O stawianiu granic – wywiad z Marią Rotkiel, psychologiem
Czy dziecko byłoby szczęśliwe, robiąc wszystko, na co ma ochotę? O rozsądnym stawianiu granic rozmawiamy z Marią Rotkiel, autorką książki „O rety! Dziecko!”.
Po co dziecku granice: zasady, reguły, zakazy? Maria Rotkiel, psycholożka, terapeutka par, terapeutka rodzinna, trenerka rozwoju zawodowego i osobistego, trenerka motywacyjna, autorka książki "O rety, dziecko!": Dziecko jest jak turysta w kraju o nieznanej mu kulturze i zwyczajach. By poczuć się bezpiecznie i odnaleźć przyjemność w poznawaniu nowego miejsca, musi poznać obowiązujące w nim zasady: wiedzieć co wolno, a czego nie, co jest dobre, a co niebezpieczne. Bez tej wiedzy będzie zagubione. Granice są więc drogowskazami, które pomagają mu uczyć się świata, siebie i ludzi – z radością, bez lęku. Sprawiają, że to, co je otacza, staje się bezpieczniejsze, bardziej zrozumiałe i przewidywalne. Gdybyśmy ich nie stawiali, pozostawilibyśmy naszego „turystę” bez pomocy. To tak, jakbyśmy mówili: „Radź sobie sam”. Jak stawiać granice, by nie zmienić domu w koszary? W rodzicielstwie ważna jest empatia i szacunek. Jeśli szanujemy dziecko i jego potrzeby, jeśli dajemy mu prawo do własnego zdania i jesteśmy wrażliwi na to, co czuje i jak to wyraża, nie przesadzimy w kwestii stawiania granic. Zabraniając czy wymagając czegoś, uzasadniajmy swoją decyzję. Pozostawiajmy maluchowi wybór w niektórych sprawach. Np. egzekwując to, aby jadł zdrowo i regularnie, pytajmy: „Na co masz ochotę: na rosół czy zupę pomidorową?”. Nie zgadzajmy się jednak, by dla świętego spokoju zamiast obiadu jadał lody. Jeżeli ma na nie wielką ochotę, dajmy mu je na deser. Zobacz także: Mów "Stop!" zamiast "Nie!" O czym trzeba pamiętać, ucząc dziecko reguł? Przede wszystkim tłumaczmy dziecku, czemu te reguły służą. Róbmy to tak, by było to dla niego zrozumiałe. Odwołujmy się do przykładów. Mówmy na przykład tak: „Nie wolno nikogo bić. Mama cię nie bije, bo bicie jest niedobre. Gdyby mama cię uderzyła, byłoby ci bardzo smutno, prawda? Gdy ty uderzyłeś kolegę, jemu też było smutno. Dlatego płakał”. A czego absolutnie nie wolno nam, rodzicom, robić? Nie wolno lekceważyć uczuć dziecka. Jeśli dziecko uderzy kogoś pod wpływem złości, nie mówmy: „Nie złość się”, bo przecież ono ma prawo czuć to, co czuje. Powiedzmy:„Widzę, że się złościsz. Rozumiem, że wydarzyło się coś, co cię złości, ale nie wolno nikogo bić. Jak mogę ci pomóc?”. Maluch przeżywając trudne emocje, nie wie, jak ma się zachować, dlatego nie można go zostawić bez wsparcia i podpowiedzi, co może w takiej sytuacji zrobić. Nie wolno także stosować wobec dziecka przemocy, pamiętając, że przemoc to także wyśmiewanie, lekceważenie, krzyczenie czy upokarzanie. Nie wolno mówić: „Nie, bo nie”, „Nie, bo jak tak mówię”. Zawsze trzeba uzasadniać swoje decyzje. Nasze decyzje nie zawsze będą się podobały dziecku... To naturalne, że dziecko się złości, gdy coś przebiega nie po jego myśli. Ma do tego prawo. Chodzi o to, by rozumiało, co się z nim dzieje i potrafiło rozładowywać emocje w sposób bezpieczny i konstruktywny. Wesprzyjmy je, mówiąc: „Gdy powiesz, dlaczego się złościsz, będzie ci łatwiej. Spróbuj. Co się stało?”. Co się dzieje w głowie malca, który widzi, że niektóre reguły raz obowiązują, a innym razem nie? Dziecko uczy się, obserwując i naśladując dorosłych. Jeżeli jesteśmy niekonsekwentni, to jest tak, jakbyśmy mówili: „To, na co się umawiamy, nie ma tak naprawdę znaczenia”. Takie zachowanie to również komunikat: „Nie musisz mnie szanować, nie musisz mi ufać ani liczyć się z moim zdaniem”. Zawodzimy malca, dezorientujemy go i w ten sposób zaburzamy jego poczucie bezpieczeństwa. Dlatego odstępstwa od reguł powinny zdarzać się niezwykle rzadko i tylko w uzasadnionych sytuacjach. Czy dobry przykład jest równie ważny jak jasne, zrozumiałe zasady? Tak. Jeśli jakaś zasada nie jest przestrzegana przez rodzica, dziecko także będzie ją podważało. Ale to nie wszystko. Gdy na przykład krzyczymy: „Nie wolno krzyczeć!”, tracimy i wiarygodność, i autorytet, i zaufanie. Psujemy naszą relację z maluchem, bo jak tu ufać rodzicowi, który jest w swoim zachowaniu niespójny i nieprzewidywalny? . Polecamy także: Tato, świeć przykładem! Wywiad z psychologiem, Urszulą Sajewicz-Radtke W swojej książce „O rety! Dziecko!” napisała Pani nie tylko o ustalaniu granic. O czym jeszcze możemy w niej przeczytać? „O rety! Dziecko!” to przede wszystkim poradnik szczęśliwej mamy. Napisałam w nim o tym, że nie ma mam idealnych – każda z nas przeżywa trudne chwile i trudne emocje. Podpowiadam, jak radzić sobie z wyzwaniami macierzyństwa, jednocześnie dbając i szanując siebie samą, bo przecież szczęśliwa mama to szczęśliwe dziecko. W mojej książce można także przeczytać o tym, jak dbać o związek, gdy jesteśmy rodzicami, oraz o wielu innych rzeczach, np. o tym jak wychowywać dziecko ze zwierzętami albo czy (i kiedy) wprowadzać malucha w świat multimediów. Dzielę się nie tylko wiedzą, ale i własnym doświadczeniem. Ja też jestem mamą! Zobacz także: Co to znaczy "grzeczne dziecko"? Wywiad z Supernianią
Supertata 2019: tak spędzam z dzieckiem czas, aby się samemu nie nudzić
Nie cierpi rutyny i nudy. Być może to jest klucz do jego ojcostwa. Zobacz, co o byciu tatą mówi Rafał Witek, zwycięzca plebiscytu mamotoja.pl na Supertatę 2019.
Wygrał nasz plebiscyt w wielkim stylu, znacznie odsadzając pozostałych kandydatów. A byli wśród nich m.in. duma polskiego futbolu Robert Lewandowski i znani aktorzy Maciej Stuhr oraz Marcin Dorociński. Rafał Witek z wygranej cieszył się jak dziecko, a na swoim Facebooku ogłosił tryumfalnie: "Pokonałem Lewego". Ale nasz supertata to nie taki zwyczajny ojciec - jest autorem kilkudziesięciu książek dla dzieci, opowiadań, wierszy oraz słuchowisk radiowych. No i jest tatą 10-letniej Mai, która cały czas jest dla niego dużym wyzwaniem. Zobacz dlaczego! Ale się Pan cieszył z wygranej, aż miło było patrzeć! Ubawiłem się bardzo! Już z samego faktu, że w ogóle zostałem nominowany, a po drugie to uważam, że każdy, kto się stara jest trochę supertatą. Ale jest mi bardzo miło, bo każdy tata, który się stara chce, aby wychowywanie dziecka wychodziło mu jak najlepiej. Tak więc <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/aktualnosci/plebiscyt-na-supertate-2019-uzytkowniczki-mamotojapl-wybraly-27101-r1/">zdobycie tego tytułu jest dla mnie dobrą motywacją do bycia jeszcze lepszym tatą. Na czym polega to Pana "staranie się"? Z samego starania się niewiele wychodzi, są wśród ludzi różne przekonania co do tego, jak należy wychowywać dziecko. Są tacy, którzy na przykład uważają, że można dawać dziecku klapsy. Dlatego staram się cały czas szukać wiedzy na temat wychowywania dziecka, czytać lektury i rozmawiać z innymi rodzicami. Tak, aby rodzicielstwo było świadomym procesem, a nie tylko ślepym powtarzaniem tego, co robili nasi ojcowie i dziadkowie. A nie zawsze robili dobrze. Kiedy patrzę na dawne czasy, to mam wrażenie, że prawie wszystko źle robili. Co więc takiego robi Pan, żeby nie było tak jak dawniej? Po pierwsze staram się, aby codziennie mieć czas na bycie razem z córką. A po drugie - aby to bycie razem urozmaicić, tak aby zrobić coś ciekawego, inspirującego. Kiedy Maja była mała, to często to ona wskazywała, co chce robić i to były te same czynności typu wyjście na plac zabaw. Teraz podrosła, jest bardziej wytrzymała, możemy razem pojechać na dłuższe trasy rowerowe, popływać kajakiem, czy zrobić dalszy spacer niż tylko do najbliższego parku. Czyli jest pan kreatywny? Tak organizuję jej czas, aby się nie nudziła, i żebym ja się nie nudził. Bo to kolejna ważna rzecz - spędzanie czasu z dzieckiem to nie musi być dla dorosłego martyrologia. A dla wielu tak jest. Siedzą z cierpiętniczą miną na placu zabaw przez dwie godziny i wpatrują się w komórkę. Dziecko w tym czasie smętnie snuje się wte i wewte. I to jest przykry widok. Kiedy jestem z Mają na placu zabaw, czasami robimy tak, że wkręcamy inne dzieci do zabawy, dzięki czemu ten czas staje się ciekawszy. Dla mnie zawsze od początku było oczywiste, że ja też mam się nie nudzić. Starałem się tak organizować czas z córką, abyśmy oboje mieli z tego radość. Da się to pogodzić? Tak. Chodziłem na przykład z małą Mają do muzeów na interesujące mnie wystawy. Dla niej atrakcją było chodzenie w Zachęcie po schodach tam i z powrotem przez pół godziny. Ostatnio odkryłem przy okazji spotkania autorskiego Jurę Krakowsko-Częstochowską. Jest piękna, a jakoś żadna wycieczka szkolna nigdy wcześniej mnie tam nie zaprowadziła. Już tydzień później pojechaliśmy tam z Mają wspinać się na skałki. Dzięki temu, że robię z dzieckiem coś, co sprawia mi przyjemność, mam większą motywację i cieszę się na czas spędzony z córką, bo wiem, że nie będę się nudził. Czyli jest coś w Panu z dziecka, one też nie cierpią się nudzić. Nie jestem przekonany, że ciekawość świata i chęć zabawy to cechy wyłącznie dziecięce. To jest trochę krzywdzące dla dorosłych. Są różni dorośli, tak jak i są różne dzieci. Są drętwe dzieci i są drętwi dorośli. Po prostu taki mam charakter, że nie lubię się zamęczać sytuacjami, które są nudne. Jest Pan dla córki takim starszym kumplem? Nigdy nie próbowałem nazywać naszej relacji w jakiś inny sposób niż tata-córka. Myślę, że jest to dostatecznie dobra definicja, zawierająca w sobie miłość do dziecka, troskę i opiekuńczość wobec niego, jak i stawianie mu granic. Myślałam, że w ten sposób zdradzi Pan swój przepis na bycie supertatą? Nie ma takiego przepisu. Ważne jest, aby się starać. Bardzo się cieszę z wygrania<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/aktualnosci/dzien-ojca-zaglosuj-na-supertate-w-plebiscycie-mamotojapl-225-r28/"> plebiscytu, ale nie mam pojęcia, dlaczego akurat ja nim zostałem. Jest pewnie w moim otoczeniu mnóstwo fajnych facetów i dużo bardziej super. Pewnie każdy z nich mógłby pretendować do takiego czy innego tytułu. Czyli zwyciężył zwykły tata? Jesteśmy z żoną i córką normalną rodziną. Ale w wychowywaniu dziecka trzeba się czasami wykazać kreatywnością i trzeba czasami się do tej kreatywności zmusić, mimo tego, że jesteśmy zmęczeni. To jest trudne, bo cały czas jesteśmy w biegu między pracą, obowiązkami, codzienną gonitwą i ograniczeniami budżetowymi. Nie jest trudno zafundować dziecku fajną zabawę, kiedy masz nieograniczoną ilość kasy i możesz wszystko. Nie ujmując nic celebrytom, ale na pewno jest im o wiele łatwiej zorganizować swoje rodzicielstwo. A kiedy są zmęczeni, mogą sobie wynająć opiekunki mówiące w 10 językach świata i wrócić do dziecka jak już odpoczną. My musimy być z naszymi dziećmi cały czas. Co jest dla Pana najtrudniejsze w byciu tatą? Zaakceptowanie, że dziecko tak szybko się zmienia - to jest dla mnie cały czas najtrudniejsza rzecz w rodzicielstwie. Co się przyzwyczaję do 3-latki, do związanego z tym zachowania, cech i relacji to dziecko już się zmienia i mam w domu 4-latkę. To jest dla mnie zupełny koszmar. Chciałbym, aby ten czas mógł się przynajmniej na chwilkę zatrzymać, tak żebym mógł na dłużej wykorzystać to, czego się nauczyłem. Myślę, że wiele problemów wychowawczych wynika z tego, że rodzice nie nadążają za tempem rozwoju ich dzieci. I nie jest to ich wina, to zwyczajna biologia, dorosły człowiek po osiągnięciu dojrzałości rozwija się wolniej i popada w rutynę. Jaki jest Pana słaby punkt w byciu tatą? Bardzo często jestem niecierpliwy. To jest bardzo zła cecha przy dziecku. W moim przypadku polegało to na przykład na tym, że kiedy Maja była mała, wyręczałem ją w różnych czynnościach. Kiedy siedziała i zakładała przez 4 godziny bucika, to mnie w końcu szlag trafiał i sam go jej nakładałem na stopę. Ale podobno nie powinno się tak robić, bo wychowuje się w ten sposób roszczeniowe dziecko. Kiedy brakuje mi cierpliwości, muszę się oddalić i wyciszyć. Wtedy pałeczkę przejmuje żona. Podziwiam samotnych rodziców. Nie wyobrażam nawet sobie tego, jak oni muszą być zmęczeni, czasami sfrustrowani i zwyczajnie zniechęceni. Jaką radę dałby Pan ojcom będącym na początku swojej drogi? Nie bać się dziecka. Wielu facetów boi się malucha i są w tym wspierani przez kobiety. Słyszą: "Nie dotykaj", "Źle robisz", "Nie kąp, ono jest takie delikatne". Nie, facet może kąpać dziecko od urodzenia. Ta umiejętność przychodzi instynktownie. A druga rada to taka, aby słuchać dziecka, tego, co ono do nas mówi. Ono trafnie opisuje swoje potrzeby i odczucia. I kiedy mówi na przykład, że jest mu ciepło i nie chce mieć czapki na głowie, to warto tego posłuchać. I nie zakładać na siłę tej czapki. Też miałem taką fazę negowania odpowiedzi dziecka, a potem stwierdziłem, że trzeba go słuchać. To też bardzo ułatwia nam życie, nie musimy tyle się zastanawiać nad pewnymi sprawami i podejmować w nieskończoność pewnych decyzji. View Ediplayer on the source website Patronami plebiscytu są: Zwycięzca plebiscytu otrzyma nagrodę – zestaw kosmetyków Ziaja z linii Yego Sensitiv:
Czy kryzys w związku po narodzinach dziecka jest nieunikniony?
Na to, jak będzie między nami, gdy pojawi się dziecko, pracujemy oboje już wcześniej – mówi Aldona Czajkowska, psycholog i psychoterapeuta oraz mama trojga dzieci. I radzi, jak się przygotować do tej ważnej zmiany, aby uniknąć kryzysu w związku.
Jak bardzo pojawienie się pierwszego dziecka zmienia dotychczasowe relacje w związku? Pojawienie się dziecka jest, oczywiście, bardzo dużą zmianą, do której para musi się przystosować. Przede wszystkim przestajemy być dziećmi, a stajemy się rodzicami. A już samo to może wywoływać w nas obawy. Wystarczy, że mamy negatywny obraz dorosłości wyniesiony np. z domu rodzinnego. Sama słyszałam, jak pewna babcia, składając wnuczce życzenia z okazji 18. urodzin, powiedziała: "to, co najlepsze się skończyło, teraz sam trud przed tobą." Poza tym narodziny dziecka powodują, że nie jesteśmy już "w dwójce", a "w trójce". Jak sobie z tym poradzimy, zależy od tego, jakie mamy doświadczenia bycia "w trójce". Znam dziewczynkę, która miała dwoje rodzeństwa. I w tej konfiguracji czuła się najlepiej. Dlatego często zapraszała do siebie dwie koleżanki. Dla niej bycie "w trójce" było czymś naturalnym. Ona będzie musiała w przyszłości nauczyć się być "w dwójce", a nie "w trójce". I odwrotnie – jeśli jedynak był przez lata w koalicji z jednym z rodziców przeciwko drugiemu, to nie umie być "w trójce". Pojawienie się dziecka powoduje, że uczucia, które temu towarzyszyły, w nas odżywają? Właśnie. Choć, oczywiście, zazwyczaj nie jesteśmy tego świadomi... Na szczęście, wielu z nas ma dobre doświadczenia z bycia "w trójce". A jeśli nie, czy to musi oznaczać kryzys w związku? Wbrew temu, co często słyszę, pojawienie się dziecka nie musi wcale oznaczać kryzysu. Przecież mnóstwo par na świecie przeżywa taką zmianę i duża część przeżywa ją w dobrostanie. To, czy pojawienie się dziecka będzie kryzysem, zależy od wielu czynników. Jednym z nich jest kontekst społeczny. Doskonałym przykładem na to, jak wpływa on na przeżywanie takiej zmiany, jest późne macierzyństwo. Dziś znacznie łatwiej jest mieć dziecko po 40 niż dwadzieścia lat temu. Takie macierzyństwo jest po prostu inaczej odbierane przez otoczenie i spotyka się z większą akceptacją społeczną. Drugim czynnikiem, od którego zależy, jak para poradzi sobie z tą zmianą, są jej wcześniejsze doświadczenia jako pary. Bo przecież pojawienie się dziecka nie jest pierwszą zmianą w ich życiu tej pary. Wcześniej musiała ona przechodzić inne ważne zmiany, jak choćby przejście z okresu narzeczeństwa do małżeństwa albo wspólnego zamieszkania. Powoduje ona, że para musi się zmierzyć z nowymi wyzwaniami, np. codziennymi obowiązkami. Można wręcz powiedzieć, że każda para formuje się poprzez różne zmiany. Jeśli para dobrze poradziła sobie z tamtymi zmianami, to jest spora szansa, że dobrze poradzi sobie z każdą kolejną. I wreszcie trzeci czynnik – wcześniejsze, indywidualne doświadczenia każdego z rodziców radzenia sobie ze zmianami. Na przykład to, jak w rodzinach, z których pochodzą, postrzegało się zmiany. Czy były one synonimem czegoś złego, kryzysu właśnie, czy też szansą na coś lepszego. Bardzo ważne jest też to, jak ze zmianami radzili sobie ich rodzice i jak oni sami radzili sobie ze zmianami. Czy jeśli po urodzeniu dziecka pojawia się kryzys, to może znaczyć, że para nie radziła sobie dobrze z wcześniejszymi zmianami, a narodziny potomka tylko pokazały, że przedtem nie było tak dobrze, jak się wydawało? Moje doświadczenia jako terapeuty pokazują, że tak właśnie jest. Gdy przychodzi do mnie para, ponieważ – jak mówi – w ich związku pojawił się kryzys, z którym nie może sobie poradzić, to pytam, od kiedy on trwa. Często pada wtedy odpowiedź, że od momentu pojawienia się dziecka. Kiedy zaczynamy wspólnie przyglądać się związkowi, to okazuje się często, że różne trudne sytuacje były już wcześniej. Przyjście na świat dziecka jedynie uwypukliło problem lub problemy w związku. Bo ta nowa, czyli stresująca sytuacja nadała pędu temu, co działo się już przedtem. Nawiasem mówiąc, w tym kontekście widać dokładnie, jakim nieporozumieniem jest próba "uzdrawiania" małżeństwa przez rodzicielstwo... [CMS_PAGE_BREAK] Co zrobić, gdy jednak pojawia się kryzys? Dobrze, żeby para odwołała się do swoich wcześniejszych dobrych doświadczeń. Czyli po pierwsze doświadczeń w pokonywaniu różnych problemów, a po drugie do doświadczeń budujących ich związek. Przywołanie wcześniejszych doświadczeń pozwala uświadomić sobie, że przecież nie mamy przed sobą wroga, konkurenta czy agresora, ale osobę, która nas kocha i z którą chcemy być. Dzięki temu – mimo że w obliczu trudności, związanych z pojawieniem się dziecka, może podświadomie pojawić się chęć ucieczki albo wywołania awantury, bo takie np. mamy wzorce wyniesione z domu – łatwiej sięgnąć po inne rozwiązania. Jakie to mogą być rozwiązania? Polecam rozmowę ze współmałżonkiem czy partnerem. Na przykład szczere przyznanie, że dzieje się coś niepokojącego, czego się nie rozumie, choćby powiedzenie: "gdy widzę, jak przytulasz nasze dziecko, to pojawia się we mnie zazdrość", albo "w mojej rodzinie zawsze kobiety odsuwały ojców od dzieci, uważaj, bo ja też tak mogę robić". Podobną rolę może pełnić coś, co pozwoli nam pamiętać, że jesteśmy dla siebie ważni. Może warto stworzyć razem jakiś symbol, do którego będzie się można odwołać w trudnych chwilach? To mogą być piękne wspomnienia albo piosenka, albo album dokumentujący czas wspólnego oczekiwania na narodziny dziecka. Cokolwiek, co spełni tę funkcję. Przeczytaj: Romantyczne gesty: jak to było przed dziećmi, a jak jest teraz? Czyli na to, jak będzie między nami, gdy pojawi się dziecko, pracujemy oboje już wcześniej? Oczywiście. A skoro mowa o tym, co wcześniej... Dobrze jest też mieć zawczasu świadomość, że pojawienie się dziecka – choć jak już ustaliliśmy, nie musi być tożsame z kryzysem – jest po prostu z natury czymś trudnym. Że jest to wyzwanie, z którym przyjdzie się nam wspólnie zmierzyć. Że będzie w nas więcej emocji, a co za tym idzie – będzie nam trudniej o rozsądek... Że będziemy zmęczeni, że będziemy musieli zrezygnować ze swobody, jaką wcześniej mieliśmy. Warto o tym wszystkim porozmawiać zawczasu, jeszcze zanim urodzi się dziecko. Powiedzieć o swoich oczekiwaniach wobec siebie, swoich potrzebach, obawach. Z tym przygotowaniem się do rodzicielstwa jest trochę tak, jak z przygotowaniem się do egzaminu. Ucząc się, myślimy przecież o pytaniach, jakie mogą na nim paść. I próbujemy na nie odpowiedzieć. Warto zastosować podobną metodę przed przyjściem na świat dziecka. I wspólnie opracować strategię postępowania na wypadek trudności, które na pewno się pojawią, czy wręcz kryzysu, który może się zdarzyć. Wiele osób ma chyba wyidealizowany obraz rodzicielstwa. Wydaje im się, że wygląda ono tak jak w reklamach. W dodatku te reklamy, ale i społeczeństwo, kreują bardzo konkretne oczekiwania wobec matek. Bardzo wysokie oczekiwania. Właściwie nie do spełnienia. Na przykład na matki wywiera się ogromną presję, by dobrze przygotowały dziecko do życia. Ale co to znaczy "dobrze"? Świat tak pędzi, tak szybko się zmienia, że my same często nie jesteśmy w stanie nadążyć, a co dopiero "dobrze przygotować swoje dziecko". A to budzi niepokój i powoduje napięcia. Jednak matki, niestety, pod wpływem tej presji wymagają od siebie bardzo dużo. Chcą być idealne. Tymczasem naprawdę wystarczy być dobrą matką, by dziecko czuło się kochane i właściwie się rozwijało. Polecamy: Bądź mamą (nie)idealną – rozmowa z psychologiem [CMS_PAGE_BREAK] Kto powinien to matce uświadomić? Po trosze wszyscy bliscy. I mąż, i matka, i przyjaciółka, ponieważ każde z nich może pokazać nam to nasze macierzyństwo z innej perspektywy. Na przykład przyjaciółka z punktu widzenia kogoś równie jak my niedoświadczonego, a co za tym idzie – pełnego podobnych obaw i rozterek. Odwrotnie matka, która ma doświadczenie życiowe i widziała już wiele dzieci. Tyle że matka jest dziś często daleko. To prawda. Przez stulecia kobiety uczyły się macierzyństwa od innych kobiet. Były wspierane nie tylko przez matki, ale i babcie, ciotki, kuzynki, siostry. Co więcej, żyjąc w rodzinach wielopokoleniowych, miały kontakt z dziećmi, zanim jeszcze same zostały matkami. Dzięki temu mogły podpatrywać, co się sprawdza, a co nie w byciu matką. Dziś często ich dziecko jest pierwszym dzieckiem, z którym się stykają w swoim życiu. Na domiar złego wmawia im się często, że macierzyństwo to rola, z którą muszą sobie radzić same. To nieprawda. Ale z drugiej strony wsparciem dla matek coraz częściej stają się ojcowie ich dzieci. To jest bardzo pozytywna zmiana. I jednocześnie doskonały sposób na uniknięcie kryzysu w związku, gdy na świat przychodzi dziecko. Mężczyzna od początku zaangażowany, czyli taki, który aktywnie towarzyszy kobiecie przez okres ciąży, który uczestniczy w porodzie, tak samo wcześnie zaczyna się wiązać z dzieckiem jak matka. Łatwiej mu wtedy być prawdziwym wsparciem dla swojej żony czy partnerki także potem, gdy to dziecko już jest. Poza tym dzięki temu łatwiej uniknąć sytuacji, w której z jednej strony są tworzący jedność matka i dziecko, z drugiej zaś ojciec. Inaczej mówiąc – mężczyzna nie czuje się wykluczony i parze łatwiej zachować jedność w tym rodzicielstwie. W tej sytuacji łatwiej pamiętać, że jest się nadal parą, a nie tylko rodzicami? Łatwiej zachować bliskość? Myślę, że tak, ponieważ zaangażowany ojciec widzi, jakim wysiłkiem jest rodzicielstwo, i łatwiej mu być wyrozumiałym. I odwrotnie: jeśli on angażuje się od początku, to jej łatwiej zrozumieć, że jest zmęczony. Wzajemna wyrozumiałość jest w tej sytuacji bardzo ważna. Bo chroni przed myśleniem, że to drugie robi coś przeciwko mnie. Ważne jest także to, by nie doprowadzać siebie do ostateczności. Warto reagować na pierwsze sygnały, że nie jest dobrze, a nie czekać, gdy będzie już bardzo trudno. Gdy więc np. kobiecie zaczyna doskwierać to, że jest przez cały dzień sama z dzieckiem, podczas gdy mąż jest w pracy, to warto wspólnie zastanowić się jak najwcześniej nad rozwiązaniem tego problemu. Może powinna spotykać się regularnie w ciągu dnia z koleżankami, które także są młodymi mamami? No i jeszcze jedno: trzeba nawzajem doceniać swoje wysiłki w nowej roli. Bo zwykle i on, i ona naprawdę się mobilizują w tej nowej dla obojga sytuacji. Sprawdź: Jak pielęgnować związek po narodzinach dziecka? Aldona Czajkowska – psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, związana z Laboratorium Psychoedukacji. Jest założycielką i szefową Ośrodka ReGeneRacja specjalizującego się w pomocy psychologicznej i psychoterapii dzieci, młodzieży i ich rodziców oraz kierownikiem Szkoły Psychoterapii Dzieci i Młodzieży.
„W BLW chodzi o zaufanie do dziecka” – mówi Gill Rapley, współautorka „Bobas Lubi Wybór” [WYWIAD]
Przeczytaj, co brytyjska ekspertka metody BLW mówi o zaletach tego sposobu rozszerzania diety niemowlaka i dowiedz się, jak wprowadzać nowe dania, żeby samodzielne jedzenie malucha i radość ze wspólnych posiłków były normą w waszym domu!
Gdy podstawą nauki jedzenia stałych posiłków jest szacunek do dziecka i zaufanie, że ono wie najlepiej, co i ile chce zjeść, jedzenie staje się radością całej rodziny. Zamiast więc robić rocznemu niejadkowi kanapeczki z wesołymi buźkami czy kolorowymi dodatkami, od początku rozszerzaj dietę dziecka urozmaiconymi, różnorodnymi potrawami, czyli w duchu metody Baby-Led Weaning (w Polsce znanej jako metoda Bobas Lubi Wybór lub BLW). Jedzenie już zawsze będzie mu się dobrze kojarzyło – radzi Gill Rapley, specjalistka od BLW, ale przede wszystkim ciepła, mądra kobieta, w rozmowie z Babyonline.pl. Na początku naszej rozmowy chciałabym pani bardzo serdecznie podziękować. Gill Rapley: O! Za co? Za uratowanie zdrowia psychicznego mnie i mężowi! Gill Rapley: Jeszcze bardziej mnie pani zaintrygowała... Jestem mamą trójki dzieci: 13-latka i dwóch córek: 11- i 2-latki. Starsze dzieci miały dietę rozszerzaną miksowanymi zupkami, z różnych warzyw, zdrowo, ale monotonnie i pod lekką presją. Nie lubią jeść do dzisiaj... A właściwie mają kilka ulubionych potraw, wokół których koncentruje się ich zainteresowanie jedzeniem. Za to moja malutka Kalina, która od początku je samodzielnie i w kawałkach a nie papkach, to wielki smakosz! Kocha poznawać nowe smaki, skubnąć to tu, to tam... Jaka to przyjemność gotować dla takiego konsumenta! Zatem, dziękuję za książkę o BLW, która umożliwiła taką zmianę... Gill Rapley: Bardzo się cieszę! Zobacz: Plusy i minusy metody BLW – wywiad z ekspertem Ale ponieważ myślę, że takich historii słyszała pani już wiele, to jestem ciekawa, jak pani uważa: czy to zasługa metody Baby-Led Weaning czy po prostu takie mi się trafiło to trzecie dziecko? Gill Rapley: Hm, mam ogromną nadzieję, że to właśnie efekt BLW. Bo takich opowieści rzeczywiście słyszałam już wiele. Jednak są i zupełnie inne – rodzice narzekają, że ich starsze dzieci jadły wszystko, a najmłodsze, żywione według metody BLW, po roku czy dwóch stało się niejadkiem. Zatem może jest tak, że każde dziecko musi w pewnym momencie przejść przez fazę grymaszenia przy jedzeniu? Nie wiem... Z pewnością jednak w dłuższym okresie BLW sprawia, że dzieci jedzą chętnie i z przyjemnością. I nawet jeśli miały okresy grymaszenia, to wciąż pamiętają, jak to jest próbować wielu różnych smaków i cieszyć się nimi. Bo to jest esencja BLW – radość z jedzenia. Czy pamięta pani ten moment, kiedy pomyślała, że czas skończyć z karmieniem burymi zupkami, że coś w tym żywieniu niemowlaków trzeba zmienić? A może to nie był moment tylko proces? Gill Rapley: To nie był moment, ale wiele sytuacji, które mnie na to naprowadziły. W Wielkiej Brytanii przy problemach z niemowlętami kierujemy się do położnej środowiskowej, nie do lekarza, jak w Polsce (do pediatry chodzimy tylko gdy dziecko jest ewidentnie chore). I ja byłam taką pielęgniarką, która odwiedza rodziny z małymi dziećmi. Wiele razy widziałam maluchy niejadków i rodziców odchodzących od zmysłów, co robić, by potomek skusił się na łyżkę tego czy tamtego. Najczęściej dziecko chętnie jadło stałe posiłki na początku rozszerzania diety, a po dwóch, trzech miesiącach zaczynał się problem. Nie chciało nic jeść, nie lubiło posiłków, nie daj Bóg podać mu coś z grudkami. Widziałam, że nie byłoby problemu, gdyby dziecko mogło od początku jeść samo. Jeść produkty zróżnicowane wyglądem – kształtem i kolorem, no i przede wszystkim mieć wybór, co sobie wziąć. Bo jedzenie produktów z kawałkami jest zdrowsze i bezpieczniejsze – maluch sam decyduje, na ile potrzebuje je rozdrobnić i jak głęboko włoży do buzi. Zatem kiedy skończyły się zalecenia, by zaczynać rozszerzać dietę niemowląt po czterech miesiącach, tylko po pięciu, sześciu, to wszystkie elementy układanki ułożyły się – było dla mnie naturalne i oczywiste, że maluchy powinny dostawać jedzenie dla nich atrakcyjne. Kawałki miękkie, ale w całości, wygodne do samodzielnego trzymania w rączce i jedzenia. Łyżeczka nie była już potrzebna. To był ten moment przełomowy. Czy kierowała się pani również własnym doświadczeniem, jako mamy? Gill Rapley: Tak. Moje dzieci są teraz około trzydziestki, więc gdy były małe, niemowlakom rozszerzano dietę w wieku czterech miesięcy. Najstarszy syn jednak sporo chorował w tym czasie i nie był zainteresowany stałymi posiłkami. Chciał tylko ssać pierś. Rozszerzanie diety zaczęliśmy więc zgodnie z jego potrzebami, nieco później. Były to wówczas oczywiście obowiązkowe papki... Z drugim synem wprowadzanie nowości do diety przebiegało podobnie. Za to momentu początku rozszerzania diety mojego trzeciego dziecka, córki, w ogóle nie pamiętam. Ona zaczęła sięgać po nowe smaki sama, w naturalny sposób. Dlatego nie uważam, że to ja wymyśliłam metodę BLW, wielu rodziców – jak ja przy córeczce – wpadło na nią samodzielnie. Ja ją po prostu ujęłam w ramy książki, podręcznika. A sam sposób rozszerzania diety niemowlaka BLW był z nami od zawsze. Zobacz, jak robić zdrowe zakupy dla całej rodziny To może podpowie pani mamie, która chciałaby zacząć wprowadzać metodę BLW główne zasady tego sposobu żywienia malucha. Gill Rapley: Numer jeden brzmi: podawaj dziecku zdrowe jedzenie. Bez chemii, soli i cukru. I sami też takie w miarę możliwości jedzcie. Bo wspólne posiłki to podstawa w BLW. Poza tym, pilnuj, by tylko dziecko wkładało jedzenie do swoich ust. To ono decyduje, ile i co ląduje w buzi. Dzięki temu je bezpiecznie, kontroluje, co się dzieje z jedzeniem. Po trzecie sprawdź, czy maluch cały czas siedzi prosto lub w miarę prosto. I czwarta zasada: zaufaj swojemu dziecku, że tyle potrzebuje jedzenia, ile go zjada. To ta najtrudniejsza! Gill Rapley: Dokładnie! Bo łatwo jest ufać maluchowi, kiedy wszystko ładnie znika z talerzyka, ale gdy smyk uparcie pości przez trzy dni? Hm... Albo gdy ma osiem miesięcy i wciąż odmawia jedzenia czegokolwiek poza pokarmem mamy? Mimo takich sytuacji, zaufaj dziecku, że wie, co robi. I trzymaj się tego! A czy to prawda, że przy BLW pomocne jest karmienie piersią? Dlaczego? Gill Rapley: Po pierwsze pokarm mamy jest najlepszy dla malucha, to oczywiste. Poza tym, jeśli karmisz naturalnie, to już nauczyłaś się ufać dziecku, że wie, ile potrzebuje zjeść i umie się najeść. Rodzicom butelkowym może być trudno zaakceptować fakt, że tym procesem zarządza właśnie maluch, a nie mama czy tata. Ale oczywiście to nie jest duża przeszkoda w karmieniu metodą BLW. Dlaczego tak nam zależy, żeby dziecko zjadało wszystko, co mu podamy? Gill Rapley: W Polsce może to być jeszcze echo lat komunizmu, kiedy jedzenia nie było w nadmiarze i należało zjadać wszystko, co rodzice podawali, kto wie. W Wielkiej Brytanii takie podejście było popularne po drugiej wojnie światowej. Kolejne pokolenia już tak nie myślą, stosunek do jedzenia jest luźniejszy. To samo nastąpi zapewne i w Polsce. Dlatego tak się upieram: zaufajcie dziecku, a wszystko przebiegnie naturalnie. Bo dziecko je tyle, ile potrzebuje, czyli aż przestanie być głodne. Ono może wcześniej zgłodnieć, bo je niewielkie porcje, ale to wciąż jedzenie w zgodzie z biologią. Powinniśmy się z tego cieszyć! To my, dorośli, często jemy za dużo. To widać... Zobacz, jakie gadżety ułatwią ci karmienie dziecka metodą BLW Zatem BLW pomaga dzieciom uniknąć nadwagi? Gill Rapley: Oczywiście! Uczy jedzenia w zgodzie z sygnałami wysyłanymi z ciała. A czemu nie poleca pani karmienia łyżeczką? Maluch musi poczuć jedzenie, dotknąć go. Owszem, można mu podać łyżeczkę, ale na pewno nie wolno go nią karmić. Powtórzę: tylko dziecko wkłada jedzenie do ust, czuje się bezpiecznie, gdy najpierw pozna jedzenie, a dopiero potem wyląduje ono w jego buzi, nie znienacka. Wydaje nam się, że to najwygodniejsza metoda karmienia, bo zawsze karmiono dzieci łyżeczką. Tymczasem rodzic może łatwo włożyć ją za głęboko, maluch się zadławi jedzeniem, bo je zassie zamiast pogryźć itd. No właśnie – temat, który powtarza się w kontekście BLW: wielu rodziców obawia się tej metody, ponieważ słyszeli, że sprzyja zakrztuszeniom i zadławieniom. Czy to prawda? Gill Rapley: Nie... Takim zaniepokojonym matkom mówię, że to nie jest nowa metoda rozszerzania diety, tylko sprawdzona przez stulecia. Gdyby była niebezpieczna, już byśmy to wiedzieli. Zresztą, jeżeli dziecko siedzi (choćby z podparciem) i samo wkłada jedzenie do buzi, będzie umiało prawidłowo przełykać. No i jeszcze jedna sprawa – dziecko najpierw uczy się gryźć, a dopiero potem żuć. Nie będzie więc żuło głęboko w jamie ustnej pokarmu, jeśli wcześniej go nie pogryzło. Prędzej mu on wypadnie, niż malucha zadławi. Jeśli więc malec nie je nowych pokarmów ani nie żuje ich, to znaczy, że nie jest gotowy do rozszerzania diety. Pozwólmy mu rozwijać się we własnym tempie. Jaki pułapki czyhają na rodziców zaczynających przygodę z BLW? Gill Rapley: Przede wszystkim niektórzy rodzice nie rozumieją podstawowej idei tej metody. Myślą, że w pewnym momencie mogą podać dziecku dorosłe jedzenie. Błąd! Jak wprowadzamy BLW? Maluch zaczyna od najprostszych i najmniej przetworzonych produktów. Kolejna pułapka to podawanie na koniec posiłku jeszcze łyżeczki czy dwóch jedzenia. Po co? Zapomina się, ile wartości odżywczej ma mleko kobiece lub mieszanka, które wciąż pozostają podstawą diety dziecka. Jeśli maluch nie chce jeść jeszcze większych ilości stałych posiłków, ok, uszanujmy to. Niech jeszcze pije mleko. Kolejny błąd to przygotowywanie zbyt małych kawałków jedzenia. Myślimy, że malutkie dziecko wymaga produktów w małych kąskach. Nieprawda! Aby wygodnie trzymać marchewkę, dziecko musi mieć ją pokrojoną w długie słupki. Szczególnie na początku rozszerzania diety. Czy widzi pani duże różnice między podejściem rodziców do karmienia malucha w Polsce i Wielkiej Brytanii ? Gill Rapley: Widzę więcej podobieństw niż różnic. Rodzice to rodzice. Chociaż... w Polsce rodzice kładą ogromny nacisk na zjadanie do końca, młodsze pokolenia Anglików już tak nie robią. Zostawienie jedzenia jest to nie jest marnowanie, to rozsądne podejście do tematu, nie przejadanie się. W Polsce to wciąż marnotrawstwo. A lepiej jest po prostu przygotowywać dziecku mniejsze porcje... No to jak poznać, że dziecko się najadło, skoro głównie bawiło się jedzeniem? Gill Rapley: Po prostu już nie chce jeść, straciło zainteresowanie wkładaniem produktów do buzi. Poza tym, gdy mama karmiła piersią pół roku, to skąd wiedziała, że jej maluch się najada? Ufała mu, że wie, ile potrzebuje pokarmu. I podobnie jest teraz. Trzeba ufać dziecku! A co z tą częścią metody BLW, która, powiedzmy sobie szczerze, musi jeszcze zostać przez panią dopracowana – bałaganem pod czas posiłków :))) Czy ma pani jakieś rady, jak go ograniczyć? Gill Rapley: Warto mieć psa, to na pewno! A serio, choć pies bardzo pomaga trzymać porządek, to do posiłków trzeba się dobrze przygotować: rozłożyć folię na podłodze lub stare gazety (gdy są czyste, można jedzenie podnieść i ponownie położyć malcowi na talerzu), wybrać krzesełko do karmienia łatwe do utrzymania w czystości i albo ubrać dziecko w znoszone ubrania, albo nie ubierać go do posiłku w ogóle, tylko po jedzeniu całego spłukać w wannie. Słyszałam też od kilku rodziców o „metodzie jednej ściereczki”. Otóż rodzice mają jedną dyżurną ścierkę, którą moczą po każdym posiłku dziecka i nią wycierają dziecko, blat krzesła, siedzisko, podłogę itp. Wszystko. Płuczą ściereczkę i suszą, by była gotowa do pracy po kolejnym posiłku dziecka. Poza tym, w chwilach kryzysu pamiętajmy, że w nauce jedzenia nie chodzi o napełnienie brzuszka, tylko eksperymenty, poznawanie nowych kształtów i konsystencji, gniecenie i rozcieranie. Tak rodzi się smakosz! Bałagan zresztą towarzyszy jedzeniu tylko na początku, po kilku tygodniach dzieci uczą się jeść bez aż takiego rozmachu. Obiecuję! Zobacz też: Jak poznać, że dziecko jest gotowe do rozszerzania diety metodą BLW Wprowadzamy BLW – od czego zacząć? Pierwszy posiłek metodą Bobas Lubi Wybór: menu, pora dnia, przydatne akcesoria
”To nie jest słodkie życie” mówi tata 5-letniej Niny chorej na cukrzycę typu 1
Póki masz zdrowe dziecko, to nie myślisz, że ono kiedyś może zachorować. Każdemu się wydaje: „Nam się uda. Nas to ominie”. Też tak myślałem jeszcze rok temu – mówi Grzegorz Stykowski, fotograf, autor bloga fotograficznego Lifenotes.pl i ojciec 5-letniej Niny, chorej na cukrzycę typu 1.
Ile spałeś dziś w nocy? Zaczynasz od trudnego pytania, bo od pół roku, od kiedy u naszej córki została zdiagnozowana cukrzyca typu 1, nie przespaliśmy w całości ani jednej nocy i przez najbliższe lata to się nie zmieni. Rodzice dzieci z cukrzycą nie śpią latami. Przez nerwy? Chciałbym, żeby to była tylko kwestia nerwów, ale prawda jest bardziej prozaiczna. Nie śpimy, bo Niny cukier cały czas jest niestabilny. Pod koniec lata, po 3 miesiącach jej choroby, wydawało nam się, że wszystko względnie opanowaliśmy, ale gdy zrobiło się zimno, to nagle dawki insuliny, jakie jej podawaliśmy, przestały działać. Podajesz dziecku bolus, czyli porcję insuliny specjalnie obliczoną do danego posiłku, a ono i tak wchodzi w bardzo wysoki cukier. Nie można wtedy dołożyć insuliny? Insulina z bolusa działa w organizmie przez 3 godziny, a szczyt działania osiąga po 1,5-2 godzinach od podania. Jako, że nie jesteś w stanie określić, z jaką skutecznością zadziała, musisz te dwie godziny poczekać. Jeśli podasz za szybko dodatkową porcję insuliny, to jest ryzyko, że przedobrzysz i z kolei wpędzisz dziecko w hipoglikemię, czyli niebezpiecznie niski poziom glukozy we krwi. Czekasz więc, nic nie możesz zrobić, a w środku cały się trzęsiesz, bo w tym czasie za wysoki cukier w organizmie twojego dziecka degraduje naczynia krwionośne oraz penetruje i uszkadza narządy wewnętrzne. Czy tak już będzie wyglądało wasze życie? Nikt nie jest w stanie przewidzieć, jak będzie za tydzień czy miesiąc. U wielu dzieci po początkowym nerwowym okresie choroby może wystąpić remisja, kiedy panowanie nad cukrem w organizmie jest łatwiejsze. Taki czas nazywany jest cukrzycowym miesiącem miodowym. Jednak nie ma co się łudzić: cukrzyca to podstępna choroba – zawsze, w którymś momencie remisja ustąpi i wróci ta sama nerwówka. Końcówka remisji to już istny horror. Organizm emituje resztki własnej insuliny nieregularnie, zaburzając w ten sposób terapię. Organizm targany jest na zmianę hiper- i hipoglikemią, czyli wysokimi i niskimi cukrami. Nasza Ninka jest właśnie na takim etapie. Kiedy rodzicom powinna zapalić się czerwona lampka: „Oho, to może być cukrzyca”? Pierwsze objawy cukrzycy łatwo przeoczyć. Np. twoje dziecko robi się nerwowe, a ty myślisz: „Taki wiek”. Albo zaczyna siusiać w łóżko, a ty tłumaczysz sobie, że to stres z przedszkola. Tymczasem i siusianie, i większa nerwowość może być spowodowane za wysokim poziomem cukru. Zwiększone pragnienie, częste oddawanie moczu, utrata masy ciała, zwiększona nerwowość – to symptomy choroby. Jak było u was? Właśnie tak: nerwowość, krzyki, siusianie, picie dużej ilości napojów. Myśleliśmy, że taki urok kilkulatka. Potem, na początku czerwca, moja żona, Ania, wyjechała z Niną nad morze. Już stamtąd do mnie dzwoniła, że Nina chudnie, że coś się z nią dzieje niedobrego, ale wtedy jeszcze łudziliśmy się, że to może coś innego, może jakaś infekcja. Gdy wróciły do domu po dwóch tygodniach, to już nie mogłem poznać swojego dziecka. Była inna. Najwyraźniejszy był spadek na wadze, straciła ok. 5 kg. Gdy wieczorem rozbierałem ją do kąpieli, to w kółko myślałem: „Chryste Panie! Co się stało z moim dzieckiem!”. Kiedy pojechaliście do lekarza? Następnego dnia. O tym, że coś się dzieje strasznego przekonaliśmy się, gdy rano jedliśmy we trójkę lody. Ninka zawsze je uwielbiała, ale tamtego dnia nie mogła już tych lodów zjeść. Pamiętam: trzyma je w ręce – i nie ma siły podnieść do buzi. Kładzie się na stoliku i zasypia. Miała za niski cukier? Za wysoki. Śpiączka cukrzycowa może wystąpić zarówno przy niskim, jak i przy wysokim cukrze. Co było dalej? Zadzwoniliśmy do naszego stałego pediatry, a on: „Proszę natychmiast wsiadać w auto, a ja dzwonię do szpitala, bo to są objawy cukrzycy”. Przyjechaliśmy: badania krwi na cito, wynik: cukier 450 jm, gdy norma to ok. 70-100 jm. Karetka, kolejny szpital, ostateczna diagnoza. Cukrzyca. W ciągu chwili całe nasze życie, jakie wiedliśmy wcześniej, przestało przez nią istnieć. Co się u was przez nią zmieniło? M.in. to, od czego zaczęliśmy naszą rozmowę: praktycznie przestaliśmy spać, bo musimy kilka razy w nocy mierzyć Nince cukier. Poza tym dziecko z cukrzycą musi być pod stałą opieką osoby przeszkolonej w temacie cukrzycy, więc Nina przestała chodzić do przedszkola. Nagle musieliśmy zacząć uważać na coś, o czym wcześniej nawet nie myśleliśmy. Każdy posiłek musi być zważony i przeliczony. Nie wolno jeść pomiędzy posiłkami. 50 razy dziennie pytamy się z Anią nawzajem: „Jaki Nina ma cukier?”. Jest tego cała lista. To potworna choroba. Czy to jest tak, że gdy zaatakuje choroba, to nagle liczy się tylko ona – a nie samo dziecko? Cukrzyca bardzo mocno wkroczyła w naszą codzienność, ale nigdy nie straciliśmy z pola widzenia naszej córki. To my dostosowujemy chorobę do Niny, a nie odwrotnie. Wielu rodziców popełnia ten błąd: unika nowych posiłków, podaje w kółko kanapki i ziemniaki, bo to jest bezpieczne. Ja też ze strachu podawałabym tylko dwie zupy na okrągło. Jeżeli zaczęlibyśmy jej cokolwiek ograniczać, to ona prędzej czy później zaczęłaby szukać tego w tajemnicy przed nami. Mogłaby nas chcieć oszukać z potrzeby wolności. My mówimy Nince: „Masz cukrzycę. Musimy przestrzegać zasad. Będziesz nosiła zawsze pompę, będziesz miała wkłucia, to cię może boleć, ale to wszystko służy temu, żebyś się dobrze czuła i mogła robić wszystko, co inne dzieci”. I staramy się, by miała jak najbardziej normalne dzieciństwo. Chodzi z pompą insulinową na balet, zajęcia teatralne, jest bardzo aktywna. Paski do mierzenia cukru. Każdy taki pasek to jedna kropla krwi pięcioletniej Niny. (fot. Lifenotes.pl) Co jest wyzwaniem dla ojca dziecka chorego na cukrzycę? Bardzo trudne jest opanowanie wiedzy o cukrzycy i przepracowanie tego, że twoje dziecko musi nosić pompę z insuliną. Insulina jest konieczna do życia, ale maleńkie przedawkowanie może zabić pacjenta w kilkanaście, kilkadziesiąt minut. Bardzo ciężko jest żyć z tą świadomością, jednak trzeba pilnować się, by nie wejść w stan ciągłego zdenerwowania czy gniewu. Obciążenie psychiczne jest często nie do wytrzymania, ale nie możesz sobie pozwolić na użalanie się nad sobą, bo musisz być wsparciem nie tylko dla chorego dziecka, ale i dla żony, która przecież przeżywa to samo, co ty. Ty sam nie potrzebujesz wsparcia? Potrzebuję i je dostaję – od żony. Codziennie dziękuję losowi, że udało mi się znaleźć tak cierpliwą, cudowną kobietę. Wiesz, może nie wyglądam, ale mam ciężki charakter, jestem zawzięty, potrafię wyjść z domu i trzasnąć drzwiami. Potem wracam i mówię: „Aniu, to nie było prawdziwe, to było w emocjach, to przecież nie ma żadnego znaczenia. Prawdziwe było to, co ci przysięgałem w dniu ślubu”. A ona jest tak dobra, że od razu mi wybacza. Kocham ją za to, że widzi we mnie człowieka, który nie jest doskonały. Być może wybacza dlatego, że tak szczerze mówisz o uczuciach, co przecież nie jest takie częste u mężczyzn. Dziwi mnie, że ktoś nie ma odwagi powiedzieć, że kocha swoją żonę. Są faceci, którzy myślą, że ich głęboka miłość do żony czy do dzieci świadczy o tym, że są pantoflarzami. Nie rozumiem tego. Dla mnie to słabe. Ty o miłości do żony czy córki piszesz bardzo otwarcie na blogu. Nie wiem, dlaczego miałbym tego nie robić – przecież to prawda. Moja żona i córka są dla mnie całym światem. Często, gdy Nina była mała, znajomi dziwili się, że tak dużo ją noszę, że śpimy z nią w jednym łóżku – tak jakby to nie była dla nas przyjemność. Być może mój stosunek do Niny wynika z tego, że tak długo czekałem na dziecko. Albo z jakichś moich własnych deficytów z dzieciństwa. Być może z tego, że mam taką, a nie inną wrodzoną wrażliwość. Chciałeś mieć córkę? Od zawsze chciałem mieć córkę. Kiedy Ania powiedziała mi, że jest w ciąży, postanowiłem, że od tej pory będę starał się zatrzymać najistotniejsze momenty z naszego życia. Tak powstał mój blog ze zdjęciami naszej trójki, Lifenotes. Obraz często znaczy więcej niż słowa. Choroba bardzo mocno wkroczyła w naszą codzienność, ale nigdy nie straciliśmy z pola widzenia naszej córki. (fot. Lifenotes.pl) Wystawę zdjęć z bloga otworzyłeś 23 czerwca, w Dzień Ojca. Pamiętam, jak na wernisażu chciałeś powitać gości i nie byłeś w stanie powiedzieć ani słowa. Dwa tygodnie wcześniej dowiedzieliśmy się o cukrzycy Ninki. Na wernisażu po głowie tłukła mi się tylko jedna myśl: że moja córka jest chora, a mnie przy niej nie ma. Tamte kilka godzin poza szpitalem były dla mnie katorgą. Dziś o jej chorobie mówisz dużo spokojniej niż pół roku temu. Oswoiliście ją? Dalej przy każdym bolusie dyskutujemy nerwowo z Anią, ile podać insuliny, ale dziś już dużo wiemy o cukrzycy. Poza tym z biegiem czasu cukrzyca zmieniła nie tylko nasze życie, ale też nas samych. Zawsze wychodziłem z założenia, że trzeba cieszyć się chwilą – choroba mnie w tym tylko utwierdziła. To byś poradził rodzicom chorych dzieci? By cieszyli się chwilą? Rodzicom chorych i zdrowych dzieci doradzam pokorę, cierpliwość, wyrozumiałość wobec innych. Do tego rodzicom chorych dzieci poradziłbym jeszcze, żeby mówili głośno, że jest im ciężko, ale jednocześnie, aby nie bali się choroby swojego dziecka. Strach paraliżuje, a oni nie mogą sobie pozwolić na słabość. Grzegorz Stykowski to fotograf i autor bloga Lifenotes.pl, na którym od 5 lat publikuje zdjęcia swojej córki, Niny. W 2013 r. zdobył tytuł Bloga Roku w kategorii: Twórczość artystyczna. Pierwsza wystawa zdjęć z jego bloga nosiła tytuł: „Od codzienności do wieczności” i została otwarta 23 czerwca 2015 r., dokładnie w Dzień Ojca. Dwa tygodnie przed wernisażem u córki Grzegorza lekarze zdiagnozowali cukrzycę typu 1. Cukrzyca typu 1 - co to za choroba? Najczęściej cukrzyca typu 1 (nazywana też cukrzycą insulinozależną) objawia się u dzieci do 6. roku życia. To nieuleczalna choroba autoimmunologiczna, u której podstaw leży zniszczenie komórek trzustki odpowiadających za wytwarzanie insuliny. Leczenie cukrzycy typu 1 polega na precyzyjnym podawaniu insuliny. Można to robić na dwa sposoby: za pomocą tzw. penów, czyli zastrzyków z insuliną. Ten sposób leczenia jest tańszy, ale za to mniej wygodny m.in. ze względu na wielokrotne wkłucia i konieczność przyjmowania posiłków o dokładnie określonej wartości energetycznej w ściśle określonych porach. za pomocą pompy insulinowej, połączonej drenem i podskórnym wkłuciem z ciałem chorego. Mikrodawki insuliny są poprzez pompę podawane przez całą dobę, dzięki czemu w organizmie utrzymuje się jej stały poziom. Dodatkowo do każdego posiłku podawany jest przez pompę tzw. bolus, czyli odpowiednio odmierzona dawka insuliny, ściśle dopasowana do posiłku chorego.
Magda Mrozek, autorka bloga Matka wygodna – wywiad z blogerką
Magda Mrozek to kobieta orkiestra! Pisze superpoczytnego bloga „Matka Wygodna”, organizuje spotkania blogerek, działa na rzecz poznańskich mam. Uwierzycie, że jeszcze trzy lata temu nie miała pracy i pomysłu na życie?
Uwierzycie, że jeszcze trzy lata temu Lena była samotną mamą, bez pracy, znajomych i pomysłu na to, gdzie chce mieszkać i co chce robić w życiu? Tak – mnie też było w to trudno uwierzyć. Magda to żywy przykład na to, że nie ma takich życiowych dołów, z których nie można byłoby się wygrzebać – trzeba tylko – to banalnie brzmi, ale sprawdza się w praktyce – wierzyć w siebie. Dzisiaj Lenę znają prawie wszyscy w parentingowej blogosferze i to nie tylko dlatego, że pisze świetnego bloga, lecz także dlatego, że jest współorganizatorką spotkań dla blogerek, np. B(L)OGinie. Poza tym działa lokalnie, na rzecz poznańskich mam, do tego jest copywriterem-freelancerem, pełnoetatową mamą dla dwóch synów, doulą – czyli mówiąc jednym słowem (a w zasadzie to dwoma): wulkanem energii. Nawet jak stoi, to biegnie. Zapraszam na jej bloga: Matka wygodna, na którym Lena przekonuje, że matka wygodna to też człowiek! Jesteś blogerką i pełnoetatową mamą... Jestem mamą pełnoetatową, ale zawsze mówię, że najpierw jestem kobietą, a potem dopiero mamą. Wiele kobiet zatraca się w macierzyństwie, w momencie kiedy rodzi się im dziecko, dostają pieluszkowego zapalenia mózgu. U mnie tak się nie stało. Wręcz przeciwnie, u mnie macierzyństwo dało mi kopa, żeby zrobić coś z samą sobą: zaczęłam pisać, zaczęłam bardziej wychodzić do ludzi, interesować się nowymi rzeczami, np. fotografią. Na twoim blogu jest też zakładka „Doula”. Czy to twoje własne macierzyństwo było bodźcem do zajęcia się doulowaniem? Co dziwne nawet dla mnie, zostałam doulą, czyli asystentką rodzącej, jeszcze zanim sama byłam w ciąży, a raczej zanim jeszcze dowiedziałam się, że jestem w ciąży. Mieszkałam wtedy w Anglii i znajoma, która była w ciąży, nie umiała angielskiego, więc poprosiła, żebym towarzyszyła jej na badaniach i była z nią podczas porodu. Tak się to zaczęło i ciągnie się do dziś. Bycie doulą bardzo rozbudowało mnie jako człowieka. To piękny zawód. Wiele lat mieszkałaś w Anglii, tam urodził się twój starszy syn. Wróciłaś, bo zatęskniłaś za Polską? Wyjechałam, gdy miałam 23 lata z myślą, że chcę mieć dziecko, a w Polsce nie było mnie na nie stać. Po pięciu latach wróciłam do Polski z trzyipółletnim synem, bo rozstałam się z jego tatą. Zaczynałam właściwie od nowa i musiałam mocno wziąć życie za łeb. Pochodzę z bardzo małej miejscowości i wiedziałam, że jeśli tam zostanę, to nie będę miała żadnych szans na rozwój, więc przeprowadziłam się do Poznania. Nie znałam tam nikogo, ale dałam sobie rok na ogarnięcie rzeczywistości. Znalazłam pracę, przedszkole dla syna. Byłam przed trzydziestką i zaczynałam prawie wszystko od nowa. Wtedy jeszcze nie pisałaś bloga? No coś ty, nie miałabym na to czasu. W tamtym okresie nieraz musiałam się mocno organizować, żeby umyć włosy! Ale choć nie pisałam bloga, to jedynym moim kontaktem ze światem był internet. Po roku mieszkania w Poznaniu poznałam mojego dzisiejszego męża. Na początku nie byłam przekonana do bycia z kimkolwiek w związku, wydawało mi się, że nie mam prawa wprowadzać nikogo nowego w życie mojego dziecka, ale w końcu dotarło do mnie, że muszę też myśleć o sobie, bo za kilka lat ono wyjedzie na studia, a ja zostanę sama z jakimś kotem na kolanach, na którego zresztą mam alergię. Bloga zaczęłam pisać po urodzeniu drugiego syna. Któregoś dnia po porodzie mój mąż zapytał mnie, co bym chciała w życiu robić, skoro już mam dość pracy w marketingu. Powiedziałam, że pisać, więc on otworzył mi komputer i powiedział: „No to pisz”. Nie rezygnuj z siebie! - felieton Matki Wygodnej specjalnie dla Babyonline.pl. Co ci daje pisanie bloga? Hmm, ale w kolejności od najważniejszego? To najpierw chyba byłoby oderwanie od rzeczywistości. Albo nie: najważniejszy będzie jednak kontakt z ludźmi: rozmowy, wymiany opinii, ale też spotkania zupełnie w realu, tak jak np. z Martą, (autorką bloga Matka nie wariatka). Znajomość z nią też zaczęła się przez przypadek, a teraz to jest taka przyjaźń, że nieraz śmiejemy się, że się razem zestarzejemy. Znamy swoje dzieci, znamy swoich mężów. Kolejną rzeczą, jaką daje mi blog, w sumie tak samo ważną jak dwie poprzednie, to możliwość wypowiedzenia się i poznania lepiej siebie i innych ludzi. [CMS_PAGE_BREAK] Oprócz tego, że jesteś blogerką, jesteś jedną z organizatorek B(L)OGogiń – spotkań blogerek. Pierwsze odbyły się we wrześniu w Poznaniu, Gdańsku i Warszawie. Kolejne są w planach. Opowiedz o nich coś więcej. Jeszcze w 2013 r. wymyśliłyśmy z Martą bardzo ambitny plan, żeby zorganizować warsztaty dla blogerek: z fotografem, informatykiem, którzy mieli podpowiedzieć od technicznej strony, jak działać w internecie. Wydawało nam się to superpomysłem, ale już po samym spotkaniu, które odbyło się w lutym, okazało się, że większość zaproszonych blogerek spodziewała się czegoś zupełnie innego. Dla nich najważniejsze było to, żeby spotkać się, pogadać, wypić razem kawę i ewentualnie wymienić się doświadczeniami: „Udało mi się ustawić w HTML-u to i to, i to”. Z kolei my nie chciałyśmy poprzestać tylko na tym, bo tak kawowo-plotkarsko wygląda większość blogerskich spotkań. A jak chciałyście, żeby wyglądało wasze? Inaczej :) Zmieniłyśmy więc formułę, ale nie do końca. B(L)OGinie pozostały warsztatami, ale już nie technicznymi, ale kobiecymi. Wymyśliłyśmy, że to będą spotkania, na których blogerki będą mogły oderwać od codzienności i co ważne: oderwać od dziecka. Mam alergię np. na sformułowania: „Idą NAM ząbki”, dlatego chciałam bardzo, żeby dzięki tym spotkaniom blogerki na nowo poczuły, że przede wszystkim są kobietami, a nie mamami. Zaprosiłyśmy prelegentów: kosmetyczkę, stylistę, dietetyka, i rozpuściłyśmy wici o spotkaniu. Na 45 miejsc miałyśmy ponad 300 zgłoszeń. Jak wybierałyście gości? Nie chciałyśmy, żeby ktoś zarzucił nam, że tworzymy kółka wzajemnej adoracji, dlatego postanowiłyśmy zrobić losowanie. I to był bardzo zły pomysł. Dlaczego? Hm, jakby to ładnie ująć w słowa? Może tak: wbrew powszechnemu mniemaniu 99 procent blogerek naprawdę na takie spotkania nie przyjeżdża po prezenty od sponsorów - naprawdę mało komu chciałoby się po szampon jechać przez pół Polski. Ale nie oszukujmy się, jest jeszcze ten 1 procent blogerek, które mają bardzo roszczeniową postawę i które po nawet najfajniejszym spotkaniu będą narzekać, że nie było cateringu, miejsc parkingowych albo, że ręcznie pleciony wiklinowy koszyk, jaki dostały w prezencie, nie pasuje do wystroju ich mieszkania. Rozumiem, że tak właśnie zdarzyło się po B(L)OGiniach. To jedna z zasad, której nauczyłam się pracując w marketingu: nawet jeżeli 10 zadowolonych osób napisze same pochwały, to ta jedna niezadowolona może popsuć opinię nawet najfajniejszej inicjatywie. Na szczęście wszyscy, którzy mają do czynienia z internetem wiedzą, że zamieszczone tam negatywne opinie trzeba dzielić nawet nie przez dwa, ale przez dwadzieścia. Wróćmy jeszcze na chwilę do bloga. Zauważyłam, że coraz mniej piszesz o rodzicielstwie. Dlaczego? Tak jak mówiłam na samym początku, przede wszystkim jestem kobietą :) Ale tematyka zmienia się też dlatego, że oczekują tego ode mnie też moje czytelniczki. Kiedy np. dziewczyna, która czyta mój blog, pisze do mnie i zwierza mi się, że np. rodzony ojciec złamał jej szczękę, to co ja mogę zrobić? Nie mogę jej przytulić, jedyne co mogę, to opisać jej historię. Mój blog nie jest moim pamiętnikiem. To miejsce, które tworzę nie tylko ja, ale i moje czytelniczki. Czytaj więcej wywiadów z mamami-blogerkami: Tydzień z blogerką na Babyonline.pl
Bądź mamą (nie)idealną – rozmowa z psychologiem
W reklamach nie ma takich matek jak ty. One wszystkie są wyspane, czułe i spokojne, a plamy z marchewki tylko je śmieszą. No i jeszcze jedno – nie mają własnych dzieci.
Z psycholożką Beatą Chrzanowską rozmawiamy o tym, gdzie są idealne mamy (są gdzieś?), jak być szczęśliwą mamą (to już jest możliwe) i jak sobie poradzić z błędami, które wszystkie mamy robią (co zrobić, gdy dałaś dziecku klapsa i bardzo tego żałujesz). Zdenerwowałam się na niemowlę, nakrzyczałam na starsze dziecko. Chyba nie nadaję się na matkę? Według mitu idealnej matki – zupełnie się nie nadajesz. Na szczęście to tylko mit, że mama małego dziecka zawsze jest wspaniała: spokojna, rozsądna, wyrozumiała i cierpliwa... ...to nie są cechy superbohatera. Ale nie są to też cechy stałe. Z naszymi cechami charakteru nie jest tak, jak z kolorem oczu, który mamy jeden na całe życie. Poziom np. naszej cierpliwości zależy od wielu czynników. Kiedy jesteśmy bardziej zmęczone, będzie­my mniej cierpliwe – to normalne. Tymczasem często, gdy zza naszego wizerunku perfekcyjnej mamy wychyli się na chwilę zła czarownica, zaczynamy bać się samych siebie i marzymy, aby ktoś wziął sobie to dziec­ko. Wyrzucamy sobie brak uczuć macierzyńskich, a tymczasem złość na dziecko czy frustracja, którą czujemy, to najczęściej zwykłe zmęczenie. Znam takie mamy, dla których wyrzuty sumienia są nieodłącznym elementem życia. Czy to normalne, że wciąż się o coś obwiniają? Bardzo często chcemy doskoczyć do ideału matki, jaki budujemy we własnych głowach. Tymczasem dziecko wcale nie potrzebuje idealnej mamy. Jemu do pełni szczęścia wystarczy matka, która jest wystarczająco dobra, czyli zwyczajna. Większość matek taka właśnie jest, a to oznacza, że większość dzieci jest szczęśliwa ze swoimi mamami. ZOBACZ TEŻ: Czy jesteś dobrą mamą? Quiz z niespodzianką Wystarczająco dobra mama, czyli jaka? To taka, która się może zdenerwuje, ale nie da swojemu dziecku klapsa? Nie należy dawać klapsów, bo to oznaka bezradności rodzica i przemoc, która krzywdzi dziec­ko. Ale jeśli powiemy, że dobra mama nigdy w życiu nie dała swojemu maluchowi klapsa, automatycznie możemy wywołać poczucie winy u wielu dobrych matek, które kiedyś tam, raz w życiu, będąc na granicy wytrzymałości, klepnęły malca w pupę. Dobra matka nie bije dzieci, ale nie ma sensu z powodu jednego incydentu biec do psychologa. Co powinna zrobić mama, która dała jednak tego klapsa? Jeśli nie udało nam się zapanować nad złością, powinnyśmy zastanowić się, dlaczego poniosły nas nerwy. Postarajmy się też wymyślić radę na to, aby takie zachowanie już się nie powtórzyło. Jest wiele warsztatów psychologicznych, które mogą nam pomóc. Jeśli czujemy, że nasze macierzyństwo czasem nas przerasta, warto poznać sposoby, jak z dziec­kiem rozmawiać, jak je lepiej rozumieć, no i przede wszystkim jak sobie radzić bez bicia. ZOBACZ TEŻ: Bicie dzieci uczy... – film Czyli bycia dobrą mamą można się nauczyć? Nawet nie „można”, ale „trzeba” się tego uczyć. Trudno oczekiwać, że tuż po porodzie będziemy umiały radzić sobie z naszą złością na dziecko. Tego uczymy się nie tylko na warsztatach, ale też z własnego doświadczenia czy doświadczenia mam albo koleżanek. Skoro o tym mowa: inne kobiety mogą być nieocenionym źródłem wsparcia. Czasem warto jednak też porozmawiać z psychologiem, który pomoże zrozumieć, czemu nie umiemy powstrzymać się od klapsów czy od innych zachowań, które nam się w sobie nie podobają. A czy można też nauczyć się być szczęśliwą mamą? Tak, lecz by tak się stało, muszą być spełnione pewne warunki. Mama, aby być szczęśliwa, musi najpierw mieć poczucie własnej wartości, musi dawać sobie prawo do błędu i mieć... ZOBACZ TEŻ: 5 rzeczy, które szczęśliwe mamy robią inaczej ...możliwość odpoczynku? To też, ale chyba na dalszym miejscu. Jeszcze wcześniej jest umiejętność czerpania przyjemności z kontaktu z dziec­kiem – to również mama może w sobie wyćwiczyć. Warto też, aby nauczyła się patrzeć na dziecko jak na odrębną osobę. Dlaczego dystans między mamą a dzieckiem jest warunkiem szczęśliwego macierzyństwa? Odpowiem anegdotą. Kiedy sama byłam młodą matką, raz na spacerze nie mogłam uspokoić swojego dziecka. Płakało, wyrywało się z wózka, a ja na siłę próbowałam zapanować nad sytuacją. Podeszła wtedy do mnie staruszka i powiedziała: „Czemu się tak denerwujesz? Pomyśl, że to dziecko twojej sąsiadki i że to ona ma kłopot”. Gdy udało mi się tak pomyśleć, złapałam dystans do całej sytuacji i w końcu zrozumiałam, o co chodzi synkowi. Kiedy ja się uspokoiłam, on też po chwili przestał płakać. ZOBACZ TEŻ: Bunt dwulatka – jak sobie z nim poradzić
Nasz piłkarz, Marcin Baszczyński, jeszcze nie zastanawia się nad tym, czy jego syn pójdzie w jego ślady.
Reprezentant Polski w piłce nożnej Marcin Baszczyński jeszcze nie zastanawia się nad tym, czy jego siedmiomiesięczny syn Maksym zostanie piłkarzem. Na razie wie tylko, że gdy wychodzi na boisko, chce być jeszcze lepszy. Właśnie dla niego. 1. Co ci się najbardziej podoba w byciu tatą? Chciałbym odpowiedzieć jednym słowem: wszystko. Taka jest prawda! Nie miałem pojęcia, że dzielenie z żoną domowych obowiązków dotyczących opieki nad Maksymem będzie tak wciągające. Sprawia mi radość przewijanie, kąpanie, karmienie. Po prostu nie ma rzeczy, do której nie wziąłbym się z zapałem. I trochę żałuję, że czasami mam na to za mało czasu. Jestem zawodowym piłkarzem, mnóstwo trenuję, często wyjeżdżam. Chciałbym zmienić swój kalendarz, by więcej być z synem. 2. Czego boisz się jako tata? Boję się, że ominie mnie wiele wspaniałych chwil z życia synka. Jest także we mnie strach, czy zrobię wystarczająco dużo, byśmy mieli ze sobą dobry kontakt w przyszłości. Ale obiecuję: będę się starał z całych sił. Wiem, jakie to ważne! 3. Czego przede wszystkim chciałbyś nauczyć Maksyma? Gry w piłkę. Nie, żartuję oczywiście. Chciałbym, by odnalazł się w jakimś sporcie, ale nie będę mu niczego narzucać. Chciałbym też nauczyć Maksyma szczerości i otwartości: by miał do ludzizaufanie i nie bał się. 4. Co cię zaskoczyło po narodzinach dziecka? To, jak nagle wszystko podporządkowuje się dziecku i jaką radość można z tego czerpać. Nawet kiedy teraz wychodzę na boisko, gram także dla synka. Myślę o nim bardzo dużo. Mam bzika... Marcin Kowalski Fot. Łucja Śmiejka
Marek Kamiński, zdobywca biegunów, tym razem za towarzysza podróży wybrał... dwuletnią córeczkę, Polę.
Marek Kamiński, zdobywca obu biegunów i najsłynniejszy polski podróżnik, tym razem za swojego towarzysza podróży wybrał... dwuletnią córeczkę, Polę. O zaletach podróżowania z dzieckiem mógłby mówić godzinami! Nam opowiada o swojej nowej akcji „Baby on Board”, skierowanej do rodziców i ich dzieci, których fascynują podróże i odkrywanie świata. Poprzez cykl rodzinnych wypraw Marek Kamiński stara się przełamać stereotyp spędzania wolnego czasu z małym dzieckiem tylko w domu. 1. Skąd wziął się pomysł wyprawy z małą Polą? Mieliśmy taką naklejkę na samochodzie – „Baby on board” – „dziecko „na pokładzie”. Pomyśleliśmy, że tak naprawdę to nie tylko informacja, że w podróży bierze udział mały człowiek, ale również wskazanie, że trzeba się dobrze do takiej eskapady przygotować. Obaw mieliśmy wiele. Na pierwszym miejscu bałem się o moją żonę, Kasię, która jest w ciąży. Bałem się o Polę, o ich zdrowie. Podróże to częste zmiany otoczenia. Często sytuacje banalne dla dorosłego, mogą się przerodzić się w dramat. Jadąc do apartamentu w Oslo, Pola włożyła palec w zamykające się drzwi windy. Na szczęście nic się nie stało... W nieznanych miejscach nie można liczyć na pomoc innych, tam jesteśmy zdani tylko na siebie. 2. Czy ma Pan sprawdzone sposoby na nudę i zniecierpliwienie Poli w podróży? Generalnie kiedy robi się naprawdę ciężko to po prostu trzeba się zatrzymać. Stanąć na chwilkę i spojrzeć za siebie. Kiedy Pola była bardzo mała, było trudniej. Czasem pomagały nam książeczki, filmy na DVD, kredki, plastelina, ulubione zabawki i wszystko co można wziąć ze sobą do samochodu, samolotu... Dzisiaj, kiedy coraz więcej rozumie, można zająć ją opowieściami o tym co widziała, co jest za oknem, a także o tym dokąd zmierzamy. Poruszamy się samolotem, pociągiem, promem, statkiem, awionetką, kutrem rybackim, psim zaprzęgiem, jachtem, drewnianą łodzią, rowerem, pontonem... Każdym dogodnym i powszechnym środkiem transportu. 3. A sam przebieg trasy? Każdy pamięta książę Juliusza Verne’a „W osiemdziesiąt dni dookoła świata”. Usiedliśmy przy mapie i wybraliśmy miejsca najciekawsze i zarazem nam najbliższe. Ja chciałem bardzo pokazać Poli Norwegię, Antarktydę... inne miejsca związane ze wspomnieniami albo marzeniami o tym, żeby je zobaczyć. Raczej staraliśmy się, żeby wszystkie kraje, które zamierzamy odwiedzić były bezpieczne. Bardzo bezpieczne kraje to Norwegia, Kanada... Najmniej bezpieczne są chyba te najbardziej egzotyczne, o zdecydowanie innym klimacie, przyrodzie, np. Maroko, Australia... 4. Jak Pola sprawdza się jako towarzysz podróży? Zalet podróżowania z dzieckiem jest tak wiele, że można by mówić i mówić na ten temat... Generalnie w związku z udziałem Poli w naszych podróżach wiążemy więcej nadziei niż obaw. Naturalnie jednak myślimy o wszelkich zagrożeniach z nią związanych i staramy się zminimalizować ryzyko, aby zapewnić jak największe bezpieczeństwo naszej rodzinie. Okazuje się, że Pola żywo reaguje na nowe sytuacje, ludzi, zwierzęta. Często wspomina przedmioty, historie z podróży, ludzi spotkanych po drodze, potrafi je nazwać: np. statek, niedźwiedź... Jej świat staje się bogaty. Pola podczas podróży dorośleje. Naturalnie powiększa zasób słów, stara się powtarzać nowo poznane. Jak na takiego małego człowieka jest bardzo wygadana. 5. Najlepsza rada dla debiutujących rodziców-podróżników? W trakcie podróży najważniejsze jest uzbrojenie się w cierpliwość i przekazanie dziecku poczucia bezpieczeństwa. Wyprawy pozwalają nam być tylko z dzieckiem. Trzeba spędzać wolny czas z dzieckiem, zwłaszcza kiedy oboje rodziców pracuje zawodowo. W podróży budzimy się razem, jemy posiłki, dzielimy się radościami i smutkami. Jesteśmy ciągle razem, to bardzo przyjemne dla wszystkich. Bardzo ważne jest, żeby się doskonale przygotować do podróży. Począwszy od spakowania wszystkich niezbędnych rzeczy – przy podróży z dzieckiem tych rzeczy jest troszeczkę więcej. rozmawiała Sylwia Niemczyk.