe szlaki coraz częściej zamieniają się w arenę zachowań, które u innych turystów budzą jedynie niesmak, złość i kompletne poczucie bezsilności. Kiedy jedni starają się zaszczepić w maluchach miłość do przyrody, inni traktują tatrzańskie rezerwaty jak darmowy plac zabaw, gdzie nie obowiązują żadne reguły.
W sieci wybuchła burza po opublikowaniu zdjęć na popularnej grupie zrzeszającej miłośników górskich wędrówek − Tatromaniacy. Autorka wpisu uwieczniła moment, w którym grupa rodziców pozwoliła swoim dzieciom na brodzenie bezpośrednio w wodzie Morskiego Oka. Fotografie lotem błyskawicy obiegły internet. To, co dla rozbawionych dorosłych było prawdopodobnie niewinną ochłodą w upalny dzień, dla reszty stało się jawnym dowodem na postępujący kryzys wychowawczy. Kąpiel w Morskim Oku − dlaczego wchodzenie do tatrzańskich jezior jest zakazane? Z relacji autorki poruszającego wpisu wyłania się obraz totalnej bezmyślności, która regularnie powtarza się na najpopularniejszych szlakach w Polsce. Na zdjęciach widać dzieci, które za pozwoleniem opiekunów wchodzą do krystalicznie czystej wody chronionego jeziora. Kobieta, która zdecydowała się nagłośnić sprawę, nie kryła swojego poruszenia i napisała prosto z mostu: „Brak słów. Kilku osobom zwracałam uwagę, ale wszystkim nie jestem w stanie, to skutek braku mandatów i bezmyślności”. Morskie Oko to nie jest przecież miejski basen, darmowy aquapark ani podwórkowy brodzik. To ściśle chroniony rezerwat przyrody w sercu Tatrzańskiego Parku Narodowego, w którym obowiązuje bezwzględny zakaz kąpieli czy moczenia nóg. Wchodzenie do wody narusza naturalne środowisko rzadkich gatunków zwierząt, a chemia z filtrów ochronnych i kosmetyków po prostu zatruwa zbiornik. Niestety, dla wielu współczesnych turystów tablice informacyjne i apele strażników parku zdają się być całkowicie niewidoczne. Szacunek do przepisów od najmłodszych lat − ostra reakcja internautów Wpis na grupie Tatromaniacy momentalnie wywołał setki komentarzy, obnażając skrajnie różne podejścia do wychowania. Część internautów była autentycznie wstrząśnięta tym, że dorośli dają dzieciom najgorszy możliwy przykład, traktując zakazy jak luźne i niezobowiązujące sugestie. Jeden z komentujących napisał dosadnie: „Wy tak poważnie? Tylu z Was to śmieszy? Zakaz to zakaz, szacunku do przepisów uczy się od najmłodszych lat... Jeśli ich w tym wieku nie nauczycie, to za 10 lat nie będzie lepiej”. Kolejne głosy w dyskusji były jeszcze bardziej bezwzględne i uderzały w specyficzny, wygodnicki model współczesnego rodzicielstwa. Pojawiły się gorzkie i bardzo emocjonalne stwierdzenia: „Kariny i Brajanki niestety robią to od dawna, madki i Sebusie w tym czasie na piw..., a TPN milczy”. Ta uderzająca bezradność służb parkowych i ciche przyzwolenie na niszczenie przyrody rodzą w świadkach ogromną frustrację. Kiedy zaangażowani turyści starają się pilnować porządku i zwracają uwagę, zamiast refleksji często spotykają się z agresją, pyskowaniem i pretensjami ze strony rozbawionych rodzin, które uważają, że zapłaciły za wakacje i wolno im absolutnie wszystko. To wszystko wina wychowania przez Tiktoka? Najważniejszym i najbardziej niepokojącym wnioskiem, jaki płynie z tej burzliwej internetowej dyskusji, jest wpływ nowoczesnych technologii oraz braku autorytetu rodzicielskiego na kręgosłup moralny młodego pokolenia. Jeden z internautów podsumował sytuację trafnym stwierdzeniem: „Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie... a że wychowuje ich telefon, Tiktok, Instagram − no to mamy dzicz”. W pogoni za spektakularnym kadrem, lajkami i wyświetleniami, dorośli sami zachęcają dzieci do łamania zasad, byle tylko zabłysnąć w sieci. A przecież jako rodzice jesteśmy dla naszych dzieci najważniejszym lustrem i to nasze codzienne wybory kształtują ich nawyki na dorosłe życie. Jeśli kilkulatek widzi, że mama i tata z uśmiechem ignorują zakazy, pozwalają na niszczenie tatrzańskiej przyrody i lekceważą upomnienia innych ludzi, dostaje jasny komunikat, że egoizm i własna wygoda są ważniejsze niż jakiekolwiek normy społeczne. Czas przestać przymykać oko na takie zachowania i udawać, że to tylko niewinna dziecięca zabawa. Reagowanie, piętnowanie i asertywne domaganie się szacunku dla prawa to nie jest wtykanie nosa w nie swoje sprawy, ale walka o to, by uratować resztki kultury osobistej i uchronić unikalne polskie góry przed totalnym zniszczeniem. Zobacz też: „Justysia była naszą wyczekaną córeczką. Zaślepieni miłością długo nie widzieliśmy, jaka jest naprawdę. Aż do tamtej nocy nad jeziorem”
Dzieci są chamskie, bo patrzą na dorosłych? „Matka nad Bałtykiem wypowiedziała tylko 1 zdanie. Szkoda, że w ogóle otworzyła usta”
W ferworze wakacyjnej beztroski bardzo łatwo zapomnieć, że małe dzieci chłoną otaczający świat niczym gąbka, a najważniejszą lekcję kultury osobistej odbierają nie w szkolnych ławkach, ale obserwując zachowania własnych rodziców.
W gąszczu kolorowych parawanów, szumu fal i zapachu smażonej ryby rozegrała się scena, która na długo zapadła mi w pamięć i skłoniła do bardzo gorzkich refleksji nad współczesnym wychowaniem. Podczas gdy w mediach społecznościowych bez przerwy narzekamy na to, że dzisiejsze nastolatki i kilkulatki bywają opryskliwe, aroganckie i pozbawione elementarnych manier, zapominamy o jednym, kluczowym fakcie. Dzieci nie rodzą się chamskie − one po prostu z przerażającą precyzją kopiują to, co widzą u dorosłych. Sytuacja, której świadkiem byłam na plaży w popularnym nadmorskim kurorcie, idealnie obnażyła ten mechanizm. Tamta matka dała swojej małej córeczce najgorszy możliwy przykład. Kultura osobista przy dzieciach: one wszystko widzą Wszystko wydarzyło się około godziny czternastej na zatłoczonym odcinku plaży, gdzie koce i leżaki leżały niemal jeden na drugim. Tuż obok nas rozbiła się rodzina z małą, na oko 6-letnią dziewczynką. Obok ich parawanu przechodził starszy, wyraźnie zmęczony upałem pan, który handlował gotowaną kukurydzą i popychał przed sobą ciężki, plastikowy wózek na kółkach. Starszy człowiek szedł powoli, z trudem ciągnąc swój majdan przez głęboki piasek. Niefortunnie jedno z kółek wózka zahaczyło o róg koca wspomnianej rodziny, lekko go podwijając i obsypując piaskiem leżącą na brzegu plastikową zabawkę dziewczynki. Starszy pan natychmiast się zatrzymał, otarł pot z czoła i z ogromną kulturą w głosie zaczął przepraszać kobietę, tłumacząc, że piasek jest dzisiaj wyjątkowo zdradliwy i potknął się na nierówności. Mała dziewczynka spojrzała na mamę, czekając na jej reakcję. To był idealny moment, by pokazać dziecku, czym jest wyrozumiałość, szacunek dla starszego człowieka i ciężkiej pracy w upale. Zamiast tego matka dziewczynki wstała gwałtownie z leżaka, zmierzyła starszego pana pogardliwym wzrokiem i fuknęła z wściekłością coś w rodzaju: „Weź, człowieku, spływaj stąd! Nikt normalny nie chce oglądać takiego dziada!”. Młode pokolenie traci maniery? Odpowiedzialni są rodzice Cała plaża wokół po prostu zamarła, a ludzie na sąsiednich kocach przerwali rozmowy i zaczęli gapić się na tę kobietę. Starszy pan pobladł, nic nie odpowiedział, tylko spuścił głowę i z trudem ruszył dalej, ciągnąc swój wózek. Najbardziej przerażające było jednak to, co wydarzyło się chwilę później. Ta mała dziewczynka, widząc triumfującą minę swojej mamy, natychmiast podchwyciła ten chamski ton. Odwróciła się w stronę morza i zaczęła głośno pokazywać palcem na odchodzącego staruszka, krzycząc za nim z pełnym rozbawieniem: „Idź stąd, głupi dziadzie, popsułeś nam kocyk!”. Matka nawet nie drgnęła. Nie zwróciła córce uwagi, nie wytłumaczyła, że tak nie wolno mówić do drugiego człowieka, a tym bardziej do starszej osoby. Wręcz przeciwnie − pogłaskała małą po głowie, zaśmiała się i podała jej brzoskwinię. To była przerażająca lekcja wychowania do pogardy, zaserwowana własnemu dziecku. Ta kobieta na własne życzenie, z pełną premedytacją zasiała w małej głowie swojej córki przekonanie, że ludzi pracujących fizycznie lub starszych można traktować bezprzedmiotowo, jeśli tylko ma się na to ochotę. Szacunek do drugiego człowieka − jak uczyć dzieci empatii? Jako dorośli musimy wreszcie przestać zdejmować z siebie odpowiedzialność za to, jakie pokolenie wypuszczamy w świat. Każdego dnia na forach internetowych i portalach parentingowych matki ubolewają nad tym, że współczesne dzieci nie znają słów takich jak proszę, dziękuję czy przepraszam. Narzekamy na bezstresowe wychowanie, na arogancję w szkołach i brak empatii na ulicach. Tylko skąd te dzieci mają czerpać wzorce, skoro ich najbliżsi opiekunowie prezentują poziom kultury osobistej na poziomie zera? Dziecko nie uczy się szacunku z pustych regułek powtarzanych przed pójściem do szkoły. Ono uczy się szacunku, widząc, jak mama rozmawia z panią przy kasie w markecie, jak tata reaguje, gdy ktoś przypadkiem potrąci go na deptaku, i jak traktujemy ludzi, którzy świadczą nam codzienne usługi. Jeśli na urlopie pozwalamy sobie na chamstwo, egoizm i publiczne upokarzanie innych tylko dlatego, że zapłaciliśmy za wczasy i wydaje nam się, że jesteśmy królami życia, to nie miejmy pretensji, że za dziesięć lat nasze własne dzieci będą odnosić się do nas z taką samą pogardą. Czas zacząć wymagać przede wszystkim od siebie, bo największą i najważniejszą lekcją dobrego wychowania jest nasz własny, codzienny przykład dawany chociażby przy kawiarnianym stoliku czy na nadmorskiej plaży. Zobacz też: Hybrid parenting to nowy trend wśród rodziców. Mają dość „bezstresowego wychowania”
Rodzice zmęczeni łagodnym rodzicielstwem i wiecznymi negocjacjami z dzieckiem. Co zamiast gentle parenting?
Wychowanie dzieci w dzisiejszych czasach to spore wyzwanie. Wielu rodziców stara się być ideałami i niemal całkowicie rezygnuje ze swoich potrzeb, żeby tylko ich maluch był szczęśliwy. Choć od lat modne były teorie oparte na ciągłym odpuszczaniu, wiecznych negocjacjach z dzieckiem i unikaniu zakazów, w wielu domach widać już spore zmęczenie tym stylem życia.
Coraz więcej matek i ojców czuje, że codzienne życie zmieniło się w niekończący się maraton dyskusji i negocjacji, w których to kilkulatek rozdaje karty. Teoria znana jako gentle parenting miała być przepisem na wychowanie pewnego siebie człowieka. W praktyce jednak ta wizja często przegrywa z szarą rzeczywistością i przynosi problemy, o których nie przeczytamy w kolorowych poradnikach. Warto uczciwie przyjrzeć się wadom tego systemu i poznać nową metodę, która pozwala rodzicom odzyskać utracony spokój. Czym jest gentle parenting? Główne założenia łagodnego rodzicielstwa Koncepcja łagodnego rodzicielstwa opiera się na empatii, szacunku do dziecka oraz całkowitym odrzuceniu kar, krzyków i rozkazów. Według tych zasad rodzic ma stale wspierać malucha w trudnych chwilach, nazywać jego emocje i, w skrajnej wersji, traktować go jak równego sobie partnera w każdej sytuacji. W tym modelu raczej nie ma miejsca na krótkie, stanowcze „nie”. Każdy zakaz trzeba dziecku długo i spokojnie tłumaczyć, najlepiej kucając przy nim, żeby maluch nie czuł nad sobą przewagi dorosłego. Choć brzmi to pięknie, takie podejście wymaga od rodziców anielskiej cierpliwości i mnóstwa czasu. Wiele osób, próbując stosować te zasady, niechcący przestaje stawiać dziecku jakiekolwiek granice. Ten system zakłada bowiem, że maluch sam z siebie zacznie współpracować i szanować innych pod wpływem samych łagodnych rozmów. Niestety, niedojrzały układ nerwowy przedszkolaka często potrzebuje czegoś zupełnie innego. Wady i trudności łagodnego wychowania − z czym naprawdę mierzą się rodzice? Stosowanie tej metody na co dzień bywa bardzo wycieńczające, o czym zmęczeni rodzice coraz częściej piszą w internecie. Największą wadą tego systemu jest potężne zmęczenie i wypalenie u dorosłych. Mama, która zamiast po prostu kazać dziecku włożyć buty, musi za każdym razem negocjować przez dwadzieścia minut, bardzo szybko traci siły i spokój. Łatwo wymienić trzy główne trudności, z którymi mierzą się rodzice stosujący gentle parenting: Ciągły brak czasu i zmęczenie psychiczne. Zamiana prostych poleceń w długie debaty sprawia, że wyjście z domu czy mycie zębów staje się koszmarem. Zagubienie i lęki u dziecka. Kilkulatek, który musi sam o wszystkim decydować i nie ma nad sobą twardego autorytetu, staje się niespokojny. Brak jasnych reguł sprawia, że dzieci nie radzą sobie z najmniejszą odmową. Brak odporności na stres. Chronienie malucha przed jakąkolwiek dyscypliną sprawia, że w przyszłości każda uwaga w szkole czy w pracy będzie dla niego ogromnym wstrząsem. Rodzicielstwo hybrydowe jako alternatywa − czas na model „kocham i wymagam” W kontrze do tych problemów pojawia się nowy trend, który powoli staje się prawdziwym hitem w polskich domach. Rodzicielstwo hybrydowe to złoty środek między współczesną empatią a tradycyjną dyscypliną, którą sami pamiętamy z dzieciństwa. Nie chodzi tu o powrót do ignorowania uczuć dziecka. To system, w którym wielka miłość i czułość idą w parze z jasnymi, twardymi zasadami i naturalnymi konsekwencjami za ich łamanie. W modelu hybrydowym rodzic przestaje być uległym kumplem, a na powrót staje się silnym przewodnikiem, który daje dziecku oparcie. Matka działająca w tym duchu potrafi przytulić płaczącego malucha, ale jednocześnie nie ustąpi ani na krok w kwestii wyłączenia bajki o umówionej porze. Stawianie granic to najlepsze, co możemy zrobić dla przyszłości dziecka. Dorosły świat nie będzie go przecież głaskał po głowie − w życiu liczy się odporność na stres i odpowiedzialność, a model hybrydowy świetnie do tego przygotowuje. Czas przestać przepraszać za to, że wychowujemy, bo mądre wymagania to jedyna droga do wychowania samodzielnych ludzi. Zobacz też: 10 przykazań Montessori. Powtarzaj je jak mantrę, a wychowasz silne psychicznie dziecko
Żenująca scena na szlaku do Morskiego Oka: po matce aż spływał pot. „Pokolenie książąt w pełnej krasie”
Droga Redakcjo Mamotoja, piszę do Was ten list na gorąco, bo chociaż od naszego powrotu z Zakopanego minęły już dwa dni, to we mnie nadal wszystko gotuje się z oburzenia. To, co zobaczyłam na własne oczy podczas naszej rodzinnej wycieczki w Tatry, po prostu zwaliło mnie z nóg.
Mam na imię Karolina, jestem mamą 7-letniego Bartka i razem z mężem staramy się od małego uczyć syna samodzielności i miłości do aktywnego wypoczynku. W zeszłą środę wybraliśmy się na kultowy szlak z Palenicy Białczańskiej nad Morskie Oko. Pogoda była piękna, słońce paliło, a droga, jak każdy wie, prowadzi stale pod górę i potrafi dać w kość nawet dorosłemu. Niestety, zamiast cieszyć się pięknymi widokami, odczułam tam potworny niesmak. Sytuacja była tak absurdalna, że ludzie wokół po prostu zatrzymywali się i szeptali między sobą, kręcąc z politowaniem głowami. Pewna kobieta pchała przed sobą pod górę klasyczny wózek spacerowy. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie pasażer, który w nim siedział. Duże dziecko w wózku − do jakiego wieku pozwalać na spacerówkę? W głębokim siedzisku wózka, z nogami zwisającymi niemal do samej ziemi i ugiętymi w kolanach, siedział chłopak na oko mający 8, a może nawet 9 lat. To nie był żaden schorowany maluch, tylko wielki, zdrowy, silny chłopak, który gabarytowo ledwo mieścił się w tym stelażu. W dłoniach trzymał telefon komórkowy, na nosie miał modne okulary przeciwsłoneczne i z absolutnie obojętną miną klikał coś na ekranie, podczas gdy jego matka niemal mdlała z wysiłku. Ta kobieta była bordowa na twarzy, koszulkę miała dosłownie całą mokrą od potu, a jej oddech słychać było chyba z odległości kilkunastu metrów. Pchała ten gigantyczny ciężar pod górę ostatkiem sił, a jej synek nawet na sekundę nie oderwał wzroku od gry, żeby zapytać, czy może ma mamie jakoś pomóc albo chociaż przejść parę metrów na własnych nogach. Słuchałam tego jej sapania i nie wierzyłam własnym oczom. Przecież to jest szczyt i jakieś kompletnie chore wyręczanie dziecka przez nadgorliwą matkę. Dziewięciolatek ma już na tyle wykształcone mięśnie i kondycję, że bez problemu potrafi przejść te kilka kilometrów po idealnie asfaltowej drodze. W tym samym czasie mój 7-letni synek maszerował dziarsko obok nas z małym plecakiem i nie marudził, bo wiedział, że w góry idzie się po to, żeby chodzić. Wychowanie dzieci w dzisiejszych czasach − jak hodujemy niedorajdy życiowe W pewnym momencie wózek zaklinował się na jakimś małym kamieniu na asfalcie. Matka szarpnęła nim raz i drugi, mało się nie przewracając. Chłopak w środku tylko fuknął z niezadowoleniem, przewrócił oczami i rzucił w stronę matki pełne pretensji zdanie, że mogłaby jechać ostrożniej, bo przez nią przegrał kolejny poziom w grze. Myślałam, że ta kobieta go ustawi do pionu, każe mu natychmiast wysiąść i iść na piechotę. Ale na litość boską, jakże mocno się pomyliłam! Ona zaczęła go jeszcze przepraszać, poprawiła mu daszek od słońca i podała chłodny napój z rurką, żeby tylko królewicz się nie denerwował. Słuchałam tego i czułam, jak krew uderza mi do głowy. Przecież to jest jakieś hodowanie życiowych niedorajd, które za kilka lat nie będą potrafiły zrobić wokół siebie absolutnie nic. Jak ten młody człowiek ma w przyszłości poradzić sobie z jakimkolwiek wysiłkiem, z trudnościami w szkole czy w pracy, skoro od małego uczy się go, że jego jedynym zadaniem jest leżeć, pachnieć i zbierać owoce ciężkiej pracy zlanej potem matki? Jak uczyć dziecko samodzielności i wyznaczać granice? Najgorsze jest to, że tacy rodzice uważają swoje zachowanie za przejaw wielkiej, bezgranicznej miłości. Są przekonani, że chronią dziecko przed zmęczeniem, a tak naprawdę robią mu potworną niedźwiedzią przysługę. Górska turystyka z dzieckiem powinna być nauką pokonywania własnych słabości, hartowaniem charakteru i łapaniem kontaktu z naturą, a nie bezmyślnym dowożeniem leniwego nastolatka pod same drzwi schroniska. Przez takie podejście dzisiejsza młodzież nie ma szacunku do starszych, do ich pracy i wysiłku. Ta zlana potem matka pchała ten wózek z miną męczennicy, a jej syn traktował ją jak darmowego tragarza. Co o tym myślicie, drogie czytelniczki? Czy Waszym zdaniem to ja jestem staroświecka, a duże dziecko w wózku spacerowym na szlaku w Tatrach to dzisiaj normalny objaw troski rodzicielskiej? Jak dla mnie to była skrajna kompromitacja, która idealnie pokazuje, dokąd zmierza współczesne bezstresowe wychowanie. Pozdrawiam serdecznie całą Redakcję Mamotoja, Karolina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Pierwszego dnia obozu syn zadzwonił z płaczem. Wychowawcom powiem jedno: dziękuję”
Oto co robić, gdy dziecko jest rozregulowane emocjonalne. Psycholog poleca metodę „na brudno”
Napad złości w sklepie (albo innym miejscu publicznym!) potrafi wyprowadzić z równowagi nawet najbardziej cierpliwego rodzica. A gdyby można było przygotować dziecko na taką sytuację... jeszcze zanim do niej dojdzie? Psychologowie przekonują, że właśnie tak działa metoda „na brudno”.
Napad złości w sklepie, płacz przy wyłączaniu bajki czy awantura przed wyjściem do szkoły – wielu rodziców zna te sytuacje aż za dobrze. Najczęściej próbujemy reagować dopiero wtedy, gdy emocje dziecka sięgają zenitu. Psychologowie przekonują jednak, że istnieje znacznie skuteczniejszy sposób. Roboczo możemy nazwać tę metodę: „na brudno”. Na czym polega? Rozregulowanie emocjonalne to nie „złe zachowanie” Każde dziecko od czasu do czasu wybucha złością. Jednak jeśli napady gniewu, impulsywne reakcje czy trudności z radzeniem sobie z frustracją utrzymują się także u starszego dziecka, mogą świadczyć o problemach z samoregulacją emocjonalną. Samoregulacja to umiejętność panowania nad emocjami i zachowaniem nawet wtedy, gdy sytuacja jest trudna. Dzięki niej dziecko potrafi poradzić sobie z rozczarowaniem, zaakceptować zmianę planów czy wytrzymać frustrację bez wybuchu. Jak wyjaśnia psycholog kliniczny dr Matthew Rouse, jedne dzieci reagują natychmiast – ich emocje eksplodują bez ostrzeżenia. U innych napięcie narasta stopniowo, aż w końcu dochodzi do wybuchu. W obu przypadkach celem nie jest tłumienie emocji, ale nauczenie dziecka, jak przeżywać je w bezpieczny sposób. Metoda „na brudno” uczy emocji bez presji Większość rodziców ćwiczy... dopiero podczas kryzysu. To naturalny odruch. Dziecko zaczyna krzyczeć w sklepie, więc rodzic próbuje je uspokoić. Nie chce wyłączyć konsoli? Rozpoczyna się długa dyskusja. Problem polega na tym, że w chwili silnego pobudzenia mózg dziecka nie jest gotowy do nauki nowych umiejętności. Dlatego psychologowie proponują zupełnie inne rozwiązanie. Eksperci nazywają ją practice runs, czyli próbami generalnymi lub treningiem „na brudno”. Zasada jest prosta: zamiast czekać na prawdziwy kryzys, ćwiczymy trudną sytuację wcześniej, kiedy dziecko jest spokojne. Dr Rouse podaje prosty przykład. Jeśli dziecko regularnie urządza awantury podczas zakupów, nie warto ćwiczyć tego podczas dużych, stresujących zakupów przed świętami. Znacznie lepiej wybrać się do sklepu tylko na kilka minut i potraktować wizytę jak trening. Dziecko może ćwiczyć: chodzenie obok rodzica, niesięganie po produkty z półek, spokojne czekanie przy kasie, zaakceptowanie odmowy zakupu zabawki. Dzięki temu dziecko uczy się właściwej reakcji w spokojnych warunkach, zanim emocje przejmą kontrolę. Trening można wykorzystać niemal wszędzie To właśnie sprawia, że metoda jest tak ciekawa. Jeśli problemem jest poranne wychodzenie z domu, nie trzeba czekać do poniedziałkowego poranka. Można urządzić próbę w sobotę. Najpierw ćwiczyć samo ubieranie. Potem dodawać kolejne elementy: śniadanie, mycie zębów, spakowanie plecaka. Podobnie z wyłączaniem tabletu. Zamiast ćwiczyć wtedy, gdy dziecko od godziny gra w ulubioną grę, warto umówić się na krótką, dwu- lub trzyminutową zabawę. Następnie spokojnie poprosić o oddanie urządzenia i pochwalić dziecko za współpracę. Dr Rouse podkreśla, że nauka samoregulacji wygląda podobnie jak nauka czytania czy jazdy na rowerze. Najpierw ćwiczy się łatwiejsze sytuacje, a dopiero później stopniowo zwiększa poziom trudności. Nie wyręczaj, ale wspieraj Psycholog zwraca uwagę również na jeszcze jeden błąd rodziców. Chcąc uniknąć wybuchu, często przejmują kontrolę nad sytuacją. Pomagają przy każdym zadaniu, rozwiązują każdy problem albo uspokajają dziecko, zanim zdąży ono samo spróbować poradzić sobie z emocjami. Eksperci określają to jako „scaffolding”, czyli tworzenie dziecku bezpiecznego rusztowania. Nie chodzi o wyręczanie, ale o udzielenie dokładnie takiego wsparcia, jakiego dziecko potrzebuje na danym etapie. Przykład? Rodzic pomaga rozwiązać pierwsze zadanie z matematyki, a kolejne dziecko wykonuje już samodzielnie. Jeśli pojawia się frustracja, może zrobić krótką przerwę, napić się wody i wrócić do pracy. Z czasem wsparcia jest coraz mniej, a odpowiedzialności po stronie dziecka – coraz więcej. Najważniejsza wiadomość dla rodziców jest taka, że samoregulacja nie jest cechą, z którą dziecko się rodzi. To umiejętność rozwijana latami. Dlatego zamiast skupiać się wyłącznie na gaszeniu kolejnych pożarów, warto stworzyć dziecku okazję do ćwiczeń wtedy, gdy jest spokojne. Kilka minut „na brudno” może sprawić, że podczas prawdziwego kryzysu maluch będzie wiedział, jak zareagować. Źródło: childmind.org Zobacz także: 10 przykazań Montessori. Powtarzaj je jak mantrę, a wychowasz silne psychicznie dziecko „Antosiu, widzę Twoją złość. Czy możemy dojść do konsensusu?”. Współcześni rodzice stali się zakładnikami własnych dzieci Te 3 zdania Duńczycy i Finowie powtarzają jak mantrę. Dlatego ich dzieci są najszczęśliwsze
3-letnia córeczka zagrodziła mu drogę i nie wypuszczała z domu. „Szepnęła słowa, po których pękło mi serce”
W codziennym pędzie między domowymi obowiązkami, pracą a próbą zapanowania nad rodzicielskim chaosem, często gubimy to, co w relacji z dzieckiem jest absolutnie najważniejsze. Choć z pozoru wydaje nam się, że zabezpieczamy przyszłość naszych pociech, zapewniając im najlepsze zabawki, ubrania czy zajęcia dodatkowe, to brutalna prawda o dziecięcych potrzebach potrafi uderzyć w nas w najmniej oczekiwanym momencie i całkowicie zrewidować dotychczasowe priorytety.
Każdy z nas doskonale zna ten scenariusz, gdy zegarek nieubłaganie tyka, w głowie wiruje długa lista zadań do zrobienia na wczoraj, a wyjście z domu zamienia się w logistyczny maraton. W dokładnie takim momencie potężnego, dorosłego pośpiechu znalazł się autor poruszającego wpisu na Instagramie z profilu @poprostublisko, którego szczere wyznanie błyskawicznie stało się hitem sieci i wywołało ogromną lawinę komentarzy wzruszonych rodziców. Poruszająca historia ojca i jego trzyletniej córeczki Mężczyzna stał już w przedpokoju, gotowy do wyjścia, z głową pełną zawodowych projektów i terminów, gdy nagle jego trzyletnia córeczka zagrodziła mu drogę i nie wypuszczała z domu. Mała dziewczynka zablokowała swoim drobnym, dziecięcym ciałem drzwi wyjściowe, patrząc tacie prosto w oczy z determinacją, jakiej trudno oczekiwać od tak małego człowieka. Ojciec próbował delikatnie załagodzić sytuację, tłumacząc ze zniecierpliwieniem, że bardzo mu się spieszy i musi już iść, jednak maluch, zamiast odpuścić, mocno wtulił się w jego nogi. Kiedy tata zrezygnowany kucnął przy niej, by ją uspokoić i wreszcie utorować sobie przejście, stało się coś, co całkowicie zatrzymało czas. Dziewczynka zbliżyła się do jego twarzy i szepnęła słowa, po których pękło mu serce. Malutka trzylatka wyszeptała tacie wprost do ucha prośbę: „Tato, nigdy nie puszczaj mnie pierwszy”, obnażając tym samym największy głód emocjonalny współczesnych dzieci. W tamtej jednej, niezwykłej sekundzie cały dorosły pośpiech, stres związany z pracą i spóźnieniem po prostu wyparował, ustępując miejsca ogromnym wyrzutom sumienia, które zna chyba każda współczesna matka i ojciec. Autor wpisu ze smutkiem uświadomił sobie, że w pogoni za zapewnieniem dziecku wszystkiego, co materialne, nieświadomie odmawiał mu tego, czego najbardziej potrzebowało: swojej pełnej, niczym niezakłóconej obecności i uwagi. „Nigdy nie puszczaj mnie pierwszy”. Czego uczy nas ta niezwykła zasada? Wtedy właśnie, na podłodze w przedpokoju, ten młody tata podjął przełomową decyzję, której wielu wiecznie zabieganych dorosłych na początku może zupełnie nie zrozumieć ani nie docenić. Zamiast tradycyjnego, szybkiego buziaka na do widzenia i nerwowego oswobodzenia się z dziecięcych rączek, odłożył na bok torbę, zapomniał o uciekającym czasie i przez pełne trzy minuty klęczał na ziemi, mocno trzymając swoją córeczkę w ramionach. Postanowił, że tym razem nie zrobi tego, co robi większość z nas każdego dnia: nie puści dziecka jako pierwszy, pozwalając maluchowi decydować o tym, kiedy nasyci się tą bliskością. Ta prosta, a zarazem genialna w swojej prostocie zasada ma potężną moc terapeutyczną dla rozchwianego układu nerwowego małego człowieka, który w ten sposób uczy się zaufania do świata. Kiedy tulimy malucha i czekamy, aż to on sam rozluźni uścisk i odejdzie do swoich spraw, dajemy mu najpiękniejszy możliwy komunikat o bezwarunkowej miłości i akceptacji. Dziewczynka trzymała tatę mocno tak długo, jak tego potrzebowała, by napełnić swój wewnętrzny zbiornik bezpieczeństwa, po czym ze spokojem i uśmiechem sama otworzyła drzwi i pozwoliła mu wyjść. Poczuła się w pełni wysłuchana, zauważona i ważna, a jej lęk przed rozłąką z rodzicem naturalnie wygasł w bezpiecznych, stabilnych objęciach dorosłego. Ta historia pokazuje, że dzieci nie potrzebują idealnych, idealnie zorganizowanych rodziców, ale ludzi z krwi i kości, którzy potrafią w kryzysowym momencie porzucić swoje dorosłe plany na rzecz uspokojenia dziecięcego serca. Jak budować poczucie bezpieczeństwa u małego dziecka? Nasze rodzicielskie ramiona są dla dzieci jak magiczne schronienie, jedyny stały i bezpieczny punkt w tym wielkim, często przerażającym i niezrozumiałym dla nich świecie. Stosując w codziennym życiu zasadę świadomego, cierpliwego przytulania, wysyłamy dziecku jasny sygnał, że może od nas dostać dokładnie tyle miłości, wsparcia i uwagi, ile w danym momencie potrzebuje. Mała bohaterka internetowego wpisu dzięki mądrej i natychmiastowej reakcji swojego taty dowiedziała się, że dla niej on zawsze ma czas, nawet wtedy, gdy cały świat dokoła każe mu gonić przed siebie. To właśnie z takich drobnych, z pozoru błahych gestów buduje się trwały fundament pod przyszłą pewność siebie młodego człowieka oraz jego poczucie własnej wartości. Warto choć raz dziennie zatrzymać się w tym szalonym pędzie, kucnąć przy swoim dziecku, zamknąć oczy i po prostu trwać w uścisku tak długo, aż małe rączki same nas puszczą. Te trzy minuty spędzone na podłodze mogą przynieść więcej korzyści dla rozwoju emocjonalnego malucha niż najdroższe zabawki świata, a nam, rodzicom, pozwolą odzyskać właściwą perspektywę na to, co w życiu naprawdę ma znaczenie. Zobacz też: Te dzieci przestają się złościć i krzyczeć w 3 minuty. Wystarczy zadać 2 krótkie pytania
Kiedyś nauczyciel miał prawa, dziś boi się ucznia. Pedagog: „Czas przestać przepraszać za to, że wychowujemy”
Współczesna szkoła coraz mocniej przypomina tor pełen przeszkód i pułapek, na którym dorośli muszą ważyć każde słowo, by nie naruszyć kruchej konstrukcji młodego człowieka. Choć od lat dyskutujemy o potrzebie empatii, podmiotowości i zrozumienia w edukacji, to rzeczywistość szkolnych korytarzy zaczyna wymykać się spod kontroli, budząc potężne emocje zarówno wśród pedagogów, jak i samych rodziców.
W sieci wybuchła gigantyczna dyskusja po niezwykle mocnym wpisie nauczyciela Jacka Suligi, który bez owijania w bawełnę zdiagnozował to, co aktualnie dzieje się w polskich klasach. Pedagog zauważa, że tradycyjne, znane nam z własnego dzieciństwa metody dyscyplinowania zostały zepchnięte do defensywy przez system, który boi się jakiejkolwiek konfrontacji z uczniem. Dzisiaj zwykła próba zaprowadzenia ładu w klasie potrafi uruchomić machinę urzędniczą, w którą niemal natychmiast angażuje się całe otoczenie dziecka. Analizując jego słowa, trudno nie odnieść wrażenia, że dorośli zaczęli po prostu bać się wychowywać. Kryzys autorytetu w szkole − dlaczego nauczyciel boi się zwrócić uwagę Tradycyjna, publiczna reprymenda bywa dziś na szkolnych korytarzach traktowana niemal jak wykroczenie. Zamiast krótkiego zdania, które dawniej ucinało chamskie zaczepki czy rzucanie papierkami, od pedagogów oczekuje się prowadzenia długich, indywidualnych dyskusji. Jacek Suliga w swoim manifeście ostro krytykuje ten stan rzeczy, zauważając, że „zwykła reprymenda urosła dziś do rangi oświatowego przestępstwa”. Zwrócenie uwagi na forum klasy bywa określane mianem stygmatyzacji, a próba wyegzekwowania podstawowych zasad kultury osobistej kończy się oskarżeniami o naruszanie granic nastolatka. Moim zdaniem autor posta dotyka tu niezwykle bolesnej prawdy. Kiedy nauczyciel traci prawo do natychmiastowej, asertywnej reakcji, traci też kontrolę nad grupą. W efekcie, jak słusznie zauważa Suliga, współczesny „uczeń potrafi jednym tchem wymienić wszystkie swoje prawa − ale gdy zapytamy o obowiązki, zapada niezręczna cisza”. Nauczyciele, przerażeni wizją łatki oprawcy oraz awantury z roszczeniowym rodzicem, wolą po prostu zacisnąć zęby. Udają, że nie widzą arogancji, przez co młodzi ludzie przejmują całkowitą kontrolę nad grupą. To ślepy zaułek, w którym fałszywie pojęta empatia uderza rykoszetem w same dzieci, odbierając im szansę na naukę elementarnych zasad współżycia społecznego. Trend partnerskiego wychowania − dlaczego dziecko nie jest dorosłym Zdaniem Suligi główną przyczyną tego stanu rzeczy jest lansowany od kilku lat szkodliwy trend, który każe nam traktować dzieci jak równorzędnych partnerów dorosłych. Wmawiamy młodym ludziom, że ich samopoczucie i wygoda są absolutną świętością, niezależnie od okoliczności. Czytając wpis pedagoga, trudno nie zgodzić się z jego argumentacją. Przypomina on nam rzecz oczywistą, o której w oparach nowoczesnych teorii parentingowych często zapominamy: dziecko nie jest dorosłym i nie ma jeszcze w pełni ukształtowanego mózgu. Właśnie dlatego młody człowiek nie potrzebuje w dorosłym kumpla do wiecznych negocjacji. Potrzebuje mądrego przewodnika, kogoś, kto potrafi z pełną stanowczością powiedzieć, gdzie znajduje się granica. Kiedy zdejmujemy z dzieci jakąkolwiek odpowiedzialność za niewłaściwe zachowanie, stale tłumacząc ich wybryki przebodźcowaniem, robimy z nich ofiary losu. Jako rodzice musimy zrozumieć, że chroniąc malucha przed każdą, nawet najmniejszą krytyką, odbieramy mu sprawczość i umiejętność radzenia sobie z frustracją, która jest przecież nieodłącznym elementem ludzkiej egzystencji. Pokolenie ludzi ze szkła − jak rynek pracy weryfikuje bezstresowe wychowanie Kiedy przyglądam się dzisiejszym nastolatkom, uderza mnie ich potworna emocjonalna kruchość. Jacek Suliga użył w swoim poście brutalnego, ale boleśnie trafnego sformułowania: zdejmując z młodych ludzi jakąkolwiek odpowiedzialność, „hodujemy pokolenie ludzi ze szkła”. Jako matka doskonale rozumiem chęć ochrony własnego dziecka przed stresem, ale tworzenie wokół niego sterylnego klosza to niedźwiedzia przysługa. Życie nie jest pasmem nieustannych komplementów i głaskania po głowie. Jeśli szesnastolatek potrzebuje interwencji psychologicznej tylko dlatego, że nauczyciel kazał mu schować telefon i zacząć pracować, to jako społeczeństwo popełniliśmy gigantyczny błąd. Reagowanie histerią na zwykłe, codzienne wymagania to prosta droga do życiowej bezradności. Musimy wreszcie spojrzeć prawdzie w oczy i zdjąć z nosa różowe okulary. Prawdziwy, dorosły świat nie będzie przypominał przedszkolnego kółka wsparcia, w którym każdy krok konsultuje się z terapeutą. Rynek pracy to twarda gra, w której liczą się efekty, terminowość i odporność na stres. Żaden pracodawca nie zaangażuje się w głębokie dyskusje o emocjach dwudziestolatka, który nie potrafi przyjąć konstruktywnej krytyki na temat źle przygotowanego raportu. Zamiast tego po prostu go zwolni i zatrudni kogoś, kto potrafi udźwignąć odpowiedzialność. Stawianie dziecku granic, wymaganie szacunku i asertywne wyciąganie konsekwencji z jego wybryków to nie jest łamanie praw − to, jak pisze Suliga, „najważniejsza szczepionka uodparniająca na dorosłe życie”. Czas, aby dorośli wrócili do roli autorytetów i przestali przepraszać za to, że po prostu wychowują. Zobacz też: Matka obwinia „bezczelną nauczycielkę”. „Syn całe wakacje siedzi z nosem w lekturze, a przecież wystarczy zobaczyć film”
Japońskie 6-latki same jeżdżą metrem i sprzątają szkoły. Dlaczego w Tokio nie ma helikopterowych rodziców?
Podczas gdy większość z nas drży na samą myśl o wypuszczeniu siedmiolatka po bułki do osiedlowego sklepiku, na drugim końcu świata rozgrywa się rodzicielska rzeczywistość, która w europejskich warunkach mogłaby uchodzić za totalne szaleństwo. Choć na pierwszy rzut oka te metody mogą budzić sprzeciw, to kryje się za nimi genialnie przemyślany system budowania odpowiedzialności i niezależności od najmłodszych lat.
Wyobraźcie sobie gigantyczne, tętniące życiem Tokio, wielomilionową aglomerację, w której dorosły człowiek bez nawigacji potrafi zgubić się w trzy minuty. To właśnie tam, pośród rzeki spieszących się urzędników, każdego poranka można dostrzec niezwykły widok: maleńkie dzieci w charakterystycznych, kolorowych czapkach i z wielkimi plecakami, które zupełnie same maszerują chodnikami, wsiadają do wagonów metra i bez cienia strachu przemierzają miasto w drodze do szkoły. Niezwykła samodzielność dzieci na ulicach Tokio Japońskie 6-latki same jeżdżą metrem i sprzątają szkolne korytarze, co dla przeciętnego rodzica w Polsce brzmi jak gotowy scenariusz na film grozy lub interwencję opieki społecznej. U nas normą stało się podwożenie pociech pod same drzwi placówki, niemalże pod samą ławkę, i niesienie za nie plecaka, który rzekomo jest zbyt ciężki dla młodego kręgosłupa. Tymczasem w Kraju Kwitnącej Wiśni nikogo nie dziwi widok pierwszoklasisty, który z pełną powagą kasuje bilet, pilnuje swojej stacji docelowej i ze spokojem radzi sobie w miejskiej dżungli. To nie jest kwestia braku serca czy rodzicielskiej obojętności, lecz głęboko zakorzeniona filozofia oparta na zaufaniu do młodego człowieka oraz do całego otaczającego go społeczeństwa. Ta niesamowita samodzielność nie ogranicza się jednak wyłącznie do bezpiecznego pokonania drogi z punktu A do punktu B, ponieważ prawdziwy sprawdzian dojrzałości zaczyna się po przekroczeniu progu szkolnej klasy. W japońskich szkołach na próżno szukać tradycyjnych firm sprzątających czy pań woźnych, które z mopem w ręku biegają po korytarzach i zacierają ślady dziecięcej beztroski. Od czyszczenia podłóg, przez mycie okien, aż po szorowanie toalet i serwowanie codziennych posiłków w porze lunchu odpowiedzialni są wyłącznie uczniowie, nawet ci najmłodsi. Dzieci dzielą się na grupy, zakładają białe fartuchy oraz chustki na głowy i z ogromnym zaangażowaniem dbają o swoją wspólną przestrzeń, ucząc się przy tym szacunku do pracy własnej oraz cudzej. W Japonii nie ma helikopterowych rodziców Żeby zrozumieć ten fenomen, trzeba przyjrzeć się temu, jak bardzo różni się azjatyckie podejście do wychowania od naszego zachodniego kultu nieustannej ochrony. Dlaczego w Tokio nie ma helikopterowych rodziców, którzy krążą nad dzieckiem przez całą dobę i usuwają z jego drogi każdą, nawet najmniejszą kłodę? Odpowiedź kryje się w japońskim pojęciu omoiyari, które oznacza specyficzny rodzaj empatii, altruizmu oraz brania pełnej odpowiedzialności za dobrostan całej wspólnoty. W Japonii od najmłodszych lat wpaja się dzieciom, że nie są pępkiem świata, wokół którego kręci się cała galaktyka, ale ważną częścią skomplikowanego organizmu społecznego. Zamiast uczyć maluchy chorobliwej rywalizacji i skupienia wyłącznie na własnym sukcesie, system edukacyjny oraz domowy promują współpracę i wzajemną pomoc w każdej dziedzinie życia. Helikopterowe rodzicielstwo, tak popularne w Europie czy Stanach Zjednoczonych, w japońskiej kulturze byłoby postrzegane jako ogromna krzywda wyrządzana własnemu dziecku. Nadopiekuńczość jest tam traktowana jako odbieranie młodemu człowiekowi szansy na naukę życia, radzenia sobie z porażkami oraz budowania wewnętrznej siły. Japończycy głęboko wierzą, że pozwalając dziecku na popełnianie błędów, na zgubienie się w drodze czy na samodzielne rozwiązanie rówieśniczego konfliktu, dają mu najlepszy możliwy kapitał na dorosłość. Rodzice w Tokio nie czują potrzeby ciągłego kontrolowania i sprawdzania lokalizacji w telefonie, ponieważ wiedzą, że całe miasto jest urządzone tak, by chronić najmłodszych. Istnieje tam niepisana zasada, że każdy dorosły na ulicy staje się opiekunem dziecka, które podróżuje samotnie, a kierowcy autobusów czy motorniczy metra są wyczuleni na punkcie małych pasażerów. Czego polskie matki mogą nauczyć się od Japonek? Choć przeniesienie japońskiego modelu jeden do jednego na polskie realia jest technicznie i kulturowo niemożliwe, to lekcja płynąca z Tokio może całkowicie odmienić nasze podejście do macierzyństwa. Nie musimy od razu wypuszczać sześcioletniego malucha do warszawskiego czy krakowskiego tramwaju w godzinach szczytu, ale możemy zacząć od małych kroków w zaciszu własnego domu. Pozwólmy dzieciom na więcej swobody, przestańmy wyręczać je w wiązaniu butów, sprzątaniu pokoju czy pakowaniu szkolnego piórnika tylko dlatego, że zrobimy to szybciej i dokładniej. Kiedy nieustannie kontrolujemy i poprawiamy każdy ruch naszego dziecka, wysyłamy mu podświadomy, niezwykle toksyczny komunikat, że samo nie jest wystarczająco dobre ani mądre, by sobie poradzić. Warto zainspirować się tą azjatycką mądrością i zamiast budować wokół dziecka złote klatki, zacząć mądrze wyposażać je w narzędzia potrzebne do samodzielnego życia. Zamiast nieustannego lęku i czarnowidztwa, zaszczepmy w naszych głowach odrobinę japońskiego zaufania do dziecięcych możliwości, które bardzo często przewyższają nasze dorosłe oczekiwania. Sześciolatek, który potrafi sam zadbać o porządek wokół siebie i nie boi się wyzwań, w przyszłości wyrośnie na dorosłego, który z podniesioną głową i bez lęku przejdzie przez każdą życiową burzę. Zmiana naszych nawyków oraz zachowań to najlepszy prezent, jaki możemy podarować swoim pociechom, uwalniając je od ciężaru naszej własnej rodzicielskiej kontroli. Zobacz też: Japońskie dzieci są wrażliwe i zawsze słuchają dorosłych. Sekret tkwi w zasadzie „smutnego wzroku”
Wstyd w pijalni wód w słynnym uzdrowisku. „Ludzie nie mogli uwierzyć, na co rodzice pozwalają 3-letniej córce”
Zawsze wydawało mi się, że uzdrowiska takie jak Krynica-Zdrój to oazy świętego spokoju, do których człowiek ucieka, żeby naładować baterie, pospacerować po deptaku i w kulturalnych warunkach podreperować zdrowie. Sama jestem mamą dwójki dzieci, więc doskonale wiem, że podróżowanie z nimi to nie rurki z kremem i trzeba mieć oczy dookoła głowy. Rozumiem pot, łzy i nagłe zwroty akcji, ale to, co zobaczyłam podczas ostatniego weekendu w pijalni wód, po prostu zwaliło mnie z nóg. Do teraz czuję wstyd za to, jak niektórzy współcześni rodzice interpretują wolność i bezstresowe wychowanie. Przekroczono granicę, do której absolutnie nikt o zdrowych zmysłach nie powinien się nawet zbliżać.
Wszystko zaczęło się bardzo niewinnie. Weszliśmy do pijalni, w środku panował ten specyficzny, elegancki klimat. Ludzie w ciszy sączyli wodę leczniczą ze szklanych pijałek, starsze panie rozmawiały półgłosem, a wokół rozchodziła się kojąca muzyka. Obok nas usiadło młode małżeństwo z córeczką, na oko trzyletnią. Dziewczynka od początku była dość żywiołowa, biegała między stolikami, ale umówmy się, to wciąż tylko dziecko. Prawdziwy dramat zaczął się w momencie, gdy mała nagle zastygła i głośno zakomunikowała, że natychmiast musi zrobić siku. Kultura osobista w miejscach publicznych a dzieci Każdy rodzic, który przechodził etap odpieluchowania, wie, że tu liczy się każda sekunda. Spodziewałam się, że matka albo ojciec porwą małą na ręce i popędzą do toalety, która w pijalni jest przecież świetnie oznaczona i ogólnodostępna. To, co wydarzyło się sekundę później, sprawiło, że wszystkim obecnym w pijalni dosłownie opadły szczęki. Matka dziewczynki bez cienia żenady wyciągnęła z wielkiej torby podręcznej plastikowy, rozkładany nocnik turystyczny. Zamiast wziąć małą na bok, pójść do łazienki czy chociaż wyjść na zewnątrz w ustronne miejsce, rozłożyła ten gadżet na samym środku eleganckiej sali, tuż obok stolików, przy których ludzie pili wodę. Ojciec jak gdyby nigdy nic posadził ją na tym plastiku, prosto przed oczami kilkudziesięciu zszokowanych kuracjuszy. Konflikt pokoleń w polskim uzdrowisku W tym momencie w pijalni zapadła taka cisza, że słychać było dosłownie szum kranu z wodą Jan. Starsze panie, które siedziały przy stoliku obok, aż zamarły z pijałkami w dłoniach. Widziałam ich miny, to było totalne niedowierzanie wymieszane z niesmakiem. Ludzie zaczęli ostentacyjnie odwracać wzrok, niektórzy zaczęli nerwowo chrząkać. Najgorsza w tym wszystkim była absolutna obojętność rodziców. Oni zachowywali się tak, jakby korzystanie z nocnika przez ich córkę na środku zabytkowego obiektu uzdrowiskowego było najbardziej naturalną rzeczą na świecie. Matka z uśmiechem podawała małej chrupki, a ojciec scrollował telefon. Jedna ze starszych, eleganckich kuracjuszek nie wytrzymała. Podeszła do tej pary i bardzo cicho, ale stanowczo zwróciła uwagę, że pijalnia wód to nie jest publiczna toaleta i takie rzeczy powinno się załatwiać w łazience, szanując innych ludzi, którzy tutaj odpoczywają. Reakcja matki dziewczynki była podręcznikowym przykładem totalnego braku wychowania. Naskoczyła na tę starszą kobietę, że to jest małe dziecko, a jak się starszej pani nie podoba, to może wyjść. Granice bezstresowego wychowania i komfort innych Jako matka czułam, jak oblewa mnie gorący pot ze wstydu za tamtych rodziców. To nie jest żadna wygoda ani nowoczesne rodzicielstwo, to jest po prostu zwyczajne chamstwo i brak podstawowych manier. Kupując rozkładany nocnik, dostajemy genialne narzędzie na sytuacje awaryjne w lesie, w samochodzie na autostradzie czy na dzikiej plaży, a nie glejt na załatwianie potrzeb fizjologicznych dziecka w kawiarniach, restauracjach czy pijalniach wód. Ucząc dziecko, że może siusiać w każdym miejscu, bez względu na obecność innych ludzi, wychowujemy kogoś, kto w przyszłości nie będzie szanował żadnych barier społecznych. To wydarzenie zepsuło nam cały wieczór. Pijalnia wód w Krynicy straciła dla mnie swój urok, a w głowie została mi tylko ta żenująca scena. Mam wrażenie, że jako rodzice zaczynamy mocno błądzić. Chcemy, żeby świat był wyrozumiały dla naszych dzieci, ale sami nie dajemy światu ani odrobiny szacunku. Jeśli nie zaczniemy stawiać granic sobie i swoim maluchom w miejscach publicznych, to niedługo nikt nie będzie chciał nas nigdzie wpuszczać. I wcale się temu nie dziwię. Zobacz też: Podrzucanie dzieci znajomym w wakacje. „Wyprosiłam córkę sąsiadki, bo pchała się nawet na kolację”
Jeden styl wychowania pomaga dzieciom z ADHD. Szkoda, że rodzice nie mają o tym pojęcia
Długie, prawie 20-letnie badanie opisane w „Research in Child and Adolescent Psychopathology”, śledziło losy dzieci od 4. miesiąca życia i wskazało, że u bardzo energicznych dzieci łagodniejsze objawy wiązały się z „dyrektywnym”, wspierającym stylem wychowania.
W prawie 20-letnim badaniu opublikowanym w czasopiśmie „Research in Child and Adolescent Psychopathology” naukowcy przyjrzeli się temu, jak temperament dziecka i styl wychowania mogą wiązać się z nasileniem objawów ADHD. Obserwacja zaczęła się, gdy dzieci miały 4 miesiące: oceniano ich reakcje na nowość, takie jak nowe dźwięki i obrazy, a później śledzono rozwój aż do 15. roku życia, opierając się m.in. na opisach rodziców i analizie relacji rodzic-dziecko. Temperament to sygnał, nie wyrok W rozmowach rodziców temat wraca regularnie: dziecko jest bardzo aktywne, szybko się ekscytuje, silnie reaguje emocjonalnie i łatwo się rozprasza. Badania pokazują, że taki zestaw cech może korelować z nasileniem objawów ADHD. Ważne jest jednak jedno doprecyzowanie: temperament sam w sobie nie jest jednoznacznym wyznacznikiem ADHD. Na to, jak dziecko funkcjonuje w kolejnych latach, wpływają też czynniki genetyczne i środowiskowe, w tym ich wzajemne oddziaływania. To oznacza, że nawet jeśli niemowlę od początku jest „na wysokich obrotach”, nie da się na tej podstawie przesądzać o rozwoju trudności. Można natomiast uważniej obserwować, w jakich sytuacjach dziecko traci regulację i jakie wsparcie pomaga mu wrócić do równowagi. W opisywanym badaniu szczególną uwagę zwrócono na dzieci z tzw. profilem pełnym energii (określanym też jako „wybujały”) – takie, które mają dużo energii i podekscytowania. Naukowcy analizowali konsekwencje rozwojowe tej wczesnej cechy, zestawiając ją z późniejszymi zachowaniami zgłaszanymi przez rodziców, obserwowanymi interakcjami rodzic–dziecko oraz objawami ADHD (zaznaczanymi w badaniu jako niediagnostyczne). Dyrektywność, która wspiera, a nie kontroluje Najmocniejszy wniosek dotyczył tego, co działo się w dłuższym czasie. U dzieci o wysokiej energii łagodniejsze objawy ADHD w kolejnych latach wiązały się z dyrektywnym stylem wychowania. Brzmi ostro? W tym ujęciu „dyrektywność” nie oznaczała jednak kontroli ani sztywnego reżimu, tylko konkretne, wspierające prowadzenie dziecka wtedy, gdy najbardziej tego potrzebuje. Dyrektywność korelowała z tym, że rodzic daje jasne, fizyczne i werbalne wskazówki, szczególnie gdy dziecko jest rozregulowane. W praktyce chodzi o krótkie podpowiedzi i pomoc w „złapaniu oddechu”, uspokojeniu się i odnalezieniu w sytuacji. To podejście jest bliskie codzienności wielu rodzin: dziecko ma energię i pomysły, ale czasem potrzebuje kogoś, kto pomoże mu zatrzymać się na moment, uporządkować emocje i wrócić do zadania. Warto też pamiętać o szerszym tle: nie ma jednego uniwersalnego stylu, który „powstrzyma” ADHD. Celem jest raczej wspieranie samoregulacji, zwłaszcza w obszarach takich jak impulsywność, nieuwaga i nadpobudliwość. U jednych dzieci więcej da spokojna struktura i rytm dnia, u innych kluczowe okaże się szybkie wychwytywanie momentu przeciążenia i trafna, krótka pomoc. Rusztowanie w praktyce: struktura na start, samodzielność z czasem W badaniu pojawia się też nadrzędna idea rusztowania w rodzicielstwie. To podejście, w którym rodzic na początku daje więcej struktury i podpowiedzi, a potem stopniowo wycofuje wsparcie, gdy dziecko nabiera kompetencji i pewności siebie. Sens jest prosty: dziecko uczy się nowych umiejętności w bezpiecznych warunkach, a dorosły nie wyręcza go bez końca. Rusztowanie może dotyczyć bardzo zwyczajnych spraw, na przykład sytuacji społecznych. Na początku rodzic pomaga dziecku nazwać zasady rozmowy: jak zacząć, jak poczekać na swoją kolej, jak nie przerywać. Z czasem oddaje stery dziecku, zostając w pobliżu jako „punkt wsparcia”, gdy pojawi się trudność. Wśród podejść spójnych z rusztowaniem wymieniane są m.in. wychowanie w duchu latarni morskiej oraz wychowanie wspierające autonomię. Z kolei style takie jak helikopterowe rodzicielstwo i pobłażliwe rodzicielstwo mogą utrudniać dziecku ćwiczenie samodzielnego radzenia sobie: albo dlatego, że dorosły stale przejmuje stery, albo dlatego, że brakuje czytelnych granic. W obu wariantach dziecku trudniej budować pewność siebie i umiejętności regulowania emocji oraz zachowań, które bywają szczególnie wymagające przy objawach ADHD. Współautorką badania była Heather Henderson, psycholog rozwojowa oraz profesor i kierownik katedry psychologii na Uniwersytecie Waterloo. Jej zespół pokazał, że u dzieci bardzo „żywiołowych” różnicę może robić nie surowość, ale uważne, konkretne prowadzenie i stopniowe uczenie samodzielności. Dla rodzica to cenna wskazówka: zamiast szukać jednego idealnego stylu, można skupić się na tym, by codziennie dokładać dziecku narzędzi do regulacji i krok po kroku oddawać mu więcej sprawczości. Źródło: parents.com Zobacz też: Te dzieci przestają się złościć i krzyczeć w 3 minuty. Wystarczy zadać 2 krótkie pytania
Psycholog wskazuje 8 zakazanych zwrotów do dziecka. Większość rodziców mówi je codziennie
Choć padają z naszych ust z troski lub bezsilności, mogą wyrządzić w dziecięcej psychice szkody, których konsekwencje będą ciągnąć się latami. Niepozorne zwroty, powtarzane niemal w każdym domu, niosą za sobą ukryty przekaz, który zamiast wspierać, buduje między nami a dziećmi niewidzialny mur.
Wychowanie to sztuka balansowania między miłością a cierpliwością, jednak w pośpiechu rzadko analizujemy głębsze znaczenie powtarzanych dzieciom komunikatów. Niby zwykłe, codzienne słowa potrafią mocno ranić, dlatego warto przyjrzeć się konkretnym błędom, jakie popełniamy w rozmowach z najmłodszymi. Toksyczne zwroty w codziennej komunikacji z dzieckiem Oto lista zwrotów, które zdaniem ekspertki niszczą dziecięcy świat i powinny jak najszybciej zniknąć z naszego słownika. Uspokój się. Te dwa słowa działają na malucha wprost przeciwnie, wywołując jeszcze większą frustrację. Dziecko nie posiada jeszcze w pełni wykształconego układu nerwowego, by natychmiast wyciszyć burzę emocjonalną na zawołanie dorosłego. Przestań płakać. Łzy są naturalnym wentylem bezpieczeństwa i blokowanie ich sprawia, że najmłodsi zaczynają tłumić w sobie trudne emocje. W przyszłości może to skutkować problemami z wyrażaniem jakichkolwiek uczuć. Nic się nie stało. Dla rodzica rozlana woda czy rozbita zabawka to błahostka, ale dla kilkulatka to prawdziwy koniec świata. Pozbawianie go prawa do smutku buduje mur niezrozumienia oraz poczucie osamotnienia. Nie przesadzaj. Kryje się za tym jasny sygnał, że reakcje młodego człowieka są nieadekwatne, co skutecznie niszczy jego rodzące się poczucie własnej wartości, a także intuicję i wiarę we własne osądy. Bo ja tak powiedziałam. Ten komunikat całkowicie zamyka przestrzeń do dyskusji, nie uczy logicznego myślenia ani wyciągania wniosków, a jedynie ślepego posłuszeństwa opartego na przewadze i sile dorosłego. Zobacz, inne dzieci potrafią. To prosty przepis na zaszczepienie w maluchu permanentnego poczucia bycia gorszym, wywołanie chorobliwej zazdrości oraz zmuszenie do wiecznej, niszczącej rywalizacji z rówieśnikami. Ile razy mam ci to powtarzać. Poza oczywistym wyrazem zniecierpliwienia i złości dorosłego, takie pytanie nie niesie żadnej wartości edukacyjnej ani jasnej instrukcji, jak dziecko ma naprawić swój błąd. Nie ma się czego bać. Choć intencją jest dodanie otuchy, w rzeczywistości maluch czuje, że jego lęk przed ciemnością czy psem jest czymś niewłaściwym, przez co zamyka się w sobie i traci zaufanie do własnych odczuć. Zakazane słowa: jak mądrze wspierać rozwój dziecka? Analizując głębiej internetowy wpis terapeutki, trudno nie odnieść wrażenia, że często bezwiednie powielamy schematy naszych własnych rodziców. Większość z nas słyszała te same zdania we własnym dzieciństwie, dlatego dziś tak naturalnie i bezrefleksyjnie przechodzą nam one przez gardło. Psycholog Karolina Martin przypomina jednak, że za każdym z tych pozoru niewinnych haseł kryje się komunikat, którego wcale nie chcieliśmy przekazać. Zamiast wsparcia i miłości, dziecko słyszy ukryty przekaz, że jego emocje są nieważne, niewłaściwe i że z całym tym wewnętrznym chaosem musi poradzić sobie zupełnie samo. A emocje i silne przeżycia nigdy nie znikają tylko dlatego, że ktoś dorosły wyda im kategoryczny rozkaz zniknięcia. Co ważne, to właśnie z tych drobnych, codziennych komunikatów buduje się fundament pod przyszłą pewność siebie lub... głębokie kompleksy młodego człowieka. Zrozumienie destrukcyjnej siły tych słów to pierwszy, najważniejszy krok do tego, by zacząć budować relację opartą na szacunku. Dziecko uspokaja się nie od szorstkich nakazów, ale od fizycznej i psychicznej obecności stabilnego, spokojnego dorosłego, który potrafi przytulić i nazwać trudne emocje. Nie chodzi o popadanie w perfekcjonizm, bo każdy ma prawo do gorszego dnia czy momentu bezsilności po nieprzespanej nocy. Istotą świadomego rodzicielstwa jest systematyczna praca nad tym, by krok po kroku zastępować surową ocenę głębokim zrozumieniem, rozkazy realnym wsparciem, a uciszanie dziecięcego krzyku jego uważnym zauważeniem. Słowa, które zaszczepiamy w głowach naszych dzieci, z biegiem czasu ukształtują ich wewnętrzny głos, jakim będą mówiły do samych siebie w dorosłym życiu. Zobacz też: „Antosiu, widzę Twoją złość. Czy możemy dojść do konsensusu?”. Współcześni rodzice stali się zakładnikami własnych dzieci
Gdy dziecko wyje na chodniku, otwórz szeroko buzię. „Gapili się na mnie jak na głupią, ale po minucie zapadła kompletna cisza”
Każda mama doskonale zna ten moment, kiedy niewinny spacer w ułamku sekundy zamienia się w publiczny pokaz najdzikszych emocji, a cała ulica zamiera w oczekiwaniu na reakcję rodzica. Zamiast jednak wpadać w panikę pod ostrzałem krytycznych spojrzeń przechodniów, warto sięgnąć po metodę, która choć z boku wygląda na totalne szaleństwo, niesie ze sobą genialne i natychmiastowe rezultaty.
Scenariusz zazwyczaj wygląda bardzo podobnie, niezależnie od tego, czy powodem buntu staje się odmowa kupna kolejnej zabawki, zmęczenie, czy po prostu gorszy dzień malucha. Dziecko nagle zatrzymuje się na samym środku ruchliwego chodnika, napina całe ciało, a z jego gardła wydobywa się dźwięk, który potrafi postawić na nogi całą okolicę. W takich chwilach czas zaczyna płynąć zupełnie inaczej, a zdezorientowany rodzic czuje na sobie palący wzrok obcych osób, z których każda w duchu natychmiast wystawia mu ocenę. Tradycyjne metody, takie jak spokojne tłumaczenie, próby odwrócenia uwagi czy nawet stanowczy ton, bardzo często zawodzą, ponieważ maluch znajduje się w stanie tak silnego pobudzenia emocjonalnego, że żadne racjonalne argumenty do niego nie docierają. Sama znalazłam się kiedyś w identycznej sytuacji, kiedy mój syn postanowił zaprotestować przeciwko powrotowi do domu i urządził prawdziwy koncert na oczach tłumu ludzi czekających na przystanku autobusowym. Położył się plackiem na betonowych płytach, zaczął uderzać nogami o ziemię i wyć tak głośno, jakby działa się mu największa krzywda. Przechodnie natychmiast zwolnili kroku, niektórzy zaczęli ostentacyjnie kręcić głowami z dezaprobatą, a inni patrzyli na mnie z wyczekiwaniem, co teraz zrobię. W ułamku sekundy poczułam, jak wzbiera we mnie fala bezsilności i wstydu, jednak zamiast zacząć go szarpać lub przekupywać słodyczami, postanowiłam zaryzykować i przetestować psychologiczny trik, o którym czytałam w jednej z parentingowych grup. Zaskakująca metoda na wyciszenie płaczącego malucha w minutę Mój plan wymagał ode mnie schowania dumy głęboko do kieszeni i zrobienia czegoś, co dla większości dorosłych jest kompletnie nienaturalne w miejscu publicznym. Podeszłam do leżącego syna, kucnęłam tuż obok niego, a następnie otworzyłam szeroko buzię i zaczęłam naśladować jego zachowanie, wydając z siebie dokładnie takie same, głośne dźwięki. Zaczęłam po prostu krzyczeć razem z nim, idealnie kopiując każdą zmianę tonu jego głosu i nie zwracając uwagi na to, że w tym momencie stałam się główną atrakcją turystyczną całej ulicy. Ludzie stojący na przystanku dosłownie zamarli z wrażenia, a na ich twarzach malowało się totalne osłupienie, zmieszane z lekkim przerażeniem. Gapili się na mnie jak na wariatkę lub kompletnie głupią kobietę, która straciła panowanie nad sobą, ale ten pokaz kontrolowanego szaleństwa miał bardzo konkretny cel terapeutyczny. Kluczem do sukcesu okazał się element totalnego zaskoczenia, który natychmiast wybił moje dziecko z transu złości, w jakim się znajdowało. Syn usłyszał, że obok niego dzieje się coś dziwnego, nagle przerwał swój płacz, otworzył szeroko oczy i zaczął mi się przyglądać z niedowierzaniem. Gdy zobaczył, że dorosła mama siedzi na chodniku i krzyczy dokładnie tak jak on, jego system nerwowy otrzymał tak silny i niespodziewany bodziec, że mechanizm histerii po prostu się zresetował. Po dosłownie jednej minucie na ruchliwej ulicy zapadła kompletna, upragniona cisza, a maluch, zamiast płakać, zaczął się uśmiechać. Psychologiczny reset emocji, czyli dlaczego warto zniżyć się do poziomu dziecka Ta nietypowa technika, choć dla wielu osób postronnych może wydawać się kontrowersyjna lub wręcz niedopuszczalna, ma swoje bardzo mocne uzasadnienie w psychologii dziecięcej. Kiedy mały człowiek wpada w szał, jego logicznie myślący mózg zostaje całkowicie odcięty przez emocje, a próby rozmawiania z nim z pozycji autorytetu tylko pogarszają sprawę. Zniżenie się do fizycznego i emocjonalnego poziomu dziecka, połączone z lustrzanym odbiciem jego zachowania, wysyła do jego podświadomości bardzo mocny komunikat, że rodzic widzi i rozumie jego frustrację. Zamiast budować mur zakazów i nakazów, wchodzimy na chwilę do świata malucha, co pozwala na błyskawiczne rozładowanie nagromadzonego napięcia. Oczywiście stosowanie tego patentu wymaga od nas, rodziców, ogromnego dystansu do samych siebie i kompletnego ignorowania tego, co pomyślą sobie o nas obcy ludzie za ścianą czy na ulicy. Często to właśnie nasz własny lęk przed oceną społeczną sprawia, że reagujemy agresją lub uległością, co tylko nakręca spiralę dziecięcego buntu. Przetestowanie tego prostego triku z otwarciem buzi i wspólnym krzykiem pokazuje, że najlepsze rozwiązania bywają najbardziej nieoczywiste. Czasami warto na minutę stać się tą zwariowaną mamą, na którą wszyscy patrzą z ukosa, byle tylko w bezpieczny i bezstresowy sposób przywrócić spokój swojemu dziecku i uratować resztę wspólnego dnia. Zobacz też: 5-latek urządził histerię w lodziarni na Helu. Reakcja matki zażenowała klientów: „Kompletna porażka”
„Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa
Patrzyłam na to z otwartą buzią i pomyślałam sobie, że to jest jakiś kompletny dramat, bo mówimy o dużym chłopcu, który za chwilę idzie do starszych klas szkoły podstawowej.
To, co przed chwilą zobaczyłam na własne oczy, kompletnie mną wstrząsnęło. Przyjechaliśmy z rodziną na zasłużone wakacje. Obserwuję dzieciaki dookoła i ogarnia mnie coraz większy smutek, bo mam wrażenie, że rośnie nam generacja ludzi kompletnie nieprzystosowanych do normalnego życia wśród innych. Ta jedna konkretna scena z dziesięciolatkiem na deptaku ujawnia całą, niezwykle smutną prawdę o kondycji psychicznej i braku podstawowych umiejętności u pokolenia Alfa. Przerażający brak umiejętności społecznych u współczesnych dzieci Wszystko zaczęło się od pozornie błahej sytuacji przy budce z lodami. Do lady podszedł chłopak, na oko dobrze rozwinięty dziesięciolatek, wysłany przez siedzących kawałek dalej na ławce rodziców, żeby samodzielnie kupić sobie i młodszej siostrze coś słodkiego do jedzenia. Kiedy miła pani zapytała go, jaki smak wybiera i czy lody mają być w kubeczku czy w rożku, ten młody człowiek po prostu zamarł, zesztywniał i w ułamku sekundy stał się czerwony jak burak. Nie potrafił wykrztusić z siebie ani jednego słowa, uciekał wzrokiem we wszystkie strony, a na jego twarzy pojawiło się tak gigantyczne przerażenie, jakby znalazł się w jakiejś ciemnej głuszy, a nie przed uśmiechniętą dziewczyną. Zamiast odpowiedzieć na proste, codzienne pytanie, chłopak zaczął nerwowo gmerać w kieszeni spodni, wyciągnął telefon, zadzwonił do matki, że on nie wie, co ma teraz zrobić i żeby po niego przyszła. Kiedy pani z obsługi spróbowała zażartować, żeby rozładować atmosferę, dziesięciolatek po prostu rzucił pieniądze na ladę, odwrócił się na pięcie i uciekł z płaczem w stronę swoich opiekunów, zostawiając wszystkich dookoła w totalnym osłupieniu. Patrzyłam na to z niedowierzaniem. To nie jest kwestia nieśmiałości, bo każdy z nas czasem się wstydzi, ale to był całkowity paraliż decyzyjny i kompletny brak odporności na jakąkolwiek interakcję z drugim człowiekiem bez pomocy czy pośrednictwa szklanego ekranu. Uzależnienie od smartfonów niszczy relacje pokolenia Alfa Ta sytuacja idealnie pokazuje, do jakiego stanu doprowadziliśmy nasze dzieci, pozwalając, aby ich całe życie towarzyskie przeniosło się do sieci i zamknęło w wirtualnych komunikatorach. Pokolenie Alfa potrafi bez problemu montować filmiki, zakładać filtry na zdjęcia i klikać z rówieśnikami na czatach przez całą dobę, ale w realnym świecie ponosi sromotną porażkę na każdym kroku. Kiedy trzeba spojrzeć komuś prosto w oczy, odpowiedzieć na proste pytanie, poprosić o pomoc czy chociażby kulturalnie podziękować, te dzieciaki natychmiast kapitulują, bo nie mają pojęcia, jak działają normalne mechanizmy społeczne. Telefon stał się dla nich tarczą obronną, za którą chowają się przed prawdziwym życiem, przez co stają się osobami niezdolnymi do nawiązania jakiejkolwiek głębszej więzi. Szlag mnie trafia, kiedy widzę na deptaku grupy nastolatków i starszych dzieci, które idą obok siebie, ale zamiast gadać, śmiać się, przekomarzać czy nawet kłócić, idą z głowami spuszczonymi w dół i gapią się w swoje smartfony. Oni nawet nie wiedzą, co tracą, ucieka im najpiękniejszy czas dorastania, budowania pierwszych przyjaźni i uczenia się asertywności w grupie rówieśniczej. Przez to całe cyfrowe przebodźcowanie te biedne dzieciaki stają się aspołeczne, zamknięte w sobie i potwornie samotne, choć w sieci mają po kilkuset rzekomych znajomych. Jak pomóc dziecku odnaleźć się w realnym świecie? Sama mam dzieci i też każdego dnia walczę z tą technologiczną plagą, a nie chcę wyjść na jakąś idealną świętą, która tylko krytykuje innych. Zrozumiałam jednak, że jeśli jako rodzice nie zaczniemy natychmiast działać i nie weźmiemy się ostro za wychowanie naszych pociech w realu, to wyhodujemy armię ludzi totalnie niesamodzielnych. Musimy przestać robić wszystko za nasze dziesięciolatki, przestać wyręczać je w sklepie, w restauracji i zacząć twardo wymagać od nich samodzielnego załatwiania prostych spraw. Puszczajmy je same po bułki do piekarni, każmy im samym zamawiać posiłki w knajpach i przede wszystkim − ograniczajmy im czas przed ekranem na rzecz normalnych, podwórkowych kontaktów z innymi. Otwórzmy wreszcie oczy, zacznijmy rozmawiać ze swoimi dziećmi i uczmy je podstawowych zasad funkcjonowania w społeczeństwie, bo technologia zżera ich dusze od środka. Dajmy im szansę na popełnianie błędów, na przełamywanie wstydu i na naukę radzenia sobie ze stresem w codziennych sytuacjach, bo inaczej w dorosłym życiu kompletnie zginą bez pomocy rodziców. Czas ucieka bardzo szybko, a te stracone lata, kiedy kształtuje się charakter młodego człowieka, już nigdy nie wrócą, więc zróbmy coś, zanim będzie za późno. Zobacz też: Tę 1 rzecz robi każde genialne dziecko. Od dziadków usłyszysz, że to porażka wychowawcza
Cudowne lata 90.? 5 zasad wychowawczych z tamtych czasów, przed którymi musimy chronić pokolenie Alfa
Wspomnienia o dzieciństwie na przełomie wieków zazwyczaj wywołują na naszych twarzach ciepły uśmiech, przywołując obrazy całych dni spędzonych na podwórku i smak gumy balonowej. Kiedy jednak zdejmiemy z oczu różowe okulary i przyjrzymy się bliżej ówczesnej codzienności, szybko zrozumiemy, że współczesny świat wymaga od nas zupełnie innych narzędzi opiekuńczych.
Nasze dzieciństwo miało swój urok, ale pod płaszczykiem dawnej swobody kryły się mechanizmy, które z dzisiejszej perspektywy są po prostu niedopuszczalne. Ciemne strony dawnych metod wychowawczych Pokolenie Alfa dorasta w zupełnie innej rzeczywistości, przez co kopiowanie dawnych nawyków rodzicielskich może wyrządzić im ogromną krzywdę emocjonalną. Zasada 1: Dzieci i ryby głosu nie mają W latach dziewięćdziesiątych najlepszym dzieckiem było to, którego nie było widać ani słychać. Dorośli, zmęczeni pracą i budowaniem nowego ładu gospodarczego, oczekiwali od najmłodszych absolutnego podporządkowania i nierzucania się w oczy. Zgłaszanie problemów rówieśniczych czy szkolnych lęków kończyło się najczęściej krótkim komunikatem, żeby nie marudzić i nie zawracać głowy bzdurami. Taki brak uwagi uczył nas, że nasze emocje są nieważne, co dziś skutkuje trudnościami w dorosłym życiu. Z kolei pokolenie Alfa żyje w świecie ogromnego przebodźcowania i potrzebuje rodzica obecnego, gotowego do wysłuchania nawet najmniejszych trosk. Zasada 2: Publiczne zawstydzanie i wieczne porównywanie Każdy z nas pamięta z dzieciństwa te toksyczne pytania o to, dlaczego Kasia z naprzeciwka dostała piątkę, a my tylko czwórkę, albo dlaczego syn sąsiadki potrafi grzecznie siedzieć, a my wiecznie się wiercimy. Wtedy wierzono, że stawianie innych za wzór podziała na malucha motywująco i zmusi go do większego wysiłku. W rzeczywistości ta metoda skutecznie niszczyła poczucie własnej wartości na długie dekady, rodząc potężne kompleksy. Dzisiejsze dzieci zdecydowanie częściej dorastają w atmosferze akceptacji dla ich własnego tempa rozwoju, unikalnych talentów oraz słabości. Swoboda bez barier i granic osobistych Druga strona medalu to legendarne podwórkowe życie, które choć brzmi pięknie w opowieściach, często ocierało się o skrajną lekkomyślność ze strony dorosłych opiekunów. Granice bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego praktycznie wtedy nie istniały, co dzisiaj budzi słuszny opór świadomych rodziców. Zasada 3: Podwórkowa samowolka zamiast realnej opieki Klucz na szyi, kanapka z cukrem w dłoni i mgliste przykazanie, żeby wrócić do domu, kiedy zaczną palić się latarnie, to romantyczny mit lat dziewięćdziesiątych. Dzieciaki spędzały całe dnie na placach zabaw przypominających tory przeszkód, biegały po niebezpiecznych budowach, skakały po dachach garaży i nikt nie miał pojęcia, gdzie dokładnie się znajdują. Współczesna wiedza nie pozostawia złudzeń, że tamten brak nadzoru nie był dobrą szkołą życia, lecz ogromnym ryzykiem. Dzisiejsze zagrożenia są zupełnie inne, dlatego pokolenie Alfa wymaga mądrego monitorowania ich aktywności, a nie całkowitego puszczenia samopas. Zasada 4: Całkowite ignorowanie granic Normą tamtych lat było zmuszanie kilkulatków do całowania i przytulania ciotek, których prawie nie znały, zjadania wszystkiego z talerza do ostatniego okruszka mimo płaczu, czy znoszenia grubiańskich żartów. Ciało dziecka traktowane było niemal jak własność rodziców, a jakiekolwiek próby mówienia głośnego „nie” były natychmiast piętnowane jako brak szacunku. Chroniąc pokolenie Alfa, powinniśmy od pierwszych miesięcy życia uczyć maluchy, że ich ciało należy wyłącznie do nich i mają pełne prawo o nim decydować. Nowoczesne rodzicielstwo to budowanie relacji, a nie strachu Ostatni punkt na liście grzechów minionej epoki dotyczy sposobu egzekwowania posłuszeństwa i podejścia do dziecięcej złości. Zasada 5: Autorytarny model oparty na karach i lęku Słynne i przerażające hasło, że „ma być tak, jak ja mówię, i koniec”, zamykało w tamtych czasach jakąkolwiek dyskusję z młodym człowiekiem. Płacz, złość, frustracja czy smutek były traktowane jako bunt, histeria lub zwykłe niegrzeczne zachowanie, które należało jak najszybciej stłumić za pomocą szlabanów czy izolacji. Współczesny świat pokolenia Alfa wymaga od nas budowania relacji opartej na szacunku i partnerstwie, gdzie autorytet rodzica wynika z mądrości i empatii, a nie ze stosowania siły i wzbudzania lęku. Odcinając się od toksycznych nawyków naszych własnych rodziców, nie krytykujemy ich, lecz po prostu wybieramy lepszą, bezpieczniejszą ścieżkę dla przyszłych pokoleń. Zobacz też: Japońskie dzieci są wrażliwe i zawsze słuchają dorosłych. Sekret tkwi w zasadzie „smutnego wzroku”
Sprzedawczyni z Rossmanna ujawnia, jaki typ rodzica wywołuje u niej ciarki. „Żal mi ich dzieci”
Wybór odpowiednich kosmetyków, codzienne zakupy i walka z czasem w drogerii to rzeczywistość, którą doskonale zna każda współczesna mama. Często nie zdajemy sobie jednak sprawy, że codzienne, z pozoru niewinne sytuacje przy kasie są bacznie obserwowane przez personel sklepu.
Do naszej redakcji napisała pani Marlena, która od kilku lat pracuje w jednym z warszawskich Rossmannów i postanowiła szczerze opowiedzieć o zachowaniach, które każdego dnia mrożą jej krew w żyłach. Nowoczesny smartfon zamiast bliskości i rozmowy z małym dzieckiem W swoim niezwykle poruszającym liście pani Marlena opisuje zjawisko, które roboczo nazwała rodzicielstwem technologicznym. Z jej obserwacji wynika, że najgorszą grupą klientów są młodzi, wiecznie zajęci rodzice, dla których ekran telefonu stał się ważniejszy niż dzieci. Autorka listu pisze wprost, że kiedy widzi taką parę lub matkę wchodzącą do drogerii, od razu wie, że za chwilę będzie świadkiem smutnego teatru. Pani Marlena przytacza wstrząsającą scenę ze swojej zeszłotygodniowej zmiany, kiedy do kasy podeszła elegancka kobieta z około trzyletnią córeczką. „Dziewczynka trzymała w rączce mały żel do kąpieli z kolorowym stworkiem i bardzo chciała pokazać go mamie, pytając z zachwytem, czy ładnie pachnie. Matka nawet nie raczyła obrócić głowy w stronę dziecka, ponieważ była całkowicie pochłonięta pisaniem wiadomości na komunikatorze” − relacjonuje sprzedawczyni. Kiedy mała zaczęła delikatnie pociągać mamę za rękaw bluzki, szukając chociaż sekundy uwagi, kobieta z irytacją wskazała palcem na głośną bajkę, sycząc pod nosem, żeby w końcu dała jej święty spokój. Autorka listu podkreśla, że taki widok małego człowieka uciszanego telefonem wywołuje u niej autentyczne ciarki, a ignorowanie naturalnej ciekawości malucha to według niej potworny błąd wychowawczy. Jak cyfrowy smoczek niszczy relacje rodzinne nawet w sklepie Kolejny problem, na który zwraca uwagę pracownica Rossmanna, to całkowity zanik podstawowych umiejętności społecznych u dzieci, które są wychowywane przez smartfony. Pani Marlena pisze, że współcześni rodzice potrafią stać w kolejce przez dziesięć minut, nie zamieniając ze swoim dzieckiem ani jednego słowa, ponieważ oboje są wpatrzeni w ekrany. „Dzieciaki siedzą w wózkach jak bezwładne lalki, z otwartymi buziami, całkowicie odcięte od rzeczywistości, bodźcowane krzykliwymi obrazkami z YouTube” − ubolewa pani Marlena. Autorka listu wspomina sytuację, gdy próbowała zagadać do sześcioletniej dziewczynki, pytając ją, czy lubi malować rączki kolorowymi pisakami, które jej tata właśnie kładł na taśmę. Ojciec dziecka natychmiast fuknął na kasjerkę, twierdząc, że ma małej nie rozpraszać, bo jak ona wyłączy się z oglądania gry na telefonie, to zaraz zacznie marudzić i on nie będzie miał jak zapłacić w spokoju. Pani Marlena wyznaje w liście, że poczuła wtedy potworny żal i smutek. Rodzice na własne życzenie, dla własnej wygody i świętego spokoju, hodują małych samotników, którzy nie potrafią wejść w interakcję z drugim człowiekiem, bo cały ich świat zamyka się w szklanym wyświetlaczu. To nie jest nowoczesne wychowanie, to jest zwykłe porzucenie emocjonalne na rzecz technologii. Skutki nadużywania telefonów przez rodziców w miejscach publicznych List pani Marleny kończy się bardzo gorzką refleksją na temat tego, jak te wszystkie nowoczesne nawyki wpłyną na przyszłość najmłodszego pokolenia. Sprzedawczyni z drogerii apeluje do wszystkich mam i ojców, którzy odwiedzają sklepy, by chociaż na czas zakupów schowali telefony do kieszeni i zaczęli po prostu rozmawiać ze swoimi pociechami. Zakupy w drogerii mogą być przecież świetną okazją do nauki kolorów, nazw kształtów czy zasad kulturalnego mówienia „dzień dobry” i „dziękuję” paniom przy kasie. Nadużywanie smartfonów przez rodziców w miejscach publicznych sprawia, że dzieci czują się nieważne, niewidzialne i traktowane jak uciążliwy dodatek do dorosłego życia. Kiedy matka woli oglądać relacje obcych ludzi na Instagramie zamiast spojrzeć w oczy własnego, fascynującego się światem syna, to jest to największa porażka pedagogiczna naszych czasów. Autorka listu pisze na koniec, że ma nadzieję, iż jej słowa zmuszą chociaż jedną mamę do refleksji podczas stania w kolejce do kasy. Bo ekrany można w każdej chwili wyłączyć, ale straconego czasu na zbudowanie prawdziwej, bliskiej więzi z dzieckiem nie da się już kupić w żadnej, nawet najlepiej zaopatrzonej drogerii. Zobacz też: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa”
5-latek urządził histerię w lodziarni na Helu. Reakcja matki zażenowała klientów: „Kompletna porażka”
Droga Redakcjo, cała sytuacja trwała kilka minut, a ja poczułam tak ogromne zażenowanie i złość, że po prostu muszę się tym z Wami podzielić. Może ta mama to przeczyta i następnym razem puknie się w głowę, zanim zafunduje swojemu dziecku taki publiczny cyrk.
Piszę do was, bo do teraz trzęsą mi się ręce, kiedy myślę o tym, co zobaczyłam wczoraj podczas spaceru. Sama jestem mamą dwójki urwisów i doskonale wiem, co to znaczy bunt dwulatka, trzylatka czy nagły atak szału w miejscu publicznym. Każdy, kto ma dzieci, chociaż raz przeżył ten moment, kiedy ziemia zapada się pod nogami, a obcy ludzie gapią się na ciebie jak na najgorszego przegrywa. Ale to, co wydarzyło się w jednej z popularnych lodziarni na Helu, przekroczyło wszelkie granice. Myślałam, że matka przytuli synka Wszystko zaczęło się niewinnie. Kolejka po lody rzemieślnicze ciągnęła się prawie na ulicę, upał niesamowity, słońce paliło, w środku tłum ludzi. Przede mną stała modnie ubrana kobieta z chłopcem na oko pięcioletnim. Mały od początku marudził, wiercił się, widać było, że jest już po prostu potwornie zmęczony tym całym urlopowym zgiełkiem. Kiedy w końcu podeszli do lady, chłopak dostał wielką kulkę czekoladowych lodów. Zjadł ją w tempie ekspresowym i natychmiast zaczął domagać się kolejnej. Mama powiedziała twarde „nie” i w tym momencie odpaliła się prawdziwa histeria. Maluch dostał takiego szału, że aż zrobił się siny na twarzy. Zaczął tupać, krzyczeć wniebogłosy, a w pewnym momencie po prostu rzucił się na brudną podłogę, rycząc i machając rękami. Normalna sprawa, pomyślałam. Klasyczny spadek cukru, zmęczenie, dziecko nie radzi sobie z emocjami. Czekałam na to, co zrobi jego mama. Myślałam, że kucnie, przytuli go, spróbuje odwrócić uwagę albo po prostu weźmie pod pachę i wyprowadzi na świeże powietrze, żeby mały ochłonął z dala od gapiów. Ale to, co zrobiła, wgniotło mnie w ziemię. Wszyscy w lodziarni zamarli Zamiast jakiejkolwiek próby uspokojenia syna, kobieta z lodowatym spokojem wyciągnęła z torebki najnowszego smartfona. Stanęła nad rzucającym się na ziemi dzieckiem, wycelowała w niego obiektyw i włączyła nagrywanie. Zaczęła mówić do telefonu przesłodzonym, nienaturalnym głosem, że oto widzowie mogą zobaczyć, jak jej aniołek zachowuje się, kiedy nie dostanie tego, czego chce. Mówiła to prosto do kamery, kompletnie ignorując fakt, że ten mały człowiek przeżywa właśnie emocjonalny koniec świata i potrzebuje wsparcia rodzica, a nie publicznego upokorzenia. Ludzie w kolejce zamarli. Zapanowała absolutna cisza, słychać było tylko ten przeraźliwy płacz pięciolatka i monolog matki-influencerki. Wszyscy patrzyliśmy po sobie z totalnym niedowierzaniem. Starsza pani stojąca za mną aż złapała się za głowę i szepnęła pod nosem, że to jest jakaś kompletna porażka wychowawcza. I miała sto procent racji. Ta kobieta stała tam przez dobre dwie minuty, kręcąc filmik z różnych ujęć, podczas gdy jej własne dziecko dławiło się łzami i krzykiem na oczach kilkunastu obcych osób. Chłopczyk tylko zasłaniał się rączkami Dla mnie ta sytuacja to był totalny upadek macierzyństwa i brak jakiejkolwiek empatii. Jak można robić filmik do mediów społecznościowych z dramatu własnego dziecka? Przecież ten maluch nie płakał dla zabawy, on był przebodźcowany, zmęczony i nieszczęśliwy. Potrzebował matki, która pomoże mu nazwać te emocje i bezpiecznie przez nie przejść, a dostał w zamian obiektyw aparatu i matkę, która uznała jego płacz za świetny materiał na nową rolkę czy vloga. Wszyscy klienci w lodziarni byli tak zażenowani, że nikt nie wiedział, gdzie podziać wzrok. Sprzedawca za ladą stał zszokowany z gałkownicą w ręku. Kiedy chłopiec w końcu zorientował się, co się dzieje, zaczął zasłaniać twarz rączkami i krzyczeć, żeby mama schowała telefon. Dopiero wtedy paniusia łaskawie wyłączyła nagrywanie, fuknęła na niego, złapała go mocno za rękę i bez słowa wyciągnęła na zewnątrz, zostawiając za sobą niesmak, który czuję do teraz. Apeluję do wszystkich rodziców: media społecznościowe to nie miejsce na obnażanie słabości naszych dzieci. One też mają swoją godność. Pozdrawiam, stała czytelniczka Karolina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mieszkamy nad morzem, więc znajomi traktują mój dom jak darmowe all inclusive. A do chrześnicy nawet z życzeniami nie zadzwonią”