Prawidłowa waga i wzrost dziecka – normy dla wieku dziecka
Prawidłowa waga i wzrost dziecka mieszczą się w widełkach określonych dla konkretnego wieku. Warto kontrolować, czy dziecko rośnie zgodnie z normą, a jego masa ciała nie jest zbyt wysoka lub za niska. Sprawdź tabele wzrostu i wagi dziecka.
Kontrolowanie prawidłowej wagi i wzrostu dziecka jest bardzo ważne. Na tej podstawie można bowiem wychwycić różne nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu dziecka oraz stwierdzić, czy jego tryb życia i dieta są dla niego odpowiednie. Poniżej czytelne tabele prawidłowej wagi i wzrostu dziecka w pierwszym roku życia i w kolejnych latach. Spis treści: Tabele wzrostu i wagi dziecka do 1. roku życia Tabela wzrostu i wagi dziecka po 1. roku życia Prawidłowa waga do wzrostu i wieku dziecka Co wpływa na wagę i wzrost dziecka? Tabele wzrostu i wagi dziecka do 1. roku życia W 1. roku życia dziecko bardzo szybko rośnie i szybko nabiera ciała. Zwróć uwagę, aby odczytywać normy w tabeli zgodnej z płcią twojego dziecka. Tabela wzrostu i wagi dziewczynek do 1. roku życia: Tabela wzrostu i wagi chłopców do 1. roku życia: Tabela wzrostu i wagi dziecka po 1. roku życia W tabeli odczytasz, jaki wzrost i waga dziecka w poszczególnych latach jego życia mieści się w normie. Najlepiej porównywać osiągnięty przez dziecko wzrost i wagę do danych w tabeli w okolicach urodzin dziecka, zgodnie z jego płcią biologiczną. Prawidłowa waga do wzrostu i wieku dziecka Nie zawsze, gdy wzrost i waga dziecka mieszczą się w normach, oznacza to, że dziecko rozwija się prawidłowo. Zwykle wzrost dziecka, który znajduje się bliżej dolnej granicy normy, powinien towarzyszyć wadze w dolnych granicach normy i odwrotnie. Jeśli dziecko ma wzrost w dolnej granicy normy, a masę ciała w górnej, to z całą pewnością ma nadwagę. Aby sprawdzić, czy waga jest odpowiednia do wzrostu dziecka, interpretuje się obie wartości osobno w ramach siatek centylowych. Wzrost i waga dziecka (sprawdzane na osobnych siatkach) w granicach 25-75 centyla mieszczą się w normie, w granicach 10-90 centyla – mieszczą się w normie szerokiej, a poniżej 10. i powyżej 90 centyla – są poza normą. Aby ocenić wagę i wzrost swojego dziecka, możesz skorzystać z naszych siatek centylowych przygotowanych w oparciu o dane z IMiD w Warszawie - siatki centylowe. W razie wątpliwości najlepiej skonsultować dziecko z lekarzem, który skutecznie zinterpretuje wzrost i wagę dziecka w wieku, w jakim się pociecha znajduje, biorąc pod uwagę np. wzrost rodziców i stan zdrowia dziecka. Co wpływa na wagę i wzrost dziecka? To, jakie wysokie będzie dziecko i jaka masę ciała osiągnie, zależy od wielu czynników. Najważniejsze z nich to: geny – znaczenie maja geny determinujące wysokość ciała odziedziczone po rodzicach i dziadkach, stan zdrowia – rożne choroby, ale i przyjmowane leki mogą wpływać na wzrost i wagę dziecka, dieta – prawidłowe żywienie sprzyja osiągnięciu przez dziecko zaprogramowanych w genach wzrostu i masy ciała, tryb życia – aktywność fizyczna sprzyja rozwojowi dzieci, ale też stymuluje prawidłowy wzrost, z kolei nadmierna aktywność fizyczna może wzrost hamować, płeć biologiczna – determinuje ona budowę ciała i masę mięśniową, co sprawia, że zwykle kobiety są niższe i lżejsze od mężczyzn. Podobnie jest z dziewczynkami i chłopcami. Przeczytaj też: Kalkulator wagi dziecka – sprawdź, jak dziecko przybiera na wadze Kalkulator wzrostu – oblicz, jak duże będzie twoje dziecko Bóle nóg u dzieci – bóle wzrostowe, przyczyny, badania
Ból nóg u dzieci: bóle wzrostowe, przyczyny i badania. Ból nóg u dziecka jako objaw białaczki
Ból nóg u dzieci zdarza się dość często. Dziecko może skarżyć się na ból wieczorami, a czasem nawet budzić się w nocy i narzekać na ból łydek i ból nóg pod kolanami. Taki nagły nocny ból mięśni u dziecka może wskazywać na bóle wzrostowe. Rodzice jednak często niepokoją się, że ból nóg u dzieci oznacza białaczkę lub inny nowotwór.
Ból nóg u dzieci pojawia często, a bóle wzrostowe ma aż 25-40 proc. dzieci. Ból nóg odczuwany jest zwykle obustronnie w łydkach (piszczelach), udach i pod kolanami − w dołach podkolanowych. Jeśli dziecko cierpi na bóle wzrostowe, bolące miejsca nie są w żaden sposób zmienione: nie ma obrzęków, zasinienia czy zaczerwienienia. Najczęściej bóle nóg mają dzieci w wieku 10-12 lat, ale bóle mięśni nóg związane ze wzrastaniem zdarzają się też u 3-4-latków. Najczęściej ból nóg pojawia się wieczorem lub w nocy i trwa kilka minut, rzadko przedłuża się do ponad 30 minut. Ból nóg u dziecka nie musi oznaczać białaczki, ale jeśli dolegliwościom towarzyszą niepokojące objawy, trzeba zrobić dodatkowe badania. Ból nóg u dzieci: przyczyny Bóle nóg u dzieci mają najczęściej bardzo proste przyczyny. Specjaliści są zgodni, że źródłem bólu łydek i bólu pod kolanami są zwykle zmiany w intensywnie rosnących kościach oraz otaczających je mięśniach i ścięgnach. Z jednej strony w nocy bolą mięśnie przeciążone aktywnościami w ciągu dnia (bieganiem, skakaniem, wspinaniem się na drabinki). Z drugiej strony ból nóg wynika z intensywnego wzrostu mięśni, który przyspiesza w nocy. To wtedy bowiem najintensywniej wydzielany jest hormon wzrostu (HGH). Warto wiedzieć, że płytki wzrostowe kości zbudowane są z delikatnej tkanki i komórki ich zakończeń po prostu namnażają się, wydłużając w ten sposób kość. Tym samym naciska ona na wolniej rosnące komórki okostnej, czyli błony łączno-tkankowej okrywającej kość. Okostna jest najbardziej unerwioną tkanką w układzie kostnym i stąd dokuczliwy ból nóg. Jest ona ściśnięta, kiedy dziecko chodzi lub biega – co spowalnia wzrost – i rozluźniona podczas snu. Nie ma wtedy ucisku na płytki i mogą się one swobodnie rozwijać. Zauważono też, że w okresie intensywnego wzrostu ścięgna okazują się co pewien czas za krótkie w stosunku do szybciej rosnących kości. Wtedy dziecko np. nie jest w stanie dotknąć palców stóp bez zginania kolan. Ścięgna są bardzo napięte i to może dawać różne dolegliwości. Na takie bóle nóg, czyli bóle wzrostowe, uskarża się wiele dzieci z drobnymi nieprawidłowościami anatomicznymi, takimi jak elastyczne płaskostopie i koślawość tylnej części stopy, lub nadmierną ruchomością w stawach. Bóle nóg u dzieci pod kolanami Ból nóg pod kolanem może wskazywać na typowe bóle wzrostowe, ale czasem przyczyną bywa także tzw. torbiel Bakera. Na powstanie cysty pod kolanem narażone są głównie dzieci w wieku 4-7 lat, sportowcy oraz osoby z nadwagą. Torbiel powstaje m.in. w wyniku urazu, nadmiernego wysiłku albo wtedy, gdy w jamie stawowej znajduje się zbyt dużo płynu stawowego. Objawy związane z torbielą Bakera: ból nogi pod kolanem wyczuwalny guzek pod kolanem zaczerwienienie i obrzęk Dziecko może kuleć i mieć problem ze zgięciem nogi w kolanie. Koniecznie pokaż malucha ortopedzie. Torbiel Bakera nie jest groźna dla zdrowia, ale bywa uciążliwa. Lekarz może zlecić farmakoterapię i unikanie wysiłku fizycznego, ale często torbiel znika samoistnie. Ból nóg u dzieci a białaczka Bóle nóg, a dokładniej bóle kostno-stawowe u dzieci, to często jeden z pierwszych objawów ostrej białaczki limfoblastycznej. Medyczne źródła podają z kolei, że w momencie rozpoznania białaczki bóle stawowe współtowarzyszą innym objawom nowotworu u ok. 25 proc. pacjentów. Leukemia to najczęstszy nowotwór u dzieci, dlatego specjaliści zalecają, by w przypadku niewyjaśnionych, silnych bóli nóg u dziecka zawsze brać pod uwagę rozpoznanie ostrej białaczki limfoblastycznej. Celem jest jak najszybsze postawienie diagnozy i wdrożenie leczenia. Ból nóg u dzieci: jakie badania zrobić? Jeśli dziecko cierpi na bóle nóg, najpierw lekarz musi potwierdzić, że dziecku rzeczywiście dolegają bóle wzrostowe. Ponieważ nie ma specjalnych badań laboratoryjnych, które wskazują na tę dolegliwość, stosuje się tzw. diagnozę wykluczenia. To oznacza, że lekarz zleca badania wykluczające inne choroby o podobnych objawach, np. choroby stawów czy nowotwory. Z reguły wykonuje się: badanie krwi i <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/badanie-moczu-u-dziecka-normy-i-interpretacja-wynikow-30971-r1/">badanie moczu <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/zdrowie/rezonans-tomografia-komputerowa-rentgen-ekg-echo-serca-badania-dziecka-16757-r1/">RTG konieczne może być też badanie szpiku kostnego Jeśli maluch ma bóle wzrostowe, wyniki badań będą w normie. Co pomoże na ból nóg u dzieci? Choć bóle wzrostowe nóg nie są wynikiem żadnej choroby, bywają dla dziecka niezwykle dokuczliwe. Możesz próbować zmniejszyć ból w następujący sposób: delikatnie masuj obolałe mięśnie zrób ciepły okład lub przygotuj kąpiel po konsultacji z lekarzem możesz podać leki zawierające paracetamol zachęcaj dziecko do delikatnego rozciągania mięśni Pamiętaj, że gdy dziecko intensywnie rośnie, potrzebuje odpowiedniej diety i codziennej dawki ruchu. W menu dziecka, które ma bóle wzrostowe, musi być przede wszystkim wapń, witamina D i cynk, bo te składniki są potrzebne do wzrostu kości. Uwzględnij w urozmaiconym jadłospisie mleko, sery, jogurty, warzywa, chude mięso i ryby oraz orzechy. Ból nóg u dzieci: niepokojące objawy Oto lista objawów, które nie wskazują na bóle wzrostowe nóg. Jeśli zatem zauważysz, że twoje dziecko ma któryś z symptomów, zabierz je do lekarza. ból mięśni pojawia się rano ból trwa dłużej niż godzinę wystąpiła opuchlizna pojawiło się zaczerwienie, opuchlizna lub sztywnienie w obrębie stawów dziecko kuleje ból nóg nasila się przy dotknięciu Źródło: forumpediatrii.pl Zobacz też: Jak zadbać o prawidłowy rozwój stóp dziecka? Czy podawać dziecku tran? Normy wyników badań dziecka
Co to jest centyl i jak czytać siatki centylowe?
Centyl to wartość, dzięki której widzimy, jak waga i wzrost naszego dziecka wyglądają na tle wymiarów wszystkich dzieci w tym samym wieku. Dzięki siatkom centylowym możemy kontrolować, czy dziecko rośnie w odpowiednim tempie i prawidłowo przybiera na wadze.
Do kiedy dziecko rośnie? Normy wzrostu i wagi po 1. roku życia
Nie wiesz, ile powinien mierzyć i ważyć dwulatek, a ile sześcio- lub dziesięciolatek? Podpowiadamy, jakie są uśrednione normy prawidłowego rozwoju dziecka w poszczególnych latach życia. Sprawdź!
Wzrost i waga dziecka zależy od wielu czynników. Jednym z ważniejszych są predyspozycje genetyczne, ale o tym, jak rośnie malec, decydują też takie kwestie jak dieta, płeć czy stan zdrowia dziecka. Istnieją jednak pewne normy regulujące prawidłowy przyrost masy ciała i wzrostu w poszczególnych latach życia. Warto kontrolować rozwój dziecka poprzez regularne ważenie, mierzenie i obserwację, by wiedzieć, czy na pewno przebiega on prawidłowo. Jaką wagę i wzrost ma przeciętny dwulatek, sześciolatek, a jaką dziesięciolatek? Podpowiadamy! Wzrost i waga dziecka w różnych latach życia Normy świadczące o prawidłowym rozwoju masy ciała i wzrostu dziecka wyglądają następująco: w wieku 2 lat dziecko powinno ważyć ok. 10-16 kg i mierzyć 81-94 cm; w wieku 3 lat dziecko powinno ważyć ok. 12-18 kg i mierzyć 90-102 cm; w wieku 6 lat dziecko może ważyć nawet 30 kg i mieć ok. 130 cm wzrostu; w wieku 10 lat dziecko może ważyć już ok. 50 kg i mieć powyżej 150 cm wzrostu (i nadal rosnąć). Kiedy dziecko osiąga ostateczny wzrost? Wiek, w którym dziecko przestaje rosnąć, zależy w dużej mierze od jego płci. Dziewczynki szybciej dojrzewają i szybciej też przestają rosnąć. Zwykle osiągają swój maksymalny wzrost ok. 2 lata po pojawieniu się pierwszej miesiączki (najczęściej w wieku 18 lat już nie rosną). Chłopcy natomiast rosną z reguły do 21. roku życia (później dojrzewają, dlatego też później uzyskują maksymalny wzrost). Generalnie dzieci rosną dotąd, aż nie zamkną się nasady ich kości. Mówimy wówczas o zakończeniu tzw. wieku kostnego. Zobacz też: Czy dziecko będzie wysokie, czy niskie? Jak to sprawdzić? Siatki centylowe: niezbędnik w badaniu tempa wzrostu i wagi dziecka Oprócz sprawdzania wagi i wzrostu dziecka w poszczególnych latach życia bardzo ważne jest także analizowanie, w jakim mieści się centylu. Niskie i drobne dzieci znajdują się w dolnych granicach wykresu, natomiast wysokie i cięższe w górnych. Ważne jest nie tylko to, jak dziecko rośnie i przybiera na wadze, lecz także to, czy cały czas mieści się w tym samym centylu, czy np. pojawił się nagły skok lub spadek któregoś z parametrów. Jeśli do tej pory wzrost dziecka znajdował się np. w 90 centylu, a nagle spadł do 50, może to świadczyć o zaburzeniach w rozwoju. Podobnie gdy masa ciała dziecka plasowała się np. na 25 centylu, a nagle wzrosła do poziomu 75 centyla, może wskazywać na chorobę albo wprowadzenie złej diety, zbyt bogatej w tłuszcze i cukry. Regularne badanie wzrostu i wagi dziecka na siatkach centylowych pozwala na kontrolę rozwoju i szybkie reagowanie, gdy pojawiają się ewentualne nieprawidłowości. Zobacz także: Dziecko bolą nóżki? To mogą być bóle wzrostowe Od czego zależy waga i wzrost dziecka? Co to są centyle i jak odczytywać siatki centylowe?
Masa urodzeniowa dziecka i długość jego ciała mogą mieć ogromne znaczenie dla jego rozwoju. Dlaczego? Sprawdź!
Jednym z najczęstszych pytań, które od swoich bliskich i przyjaciół słyszą świeżo upieczeni rodzice, jest to o imię dziecka, a także o jego wagę i długość ciała. Okazuje się, że te dwa wymiary ciała noworodka są bardzo ważne, ponieważ mogą mieć związek z zaburzeniami wzrostu w późniejszym wieku. SGA, czyli właściwie co? SGA (ang. small for gestational age) to noworodek za mały w stosunku do wieku ciążowego, czyli taki, którego urodzeniowa masa i/lub długość ciała są poniżej lub równe dwóm odchyleniom standardowym (≤ -2 SD) dla danego wieku i płci. Zgodnie z definicją WHO, SGA odnosi się do masy i/lub długości ciała wynoszących poniżej 10 percentyla w stosunku do wieku ciążowego w odniesieniu do siatek centylowych dla danej płci i populacji. Jeśli lekarz nie dysponuje dokładnymi danymi dotyczącymi wieku ciążowego, za niską masę urodzeniową dla noworodków urodzonych o czasie przyjmuje się masę poniżej 2500 g. Większość dzieci z SGA urodzonych o czasie na szczęście „dogania” wzrostem swych rówieśników – dzieje się to zwykle do 2. roku życia. U części dzieci urodzonych z SGA niedobór wzrostu utrzymuje się, co oznacza, że lekarz rozpoznaje u nich niskorosłość. Obejrzyj video i dowiedz się, co o SGA mówi ekspert. Bibliografia Beń-Skowronek Iwona, Leczenie niskorosłości u dzieci, „Forum Pediatrii Praktycznej”, nr 11/2016. Rudzka-Kocjan Agnieszka, Szalecki Mieczysław, Zastosowanie ludzkiego rekombinowanego hormonu wzrostu w leczeniu niedoborów wzrostu u dzieci urodzonych z mała urodzeniową masą ciała, http://www.standardy.pl/artykuly/id/302#. Smyczyńska Joanna, Wskaźniki auksologiczne przydatne w diagnostyce dzieci z niedoborem wzrostu i w monitorowaniu skuteczności ich leczenia, „Endokrynologia Pediatryczna”, vol. 12/2013 Nr 2(43). Artykuł powstał z udziałem firmy Sandoz Polska Sp. Z o.o. SAND/068/06-2017
Dzięki tej metodzie dowiesz się, jak urośnie twoje dziecko! (Zabawa z przymrużeniem oka)
Patrzysz na swojego maluszka i zastanawiasz się, jak bardzo urośnie za kilka lat? Znamy sposób, dzięki któremu to sprawdzisz! Uwaga – test z przymrużeniem oka. ;)
Dzięki temu prostemu matematycznemu równaniu obliczysz, ile wzrostu będzie miało twoje dziecko. Ten sposób znany jest już od dawna, pierwszy raz został opublikowany w magazynie New York Times w latach 70. XX wieku! Jak obliczyć wzrost dziecka? Dla dziewczynki: Dodaj do siebie wzrost obojga rodziców (w cm) i odejmij 13 cm. Otrzymaną liczbę podziel przez dwa. Jeśli tata ma 180 cm wzrostu, a mama 165 cm, córka będzie miała 166 cm. Dla chłopca: Dodaj do siebie wzrost obojga rodziców (w cm) i dodaj 13 cm. Otrzymaną liczbę podziel przez dwa. Jeśli tata ma 180 cm wzrostu, a mama 165 cm, syn będzie miał 179 cm. To nie jedyna metoda obliczania wzrostu dziecka. Innym sposobem jest mnożenie wzrostu dziecka razy 2 – w przypadku chłopca, gdy skończy 2 lata, w przypadku dziewczynki, gdy będzie miała 18 miesięcy. Nie tylko geny mają znaczenie To obliczenie to tylko zabawa! Nie można przewidzieć, jak wysokie będzie dziecko. W większości zależy to od genów, jednak na rozwój dziecka i jego wzrost mają wpływ także inne czynniki, np. dieta. "Lista genów, które mają wpływ na nasz wzrost, jest naprawdę długa. Najczęściej wzrost rodziców odbija się na wzroście dziecka. Także czynniki środowiskowe mają na to wpływ. Ogólne niedożywienie dziecka może znacznie obniżyć jego wzrost w przyszłości. Nawet odżywianie matki w ciąży ma znaczenie" mówi prof. David Ravine z australijskiego instytutu medycznego. Sprawdzicie (dla zabawy, oczywiście), jak wysoki będzie wasz maluszek? ;) Czytaj także: Na świat przyszedł mały gigant
Czy ostateczny wzrost dziecka zależy tylko od genów? A jeśli nie, to od czego jeszcze? Wyjaśnia prof. Ewa Bartnik, genetyk.
Czy wysocy rodzice zawsze mają wysokie dzieci, a niscy - niskie? Co poza genami wpływa na wzrost dziecka? Wyjaśnia prof. Ewa Bartnik, genetyk z Instytutu Genetyki i Biotechnologii Uniwersytetu Warszawskiego. Chcesz wiedzieć więcej na temat dziedziczenia? Przeczytaj wywiad z prof. Bartnik, genetykiem oraz prof. Włodzimierzem Oniszczenko, psychologiem Sprawdź, czy twoje dziecko zdrowo rośnie. Skorzystaj z siatek centylowych on line.
Zmierz i zważ swoją córkę, aby sprawdzić, czy prawidłowo się rozwija. Pomogą ci w tym siatki centylowe do wydruku dla dziewczynek od 1. do 12. miesiąca życia.
Siatki centylowe pomogą ci śledzić rozwój dziecka - nanoś na nie kolejne pomiary wagi i wzrostu dziecka. Pamiętaj przy tym, że nie warto zamartwiać się, gdy dziecko plasuje się na niższych centylach – drobne i szczupłe dzieci rozwijają się równie dobrze, co ich wyrośnięci rówieśnicy! Poza tym zarówno niemowlak, którego waga i wzrost znajdują się na 10. centylu, jak i ten z 90. mieszczą się w tzw. szerokiej normie. Nie są też powodem do niepokoju niewielkie wahania na siatkach centylowych. Indywidualne krzywe wzrastania zwykle przebiegają równolegle do krzywych centylowych w obrębie 1–2 sąsiednich przedziałów. Najlepiej jest, jeśli wartości mieszczą się pomiędzy 25. a 75. centylem (to tzw. wąska norma). Dziecko wysokich, mocno zbudowanych rodziców nie zawsze w okresie niemowlęcym przybiera na wadze więcej niż potomek osób drobnych i niewysokich. Wiele zależy też od jego apetytu. Jeśli nie odbiega od dotychczasowego tempa rozwoju, wszystko jest w porządku. Uwaga, waga i wzrost dziecka powinny znajdować się na tych samych lub sąsiednich centylach. To tzw. indywidualny kanał centylowy dziecka. Skontaktuj się z pediatrą, gdy zaobserwujesz nietypowy spadek - np. gdy wzrost dziecka zawsze mieścił się między 75. a 90. centylem, a nagle znalazł się poniżej 30. Poniższe siatki centylowe dla dziewczynek dotyczą dzieci urodzonych w terminie, czyli po 37. tygodniu ciąży. Kliknij w siatkę centylową, aby ją wydrukować. [CMS_PAGE_BREAK] Kliknij w siatkę centylową, aby ją wydrukować:
Sprawdź, czy dziecko rozwija się prawidłowo - wydrukuj siatki centylowe, poznaj normy wagi i wzrostu chłopców od 1. do 12. miesiąca życia.
Siatki centylowe służą ocenie rozwoju dziecka - pediatra sprawdza na ich podstawie, czy dziecko rośnie podobnie do swoich rówieśników. Możesz też samodzielnie korzystać z siatek centylowych - to proste! Siatki centylowe to wykresy, które na osi poziomej mają podany wiek (w miesiącach lub latach), a na osi pionowej zaznaczoną badaną wartość (np. waga, wzrost, obwód główki). Podczas podstawowych badań i okresowych bilansów lekarz waży dziecko, mierzy je, sprawdza obwód głowy, czasem też klatki piersiowej. Wyniki porównuje z normami dla danego wieku oraz płci. Sprawdź, jak niemowlę powinno przybierać na wadze. Ty też możesz sprawdzić, czy dziecko waży i mierzy odpowiednio do swojego wieku. A zatem: odszukaj na siatce punt, w którym przecinają się linie – pozioma wyznaczająca wiek oraz pionowa określająca wagę lub wzrost dziecka. Miejsce to znajdzie się w granicach określonego centyla. na siatce jest kilka linii oznaczających centyle. Np. środkowa to centyl 50. – oznacza on, że u 50 proc. dzieci w danym wieku wartość danej cechy jest większa (np. ważą więcej), u 50 proc. – mniejsza. Możesz wydrukować siatkę centylową i co miesiąc nanosić na nią dane o wzroście i wadze swojego niemowlaka. W ten sposób stworzysz wykres, który pozwoli ci śledzić rozwój dziecka. Poniższe siatki centylowe dla chłopców dotyczą dzieci urodzonych w terminie, czyli po 37. tygodniu ciąży. Kliknij w siatkę centylową, aby ją wydrukować. [CMS_PAGE_BREAK] Kliknij w siatkę centylową, aby ją wydrukować:
Wzrost i waga rocznego dziecka - od czego to zależy
Twoje dziecko przestało już być malutkim bobaskiem, zmienia się, mężnieje. A może rośnie i przybiera na wadze zbyt wolno? Zobacz, od czego zależy jego waga i wzrost.
Wzrost i waga rocznego dziecka to temat, który wywołuje niemal tyle samo emocji co waga niemowlaka. Zastanawiasz się, dlaczego dzieci w tym samym wieku mogą być od siebie sporo niższe albo wyższe? I czy to normalne, że różnice we wzroście ujawniają się już na tak wczesnym etapie życia? Otóż tak. Wzrost, podobnie jak temperament dziecka i jego apetyt, jest zapisany w genach. Ale to tylko jedna strona medalu. Nie bez znaczenia jest również aktywność dziecka, sen, dieta, stan zdrowia, a także zanieczyszczenie środowiska. Wzrost noworodka: duże dziecko, wysoki dorosły? Jeśli twoje dziecko po porodzie było duże, prawdopodobnie będzie w przyszłości wysokie, zwłaszcza jeśli ma wysokich rodziców i dziadków. Trudno jednak na podstawie samej wagi i wzrostu noworodka snuć prognozy, jak duże będzie dziecko w przyszłości. Zmiany wagi i wzrostu dziecka Wzrost, waga i proporcje ciała dziecka najbardziej zmieniają się w okresie od urodzenia do skończenia przez dziecko 3 lat. Ale w 2. roku życia zmiany następują wolniej niż w 1. – w ciągu 12 miesięcy dzieci przybierają na wadze około 2 kg i rosną około 12 cm. Dla porównania w 1. roku życia te wartości zwiększają się o 7,5 kg i 25 cm. Warto pamiętać, że są to średnie, przybliżone dane, a najważniejsze jest, by dziecko mieściło się w normach dla swojego wieku i płci. View oEmbed on the source website Chłopcy są więksi? Mali mężczyźni często rodzą się więksi od dziewczynek i najczęściej pozostają tacy przez całe wczesne dzieciństwo. Roczny chłopiec jest przeciętnie o 2 centymetry wyższy od swojej rówieśniczki. Sytuacja zmienia się dopiero około 11. roku życia. Dziewczynki jako pierwsze wchodzą w wiek dojrzewania i przez kilka lat są wyższe od kolegów. Zdarza się też, że drobni chłopcy po wejściu w wiek nastoletni zaczynają gwałtownie rosnąć. Kiedy powstaje hormon wzrostu? Wytwarzany jest przez całą dobę, ale najwięcej między godziną 22.00 a 24.00. Jeśli dziecko ma problemy z zasypianiem, śpi za krótko, budzi się co chwilę (np. z powodu stresu czy hałasu), to wydzielanie hormonu wzrostu może być zahamowane. Jak często mierzyć i ważyć dziecko? Nie ma sensu robić tego często, chyba że dziecko chorowało albo jest wcześniakiem. Dla upewnienia się, czy dobrze rośnie i przybiera na wadze, wystarczą okresowe kontrole u pediatry i ocena rozwoju podczas bilansów. Zobacz, jak przebiega bilans rocznego dziecka: View Ediplayer on the source website Od czego zależy tempo wzrostu dziecka? Od wielu czynników – genów, diety, trybu życia. Dziecko drobnych rodziców może być o głowę niższe od rówieśnika, którego tata ma dwa metry. Rodzeństwo też może się różnić, jeśli np. chłopiec jest ruchliwym niejadkiem, a dziewczynka ma duży apetyt. Indywidualne tempo wzrostu dziecka (zgodne ze średnią wzrostu rodziców) kształtuje się między 3. a 4. rokiem życia. Jak ocenić, czy dziecko dobrze rośnie? Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Siatki centylowe rozwoju dziecka Czytaj więcej Pomagają w tym np. siatki centylowe, które można znaleźć na końcu książeczki zdrowia dziecka. Korzystają z nich lekarze, gdy mierzą i ważą dziecko podczas okresowych bilansów zdrowia. Na osi poziomej podany jest wiek (w miesiącach lub latach), a na pionowej waga lub wzrost. Miejsce przecięcia obu wartości wskazuje, na jakim centylu jest dziecko. Gdy nanosisz na siatkę wyniki kolejnych pomiarów i łączysz je linią, możesz obserwować, jak rozwija się dziecko. Z siatek centylowych dowiesz się też, jak dziecko wypada na tle rówieśników, np. waga na 50 centylu wskazuje na wynik średni. Czy skokowe zmiany są dobre? Ważne jest, żeby waga i wzrost, mimo okresowych wahnięć, przyrastały regularnie. Nie powinnaś się niepokoić o rozwój dziecka, jeśli w miarę upływu czasu podczas kolejnego mierzenia i ważenia wyniki twojej pociechy pozostają na tym samym lub sąsiednim centylu. Czy martwić się, jeśli dziecko jest na niższych centylach? Zarówno drobne i szczupłe dzieci (wyniki na 10 centylu), jak i bardzo duże (90 centyl) rozwijają się prawidłowo. W tym wypadku ważne jest również, czy jest to rozwój harmonijny, czyli wyniki stale utrzymują się na tym samym centylu. Konsultacja: prof. dr n. med. Kamil Hozyasz, pediatra Zobacz też: Gotowe jadłospisy dla rocznego dziecka 5 ważnych etapów w rozwoju rocznego dziecka Siatki centylowe - stwórz wykres dla swojego dziecka
Skąd biorą się różnice we wzroście i wadze między rówieśnikami? Ma na to wpływ kilka czynników. Jakich? Zdradzamy najważniejsze z nich!
Waga noworodka i jego wzrost określane są zaraz po urodzeniu: od razu po porodzie noworodek jest ważony i mierzony. Te badania powtarza się potem podczas każdej wizyty u lekarza. Wymiary niemowlaka wiele mówią o jego kondycji. Na ich podstawie pediatra może stwierdzić, czy dziecko rośnie zdrowo i prawidłowo się rozwija. Ale jeśli martwisz się, że twoje dziecko jest zbyt pulchne, albo za malutkie, pamiętaj, że wzrost i waga dziecka zależą m.in. od tych 6 rzeczy: 1. Geny a waga i wzrost dziecka Zdrowy, donoszony noworodek waży około 3,5 kg. Tak mówi statystyka, ale różnice między wagą noworodka mogą być spore: jednemu wskazówka wagi pokaże 2,5 kg, drugiemu – 4,5 kg. W kolejnym miesiącu jeden z nich przytyje 600 g, a drugi dwa razy więcej. I obaj są zdrowymi, dobrze rozwiniętymi niemowlętami. Każde dziecko ma swój własny, niepowtarzalny rytm rozwoju. Jeśli ty i twój partner jesteście wysocy, najprawdopodobniej wasze dziecko także będzie mieć imponującą sylwetkę, jeżeli zaś jesteście drobni i niscy – pewnie tak jak wy, dziecko przez całe życie będzie musiało w towarzystwie innych zadzierać głowę. To dlatego, że za wymiary dziecka w ogromnej mierze odpowiadają geny. Według badaczy o wzroście dziecka decydują geny taty. Z kolei geny mamy wpływają na wagę dziecka. Dlatego nie porównuj niemowlaka z jego rówieśnikami, tylko zapytaj swoją mamę, jakim ty byłaś niemowlęciem. Pewnie okaże się, że tak samo drobnym (lub pulchniutkim) jak twoje dziecko! Preparaty witaminowe dla dzieci - sprawdź opinie 2. Przebieg ciąży a waga noworodka Ogromny wpływ na wagę urodzeniową malca ma m.in. sposób odżywiania się mamy w ciąży. Liczy się nie tylko to: ile, ale także: co jadła. Jeśli jej dieta ciążowa zawierała sporo tłuszczu, a mało warzyw, dziecko może być otyłe. Gdy zaś w jej diecie było za mało białka, noworodek może urodzić się chudziutki. Na wagę niemowlęcia wpływa także styl życia mamy (np. unikanie papierosów, kawy, alkoholu) i choroby przebyte przez mamę w ciąży. 3. Płeć dziecka a waga urodzeniowa Chłopcy w momencie urodzenia najczęściej ważą trochę więcej niż dziewczynki. Często zdarza się też, że dziewczynki są troszkę niższe od swoich męskich rówieśników oraz mają mniejszy obwód głowy i klatki piersiowej. View oEmbed on the source website 4. Stan zdrowia dziecka a jego waga i wzrost Kilkudniowy katar czy lekkie przeziębienie nie mają wpływu na wzrost i wagę dziecka. Ale już poważniejsze lub przewlekłe choroby mogą na jakiś czas zahamować jego rozwój. Czy to oznacza, że chorujące dziecko będzie w przyszłości niskie? Na szczęście nie, ale być może będzie odrobinę mniejsze, niż mógłby być, gdyby nie chorowało. Dzieje się tak dlatego, że podczas ciężkiej choroby energia jego organizmu jest skierowana na walkę z infekcją, a nie na rośnięcie. Często jednak dzieci po wyzdrowieniu szybko nadrabiają straty. 5. Karmienie niemowlaka a przybieranie na wadze Przez pierwsze pół roku życia niemowlę powinno przybierać na wadze ok. 600 g na miesiąc. Jeśli dziecko tyje za wolno, to może być sygnał, że dostaje za mało jedzenia. W takim wypadku lekarz może zalecić dokarmianie dziecka albo rozszerzenie mlecznej diety o pokarmy stałe, np. jarzynową zupkę z dodatkiem oliwy lub masła. W kolejnych miesiącach także warto pamiętać o dodawaniu zdrowych tłuszczów do posiłków, choć bobas tyje i rośnie już o wiele wolniej. Jakie słodycze dla dzieci - sprawdź opinie rodziców 6. Psychika a wzrost dziecka Choć brzmi to dziwnie, na wzrost może mieć wpływ także... psychika i tryb życia! Dzieje się tak dlatego, że hormon wzrostu jest wydzielany przez przysadkę mózgową nie przez cały czas, ale porcjami, których wielkość zależy m.in. od pory doby. W nocy, tuż po zaśnięciu, wydziela się go najwięcej. Jeśli malec nie może zasnąć, śpi za krótko albo budzi się co chwilę, to wydzielanie hormonu wzrostu bywa zahamowane. Ten proces może być zaburzony także wówczas, gdy dziecko ma nieregularny tryb życia, np. raz chodzi spać o godzinie dwudziestej, a innym razem dopiero o północy. Jak zapisywać wymiary na siatce centylowej? Wyniki pomiarów wagi, wzrostu, wielkości główki i szerokości klatki piersiowej dziecka nanoś na siatkę centylową (znajdziesz ją na końcu książeczki zdrowia dziecka). Dzięki temu będziesz wiedziała, czy malec rozwija się harmonijnie. Znajdź punkt przecięcia. Na osi poziomej odszukaj punkt odpowiadający wiekowi dziecka. Na osi pionowej wynik pomiarów wagi albo długości ciała. Z obu punktów poprowadź prostopadłe linie. W miejscu, w którym się skrzyżują, postaw kropkę. Odczytaj wynik. Punkt przecięcia się linii wskazuje pozycję dziecka wśród wszystkich jego rówieśników. Jeżeli kropka wypada na poziomie około 50. centyla, to znaczy, że niemowlę jest idealnym „średniaczkiem“ (czyli połowa dzieci w jego wieku waży więcej od niego, a druga połowa – mniej). Jeżeli zaś punkt przecięcia znajduje się np. blisko 10. centyla, oznacza to, że 10 proc. dzieci jest szczuplejszych od twojego, a 90 proc. – cięższych. Skonsultuj się z lekarzem. Jeśli wynik dziecka znajduje się poniżej 3. centyla, jak najszybciej pokaż go pediatrze. Niepokojący jest także nagły spadek z pozycji pomiędzy 25. a 50. centylem na pozycję poniżej 3. centyla albo dysproporcja między wzrostem i wagą, np. waga poniżej 10., a wzrost powyżej 75. centyla. Konsultacja: specjalista prof. dr hab. Paweł Januszewicz. Zobacz też: Wzrost i waga rocznego dziecka - od czego to zależy? Waga niemowlaka od urodzenia do 12 miesiąca życia: co musisz wiedzieć? Waga i wzrost noworodka - jakie wymiary są idealne?
Regularne mierzenie malucha to ważna sprawa. Z kolorowej miarki przyczepionej do ściany można wyczytać nie tylko wzrost.
Na długość niemowlęcia ma wpływ przebieg ciąży i porodu oraz to, czy było karmione piersią. Większość wcześniaków dogania pod tym względem rówieśników w pierwszych dwóch latach życia. Tylko 7–10% maluszków, które przyszły na świat z niską masą urodzeniową i długością ciała mniejszą niż prawidłowa (w stosunku do czasu trwania ciąży), pozostaje niższa. Najczęściej mierzymy dziecko w pierwszym roku życia. Potem zwykle robimy to rzadziej. Często tylko wtedy, gdy zabieramy malca na bilans zdrowotny (w wieku dwóch, czterech i sześciu lat), co dwa lata. – To zdecydowanie za rzadko – podkreśla prof. Barbara Rymkiewicz-Kluczyńska, pediatra i endokrynolog (specjalista chorób hormonalnych). – W ciągu dwóch lat może się zdarzyć wiele rzeczy, które mają wpływ na tempo wzrastania. Nakładają się one na tor wzrostu zapisany w genach i mogą sprawić, że potomek bardzo wysokich rodziców będzie znacznie niższy od rówieśników. Co zatem powinno cię zaniepokoić? Na jakie sprawy zwracać szczególną uwagę, by zapewnić smykowi optymalne warunki do wzrastania we własnym, zapisanym w genach tempie? Dieta a wzrost dziecka Kalendarz rozwoju dziecka Choć najczęstszą przyczyną tzw. niskorosłości jest niedożywienie, bardzo liczy się również jakość diety maluszka. Powinna być dobrze zbilansowana i zawierać odpowiednią ilość nabiału, mięsa, warzyw i owoców. – Jak na ironię, rodzice niejadków często nie mają powodów do obaw, bo oni zwracają szczególną uwagę na to, czy malec je wartościowe pokarmy. Nawet jeśli jest tego niewiele. No i zwykle systematycznie mierzą swoje dzieci – wyjaśnia prof. Barbara Rymkiewicz-Kluczyńska. Chociaż bywają i tacy, którzy najbardziej cieszą się, gdy maluch zje cokolwiek. Nawet jeśli są to mało wartościowe herbatniki, ciasteczka albo hot dogi. Lepiej jednak nie przyzwyczajać malca do słodkich przekąsek, bo zapychają one żołądek i „usypiają” apetyt. Co ciekawe, głównie w żołądku wydzielany jest hormon o nazwie ghrelina, który wpływa na apetyt, a także pobudza wytwarzanie hormonu wzrostu. Dlatego zamiłowanie do jedzenia często idzie w parze z wysokim wzrostem. Choroby hamujące wzrost dziecka Niektóre poważne schorzenia, np. zespół Turnera czy zaburzenia rozwoju chrząstek, hamują wzrost. Ale nawet jeśli dziecko nie cierpi na nie, warto notować wszelkie poważniejsze infekcje i odznaczać je na siatce centylowej – jest to wykres ukazujący prawidłowe tempo wzrastania (a także przybierania na wadze) w stosunku do wieku. Dzięki zapiskom będziesz wiedziała, że fakt, iż dziecko np. urosło przez ostatnie miesiące nieco mniej, wynikł z infekcji – co może się zdarzyć. Potem malec to nadrobi. Trzeba też wiedzieć, że przewlekłe choroby, które łączą się z zaburzeniami wchłaniania w układzie pokarmowym (np. alergie) lub kłopotami z układem oddechowym (np. astma), wyczerpują organizm, pozbawiają go składników odżywczych i mogą spowalniać wzrost. Sen dziecka a wzrost Hormon wzrostu wytwarzany jest pulsacyjnie przez cały dzień. Jednak największe ilości wydzielane są między godziną 22.00 a północą. I dlatego zaburzenia snu właśnie w tym przedziale czasowym mogą najbardziej odbić się na wzrastaniu malucha. – Pierwsze godziny snu są najważniejsze – mówi prof. Barbara Rymkiewicz-Kluczyńska. – Warto zadbać o to, by malec kładł się do łóżka spokojny i wyciszony. Szybciej zaśnie i nie będzie się wybudzał. Ze zdrowotnego punktu widzenia lepiej rosną przysłowiowe skowronki niż sówki, choć nie ma oficjalnych badań, które by to potwierdzały. Wiemy natomiast, że zestresowane i zmęczone dzieci rosną wolniej. Bywa, że przyczyną niespokojnego snu maluszka są silne przeżycia, np. z powodu pierwszych dni w przedszkolu czy przyjścia nowej niani. Wpływ aktywności dziecka na jego wzrost Wielkim sprzymierzeńcem wzrastania jest ruch, dlatego warto zachęcać malucha do sportu, proponować mu rozmaite formy aktywności. Jeśli spędza kilka godzin dziennie przed telewizorem, taki bezruch osłabia jego ciało i rozleniwia je. Malec siedzi zgarbiony lub skulony, a wtedy oddycha płytko i klatka piersiowa nie pracuje prawidłowo. Bieganie, skakanie i wszelkie takie zabawy stymulują centralny układ nerwowy, który nazywany jest pierwszym piętrem wydzielania hormonu wzrostu. Jednak zbyt dużo aktywności fizycznej też może zaszkodzić! Przeciążenia chrząstek i kości są bardzo niebezpieczne. Zwłaszcza u przedszkolaków, którym rodzice coraz częściej fundują dodatkowe zajęcia rekreacyjne, np. piłkę nożną, taniec, nawet aikido. Najlepiej zwróć uwagę na samopoczucie malucha. Jeśli dziecko jest aktywne i pogodne poza zajęciami, to znaczy, że jego organizm nie jest przeciążony. Pozostaje jeszcze pytanie: czy smyk sam wybrał zajęcia, czy też „wymarzyli” je sobie rodzice? Zdarza się niestety, że ambicje mamy i taty stresują dziecko i zmuszają do nadmiernego wysiłku. Wówczas na tempo wzrostu wpływają już dwa negatywne czynniki: przeciążenie i stres. Tor wzrostu dziecka Tor wzrostu dziecka, zgodny ze średnią wzrostu rodziców, kształtuje się między trzecim a czwartym rokiem życia. Bywa więc, że choć maluch urodził się dorodny, karmiony był piersią i rósł dotąd np. na 50. centylu, w wieku trzech lat przeskakuje na niższy tor – bez żadnej przyczyny zdrowotnej. Jeśli średnia wzrostu rodziców jest na 25. centylu, to prawdopodobnie malec się do niej „dostraja”. – Najważniejsze, czy w tym niższym torze nadal systematycznie rośnie – uspokaja prof. Barbara Rymkiewicz-Kluczyńska. Kiedy mierzyć dziecko? Najlepiej mierzyć dziecko raz na trzy miesiące, żeby uchwycić niepokojące zmiany. Nie częściej, gdyż różnica będzie nieznaczna i niepotrzebnie się zestresujesz. Wysokość ciała malca mierz zawsze o tej samej porze i w ten sam sposób. Mówienie: „Stań prosto! Nie garb się!” wprowadza nerwową atmosferę. Lepiej, gdy dziecko stoi swobodnie, a sam pomiar traktuje jako nowy domowy rytuał i fajną zabawę. Zobacz też: Ile powinno ważyć 3-letnie dziecko?
Czy moje dziecko będzie wysokie czy niskie?
Czy dziecko wysokich rodziców zawsze wyrasta na drągala? Czy to, że nasza pociecha jest mniejsza od rówieśników, jest powodem do zmartwienia? I czy to prawda, że dzieci rosną, gdy śpią?
Pewnie zastanawiasz się czasem, jak będzie wyglądało twoje dziecko, gdy dorośnie, jaki będzie jego wzrost. Nie będziemy wróżyć z fusów, bo tego do końca nie da się przewidzieć. Ale podpowiemy ci, czego mniej więcej możesz się spodziewać i jaki masz na to wpływ. Czy dziecko będzie tak duże jak jego tata? Jeśli jesteście wysocy, to pewnie sądzicie, że wasze dziecko również będzie miało imponującą sylwetkę. Jeśli jesteście niscy, myślicie, że – podobnie jak wy – będzie musiało zadzierać głowę. Macie rację, to prawdopodobne, ale nie pewne w 100 proc., bowiem za wzrost w ogromnej mierze odpowiadają geny. A co wtedy, gdy jedno z was ma metr pięćdziesiąt w kapeluszu, a drugie mierzy niemal dwa metry? Brytyjscy badacze doszli niedawno do wniosku, że większy wpływ na wzrost dziecka ma wygląd taty niż mamy (z kolei geny mamy mają większy wpływ na jego wagę), a więc pod tym względem będzie zapewne bardziej podobne do ojca. Zapewne, bo wcale nie musi tak być. Po pierwsze dlatego, że może jednak odziedziczyć wzrost po tobie, po drugie, może dostać go w spadku po kimś innym, np. po babci albo prapradziadku, a po trzecie, o wzroście decyduje wiele więcej czynników. Nie tylko geny – Dziecko nie zawsze osiąga taki wzrost, jaki ma zapisany w genach, bo potencjał genetyczny to jedno, a to, w jakim stopniu zostanie on wykorzystany, drugie. To szansa, a nie gwarancja – mówi prof. Barbara Hulanicka z Zakładu Antropologii PAN we Wrocławiu. I dodaje: – Z badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii wynika, że kluczowe dla ostatecznego wzrostu człowieka jest to, co przydarza mu się w życiu płodowym i w ciągu pierwszych dwóch lat życia. Oczywiście to, co się dzieje z nim później, również nie jest bez znaczenia. Od czego zależy wzrost twojego dziecka? Stan zdrowia dziecka. Katar czy lekkie przeziębienie nie mają wpływu na wzrastanie. Jednak poważniejsze lub przewlekłe choroby mogą je zahamować. Czy to oznacza, że chorujące dziecko będzie w przyszłości niskie? Nie, ale być może będzie nieco niższe, niż mogłoby być, gdyby nie chorowało. Prof. Barbara Hulanicka badała kiedyś dwóch chłopców. Byli bliźniakami jednojajowymi, a więc mieli identyczny komplet genów. Urodzili się z tym samym wzrostem, podobną wagą i przez pierwsze lata rozwijali się tak samo. Jednak do czasu. Gdy jeden z nich przeszedł ciężkie zapalenie ucha, pozwolił się bratu wyprzedzić. – Stało się tak, ponieważ cała energia jego organizmu była skierowana na walkę z przedłużającą się infekcją, a nie na rośnięcie – tłumaczy pani profesor. I dodaje: – W efekcie chłopiec jest o kilka centymetrów niższy od brata, choć gdy wyzdrowiał, dalej rósł w tym samym tempie co on. Często jednak dzieci nadrabiają straty. Zjawisko to nosi nazwę „chath up” (ang. dogonić). Żywienie i warunki życia. – Na wzrastanie wpływa także sposób żywienia, a więc pośrednio warunki życia, dostępność i jakość jedzenia, opieka medyczna, a idąc jeszcze dalej: status społeczny rodziny i sytuacja gospodarcza kraju – mówi pani profesor. – Dziecko wychowane w miarę zasobnym domu, przez matkę, która zna zasady prawidłowego żywienia, ma o wiele większą szansę na wykorzystanie swojego potencjału niż to, które żyje w wielkiej biedzie albo jada głównie chipsy i słodycze. Co ciekawe, dzieci wychowywane w mieście (w miejscu, którego nie uważa się za zdrowe) są wyższe od dzieci ze wsi (choć to przecież tam powietrze jest czystsze). Różnica jest niebagatelna: gdy dorosną, będą się różnić średnio aż o sześć centymetrów. To nie jest oczywiście wina adresu zamieszkania czy widoku za oknem, lecz wynik lepszych (na ogół) warunków życia, lepszej opieki medycznej i tego, że miejskie mamy więcej wiedzą o zdrowym żywieniu. Z tych samych powodów dzieci przerastają swoich rodziców, choć nie wiadomo, czy tak będzie nadal. W Szwecji wzrastanie dzieci już nieco „wyhamowało” – być może dlatego, że warunki, w jakich dorastają, nie różnią się tak bardzo od warunków, w jakich dorastali ich rodzice (jak było to pokolenie wcześniej). Stres. Choć brzmi to dziwnie, na wzrost może mieć wpływ też... psychika i tryb życia! Dzieje się tak dlatego, że hormon wzrostu jest wydzielany przez przysadkę mózgową pulsacyjnie – porcjami, których wielkość zależy m.in. od pory doby. W nocy, zwłaszcza tuż po zaśnięciu, wydziela się go najwięcej. – Jeśli malec żyje w stresie i nie może zasnąć lub budzi się co chwilę, to wydzielanie hormonu wzrostu zostaje zahamowane. Proces wzrastania może być zaburzony także wówczas, gdy dziecko ma nieregularny tryb życia, np. raz chodzi spać o godzinie dwudziestej, a innym razem o północy – mówi prof. Barbara Hulanicka. Wniosek jest prosty: choć nie możesz zagwarantować dziecku wzrostu modelki czy żołnierza kompanii honorowej, masz szansę sprawić, by wykorzystało to, co ma zapisane w genach. Dbaj o jego zdrowie, karm go zgodnie z zasadami zdrowego żywienia, chroń je przed nadmiernym stresem (np. nie narażaj go na słuchanie kłótni dorosłych, niepewność, koszmary po brutalnych kreskówkach), pilnuj, by prowadziło w miarę uporządkowany tryb życia. Dbaj, by miało dużo ruchu. Bieganie, skakanie, wspinanie się na drabinki itd. wpływa na wzrost masy tkanki kostnej. [CMS_PAGE_BREAK] Regularnie mierz dziecko Możesz zrobić jeszcze jedną ważną rzecz: mierzyć dziecko w regularnych odstępach czasu (np. na początku miesiąca), dzięki temu będziesz mogła obserwować, jak się rozwija, i reagować na ewentualne zmiany tempa rośnięcia. Jak to zrobić? Niemowlę zmierzy lekarz podczas wizyt przed szczepieniami. Jeśli jednak chcesz zrobić to sama, pamiętaj, że maluszkowi poniżej trzeciego miesiąca nie wolno prostować nóżek, bo to źle wpływa na jego stawy biodrowe. Musisz mierzyć dziecko na raty (najlepiej centymetrem krawieckim) – od czubka głowy do pupy i od pupy do pięt. Niestety, taki pomiar rzadko jest precyzyjny: malec raz będzie ci się wydawał większy, a raz mniejszy. Starsze niemowlę zmierz na stole, na którym położysz centymetr. Dziecko, które już chodzi, zmierz przy ścianie. Powinno dotykać jej piętami, pupą, plecami i potylicą. Główkę ustaw mu tak, by górna krawędź ucha była na tym samym poziomie co oczy. Przyłóż do główki ekierkę lub książkę i zaznacz flamastrem miejsce tuż pod nią. Potem wystarczy zmierzyć, na jakiej wysokości jest kreska i gotowe. Jak korzystać z siatek centylowych? Wyniki pomiarów wzrostu nanoś na odpowiednią do płci malucha siatkę centylową wysokości ciała (znajdziesz ją na końcu książeczki zdrowia dziecka). Dzięki temu będziesz wiedziała, jak malec wypada na tle rówieśników. Jak to zrobić? Na osi poziomej odszukaj punkt odpowiadający jego wiekowi, a na osi pionowej – długości ciała. Zrób kropkę w miejscu, gdzie krzyżują się dwie prostopadłe linie prowadzące od tych punktów. Jeśli postawiłaś ją powyżej narysowanej na siatce najgrubszej linii (50. centyl), to znaczy, że dziecko jest wyższe od połowy swoich rówieśników, jeśli niżej – niższe. Jeśli powyżej linii oznaczającej 75. centyl – jest wyższe od 75 proc. rówieśników itd. – Najważniejsze, by krzywa wzrostu dziecka stale pięła się w górę – mówi prof. Barbara Hulanicka. – Jeśli maluch mieści się w normie (tzw. wąska norma to obszar między 25. a 75. centylem, szeroka – między 10. a 90.), rozwija się harmonijnie, a krzywa jego wzrostu spokojnie pnie się w górę, wszystko jest w porządku. Jeśli jednak z kilku kolejnych pomiarów wynika, że nie rośnie albo robi to za wolno (np. spada z 75. na 25. centyl), trzeba iść do pediatry lub endokrynologa. Do lekarza powinnaś udać się też z malcem, który rozwija się poniżej 3. centyla. Przyczyny mogą być różne, więc dziecko trzeba przebadać. Jak rośnie dziecko? Przeciętny donoszony noworodek mierzy około 50 cm. Różnice między poszczególnymi maluchami są jednak spore. Co się dzieje później? Pod koniec pierwszego roku życia chłopiec ma około 76 cm, dziewczynka – 75 cm. Gdyby dzieci nadal rosły w takim tempie, szóste urodziny obchodziłby jako dwumetrowe dryblasy. Pod koniec drugiego roku chłopiec mierzy średnio 87 cm, dziewczynka – 86 cm. Pod koniec trzeciego roku chłopiec ma około 97 cm, dziewczynka – 96 cm. Dzieci osiągają wówczas 54–57 proc. swojego „dorosłego” wzrostu. W wieku przedszkolnym tempo wzrastania nieco spada, między 3. a 6. rokiem życia chłopcy rosną średnio 7 cm, a dziewczynki – 6,5 cm. Pod koniec szóstego roku chłopcy mają około 117 cm, dziewczynki – 116 cm. Ostateczny wzrost dziewczynki osiągają przed 18. rokiem życia, a chłopcy nawet – 26.
Czy waga i wzrost twojego noworodka mieści się w normie?
Podobno wzrost dziedziczy się po tacie, wagę po mamie. Ile ważyło twoje dziecko tuż po urodzeniu? Jaki był wzrost noworodka? I jaki będzie jego wzrost i waga, kiedy dorośnie?
Ile powinno ważyć dziecko? Jaki jest wzrost noworodka? Patrząc na swoje dziecko, zastanawiasz się, czy waży tyle, ile powinno. Czy twój noworodek waży dużo, czy mało, czy jego wzrost jest proporcjonalny do wagi? I jak to rokuje na przyszłość - opowiada dr n. med. Alicja Karney, pediatra z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie. Ile noworodek powinien ważyć i mierzyć? Jest norma, która określa wagę i wzrost noworodka (fachowo nazywane przez lekarzy masą i długością ciała). Według tej normy ok. 95 procent dzieci urodzonych o czasie waży 2800–3800 g i mierzy 46–55 cm. Warto jednak pamiętać, że na świat przychodzą noworodki, których waga przekracza 4 kg, a wzrost - 60 cm. Są też noworodki, które przychodzą na świat z wagą 2-2,5 kg (a długość ich ciała to 42 cm). Istnieje pewna prawidłowość: chłopcy ważą ok. 250 g więcej niż dziewczynki. Wiele się mówi o narodzinach dzieci, których waga znacznie przekracza normę. Niedawno w Polsce wiele się mówiło o noworodku, który przyszedł na świat z wagą 7 kg: tyle normalnie waży półroczne dziecko! Dlaczego noworodek waży tak mało O noworodkach, które urodziły się z wagą poniżej 2500 g, lekarze mówią, że mają niską masę urodzeniową. Powodem niskiej wagi urodzeniowej jest zazwyczaj niedożywienie w życiu płodowym. Do takiego stanu mogą przyczynić się niektóre choroby przyszłej mamy, ale też palenie papierosów w ciąży, niewłaściwa dieta w ciąży, picie dużej ilości kawy lub innych napojów zawierających kofeinę: herbaty, coli, napojów energetyzujących. Ale malutkie rodzą się również dzieci z ciąż mnogich. Co się dzieje, jeśli noworodek waży za dużo Urodzenie dziecka o wadze ponad 4 kg może wskazywać na zagrożenie mamy cukrzycą oraz zagrożenia cukrzycą dziecka. Powinnaś co jakiś czas sprawdzać swój poziom cukru we krwi. Cukrzyca może pojawić się też u dzieci, które przyszły na świat z tak dużą wagą. Zdaniem naukowców z Uniwersytetu w Rotterdamie u dzieci, które w trzech pierwszych latach swego życia bardzo szybko rosły i przybierały na wadze, występuje większe ryzyko cukrzycy typu I (insulinozależnej), zwłaszcza gdy w rodzinie już ktoś ma tę chorobę. Warto porozmawiać na ten temat z pediatrą. Jak sprawdzać wagę i wzrost noworodka Pierwsze pomiary odbywają się zaraz po narodzinach lub nieco później. W niektórych szpitalach przez około dwie godziny po porodzie mama ma szansę nacieszyć się dzieckiem i spróbować przystawić je do piersi. Dopiero po tym czasie przenosi się je do specjalnie ogrzewanego kącika noworodka, w którym wykonuje się wszystkie badania i pomiary. Wzrost dziecka mierzy się w dwóch etapach: najpierw od środka główki do pupy, a potem do nóżek. Tak sprawdza się wagę dziecka dopóki nie zacznie chodzić.[CMS_PAGE_BREAK] Dlaczego noworodek tak szybko traci na wadze W czasie pierwszych dni w szpitalu dziecko nie przybiera na wadze, ale cały czas traci na wadze. W tym okresie jest to zupełnie normalne. Donoszonym dzieciom może ubyć nawet do 10 procent masy urodzeniowej. Jest to tzw. fizjologiczny spadek masy ciała, spowodowany wydaleniem smółki oraz utratą niewielkiej ilości płynów przez skórę i płuca. Widać pewną prawidłowość: im większe urodzisz dziecko, tym więcej schudnie po urodzeniu. Wpływa na to również karmienie piersią, bo w ciągu kilku pierwszych dni maluszek wypija zaledwie kilka łyżeczek pokarmu. Mniej chudną maluchy karmione butelką, które najadają się do syta. Ale już w ciągu dziesięciu dni straty wagi są nadrabiane. Jak często sprawdza się wagę i wzrost noworodka Gdy jesteście w szpitalu, wagę i wzrost dziecka sprawdza się codziennie. Po wyjściu do domu, wagę i wzrost dziecka sprawdza się nie częściej niż raz w miesiącu podczas kontrolnej wizyty u pediatry. Wbrew obiegowym teoriom, nie trzeba ważyć dziecka przed i po każdym karmieniu piersią. Ile noworodek powinien przybierać na wadze Przez pierwsze trzy miesiące dziecko co tydzień powinno przytyć ok. 200–250 g, w drugim kwartale tygodniowo trochę mniej: 150–200 g. Gdy dziecko mało je, bo przesypia karmienie lub zasypia, kiedy dajesz mu pierś, nie umie jej dobrze ssać lub dużo ulewa, lekarz może zlecić kontrolę wagi co tydzień. Gdy dziecko skończy pół roku, jego waga podwaja się, a kiedy świętuje pierwsze urodziny, waży już około trzy razy więcej. Czy drugie dziecko urodzi się większe Z reguły tak się dzieje: drugie dziecko waży więcej. Ale bardzo dużo zależy też od kobiety, a raczej jej wagi. Amerykańscy naukowcy zalecają mamom, które nadmiernie przytyły podczas pierwszej ciąży i po urodzeniu pierwszego dziecka, aby spróbowały się pozbyć nadmiaru kilogramów, nim podejmą starania o kolejnej ciąży. Jeśli to się nie uda, waga urodzeniowa drugiego dziecka może być nawet większa od prawidłowej. Jak duża powinna być główka noworodka To też bardzo ważna informacja o stanie zdrowia dziecka, którą sprawdza się tuż po porodzie. Wszystkie noworodki przychodzą na świat z dużą głową. Zwykle jej obwód wynosi od 33 do 37 cm (mierzy się też obwód klatki piersiowej – powinien być o 1–2 cm mniejszy). Wielkość głowy jest spowodowana dużym mózgiem (waży około 380 g), z którym maleństwo przychodzi na świat. Te proporcje ciała z czasem zaczną się zmieniać. Czy wagę i wzrost noworodek dziedziczy po rodzicach? Z reguły osoby niskiego wzrostu mają niskie dzieci, a potomstwo wyższych rodziców jest wyższe. W dziedziczeniu wagi i wzrostu panuje jednak pewna specjalizacja: co innego otrzymujemy od mamy, co innego daje nam tata. Brytyjscy naukowcy, badając 1000 rodzin, dowiedli, że wzrost dziedziczy się po tacie, zaś wagę po mamie! Zdaniem badaczy – wysocy ojcowie mają wyższe dzieci, natomiast ich waga nie ma wpływu na wagę dziecka. W przypadku kobiet jest inaczej: kobiety z nadwagą mają zwykle wyższy poziom cukru we krwi, a to powoduje, że waga dziecka po urodzeniu też jest wyższa. Do kogo podobne będzie dziecko? Na pewno do mamy i taty. Ale pamiętaj, że na wagę dziecka mają wpływ też czynniki środowiskowe, a głównie odżywianie.
Zastanawiasz się, co ma wpływ na rozwój fizyczny dziecka? Większą rolę odgrywają geny czy żywienie i czynniki środowiskowe? Odpowiadamy na wiele pytań o wzrost dziecka.
To, jak wysokie będzie twoje dziecko, w dużej mierze zależy od genów - liczy się wysokość rodziców i innych członków rodziny. Ale czynniki środowiskowe: dieta, miejsce zamieszkania, opieka lekarska też są ważne dla rozwoju dziecka. Wokół kwestii wzrostu u dzieci narosło wiele nieprawdziwych opinii. Tłumaczymy, co zostało naukowo udowodnione, a co jest wyssane z palca. Dzieci przerastają rodziców - prawda Jest to zjawisko tzw. trendu sekularnego. Dorośli mężczyźni są dziś przeciętnie wyżsi od swych ojców o około 3,5 cm, a kobiety o około 3 cm od matek. Dzieci i dorośli są wyżsi od swoich rówieśników sprzed 10 lat średnio o 1–1,25 cm. Dużą rolę odgrywa tu poprawa warunków życia – lepsze żywienie, opieka medyczna i wynikająca z tego mniejsza liczba chorób z powikłaniami, które mogą opóźnić rozwój fizyczny. U niemowląt na wzrost bardziej wpływa żywienie niż geny - prawda W pierwszych 2 latach życia największy wpływ na tempo wzrastania ma nie tylko dieta dziecka, ale i warunki z okresu życia płodowego (przebieg ciąży, menu przyszłej mamy). Zdrowe i prawidłowo żywione dziecko, urodzone z ciąży bez powikłań może do 2. urodzin urosnąć więcej niż jego chorowity rówieśnik. Ale to jeszcze nie sygnał, że będzie w przyszłości wysokie! Po 2. roku życia większe znaczenie zaczyna odgrywać genotyp, czyli informacje zapisane w genach. W czasie wakacji dzieci rosną szybciej - prawda Ma na to wpływ przede wszystkim fakt, iż w naszym klimacie zimą organizm musi skoncentrować się głównie na magazynowaniu tkanki tłuszczowej. Chroni ona przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi. Ponieważ latem jej zapas nie jest już tak potrzebny, organizm może skierować swe siły na zwiększenie tempa wzrostu. Tym bardziej, że dziecko częściej przebywa wtedy na świeżym powietrzu, zazwyczaj ma więcej ruchu, dostaje też więcej naturalnych witamin w owocach i warzywach oraz przeżywa mniej stresów. Dzieci mieszkające na wsi są wyższe - nieprawda Badania wykazały, że od dzieci ze wsi wyżsi są ich rówieśnicy z miast. Mają oni też nieco inne proporcje ciała – są smuklejsi, mają dłuższe nogi. Dzieci na wsi są z reguły niższe i bardziej krępe. Stopniowo zaczyna się to zmieniać, ponieważ zanikają różnice w warunkach życia dzieci miejskich i wiejskich. Wcześniaki rosną trochę wolniej - prawda/nieprawda Zdrowe dzieci urodzone przed czasem z wagą odpowiednią do wieku płodowego rosną szybciej i do 2. roku życia zwykle nadrabiają zaległości. Jednakże te, które przyszły na świat chore lub ze zbyt małą masą urodzeniową, mogą rosnąć wolniej. W IMiD opracowano odrębne siatki centylowe, według których ocenia się rozwój wcześniaków. Dzieci rosną „skokowo” - prawda Dziecko może przez kilka tygodni nie urosnąć wcale, a w kolejnych tygodniach jego wzrost gwałtownie przyspiesza. Dotyczy to nawet niemowląt! Na chwilowe zahamowanie wzrastania może mieć na przykład wpływ infekcja lub inna choroba typowa dla wieku dziecięcego (organizm mobilizuje się wtedy do jej zwalczania i w tym czasie na krótko „zapomina” o rośnięciu). Zdrowe dziecko jednak szybko nadrobi zaległości. Czytaj też: Czy moje dziecko będzie wysokie czy niskie?