„Mieszkanie z dzieckiem u teściów było wygodne, dopóki nie zaniemogli. Kiedy jednak teść przestał kuleć, nabrałam podejrzeń”
Teściowie zaproponowali, byśmy wprowadzili się do nich na kilka miesięcy, na czas szukania większego mieszkania dla siebie i naszej małej Celinki. Przystaliśmy na to i wszystko było super. Dopóki nie podupadli na zdrowiu… A przynajmniej tak sądziliśmy.
Sprawa mieszkania nabrzmiała i pękła, kiedy nie wiem już który raz zostałam zmuszona do przeprowadzki. Dobrze mówię, zostałam, ja i tylko ja, sama jak palec, bo Sławek jak zwykle nie miał czasu, a Celinka, chociaż rwała się, by pomóc mamusi, była za mała na takie wyzwanie. – Mam tego serdecznie dość – awanturowałam się, kopiąc pudło, jedno z wielu zalegających w przedpokoju i utrudniających i tak już niełatwe życie. – Czego masz dość? – całkiem poważnie zainteresował się Sławek, na chwilę odrywając się od komputera. Kończył jakiś projekt i nie miał głowy do takich przyziemnych spraw jak przeprowadzka. – Wynajmowania mieszkań! – wrzasnęłam, wymierzając tekturze kolejnego kopa. Lepiej wyładować się na pudle niż na własnym mężu. – Kochanie, przecież nieraz o tym rozmawialiśmy – rzucił pobłażliwie Sławek, rozwścieczając mnie jeszcze bardziej. – Dokładnie siedem razy, przy każdej przeprowadzce – wycedziłam. – I wtedy zgodziłaś się ze mną, że tak jest dobrze. Nie stać nas na mieszkanie za gotówkę, a branie kredytu na trzydzieści lat oznacza konieczność spłaty koszmarnych odsetek. W sumie oddamy bankowi o wiele więcej, niż wzięliśmy, a tego nie chcemy, prawda? – Poparłaś moją koncepcję, by uzbierać co najmniej połowę potrzebnej kwoty, a tylko resztę pożyczyć z banku i szybko spłacić zadłużenie. – To było ponad dziesięć lat temu! Od tej pory przeprowadzaliśmy się siedem razy, urodziło nam się dziecko, a nasi znajomi od dawna mieszkają u siebie i nie muszą co dwa lata pakować całego życia do pudeł! – Nie moja wina, że oszczędzanie tak wolno nam idzie – naindyczył się Sławek. – A może moja?! Uważasz, że jestem rozrzutna? – Ja zarabiam, ty wydajesz. – Ja też zarabiam! Krzyczeliśmy na siebie jak nigdy przedtem, w ferworze kłótni nie zauważyliśmy Celinki, która przyszła zobaczyć, co się dzieje. Uderzyło mnie, że wygląda na zalęknioną. – Cicho, mała się boi – rzuciłam w stronę Sławka. – Nic dziwnego, bez przerwy krzyczysz – odgryzł się, obarczając mnie całą winą. Wzięłam córeczkę na ręce i wyszłam z pokoju, na odchodnym pokazałam Sławkowi niedopakowane pudła. – Ja już tego nie tknę, a rano przyjeżdża po nie samochód. Zobacz sam, jak łatwo jest spakować dobytek przed kolejną przeprowadzką. Może wtedy cię oświeci, że już czas na własne mieszkanie. Pakował te pudła do samego rana Sławek wzruszył ramionami i wrócił do komputera, ale późnym wieczorem, widząc, że to nie przelewki, wziął się do roboty. Skończył nad ranem, dwie godziny przed przyjazdem kolegi dysponującego dostawczakiem, który zobowiązał się przewieźć część naszego majątku do domu teściów. W ślad za pudłami pojechałam i ja z Celinką, zostawiając wściekłego małżonka na pastwę własnych przemyśleń. – Sama przyjechałaś? – zdziwiła się Małgorzata, wyglądając za bramę w poszukiwaniu jedynaka. – Sławek ma jeszcze coś do załatwienia, przyjedzie później – odparłam wymijająco. – Pokłóciliście się – to było raczej stwierdzenie niż pytanie, dlatego nie odpowiedziałam. Małgorzata taktownie nie dopytywała się, chociaż widziałam, że jest zaniepokojona. Nie była ciekawska, za to właśnie ją lubiłam, i jeszcze za to, że nie kazała mówić do siebie „mamo”. Zwracałam się do teściów po imieniu, jak do przyjaciół, którymi, miałam nadzieję, byli. Jeśli chodzi o nich, trafiłam idealnie. Zachowywali się, jak trzeba, nie wtrącali się w nasze małżeństwo. Mieli swoje życie, z którego byli bardzo zadowoleni, promieniowało od nich ciche zadowolenie i spokój. Lubiłam u nich bywać, zawsze wtedy odpoczywałam, bo Małgorzata nie życzyła sobie pomocy w kuchni, a Zdzisław chętnie zajmował się Celinką, organizując jej zabawę w ogrodzie. Wszyscy troje znikali mnie i Sławkowi z oczu, nie interesując się nami przesadnie. Mogliśmy zrelaksować się, zająć sobą i na chwilę zapomnieć o tym, że jesteśmy zabieganymi, pracującymi rodzicami. Uwielbiałam niedziele u teściów. Jak opowiadałam o tym koleżankom, nie wierzyły, że można mieć tak idealne układy z rodzicami męża, w dodatku jedynaka. Dlatego, kiedy właściciel mieszkania, które wynajmowaliśmy, oznajmił, że mamy je opuścić, bo wraca z zagranicy, z wdzięcznością przyjęliśmy ofertę Małgorzaty i Zdzisława. – Nie szukajcie nowego mieszkania na łapu-capu, na to trzeba czasu. Na kilka miesięcy wprowadźcie się do nas, jakoś się pomieścimy, na górze są wolne dwa pokoje. Przez ten czas coś sobie załatwicie. Przystałam na to z entuzjazmem. Domek teściów był mały, ale uroczy, w dodatku przylegał do niego zadbany ogród, w którym Celinka będzie mogła się bawić. Stęsknieni za wnusią dziadkowie odciążą mnie trochę, będę miała czas i możliwości, by urobić opornego męża w kwestii kupna własnego mieszkania. Taki miałam plan, nie przypuszczałam, że przedtem nie wytrzymam, wybuchnę i wprowadzimy się do teściów pogniewani na amen. Milczenie obrażonego Sławka nie było tak dolegliwe jak ciasnota, której się nie spodziewałam. Wiedziałam, że pokoje na górze nie są wielkie, ale kiedy część naszych mebli wjechała na górę, okazało się, że się nie mieszczą. – No to zonk – powiedział enigmatycznie Sławek, siadając na sofie, która po wstawieniu do pokoju uniemożliwiła zamknięcie drzwi. – To był kiedyś mój pokój, wydawał mi się większy. – Po prostu miałeś mniejsze oczekiwania – zaśmiał się Zdzisław. – Ale nie łamcie się, dzieci, tata przybywa na pomoc. Zdejmiemy bok sofy, wciśniemy ją do kąta i będzie dobrze. Drugi pokój, przeznaczony dla Celinki, był do niedawna ukochaną graciarnią teścia, pełną narzędzi, resztek farb malarskich, słoików z posortowanymi według wielkości gwoździami. – Nie żal ci tej kanciapy? – spytałam, gdy montowali ze Sławkiem łóżeczko córki. – Żal, ale czego się nie robi dla dzieci – odparł nadspodziewanie szczerze. Zrobiło mi się przykro, że w tak bezpośredni sposób mówi, ile musiał dla nas poświęcić. – Mina ci się wydłużyła – teść spojrzał na mnie przelotnie. – Nie łam się, przeczekam niewygody, jak się wyprowadzicie, wrócę na swoje śmieci. – He, he – dodał znacząco Sławek, sugerując, że tata właśnie zażartował. Poganiani przez Zdzisława hasłem „nie łamcie się, to się da zrobić” ogarnęliśmy jako tako dwa pokoje i padliśmy wyczerpani na leżaki w ogrodzie. Małgorzata uraczyła nas zimnym piwem, Sławek rzucił propozycję, by rozpalić grilla. – Tata grilluje najlepiej na świecie, nikomu nie pozwala dotykać się do kotletów z karkówki. – Nie mam karkówki – wtrąciła się do rozmowy Małgorzata. – Kiełbasa też może być – zezwolił Sławek, jedyny syn swoich rodziców. Jakbym ja tak przemawiała w rodzinnym domu, trzy siostry i mama zabiłyby mnie śmiechem... Ostatecznie jednak coś tam znalazło się w lodówce, Zdzisław rozpalił grilla i zaczął opiekać parówki wraz z kromkami bułki. Nieziemski zapach pobudził moje ślinianki, nawet niejadek Celinka zawisła na dziadku, nie mogąc się doczekać, aż przyrumieniona kiełbaska znajdzie się na jej talerzu. Tak można żyć, pomyślałam, rozkoszując się ciepłym wieczorem w ogrodzie i nagłym, zapomnianym poczuciem bezpieczeństwa. Nawet nie miałam ochoty kłócić się ze Sławkiem, on też uśmiechał się błogo, konsumując ostatnią parówkę. Spać poszliśmy całkowicie pogodzeni. Poranek został nam podarowany, Celinka nie urządziła nam pobudki o 5 rano, wolała iść do babci i dziadka. Sławek wymknął się do kuchni, zrobił nam kawę i zwinął z szafki paczkę herbatników. Śniadanie zjedliśmy w łóżku, krusząc i ciesząc się każdą chwilą. Chyba lubili te nasze imprezy Z każdym dniem było coraz lepiej. Odżyliśmy, przestaliśmy bać się przyszłości, odnowiliśmy stosunki towarzyskie, na które wcześniej nie mieliśmy ani ochoty, ani pieniędzy. Teraz grill w ogrodzie załatwiał sprawę, a duży plastikowy basen, pierwotnie przeznaczony przez dziadka dla Celinki, stał się nieoczekiwanie wielką atrakcją dla naszych przyjaciół. Przyjęcia nad basenem stały się sławne, obfitowały w wiele nieoczekiwanych wydarzeń, o których długo było głośno. Teściowie też brali udział w weekendowych rozrywkach, są towarzyscy, nie zauważyłam, by byli niezadowoleni. Owszem, szli wcześniej spać, ale to starsi ludzie, nikt się temu nie dziwił. Uważaliśmy ze Sławkiem, że wszystko jest w porządku. Oznaki, że coś się sypie, nadeszły dość szybko. Zdzisława złapała rwa kulszowa, kulał, podpierał się laską, smarował czymś o zapachu eukaliptusa i w ogóle stał się nie do życia. Prędko okazało się, że potrzebuje pomocnika. Sławek długo pracował, padło więc na mnie. – Nie mogę się schylać, a trzeba zrobić nową grządkę, przyszedł czas na posadzenie tych bylin – dyrygował mną z właściwą sobie szczerością. Nienawykła do łopaty, wieczorem czułam wszystkie mięśnie, raz nawet skorzystałam ze stojącej w łazience rozgrzewającej maści teścia, ale zapach był tak straszny, że sama ze sobą nie mogłam wytrzymać. W czasie choroby Zdzisława dowiedziałam się, ile ten niepozorny człowiek robił koło domu. Uprawiał ogród, reperował wszystko, co się zepsuło, uruchamiał rozmaite maszyny, zapewniając rodzinie światło i ciepło. Na przykład podczas awarii trakcji elektrycznej pokazał mi, jak uruchomić generator prądu, nauczył mnie też resetować ustawienia kapryśnie pracującego pieca olejowego. Wieczorem padałam na twarz, wyrzucając mężowi, że to przez niego. – Robię tu za syna, bo ciebie wiecznie nie ma w domu, nie mam już do tego siły. – Tata potrafi gonić do roboty, wiem coś o tym – patrzył na mnie ze współczuciem. – Dlatego szybko się wyprowadziłem, tutaj jest jak w raju, ale wytrzymać się nie da. Pracuję nad tym, żeby nas uwolnić. Dostałem podwyżkę i premię, nasze oszczędności rosną, bo teraz wydajemy o wiele mniej. Wytrzymaj jeszcze trochę, błagam! Jesteśmy na dobrej drodze do własnego mieszkania. Po tak pomyślnej wiadomości nabrałam nowych sił. Fakt, że Sławek wreszcie zrozumiał, jak bardzo potrzebujemy własnego dachu nad głową, dodał mi energii. Zasuw koło domu już nie wydawał mi się taki męczący, tym bardziej że obowiązki związane z prowadzeniem domu i opieką nad Celinką przejęła Małgorzata. Mogłam poświęcić się robieniu za silnego mężczyznę. Niestety, nieszczęścia chodzą parami, długo nie nacieszyłam się wygodnym podziałem obowiązków. Małgorzata również zaniemogła, najpierw się przeziębiła, potem wywiązał się z tego atak reumatyzmu. Poruszała się z trudem i powoli, co krok przepraszając za swoją niedyspozycję. Przejęłam jej królestwo, roboty było po kokardę, więc zmusiłam Sławka do pomocy, nie słuchając gadania o tym, jaki jest zarobiony. Tyraliśmy oboje, nawet Celinka miała swoje obowiązki. Nie spodziewałam się, że taki mały dom generuje tyle pracy. Poza tym teściowie potrzebowali pomocy, biegaliśmy również koło nich. Dni mijały szybko, a w weekendy nie mieliśmy siły na przyjmowanie gości. Nie możemy ich zostawić samych Nie miałam już przyjemnego poczucia bezwarunkowego bezpieczeństwa, które towarzyszyło mi, odkąd weszłam do domu teściów. Teraz wszystko było na mojej głowie – organizowałam życie, naganiałam męża do roboty, zajmowałam się dzieckiem. Dużo tego było, ale po okresie początkowego bałaganu udało mi się wszystko poukładać. Dom błyszczał, teściowie wyglądali na zaopiekowanych, wszystko szło jak w zegarku. Kiedy już ogarnęliśmy najgorsze i poukładaliśmy od nowa życie, Sławek wyskoczył z nowym projektem. – Czas się wyprowadzić, nie będę wiecznie mieszkał z rodzicami, nie przyzwyczajaj się – powiedział. – Widziałem świetną miejscówkę, mieszkanie nieduże, w sam raz dla nas. Jeśli ci się spodoba, wchodzimy w to. – Mamy na to kasę? – Więcej niż połowę, mówiłem ci, że ostatnie miesiące były tłuste, a wydatki nam spadły. Damy radę. Tylko jak to powiedzieć rodzicom? Oni teraz potrzebują pomocy. Sławek bał się z nimi sam pogadać, namówił więc mnie, żebym wysondowała, co teściowie myślą o naszym projekcie. Poszłam z tym do Zdzisława, bo on, człowiek lubiący szczerze stawiać sprawę, powinien lepiej nas zrozumieć. – Chcecie się wyprowadzić? – teść wyraźnie się ożywił. – Co za wspaniała wiadomość! Każda rodzina powinna być na swoim, wtedy inaczej się oddycha. Cieszę się waszym szczęściem. – Ale co z wami? Jak poradzicie sobie bez nas? – Tak jak do tej pory, lepiej lub gorzej. Zobacz, jeszcze całkiem nie zdziadziałem. Wstał i zrobił kilka dziarskich kroków, nie opierając się na lasce. – Chyba mi lepiej – powiedział. – Każda choroba musi kiedyś minąć, nie? Nabrałam podejrzeń, że mnie wkręca. – Robisz dobrą minę do złej gry? Udajesz, żebyśmy mogli wyprowadzić się bez wyrzutów sumienia? Zaprzeczył, ale nie przekonał mnie. Wieczorem opowiedziałam Sławkowi o swoich podejrzeniach. – On jest tak wielkoduszny, że nigdy by nas nie zatrzymywał ze względu na własne potrzeby. W miarę jak mówiłam, ściskało mnie w gardle, a łzy napływały do oczu. Wzruszyłam się, bo nigdy przedtem nie spotkałam się z takim lekceważeniem własnych potrzeb dla uszczęśliwienia dzieci. W mojej rodzinie byłoby to niemożliwe. – Masz cudownego tatę – otarłam oczy rąbkiem kołdry. Sławek patrzył na mnie bez słowa, wreszcie przytulił mnie i westchnął. – Skoro tak mówisz... To co, zostajemy, żeby zaopiekować się staruszkami? – Chyba musimy – odszepnęłam z żalem, bo jednak bardzo chciałam się wyprowadzić do wymarzonego własnego mieszkania. Upierali się, że to zły pomysł Rano oznajmiliśmy teściom swoją decyzję i rozpętała się burza. Z piorunami. Było tak energetycznie, że za sprawą zastrzyku adrenaliny nie tylko Zdzisław ozdrowiał, ale również Małgorzata odzyskała elastyczność ruchów. Oboje gorąco namawiali nas, byśmy nie rezygnowali ze swoich planów. Tak się przy tym upierali, że nie mieliśmy wyjścia, musieliśmy im obiecać, że się wyprowadzimy. Znów pakowałam pudła, ale tym razem pomagał mi Sławek, we dwójkę sprawniej szło. Celinka płakała, bo nie chciała opuszczać domu dziadków. – Kochanie, nie płacz, wrócimy tu w niedzielę na obiad – tłumaczył jej. – A kiedyś odziedziczysz po dziadku i babci cały dom – walnął z grubej rury, jako nieodrodny syn szczerego ojca. Mała Celinka ucieszyła się, bo nie umiała powiązać tego wydarzenia z wcześniejszym odejściem ukochanych dziadków. – Nie tak szybko, chwilowo nigdzie się nie wybieram – zaśmiał się od progu Zdzisław, który – jak się okazało – pojawił się z pomocą. – Za późno, tatuś, wszystko już zrobiliśmy – osadził go syn. – Dobrze, tak ma być. Pora już była wydorośleć – rzucił tajemniczo Zdzisław i wycofał się na parter. Zauważyłam, że po schodach szedł, nie utykając, nie posługiwał się też laską. Zakwitło we mnie podejrzenie, że wcześniej udawał, żeby dołożyć nam roboty i wypłoszyć z domu, ale prędko je zgasiłam. Nie umiałam przypisać temu dobremu człowiekowi tak niskich pobudek. Powiedział przecież, że każda choroba kiedyś się kończy, więc pewnie po prostu wyzdrowiał. Małgorzata też wyglądała i czuła się lepiej, mogliśmy bez wyrzutów sumienia zostawić ich samych. Byliśmy bardzo zajęci urządzaniem nowego mieszkania i chętnie odpuścilibyśmy sobie niedzielny obiad u teściów, ale Celinka nie darowała. Cały tydzień czekała na spotkanie z babcią i dziadkiem, nie mogliśmy jej odmówić. Przyjęli nas dość skromnym posiłkiem, tłumacząc się mętnie z kulinarnych zaniedbań. – Jesteśmy teraz z matką jak młode małżeństwo, cieszymy się wolną chatą, nie chciało nam się gotować – przyznał szczerze Zdzisław. – Ale mogę rozpalić grilla, wiem, że lubicie imprezy w ogrodzie. Oczy błysnęły mu złośliwie, wyglądał, jakby z trudem powstrzymywał uśmiech. – Możecie zaprosić przyjaciół, ale to nic pilnego, jak zrezygnujecie z przyjęcia nad basenem, to sobie po prostu z matką odpoczniemy. Cisza, spokój, tak jak najbardziej lubimy. I będziemy wylegiwać się w łóżku do dziewiątej! Było im bez nas bardzo dobrze! Nic, tylko się cieszyć, ale w drodze powrotnej oboje ze Sławkiem milczeliśmy. Coś się skończyło, musieliśmy się do tego przyzwyczaić. Aneta Zobacz także: „Gdy po 7 latach starań zaszłam w ciążę, teściowa mi nie uwierzyła. Uznała, że zmyślam i udaję, bo za dobrze wyglądam” „Córka przyjechała z mężem i dziećmi na 2 tygodnie i myślała, że będę im usługiwać. Mój dom to nie hotel Gołębiewski” „Moje dzieci codziennie bawiły się u sąsiadki. Po tygodniu dostałam rachunek i krótki list. Gdy przeczytałam ostatnie zdanie, zrobiło mi się wstyd”
„Mąż wrócił z pustym fotelikiem, a miał przywieźć Hanię od dziadków. Gdy usłyszałam, gdzie została, zrobiło mi się słabo”
Od rana wszystko było zaplanowane. Mąż miał zawieźć naszą pięcioletnią Hanię do swoich rodziców, bo ja pracowałam zdalnie, a on i tak jechał w tamtą stronę na spotkanie. Wieczorem usłyszałam klucz w zamku i od razu spojrzałam w stronę przedpokoju, spodziewając się tupotu małych stóp. Zamiast córki zobaczyłam tylko pusty fotelik samochodowy. A chwilę później usłyszałam coś, co sprawiło, że nogi się pode mną ugięły.
Do naszych rodzinnych wakacji zostało jeszcze kilkanaście dni. Ja od rana siedziałam przed komputerem, próbując zamknąć kilka projektów przed urlopem, a mój mąż, Paweł, miał tego dnia kilka spotkań poza biurem. Kiedy teściowa zaproponowała, że zajmie się Hanią, uznaliśmy, że to najlepsze rozwiązanie. – Przywieź ją rano – powiedziała przez telefon. – Usmażę jej naleśniki, pójdziemy na plac zabaw, a po południu zrobię z nią ciasteczka. Ty będziesz spokojnie pracować, a ona nawet nie zauważy, kiedy minie dzień. Hania uwielbiała dziadków. Już od śniadania biegała po mieszkaniu z małym plecakiem, do którego sama spakowała kredki, pluszowego króliczka i książeczkę z naklejkami. – Babcia pozwoli mi zjeść lody przed obiadem? – zapytała z nadzieją. – Nie licz na to – zaśmiał się Paweł. – Ale dziadek zawsze mówi, że babcia nie widzi wszystkiego – odparła z rozbrajającą powagą. Jeszcze długo się z tego śmialiśmy. Gdy wychodzili z domu, pocałowałam Hanię w czoło i powiedziałam, żeby była grzeczna. – Będę! Wieczorem wszystko ci opowiem! – odkrzyknęła już z klatki schodowej. Nie przypuszczałam, że tego wieczoru usłyszę zupełnie inną historię. Od południa coś zaczęło mi nie pasować Przez pierwsze godziny pracowałam bez przerwy. Telefon milczał, skrzynka mailowa pękała w szwach, a ja cieszyłam się, że Hania ma lepszy dzień niż kolejnych osiem godzin spędzonych obok mamy rozmawiającej na służbowych wideokonferencjach. Po trzynastej dostałam od teściowej zdjęcie. Hania siedziała na tarasie z miską truskawek i uśmiechała się od ucha do ucha. „Nasza księżniczka jest przeszczęśliwa” – napisała. Odpisałam tylko serduszko. Po siedemnastej zadzwoniłam do Pawła. – O której będziecie? – zapytałam. – Już wyjechałem od rodziców – odpowiedział. – Super. Hania pewnie padnie po całym dniu. Zapadła krótka cisza. – No... pogadamy, jak wrócę. To jedno zdanie nie dawało mi spokoju. Znałam go na tyle dobrze, że wiedziałam, kiedy coś ukrywa. Przez następną godzinę próbowałam wmówić sobie, że przesadzam. Może Hania zasnęła w samochodzie. Może chce zrobić mi niespodziankę. Może po prostu jest zmęczony. Kiedy usłyszałam trzask zamykanych drzwi auta pod blokiem, odruchowo podeszłam do okna. Paweł wysiadł sam. W przedpokoju stał tylko pusty fotelik Otworzyłam drzwi jeszcze zanim zdążył zadzwonić. – Gdzie jest Hania? – zapytałam od razu. Paweł wniósł do mieszkania fotelik samochodowy i odstawił go pod ścianę. Pusty. Poczułam, jak żołądek ściska mi się w twardy supeł. – Paweł... gdzie jest nasze dziecko? Westchnął ciężko. – Uspokój się. Nic złego się nie stało. – Nie mów mi, żebym się uspokoiła! – podniosłam głos. – Rano zawiozłeś córkę do swoich rodziców, a wracasz bez niej. Gdzie ona jest? Przez chwilę patrzył na podłogę. – Nie u rodziców. Serce zaczęło mi walić jak oszalałe. – To gdzie?! – U mojej cioci w Kazimierzu. Przez moment byłam przekonana, że źle usłyszałam. – W... Kazimierzu? Przecież to prawie dwie godziny stąd! – Wiem. – I kiedy zamierzałeś mi o tym powiedzieć?! Paweł przetarł twarz dłonią. – W drodze do domu. – Po fakcie?! Teściowa uznała, że „to świetna okazja” Okazało się, że po południu do teściów przyjechała siostra mojego teścia z mężem. Od kilku dni spędzali urlop w swoim domu pod Kazimierzem i przyjechali tylko na chwilę odebrać jakieś dokumenty. – Hania od razu złapała kontakt z ich wnuczką – tłumaczył Paweł. – Dziewczynki praktycznie się od siebie nie odklejały. – I co z tego? – Mama powiedziała, że skoro ciocia wraca jeszcze dziś, to Hania mogłaby pojechać z nimi na dwa dni. Mają ogród, basen, trampolinę, konie w sąsiedztwie... Stwierdziła, że to będą dla niej małe wakacje. Patrzyłam na niego z niedowierzaniem. – A ty się na to zgodziłeś? – Hania bardzo chciała. – Paweł, ona ma pięć lat. Gdyby ktoś zapytał ją, czy chce codziennie jeść lody i oglądać bajki do północy, też by chciała! Mąż spuścił wzrok. – Wiem... – Nie, chyba jednak nie wiesz. Zadzwoniłam do teściowej i pierwszy raz od dawna naprawdę się pokłóciłyśmy Wybrałam numer, zanim zdążyłam ochłonąć. – Słucham, kochanie? – odezwała się pogodnym głosem. – Dlaczego moja córka pojechała z obcymi dla niej ludźmi bez mojej zgody? – Obcymi? Przecież to rodzina! – Rodzina, której Hania widziała może trzy razy w życiu! Po drugiej stronie zapadła cisza. – Ona sama chciała jechać – odpowiedziała w końcu teściowa. – Pomyślałam, że zrobimy wam prezent. Odpoczniecie dwa dni. – Prezentem byłoby zapytać mnie o zgodę. – Nie sądziłam, że będziesz robiła z tego taki problem. – Problem? Wracam do domu, widzę pusty fotelik i dowiaduję się, że moje dziecko jest sto pięćdziesiąt kilometrów od domu. Naprawdę nie rozumiesz, dlaczego jestem przerażona? Tym razem teściowa nie odpowiedziała od razu. – Chyba... rzeczywiście źle to rozegraliśmy – powiedziała znacznie ciszej. Następnego dnia pojechaliśmy po Hanię Nie spałam prawie całą noc, choć wiedziałam już, że córka jest bezpieczna. Rozmawiałam z nią przez telefon, opowiadała zachwycona o trampolinie, kocie, który chodził za nią krok w krok, i o tym, że jutro mają piec drożdżówki. – Mamusiu, jest super! – mówiła z takim entuzjazmem, że aż ścisnęło mnie w gardle. Następnego ranka wsiedliśmy z Pawłem do samochodu i pojechaliśmy po nią. Przywitała nas rozpromieniona, z wiankiem z polnych kwiatów na głowie i kolanami ubrudzonymi od zabawy. – Już wracamy? – zapytała z wyraźnym rozczarowaniem. Uklęknęłam przy niej i mocno ją przytuliłam. – Tak, kochanie. Bo mama musi wiedzieć, gdzie jesteś. W drodze powrotnej Paweł przeprosił mnie chyba z dziesięć razy. Przyznał, że dał się ponieść emocjom i namowom swojej mamy. Uznał, że skoro Hania jest szczęśliwa, to nie ma znaczenia, czy pojedzie na jedną noc dalej. – Teraz już wiem, że znaczenie ma coś zupełnie innego – powiedział cicho. Od tamtej sytuacji obowiązuje u nas jedna zasada. Nie ma spontanicznych nocowanek, wyjazdów ani „niespodzianek”, nawet jeśli organizuje je najbliższa rodzina. Bo dziecko może być najszczęśliwsze na świecie, ale rodzic ma prawo wiedzieć, gdzie śpi jego córka i kto się nią opiekuje. A pusty fotelik pod ścianą to widok, którego nie życzę żadnej mamie. Czytaj też: „Teściowie zabrali Ignasia nad jezioro, bo w mieście nie dało się oddychać. Gdy wieczorem podjechali pod dom z pustym fotelikiem, skamieniałam” „Zapomniałam o dziecku w aucie i poszłam na zakupy. Już nigdy nie odważę się spojrzeć w oczy mężowi” „Teściowa ciągle prowadzała Olę do kościoła. Nigdy nie wybaczę jej tego, co się stało z moją córeczką”
„Teściowa od miesięcy prosiła nas o pożyczki. Gdy przypadkiem zobaczyłam jej zdjęcia z uzdrowiska, aż mnie zamurowało”
Za każdym razem mówiła to samo. „To tylko na chwilę, oddam wam, jak tylko stanę na nogi”. Wierzyliśmy jej, choć z miesiąca na miesiąc było nam coraz trudniej. Kiedy pewnego wieczoru zobaczyłam w internecie zdjęcia teściowej uśmiechniętej na tarasie eleganckiego uzdrowiska, poczułam, jak ogarnia mnie złość. Byłam przekonana, że przez cały ten czas zwyczajnie nas wykorzystywała.
Moja teściowa, Danuta, od zawsze była bardzo samodzielna. Odkąd kilka lat wcześniej przeszła na emeryturę, radziła sobie sama, nie narzekała i nigdy nie oczekiwała od nas pomocy. Właśnie dlatego tak mnie zaskoczyło, kiedy któregoś dnia zadzwoniła do Pawła. – Synku, moglibyście pożyczyć mi dwa tysiące? – zapytała niepewnie. – Muszę zapłacić kilka rachunków, a emerytura przyjdzie dopiero za tydzień. Paweł nawet się nie zastanawiał. – Jasne, mamo. Nie miałam nic przeciwko. Każdemu może zdarzyć się gorszy miesiąc. Potem jednak przyszła kolejna prośba. Tym razem o półtora tysiąca. Później o osiemset złotych. Następnie o trzy tysiące. – To ostatni raz – zapewniała. – Naprawdę mi głupio. Oddawała część pieniędzy, ale niemal od razu znowu prosiła o kolejną pożyczkę. Zaczynało mnie to męczyć. Pewnego wieczoru usiedliśmy z Pawłem przy kuchennym stole. – Nie uważasz, że to już trochę dziwne? – zapytałam. – Przecież twoja mama zawsze świetnie gospodarowała pieniędzmi. Mąż wzruszył ramionami. – Może wszystko podrożało. Sama widzisz, jakie są rachunki. – Ale skoro nie ma pieniędzy, to powinna nam powiedzieć dlaczego. – Może się wstydzi. Przyjęłam to wyjaśnienie, choć nie dawało mi spokoju. Jedno zdjęcie wystarczyło, żebym pomyślała o najgorszym Kilka tygodni później siedziałam wieczorem z telefonem w ręku. Bezmyślnie przeglądałam media społecznościowe, aż nagle zatrzymałam się na zdjęciu znajomej teściowej. Na fotografii stały obok siebie dwie uśmiechnięte kobiety w białych szlafrokach. W tle widać było elegancki hotelowy ogród, leżaki i fontannę. Przez chwilę nie mogłam uwierzyć własnym oczom. Danuta wyglądała na wypoczętą i szczęśliwą. W opisie zdjęcia przeczytałam: „Najlepszy turnus w uzdrowisku! Szkoda wracać do domu”. Poczułam, jak robi mi się gorąco. – Paweł! – zawołałam. Przyszedł z salonu. – Co się stało? Odwróciłam ekran telefonu w jego stronę. – Twoja mama nie ma pieniędzy na rachunki, ale ma na pobyt w uzdrowisku? Patrzył chwilę na zdjęcie. – Może... pojechała z kimś? – Za nasze pieniądze? Nie odpowiedział. Pierwszy raz naprawdę zrobiło mi się przykro. Przez kilka miesięcy odmawialiśmy sobie różnych rzeczy. Przesunęliśmy zakup nowej zmywarki, zrezygnowaliśmy z weekendowego wyjazdu z dziećmi, bo ciągle dokładaliśmy do kolejnych pożyczek dla teściowej. A ona siedziała w uzdrowisku. Nie mogłam przestać o tym myśleć. Nie wytrzymałam i pojechałam do niej Kilka dni później Danuta wróciła do domu. Nie uprzedzałam jej o wizycie. Zapukałam po południu. – O, Aniu! – ucieszyła się. – Wejdź, właśnie zrobiłam kompot. Nie miałam ochoty na kompot. – Muszę cię o coś zapytać. Od razu zauważyłam, że jej uśmiech zgasł. – O co chodzi? Wyjęłam telefon. – Widziałam zdjęcia z uzdrowiska. Przez chwilę patrzyła na ekran. – Aha... – Mogę wiedzieć, dlaczego przez kilka miesięcy pożyczasz od nas pieniądze, skoro stać cię na takie wyjazdy? W mieszkaniu zapadła cisza. Danuta usiadła ciężko na krześle. – Wiedziałam, że prędzej czy później ktoś to zobaczy. – Więc? Spojrzała na mnie zmęczonym wzrokiem. – Niczego przed wami nie ukrywałam z wyrachowania. – To dlaczego nic nie powiedziałaś? Westchnęła. – Bo chciałam zrobić Pawłowi niespodziankę. Nie rozumiałam ani słowa. Pokazała mi mieszkanie, którego wcześniej nigdy nie widziałam – Chodź. Zaprowadziła mnie do drugiego pokoju. Stanęłam jak wryta. Całe mieszkanie wyglądało jak plac budowy. Zerwane panele, skute ściany, nowe instalacje elektryczne wystające spod tynku, kartony z płytkami i worki z zaprawą. – Co tu się stało? – zapytałam cicho. – Remont. – Ale przecież... – Zaczął się od wymiany jednej rury – uśmiechnęła się smutno. – Potem okazało się, że instalacja pamięta jeszcze lata osiemdziesiąte. Hydraulik powiedział, że jeśli teraz tego nie zrobię, za chwilę zaleję pół bloku. Później wyszły kolejne problemy. Ściany. Elektryka. Podłogi. Usiadłyśmy przy stole. – Wszystkie moje oszczędności zniknęły w kilka tygodni. A ja nie chciałam brać kredytu. – Ale uzdrowisko... Na jej twarzy pojawił się pierwszy od dawna uśmiech. – Wygrałam pobyt. – Co? – Dom kultury organizował konkurs dla seniorów. Trzeba było napisać wspomnienie z dzieciństwa. Nawet nie pamiętałam, że wysłałam tę pracę. Kilka miesięcy później zadzwonili, że zdobyłam pierwsze miejsce. Turnus był nagrodą. Patrzyłam na nią z niedowierzaniem. – Naprawdę? Danuta podeszła do komody i wyjęła teczkę. Było tam zaproszenie na turnus, regulamin konkursu i dyplom. Wszystko się zgadzało. – Mogłam nie jechać – powiedziała cicho. – Ale pierwszy raz od wielu miesięcy mogłam przespać całą noc, nie myśląc o tym, ile jeszcze kosztuje remont. Poczułam ogromny wstyd. Najbardziej zaskoczyło mnie to, co powiedziała na końcu Myślałam, że to już koniec tej historii. Danuta wyjęła jednak jeszcze jeden dokument. – Właściwie chciałam wam to pokazać dopiero po zakończeniu remontu. Położyła przede mną akt notarialny. – To projekt umowy darowizny. Spojrzałam na nią zdziwiona. – Chciałam przepisać mieszkanie na Pawła. Ale nie mogłam tego zrobić, dopóki wszystko nie będzie doprowadzone do porządku. Nie chciałam zostawiać wam lokalu z odpadającym tynkiem, starą instalacją i przeciekającymi rurami. Zrobiło mi się gorąco. Przez ostatnie tygodnie byłam przekonana, że teściowa żyje naszym kosztem. Tymczasem ona wydawała każdą pożyczoną złotówkę na mieszkanie, które zamierzała przekazać swojemu synowi. – Dlaczego nic nam nie powiedziałaś? – zapytałam. Uśmiechnęła się delikatnie. – Bo wiedziałam, że Paweł od razu zabroniłby mi robić remont na taką skalę. Powiedziałby, żebym zostawiła stare ściany i wydała pieniądze na siebie. A ja chciałam, żeby kiedyś miał spokojny dom. Taki, o który nie będzie musiał się martwić. Wróciłam tego dnia do domu z ciężkim sercem. Nie dlatego, że straciliśmy pieniądze. Dlatego, że tak łatwo uwierzyłam w najgorszy scenariusz. Od tamtej rozmowy już nigdy nie oceniam rodzinnych historii po jednym zdjęciu z internetu. Za uśmiechem na fotografii często kryje się coś zupełnie innego, niż jesteśmy w stanie sobie wyobrazić. Czytaj także: „Zamiast wnuczki teściowa przyniosła z przedszkola pusty wózek i koszyk truskawek. Od razu wiedziałam, że stało się coś strasznego” „Nie wyrabiam już przy dzieciach, a mąż nalega na trzecie. Tłumaczy, że kiedyś kobiety rodziły co rok, więc ja też dam radę” „Znalazłam w telefonie męża serię zdjęć z ciemnowłosą Hiszpanką. Gdy poprosił, bym przyjęła ją do domu, nie wytrzymałam”
„Znajomi żartowali, że Michał to niania dla moich dzieci bez grosza przy duszy. Śmiałam się z tego, dopóki mój wybranek nie wyczyścił mi konta”
Ta miłość spełniała moje oczekiwania, była taka, jaką sobie wymarzyłam. A Michał był ideałem faceta. I to już powinno być niepokojące...
Ten naszyjnik rzucił mi się w oczy, gdy tylko weszłam do galerii. Duże, niebieskie kamienie w złotej oprawie... Dobrze będą wyglądać na mojej opalonej skórze. Cena trochę była wygórowana, nawet jak dla mnie. Ale zbliżały się moje urodziny, nawet wolałam nie myśleć, które... Jakąś przyjemność samej sobie trzeba było przecież sprawić. – Te turkusy, chociaż piękne, gasną w pani obecności – usłyszałam nagle męski głos. – Do pani oczu bardziej pasują bursztyny. Takie, jak kolor pani włosów... Odwróciłam się, tuż przy mnie stał nieznany mi mężczyzna, mógł mieć najwyżej trzydzieści kilka lat. Patrzył na mnie, uśmiechał się i miał w sobie jakiś urok, którym emanował na odległość. – Tak pan myśli? – mimowolnie powędrowałam wzrokiem na sznury bursztynów rozwieszone wysoko na półce. – Turkusy nie są warte swojej ceny – mężczyzna pokręcił głową. – I tego, żeby dotykać pani skóry. Potrząsnęłam głową, odruchowo dotknęłam włosów nad czołem, odgarnęłam niewidzialny kosmyk. A potem spojrzałam na mężczyznę. – Może ma pan i rację – powiedziałam. – Na pewno mam – odparł. – Nigdy się nie mylę, jeżeli chodzi o to, co należy się pięknym kobietom. Te bursztyny są dla pani – wskazał ręką na miodowe kamienie w białym złocie. Kupiłam bursztynowy naszyjnik, wyjątkowo piękny. Jego cena też była wyjątkowa. Ale co tam, raz tylko ma się... No właśnie, wolałam nie myśleć, ile mam lat. – Dziękuję – uśmiechnęłam się. – Mam wobec pana dług wdzięczności... – Proszę pozwolić zaprosić się na kawę – tak słodko przechylił głowę i patrzył mi głęboko w oczy. – I będziemy kwita. Pomyślałam, że właściwie, dlaczego by nie. Nigdzie się nie spieszyłam, w domu nikt na mnie nie czekał, poza kotem. Dopiero rozpoczęły się wakacje, dzieci, Jagoda i Janek, były akurat u mojego byłego męża. A facet był przystojny, miły i wyraźnie okazywał mi swoje zainteresowanie. Cóż z tego, że na pierwszy rzut oka był chyba z dziesięć lat młodszy ode mnie. Przecież ta godzina spędzona na miłej, kulturalnej rozmowie nie byłaby niczym złym. Michał okazał się uroczym rozmówcą. Błyskotliwy, inteligentny, dowcipny... A przy tym taki przystojny. Nie mogłam nie zauważyć spojrzeń innych kobiet, siedzących przy kawiarnianych stolikach. Po przeszło godzinie wyszliśmy. Michał odprowadził mnie na parking, a przy pożegnaniu pochylił się nad moją dłonią i trochę dłużej, niż wymagała tego kurtuazja, przytrzymał na niej swoje usta. – Chciałbym cię jeszcze kiedyś zobaczyć – powiedział. – Czy to możliwe? – Chyba tak – właściwie to oczekiwałam takiej propozycji. – W taki razie zadzwonię, jeżeli tylko dasz mi swój numer – wyczekująco popatrzył mi w oczy. Miałam wszystko, a czułam się sama jak palec Wahałam się tylko przez moment. A potem, wyjeżdżając z parkingu, przez dłuższą chwilę obserwowałam Michała w lusterku, jego smukłą sylwetkę, ciemne krótko przystrzyżone włosy, lekko opaloną twarz. Był bardzo atrakcyjnym mężczyzną, przyciągającym uwagę kobiet i co najważniejsze, ja również chyba go zainteresowałam. I jakoś tak dobrze się z tym poczułam, radośniej... Jego oczy prześladowały mnie przez resztę dnia, w uszach wciąż miałam jego słowa i czułam ten ciepły dotyk jego ust na mojej dłoni. Miałam trzydzieści trzy lata, gdy zostałam sama, z dwojgiem malutkich dzieci. Mój mąż znalazł szczęście w ramionach innej kobiety, która ujęła go, jak to mi często wymawiał, normalnym życiem. To znaczy gotowaniem, pieczeniem, plewieniem przydomowego ogródka. Ja nie miałam do tego ani głowy, ani czasu, ani zbytniej ochoty. Codziennie dziesięć godzin w firmie, którą przejęłam po ojcu, dodatkowa praca nad dokumentami prawniczymi w domu nie pozwalały mi na zagniatanie drożdżowego ciasta i zastanawianie się, jakie kwiaty posadzić przed domem. W wieku czterdziestu pięciu lat miałam właściwie wszystko, o czym marzy atrakcyjna kobieta w średnim wieku: pozycję, pieniądze, ludzkie uznanie, odchowane dzieci w wieku nastoletnim. Byłam zadbana, elegancka, z klasą, jeździłam dobrym samochodem. Na nic więcej, na żaden związek, na miłość nie miałam czasu, nie licząc jakichś przelotnych, najczęściej wyjazdowych kolacji połączonych ze śniadaniem. Jeżeli nawet jakiś mężczyzna okazywał mi swoje zainteresowane, to zazwyczaj był zajęty. A z takimi nie chciałam się wiązać. Lata mijały, a ja byłam wciąż sama. Nie odczuwałam braku bliskości mężczyzny, zbyt zajęta karierą. Nie myślałam o tym. Dopiero ten Michał. Sama nie wiem, jak to się stało, że tak mocno zapadł mi w pamięć. Może moja samotność w końcu zaczęła mi doskwierać i zapragnęłam poczuć znowu, jak to jest być w centrum zainteresowania mężczyzny. O tym, że był on młodszy i na tyle atrakcyjny, że mógł mieć każdą dziewczynę, wolałam na razie nie myśleć. Nie mogłam mu się oprzeć Gdy dwa dni później usłyszałam jego głos w komórce, poczułam miłe łaskotanie w brzuchu. Jakby fruwały tam motyle... – Lubisz operę? – spytał. – Zapraszam cię wobec tego na „Aidę”. W tamtej chwili byłam skłonna polubić pewnie wszystko, co by zaproponował Michał. Nawet walki sumo. Nie przyniósł róż, tylko olbrzymią wiązkę drobnych, kolorowych kwiatków. – Pasują do ciebie – powiedział, dotykając mojej dłoni ustami. – Są takie świeże i delikatne. A przy tym niebanalne. Jak ty. Co miałam na to powiedzieć? Ja, przyzwyczajona do sztywnych, eleganckich bukietów. Poczułam się taka jak te kwiatuszki – kolorowa, lekka i niebanalna. Po spektaklu poszliśmy do klubu. Michał był świetnym tancerzem, i nie miałam nic przeciwko temu, że z każdym kolejnym tańcem przytulał mnie coraz mocniej. – Jesteś wielką obietnicą – szepnął, dotykając ustami moich włosów. – Kobietą, dla której warto wszystko. – To znaczy, co? – spytałam, odchylając głowę i uśmiechając się przekornie. – Co tylko zechcesz – ostre spojrzenie jego zmrużonych oczu przywróciło mi na chwilę trzeźwość umysłu. Odsunęłam się od niego. To wszystko nie miało przecież sensu, to był młody mężczyzna. Wdawałam się w jakiś głupi romans, w coś, co z góry było przegrane... I w tej samej chwili, jakby wyczuwając moją rezerwę, Michał przygarnął mnie mocno do siebie. Znowu czułam szorstkość jego policzka na swojej szyi. – Nie uciekaj – szepnął. – Pozwól sobie na coś, czego pragniesz. Jestem przy tobie... dla ciebie. Poddałam się jego ramionom. Ale gdy wychodziliśmy nad ranem z klubu, chłodne powietrze otrzeźwiło mnie znowu. – Dziękuję, to była naprawdę bardzo miła noc – powiedziałam, całując go w policzek. – Odwiozę cię – zaproponowałam, otwierając samochód. – Nie wracam do swojego mieszkania, tam jest remont – Michał sprawiał wrażenie zakłopotanego. Uśmiechnął się do mnie tak jakoś chłopięco, trochę bezradny, ale świadomy wciąż swego roku. – Sądziłem, że poranną kawę wypijemy u ciebie... Potrafię świetnie ją przyrządzić – patrzył na mnie tak intensywnie, że aż się wzdrygnęłam. I co wyczytałam w jego wzroku? To, co chciałaby zobaczyć każda kobieta na świecie w oczach atrakcyjnego mężczyzny. Skapitulowałam. – Ok, wsiadaj – uśmiechnęłam się. – Skoro tak dobrze parzysz kawę – poddałam się jego grze. Michał został w moim domu do poniedziałku. Nigdy bym nie przypuszczała, nawet w najśmielszych marzeniach, że ten młody mężczyzna potrafi dać mi tyle ciepła, czułości, ucieczki w inny świat. Rozmawiał ze mną, żartował, zaśmiewaliśmy się oboje do łez z jego opowiastek i dykteryjek. A gdy mnie dotykał, gdy czułam jego usta na szyi, wszystko wokół przestawało mieć znaczenie. Na tę jedną chwilę przynajmniej. I to śniadanie do łóżka i wyśmienita kawa... I tak zupełnie naturalnie wyszło, że zaproponowałam mu, żeby na czas remontu swojego mieszkania zamieszkał u mnie. W końcu miejsca u mnie było sporo, miałam pokój gościnny, dzieciaki prosto od taty miały jechać na obozy, potem do dziadków. – Jeżeli chcesz – przechylił głowę, odsuwając mnie od siebie na długość ramienia. Patrzył mi intensywnie w oczy. – Ale nie zamieszkam u ciebie, zamieszkam z tobą. – Dobrze – westchnęłam. Niby mała różnica w słowach, a przecież istotna. I tak to ładnie brzmiało. Nagle coś pękło To nie tak, że zakochałam się w Michale. Zdawałam sobie sprawę, że nie dlatego jest ze mną, bo nagle garnęło go szaleńcze uczucie do mnie. Taki facet mógł mieć każdą kobietę, młodą i piękną. Ale ja miałam kasę i przy mnie mógł wygodnie żyć. Pracował w jakiejś firmie, wychodził codziennie na kilka godzin, ale tak do końca, nie wiedziałam, czym dokładnie się zajmował. A gdy wracałam z pracy, jak zwykle po dziesięciu albo i więcej godzinach, czekał na mnie z kolacją... Przy nim każdy wieczór był świętem. I było dobrze nam obojgu, ten nasz układ był miły i wygodny i każde z nas dostawało to, czego oczekiwało. Ja zainteresowanie młodego, atrakcyjnego mężczyzny, czułość, ciepło i fizyczną bliskość, a on życie na pewnym poziomie, bez trosk i kłopotów. Ale i bez definitywnych zobowiązań z każdej strony. Dzieciaki wróciły w końcu z wakacji. Od razu złapali kontakt. Zdziwiło je, że w moim życiu ktoś się pojawił, ale chciały, żebym była szczęśliwa. Poza tym, jak już mówiłam: mamy duży dom. – Wiesz, co o tobie mówią? – zapytał mnie któregoś dnia mój wspólnik i przyjaciel, Krzysztof. – Że masz utrzymanka, że się z nim obnosisz po mieście. I darmową niańkę dla dzieciaków. – A jeśli nawet, to co? – rzuciłam ostro. – A to, że stać cię na prawdziwego mężczyznę, nie na jakiegoś chłystka, który wcześniej czy później zostawi cię dla młodszej i z większą kasą – odparł jednym tchem. – Jak nie zrobi czegoś gorszego... – O czym ty mówisz? – spytałam. – To zawodowiec, Małgosiu – Krzysztof był bardzo poważny. – Może cię okraść, wyczyścić ci konto, uważaj. – Mówisz tak, bo... – zająknęłam się i zamilkłam, bo właściwie nie było żadnych powodów, żeby miał jakieś złośliwe intencje wobec mnie. Znaliśmy się i przyjaźniliśmy już bardzo długo, często wspieraliśmy w trudnych chwilach. Krzysztof razem ze swoją nieżyjącą już żoną pomógł mi przetrwać po odejściu męża. Robili oboje, co mogli, żebym jakoś odnalazła się w tej nowej dla mnie rzeczywistości. A potem, gdy jego żona zmarła, to ja starałam się, żeby jak najmniej odczuł pustkę w swoim życiu. Byliśmy prawdziwymi przyjaciółmi i wiedziałam, że Krzysztof nie mógłby mi życzyć źle. – To tylko takie gadanie – pokręciłam głową. – Nie mogę wciąż być sama. – Jasne, że nie możesz – objął mnie. – Ale dlaczego od razu wpadasz w taką skrajność? Zatracasz się w smarkaczu... – Bo tylko on mi daje czułość i ciepło – z trudem hamowałam łzy. – Chce twoich pieniędzy, twojego statusu społecznego – Krzysiek pokręcił głową. – Tak nawiasem mówiąc, nie tylko on by cię chciał – uśmiechnął się żartobliwie. – Ciekawe, kto jeszcze – machnęłam ręką i wróciłam do pracy. Mijały tygodnie. W moim życiu nastąpił okres spokoju uczuciowego, dostatku wszelkich dobrych emocji, zaspokojenia mojej potrzeby czułości, bliskości.... Nie mogło być lepiej. Michał był wprost wymarzonym partnerem. Na wiele mu pozwalałam, korzystał z mojego domu, laptopa, samochodu i karty bankowej. Pomagał Jagodzie przygotować się do matury, woził Janka na treningi piłki nożnej. A ja zachwycałam się bursztynowym wisiorkiem, który podarował mi któregoś wieczoru. I zupełnie mnie to nie obchodziło, że nie kosztował więcej niż markowy pasek do spodni, jaki sprezentowałam Michałowi poprzedniego dnia. Liczył się gest. Tak sobie przynajmniej wmawiałam, chcąc zagłuszyć wątpliwości, jakie zakradały się do mojego serca. I do mojego rozumu. Zwłaszcza po każdej rozmowie z Krzysztofem. I po tym, jak zdałam sobie sprawę, że Michał zaczął się zmieniać. Tłumaczył, że ma jakieś tam swoje życie, swoje sprawy. Rozumiałam to i przyjmowałam jego tłumaczenie, nie zagłębiając się zbytnio, czy ma jakiś sens. Ale gdy któregoś razu nie wrócił na noc, strasznie się wkurzyłam. Nakrzyczałam na niego, gdy tylko pojawił się w moim domu. – Tobie się wydaje, że to jest hotel? – patrzyłam na niego z furią, wszystkie te złe emocje, wątpliwości, jakie gromadziły się we mnie od jakiegoś czasu, znalazły teraz ujście w złości. – Że możesz wychodzić i wracać, kiedy chcesz? – Sorry, ale nie zauważyłaś, że jestem już dorosły – popatrzył na mnie wzrokiem, jakiego u niego dotąd nie widziałam. – Muszę cię prosić o pozwolenie? To jakaś kolonia zuchowa jest, czy co? – Jak śmiesz tak do mnie mówić – zaczęłam, ale natychmiast mi przerwał. – Nie tym tonem, skarbie, nie jestem twoją własnością – uśmiechnął się, nagle nachylił się nade mną i mocno pocałował w usta. – Mamy układ, a ja się z niego wywiązuję, dostajesz chyba to, co chcesz, ale czasem wybacz, muszę złapać oddech. – Jak to? – jęknęłam zdumiona. – Nie jestem twoim kotem, więc nie zagłaskuj mnie na śmierć – znowu mnie pocałował. – No, nie złość się już tak. Wszystko było między nami niby po dawnemu, ale coś jakby pękło, coś zaczęło się sypać. Michał miał jakieś swoje życie, drugą rzeczywistość, ja nią nie byłam... Docierało to do mnie z coraz większą siłą. I stawało się zadrą w sercu, mąciło mój spokój, poczucie bezpieczeństwa. Ja po prostu stałam się zazdrosna o swojego kochanka. Jak mogłam być tak głupia? Któregoś dnia nie zastałam Michała w domu po powrocie z pracy. I nie było też jego rzeczy, a także mojego laptopa, aparatu fotograficznego i, co stwierdziłam po chwili z przerażeniem, także większości mojej biżuterii. Poczułam, że brakuje mi tchu, zaczęłam się dusić, na szyi miałam te nieszczęsne bursztyny, które on mi wybrał kiedyś... Zanim stał się moim partnerem, moją namiastką uczucia i ułudą szczęścia. Jak mogłam narazić moje dzieci? Jak mogłam wprowadzić kogoś takiego do mojego życia? Pierwsze, co mi przyszło do głowy, gdy już mogłam podnieść się z krzesła, to telefon do Krzysztofa. Był w moim domu po pół godzinie. – Karty do bankomatu – powiedział, zanim jeszcze dobrze wszedł. – Sprawdziłaś karty? – O Boże! – bałam się, że za chwilę zemdleję. Na szczęście przypomniałam sobie, że Michał miał dostęp tylko do jednego konta. No i je wyczyścił, jak się okazało. Nawet nie wiedziałam, gdzie go szukać. Dopiero teraz uświadomiłam sobie, że nigdy nie poprosiłam go o dokumenty, nigdy nie byłam w jego mieszkaniu, które ponoć po remoncie wynajmował, jeżeli w ogóle je miał. – A znasz chociaż jego nazwisko? – spytał Krzysztof. – Bo przecież to trzeba zgłosić na policję. On cię okradł! I dopiero w tym momencie łzy jak wezbrana tama potoczyły mi się po policzkach. Ale ja wcale nie płakałam za tymi pieniędzmi, za laptopem czy biżuterią. Gdyby mnie poprosił, dałabym mu te pieniądze, wszystko bym mu dała, nie musiał kraść. Ja płakałam za utraconą miłością, za tym uczuciem, które z taką starannością pielęgnowałam w sobie i które tak naprawdę sama wymyśliłam. Krzysztof podał mi chusteczkę, a potem drugą i następną. I czekał cierpliwie, aż się uspokoję. Zaparzył kawę. Dopiero wtedy ten straszliwy ból, ten żal zaczął ze mnie opadać. I powoli wracała trzeźwość umysłu. Chryste panie, za czym ja tak rozpaczałam, za jakąś ułudą. jedną wielką ściemą, którą zaprojektowałam sobie na swój własny użytek? Goniłam za bańką mydlaną, którą usiłowałam złapać i nie dopuścić, żeby pękła. A ona rozprysła się na miliony kropli, które oblały mnie całą zimnym strumieniem. I poczułam nagle, że wzbiera we mnie gniew. Ale nawet nie na tego faceta, ile na siebie samą. Za swą głupotę, zaślepienie, za coś, na co nigdy nie powinnam była dać sobie zgody. Krzysztof przekonał mnie, że muszę pójść na policję. Trwał przy mnie, jak prawdziwy przyjaciel, nie zraził się tym, że przy nim opłakiwałam jakiegoś innego mężczyznę, którego tak naprawdę nigdy nie powinno być w moim życiu. – Bo ty nie widzisz tych, którzy są przy tobie naprawdę – odezwał się w pewnym momencie Krzysztof, jakby czytał w moich myślach. – Tylko gonisz za ułudą. Gdy podniosłam wzrok, zobaczyłam jego ciepłe oczy, pełne tkliwości, uśmiechu. I jego ramiona, silne i dające poczucie bezpieczeństwa. Ramiona prawdziwego przyjaciela. Dobrze, że mogłam się w nich teraz ukryć. Małgorzata, lat 45 Zobacz także: „Moje dzieci codziennie bawiły się u sąsiadki. Po tygodniu dostałam rachunek i krótki list. Gdy przeczytałam ostatnie zdanie, zrobiło mi się wstyd” „Wysłałam męża z Leosiem na zakupy, wrócił sam z przemoczoną czapeczką. Zdążyłam tylko wykrzyczeć, gdzie jest mój syn” „Mieszkamy nad morzem, więc znajomi traktują mój dom jak darmowe all inclusive. A do chrześnicy nawet z życzeniami nie zadzwonią”
„Zakochałam się w samotnym ojcu z 7 dzieci. Ludzie mówili, że żyje na socjalu i jest nierobem, a on przecież był bohaterem”
Gdyby mi ktoś kilka lat temu powiedział, że zakocham się w tym facecie, to bym go wyśmiała. Bo czy ubogi wdowiec z gromadką dzieci, to dobry materiał na męża...?
Witek nie jest szczególnie przystojny ani zamożny. Pamiętam go jeszcze jako młodego chłopaczka – chudy, w okularach, był przez kolegów wyśmiewany i nazywany ciamajdą. W domu mu się nie przelewało, bo ojca nie było, a rodzeństwa miał chyba z pięcioro Jego żona była śliczna i z bogatej rodziny, więc ludzie się dziwili, że go chciała i poszła do ołtarza bez zgody ojca i matki. Młodzi bardzo się kochali, doczekali się gromadki dzieci. Kiedy doszli do siódemki, z Witka zaczęli się ludzie śmiać: że dzieciorób, że do niczego innego się nie nadaje, bo ani auta się nie dorobił, ani nawet telewizora. A 800 plus, a wcześniej 500 plus, pobierał. Za ten telewizor najbardziej go obgadywali! Mam sklep spożywczy, jedyny w okolicy, więc najlepiej wiem, co się u kogo dzieje. Witkowi się dostawało za tą gromadkę dzieci. „Kto to słyszał, żeby kobieta co roku rodziła, bez odpoczynku...” – ludzie gadali. Raz nawet na niego sąsiadki napadły u mnie w sklepie. Jak osy rozzłoszczone brzęczały. A niedługo później zdarzył się wypadek. Śliczna żona Witka odeszła, zostawiając pogrążonego w żałobie męża i dzieciaczki. Wszyscy tych dzieci żałowali, rodzina chciała nawet wziąć do siebie najmłodsze, ale Witek twardo powiedział „nie!”. Uparł się i już, chociaż nawet ksiądz go przekonywał, że może na jakiś czas dzieciom będzie lepiej u krewnych... Przez jakiś czas mieli pomoc, sąsiedzi też zachodzili, ale jak znam ludzi, to bardziej z ciekawości niż ze szczerej chęci niesienia pomocy. Z czasem to zainteresowanie wszystkim przeszło, a sama sprawa spowszedniała i Witek został sam. Wydawał mi się taki samotny... Przed Wielkanocą przyszedł po zakupy Był mocno przeziębiony, kaszlał, z nosa mu ciekło jak z kranu. – Dzieci pozarażasz! – powiedziałam. – Gdzieś się tak załatwił? – Dzieci już chorują, bo co i rusz które z nich lata porozbierane, jak w upał. Nie upilnujesz! – Pewnie! Sam z taką gromadą... Jak ty dajesz radę? – Daję, daję, tylko teraz nie mam jak jechać do apteki. Muszę kogoś poprosić. – Co będziesz prosił. Daj recepty, jadę do gminy, przy okazji kupię, co trzeba. W ten sposób zaczęła się moja bliższa znajomość z rodziną Witka. I moja wielka miłość się zaczęła, pierwsza prawdziwa Kiedy zaniosłam te leki na przeziębienie, zamurowało mnie! Sam chłop z siódemką dzieciaków, a czysto jak w laboratorium jakimś! Podłogi wyszorowane do białości, pościel krochmalona, ścierki nad kuchnią, jakby prosto z magla. Na białym blacie kuchennym stolnica, a na niej zagnieciony makaron! Kto dziś sam robi makaron? A Witek robi, bo dzieciaki lubią domowy! Przyglądam się, jak miesza w garnkach. Gotuje codziennie. Zupa jest zawsze; musi być pożywna, najlepiej barszcz, pomidorowa, albo ogórkowa, ta jest ulubiona. Robi dużo surówek, bo zdrowe. Ma książki o żywieniu dzieci. W ogóle sporo czyta, sam też, ale i bajki dla maluchów. Podobno bez bajki wieczorem nie zasną! – Kiedy na to znajdujesz czas? – pytam. – Żadna sprawa – mówi. – Nie mamy telewizora, więc nie tracę ani sekundy na to pudło. Zresztą dzieci bardzo pomagają. Pytam, czy mogę zobaczyć najmłodsze? Prowadzi do pokoiku, gdzie stoi tapczan i łóżeczko. Ciepło tu jest, miło, kolorowo... Na ścianie fotografia żony Witka. Na stoliku wanienka, pieluchy, zasypki i wszystko, co trzeba niemowlakowi Malec wygląda jak okaz zdrowia Jestem w szoku! Serce mi się wyrywa do tego dzieciaczka, chciałabym go wziąć na ręce, ale nie mam odwagi o to poprosić. Więc tylko patrzę, aż oczy mi się robią mokre, a Witek mówi: – No, nie trzeba płakać. Tutaj było aż za dużo łez. Wystarczy! Nie mogę zasnąć tej nocy. Co oczy przymknę, to widzę Witka i jego dzieciaki. Grzeczne, skupione przy ojcu, jakby wiedziały, że to on trzyma teraz stery. Mówi cicho i spokojnie, często się uśmiecha, a słuchają, jakby był supermanem jakimś. Pierwszy raz widzę takiego faceta! Cały dzień nie mogę się na niczym skupić. Niecierpliwie czekam do zamknięcia sklepu. Pakuję sok malinowy, kawałek kiełbasy, słodycze i lecę do Witka. Jest zdziwiony i niezadowolony z prezentów. – Sok mamy – mówi. – W ogrodzie pełno malin, więc zrobiłem. Za wędlinę i cukierki dziękuję, ale nie stać mnie. – Nie bądź głupi – tłumaczę. – To dla dzieciaków. Nie chcę pieniędzy. – A ja nie chcę łaski! – Ty nie bądź taki hardy – mówię. – Daj sobie pomóc! To żaden wstyd. Ale on się upiera. Chce, żebym sobie poszła. Tylko, że ze mną nie tak łatwo! – Dzieci niewinne, że tak się u was porobiło – mówię. – Jestem sama, mogę wpaść od czasu do czasu i zająć się domem. Co ci szkodzi spróbować? Pojmuję, że z nim trzeba powoli. Mam plan. Codziennie przychodzę i pomagam Z dzieciakami się zaprzyjaźniam, coś przepiorę, poprzyszywam guziki. Witek prawie ze mną nie rozmawia, ale w końcu przyzwyczaja się, że jestem z nimi. Niedawno pozwolił mi wykąpać maluszka. Kiedy go przytuliłam do serca, zrozumiałam, że znalazłam swoje szczęście. Witka kocham i wierzę, że nie jestem mu obojętna. Czasami łapię jego ukradkowe spojrzenie i mam wrażenie, jakby chciał powiedzieć: „potrzebuję więcej czasu”. Czekam. Moja miłość jest cierpliwa. Danuta, lat 38 Czytaj także: „Mąż mnie zdradzał, więc poszłam po radę do księdza. W konfesjonale znalazłam coś więcej niż kościelne morały i nie żałuję” „Mąż zasnął na kanapie, a ja podejrzałam, co oglądał na Netflixie. To był koniec naszej rodziny” „Przy rodzinnym stole mąż pożalił się rodzinie, że nic nie robię w domu. Komentarz teścia sprawił, że zalałam się łzami”
„Dziadkowie zabrali Lilkę na tydzień do Mikołajek, wrócili sami, z pustą walizką. Nigdy im tego nie daruję”
Kiedy moi rodzice zaproponowali, że zabiorą sześcioletnią Lilkę na tydzień do Mikołajek, ucieszyłam się, że córka przeżyje prawdziwe wakacje. Codziennie wysyłali zdjęcia z basenu, placów zabaw i rejsów po jeziorze, więc byłam spokojna. W dniu ich powrotu czekałam przed domem z obiadem. Nie spodziewałam się, że z samochodu wysiądą tylko oni, a z bagażnika wyjmą... pustą walizkę.
Lilka od tygodni odliczała dni do wyjazdu. – Mamusiu, podobno tam są zjeżdżalnie większe niż w naszym aquaparku! – opowiadała podekscytowana. Moi rodzice byli równie szczęśliwi. – Zostaw ją nam. Wy odpoczniecie od codzienności, a my nacieszymy się wnuczką – przekonywała mama. Zgodziliśmy się bez wahania. Wiedziałam, że Lilka jest z nimi bezpieczna. Codziennie dostawałam zdjęcia. Raz budowali zamki z piasku nad jeziorem, innym razem jedli gofry, pływali w basenie albo karmili kaczki. Córka promieniała. Czekałam na Lilkę, a z auta wysiedli tylko rodzice W dniu powrotu ugotowałam jej ulubiony rosół i naleśniki z serem. Co chwilę wyglądałam przez okno. Kiedy samochód wreszcie wjechał na podjazd, od razu wybiegłam przed dom. Najpierw wysiadł tata. Potem mama. Rozejrzałam się. – Gdzie jest Lilka? – zapytałam od razu. Rodzice wymienili spojrzenia. – Kochanie... spokojnie... Nie byłam spokojna. Tata otworzył bagażnik. Wyciągnął dziecięcą walizkę. Była podejrzanie lekka. – Co się dzieje? – głos zaczął mi drżeć. – Najpierw wejdźmy do domu... – Nie! Gdzie jest moje dziecko?! Usłyszałam odpowiedź, której kompletnie się nie spodziewałam Mama westchnęła. – Lilka została u Helenki i Tadzia. Przez chwilę myślałam, że się przesłyszałam. Helena i Tadeusz to moi teściowie, którzy mieszkają na Mazurach. – Jak to... została? – Wracaliśmy z tych Mikołajek no i wstąpiliśmy do nich, niespodziankę im zrobiliśmy. Tak się ucieszyli na jej widok, że zaproponowali, żeby została jeszcze kilka dni. Patrzyłam na nich z niedowierzaniem. – I zgodziliście się... bez pytania mnie? – Lilka bardzo chciała... – Ma sześć lat! To nie ona podejmuje takie decyzje! Mama próbowała mnie uspokoić. – Chcieliśmy zrobić ci niespodziankę. – Niespodziankę?! Od pięciu minut jestem przekonana, że coś się stało mojemu dziecku! Tata podrapał się po głowie. – Rzeczy zostały u Helenki, bo są brudne. Przyjechaliśmy tylko po kilka nowych kompletów ubrań i sandały. Zaraz wracamy. Spojrzałam na pustą walizkę. Nagle wszystko zaczęło do mnie docierać. Byłam bardziej zła niż przestraszona Nie krzyczałam już. Usiadłam tylko ciężko na krześle. – Naprawdę uważaliście, że to dobry pomysł? Mama spuściła wzrok. – Nie pomyśleliśmy... – Właśnie. Nie pomyśleliście, że jestem jej mamą. Że chciałabym wiedzieć, gdzie śpi moje dziecko. W tym momencie zadzwonił telefon. Na ekranie pojawił się napis: Lilka. – Mamusiu! – usłyszałam radosny głos. – Wiesz co? Dziadek Tadziu zrobił mi huśtawkę z opony! I mogę karmić kury! Mogę zostać jeszcze troszeczkę? Mimowolnie się uśmiechnęłam. – Kochanie, możesz. Ale następnym razem ktoś najpierw zapyta o zgodę mamę, dobrze? – Dobrze! Od tamtej pory obowiązuje jedna zasada Rodzice jeszcze tego samego dnia pojechali z powrotem na Mazury, zabierając Lilce świeże ubrania i ulubionego misia. Ja zostałam w domu z mieszanką ulgi i złości. Wieczorem zadzwoniła teściowa. – Przepraszam. Naprawdę chciałyśmy sprawić Lilce radość. Zupełnie nie pomyślałam, jak to będzie wyglądało z twojej perspektywy. – Wiem, mamo. Tylko już nigdy więcej nie róbcie takich niespodzianek. Kilka dni później sama pojechałam odebrać córkę. Była szczęśliwa, opalona i zachwycona dodatkowymi wakacjami u drugich dziadków. Do dziś śmiejemy się z tej historii, ale jedno się nie zmieniło. Moi rodzice wiedzą już, że nawet najpiękniejsza niespodzianka przestaje nią być, jeśli mama przez kilka minut jest przekonana, że wydarzyło się coś złego. A ja do dziś pamiętam widok tej pustej walizki. I chyba już zawsze będzie mnie przyprawiał o szybsze bicie serca. Zobacz także: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Gdy po 7 latach starań zaszłam w ciążę, teściowa mi nie uwierzyła. Uznała, że zmyślam i udaję, bo za dobrze wyglądam” „Teściowie balują na Santorini, a my klepiemy biedę z 3 dzieci. Powinni nam pomóc z kredytem, zamiast wydawać na głupoty”
„Myślałam, że zapadnę się pod ziemię na all inclusive w Turcji. Chciałam wynieść dzieciom dwa banany z restauracji, gdy zatrzymał mnie kelner”
Na te wakacje odkładaliśmy pieniądze prawie trzy lata. Chciałam, żeby wszystko było idealne – pierwszy lot samolotem dzieci, pierwsze all inclusive i wspomnienia, do których będziemy wracać przez lata. Po wpadce z baklawą obiecałam sobie jednak, że przez resztę pobytu będę bardzo uważać, żeby znowu nie zrobić z siebie pośmiewiska. Nie przypuszczałam, że kilka dni później dwa zwykłe banany zafundują mi jeszcze większy stres.
Mąż śmiał się, że za bardzo przejmuję się tym, co pomyślą inni. – Magda, przecież nic takiego się nie wydarzyło – powtarzał. – Tobie łatwo mówić. Ja naprawdę myślałam, że wszyscy patrzą tylko na mnie. Od tamtej pory przy bufecie zachowywałam się niemal jak uczennica na egzaminie. Najpierw obserwowałam innych gości, dopiero potem sięgałam po jedzenie. Bałam się wziąć za dużo, bałam się zrobić coś niezgodnie z zasadami, bałam się nawet zapytać obsługę o cokolwiek. Mąż tylko się uśmiechał. – Jeszcze trochę i będziesz pytać kelnera, czy wolno ci nalać sobie herbaty. Dzieci poprosiły o banany Kilka dni później wybieraliśmy się na całodniowy rejs statkiem. W recepcji uprzedzono nas, że na pokładzie będzie można kupić przekąski, ale ceny są dość wysokie. – Mamusiu, możemy wziąć po bananie? – zapytała Hania. – Jak zgłodniejemy, zjemy je na statku. Spojrzałam na kosz z owocami. Widziałam wcześniej ludzi wychodzących z restauracji z jabłkami albo bananami w rękach, ale nie miałam pewności, czy hotel rzeczywiście na to pozwala. – Weźmy tylko dwa – powiedział mąż. – Przecież są dla dzieci. – A jeśli nie wolno? – Magda, to naprawdę tylko dwa banany. Schowałam je do naszej materiałowej torby i ruszyliśmy w stronę wyjścia. Kiedy usłyszałam, że mam się zatrzymać, serce stanęło mi w gardle Byliśmy już przy drzwiach restauracji, kiedy za plecami usłyszałam: – Proszę pani! Chwileczkę! Odwróciłam się i zobaczyłam kelnera, który szybkim krokiem szedł w naszym kierunku. Momentalnie zrobiło mi się gorąco. – Wiedziałam... – szepnęłam do męża. – Nie wolno było ich brać. – Poczekaj, może chodzi o coś innego. Kelner podszedł do mnie i wskazał torbę. – To banany dla dzieci? Poczułam, jak policzki robią mi się czerwone. – Tak... Przepraszam, jeśli nie można ich wynosić. Oddam je. Już chciałam wyjąć owoce z torby, ale kelner uśmiechnął się i pokręcił głową. Było mi głupio, ale z zupełnie innego powodu – Nie, proszę je zostawić – odpowiedział. – Proszę chwilkę poczekać. Zniknął na chwilę, a po minucie wrócił z papierową torbą hotelową. Delikatnie przełożył do niej banany, dołożył dwie małe butelki wody, dwa kartoniki soku i kilka serwetek. – Dla dzieci. W taką pogodę zawsze warto mieć coś do picia – powiedział z uśmiechem. Patrzyłam na niego zupełnie zaskoczona. – Bardzo dziękujemy... – Życzę państwu miłego rejsu. Kiedy wyszliśmy z restauracji, przez chwilę szliśmy w milczeniu. W końcu mąż spojrzał na mnie i uśmiechnął się. – Widzisz? Znowu sama dopisałaś sobie najgorszy scenariusz. Pokiwałam głową. – Chyba naprawdę. Największe bariery często nosimy w swojej głowie Wieczorem długo myślałam o całej sytuacji. Zrozumiałam, że po historii z baklawą zaczęłam doszukiwać się problemów tam, gdzie ich nie było. Tak bardzo bałam się zrobić coś nieodpowiedniego, że zapomniałam, po co właściwie przyjechaliśmy do Turcji. Mieliśmy odpocząć. Cieszyć się wspólnym czasem. Patrzeć, jak dzieci pierwszy raz w życiu zachwycają się ciepłym morzem i zachodem słońca. Na te wakacje odkładaliśmy pieniądze bardzo długo. Szkoda byłoby zmarnować je na ciągłe zamartwianie się, co pomyślą inni. Od tamtego dnia obiecałam sobie, że zamiast doszukiwać się powodów do wstydu, zacznę po prostu cieszyć się chwilą. I chyba właśnie wtedy nasze prawdziwe wakacje naprawdę się zaczęły. Przeczytaj pierwszą część historii: „Moja rodzina stała się pośmiewiskiem na all inclusive w Turcji. Najpierw nałożyłam na talerz kawałek baklawy. Po chwili podszedł kelner”
„Moja rodzina stała się pośmiewiskiem na all inclusive w Turcji. Najpierw nałożyłam na talerz kawałek baklawy. Po chwili podszedł kelner”
Jest mi wstyd na samo wspomnienie tamtego wieczoru. Wystarczyło kilka minut, żebym poczuła się jak najgorsza turystka w całym hotelu. Byłam przekonana, że robię dokładnie to, co wszyscy wokół, a dopiero później zrozumiałam, dlaczego kelnerzy wymieniali między sobą porozumiewawcze spojrzenia. Najbardziej bolało mnie jednak to, że wszystko wydarzyło się na oczach moich dzieci.
Przez trzy lata odkładaliśmy z mężem pieniądze na zagraniczne wakacje. Takie porządne, w hotelu 4*. Zawsze było coś ważniejszego – remont, nowa pralka, zajęcia dla dzieci albo niespodziewane wydatki. Kiedy w końcu trafiliśmy na atrakcyjną ofertę wyjazdu do Turcji z opcją all inclusive, uznaliśmy, że dłużej nie ma sensu czekać. Byliśmy podekscytowani jak dzieci. – Wyobrażasz sobie? Przez tydzień nie będziemy gotować – śmiał się mój mąż. – I dzieci w końcu zobaczą ciepłe morze, a nie tylko ten lodowaty Bałtyk – odpowiedziałam. To miały być nasze pierwsze wakacje w takim standardzie. Nigdy wcześniej nie byliśmy w hotelu z ogromnym bufetem, nielimitowanymi przekąskami i deserami, które wyglądały jak z katalogu. Do tej pory jeździliśmy pod namiot do Stegny, jedliśmy pulpety ze słoików i kiełbaski z grilla. Chciałam, żeby dzieci spróbowały wszystkiego Już pierwszego wieczoru weszliśmy do restauracji i dosłownie zaniemówiłam. Stoły uginały się od jedzenia. Były dziesiątki sałatek, grillowane mięsa, świeże owoce, ciasta i desery, których nazw nawet nie znałam. Największe wrażenie zrobiła na mnie baklawa. – Mamo, co to jest? – zapytała Hania. – Nie wiem, ale wygląda przepysznie. Weźmiemy kawałek. Nałożyłam jeden. Potem drugi. – A może jeszcze ten? Przecież szkoda nie spróbować. Po chwili mój talerz był pełny słodkości. Dzieci zrobiły dokładnie to samo. – Przecież mamy zapłacone – powiedziałam do męża z uśmiechem. – Nie będziemy sobie odmawiać. On tylko wzruszył ramionami. – W sumie racja. To był dopiero początek. Zaczęliśmy zachowywać się tak, jakby jedzenie miało zaraz zniknąć Drugiego dnia przy śniadaniu nakładaliśmy na talerze po kilka rodzajów pieczywa, sery, owoce, naleśniki i ciastka. Przy basenie dzieci co chwilę przynosiły lody, a ja za każdym razem mówiłam: – Korzystajcie, przecież to wszystko jest w cenie. Po obiedzie zabieraliśmy do pokoju owoce i ciasteczka, bo wydawało mi się, że mogą przydać się później. – Schowaj jeszcze dwa banany do torby – szepnęłam do męża. – Dzieci zjedzą na plaży. Nie widziałam w tym nic złego. Myślałam, że tak robią wszyscy. Dopiero trzeciego dnia zauważyłam, że większość gości nakłada niewielkie porcje. Jeśli mieli ochotę na dokładkę, po prostu podchodzili jeszcze raz, z nowym, czystym talerzem. My natomiast wracaliśmy od bufetu z talerzami, które ledwo mieściły się na stoliku. Zrobiło mi się strasznie głupio Wieczorem usiedliśmy na tarasie restauracji. Dzieci pobiegły po desery, a ja nalewałam sobie herbatę. Nagle usłyszałam za plecami cichy głos. – Przepraszam panią. Odwróciłam się. Stał za mną kelner. – Czy mogę o coś poprosić? – Oczywiście. Uśmiechnął się bardzo uprzejmie. – Lepiej nakładać mniejsze porcje. Jeśli będzie pani miała ochotę, zawsze można wrócić po więcej. Szkoda jedzenia. Spojrzałam na stolik. Na talerzach moich dzieci zostały kawałki ciast, których nawet nie spróbowały. Obok leżały owoce, których nikt już nie zamierzał zjeść. Poczułam, jak robi mi się gorąco. – Bardzo przepraszam – odpowiedziałam cicho. Kelner skinął głową. To chyba jeszcze bardziej mnie zawstydziło. Najważniejszą lekcję dostałam od własnego syna Kiedy wróciliśmy do pokoju, długo nie mogłam zasnąć. Wciąż myślałam o tej rozmowie. Dopiero rano mój dziesięcioletni Kuba powiedział coś, co zapamiętam na długo. – Mamo, możemy dziś brać mniej jedzenia? Spojrzałam na niego zdziwiona. – Dlaczego? – Bo wczoraj chciałem spróbować wszystkiego, a potem było mi szkoda wyrzucać. Lepiej wziąć trochę i wrócić drugi raz. Uśmiechnęłam się. – Masz rację. Od tamtej chwili dokładnie tak robiliśmy. Nakładaliśmy niewielkie porcje, wracaliśmy po dokładki i wybieraliśmy tylko to, na co naprawdę mieliśmy ochotę. Okazało się, że dzięki temu jedliśmy spokojniej, próbowaliśmy więcej nowych potraw i nic nie trafiało do kosza. Pod koniec wyjazdu ten sam kelner zatrzymał się przy naszym stoliku. – Widzę, że już państwo wiedzą, jak działa all inclusive – powiedział z uśmiechem. Roześmialiśmy się wszyscy. Wracając do Polski, zrozumiałam, że największym luksusem na takich wakacjach nie jest możliwość nakładania jedzenia bez ograniczeń. Prawdziwy luksus polega na tym, że nie trzeba się spieszyć ani brać wszystkiego naraz, bo następnego dnia bufet znowu będzie pełny. A moje dzieci dostały przy okazji lekcję, której nie nauczyłby ich żaden przewodnik po Turcji – że z jedzenia warto korzystać z głową, nawet wtedy, gdy wydaje się, że jest go bez końca. Przeczytaj dalszą część tej historii: „Myślałam, że zapadnę się pod ziemię na all inclusive w Turcji. Chciałam wynieść dzieciom dwa banany z restauracji, gdy zatrzymał mnie kelner” Czytaj także: „Jestem rezydentką w Turcji. Na all inclusive wychodzi z nas buractwo. Nigdy nie zapomnę, o co poprosił ten ojciec” „Nasze jedyne wakacyjne atrakcje to lody i boisko pod blokiem. Nie wiem, kogo stać na obozy i kolonie przez bite 2 miesiące” „Mam żonę w Polsce i przyjaciółkę w Hiszpanii. Nie zostawię żadnej, przecież mamy dzieci”
„Córka przyjechała z mężem i dziećmi na 2 tygodnie i myślała, że będę im usługiwać. Mój dom to nie hotel Gołębiewski”
Zawsze czekałam na wakacyjne odwiedziny córki i wnuków. Tęskniłam za nimi, piekłam ich ulubione ciasta i planowałam wspólne spacery. Tym razem już po dwóch dniach miałam ochotę spakować ich walizki i odwieźć na dworzec. Nigdy nie przypuszczałam, że własna córka sprawi, iż we własnym domu poczuję się jak pokojówka.
Mieszkam niedaleko jeziora, w niewielkim domu z ogrodem. Odkąd córka wyszła za mąż i przeprowadziła się prawie czterysta kilometrów ode mnie, widujemy się głównie w święta i latem. Dlatego, kiedy zadzwoniła z pytaniem, czy mogą przyjechać na dwa tygodnie z dziećmi, nawet się nie zastanawiałam. – Mamo, wynajem nad jeziorem kosztuje fortunę. Pomyśleliśmy, że może spędzimy urlop u ciebie. – Przecież wiesz, że zawsze jesteście mile widziani – odpowiedziałam. Przez kilka dni przygotowywałam dom. Zmieniłam pościel, zrobiłam zakupy, upiekłam sernik i drożdżówki dla wnuków. Cieszyłam się jak dziecko. Pierwszy wieczór był cudowny. Rozmowy do późna, śmiech dzieci, wspólna kolacja. Pomyślałam, że zapowiadają się piękne dwa tygodnie. Szybko zrozumiałam, jaką rolę mi wyznaczono Następnego dnia córka zeszła do kuchni około dziewiątej. – Mamo, zrobisz jajecznicę? Dzieci są głodne. Nie zrobiło mi to różnicy. W końcu są u babci. Potem usłyszałam: – Mogłabyś zostać z małym? Chcemy z Tomkiem wyskoczyć na rowery. Po południu: – Mamo, nastawisz pranie? I jakbyś mogła rozwiesić, bo wrócimy późno. Wieczorem: – Ale super, że jesteś. Nawet nie muszę zmywać. Zaśmiała się. Ja już nie. Każdy kolejny dzień wyglądał podobnie. Wstawałam pierwsza, przygotowywałam śniadanie dla sześciu osób, sprzątałam po wszystkich, robiłam zakupy, gotowałam obiady, pilnowałam wnuków, rozwieszałam pranie i zmywałam naczynia. Moja córka z zięciem wychodzili na plażę, do restauracji, na kajaki albo po prostu leżeli na leżakach w ogrodzie. – Mamo, przecież ty lubisz gotować – słyszałam. – Mamo, dzieci najlepiej czują się z tobą. – Mamo, odpoczniesz, jak wyjedziemy. To ostatnie zdanie bolało mnie najbardziej. Pękłam przy kolacji Dziewiątego dnia usiadłam do stołu z miską gorącej zupy. Nie zdążyłam nawet wziąć pierwszej łyżki. – Mamo – odezwała się córka. – Jutro mogłabyś zrobić schabowe? Tomek ma ochotę. A dzieci pytały jeszcze o naleśniki. Spojrzałam na nią i po raz pierwszy od wielu lat nie ugryzłam się w język. – Aniu, powiedz mi... Wy przyjechaliście do mnie w odwiedziny czy do hotelu? Zapadła cisza. – Co masz na myśli? – zapytała zdziwiona. – To, że od ponad tygodnia nie pamiętam, kiedy ostatni raz wypiłam spokojnie kawę. Od rana do wieczora gotuję, piorę, sprzątam i zajmuję się dziećmi. A wy zachowujecie się tak, jakbym była obsługą. Córka przewróciła oczami. – Mamo, przesadzasz. Wtedy powiedziałam coś, czego sama się po sobie nie spodziewałam. – Mój dom to nie hotel Gołębiewski. A ja nie jestem pokojówką ani kucharką na etacie. Zięć powiedział coś, czego się nie spodziewałam Przez chwilę nikt się nie odzywał. Nagle odezwał się Tomek. – Mamo... ma mama rację. Spojrzałam na niego zaskoczona. – Ania, nawet nie zauważyliśmy, ile mama robi. Ja też. Zachowaliśmy się fatalnie. Moja córka spojrzała najpierw na niego, potem na mnie. – Naprawdę aż tak to wyglądało? – Naprawdę. Nie krzyczałam. Nie płakałam. Po prostu byłam zmęczona. Następnego dnia obudziłam się w innym domu Kiedy zeszłam rano do kuchni, usłyszałam śmiech wnuków. Na stole czekały kanapki. Zięć smażył jajecznicę. Córka wyjmowała naczynia ze zmywarki. – Dzień dobry, mamo – uśmiechnęła się niepewnie. – Dzisiaj masz wolne. Zaśmiałam się. – A od czego? – Od wszystkiego. Tego dnia pierwszy raz od ich przyjazdu poszłam sama nad jezioro z książką. Kiedy wróciłam, obiad był już gotowy. Wieczorem córka usiadła obok mnie na tarasie. – Przepraszam – powiedziała cicho. – Chciałam odpocząć od codzienności i nawet nie zauważyłam, że całą tę codzienność przerzuciłam na ciebie. Ścisnęłam jej dłoń. – Wiesz, kochanie... Babcia też ma prawo mieć wakacje. Od tamtej pory, kiedy przyjeżdżają do mnie na dłużej, obowiązuje jedna zasada. Każdy dokłada coś od siebie. Jedni robią śniadanie, inni obiad, ktoś sprząta po kolacji, ktoś zabiera dzieci na spacer. Dzięki temu znowu mogę cieszyć się ich obecnością. Bo rodzina jest od tego, żeby odpoczywać razem, a nie kosztem jednej osoby. Zobacz także: „Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?” „Moje dzieci codziennie bawiły się u sąsiadki. Po tygodniu dostałam rachunek i krótki list. Gdy przeczytałam ostatnie zdanie, zrobiło mi się wstyd” „Mieszkamy nad morzem, więc znajomi traktują mój dom jak darmowe all inclusive. A do chrześnicy nawet z życzeniami nie zadzwonią”
„Mój syn wrócił ze wsi z kieszeniami pełnymi banknotów. Gdy zapytałam dziadka, skąd dziecko ma tyle pieniędzy, rozpętała się awantura”
Kiedy mój 10-letni syn Kuba wrócił z tygodniowego pobytu u dziadków na wsi, wydawał się odrobinę dojrzalszy. Był opalony, uśmiechnięty i bez przerwy opowiadał o traktorze, warzywniku i psie sąsiadów. Dopiero wieczorem, gdy wyciągałam jego ubrania do prania, z kieszeni spodenek zaczęły wypadać banknoty. Byłam przekonana, że ktoś posunął się o krok za daleko.
Od kilku lat obowiązywała u nas ta sama tradycja. Zaraz po zakończeniu roku szkolnego Kuba jechał na tydzień do moich rodziców. Mieszkali na wsi, mieli duży ogród, sad, kilka kur. Sąsiad miał psa, który był dla Kuby największą atrakcją. Dla mnie i mojego męża był to też moment, żeby spokojnie popracować. Oboje pracowaliśmy na pełen etat, a urlop mieliśmy dopiero w sierpniu. Wiedzieliśmy, że u dziadków Kuba nie będzie się nudził. – Nie siedzi tam z telefonem? – zapytałam mamę pierwszego dnia. – Telefon? – zaśmiała się. – On nie ma nawet czasu o nim pamiętać. Z ojcem od rana coś budują, potem podlewają pomidory, a po obiedzie jeżdżą rowerami nad staw. Brzmiało idealnie. Codziennie dostawałam zdjęcia. Kuba z taczką pełną jabłek. Kuba z konewką większą od siebie. Kuba trzymający ogromną cukinię i śmiejący się do aparatu. Patrzyłam na te fotografie z uśmiechem. Cieszyłam się, że choć przez chwilę może przeżyć dzieciństwo trochę inne niż między blokami i ekranami. Nie wiedziałam, że dziadek miał wobec tych wakacji jeszcze jeden plan. Banknoty wysypywały się z kieszeni jeden po drugim Po tygodniu pojechaliśmy po Kubę. Już w samochodzie nie przestawał opowiadać. – Mamo, umiem już odpalić kosiarkę! I dziadek nauczył mnie wiązać pomidory! A wiesz, ile ziemniaków wykopaliśmy? – Spokojnie – śmiał się mój mąż. – Opowiesz wszystko po kolei. Wieczorem wrzucałam jego rzeczy do prania. Najpierw wyciągnęłam z kieszeni spodenek zwinięty banknot. Pięćdziesiąt złotych. Pomyślałam, że pewnie dostał od babci na lody. Potem z drugiej kieszeni wypadły dwie dwudziestki. Z bluzy kolejne sto złotych. Na końcu z małej kieszonki w plecaku wyjęłam kopertę. W środku było jeszcze dwieście pięćdziesiąt złotych. Usiadłam na łóżku. – Tomek! – zawołałam męża. Przyszedł po chwili. – Co się stało? Pokazałam mu zawartość koperty. – Wiedziałeś o tym? Pokręcił głową. – Skąd on ma tyle pieniędzy? Policzyliśmy wszystko. Pięćset czterdzieści złotych. Jak na dziesięciolatka była to ogromna kwota. Nie mogłam uwierzyć w to, co usłyszałam Zawołałam Kubę. – Kochanie, skąd masz te pieniądze? Spojrzał na mnie zaskoczony. – Od dziadka. – Za co? – No... za pracę. Zmarszczyłam czoło. – Jaką pracę? – Normalną. Mówił o tym z taką swobodą, jakby to było oczywiste. – Plewiłem marchewkę. Zbierałem ogórki. Podlewałem warzywa. Pomagałem naprawić płot. Myłem skrzynki. A raz nawet przez dwie godziny zbieraliśmy wiśnie. Spojrzałam na męża. – Dziadek powiedział, że każda praca ma swoją wartość – ciągnął Kuba. – Jak zrobię coś porządnie, to należy mi się wynagrodzenie. Poczułam, jak narasta we mnie złość. – Synku, idź się wykąpać. Muszę porozmawiać z dziadkiem. Mama odebrała po drugim sygnale. – Wszystko dobrze? – zapytała pogodnie. – Chciałabym porozmawiać z tatą. Po chwili usłyszałam jego głos. – No, córcia? – Tato... możesz mi powiedzieć, dlaczego dałeś Kubie ponad pięćset złotych? Po drugiej stronie zapadła cisza. – Bo sobie zapracował. – Ma dziesięć lat! – Właśnie dlatego. Dawno tak się nie pokłóciliśmy – Tato, on przyjechał do was na wakacje, a nie do pracy! – Nie przesadzaj. – Nie przesadzam! Za chwilę będzie uważał, że za każde wyniesienie śmieci w domu też należy mu się pięćdziesiąt złotych. Dziadek westchnął. – Anka, ty naprawdę myślisz, że kupuję sobie jego miłość? – A nie? – Nie. – To jak mam to rozumieć? Przez chwilę milczał. – Kiedy miałem dziesięć lat, dziadek płacił mi za każdą pracę w gospodarstwie. Nie dlatego, że musiał. Chciał, żebym zrozumiał, że pieniądze nie biorą się z bankomatu. Pokręciłam głową, choć mnie nie widział. – Czasy się zmieniły. – Owszem. I właśnie dlatego dzieci jeszcze bardziej powinny wiedzieć, ile wysiłku kosztuje zarobienie jednej złotówki. – Ale pięćset złotych? – Nie dawałem mu pieniędzy za siedzenie na ławce. Pracował codziennie po kilka godzin. Sam chciał pomagać. Ani razu go nie zmuszałem. Byłam jednak zbyt zdenerwowana, żeby to przyjąć. – Powinieneś był zapytać nas o zgodę. – Tu masz rację – odpowiedział spokojnie. – To był mój błąd. Najbardziej zaskoczył mnie sam Kuba Następnego dnia usiedliśmy z nim przy śniadaniu. – Wiesz, że dziadek nie musi płacić ci za pomoc? – zapytałam. Kuba skinął głową. – Wiem. – To dlaczego brałeś te pieniądze? Spojrzał na mnie z takim spokojem, jakiego się nie spodziewałam. – Bo dziadek powiedział, że mam zdecydować, co z nimi zrobię. – I co postanowiłeś? Pobiegł do swojego pokoju. Po chwili wrócił z kartką. Na górze wielkimi literami napisał: „ROWER GÓRSKI – 1800 zł”. Pod spodem widniały kolejne liczby. – Dziadek powiedział, że jak wydam wszystko od razu na chipsy i gry, to za tydzień nic nie będę miał. Ale jak będę odkładał, to za rok sam kupię sobie rower. Powiedział, że wtedy będę z niego bardziej dumny. Spojrzałam na męża. On tylko wzruszył ramionami. – Wiesz... chyba jest w tym trochę sensu. Dopiero później zrozumiałam, o co naprawdę chodziło Kilka dni później pojechaliśmy do moich rodziców. Usiedliśmy wszyscy przy stole. – Tato – zaczęłam spokojniej. – Nadal uważam, że powinieneś był z nami to ustalić. – Wiem – odpowiedział od razu. – Przepraszam. – Ale proszę cię też o jedno. Nie rób z Kuby pracownika. Dziadek uśmiechnął się. – Nigdy bym tego nie zrobił. Po chwili wstał i przyniósł mały zeszyt. Na każdej stronie były zapisane daty. „Podlanie całego ogrodu – 15 zł”. „Pomoc przy zbiorze wiśni – 30 zł”. „Naprawa grządek – 20 zł”. Na końcu ostatniej kartki widniał jeden dopisek. „Połowę odkładamy na konto oszczędnościowe. Drugą połowę Kuba może wydać według własnego planu.” – Konto? – zdziwiłam się. – Założyłem je razem z nim za zgodą babci – odparł dziadek. – Nie chciałem, żeby nauczył się wydawać wszystko od razu. Patrzyłam na ten zeszyt i czułam, jak powoli opadają emocje. Nadal uważałam, że rodzice powinni wcześniej z nami porozmawiać. Takie decyzje nie powinny zapadać ponad głowami rodziców. Jednocześnie po raz pierwszy zobaczyłam, że dla mojego taty te pieniądze nigdy nie były sposobem na zdobycie wdzięczności wnuka. Chciał nauczyć go czegoś, czego – jego zdaniem – coraz trudniej nauczyć dzieci we współczesnym świecie: że każda złotówka ma swoją historię i że satysfakcja z kupienia czegoś za własne, uczciwie zarobione pieniądze smakuje zupełnie inaczej. A Kuba? Do dziś prowadzi swój zeszyt oszczędności. I choć rower kupiliśmy mu wspólnie kilka miesięcy później, najbardziej dumny był z tego, że sporą część pieniędzy dołożył z własnej „wakacyjnej wypłaty”. Czytaj także: „Nie wyrabiam już przy dzieciach, a mąż nalega na trzecie. Tłumaczy, że kiedyś kobiety rodziły co rok, więc ja też dam radę” „Myśleliśmy, że babcia odpoczywa w Kołobrzegu. Gdy sprawdziłam grafik jej zabiegów w sanatorium, spłonęłam ze wstydu. Przecież to seniorka!” „Teściowie zabrali Ignasia nad jezioro, bo w mieście nie dało się oddychać. Gdy wieczorem podjechali pod dom z pustym fotelikiem, skamieniałam”
„Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?”
Trochę już chodzę po tym świecie, ale tak ciekawskiego i wszędobylskiego dziecka jak moja wnusia nigdy nie spotkałam.
Elizka przyjechała do nas na czas przeprowadzki i remontu nowego mieszkania. – Skarbie, wrócimy po ciebie, jak tylko się urządzimy – moja córka powtarzała chyba setny raz. – Będę codziennie telefonowała. – Ja też – zapewnił zięć. – Odmaluję twój pokój, na jaki kolor zechcesz, tylko błagam, nie rozrabiaj. – Na różowo – poprosiła Elizka. Żegnając się z rodzicami, miała łzy w oczach, ale nie płakała, z mojej wnusi jest twarda dziewuszka. – Umowa stoi – Julian przytulił córeczkę, Ewa objęła ich oboje i tak trwali, jakby żegnali się na zawsze. Córka i zięć dostali pracę w szpitalu wojewódzkim, przeprowadzali się do innego miasta, musieli znaleźć i urządzić nowe mieszkanie, a na razie mieszkali kątem u znajomych. To nie były warunki dla dziecka, zaproponowałam, żeby mała spędziła ten czas u nas. Słuchała opowieści Tadka z wypiekami na policzkach Wyszłam cicho z pokoju, zostawiając ich samych, zaraz za drzwiami natknęłam się na Tadka, chrząkał i pokasływał, starając się ukryć wzruszenie. Nie znosił pożegnań. Bardzo kochał wnuczkę i pozwalał jej na wszystko, to ja nakazywałam i zakazywałam, biegałam po wsi, szukając Elizki, tłumaczyłam jej, że powinna trzymać się blisko domu. Jakbym grochem o ścianę rzucała, przylepa kiwała głową, a potem robiła, co chciała, bo przecież dziadek powiedział, że na wsi powinna mieć więcej swobody. Córki nie trzymałam pod spódnicą, ale z Elizką było inaczej, tak rezolutnego i wszędobylskiego dziecka nigdy nie spotkałam, trudno było za nią nadążyć, dlatego nie czułam się pewnie, gdy znikała mi z oczu. – Nie będzie się u nas nudzić? – zastanawiał się głośno Tadek. Udałam, że nie dosłyszałam. Co poradzę, że we wsi nie ma dzieci w wieku Elizki? Pozostawał telewizor, gry i towarzystwo dziadków. A! Zapomniałabym o psie. – Co zrobimy z tym kundlem? – myśli Tadka podążały podobnym torem. Uważał, że miejsce psa jest na dworze, jednak za skarby świata nie powiedziałby tego wnuczce, więc jej ulubieniec miał zamieszkać na pokojach. – Przyzwyczaisz się – pocieszyłam jego i siebie. Łzawe pożegnanie dobiegło końca, córka i zięć wreszcie zaczęli zbierać się do wyjazdu. – Chodź, kochanie, zerwiemy trochę truskawek na podwieczorek – zagadywałam, kierując wnuczkę do ogrodu, żeby ją czymś zająć. Elizka zbierała przez chwilę owoce, trochę pomilczała, a potem spytała. – Co teraz będziemy robić, babciu? – Pójdziemy na spacer, zobaczysz, co zmieniło się we wsi od czasu, jak byłaś tu ostatnio. Tadeusz! Idziemy się przejść! – zawołała męża. – Ja nie idę, nóg na loterii nie wygrałem – odkrzyknął zrzędliwie. – Dziadku! – zawołała z pretensją Elizka, równie głośno jak on. Tadeusz nie potrafił oprzeć się wnuczce, poszliśmy razem nad wodę. Rzeka rozlewała się szeroko, działkowicze i miejscowi chętnie tu pływali. – Super tu jest – Elizka zatańczyła w miejscu, pies podskakiwał jak piłka, prawie dosięgając jej twarzy. – A ten czego chce? – Aportować! Znajdę mu patyk. Po chwili Reksio pokazał, że świetnie pływa. Elizka rzucała mu kije, on skakał do wody, wyławiał je i tak w kółko. Oboje dobrze się bawili. – Czyje to działki? – Elizka rozejrzała ciekawie się po zabudowanym domkami terenie. – Grzelaka – zaśmiał się cokolwiek ironicznie Tadeusz. – Nie opowiadaj głupot dziecku, jeszcze komu powtórzy – zgasiłam go. – Łąka, na której stoją działki, kiedyś była własnością Grzelaka – poprawił się Tadek. Wiedział, że na ten temat nie można żartować, na wsi plotki rozchodzą się błyskawicznie. Gdyby Elizka coś przypadkowo chlapnęła, Grzelak zerwałby z nami wszelkie stosunki, jak przedtem z synem. – Gospodarz był z niego zawołany, dbał o ziemię, a na tej łące wypasał bydło. Szykował schedę dla syna, a Kuba się na niego wypiął. – Ej! Uważaj na słowa! – fuknęłam. – Grzelak tak mówi. Chciał na syna przepisać gospodarstwo, satysfakcję mieć, że porządek został zachowany. Z ojca na syna, tak powinno być, ale Kubę pociągnęło życie w mieście. Wyjechał, znalazł pracę, zakochał się w dziewczynie i wracać na ojcowiznę nie chciał. Grzelak nie tracił nadziei, myślał, że jak syn się ożeni, ustatkuje, to rozum odzyska i zrozumie, co odrzuca. Wesele młodym wyprawił jak się patrzy, trzy dni się bawiliśmy. – A potem Grzelak pożarł się z młodymi, wyrzucił ich z domu i zakazał pokazywać mu się na oczy – wtrąciłam swoje trzy grosze. – Dowiedział się, że syn jednak na wieś nie wróci. Złość do synowej miał za to, że Kubę od ziemi odciągnęła, mówił, że gdyby nie ona, dziedzica by miał, a gospodarstwo nie poszłoby w obce ręce. – A poszło? – nie wiem, ile zrozumiała Elizka, ale słuchała uważnie, wlepiając wzrok w dziadka. – Grzelak ziemi nikomu by nie sprzedał, pracował, ile mógł, sam, bez pomocy syna. Najemnych brał i jakoś udawało mu się wszystko obrobić, ale z czasem stracił zdrowie i musiał pomyśleć o innym rozwiązaniu. Oddał ziemię za emeryturę i wtedy znów spotkał się z synem. Musiał rozliczyć się z nim ze spadku po matce Kuby, a była to właśnie ta łąka, na którą patrzysz, Elizko. Kuba ucieszył się, że ojciec rękę do zgody wyciąga, chciał się pojednać, żonę zostawił w domu, żeby nie wchodziła Grzelakowi w oczy i nie przypominała o dawnej złości. Już prawie dopiął swego, udobruchał ojca i wtedy ten spytał, co zrobi z łąką. Kuba odparł szczerze, że sprzeda, bo bydła przecież wypasał nie będzie. Grzelak znów wyrzucił go z domu i zakazał wracać, dopóki nie zmądrzeje. Liczył na to, że syn się przestraszy, dopiero jak zobaczył, że na jego łące powstają działki rekreacyjne, zrozumiał, że przegrał. Nigdy Kubie nie wybaczył, że łąka poszła w obce ręce. Grzelak bardzo się przejął zaginięciem Elizki – Była dla niego ważniejsza niż rodzony syn – sarknęłam. – Teraz jest tak, że Grzelak nie chce go widzieć, zaparł się. Kuba pokazuje się czasem we wsi, zachodzi do nas, żeby dowiedzieć się, co u ojca i czy czego nie potrzebuje – dokończył Tadek. Do domu wróciliśmy późno, Elizka szła w milczeniu, nie zwracając uwagi na zaczepki niezmordowanego Reksia. Myślałam, że się zmęczyła, ale bardzo się myliłam. Następnego dnia, zaraz po śniadaniu, gdzieś pobiegła. Byłam pewna, że do sąsiadów, Elizka potrafiła się wkręcić na oglądanie prosiaczków czy królików, ubiegłego lata siedziała na kominach godzinami. Wyszłam na drogę i natychmiast zobaczyłam moją zgubę. Prowadził ją Grzelak. – Kręciła się koło domu, wygoniłem, ale wróciła i schowała się w stajni – warknął. – Skaranie boskie z tym dzieciakiem, pilnuj jej, Danka, niech nie łazi po moim obejściu. – Ubyłoby ci, jakbyś pozwolił dziecku przejechać się na swojej kobyle? – ujęłam się pod boki. Elizka przegięła, ale to nie znaczyło, że miał prawo tak potraktować moją wnuczkę. Grzelak mruknął coś pod nosem, odwrócił się i odszedł. Długo za nim patrzyłam. – Całkiem mu rozum odjęło z tej zgryzoty, kiedyś był inny. A co ty, moja panno, robiłaś w jego stajni? – Rozglądałam się. Elizka uśmiechnęła się rozbrajająco, od razu stopniało mi serce. Co tam Grzelak i jego pretensje! Później z nią porozmawiam, teraz niech się bawi. Pobiegła do domu z nieodstępującym jej psem. Kiedy weszłam na podwórko, stała z dziadkiem i jeszcze kimś. – Kuba! – ucieszyłam się, witając syna Grzelaka. – U ojca wszystko w porządku, zły jak dawniej, właśnie objechał mnie za niedopilnowanie Elizki. – Czemu mnie to nie dziwi? – wzruszył ramionami chłopak. – Ale ja z czym innym przyjechałem. Pomóżcie mi przekonać ojca, żeby poddał się operacji biodra. Uparty jest, nie chce słyszeć o szpitalu. Elizka bawiła się z psem na podłodze, nie przypuszczałam, że uważnie wszystkiego słucha... Mała uwielbiała Grzelaka. Nie miała towarzystwa, więc znalazła sobie zajęcie, ale obiekt jej zainteresowania nie był zadowolony, szczególnie kiedy Elizka nabrała zwyczaju czajenia się w jego ogrodzie. Na drzewie, o czym doniósł mi wściekły Grzelak, przyprowadzając winowajczynię. – Zdradził mnie Reksio, jakby dał się wciągnąć na gałąź, Grzelak nigdy by mnie nie odkrył – Elizka doskonaliła plan. – Nie wolno ci tam chodzić, jakbyś się czuła, gdyby ktoś cię podglądał, siedząc na drzewie? – zapytałam. Elizka zastanowiła się gruntownie. – Ja wiem... Jakby był miły, mogłabym się z nim pobawić. Nudziła się, było widać, że za chwilę coś wykombinuje, a ja zlekceważyłam sygnały i nie dopilnowałam jej. Jakiś czas później Elizka zaginęła. Las u nas nieduży, można czapką go nakryć, zgubić się w nim nie sposób, ale jest jeszcze rozlewisko. Tadeusz zawiadomił sąsiadów i wszyscy zgromadziliśmy się na brzegu. – Trzeba przeszukać, ale jak? – usłyszałam czyjś głos. – Może nic się nie wydarzyło – usłyszałam zachrypnięty z emocji bas Grzelaka. – Nie jest taka jak inne dzieciaki, to festdziewuszka. A poza tym, gdzie jest jej pies? W wodzie ich nie ma, trzeba szukać gdzie indziej – powtarzał zaciekle. Rozeszliśmy się szukać na brzegu i w lesie, ale ciągle myślałam o rozlewisku... Zmierzchało już, kiedy zobaczyłam Grzelaka na koniu. Chodził z trudem, lecz ciągle dobrze trzymał się na grzbiecie, poganiał wiekową kobyłkę, zmuszając ją do leniwego truchtu. – Sprawdzę w Olszynce, mała gdzieś musi przecież być. Ty idź do domu, żeby nie przestraszyła się, jak wróci i zobaczy, że nikogo nie ma – rozkazał mi, jakby to o jego wnuczkę chodziło. Olszynka leżała za laskiem, dobrych kilka kilometrów dalej, Elizka nie zdołałaby zawędrować tak daleko na własnych nogach. Zresztą, po co miałaby to robić? Nie znała tam nikogo. Na stare lata sąsiad zażądał od syna komputera Wieczór ciągnął się w nieskończoność, zapaliłam wszystkie światła, żeby Elizka znalazła drogę do domu, i czekałam. W końcu postanowiłam porzucić posterunek, wyszłam na drogę. Usłyszałam powolne człapanie konia i wesoły, kochany głos. Elizka! Ściągnęłam ją z kobyłki Grzelaka, obejrzałam ze wszystkich stron. Była cała i zdrowa. – Bawiła się z dziećmi w Olszynce – Grzelak udzielał wyjaśnień. – Zabrała się z chłopakami przejeżdżającymi furką przez nasz bród, podwieźli ją. – Pojadę teraz do Tadka, trzeba przerwać poszukiwania. Popędził kobyłkę i zniknął. Rano poszliśmy całą rodziną podziękować mu, nie chciał słuchać, ale był całkiem miły. Elizka nie zrezygnowała z jego towarzystwa, tyle że teraz robiła to jawnie i za przyzwoleniem. Często można było ich zobaczyć siedzących na ławeczce przed domem Grzelaka – ona gadała jak najęta, a on słuchał i prawie się nie odzywał, ale wyglądał na zadowolonego. Ewa i Julian pośpieszyli się z remontem i pewnego dnia przyjechali po jedynaczkę. Elizka pożegnała się grzecznie z Grzelakiem, obiecując, że będzie do niego wysyłać maile. Niedługo potem wpadł do nas Kuba. – Jak pragnę zdrowia, nie wiecie, co się dzieje z ojcem? Zadzwonił do mnie! Był całkiem miły, jakby nic między nami nie zaszło, czy to znaczy, że przebaczył mi sprzedaż łąki? Prosił, żebym pojechał z nim kupić komputer, bo musi mieć elektroniczną pocztę, czeka na ważny list. Rozumiecie coś z tego? Ojciec na stare lata ma zamiar uczyć się obsługi komputera? – Nauczysz go, będziecie mieli czas, żeby na nowo się ze sobą zaprzyjaźnić – powiedział ciepło Tadek. – Twój stary jest uparty, ale można do niego trafić, bierz przykład z Elizki, nie rezygnuj, nachodź go, aż się podda. Tylko nie podglądaj go z drzewa, nie lubi! Grzelak miesiącami wytrwale dziobał jednym palcem w klawiaturę, korespondencja kwitła. Pisał nie tylko do Elizki, ale także do syna. Kuba nie popuścił, ciągle do niego przyjeżdżał, a jak zobaczył, że ojciec zmiękł, przywiózł żonę i dzieci. Dwóch smyków bez reszty zawładnęło Grzelakiem, żeby za nimi nadążyć, zdecydował się na operację biodra. Czeka teraz na zabieg i jest dobrej myśli. – Elizka przyjeżdża – zawiadomiłam go pewnego dnia. – Nie napisała? – Ano nie. – Pewnie zapomniała, wiesz, jaka ona jest roztrzepana. Będzie jutro. Kupując rano pieczywo, zobaczyłam siedzącego na ławce Grzelaka. – Od świtu tak czeka, jak chleb odbierałam, już tkwił na posterunku – Krysia ze sklepu uśmiechnęła się porozumiewawczo. – Boi się, że przegapi przyjazd Elizki. Zaczekałam i ja, rzadka to okazja zobaczyć na własne oczy wzruszonego Grzelaka, nie mogłam tego przegapić. – Skąd pan wiedział? To miała być niespodzianka! – z samochodu wypadła Elizka, a za nią łaciaty wulkan energii. Grzelak wstał, dopiero teraz zobaczyłam, że jest ubrany jak do kościoła. – Zapraszam do mojego domu na poczęstunek – powiedział uroczyście, chrząkając z zakłopotaniem. – Rodzina do mnie przyjechała. Krysia i ja zamarłyśmy. Co za zmiany! – Wiesz, Elizka, mam dwóch wnuków, na pewno się polubicie. Zostaną u mnie kilka dni, pierwszy raz tak długo – dokończył Grzelak. Spojrzałam wesoło na Krysię i spytałam półgłosem: – Mamy jeszcze we wsi jakieś niezałatwione sprawy? Elizka przyjechała, jeśli się będzie nudzić, chętnie się nimi zajmie. Danuta Czytaj także: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes” „Teściowa nie pozwalała nam wchodzić do jednego pokoju. Gdy przypadkiem zobaczyłam, co tam skrywa, długo nie mogłam dojść do siebie”
„Rodzice oznajmili mi, że będę miała o 20 lat młodszą siostrę. Dziecko w tym wieku? Byłam załamana, ale los wiedział, co robi”
Mama miała 44 lata, tata 49. Nie sądziłam, że ludzie w tym wieku w ogóle myślą o takich sprawach.
Zanim Zuzia przyszła na świat, zaliczyłam dwa wstrząsy. Przeżyłam szczęśliwie 20 lat jako jedynaczka, oczko w głowie rodziców i zupełnie nie byłam przygotowana na pojawienie się rodzeństwa, nie w tym wieku i nie w takich okolicznościach. Rodzice ukrywali to tak długo, jak mogli, nie potrafili zdobyć się na poważną rozmowę, kiedyś jednak musieli mi powiedzieć, i to był pierwszy wstrząs. – Tak się złożyło, że... Nasze życie nie będzie już takie jak dawniej... – zaczął tata, z minuty na minutę coraz bardziej skrępowany. – Ty jej powiedz – zrezygnował i przekazał pałeczkę mamie, nie potrafiąc znaleźć słów. Przestraszyłam się. – Które z was zachorowało? – krzyknęłam, nie panując nad głosem. – Żadne – zirytowała się mama i to dodało jej wigoru. – Umówiliśmy się, że powie ci to tata, ale jak widać, nie potrafi. Sprawa jest taka, że... Teraz mama się zawiesiła, nabrałam złych przeczuć. Przygotowywali mnie na najgorsze, chcieli to zrobić delikatnie, dlatego mnie uspokajali. – Mówcie, co się dzieje, możecie na mnie liczyć, jestem twardsza, niż wam się wydaje – rzuciłam z determinacją. I dobrze zrobiłam, mamę odblokowało i powiedziała, że będą mieli dziecko. Zdębiałam. Dziecko! W tym wieku! – Żartujesz, prawda? – spytałam z nadzieją, że to wszystko mi się śni. Będę miała brata lub siostrę? Teraz? Rany boskie, nie chcę! Nie mogli o tym wcześniej pomyśleć, kiedy byłam młodsza? Co za brak odpowiedzialności, mama jest już stara, ciąża i poród mogą jej zaszkodzić. – Nie planowaliśmy tego – tata odchrząknął, jakby coś utkwiło mu w gardle. – Ale... eee... czasem środki ostrożności zawodzą i to jest właśnie ten przypadek. – Nie chcę nic o tym wiedzieć – zatkałam rękami uszy. Nie można powiedzieć, żebym ułatwiała im tę rozmowę. – I co teraz zrobimy? – spytałam beznadziejnie. – Urodzę to dziecko i wszyscy będziemy szczęśliwi – odparła mama mocnym głosem. – Oby tak było – opanowałam się na tyle, żeby pocałować ją w policzek. – Gratuluję – rzuciłam do taty przez ściśnięte gardło. Wyszło mało serdecznie, ale to było wszystko, na co było mnie w tamtej chwili stać. Musiałam jej obiecać, że pomogę tacie przy Zuzi Powoli przyzwyczajałam się do myśli, że mama urodzi dziecko, nie brata czy siostrę, lecz dziecko, niemowlaka, którym trzeba się będzie zajmować i który postawi dom na głowie. Kompletnie sobie tego nie wyobrażałam, ale nikt mnie o zdanie nie pytał. W końcu doszłam do wniosku, że nie powinnam się przejmować. Dziecko będzie miało mamę i tatę, którzy się nim zajmą, a ja i tak planowałam wyprowadzić się z domu, wynająć z koleżankami mieszkanie i rozpocząć własne, niczym nieskrępowane życie. Drugi wstrząs zafundowała mi mama tuż przed porodem. Źle się czuła w ostatnim trymestrze ciąży i nachodziły ją czarne myśli. Pewnego dnia poprosiła mnie o coś. – Kamilko, chciałabym, żebyś obiecała mi, że w razie czego... pomożesz ojcu wychować małą. Sam nie da sobie rady, niemowlę potrzebuje kobiecej opieki. Jest dzielny i nie poprosi cię o pomoc, dlatego ja to robię. Wiem, że proszę o wiele, ale nie mam wyjścia, to dla mnie bardzo ważne, będę spokojniejsza, jeśli się zgodzisz. – Hej, a ty dokąd się wybierasz? – wysiliłam się na żart, siadając obok niej na łóżku. – Zostajesz z nami, ja ci to mówię, sama zajmiesz się tą dziewczynką. Boisz się, to naturalne, ale wszystko będzie dobrze. – Skąd wiesz? – mama spojrzała na mnie udręczonym wzrokiem. Teraz ona potrzebowała pociechy. – Bo tak czuję – odparłam stanowczo. – Mała urodzi się szybko i bez komplikacji, będzie miała mamę i tatę. I oczywiście siostrę, na którą będzie mogła liczyć – dodałam z sekundowym opóźnieniem. Nie miałam w planach zajmowania się niemowlakiem, ale nie powiedziałabym tego mamie za żadne skarby. Przechodziłam przyspieszony kurs dorastania i nie buntowałam się już jak nastolatka, którą zresztą od pewnego czasu nie byłam. Zuzia rzeczywiście pojawiła się na świecie szybko i sprawnie. Rodzice cieszyli się z nowej córeczki, ja oczywiście też, ale daleko mi było do przesady, jaką prezentował tata. Wpatrywał się w śpiącą Zuzię jak w obrazek, chociaż, obiektywnie rzecz biorąc, nie bardzo było w co, żaden noworodek nie jest zbyt piękny. Nie mówiłam tego głośno, by nie drażnić taty, który uważał, że ma w domu ósmy cud świata. Nauczył się nawet zmieniać pampersy i ochotniczo podgrzewał butelki z mlekiem, twierdząc, że tylko on precyzyjnie potrafi osiągnąć odpowiednią temperaturę mieszanki. Zastanawiałam się, czy we mnie też był taki zakochany, ale miałam tyle rozsądku, żeby o to nie pytać. Po co mi kolejne rozczarowanie? Mój stosunek do Zuzi był bardziej wyważony, często wpadałam do domu, nauczyłam się nią zajmować i tyle. Fajna była, ale nie skakałam pod sufit, kiedy uśmiechnęła się do mnie, a tata to robił. No naprawdę, całkiem odbiło mu na starość. Dopóki mama była z siostrą w domu, zajmowała się nią i miałam wolne, planowała jednak powrót do pracy, więc poprosiła mnie o pomoc. – Mała pójdzie do żłobka, trzeba ją będzie odbierać, we trójkę damy sobie radę – powiedziała z miłym uśmiechem, wcale nieprzeznaczonym dla mnie. Ona też nie odrywała wzroku od wszędobylskiej panny Zuzanny, która wyrastała na bardzo żywe dziecko, żeby nie powiedzieć gorzej. Trudno ją było upilnować. – Nie jedz tego! – krzyknęłam, odbierając młodej kartofel. – Skąd ona to wzięła? – spytałam retorycznie, obracając w ręku warzywo. – Przyniosła sobie z kuchni, prawda, kochanie? – zagruchała mama słodkim głosem. Zuzia nie zwracała na nią uwagi, nie odrywała ode mnie wzroku. Była mną zafascynowana, kiedy wpadałam do domu, rodzice schodzili na dalszy plan, liczyłam się tylko ja. To było nawet miłe. – Ma-ma – powiedziała siostra, opierając się ufnie o moje kolana i obśliniając mi rajstopy. Mówiła tylko kilka wyrazów, sylaby ma-ma i ta-ta były najłatwiejsze i służyły jej do porozumiewania się w każdej sprawie. Kiedy chciała, żeby zdjąć misia z półki, także mówiła ma-ma. – W tym wieku powinna mieć szerszy zakres słów – powiedziała z troską nasza wspólna rodzicielka, wyciągając ręce do Zuzi. Mała przywarła do mnie i odpowiedziała jej chmurnym spojrzeniem. – Ne! – oznajmiła stanowczo. – Mało mówi, ale charakterek ma. Wie, czego chce – zaśmiałam się. – Uwielbia cię – przyznała mama. Zuzia wdrapała się bez pomocy na moje kolana i objęła mnie za szyję. Rozplątałam małe, ale zadziwiająco silne ramionka. – Puść, bo udusisz – zaśmiałam się. – Ta-ta, ta-ta! – odpowiedziała młoda, obdarzając mnie promiennym uśmiechem. Zuzia miała dar obserwacji połączony ze sprytem Zuzia ze zmiennym szczęściem rozpoczęła edukację żłobkową, zaliczała katar za katarem, więc głównie siedziała w domu z mamą lub tatą. Dopiero kiedy poszła do przedszkola, musiałam włączyć się w opiekę i pomóc rodzicom. Z początku bardzo mi to przeszkadzało, ale z czasem przyzwyczaiłam się i nawet polubiłam nowy obowiązek, zadbała o to panna Zuzanna. Zaczęła mówić ze sporym opóźnieniem, ale jak już przerwała tamę milczenia, zalewała nas potokiem słów. Okazało się, że jest inteligentnym i zabawnym dzieckiem, jej celne uwagi bawiły mnie do łez. Zuzia miała dar obserwacji połączony ze sprytem wiewiórki, co razem dawało mieszankę piorunującą. Jej powiedzonka powtarzaliśmy w rodzinie jako bon-moty, niektóre nawet zapisałam, żeby nie zaginęły w pomroce dziejów. Nie zwariowałam na jej punkcie jak tata, ale nie ma co ukrywać, Zuzia znalazła na mnie sposób i przełamała początkową rezerwę, zakradając się do mojego serca. Nie zawsze jednak było tak różowo. Kiedy siostrzyczka podrosła, przekonałam się, że lepiej trzymać od niej z daleka mojego chłopaka. Franek i Zuzia znielubili się od pierwszego wejrzenia, młoda robiła wszystko, żeby go zniechęcić, nie lubiła się z nikim mną dzielić. Wojna między nimi trwała rok, dokładnie tyle, ile nasz związek. Rozstaliśmy się w miarę bezboleśnie, z czego Zuzia głośno cieszyła się całe dwa dni, wkurzając mnie do białości. Siostra potrafi zaleźć za skórę niezależnie od różnicy wieku, myślałam, patrząc na rozradowanego podlotka, dla którego w owym momencie nie miałam ciepłych uczuć. Kiedy Zuzia nacieszyła się moją samotnością, zrobiła wszystko, żeby znów wkraść się w moje łaski, ale ja już wiedziałam, że po tym doświadczeniu w przyszłości będę mądrzejsza. Zrobię wszystko, by trzymać ją z daleka od kolejnego ukochanego, kimkolwiek by był. Jakiś czas później zaczęłam spotykać się z Konradem. Zależało mi na nim, jemu na mnie jeszcze bardziej, więc chodziłam szczęśliwa, z głową w chmurach, co oczywiście nie uszło uwadze bystrej siostry. Obserwowała mnie podejrzliwie, robiąc, co się da, by oderwać moje myśli od Konrada i zwrócić na siebie uwagę, ale nic więcej nie mogła wykombinować, bo nie wiedziała, co się w moim życiu dzieje. Myśl o własnej przezorności sprawiała mi niebywałą satysfakcję. Jednak młodsze siostry czasem się przydają Dobra passa skończyła się, kiedy pewnego dnia zadzwoniła do mnie mama. – Przedszkole Zuzi zawiadomiło, że pękła rura i trzeba odebrać wcześniej dzieci. Ja nie zdążę, pójdziesz po małą? Nie mogłam odmówić, ale wymogłam na mamie, że zmieni mnie przy Zuzi, zanim spotkam się z Konradem. Obiecała, że spróbuje i oczywiście nie zdążyła. Zadzwoniłam do Konrada, żeby przełożyć randkę i wpadłam we własne sidła, bo prawdomównie przyznałam się do istnienia Zuzi. Nie wspomniałam tylko, ile ma lat, żeby nie komplikować sprawy. – Masz młodszą siostrę? – zdziwił się Konrad. – To jaki problem? Weź ją ze sobą, pójdziemy z młodą na kawę, a potem odprowadzimy ją do domu i będziemy mieli czas dla siebie. Tak nalegał, że w końcu zabrakło mi argumentów i pojechałam z Zuzią na randkę. – Masz być grzeczna – syknęłam, wchodząc z nią do kawiarni. – O rany – Konrad na nasz widok stanął na baczność. – Nie wiedziałem... Dlaczego nic nie powiedziałaś? – Poznajcie się, to jest Zuzia – lekko popchnęłam małą naprzód. Stawiła opór, co było do przewidzenia. – Jest do ciebie podobna jak dwie krople wody – Konrad nie spuszczał z niej wzroku. – Odziedziczyła nie tylko urodę, ale wdzięk i sposób poruszania. Co jest, czy on myśli, że Zuzia jest moją córką? – To moja siostra – gwałtownie przerwałam mu wyliczankę. – Młodsza – dodałam niepotrzebnie. – O dwadzieścia lat – wtrąciło straszne dziecko. Już wolałam, jak milczało, komu przeszkadzał za mały zasób słów mojej siostry?! Konrad wyglądał, jakby dla niego wszystko stało się jasne. – Nie musisz jej ukrywać, postawmy na szczerość – powiedział, kucając obok Zuzi. – Cześć! Chciałbym się z tobą zaprzyjaźnić, bo kocham twoją mamę – powiedział. Siostra wytrzeszczyła na niego oczy, nawet jej wiewiórczy spryt nie był w stanie pomóc rozwiązać tej układanki. Obcy facet o imieniu Konrad kocha jej mamę? – A tata? – spytała bezradnie. Tego było z kolei za dużo dla Konrada, a ja dostałam histerycznego napadu śmiechu i nie mogłam w niczym pomóc. Zuzia schowała się za mnie i z bezpiecznego miejsca oznajmiła: – Chcę do mamy. Kochana siostra. Dwoma słowami dała Konradowi do myślenia i zasiała w nim wątpliwości co do naszego pokrewieństwa. Usiedliśmy przy stoliku, napiłam się zimnej wody i nieproszona przyrzekłam Konradowi, że przy sposobności pokażę mu akt urodzenia siostry. – Nie trzeba – obruszył się. – W sumie to nieważne. Przepraszam, że narobiłem zamieszania, ale jesteście takie podobne, że pomyślałem... – On jest fajny – powiedziała mile połechtana Zuzia. Byłam jej idolką, więc porównanie bardzo się jej spodobało. – Masz dobry gust, w nagrodę dostaniesz lody – ucieszył się Konrad. Siostra zajęła się zawartością pucharka, a my sobą. – Zamieszkajmy razem – wypalił w pewnym momencie Konrad, mocno trzymając moją rękę. – Dobrze, zgadzam się – odparła z pełną buzią Zuzia. – Nie wcinaj się, to ja miałam odpowiedzieć – zezłościłam się, puszczając dłoń chłopaka. – Ale dlaczego ty, ja też mogę – zapaliła się siostrzyczka. – On jest lepszy niż Franek, może być – dodała łaskawie. – Jedz lody i nic nie mów! Konrad szczerze się ubawił. – Teraz rozmawiacie jak prawdziwe siostry. Cieszę się, że cię poznałem – zwrócił się do Zuzi – Jesteś mądrą dziewczynką, na pewno będziemy mieli o czym rozmawiać. Jest kilka tematów, które mnie szczególnie interesują – zaśmiał się. – Po moim trupie – mruknęłam, ale nie zwrócili na mnie uwagi. Patrzyłam, jak Konrad sobie z nią radzi i pomyślałam, że mam szczęście, trafił mi się fajny chłopak, opiekuńczy i troskliwy, z dobrym podejściem do dzieci. – Będę do was często przychodzić – obiecała nagle Zuzia. Konrad nie spłoszył się, zaliczając duży plus. Zyskiwałam pewność, że pomysł wspólnego zamieszkania nie jest taki zły. Młodsze siostry bywają kłopotliwe, ale czasem się przydają. Kamila Zobacz także: „Wysłałam męża z Leosiem na zakupy, wrócił sam z przemoczoną czapeczką. Zdążyłam tylko wykrzyczeć, gdzie jest mój syn” „Mieszkamy nad morzem, więc znajomi traktują mój dom jak darmowe all inclusive. A do chrześnicy nawet z życzeniami nie zadzwonią” „Mama od przyjazdu do sanatorium nie dawała znaku życia. Po 3 dniach jej telefon odebrał jakiś mężczyzna. Powiedział 2 słowa”
„Moje dzieci codziennie bawiły się u sąsiadki. Po tygodniu dostałam rachunek i krótki list. Gdy przeczytałam ostatnie zdanie, zrobiło mi się wstyd”
Kiedy wyjęłam ze skrzynki białą kopertę, byłam przekonana, że to kolejna reklama albo rachunek za prąd. W środku znalazłam jednak coś, czego kompletnie się nie spodziewałam – dokładne wyliczenie kosztów zabaw moich dzieci i krótki list od sąsiadki. W pierwszej chwili aż się zagotowałam. Byłam pewna, że przekroczyła wszelkie granice.
Byłam przekonana, że trafiła nam się sąsiadka o złotym sercu, która po prostu uwielbia dzieci. Nawet przez chwilę nie zastanowiłam się, ile kosztuje ją moja wygoda. Dopiero koperta znaleziona w skrzynce uświadomiła mi, że czasem można wykorzystywać czyjąś dobroć, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Dzieci pokochały ogród pani Zosi bardziej niż własny Mieszkamy na spokojnym osiedlu domów jednorodzinnych. Nasz ogród jest niewielki – trochę trawy, piaskownica i stary hamak. Tuż obok mieszka pani Zosia, emerytowana nauczycielka. Jej ogród wygląda zupełnie inaczej. Kilka lat temu syn z synową postawili tam ogromną trampolinę, drewniany domek, huśtawki i niewielki basen. Wszystko z myślą o wnukach, które przyjeżdżały do niej na wakacje. Tamtego lata wnuki miały przyjechać dopiero w sierpniu. Któregoś dnia pani Zosia sama zagadnęła mnie przez płot. – Kasiu, niech dzieci przyjdą się pobawić. I tak siedzę w ogrodzie, a samej trochę mi się nudzi. Moje dzieci nie trzeba było namawiać dwa razy. Siedmioletni Antek i pięcioletnia Zosia dosłownie zakochali się w tamtym ogrodzie. Wracali wieczorem zmęczeni, szczęśliwi i opowiadali o kolejnych zabawach. – Mamo, pani Zosia zrobiła nam lemoniadę! – A później piekliśmy naleśniki! – I jeszcze puszczaliśmy bańki! Słuchałam tego z uśmiechem. Cieszyłam się, że dzieci mają takie wakacje, a ja mogę spokojnie popracować z domu. Nawet nie zauważyłam, kiedy stało się to codziennością Po kilku dniach przestałam pytać panią Zosię, czy to na pewno nie problem. Rano dzieci jadły śniadanie, zakładały czapki i już stały przy furtce. – Mamo, możemy iść? – Jasne. Tylko wróćcie na obiad. Czasem nawet nie odprowadzałam ich do sąsiadki. Wiedziałam, że furtka jest otwarta, a pani Zosia od rana krząta się po ogrodzie. Wieczorem odbierałam dzieci i słyszałam kolejne opowieści. – Dzisiaj były lody! – Pani Zosia kupiła truskawki! – Malowaliśmy kredą cały podjazd! – A jutro mamy zrobić zawody w puszczaniu baniek! Śmiałam się razem z nimi. – Ale was rozpieszcza. Pani Zosia tylko machała ręką. – Daj spokój. Wakacje są od tego, żeby dzieci miały frajdę. Ani razu nie przyszło mi do głowy, żeby kupić po drodze kilogram truskawek, sok do lemoniady albo choćby paczkę lodów. Byłam przekonana, że skoro sama ich zaprasza, to sprawia jej to przyjemność. Najpierw się oburzyłam Po tygodniu znalazłam w skrzynce białą kopertę. Byłam pewna, że to jakiś rachunek za prąd albo ulotka. W środku leżała kartka. Na górze widniał napis: „Tydzień wakacji Antka i Zosi”. Niżej było staranne wyliczenie. 3 cytryny – 12 zł 2 litry soku – 16 zł Kilogram truskawek – 18 zł Lody – 22 zł Mąka, jajka i mleko na naleśniki – 17 zł Kreda – 8 zł Bańki mydlane – 10 zł Na samym dole ktoś dopisał: Razem: 103 zł. Poczułam, jak robi mi się gorąco. – Naprawdę? – powiedziałam na głos. – Policzyła dzieciom nawet kredę? Byłam wściekła. Już miałam iść do sąsiadki z pieniędzmi i powiedzieć jej kilka gorzkich słów, kiedy zauważyłam, że pod rachunkiem leży jeszcze druga kartka. Ostatnie zdanie zmieniło wszystko Usiadłam przy stole i zaczęłam czytać. „Droga Kasiu. Nie chcę od Ciebie ani złotówki. Ten rachunek przygotowałam tylko dlatego, że chyba obie przestałyśmy zauważać, iż codzienna opieka nad dziećmi to nie tylko czas, ale też zwykłe wydatki. Bardzo polubiłam Antka i Zosię. Są grzeczne, ciekawe świata i każdego dnia wnosiły do mojego domu mnóstwo radości. Jeśli znów będą chciały przychodzić, zawsze będą mile widziane. Następnym razem wystarczy jednak, że czasem zapytasz, czy czegoś nie potrzeba. Albo przyniesiesz cytryny na lemoniadę. To naprawdę wystarczy”. Czytałam ten list kilka razy. Najbardziej zabolało mnie ostatnie zdanie. „Nie chodzi o pieniądze. Najbardziej brakowało mi zwykłego: »Dziękuję, pani Zosiu«.” Pobiegłam do niej jeszcze tego samego dnia Nie czekałam ani chwili. Wzięłam koszyk, włożyłam do niego truskawki, cytryny, sok, lody i jeszcze świeże drożdżówki z piekarni. Zapukałam do furtki. Pani Zosia siedziała z dziećmi pod parasolem i właśnie czytała im książkę. – Mogę na chwilę? – zapytałam cicho. Uśmiechnęła się. – Oczywiście. Od razu zaczęłam przepraszać. – Nawet nie zauważyłam, kiedy to wszystko stało się dla mnie czymś oczywistym. Byłam przekonana, że skoro sama zaprasza pani dzieci, to naprawdę niczego pani nie potrzeba. Pani Zosia poklepała mnie po dłoni. – Kasiu, mnie nie chodziło o te sto złotych. – To o co? Uśmiechnęła się smutno. – Przez tydzień ani razu nie zapytałaś, czy nie kupić soku albo owoców. W pewnym momencie poczułam się trochę jak wakacyjna świetlica. A przecież jestem tylko sąsiadką. Poczułam, jak policzki robią mi się czerwone. Miała rację. Od tamtej rozmowy dzieci nadal bawią się u pani Zosi. Jest jednak jedna zasadnicza różnica. Co kilka dni przynoszą koszyk z owocami, domowe ciasto albo składniki na wspólne naleśniki. A kiedy wracają do domu, pierwsze, o co pytam, brzmi: „Podziękowaliście pani Zosi?”. Bo zrozumiałam, że dobroć drugiego człowieka bardzo łatwo uznać za coś oczywistego. A wtedy przestaje być prezentem i zaczyna przypominać obowiązek. Zobacz także: „Wysłałam męża z Leosiem na zakupy, wrócił sam z przemoczoną czapeczką. Zdążyłam tylko wykrzyczeć, gdzie jest mój syn” „Mąż wrócił z delegacji w Hiszpanii dziwnie milczący. Gdy rozpakowywałam jego walizkę, z bocznej kieszeni wypadło małe zawiniątko” „Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes”
„Wysłałam męża z Leosiem na zakupy, wrócił sam z przemoczoną czapeczką. Zdążyłam tylko wykrzyczeć, gdzie jest mój syn”
Byłam pewna, że za chwilę usłyszę tupot małych stóp i znajome: „Mamusiu, zobacz, co kupiliśmy!”. Zamiast tego w przedpokoju stał tylko mój mąż z reklamówkami i mokrą czapeczką Leosia w ręce. Przez ułamek sekundy świat dosłownie przestał istnieć. Nie słyszałam już tego, co do mnie mówił. Potrafiłam tylko wykrzyczeć jedno pytanie.
Była sobota, jeden z tych gorących dni, kiedy człowiek marzy tylko o cieniu i zimnej lemoniadzie. Kończyły nam się podstawowe rzeczy, więc poprosiłam męża, żeby pojechał do centrum handlowego po zakupy, do dużego supermarketu. Nasz trzyletni Leoś od rana chodził za nim krok w krok i koniecznie chciał jechać razem. – Mogę zabrać tatę? – zapytał, jak zwykle przekręcając słowa. Roześmiałam się. – Możesz. Tylko słuchaj tatusia i nie uciekaj. Mąż pocałował mnie w czoło. – Wrócimy za godzinę. Pomachałam im z balkonu i wróciłam do swoich zajęć. Nie przypuszczałam, że za niecałe półtorej godziny przeżyję największy stres od dnia narodzin syna. Otworzyłam drzwi i nogi się pode mną ugięły Usłyszałam przekręcany klucz w zamku i odruchowo wyszłam do przedpokoju. Najpierw zobaczyłam męża. Potem reklamówki z zakupami. I dopiero po chwili dotarło do mnie, że obok niego nie ma Leosia. – Gdzie on jest? – zapytałam odruchowo. Mąż nawet nie zdążył odpowiedzieć, bo spojrzałam na jego rękę. Trzymał małą, granatową czapeczkę naszego syna. Była cała mokra. Serce podeszło mi do gardła. – Gdzie jest mój syn?! – krzyknęłam tak głośno, że chyba usłyszeli mnie sąsiedzi. Mąż zrobił wielkie oczy. – Spokojnie... – Jak mam być spokojna?! Gdzie jest Leoś?! Przez głowę w jednej chwili przeleciały mi najgorsze scenariusze. Wystarczyła ta mokra czapka, żebym przestała myśleć racjonalnie. Prawda okazała się zupełnie inna Mąż szybko postawił reklamówki na podłodze i złapał mnie za ręce. – Posłuchaj mnie do końca. Leoś jest bezpieczny. Łzy już płynęły mi po policzkach. – To gdzie on jest? – Z moimi rodzicami. Patrzyłam na niego kompletnie zdezorientowana. – Jak to z Twoimi rodzicami? Mąż westchnął. – Teraz, przed chwilą, pod blokiem spotkaliśmy mamę i tatę. Chcieli zrobić nam niespodziankę. Zabrali małego na plac zabaw, mają wrócić za godzinę. Zadzwoniłem do Ciebie z dołu, ale nie odebrałaś. Spojrzałam na telefon leżący na komodzie. Rzeczywiście. Był wyciszony. Nieodebrane połączenie. Mokra czapeczka miała zupełnie niewinne wyjaśnienie Kiedy trochę ochłonęłam, spojrzałam znowu na czapkę. – A dlaczego ona jest cała mokra? Mąż uśmiechnął się z zakłopotaniem. – To moja wina. Usiedliśmy w kuchni, a on zaczął opowiadać. – W galerii zatrzymaliśmy się przy fontannie. Pokazywałem Leosiowi, że ludzie wrzucają do niej monety na szczęście. Mały koniecznie chciał wrzucić swoją złotówkę, ale kiedy się wychylił, czapeczka zsunęła mu się z głowy i wpadła prosto do wody. – I wyłowiliście ją? – Ochroniarz pomógł nam ją wyciągnąć takim długim chwytakiem. Leoś śmiał się chyba przez pięć minut. Nie wiedziałam, czy płakać, czy się śmiać. Niedługo później teściowie wrócili z Leosiem z placu zabaw. Wyściskałam go tak, jakbym nie widziała go przynajmniej miesiąc. Tego dnia oboje wyciągnęliśmy ważną lekcję Wieczorem, kiedy Leoś zasnął, usiedliśmy z mężem na tarasie. – Przepraszam – powiedział cicho. – Powinienem był zostawić ci wiadomość albo poczekać, aż oddzwonisz. Pokiwałam głową. – A ja nie powinnam od razu zakładać najgorszego. Po prostu... kiedy zobaczyłam cię samego z tą mokrą czapką, przestałam logicznie myśleć. Mąż objął mnie ramieniem. – Następnym razem najpierw napiszę, gdzie jesteśmy. Od tamtej pory mamy prostą zasadę. Jeśli któreś z nas zmienia plany z dzieckiem choćby na godzinę, zawsze wysyła drugiemu wiadomość. Wiem, że mogłam wtedy odebrać telefon. On wie, że powinien upewnić się, że informacja do mnie dotarła. A granatową czapeczkę Leosia nadal trzymamy w szafce. Za każdym razem, gdy na nią patrzę, przypomina mi, jak niewiele trzeba, żeby zwykła sobota zamieniła się w kilka minut prawdziwego strachu. Czytaj także: „Mieszkamy nad morzem, więc znajomi traktują mój dom jak darmowe all inclusive. A do chrześnicy nawet z życzeniami nie zadzwonią” „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Zamiast wnuczki teściowa przyniosła z przedszkola pusty wózek i koszyk truskawek. Od razu wiedziałam, że stało się coś strasznego”
„Mieszkamy nad morzem, więc znajomi traktują mój dom jak darmowe all inclusive. A do chrześnicy nawet z życzeniami nie zadzwonią”
Przez wiele lat powtarzałam sobie, że przecież gości się nie rozlicza. Skoro mamy dom nad morzem, to naturalne, że bliscy chcą nas odwiedzać. Dopiero któregoś lata zrozumiałam, że nie przyjeżdżają do nas. Przyjeżdżają nad morze, a my jesteśmy tylko dodatkiem do darmowego noclegu. Najbardziej zabolało mnie jednak zachowanie osoby, która miała być dla mojej córki kimś naprawdę wyjątkowym.
Mieszkamy z mężem i dziewięcioletnią Amelką w niewielkiej miejscowości nad Bałtykiem. Kocham to miejsce, choć latem zamienia się w jeden wielki, zatłoczony kurort. Turyści narzekają na korki i kolejki do smażalni, a ja wiem, że za kilka miesięcy znowu zapanuje tu cisza. Od czerwca do końca sierpnia praktycznie nie było weekendu, żeby ktoś do nas nie zadzwonił. – Słuchajcie, będziemy przejazdem. Wpadniemy na dwie noce. Albo: – Dzieci bardzo chcą zobaczyć morze. Możemy się u was zatrzymać od piątku do poniedziałku? Zawsze odpowiadałam, że oczywiście. Prałam pościel, przygotowywałam pokoje, robiłam większe zakupy i gotowałam obiady dla sześciu albo ośmiu osób. Nie oczekiwałam pieniędzy. Wystarczyłoby zwykłe „dziękuję” i odrobina wyczucia. Tego jednak często brakowało. Najbardziej bolało mnie zachowanie matki chrzestnej Amelki Najczęściej przyjeżdżała moja przyjaciółka Aneta. To właśnie ona dziewięć lat wcześniej została matką chrzestną naszej córki. Wtedy mówiła, że Amelka będzie dla niej jak własne dziecko i że zawsze może na nią liczyć. Rzeczywistość okazała się zupełnie inna. Aneta nigdy nie pamiętała o urodzinach Amelki. Czasami dzwoniła tydzień później, czasami miesiąc później, a bywało, że nie dzwoniła wcale. – Przepraszam, tyle się dzieje... – tłumaczyła. Nie chodziło nawet o prezenty. Dziecko bardziej cieszy się z telefonu i kilku ciepłych słów niż z najdroższej zabawki. Problem polegał na tym, że kiedy tylko zaczynały się wakacje, Aneta nagle doskonale pamiętała nasz numer telefonu. – Kochana, możemy przyjechać na kilka dni? Tak się za wami stęskniliśmy. Przyjeżdżała z mężem i dwójką dzieci. Korzystali z naszego domu od rana do wieczora, a potem wracali z plaży zadowoleni i opaleni. Najbardziej bolało mnie jednak to, że nawet wtedy nie poświęcała Amelce szczególnej uwagi. Zrozumiałam, że moja córka widzi więcej, niż mi się wydawało Któregoś popołudnia dzieci wróciły z plaży, a Aneta weszła do kuchni z uśmiechem. – Ale były gofry! Takie z bitą śmietaną i owocami. Dawno takich nie jadłam. Spojrzałam odruchowo na Amelkę. Siedziała przy stole i jadła kanapkę. – A ty nie byłaś z nimi? – zapytałam. Córka pokręciła głową. – Nie. Aneta machnęła ręką. – Oj, została z wujkiem. Nie chciało nam się już wracać po pieniądze. Zrobiło mi się dziwnie. Przecież portfel miała przy sobie. Widziałam go rano. Nie odezwałam się, ale wieczorem Amelka sama usiadła obok mnie na tarasie. – Mamo, ciocia mnie chyba nie lubi. Poczułam, jak ściska mnie w gardle. – Dlaczego tak myślisz? – Bo zawsze bawi się ze swoimi dziećmi. Mnie nigdy nie zaprosi. Nawet dziś wszyscy poszli na gofry, a ja zostałam. Przytuliłam ją najmocniej, jak umiałam. Nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Po raz pierwszy nie zgodziłam się na kolejne wakacje Kilka dni po wyjeździe Aneta zadzwoniła. – Słuchaj, w sierpniu mamy jeszcze tydzień urlopu. Pomyśleliśmy, że znowu do was przyjedziemy. Tym razem nie odpowiedziałam od razu. – Aneta, chyba nie będzie to dobry pomysł. Po drugiej stronie zapadła cisza. – Dlaczego? – Bo mam wrażenie, że przyjeżdżacie tu dla morza, a nie dla nas. Roześmiała się. – No coś ty. – Naprawdę tak to wygląda. Kiedy Amelka ma urodziny, nawet nie pamiętasz, żeby zadzwonić. Przez cały rok praktycznie się nie odzywasz, ale w czerwcu zawsze przypomina ci się, że masz rodzinę nad Bałtykiem. Przez chwilę milczała. – Przesadzasz. – Nie. Po prostu pierwszy raz mówię ci, jak to wygląda z naszej strony. Najbardziej zaskoczyła mnie reakcja córki Po zakończonej rozmowie miałam wyrzuty sumienia. Nie lubię konfliktów i długo zastanawiałam się, czy nie byłam zbyt ostra. Wieczorem Amelka usiadła obok mnie na kanapie. – Ciocia już nie przyjedzie? – Chyba nie w tym roku. Spojrzała na mnie i uśmiechnęła się. – To dobrze. Zdziwiłam się. – Dlaczego? – Bo wtedy będziemy mieli wakacje tylko dla siebie. Dopiero wtedy uświadomiłam sobie, że przez całe lato żyliśmy pod gości. Sprzątaliśmy przed ich przyjazdem, gotowaliśmy dla nich obiady, dostosowywaliśmy plany do ich urlopów i oddawaliśmy im nasz dom. Własne wakacje zaczynały się dopiero wtedy, gdy ostatni gość zamykał za sobą furtkę. Od tamtego czasu obowiązuje u nas jedna zasada. Drzwi naszego domu nadal są otwarte dla bliskich, ale tylko dla tych, którzy naprawdę chcą spędzić czas z nami, a nie po prostu znaleźć darmowy nocleg kilka minut od plaży. Bo gościnność nie polega na tym, żeby pozwalać innym wykorzystywać swoją dobroć. A rola matki chrzestnej nie kończy się na zdjęciu z chrztu i telefonie wtedy, kiedy zaczynają się wakacje. Czytaj także: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Mam żonę w Polsce i przyjaciółkę w Hiszpanii. Nie zostawię żadnej, przecież mamy dzieci” „Mama od przyjazdu do sanatorium nie dawała znaku życia. Po 3 dniach jej telefon odebrał jakiś mężczyzna. Powiedział 2 słowa”
„Chłopak mojej córki to obdartus bez manier, z ubogiej rodziny. Nie pozwolę, by skończyła z kimś, kto mówi 'poszłem'”
Moja śliczna, mądra Paulinka i ten obdartus? Nigdy na to nie pozwolę! Niestety, wszelkie próby zniechęcenia córki do Przemka spełzły na niczym. Co ona w nim widzi?!
Kiedy córka powiedziała nam, że ma chłopaka, mieliśmy mieszane uczucia. – Czy to nie za wcześnie? Powinnaś teraz myśleć o nauce, nie o chłopakach... – mąż już zaczynał kazanie, więc mu przerwałam: – Paula ma szesnaście lat. Nie jest już twoją małą dziewczynką z kucykami – uświadomiłam mu, ale zaraz dodałam: – Cieszymy się twoim szczęściem. Oczywiście pod warunkiem, że to porządny chłopak. – Wiedziałam, że lepiej wam nic nie mówić – burknęła urażona Paula i nie chciała powiedzieć więcej na temat wybranka. Przez jakiś czas chodziła obrażona i odgrażała się, że nigdy go nie poznamy. Aż pewnego dnia ni z tego, ni z owego rzuciła: – Zaprosiłam Przemka na kolację. – Gdzie? Do nas? Dzisiaj? Na którą? – wpadłam w popłoch. Ledwie dowiedziałam się, jak ten chłopak ma na imię, a już musiałam obmyślać, jakie jedzenie mu podać! – Jutro, mamuś. Nie panikuj tak – roześmiała się Paula. – Nie panikuję – uniosłam się honorem. – Raczej nie mogę się doczekać, aż poznam pierwszą miłość mojej córki. I chcę go należycie powitać oraz ugościć. – Aha – uśmiech nie schodził z ładnej buzi mojej córki. Nie ukrywam, nastawiłam się, że to będzie jakiś błyskotliwy, dobrze zbudowany przystojniak. Dlatego, kiedy Paula przyprowadziła do domu chudzielca w przydługich włosach i rozciągniętych ciuchach, które chyba nigdy nie widziały żelazka, moje serce ścisnęło się bolesnym rozczarowaniem. Moja śliczna Paulinka z takim... abnegatem? Oby pozory myliły! Panowie znaleźli wspólny język Niestety, kiedy usiedliśmy przy stole i zaczęliśmy rozmawiać, Przemek zrobił na mnie jeszcze gorsze wrażenie. Nie miał za grosz manier. Trzymał łokcie na stole i mówił z pełnymi ustami. I do tego – jak mówił! Kiedy z jego ust padło „poszłem” zamiast „poszedłem”, nie wiedziałam: śmiać się czy płakać. Nie mogłam pojąć, co moja córka w nim widzi. Chciałam posłać Romkowi długie, znaczące spojrzenie, ale on był pochłonięty rozmową z Przemkiem! Panowie dyskutowali o piłce nożnej i najwyraźniej znaleźli wspólny język. No nie! Ja chyba śnię. Romek go polubił! Później naszła mnie samokrytyczna refleksja, że może się czepiam i zbyt surowo oceniam tego małolata. Wymarzyłam sobie dla mojej jedynaczki księcia z bajki i kiedy rzeczywistość nie sprostała moim oczekiwaniom, najchętniej pogoniłabym gówniarza z domu, a smarkulę zamknęła w pokoju i poczekała, aż jej ta cała miłość przejdzie. Przecież to mało dojrzała postawa i fatalnie o mnie świadczy. Dam mu szansę, postanowiłam. Musi mieć jakieś zalety, każdy ma. Spróbowałam więc być dla chłopaka milsza i zagadnęłam go o rodzinę. I co? Uzyskane odpowiedzi sprawiły, że rozczarowanie zmieniło się w przerażenie. Czworo rodzeństwa, bezrobotna matka, brak ojca, który odszedł w siną dal. Wiedziałam, że to nie wina Przemka. Dzieciak nie wybiera sobie rodziców ani środowiska, w jakim się wychowuje, ale dla mnie był przedstawicielem patologii społecznej. Czym Paula przy nim nasiąknie? W co on ją wciągnie? Czego złego nauczy? Boże święty... Popadłam w przygnębienie. Chłopak chyba wyczuł moją niechęć, bo zaczął zwracać się do mnie sztywno, z dystansem. Wcale nie zrobiło mi się przykro z tego powodu. Ani wstyd. Bardzo dobrze, niech wie, że mnie nie omamił. Niech do niego dotrze, że Paulina to nie jest dziewczyna dla niego, że po moim trupie... Niestety, nic nie wskazywało na to, by mocniej przejął się moją dezaprobatą. Może nie pchał mi się w oczy, ale po tej zapoznawczej kolacji zaczął przychodzić do nas niemal codziennie. Zamykali się w pokoju Pauliny, niby pod pretekstem wspólnej nauki, i przesiadywali tam całymi godzinami. Żeby zapobiec najgorszemu i nie zostać młodą babcią, co jakiś czas pukałam do ich drzwi, pytając, czy nie zrobić im herbaty albo czy mają ochotę na ciasto, które właśnie upiekłam. Oczywiście Paula się o to wściekała, ale nic sobie z tego nie robiłam. Romek mówił mi, że zachowuję się jak upiorna teściowa z dowcipów i że powinnam dać młodym spokój, ale jego też nie słuchałam. Wiedziałam lepiej. Ktoś musiał zachować rozsądek w tym towarzystwie wzajemnej adoracji. Zwłaszcza że coraz bardziej upewniałam się w swojej opinii i pierwszym wrażeniu: Przemek nie był odpowiednim chłopakiem dla Pauliny. Mniejsza o ubiór czy fryzurę, ale źle się uczył, zdarzało mu się przeklinać, nie miał żadnego pomysłu na życie... No i podejrzewałam, że popija i popala, choć nie miałam na to żadnych dowodów. Przyznaję: szukałam potwierdzenia moich domysłów. Zawsze, kiedy się ze mną witał czy żegnał – no dobrze, może nie był tak całkiem źle wychowany – starałam się coś „wywąchać”, ale nigdy mi się nie udało. Jednak to, że nigdy go nie przyłapałam, wcale mnie nie uspokoiło, tylko wpędziło we frustrację. Byłam przekonana, że to chuligan – co gorsza, chuligan na tyle sprytny, że potrafił się maskować. Nie chciałam otwarcie zabraniać Paulinie spotkań z nim, bo przyniosłoby to odwrotny skutek. W końcu była nastolatką, z buntem wpisanym w swój wiek. Zamiast zakazywać, próbowałam zniechęcić ją do Przemka inaczej: żartowałam sobie z niego, kpiłam, mówiłam o nim protekcjonalnie, starając się między słowami przekazać córce, że zasługuje na kogoś dużo lepszego. Widziałam, że sprawiam jej przykrość, ale tłumaczyłam sobie, że to przecież dla jej dobra. Nieważne, że lekarstwo jest gorzkie, grunt, by zadziałało, usprawiedliwiałam się, kiedy nachodziły mnie wyrzuty sumienia. W efekcie Paulina odsunęła się ode mnie, nie od swojego chłopaka. Zyskałam tyle, że przestała mi się zwierzać i zaczęła się do mnie odnosić z ostentacyjnym wręcz chłodem. Bardzo mnie to bolało – i oczywiście winiłam za tę sytuację Przemka. Co to za wrzaski? Pomógł nam przypadek albo... zrządzenie losu. Któregoś dnia postanowiłam wrócić z pracy piechotą zamiast tramwajem. Pogoda była piękna, a spacer tak mi się spodobał, że przedłużyłam go, skręcając w nieznane mi uliczki. W ten sposób zabłąkałam się na jakiejś obskurne osiedle. Odrapane bloki, walające się na chodniku pety i puste butelki. Już miałam zawrócić, kiedy zatrzymał mnie w miejscu czyjś wściekły wrzask. Rozpoznałam ten głos. Przemek! – Pożałujecie, gnoje! – w tonie chłopaka było tyle złości, że aż się przestraszyłam. Ale zaraz pomyślałam z gorzką satysfakcją: a więc miałam co do niego rację, oto jego prawdziwa twarz. Podążyłam za dźwiękami kłótni, chcąc nagrać telefonem awanturującego się Przemka. Będę miała dowód dla córki. Dotarłam za róg bloku i zobaczyłam chłopaka mojej córki w towarzystwie dwóch innych nastolatków. Tyle że sytuacja wyglądała inaczej, niż sobie wyobrażałam. Przemek tulił do siebie dygoczącego z bólu lub strachu psa, a tamci dwaj śmiali się paskudnie. Jeden wycedził: – To mój kundel. Będę robił, co tylko mi się podoba. Oddawaj go, ale już! Bo też oberwiesz – wyciągnął ręce po psa. – Zapomnij! – Przemek cofnął się o krok. – Jeszcze zobaczymy... Brutalny właściciel psa i jego towarzysz zaczęli zbliżać się do Przemka w wyraźnie agresywnych zamiarach. Przemek się cofał. On był jeden i miał zajęte ręce. Ich było dwóch... Wtedy wtrąciłam się ja. – Co się tutaj dzieje?! Dzwonię po policję! – Pani Ania! Co pani tutaj robi? – w głosie Przemka brzmiało zaskoczenie, ale też radość. Chyba po raz pierwszy szczerze ucieszył się na mój widok. – Jak to co? Zapobiegam bójce – wyjaśniłam. – To jak, mam dzwonić na policję czy się grzecznie wyniesiecie? – zapytałam agresywnych chłopaków. Mruknęli pod nosem kilka przekleństw, jeden z nich splunął mi pod nogi, ale potem odwrócili się i poszli sobie. Wtedy Przemek stracił buńczuczność i łamiącym się głosem powiedział: – Dziękuję. Gdyby nie pani... nie wiem, co by było. Oni go bili, kopali... – czule pogłaskał psiaka po łebku. – Zaopiekuję się tobą – szepnął do zwierzaka. – Jakoś przekonam matkę... Słysząc to, zrozumiałam, jak potwornie niesprawiedliwa byłam wobec tego chłopaka. Czy to takie ważne, że brakowało mu manier, słownictwa? Miał dobre serce i odwagę, by sprzeciwiać się złu. Tego się nie kupi za żadne pieniądze, nie wyuczy na żadnych studiach. A ja tego nie widziałam, bo skupiałam się na powierzchownych sprawach. Zrobiło mi się wstyd i postanowiłam w duchu, że mu to wynagrodzę. Pomogę mu nabyć ogłady, wyszlifuję ten diament. Dziś ja i Przemek jesteśmy zaprzyjaźnieni. Tak mocno, że mówię o nim „zięć na pięć”, a Paula czasem żartuje, że chyba jest zbędna w naszym układzie. Zazdrośnica. Anna, 43 lata Czytaj także: „Mama od przyjazdu do sanatorium nie dawała znaku życia. Po 3 dniach jej telefon odebrał jakiś mężczyzna. Powiedział 2 słowa” „Chłopak ukradł mi z portfela 100 zł, żeby kupić obiad ciężarnej dziewczynie. Rodzice wyrzucili ich z domu. Chciałem pomóc, każdy zasługuje na drugą szansę” „Moja matka zaszła w ciążę w tym samym czasie co ja. Byłam wściekła. Miała mi pomagać, a nie sama siedzieć w pieluchach”
„Mąż wrócił z delegacji w Hiszpanii dziwnie milczący. Gdy rozpakowywałam jego walizkę, z bocznej kieszeni wypadło małe zawiniątko”
Mój mąż nigdy nie wracał z delegacji w takim stanie. Zwykle już od progu opowiadał, co jadł, z kim się spotkał i jak bardzo tęsknił za domem. Tym razem był cichy, zamyślony i jakby nieobecny. Przez dwa dni próbowałam tłumaczyć to zmęczeniem po podróży, ale kiedy rozpakowywałam jego walizkę i z bocznej kieszeni wypadło małe zawiniątko, zrozumiałam, że przywiózł z Hiszpanii nie tylko służbowe dokumenty. Przywiózł też tajemnicę, która czekała na niego od kilkudziesięciu lat.
Kiedy Rafał wyjeżdżał do Hiszpanii, nic nie zapowiadało, że ta delegacja będzie się różnić od poprzednich. Miał spędzić cztery dni w Walencji, spotkać się z klientem, dopiąć szczegóły kontraktu i wrócić w piątek wieczorem. Nawet żartowaliśmy, że tym razem bardziej zazdroszczę mu słońca i tapas niż samego wyjazdu. – Przywiozę ci coś ładnego – obiecał, kiedy zamykał walizkę. – Lepiej przywieź siebie w całości, żebyś mi się tam nie stopił – odpowiedziałam ze śmiechem. W piątek odebrałam go z lotniska i już w drodze do domu poczułam, że coś jest nie tak. Rafał siedział obok mnie cicho, patrzył przez okno i odpowiadał półsłówkami. Kiedy zapytałam, jak poszły spotkania, wzruszył tylko ramionami. – Dobrze. Udało się wszystko załatwić. – To chyba powinniśmy świętować, a nie siedzieć w ciszy jak po stypie – rzuciłam lekko. Uśmiechnął się, ale był to uśmiech wymuszony, nieobecny. Taki, który nie sięga oczu. Przez cały weekend zachowywał się podobnie. Bawił się z dziećmi, pomagał mi w kuchni, odpowiadał na pytania, ale czułam, że myślami jest gdzie indziej. W nocy kilka razy przewracał się z boku na bok, a raz obudziłam się i zobaczyłam, że siedzi na skraju łóżka, wpatrzony w ciemność. – Rafał, wszystko w porządku? – zapytałam zaspanym głosem. Drgnął, jakbym wyrwała go z bardzo dalekiej podróży. – Tak. Po prostu nie mogę zasnąć. Nie uwierzyłam mu, ale nie naciskałam. Myślałam, że może coś nie wyszło w pracy, może firma ma problemy, może po prostu jest wykończony. Prawda okazała się dużo bardziej skomplikowana. To nie był prezent. To było coś znacznie gorszego W niedzielę rano Rafał pojechał z synem na trening, a ja postanowiłam wreszcie rozpakować jego walizkę. Robiłam to od lat. On rzucał rzeczy w pośpiechu, ja później wyciągałam koszule, wkładałam pranie i odkładałam kosmetyczkę do łazienki. Był to jeden z tych małżeńskich rytuałów, które wydają się tak zwyczajne, że człowiek nawet ich nie zauważa. Wyjmowałam właśnie ostatnią koszulę, kiedy z bocznej kieszeni walizki wypadło małe zawiniątko owinięte w jasną, dziecięcą chusteczkę. Przez moment myślałam, że to jakiś drobiazg z lotniska albo prezent dla naszej córki. Rozwinęłam materiał i poczułam, jak serce zaczyna mi bić szybciej. W środku znajdował się malutki, różowy kapelusik dziecięcy. Taki dla kilkumiesięcznego dziecka. Delikatny, lekko sprany, z maleńką kokardką przy rondzie. Pod nim leżała pożółkła fotografia przedstawiająca młodą kobietę trzymającą na rękach niemowlę. Na odwrocie, nieco wyblakłym długopisem, ktoś napisał: „Lucía i Elena. Walencja, sierpień 1987”. Usiadłam na łóżku, bo nagle zrobiło mi się słabo. Nie znałam żadnej Lucíi. Nie znałam żadnej Eleny. Nie miałam pojęcia, dlaczego mój mąż wrócił z delegacji z cudzym dziecięcym kapelusikiem i zdjęciem obcej kobiety z dzieckiem. Przez kilka minut siedziałam bez ruchu, obracając fotografię w dłoniach. W głowie pojawiały się najgorsze scenariusze. Romans. Drugie życie. Dziecko, o którym nigdy mi nie powiedział. Czułam, jak w gardle rośnie mi gula, a ręce zaczynają drżeć. Kiedy Rafał wrócił do domu, od razu wiedziałam, że nie dam rady czekać ani minuty dłużej. „Powiesz mi wreszcie, kim są Lucía i Elena?” Dzieci były jeszcze na podwórku, kiedy weszłam do kuchni z fotografią i kapelusikiem w ręku. Rafał spojrzał na mnie, a potem na przedmioty, które położyłam na stole. W jednej sekundzie z jego twarzy odpłynęła cała krew. – Gdzie to znalazłaś? – zapytał cicho. – W twojej walizce. W bocznej kieszeni. I nie pytaj mnie, gdzie, tylko powiedz mi wreszcie, kim są Lucía i Elena. Przez chwilę milczał. Oparł dłonie o blat i spuścił głowę. Wyglądał tak, jakby walczył sam ze sobą. W końcu usiadł i wskazał mi krzesło naprzeciwko. – To nie jest to, co myślisz – powiedział. – Naprawdę? Bo właśnie wróciłeś z Hiszpanii z dziecięcym kapelusikiem i zdjęciem obcej kobiety z niemowlęciem. Powiedz mi, co dokładnie mam myśleć. Rafał potarł twarz dłońmi. Był blady, zmęczony i jakby nagle starszy o kilka lat. – To historia, o której sam dowiedziałem się dopiero tam, na miejscu – powiedział w końcu. – I do dziś nie wiem, jak mam ci ją opowiedzieć. Ojciec mojego męża zostawił po sobie więcej niż wspomnienia Rafał wychował się bez ojca. To znaczy – formalnie miał ojca, ale ten zmarł, gdy Rafał był jeszcze nastolatkiem. Teść był dla mnie zawsze postacią z rodzinnych opowieści. Przystojny, charyzmatyczny, wiecznie w rozjazdach, pracujący kiedyś przy międzynarodowych kontraktach. Teściowa mówiła o nim oszczędnie. Nie z niechęcią, raczej z jakimś dziwnym smutkiem, którego nigdy nie umiałam nazwać. Rafał opowiedział mi, że podczas delegacji w Walencji pojechał po spotkaniu do starej części miasta. Chciał po prostu coś zobaczyć przed powrotem. W pewnym momencie zadzwonił do niego nieznany numer. Kobieta po drugiej stronie mówiła łamaną angielszczyzną i kilka razy upewniała się, czy rozmawia z synem Jana Kamińskiego. – Byłem pewien, że to jakaś pomyłka – przyznał. – Ale ona znała imię mojego ojca, datę jego urodzenia, wiedziała, czym się zajmował. Powiedziała, że musi się ze mną spotkać, bo od lat czekała na ten moment. Umówili się w małej kawiarni niedaleko portu. Czekała tam kobieta około pięćdziesiątki, ciemnowłosa, bardzo podobna do starszej wersji dziewczyny ze zdjęcia. Przedstawiła się jako Lucía. Gdy usiedli, od razu wyciągnęła kopertę pełną fotografii i dokumentów. – Powiedziała mi, że wiele lat temu miała romans z moim ojcem – mówił Rafał, patrząc w stół. – Poznali się, kiedy pracował w Hiszpanii. Był żonaty, ona była bardzo młoda. Ojciec obiecał, że wróci. Że wszystko ułoży. Tyle że nigdy nie wrócił. Słuchałam w milczeniu, czując, jak skóra na karku cierpnie mi z każdym kolejnym słowem. W Walencji czekała na niego siostra, o której nie miał pojęcia Lucía urodziła córkę kilka miesięcy po wyjeździe mojego teścia. Dała jej na imię Elena. Nigdy nie założyła rodziny, sama ją wychowała i przez lata próbowała odnaleźć mężczyznę, który był ojcem dziecka. Kiedy wreszcie udało jej się ustalić, że nie żyje, zaczęła szukać jego rodziny. Trafiła na nazwisko Rafała dopiero kilka miesięcy wcześniej, ale nie miała odwagi napisać. Zdecydowała się dopiero wtedy, gdy dowiedziała się, że przyjeżdża do Walencji służbowo. – Elena przyszła trochę później – powiedział Rafał. – Weszła do kawiarni i miałem wrażenie, że ktoś uderzył mnie w klatkę piersiową. Jest do mnie podobna. Nie tak, żeby pomylić nas na ulicy, ale wystarczająco, żebym poczuł, że patrzę na kogoś z własnej krwi. Wtedy zrozumiałam, skąd ten kapelusik. Należał do córki Eleny, czyli do dziewczynki, która była siostrzenicą mojego męża. Kimś, o czyim istnieniu jeszcze kilka dni wcześniej nie miał pojęcia. Rafał opowiadał, że spotkanie trwało kilka godzin. Lucía pokazała mu stare listy od jego ojca, kilka fotografii i maleńki kapelusik, który teść przywiózł kiedyś z Polski dla swojej hiszpańskiej córki. Nigdy go jej osobiście nie wręczył, ale Lucía przechowała go przez wszystkie te lata. Przed wyjściem podała go Rafałowi. – Powiedziała, że skoro Jan nie wrócił po swoje dziecko, to może chociaż jego syn zabierze ze sobą kawałek tej historii – wyszeptał mój mąż. Najgorsze było to, że nie wiedział, po czyjej stronie stanąć Przez dłuższą chwilę siedzieliśmy w ciszy. Ja próbowałam uporządkować wszystko, co właśnie usłyszałam, a Rafał wyglądał tak, jakby od dwóch dni nie wypowiedział na głos żadnej z tych myśli. – Dlaczego nic mi nie powiedziałeś od razu? – zapytałam w końcu. Spojrzał na mnie z bezradnością. – Bo sam nie wiedziałem, co mam z tym zrobić. Wróciłem do domu i zobaczyłem ciebie, dzieci, nasze zwyczajne życie. I nagle pomyślałem, że gdzieś w Walencji siedzi kobieta, która przez trzydzieści kilka lat czekała, aż ktoś z naszej rodziny się do niej odezwie. A obok niej moja siostra. Rozumiesz? Siostra. Słowo, którego nigdy nie miałem używać. Pokiwałam głową, choć wciąż byłam w szoku. – Nie chciałem, żebyś myślała, że coś ukrywam. Ale chyba właśnie to zrobiłem – dodał gorzko. – Bałem się też reakcji mamy. Nie wiem, czy ona wiedziała o tamtej historii. Nie wiem, czy ojciec cokolwiek jej powiedział. Nie wiem nawet, czy mam prawo burzyć jej spokój po tylu latach. W tamtej chwili po raz pierwszy od jego powrotu zobaczyłam nie mężczyznę, który coś przede mną zataja, ale syna, który nagle dowiedział się, że jego zmarły ojciec zostawił po sobie nie tylko wspomnienia, ale też drugą rodzinę. Musieliśmy zdecydować, co zrobić z prawdą Przez następne dni temat wracał do nas nieustannie. Rozmawialiśmy wieczorami, kiedy dzieci już spały. Raz siedzieliśmy przy kuchennym stole, innym razem na balkonie, gdzie letnie powietrze było ciężkie i nieruchome, a ja miałam wrażenie, że nawet ono słucha naszej historii. Rafał długo wahał się, czy powiedzieć o wszystkim swojej matce. Bał się, że ją zrani, że rozdrapie starą ranę albo odkryje sekret, o którym ona przez całe życie próbowała zapomnieć. W końcu uznał, że nie ma prawa decydować za nią. Pamiętam dzień, w którym pojechaliśmy do teściowej. Siedziała w ogrodzie i obierała fasolkę. Kiedy Rafał powiedział, że musi z nią porozmawiać, odłożyła miskę i spojrzała na niego tak uważnie, jakby od razu przeczuwała, że za chwilę usłyszy coś ważnego. Nie będę udawać, że to była łatwa rozmowa. Teściowa pobladła, a potem długo milczała. W końcu powiedziała coś, czego nie spodziewał się żaden z nas. – Wiedziałam, że twój ojciec miał kiedyś romans w Hiszpanii – wyszeptała. – Nie wiedziałam tylko, że urodziło się z tego dziecko. Patrzyłam na nią i czułam, jak serce ściska mi się z bólu. Nie płakała. Nie krzyczała. Siedziała wyprostowana, z dłońmi splecionymi na kolanach, i wyglądała tak, jakby nagle wróciła do kobiety, którą była trzydzieści lat wcześniej. Małe zawiniątko zmieniło naszą rodzinę Minęło kilka miesięcy, zanim wszyscy oswoiliśmy się z tą historią. Rafał zaczął regularnie rozmawiać z Eleną. Najpierw nieśmiało, ostrożnie, jak z kimś obcym. Z czasem coraz swobodniej. Okazało się, że mają podobny śmiech, podobne gesty i tę samą skłonność do milczenia, kiedy coś ich przerasta. Te drobiazgi wzruszały mnie bardziej niż wielkie słowa. W październiku pojechaliśmy do Hiszpanii całą rodziną. Poznałam Lucíę, Elenę i jej córeczkę. To właśnie wtedy mała Sofia miała na głowie różowy kapelusik, ten sam, który wcześniej wypadł z walizki mojego męża. Elena zaśmiała się, gdy zobaczyła, jak długo mu się przyglądam. – Mama przechowała go tyle lat, a teraz i tak nosi go już kolejne dziecko – powiedziała. – Chyba tak właśnie powinno być. Czasem myślę o tym, jak niewiele brakowało, żebym nigdy nie poznała tej historii. Gdybym nie rozpakowała walizki, gdyby kapelusik nie wypadł z kieszeni, być może Rafał jeszcze długo nosiłby to wszystko w sobie, próbując sam poradzić sobie z prawdą o ojcu, którego już nie mógł o nic zapytać. Małe zawiniątko, które znalazłam między koszulami, okazało się nie pamiątką po romansie ani dowodem zdrady. Było czymś znacznie większym. Było początkiem nowej gałęzi naszej rodziny. I dowodem na to, że nawet po śmierci można zostawić po sobie tajemnice, które zmienią życie tych, którzy zostali. Czytaj też: „Na strychu teściów znalazłam listy mojego męża do obcej kobiety. Gdy zaczęłam czytać, serce mi pękło” „Mąż mnie zdradzał, więc poszłam po radę do księdza. W konfesjonale znalazłam coś więcej niż kościelne morały i nie żałuję” „Ostatnie słowa babci. Przez całe życie myślałam, że jesteśmy idealną rodziną. Jeden stary list zburzył wszystko”
„Córka codziennie prosi, żebym zajęła się wnukami, chociaż pracuje z domu. Nie wie, że gdyby nie Jonasz, w lodówce miałabym światło i parówki”
Najtrudniej było mi przyznać się przed samą sobą, że zaczynam nie dawać rady. Kochałam wnuki ponad wszystko, ale z każdym tygodniem coraz bardziej czułam, że dla własnej córki przestałam być mamą, a stałam się darmową opiekunką. Nigdy nie powiedziałam jej, że z mojej emerytury coraz częściej zostawało tak niewiele, że przed kolejnymi zakupami otwierałam lodówkę z lękiem. Gdyby nie Jonasz, pewnie długo jeszcze udawałabym, że wszystko jest w porządku.
Od śmierci mojego męża minęły 4 lata. Przyzwyczaiłam się do samotności, choć nie przyszło mi to łatwo. Ratowały mnie spacery, książki i spotkania z Jonaszem – dawnym kolegą z liceum, który po latach odezwał się do mnie przez przypadek. Znalazł mnie na Facebooku. Oboje zostaliśmy sami i szybko okazało się, że dobrze nam się razem rozmawia. Nie planowaliśmy wspólnego życia, ale świadomość, że ktoś na mnie czeka z kawą i dobrym słowem, bardzo mi pomagała. Moja córka Agata mieszka zaledwie kilka ulic dalej. Pracuje z domu i wychowuje dwójkę dzieci – siedmioletniego Franka i pięcioletnią Zosię. Kiedy dostała możliwość pracy zdalnej, wszyscy byliśmy przekonani, że będzie jej łatwiej pogodzić obowiązki zawodowe z życiem rodzinnym. Szybko okazało się jednak, że niemal każdego ranka dzwonił telefon. – Mamo, możesz dziś przyjść, zabrać do siebie dzieciaki? Mam ważne spotkania i dzieci będą mi przeszkadzały. – O której mam być? – Najlepiej za pół godziny. Jesteś niezastąpiona. Za każdym razem słyszałam to ostatnie zdanie i za każdym razem odkładałam swoje plany. Nie zastanawiałam się nad tym, czy mam ochotę, czy jestem zmęczona. Wsiadałam w autobus, żeby podjechać ten jeden przystanek, albo szłam pieszo, pakowałam wnuki i spędzałam z nimi praktycznie cały dzień. Coraz częściej wyjmowałam pieniądze z własnego portfela Jeśli zajmowałam się dzieciakami na miejscu, Agata zawsze zostawiała pełną lodówkę. Problem zaczynał się wtedy, gdy wychodziliśmy z domu i szliśmy do mnie albo gdzieś do parku czy na plac zabaw. W upalne dni Franek marzył o zimnej lemoniadzie, Zosia prosiła o lody, a po drodze zawsze pojawiało się coś, co sprawiało dzieciom radość – świeże truskawki, kolorowe kredy, bańki mydlane czy mała książeczka z naklejkami. – Babciu, kupisz? Proszę... – pytała Zosia, patrząc na mnie z takim uśmiechem, że trudno było odmówić. Nigdy nie chciałam, żeby wnuki czuły, że babcia liczy każdą złotówkę. Płaciłam więc z własnej emerytury i tłumaczyłam sobie, że przecież to tylko kilka złotych. Dopiero pod koniec miesiąca zauważyłam, że tych „kilku złotych” uzbierało się kilkaset. Nie miałam odwagi powiedzieć córce, że zaczyna mi brakować pieniędzy. Wstydziłam się. Byłam przekonana, że dobra matka powinna pomagać dzieciom, a nie wystawiać im rachunki. Pewnego wieczoru otworzyłam lodówkę. Na półce leżała paczka parówek, kawałek sera i masło. Patrzyłam na to wszystko przez dłuższą chwilę i pomyślałam, że gdyby nie kilka słoików z przetworami, które zrobiłam jesienią, nie miałabym właściwie z czego ugotować obiadu. Jonasz od razu zauważył, że coś jest nie tak Następnego dnia spotkałam się z Jonaszem. Umówiliśmy się na kawę w małej cukierni, do której często chodziliśmy po spacerze. Ledwo usiadłam przy stoliku, spojrzał na mnie uważnie i od razu zapytał, czy coś się wydarzyło. – Wyglądasz na bardzo zmęczoną. Powiesz mi wreszcie, co cię gryzie? Przez chwilę próbowałam się uśmiechać i udawać, że wszystko jest w porządku. W końcu jednak opowiedziałam mu o codziennym pilnowaniu wnuków, o zakupach, których nikt mi nie zwracał, i o tym, że zaczęłam oszczędzać na własnym jedzeniu. Jonasz słuchał mnie w milczeniu. Nie przerywał ani razu. Dopiero kiedy skończyłam, wyjął z portfela kilka banknotów i położył je obok mojej filiżanki. – Weź je. – Nie mogę. To byłoby nie w porządku. – Janka, nie pożyczam ci tych pieniędzy dlatego, że jesteś biedna. Pożyczam ci je dlatego, że nie chcę, żebyś wybierała między obiadem dla siebie a lodami dla wnuków. Poczułam, że oczy zachodzą mi łzami. Nikt od bardzo dawna nie zapytał mnie, czy sama czegoś potrzebuję. Po raz pierwszy powiedziałam córce prawdę Kilka dni później Agata znowu zadzwoniła. – Mamo, możesz przyjść jutro? Mam bardzo napięty dzień. Tym razem, zamiast od razu się zgodzić, poprosiłam ją, żeby po pracy przyszła do mnie na herbatę. Usiadłyśmy przy kuchennym stole. Długo nie wiedziałam, jak zacząć, ale w końcu powiedziałam wszystko. Opowiedziałam jej, ile czasu spędzam z dziećmi, ile wydaję na ich drobne przyjemności i jak wyglądała moja lodówka pod koniec miesiąca. – Dlaczego wcześniej nic nie mówiłaś? – zapytała cicho. – Bo nie chciałam, żebyś pomyślała, że wypominam ci własne wnuki. – Mamo, ja naprawdę nie zdawałam sobie z tego sprawy. Westchnęłam i uśmiechnęłam się smutno. – Wiesz, kto jako pierwszy zauważył, że coś jest nie tak? – Kto? – Jonasz. To on pożyczył mi pieniądze, żebym mogła spokojnie zrobić zakupy. Córka spuściła wzrok. Przez dłuższą chwilę obracała kubek w dłoniach, a potem powiedziała coś, czego nie słyszałam od niej od bardzo dawna. – Przepraszam, mamo. Chyba tak bardzo przyzwyczaiłam się do tego, że zawsze jesteś, iż przestałam się zastanawiać, ile cię to kosztuje. Dziś nadal pomagam, ale na innych zasadach Od tamtej rozmowy minęło już trochę czasu i wiele się zmieniło. Nadal opiekuję się Frankiem i Zosią, bo uwielbiam patrzeć, jak dorastają. Różnica polega na tym, że córka już nie zakłada, że jestem do dyspozycji każdego dnia. Zawsze najpierw pyta, czy mam czas i ochotę, a kiedy zostawia dzieci pod moją opieką, daje mi pieniądze na wspólne wyjścia albo sama przygotowuje wszystko, czego mogą potrzebować. Najbardziej cieszy mnie jednak coś zupełnie innego. Kilka razy w tygodniu spotykam się z Jonaszem i nikt już nie pyta, czy mogę z tego zrezygnować, bo trzeba przypilnować wnuków. Moja córka w końcu zrozumiała, że babcia też ma prawo mieć własne życie, swoich przyjaciół i zwykłą, ludzką potrzebę, żeby ktoś zatroszczył się czasem również o nią. Czytaj także: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Moja matka zaszła w ciążę w tym samym czasie co ja. Byłam wściekła. Miała mi pomagać, a nie sama siedzieć w pieluchach” „Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes”
„Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa”
Nie wiem, co jest trudniejsze – pracować z domu z małym dzieckiem pod nogami czy udawać przed całym światem, że to w ogóle da się sensownie pogodzić. Mój mąż wychodził rano do biura i wracał dopiero po siedemnastej. Ja zostawałam z laptopem, służbowym telefonem, Teamsami, mailami i czteroletnim Tymonem, który od tygodnia żył w przekonaniu, że skoro nie chodzi do przedszkola, to codziennie powinny być wakacje, lody i atrakcje.
Tymczasem nasze wakacje zaczynały się dopiero w sierpniu. Przedszkole miało przerwę, a dyżur wakacyjny ruszał dopiero za dwa tygodnie. Przez kilka dni ratowałam się bajkami, kolorowankami, ciastoliną i obietnicami, że „zaraz, tylko skończę spotkanie”, ale czułam, że długo tak nie pociągnę. Tymon nie był niegrzeczny – po prostu się nudził. Wchodził mi pod biurko podczas rozmów, pytał, czy może nalać sobie soku, a po chwili przybiegał z pretensją, że znowu wylał. Gdy próbowałam coś załatwić przez telefon, on akurat przypominał sobie, że musi mi koniecznie pokazać, jak wysoko podskakuje jego żaba z gumy. W środę około południa zadzwoniła mama. – Słuchaj, my z tatą jedziemy jutro na działkę i zostajemy tam do wieczora – powiedziała. – Weźmiemy Tymonka. Niech ma trochę trawy, wody, świeżego powietrza. Przecież on zwariuje, siedząc z tobą kolejny dzień w mieszkaniu. Przyznaję, że poczułam wtedy wdzięczność. Moja mama potrafiła być męcząca, czasem wtrącała się bardziej, niż powinna, ale nie mogłam jej odmówić jednego – kochała wnuka i naprawdę umiała się nim zająć. Tata zresztą też. Na działce mieli piaskownicę, mały basenik, hamak, cień pod starymi jabłoniami i ten rodzaj cierpliwości, którego mnie po całym dniu pracy już zwyczajnie brakowało. – Tylko wróćcie z nim wieczorem – zaznaczyłam od razu. – W piątek mam dwa ważne spotkania i muszę się rano wyspać, nie mogę jeszcze o świcie jechać po dziecko na drugi koniec miasta. – Oczywiście – odpowiedziała mama takim tonem, jakby obraziło ją samo przypuszczenie, że mogłoby być inaczej. – Weźmiemy go po śniadaniu, oddamy przed kąpielą. Nawet kolację zdążysz mu zrobić. Tymonek, kiedy usłyszał słowo „działka”, oszalał ze szczęścia. – Będzie basen? Dziadek puści mi węża? Mogę wziąć koparkę? – zasypywał mnie pytaniami, zanim jeszcze zdążyłam potwierdzić plan. Patrzyłam na jego roześmianą buzię i pomyślałam, że może wszyscy na tym skorzystamy. On się wybawi, ja popracuję w spokoju, a wieczorem odbiorę zmęczone, szczęśliwe dziecko. Gdybym wiedziała, jak ten dzień się skończy, pewnie nie byłabym taka spokojna. Od rana wszystko szło aż za dobrze Następnego dnia rodzice przyjechali po Tymona przed dziewiątą. Spakowałam mu plecak jak na małą wyprawę – dwa komplety ubrań na zmianę, czapkę z daszkiem, sandały, krem z filtrem, ręcznik, butelkę z wodą, winogrona i ulubioną koparkę. Tymon stał już przy drzwiach, nie mogąc usiedzieć w miejscu. – Mamusiu, a mogę wziąć też te zielone gumiaki? – zapytał, choć za oknem było ponad trzydzieści stopni. – Po co ci gumiaki w taki upał? – Bo jak dziadek puści dużo wody, to będą potrzebne – wyjaśnił z miną człowieka, który doskonale wie, co robi. Mama tylko się roześmiała. – Nie martw się, będzie miał co robić. Jak wróci, padnie od razu po kąpieli. I rzeczywiście, przez pierwszą połowę dnia wyglądało na to, że wszyscy mieli rację. O jedenastej dostałam zdjęcie, na którym Tymon siedział w dmuchanym baseniku w samych spodenkach, z mokrą grzywką przyklejoną do czoła i szerokim uśmiechem. Godzinę później mama przysłała filmik, jak tata polewa mu nogi wodą z węża, a on piszczy ze śmiechu tak głośno, że aż ściszyłam telefon, żeby nie było go słychać podczas spotkania. „Zjadł już dwie kanapki i pół miski truskawek. Nie pytaj, skąd ma tyle energii” – napisała mama. Uśmiechnęłam się do ekranu i pierwszy raz od dawna pracowałam w ciszy. Nikt nie pytał, gdzie są kredki, nikt nie krzyczał z łazienki, że nie może odkręcić mydła, nikt nie wchodził mi na kolana w połowie rozmowy z klientem. Zrobiłam tyle, ile zwykle robiłam w dwa dni, i nawet zaczęłam myśleć, że może rodzice będą chcieli częściej zabierać Tymona na działkę. Po szesnastej napisałam mamie wiadomość: „O której będziecie?”. Odpisała dopiero po pół godzinie. „Spokojnie, jesteśmy. Tymek się bawi”. To „jesteśmy” i „się bawi” trochę mnie zdziwiło. Było późno, a oni nadal nie zaczęli się zbierać. Zadzwoniłam. – Mamo, pamiętasz, że mieliście wrócić dziś z Tymonem? – zapytałam, starając się brzmieć lekko. – No przecież pamiętam – odpowiedziała. – Jeszcze chwila, dobrze? Dzieci się bawią. – Jakie dzieci? Po drugiej stronie zapadła krótka cisza. – A, bo przyjechała Anka – rzuciła w końcu. – Z chłopcami. Wpadli na dwa dni. Tymonek jest zachwycony. Zamarłam. Anka była moją młodszą siostrą. Mieszkała pod Łodzią, więc widywaliśmy się rzadziej, niż bym chciała, ale Tymon ją uwielbiał. Jej synowie byli trochę starsi od niego i kiedy spotykali się całą trójką, potrafili zniknąć na pół dnia. Problem polegał na tym, że nikt nie uprzedził mnie, że siostra też przyjedzie na działkę. A już na pewno nikt nie zapytał, czy zgadzam się, żeby mój syn nagle został tam dłużej. – Mamo, nie kombinuj – powiedziałam od razu. – Macie wrócić z Tymonem dzisiaj. Jutro znowu pracuję. – Porozmawiamy później – rzuciła szybko i się rozłączyła. To był moment, w którym poczułam pierwsze ukłucie niepokoju. Gdy zobaczyłam reklamówkę z jego rzeczami... Po dziewiętnastej usłyszałam dzwonek do drzwi. Odetchnęłam z ulgą i poszłam otworzyć, przekonana, że zaraz zobaczę zmęczonego, spoconego Tymonka z włosami pachnącymi słońcem i trawą. Tymczasem w progu stali tylko moi rodzice. Mama trzymała w ręce dużą reklamówkę, z której wystawały dziecięce spodenki, ręcznik i niebieska koszulka. Wszystko mokre. Spojrzałam najpierw na nią, potem na tatę, potem za ich plecy. Pusto. – Gdzie jest Tymon? – zapytałam, ale głos zabrzmiał mi tak cicho, że sama ledwo go usłyszałam. Mama weszła do przedpokoju, jakby nic się nie stało. – Na działce – odpowiedziała, zdejmując sandały. Przez sekundę naprawdę myślałam, że się przesłyszałam. – Słucham? – Został z Anką i chłopcami – powiedziała, a w jej głosie pojawiła się ta nieznośna nuta spokoju, która zawsze doprowadzała mnie do furii. – Tak się rozbawili, że szkoda było go zabierać. Jutro rano ci go przywieziemy, skoro masz te ważne spotkania, to lepiej, żebyś mogła się skupić. Patrzyłam na nią bez słowa. Czułam, jak robi mi się gorąco, ale wcale nie od upału. – Wy... zostawiliście moje dziecko na noc na działce i przyjechaliście mi to oznajmić już po fakcie? – zapytałam w końcu, cedząc każde słowo. – Nie rób od razu takiej miny – westchnęła mama. – Jest z twoją siostrą, nie z obcymi ludźmi. Ma tam dzieci, z którymi się bawi, a Anka sama zaproponowała, że go przypilnuje. Naprawdę chcesz go teraz stamtąd zabierać, kiedy siedzi w baseniku i nawet nie pamięta, jak ma na imię? – Chcę, żeby nikt nie decydował za mnie, gdzie moje dziecko śpi! – wybuchłam. – To chyba nie jest wygórowane oczekiwanie! Tata próbował wejść między nas. – Ola, spokojnie. To nie wygląda tak, jak myślisz. Po prostu chłopaki zrobili sobie z Tymonka maskotkę. Biegają z nim po całej działce, leją się wodą z węża, siedzą w baseniku. Zmoczył wszystkie ubrania, dlatego je przywieźliśmy. Tam nie ma pralki, a jutro i tak chcieliśmy wrócić do miasta, więc mama pomyślała, że ci je podrzucimy i od razu powiemy, że mały zostaje. – „Od razu powiemy”? – powtórzyłam z niedowierzaniem. – To nie jest worek ziemniaków, tylko mój syn! Mama zacisnęła usta. – Nie przesadzaj. Tymonek ma cztery lata, jest szczęśliwy, bezpieczny i pod opieką własnej ciotki. Naprawdę sądzisz, że stałaby mu się tam krzywda? – Nie o to chodzi! – prawie krzyknęłam. – Chodzi o to, że nawet nie spytaliście mnie o zgodę. Że wracacie bez dziecka i z reklamówką jego mokrych ubrań, jakby to była najbardziej normalna rzecz na świecie! Najgorsze było to, że przez chwilę sama zaczęłam się wahać Byłam wściekła, ale jednocześnie gdzieś pod tą złością zaczęło przebijać się coś jeszcze. W głowie miałam obraz Tymonka, który od rana bawił się z kuzynami, chlapał wodą, biegał po trawie, jadł owoce prosto z miski i wreszcie miał prawdziwe wakacje, a nie siedzenie obok matki stukającej w klawiaturę. Wiedziałam też, jaka jest moja siostra. Roztrzepana, ale odpowiedzialna, ciepła, cierpliwa. Jeśli mama mówiła, że Tymon został z Anką, to naprawdę był bezpieczny. – Daj mi do niej zadzwonić – powiedziałam już ciszej. Mama od razu podała mi telefon. Siostra odebrała po drugim sygnale. – Nie zabijaj mnie – powiedziała zamiast „cześć”, a w tle słyszałam śmiech dzieci i plusk wody. – Przysięgam, to nie był spisek. Przyjechaliśmy po południu, chłopaki oszalały na punkcie Tymona, a on na ich punkcie. Siedzą teraz w piżamach na tarasie i jedzą tosty z dżemem. Jest tak szczęśliwy, że aż mi głupio ci to mówić. – Anka, mama przyjechała do mnie bez mojego dziecka i z reklamówką jego mokrych ubrań. Jak mam niby reagować? – zapytałam, próbując zapanować nad głosem. – Wiem, wiem. To wyszło fatalnie. Ale posłuchaj mnie: ja go naprawdę dopilnuję. Śpię z chłopakami w pokoju obok, działka jest ogrodzona, a on nie chce wracać. Jak mu powiedziałam, że może zostać do jutra, to aż zapiszczał. Jeśli chcesz, przywieziemy go teraz. Tylko... chyba będzie płakał przez całą drogę. W tym momencie usłyszałam w tle głos Tymona. – Mamo! Mogę zostać u cioci? Proszę! Jutro zrobimy wielki zamek z piasku i będę spał na górnym łóżku z Kubą! Zamknęłam oczy. Oczywiście, że mogłam się uprzeć. Kazać im natychmiast wracać, zrobić awanturę, postawić wszystkich do pionu. Tylko że nagle zobaczyłam tę sytuację również z drugiej strony. Mojego syna, który wreszcie miał dzień pełen dziecięcej radości, kuzynów, baseniku, węża ogrodowego i swobody. I siebie – zmęczoną, spiętą, wiecznie między jednym mailem a drugim, która od tygodnia obiecuje mu wakacje „już niedługo”. – Dobrze – powiedziałam w końcu, choć przyszło mi to z trudem. – Ale tylko do jutra. I następnym razem nikt nie zostawia mojego dziecka na noc bez zapytania mnie o zdanie. Czy to jasne? – Jasne – odpowiedziała siostra natychmiast. – I obiecuję, że jutro odwiozę ci go osobiście. Z czystymi ubraniami. Rano wrócił brudny, opalony i szczęśliwy. A ja i tak postawiłam granicę Następnego dnia o trzynastek zadzwonił domofon. Otworzyłam i po chwili do mieszkania wpadł Tymonek, pachnący szamponem, słońcem i dziecięcym kremem z filtrem. Miał na sobie pożyczoną koszulkę kuzyna. – Mamusiu! Wiesz co? Spałem u cioci! I zjadłem dwie kiełbaski! I byłem w basenie aż do kolacji! – wyrzucał z siebie od progu, ledwo łapiąc oddech. – A dziś też mogę tam pojechać? Za nim weszła moja siostra z torbą pełną świeżo upranych ubranek i miną osoby, która wie, że przeskrobała. – Nie patrz tak na mnie – powiedziała, zanim zdążyłam się odezwać. – Sama bym się wściekła na twoim miejscu. Mama stwierdziła, że „jakoś ci to wytłumaczymy”, a ja od razu powiedziałam, że to zły pomysł. Mama zadzwoniła godzinę później. Chyba liczyła, że skoro Tymon wrócił szczęśliwy, to temat sam się rozejdzie po kościach. – No i widzisz? Nic się nie stało – powiedziała pojednawczo. – Dziecko zadowolone, wyspane, wybawione. – Mamo – przerwałam jej spokojnie, ale stanowczo. – Właśnie dlatego musimy to sobie jasno powiedzieć. To, że nic się nie stało, nie znaczy, że wszystko było w porządku. Nie możecie zostawiać u siebie mojego dziecka na noc bez uzgodnienia tego ze mną. Nieważne, czy chodzi o działkę, twoją koleżankę, czy własną córkę. Po prostu nie. Po drugiej stronie zapadła cisza. – Dobrze – odpowiedziała w końcu. – Masz rację. Ponieśliśmy się. I chyba pierwszy raz naprawdę to do niej dotarło. Tymon do dziś wspomina tamten dzień jak najlepszą przygodę wakacji. Basenik, wąż ogrodowy, nocowanie z kuzynami, tosty jedzone w piżamie na tarasie. Dla niego to była czysta radość. Dla mnie – nauczka, że nawet jeśli ktoś kocha moje dziecko najmocniej na świecie, nie ma prawa decydować za mnie, gdzie ono zostaje na noc i kiedy wróci do domu. Zwłaszcza jeśli jedyną informacją, jaką dostaję, jest reklamówka mokrych ubrań i spokojne: „przecież nic się nie stało”. Czytaj także: „Mąż wyszedł z córką na plac zabaw, a wrócił z pustym wózkiem. Płakał i powtarzał tylko jedno słowo” „Teściowie zabrali Ignasia nad jezioro, bo w mieście nie dało się oddychać. Gdy wieczorem podjechali pod dom z pustym fotelikiem, skamieniałam” „Teściowie przynieśli nam pod drzwi zawiniątko i uciekli bez słowa. Gdy rozchyliłam kocyk, zalałam się łzami”
„Mama od przyjazdu do sanatorium nie dawała znaku życia. Po 3 dniach jej telefon odebrał jakiś mężczyzna. Powiedział 2 słowa”
Moja mama nigdy nie rozstawała się z telefonem. Potrafiła oddzwonić nawet wtedy, gdy byłam pewna, że śpi. Dlatego kiedy po jej wyjeździe do sanatorium przez trzy dni nie odebrała ani jednego telefonu, zaczęłam wyobrażać sobie najgorsze. Czwartego dnia usłyszałam w słuchawce obcy, męski głos. Powiedział tylko dwa słowa: „Zosieńka odpoczywa”. Zamarłam.
Odkąd odszedł tata, mama właściwie przestała mieć własne życie. Miała sześćdziesiąt dziewięć lat, była zdrowa, pełna energii i... zawsze gotowa pomagać. – Mamo, odbierzesz Olę z przedszkola? – Mamo, przypilnujesz Jasia, bo mam zebranie? – Mamo, mogłabyś zostać jeszcze dwie godziny? Utknęłam w pracy. Nigdy nie odmawiała. Przyznam szczerze, że z czasem zaczęłam traktować to jako coś naturalnego. Wiedziałam, że wystarczy jeden telefon, a mama wszystko przeorganizuje. – Dzieci tak szybko rosną – powtarzała. – Cieszę się, że mogę z nimi być. Dopiero później zrozumiałam, że mówiła to bardziej do siebie niż do mnie. Kiedy dostała skierowanie do sanatorium, bardzo się ucieszyłam. – W końcu odpoczniesz – powiedziałam. – Chyba najwyższy czas – uśmiechnęła się. Nie przypuszczałam, że ten wyjazd zmieni coś znacznie więcej niż jej samopoczucie. Cisza, której wcześniej nie znałam Pierwszego dnia zadzwoniłam wieczorem. Nie odebrała. Pomyślałam, że pewnie jest na zabiegach albo poznaje nowych ludzi. Drugiego dnia spróbowałam rano. Potem po południu. Wieczorem jeszcze raz. Cisza. Zaczęłam się niepokoić. – Może nie ma zasięgu – uspokajał mnie mąż. – Mama zawsze oddzwania. Trzeciego dnia dzwoniłam chyba z dziesięć razy. Napisałam wiadomość: „Mamo, odezwij się. Martwię się”. Nie było odpowiedzi. Nie mogłam się skupić w pracy. Co chwilę zerkałam na telefon. Wieczorem powiedziałam do męża: – Jeśli jutro się nie odezwie, jadę tam. Naprawdę byłam gotowa wsiąść do samochodu. Telefon odebrał nieznajomy Czwartego dnia około południa znowu wybrałam numer. Tym razem ktoś odebrał. Serce zaczęło mi walić. – Halo? Mamo? Po drugiej stronie odezwał się spokojny, niski głos. – Zosieńka odpoczywa. Tylko tyle. Zaniemówiłam. – Słucham?! – Zosieńka odpoczywa – powtórzył mężczyzna. – Kim pan jest?! Zapadła cisza. Po chwili usłyszałam cichy śmiech mamy. – Oddaj telefon. Jeszcze bardziej się zdenerwowałam. – Mamo, co tam się dzieje?! – Wszystko dobrze, kochanie. Naprawdę wszystko dobrze. – To dlaczego odbiera jakiś obcy mężczyzna? – Opowiem ci, jak wrócę. Nie spałam pół nocy. W głowie miałam setki scenariuszy. Czy mama poznała kogoś? Czy ktoś ją oszukuje? A może w ogóle nie chciała ze mną rozmawiać? Wróciła odmieniona Dwa tygodnie później pojechałam odebrać ją z dworca. Już z daleka zauważyłam, że wygląda inaczej. Nie młodziej. Po prostu... lżej. Miała nową fryzurę, kolorową sukienkę i uśmiech, którego nie widziałam od bardzo dawna. Przytuliłyśmy się. – No dobrze – powiedziałam od razu. – Kim był ten mężczyzna? Mama zaśmiała się. – Wiedziałam, że od tego zaczniesz. W domu zrobiła herbatę. Usiadłyśmy przy stole. – Ma na imię Marian. Zmarszczyłam brwi. – Poznałyśmy się... właściwie poznaliśmy się pierwszego dnia. Siedzieliśmy przy jednym stoliku podczas kolacji. – I odbierał twój telefon? – To żartowniś. Był ciekawy Twojej reakcji. – Ale powiedział... – „Zosieńka odpoczywa”? Uśmiechnęła się szeroko. – Tak do mnie mówi. Poczułam ukłucie zazdrości. – Czy wy... Mama spojrzała na mnie bardzo spokojnie. – Bardzo się lubimy. Jej kolejne słowa zabolały bardziej niż wszystko inne Milczałam. Mama też. W końcu odezwała się pierwsza. – Wiesz, co Marian powiedział mi drugiego dnia? Pokręciłam głową. – Powiedział: „Ty cały czas komuś służysz. A kiedy ostatnio ktoś zrobił coś dla ciebie?”. Nie odpowiedziałam. – Zabolało mnie to. Spojrzała na mnie. – Bo uświadomiłam sobie, że nie pamiętam. Próbowałam zaprotestować. – Mamo, przecież... – Nie, Aniu. Posłuchaj mnie. Westchnęła. – Kocham wnuki. Uwielbiam z nimi być. Ale odkąd przeszłam na emeryturę, moje życie zaczęło kręcić się wyłącznie wokół waszego kalendarza. Poczułam ścisk w gardle. – Nie zauważyłam... – Wiem. – Mogłaś powiedzieć. Mama uśmiechnęła się smutno. – A ty mogłaś zapytać. Te słowa bolały, bo były prawdziwe. Po raz pierwszy zobaczyłam sytuację jej oczami Mama opowiedziała mi o spacerach z Marianem, wspólnych tańcach, wieczorach z muzyką i długich rozmowach przy kawie. – Nie zakochałam się jak nastolatka – zaśmiała się. – Ale pierwszy raz od dawna poczułam, że ktoś pyta mnie, jak minął mój dzień. Nie dlatego, że chce, żebym jutro odebrała dzieci z przedszkola. Zrobiło mi się wstyd. Przypomniałam sobie wszystkie telefony. Bardzo rzadko dzwoniłam tylko po to, żeby zapytać, jak się czuje. Zawsze miałam jakąś prośbę. – A ten telefon? – zapytałam cicho. Mama roześmiała się. – Marian powiedział, że skoro pierwszy raz od lat śpię spokojnie po południu, to nie pozwoli nikomu mnie budzić. – Nawet własnej córce? – Zwłaszcza własnej córce – odpowiedziała z uśmiechem. Roześmiałyśmy się obie. Tamta rozmowa wiele zmieniła Od tamtej pory nadal proszę mamę o pomoc, ale znacznie rzadziej. Najpierw pytam: – Mamo, masz ochotę? A kiedy odpowiada, że jedzie z Marianem do kina, do uzdrowiska albo na wycieczkę, mówię tylko: – Bawcie się dobrze. Bo zrozumiałam coś bardzo ważnego: rodzice nie przechodzą na emeryturę po to, żeby stać się całodobowymi opiekunami wnuków. Oni też mają prawo odpoczywać, zakochiwać się, śmiać, podróżować i odbierać telefony tylko wtedy, kiedy naprawdę mają na to ochotę. A słowa „Zosieńka odpoczywa”, które tak bardzo mnie wtedy przeraziły, dziś kojarzą mi się z czymś zupełnie innym. Z tym, że moja mama w końcu zaczęła żyć także dla siebie. Czytaj także: „Mąż i dzieci traktują mnie jak służącą, więc postanowiłam dać im nauczkę. Zemsta była słodsza niż placek z truskawkami teściowej” „Teściowa nie pozwalała nam wchodzić do jednego pokoju. Gdy przypadkiem zobaczyłam, co tam skrywa, długo nie mogłam dojść do siebie” „Myśleliśmy, że babcia odpoczywa w Kołobrzegu. Gdy sprawdziłam grafik jej zabiegów w sanatorium, spłonęłam ze wstydu. Przecież to seniorka!”
„Moja matka zaszła w ciążę w tym samym czasie co ja. Byłam wściekła. Miała mi pomagać, a nie sama siedzieć w pieluchach”
Nikt nie chciał mnie zrozumieć, a ja nie potrafiłam sobie wyobrazić, że moja mama będzie miała malutkie dziecko. Wstydziłam się tego. To ja miałam chodzić z brzuchem, ja miałam być młodą mamą! A teraz co? Obie będziemy?
Mama nie miała jeszcze dwudziestu lat, kiedy przyszłam na świat. To z mojego powodu rodzice wzięli ślub. Rozwiedli się, gdy miałam pięć lat. Nie doczekałam się rodzeństwa. Od tamtej pory byłyśmy z mamą już tylko we dwie. A teraz, kiedy sama jestem mężatką i spodziewam się pierwszego dziecka, ona nagle oznajmiła mi, że jest w ciąży i wychodzi za mąż. A może najpierw powiedziała, że wychodzi za mąż, a potem, że jest w ciąży, sama nie wiem. Byłam w takim szoku, że przez bardzo długą chwilę nie mogłam wydobyć z siebie słowa. – Mamo, ale to przecież ja jestem w ciąży – wyszeptałam w końcu. – Ja również, córeczko. – Ale przecież ty będziesz babcią. – Bardzo młodą babcią, moja droga – roześmiała się. – Mam dopiero czterdzieści dwa lata. Mogę jeszcze być mamą – dodała po chwili. Dlaczego nikt nie chce zrozumieć, co ja w tej sytuacji czuję? Zdawałam sobie sprawę, że mama jest jeszcze młoda i ładna, że mogłaby ułożyć sobie życie. Adam, z którym od pewnego czasu się spotykała, jest zresztą całkiem fajnym facetem, nie mam nic przeciwko niemu. Jednak do głowy mi nawet nie przyszło, że jeszcze mogłabym mieć rodzeństwo. Przecież to ja miałam urodzić dziecko, ja miałam być mamą, a moja mama – babcią. Miała mi pomagać i doradzać przy dziecku, a nie sama mieć maleństwo. Dosłownie nie mogłam w to uwierzyć. I nie mogłam się z tym pogodzić. – Nie rozumiem, co cię tak zbulwersowało? – mama zachowywała się, jakby wszystko było w najlepszym porządku, jakby rodzenie dzieci po czterdziestce, gdy ma się już dorosłą córkę, było czymś zwyczajnym. Dla mnie jednak nie było to normalne. Wyszłam od niej, z trudem powstrzymując łzy. Gdy wróciłam do domu, Zbyszek od razu zauważył, że coś jest nie tak. – Co się stało? – zapytał. Nie wiedziałam, co mu odpowiedzieć. Usiadłam na kanapie i rozpłakałam się. – Kasiu, źle się czujesz? – uklęknął przede mną i patrzył mi w oczy z niepokojem. – Na litość boską, powiedz mi, co się stało – prosił. – Mama jest w ciąży – wykrztusiłam przez łzy. Zbyszek na moment zastygł, a potem wybuchnął śmiechem. – No i z czego się śmiejesz? – zrugałam go. Mój mąż, tak jak nagle zaczął się śmiać, tak samo nagle się uspokoił. Usiadł obok mnie, objął mocno i przytulił. – Głuptasie – szepnął – i ty z tego powodu płaczesz? A ja myślałem, że stało się jakieś nieszczęście – wyraźnie odetchnął z ulgą. – Nawet nie wiesz, jak mnie przestraszyłaś. – A ty myślisz, że to jest powód do radości? – krzyknęłam ze złością. – No na pewno nie do rozpaczy. Mama rozpacza? – Nie – spojrzałam na niego zdziwiona. – Mama się cieszy. Powiedziała, że wychodzi za mąż za Adama. – No widzisz. Ty też powinnaś się cieszyć. Będziesz miała siostrzyczkę, albo braciszka. – Ty chyba oszalałeś! – byłam coraz bardziej zła. – Jaką siostrzyczkę? Ja będę miała córkę! – Rodzeństwo również będziesz miała. Nie rozumiem, dlaczego cię to tak bulwersuje? Twoja mama jest jeszcze młodą kobietą. Wszyscy zadawali te same pytania „Chyba oboje powariowali” – przebiegło mi przez myśl. Nie miałam sił dłużej z nim gadać. Poszłam pod prysznic, a potem spać. Byłam obrażona. Chciałam, żeby stanął po mojej stronie, a on zachował się, jakby nic się nie stało. A przecież stało się – jak moja mama mogła być w ciąży, kiedy za kilka miesięcy miała zostać babcią?! – Zachowujesz się jak mała dziewczynka – powiedziała babcia, kiedy chciałam z nią porozmawiać. – Nikt mnie nie chce zrozumieć – denerwowałam się. – Kasiu! – babcia też lekko podniosła głos. – Twoja mama jest młoda, zakochała się, chce mieć dziecko, jest szczęśliwa – wymieniała. – A ty nie chcesz tego zrozumieć. Dlaczego? – Dlatego, że ma dorosłą córkę i zaraz zostanie babcią – krzyknęłam. – To nie jest żaden powód – usłyszałam w odpowiedzi. Nikt nie chciał mnie zrozumieć, a ja nie potrafiłam sobie wyobrazić, że moja mama będzie miała malutkie dziecko. Wstydziłam się tego. To ja miałam chodzić z brzuchem, ja miałam być młodą mamą A teraz co? Obie będziemy? Nawet Jagoda, moja najlepsza przyjaciółka, na wiadomość o ciąży mamy, najpierw przez moment siedziała zdziwiona, a potem... – Ale numer! – zachichotała radośnie. – Będziecie razem chodzić w ciąży. Super! – Głupia jesteś – warknęłam. Na nią też się obraziłam. Ciekawe, czy chciałaby, żeby jej matka teraz była w ciąży? No tak, jej mama miała już pięćdziesiąt pięć lat. Ciąża była raczej mało realna. Mama dzwoniła do mnie, ale nie odbierałam telefonu. Nie potrafiłam z nią rozmawiać, nie chciałam. Tydzień później przyszli oboje z Adamem, żeby zaprosić nas na swój ślub. – Szybko się uwinęliście – mruknęłam, nie kryjąc sarkazmu. – Kasiu – przez moment wydawało mi się, że mama miała łzy w oczach, kiedy na mnie spojrzała. Początkowo nie chciałam iść na ten ślub, ale Zbyszek mnie przekonał. – Zawsze miałaś dobry kontakt z mamą, a teraz chcesz to zniszczyć? – powtarzał. – Ja? Przecież to ona... – Co ona? – przerwał mi bezceremonialnie. – Ona się tylko zakochała. Uważasz, że jej tego nie wolno? – Ależ wolno. Ja nie mam nic przeciwko Adamowi. Tylko po co jej dziecko? – dodałam żałośnie. – A niby dlaczego nie? Twoja mama jest jeszcze młoda – podkreślił po raz kolejny, chwilami nie mogłam już tego słuchać. – To dla niej ostatni dzwonek. Całe życie ci poświęciła, a teraz pewnie chciałby czegoś dla siebie. Poszliśmy w końcu na ten ślub, ale cały czas coś mnie dręczyło, coś mi leżało na sercu. Nie zostałam do końca. Powiedziałam Zbyszkowi, że źle się czuję i wróciliśmy do domu. Kiedy zmieniłam nastawienie, wszystko stało się prostsze Przez kolejne dni mama dzwoniła do mnie uparcie, zapraszała, proponowała wspólne wyjścia na zakupy. Kiedyś bardzo to lubiłam, teraz wymigiwałam się, jak tylko mogłam. To nawet nie o to chodzi, że nie chciałam iść z nią do sklepu czy na kawę. Właściwie to chciałam. Ale swoją odmową pragnęłam pokazać mamie, że jestem na nią obrażona. Miesiąc później zadzwonił zdenerwowany Adam i powiedział, że mama jest w szpitalu, a jej ciąża jest zagrożona. Przeraziłam się i natychmiast zwolniłam się z pracy. – Muszę jechać do mamy, do szpitala – powiedziałam szefowi. – A co się stało, pani Kasiu? – zmartwił się. – Jakiś wypadek? – Nie, mama jest w ciąży – wyjaśniłam już w drzwiach. Tak mi się śpieszyło, że nie widziałam już zdumionego spojrzenia ani szefa, ani sekretarki. Wpadłam do szpitala, spocona i przerażona. Jak najszybciej chciałam być z mamą, ale nie wpuścili mnie do niej tak od razu. – Już wszystko dobrze – uspokajał mnie Adam. – Usiądź, odetchnij. – Tak strasznie się bałam. – A ja myślałem, że nie chcesz tego dziecka – szepnął mój ojczym smutno. – Zosia bardzo się tym martwiła. – Aj tam – machnęłam ręką. – Chcę, nie chcę, jakie to ma teraz znaczenie – zastanowiłam się. – Przecież to mój brat albo siostra. Mama musiała być pod obserwacją dwa tygodnie Chodziłam do niej codziennie po pracy. – Przepraszam, że byłam taka niedobra – powtarzałam każdego dnia. – Wiem, że zachowywałam się jak smarkula. A ona śmiała się i widać było, że jest szczęśliwa. – Już dobrze, córciu, już wszystko dobrze – mówiła. Kiedy wyszła, też do niej biegałam, aby jej pomagać, bo nie mogła wszystkiego robić. Właściwie to nic nie mogła robić, musiała dużo leżeć i odpoczywać. Adam, co prawda, mówił, że ze wszystkim sobie poradzi, ale bardzo chciałam być dla nich wsparciem. Ja czułam się dobrze, ciążę miałam książkową. Po pewnym czasie, kiedy mama mogła już wstawać i trochę wychodzić, zaczęłyśmy razem kompletować wyprawki. Chodziłyśmy po sklepach, oglądałyśmy cudne, niemowlęce ubranka. – Wiesz, Kasiu – mówiła – jak byłam z tobą w ciąży, to nie było takich pięknych ubranek. W ogóle wielu rzeczy nie było. Wyszło na to, że miałam mieć brata. Z kolei ja czekałam na dziewczynkę Najśmieszniejsze jest to, że córka miała być miesiąc starsza od mojego braciszka. – Siostrzenica będzie starsza od wujka – śmiał się Zbyszek. – To tylko w waszej rodzinie jest możliwe. Fakt, dopiero teraz przypomniało mi się, że moja babcia miała tak dużo rodzeństwa, że dzieci jej najstarszego brata były w jej wieku. Dziś moja córka i mój brat mają już prawie pół roku. Amelia jest starsza od Filipa o całe dwa tygodnie. Razem z mamą chodzimy na spacery z wózkami. Ludzie biorą nas za siostry lub przyjaciółki, a kiedy słyszą, jak jest naprawdę, są bardzo zdziwieni. Fajnie jest mieć taką młodą mamę, która jest zarazem moją przyjaciółką. Bardzo się cieszę, że się pogodziłyśmy. Katarzyna Czytaj także: „Mąż wykrzyczał, że nigdy nie chciał się ze mną żenić. Gdy odkryłam okrutny spisek mojej matki z teściową, mój świat runął” „Krysia nie chciała powiedzieć, kim jest ojciec Jasia. Po latach dowiedziałam się, że głupia przepowiednia nieomal zniszczyła ich życie” „Paweł miał złote serce, ale był bez grosza przy duszy, więc go porzuciłam. Gdy zobaczyłam go po latach, zrozumiałam swój koszmarny błąd”
„Mam dość, że córka traktuje mnie jak służącą: niańczę wnuki, gotuję, sprzątam. Twierdzi, że jestem za stara na własne życie”
Kiedyś byłyśmy z córką przyjaciółkami. Jednak ona bardzo się zmieniła. Przestała mnie szanować, a moje potrzeby zupełnie się już nie liczą.
To była urodzinowa kolacja Elżbiety. Właśnie skończyła czterdzieści lat. Patrzyłam na nią i uśmiechałam się w duchu. Moja córka. Kobieta sukcesu. Piękna, zadbana. Ostatnio wspomniała, że w firmie szykują ją do awansu na głównego menedżera. Zresztą oboje z zięciem pną się po drabinie kariery bez wytchnienia. Co wiąże się, oczywiście, z pieniędzmi. To miła odmiana po moim życiu od pierwszego do pierwszego. – Kochani, mam wam coś do powiedzenia – odezwała się córka, gdy podałam kawę i ciastka. – Mamo, usiądź, proszę. Otóż – uśmiechnęła się jakby nieco wstydliwie – widzicie, jestem w ciąży. Mój zięć, Karol, rozparł się dumny na krześle. Jego rodzice zaczęli wydawać achy i ochy. Piętnastoletnia Jagoda i dziesięcioletnia Marysia zaklaskały w dłonie i pobiegły ucałować matkę. Czteroletni Tomek nie do końca rozumiał, co to znaczy i spojrzał na mnie pytająco. Zapanowała ogólna radość. A mnie chciało się płakać. Bo to była katastrofa. Kiedy goście poszli, a dzieci już spały, zajrzałam do łazienki Elżbiety. Właśnie zmywała makijaż. – Tomek miał być ostatni – powiedziałam. – Obiecałaś. Spojrzała na mnie w lustrze. – Tak? – Tak. Powiedziałaś po Marysi, że spróbujecie jeszcze raz, bo Karol marzy o synu. A gdy Tomuś się pojawił, powiedziałaś, że to ostatni... Odłożyła rękawicę do zmywania makijażu i oparła się dłońmi o blat umywalki. Wciąż nie odwracała się, by spojrzeć na mnie bezpośrednio. Jakby lustro było czymś w rodzaju tarczy obronnej. – Nie jesteś zadowolona? – spytała. – Czego ci brakuje? Masz dom, kochającą rodzinę, wnuki, które za tobą przepadają. Nie musisz się martwić, że dali ci głodową emeryturę. My płacimy za wszystko. Taka była umowa. O co ci chodzi? – O to, że nie mam własnego życia – spróbowałam jej wyjaśnić. Trudno mi szło, bo byłam spięta, zdenerwowana i pod chłodnym, oceniającym spojrzeniem mojej córki kierowniczki trudno mi było zebrać myśli. – Mam już sześćdziesiąt dwa lata. Chciałabym odpocząć. Za dwa lata Tomek pójdzie do szkoły i mogłabym zająć się sobą. Ela uniosła brwi. Nie lubiłam tego, bo to oznaczało, że zaraz rzuci jakąś uwagę pełną drwiny. – Zająć sobą? I co będziesz robiła? Chodziła do parku karmić kaczki? Oglądać seriale całymi dniami? Plotkować w sklepie z kumoszkami? Rozwiązywać krzyżówki? Ty nie masz w swoim życiu nic wartościowego oprócz rodziny. Pamiętasz, kiedy byłam dzieckiem, zawsze powtarzałaś, że najważniejsza jest rodzina. A ja i moje dzieci to jedyna rodzina, jaką masz. – Przecież nie chciałam się wyprowadzać – czułam, że tracę grunt pod nogami. – Nadal bym się wami opiekowała... ale znowu pieluchy? Nieprzespane noce? Znowu to wszystko od początku? Jestem po prostu już na to za stara. I w ogóle, co ci przyszło do głowy? Masz już czterdzieści lat! – Właśnie dlatego – powiedziała i zaczęła nakładać na twarz krem. – To ostatni dzwonek. Zawsze marzyłam o dużej rodzinie. Źle się czułam jako jedynaczka. Po prostu spełniam swoje marzenia, póki mogę. – A co z moimi marzeniami? – rzuciłam cicho. – Już jesteś za stara na własne marzenia – odparła. To był cios prosto w moje serce! Cios prosto w serce. Ale czy moja córka zauważyła, jak bardzo mnie tymi słowami zraniła? Czy w ogóle dotarłoby do niej, gdyby ktoś jej powiedział, że traktuje matkę bez szacunku? Jak darmową, wygodną... służącą. Kiedyś nie była taka. Kiedyś była miłą, kochaną dziewczyną, która zwracała uwagę na potrzeby matki. A gdy umarł mój mąż, a jej ojciec, zaopiekowała się mną na ten czas, gdy próbowałam sobie poradzić z żałobą. Kiedyś byłyśmy przyjaciółkami. Inaczej nigdy nie weszłabym w ten układ. To było trzynaście lat wcześniej. Ela była od trzech lat mężatką i mieszkała w dwupokojowym mieszkaniu Karola. Dostał je po babci. Ja mieszkałam w swoim M3. Pracowałam w niewielkim zakładzie poprawek krawieckich u przyjaciółki. Godziny pracy były na tyle elastyczne, że mogłam pomóc Eli w opiece nad Jagódką. Po prostu szyłam wieczorami, by zdążyć. Kiedy mała miała dwa lata, Ela i Karol zaprosili mnie na obiad do siebie i przedstawili propozycję: gdybyśmy sprzedali nasze mieszkania, a oni wzięli kredyt bankowy, to można byłoby kupić dom, prawie nówkę, z ogrodem, na peryferiach miasta. Dostałabym tam ładny pokój z łazienką, tarasem i wyjściem do ogrodu. Wyliczyli wszystko dokładnie – byliby w stanie spłacać kredyt, utrzymać i wyposażyć dom, jeśli Ela wróci do pracy. A dostała właśnie intratną propozycję pracy w dużej firmie. Z szansą na awanse. I w ogóle, to już są kupcy na oba mieszkania i tylko ode mnie zależy, kiedy zaczniemy tę nową przygodę życia. Tak to określił: Nowa przygoda życia. Ela pomachała mi przed nosem smaczniejszą marchewką. Znała mnie lepiej. – Zawsze marzyłaś o domu z ogrodem – kusiła. – Śniadania na tarasie, lektura na hamaku rozpiętym między drzewami. No i wreszcie nie byłabyś sama. Tak mi cię żal, mamuś, że siedzisz samotnie w mieszkaniu. Teraz byłabyś z nami, ale we własnym pokoju. Dobrze jest mieć kogoś, gdy jest się chorym czy smutnym, prawda? Oczywiście zajęłabyś się Jagódką. I urodzę jeszcze jedno dziecko. Przecież zawsze mówiłaś, że gdyby nie choroba, to miałabyś więcej dzieci. Mamuś, to spełnienie twoich marzeń. Na to wyglądało. Trochę się zdenerwowałam, że już znaleźli kupców na moje mieszkanie, choć jeszcze nie podjęłam decyzji, ale uznałam, że mój zięć jest po prostu tak bardzo przedsiębiorczym i zorganizowanym człowiekiem, że chce być przygotowany na każdą ewentualność. Bo jak powiem nie, to co zrobi? Nic. Chciałam usłyszeć opinię innej osoby Opowiedziałam o planach dzieci Krysi, mojej przyjaciółce. Chyba chciałam usłyszeć opinię innej osoby. Ja szyłam firanki, a ona, na kolanach, zaznaczała na spódnicy klientki, ile ma ją skrócić. – Bardzo się cieszę – powiedziała Krysia. – Sama bym wprowadziła się do swojej córki, żeby nie być sama, ale, po pierwsze, niezbyt lubię jej męża, a po drugie, nikt mi tego nie proponuje. Zazdroszczę ci. – Ja bym tego nie robiła – mruknęła klientka. – Dlaczego? – spytałam. – Oddaje im pani podstawę niezależnego życia. Swoje mieszkanie. Stanie się pani zależna od córki i zięcia. A co będzie, jak się rozwiodą? Albo gdy okaże się, że nie możecie razem mieszkać, bo przestaniecie się szanować? Ludzie się zmieniają. Dziś są mili i kochani, a za dziesięć lat wyłazi z nich tyran. I nie mówię tylko o pani dzieciach, ale także o pani. Ja twierdzę, że każdy musi być samowystarczalny. Kochajmy rodzinę, spotykajmy się z nią, pomagajmy, ale nie bądźmy od nikogo zależni. Nie dajmy się wykorzystywać. Proszę mi wierzyć, to podstawowy warunek szczęścia i poczucia bezpieczeństwa. – Co za pesymistka – powiedziała Krysia, gdy klientka wyszła. – Ale ona nie zna twojej Eli. Chciałabym mieć taką córkę. To było trzynaście lat temu. Moja córka zmieniła się. Sukces, pieniądze, to, że w pracy musiała być twarda, bo inni by ją zadziobali. A nie można całe życie być żelazną menedżerką w pracy przez dziesięć godzin, a potem w domu zmieniać się w ciepłą kluchę. W końcu któreś zachowanie wchodzi w krew i się zmieniamy. Tak myślę. Karol też się zmienił. Stał się wyrachowany... a może zawsze taki był. Teraz widziałam, że tamta klientka miała rację. Wykorzystali mnie. Gdy Jagódka miała pięć lat, Ela urodziła Marysię. Wtedy odeszłam z pracy, poświęciłam się dzieciom i domowi. Pięć lat później pojawił się Tomasz. Ela i Karol coraz mniej zajmowali się dziećmi, coraz więcej pracowali. Wyjeżdżali na weekendy „bo musieli naładować akumulatory”. Jedynie raz do roku jeździli z dziećmi na dwa tygodnie na wczasy. Oczywiście ja z nimi. Niby żebym odpoczęła w luksusach, ale – pytanie za milion – kto zajmował się dziećmi? Babcia? Bingo! Dokąd pójdę? Do domu starców? Kiedyś chciałam pojechać do sanatorium, bo kręgosłup mnie pobolewał. I nagle zrobił się wielki problem – mamy projekty, ważne spotkania, no i przecież nie zostawimy dzieci z jakąś obcą osobą. Załatwili mi rehabilitację i masaże na miejscu. Niby w porządku, ale... chciałam trochę pobyć sama. Odpocząć. Rok temu Tomek poszedł do przedszkola. Ela znalazła jakieś wypasione przedszkole z dwoma językami w centrum miasta. Zawoziłam go tam samochodem co rano i odbierałam po południu. Niedaleko zobaczyłam budynek z szyldem Centrum Trzeciego Wieku. Okazało się, że to miejsce przeznaczone dla emerytów – przychodzą tu, spędzają czas na kartach, rozmowach. Są wykłady, nauka malowania, tańca, sekcja karciana. Zaczęłam przychodzić tam na godzinę, dwie, a potem na coraz dłużej. Tomek do przedszkola, a ja do centrum. Tam poznałam Edwarda. Niedawno przeszedł na emeryturę. Wdowiec od dziesięciu lat. Cudownie się nam rozmawiało. Zaproponował, byśmy zapisali się na kurs tańca. Zaczynał się o siedemnastej. Wtedy wyjaśniłam mu moją sytuację. Że nie mogę, bo odbieram Tomaszka, pozostałe dzieci wracają ze szkoły i trzeba dać im obiad. I w ogóle. I że moje życie zacznie się dopiero, jak Tomek pójdzie do szkoły. Wtedy będę mogła po południu zostawić go samego z siostrami w domu. Edward zrozumiał, nie nalegał. Przez te dwa lata zaprzyjaźniliśmy się ze sobą. Ostatnio nawet pomyślałam, że jest między nami coś więcej. Wydawało się, że on czeka na zmianę w moim życiu równie niecierpliwie jak ja. A teraz to. Czwarte dziecko. Następnego dnia w centrum powiedziałam mu, że moje życie rzeczywiście za rok się zmieni. – Naprawdę dasz się tak... wycyckać? – spytał. – Pozwolisz im na to? – A co mam zrobić? – otarłam oczy z łez. – Hania, kochanie, a co z tobą? Ty już swoje dziecko wychowałaś, i odchowałaś troje wnuków. Nie sądzisz, że wystarczy? Może najwyższy czas zacząć myśleć o sobie. Przecież sama mówisz, że już nie masz sił na kolejne niemowlę. Masz sześćdziesiąt dwa lata. Czas na emeryturę. Oni są rodzicami i niech oni się martwią o dzieci. – Tu nawet nie chodzi o moją córkę. Tu chodzi o wnuczki. Bardzo je wszystkie kocham. Nie mogę ich zostawić na łasce rodziców, którzy ich tak naprawdę nie znają. Nie umieją się nimi zajmować. Bo jeśli odmówię... nie będę mogła tam zostać. Nie to, że mnie wyrzucą, nie. Ale nie wyobrażam sobie, że zostanę. I dokąd pójdę? Nie mam nic. Do domu starców? Albo mam ich pozwać o spłatę mieszkania? To nie ja. Jestem w pułapce. Edward wziął powoli moją dłoń i uniósł ją do ust. – Wiele kobiet jest w podobnej sytuacji do twojej, i często właśnie dlatego, że kiedyś podjęły taką decyzję. Wiele kobiet naprawdę nie ma wyjścia. To tragedia. Ale ty masz wybór. Mnie. Przecież wiesz. Przytuliłam się do niego i poczułam spokój. Wróciłam do domu. W głowie miałam burzę myśli. Edward ma rację, dzieci mają rodziców, A ja mam jeszcze życie do przeżycia. Kiedy Ela wróciła do domu z pracy, poszłam do jej sypialni i powiedziałam, co zdecydowałam. Córka popatrzyła na mnie ze zmarszczonymi brwiami. – Mamo, nie rozumiesz. W przyszłym roku wejdę do zarządu firmy. – Gratuluję. – Ale nie będę mogła tego zrobić, jeśli będę musiała opiekować się dzieckiem. – To trzeba było nie zachodzić w ciążę. – Przecież mam ciebie! – Nie konsultowałaś ze mną tej decyzji. Ja bym się nie zgodziła. Dlatego teraz to twój problem. Jeśli nie chcesz sama być matką, to proś teściową – powiedziałam złośliwie, bo Bożena już lata temu powiedziała, że nie ma cierpliwości do dzieci i nie zamierza się nimi opiekować. – Jesteś złośliwa. – A ty nieczuła. Nie jestem twoją służącą. Wbrew temu co myślisz, nie jestem zmurszałą staruszką. Mam swoje marzenia i plany, i potrzeby. Być może wyjdę za mąż. Ela była zdumiona, ale nie złożyła broni I wyszłam z dumnie uniesioną głową. Była chyba tak zdumiona, że ją zatkało. Ale nie złożyła broni. Szykowałam w kuchni kolację, kiedy Jagódka przyszła do mnie z rodzeństwem. Wszystkie miały smutne miny. – Babciu – powiedziała. – Nie odchodź. Kochamy cię. Bez ciebie będzie nam strasznie smutno. Pomożemy ci z nowym dzieckiem. Obiecujemy – i wszystkie objęły mnie tam, gdzie które sięgało. Nawet Tomaszek przytulił się do mojej nogi i nagle rozpłakał. Poczułam, jak wszystkie moje postanowienia rozpływają się we mgle wzruszenia. Wtedy w odbiciu szafki zobaczyłam Elę i Karola. Stali w korytarzu i nasłuchiwali. Wiedziałam, że uczucia dzieci są szczere. Ale wiedziałam też, że zostały zmanipulowane przez rodziców. Tak, byłam w tym domu potrzebna mojej rodzinie – każdemu w jego własny sposób. Jednak ja potrzebowałam całkiem czego innego, czego rodzina nie mogła mi dać. Muszę podjąć decyzję. Mijają tygodnie, a ja nie wiem, co zrobić. Hanna z Wrocławia, 62 lata Czytaj także: „Teściowa nie pozwalała nam wchodzić do jednego pokoju. Gdy przypadkiem zobaczyłam, co tam skrywa, długo nie mogłam dojść do siebie” „Paweł miał złote serce, ale był bez grosza przy duszy, więc go porzuciłam. Gdy zobaczyłam go po latach, zrozumiałam swój koszmarny błąd” „Babcia pozwała córkę i zięcia, bo nie pozwalali jej się widywać z wnukami. Było mi jej żal, dopóki nie odezwała się w sądzie”
„Mąż zasnął na kanapie, a ja podejrzałam, co oglądał na Netflixie. To był koniec naszej rodziny”
Z moim mężem, Kajetanem, od pięciu lat tworzyliśmy zgrane małżeństwo. Nasz sześcioletni syn, Natan, był żywiołowym dzieckiem, które potrzebowało mnóstwa uwagi. Przez długi czas byłam pewna, że jesteśmy idealnie dopasowani, jednak na początku tegorocznej wiosny w naszym domu zaczęła panować dziwna, duszna atmosfera. Kajetan stał się milczący, nieobecny myślami, a po powrocie z biura potrafił godzinami wpatrywać się w ekran telefonu. Moje narastające obawy o kryzys małżeński i potencjalne kłamstwa sięgnęły zenitu w ubiegły piątek. Mąż zasnął z przemęczenia na kanapie, a na laptopie wciąż świecił się uruchomiony profil z jego historią oglądania na Netflixie.
Powodowana palącą ciekawością wzięłam komputer i podejrzałam, jakie filmy wybierał nocami. To, co odkryłam na ekranie, wywróciło moją rzeczywistość do góry nogami. W tamtej jednej sekundzie zrozumiałam, że to był definitywny koniec naszej dotychczasowej rodziny. Tajemnicze seanse po zmroku Wszystko zaczęło się około dwóch miesięcy temu. Kajetan, który zawsze kochał wspólne, wieczorne oglądanie komedii czy seriali, zaczął znajdować wymówki. Twierdził, że ma mnóstwo pracy zdalnej, brał laptopa i przenosił się do salonu, zostawiając mnie samą w sypialni. Gdy budziłam się w nocy, w całym domu panowała absolutna cisza, a zza przymkniętych drzwi dobiegał jedynie blask komputera. W mojej głowie zaczęły kłębić się najgorsze, paraliżujące domysły. Dlaczego on się tak izoluje? Czy ukrywa przede mną inne życie? Może szuka pretekstu, żeby odejść? Nasze rozmowy ograniczały się do rzucanych w locie pytań o zakupy i przedszkole Natana. Czułam, że oddalamy się od siebie z każdym dniem. Kulminacja nastąpiła w zeszły piątek. Wróciłam z późnych zakupów i zastałam Kajetana śpiącego na kanapie w ubraniu. Obok niego leżał otwarty laptop, a na ekranie widniało menu główne Netflixa z otwartą zakładką „Oglądaj dalej”. Co mąż oglądał nocami? Drżącymi palcami delikatnie wzięłam laptopa. Moje serce podeszło do gardła, a w klatce piersiowej poczułam potworny ucisk. Kliknęłam w historię jego profilu, spodziewając się najgorszego. Jednak na liście nie było żadnych seriali ani filmów dla dorosłych. Moje oczy rozszerzyły się z niedowierzania, gdy zaczęłam przewijać kolejne pozycje. Od ośmiu tygodni Kajetan, noc w noc, oglądał wyłącznie niszowe reportaże o życiu na dalekich, skandynawskich prowincjach, zaawansowane wideo-kursy języka norweskiego dla początkujących oraz filmy dokumentalne o alternatywnej, leśnej edukacji dzieci. Obok na stoliku kawowym leżał otwarty notes mojego męża, w którym jego charakterystycznym pismem rozrysowane były tabelki z kosztami wynajmu domów w Norwegii, adresy tamtejszych przedszkoli oraz lista ofert pracy dla inżynierów z jego branży. Zdrętwiałam na środku salonu. W tamtej jednej sekundzie dotarła do mnie prawda − to był koniec naszego dotychczasowego życia w bloku. Koniec przewidywalnej, miejskiej rutyny, w której tkwiliśmy od lat. Wielki, ukryty plan W tym samym momencie Kajetan drgnął i otworzył oczy. Gdy zobaczył mnie stojącą nad nim ze łzami w oczach i laptopem, natychmiast usiadł na kanapie. Zbladł, ale w jego wzroku nie było poczucia winy. Pojawił się tam głęboki, chłopięcy niepokój. − Kalina, przepraszam, że nic ci nie mówiłem... − wyszeptał łamiącym się głosem, wstając i chwytając moje drżące dłonie. − Tak się bałem twojej reakcji. Bałem się, że uznasz mnie za szaleńca, który chce zniszczyć nasze bezpieczne życie tutaj, w kraju. Mąż przytulił mnie mocno i opowiedział mi historię, która rozłożyła mnie na łopatki. Okazało się, że jego kilkumiesięczne wycofanie i zarywanie nocy nie miało nic wspólnego z brakiem miłości czy kryzysem małżeńskim. Powód był zupełnie inny, niezwykle głęboki i dojrzały. − Nasz Natan jest taki chorowity, a lekarze w mieście ciągle powtarzają, że wielkomiejski smog i pęd tylko pogarszają jego stan − mówił Kajetan. − Trzy miesiące temu zacząłem potajemnie wysyłać CV do międzynarodowych firm w Norwegii, blisko natury i czystego powietrza. Dwa tygodnie temu przeszedłem ostatni etap rekrutacji. Dostałem tam świetną pracę z kontraktem na stałe i bezpiecznym domem z ogrodem dla naszego syna. Kursy na Netflixie i dokumenty o tamtejszym życiu były moją jedyną bazą wiedzy. Chciałem dopiąć wszystko na ostatni guzik, przynieść ci gotowe dokumenty i zrobić niespodziankę, żebyś nie musiała się martwić o logistykę. Nowy początek Słuchając mojego męża, poczułam się najszczęśliwszą żoną. Moje wcześniejsze podejrzenia o zdradę, lęki i noce spędzone na zamartwianiu się wyparowały w ułamku sekundy, ustępując miejsca bezgranicznej dumie i wzruszeniu. Uściskałam mocno tego człowieka, który nocami, w tajemnicy przed światem, budował dla nas zupełnie nowy, bezpieczny świat. Zamknęliśmy rozdział bycia zmęczonymi ludźmi z wielkiego miasta, uwięzionymi w schematach i lękach o zdrowie dziecka. Wczoraj oficjalnie podpisaliśmy dokumenty i złożyliśmy wypowiedzenie umowy najmu naszego mieszkania w bloku. Za miesiąc pakujemy całe nasze życie w kilka walizek i ruszamy w nieznane − w stronę zielonych fiordów, czystego powietrza i nowej przygody. Jakie to dziwne, że pozory potrafią nas potwornie oszukać, a za milczeniem i nieobecnością ukochanej osoby często nie kryje się kłamstwo, lecz ogromna miłość. Dziś, gdy włączam telewizor i widzę profil męża, uśmiecham się pod nosem. Bo czasami dotychczasowy świat musi się rozpaść, by na jego gruzach mogło powstać coś znacznie piękniejszego i przepełnionego prawdziwym, rodzinnym szczęściem. Zobacz też: „Teściowie zabrali moją Zosię nad morze, a wrócili sami. Nigdy nie wybaczę im tego, co zrobili”
„Chciałem zemścić się za zdradę żony. Nie wiedziałem wtedy, że mszczę się na własnym bracie”
Gdy ojciec gorzej się poczuł, postanowił uporządkować pewne sprawy. Poprosił mnie do siebie i wręczył starą fotografię...
– Weź to zdjęcie, Jacusiu – mówił ojciec z trudem, widziałem grymas bólu na jego twarzy. – Jesteś na nim ze swoim braciszkiem bliźniakiem. Zostaliście rozdzieleni w domu dziecka. Gdy ciebie adoptowaliśmy, on już był z inną rodziną. – To naprawdę mój brat? Dlaczego mówisz mi o tym dopiero teraz? – Wybacz mi, już dawno miałem ci o tym powiedzieć… – tata był bardzo wzruszony – ale najpierw byłeś za mały, a potem było tyle innych spraw, że tę odkładałem na później. Przepraszam. – Ten bliźniak jest do mnie niepodobny – zdziwiłem się. – Tak się często zdarza – powiedział ojciec. – znajdź go, we dwóch będzie wam raźniej. Ma na imię Jan. O ile wiem, dostał takie samo zdjęcie. Niespełna miesiąc po tej rozmowie tata zmarł. Ja schowałem fotografię i… zapomniałem o sprawie. Fatalna zabawa Pracowałem w firmie transportowej jako kierowca. Dostaliśmy zaproszenie na bankiet z okazji dwudziestolecia PRL-u, jak w skrócie nazywaliśmy Przedsiębiorstwo Robót Leśnych. Poszedłem z moją żoną, która w przeciwieństwie do mnie umiała i lubiła tańczyć. Ani się obejrzałem, jak Mariolę otoczył wianuszek chętnych, by porwać ją na parkiet. Przebierała w partnerach jak w ulęgałkach. Około północy byłem już mocno zmęczony, we łbie huczało mi jak na łodzi podczas sztormu. Szczęśliwie zabawa dobiegała końca. Próbowałem wśród tańczących odnaleźć żonę, ale nigdzie jej nie zauważyłem. – Nie widziałaś Mariolki? – spytałem Jolkę, która akurat zeszła z parkietu. – Pewnie gdzieś tam pląsa – odpowiedziała z zazdrością. Usiadłem na ławie w pobliżu tańczących. Po kilku minutach Mariola wyłoniła się z tłumu zdyszana i czerwona na twarzy, ale uśmiechnięta od ucha do ucha. Za nią szedł Mirek, pracownik leśny. Właściwie go nie znałem, facet miał jednak opinię hulaki i bawidamka. Nie ucieszył mnie widok jego i Marioli. – Wytańczyłam się za wszystkie czasy – żona rzuciła mi się na szyję – Pan Mirek był tak uprzejmy i mnie odprowadził – dodała. – Dzięki – powiedziałem do Mirka, a ten skinął głową i odszedł uśmiechnięty. Przyszłą żonę poznałem na szosie. Stała z walizką w ręku na przystanku PKS kilkanaście kilometrów od naszego miasta. Padał deszcz, a ja wracałem z tartaku. Zatrzymałem się i… od razu mi się spodobała. Zanim wysiadła, umówiliśmy się na następny dzień na ciastko i lody. Pół roku później wzięliśmy ślub. Poszukiwania zacząłem od wizyty w domu dziecka Dopiero po jakimś czasie opowiedziałem żonie swoją historię i pokazałem zdjęcie, które dał mi tata. – Masz bliźniaka? Naprawdę? Nie znasz go? Dlaczego go nie szukałeś? – zarzuciła mnie pytaniami. – Nie martw się, razem go odnajdziemy! – powiedziała, zanim zdążyłem się wytłumaczyć, że tyle się działo i zwyczajnie zapomniałem, bo przecież nigdy nie miałem rodzeństwa. Pojechaliśmy z Mariolą do domu dziecka, z którego mnie i brata zabrano. Niestety, personel nie chciał mi udzielić informacji. Potwierdzono jedynie, że miałem brata. Dowiedziałem się, że nasi rodzice zginęli w wypadku i nie było nikogo, kto mógłby się nami opiekować. Janka zabrała jakaś bogata rodzina. – Ci państwo zastrzegli sobie, żeby nie ujawniać ich danych – informowała kierowniczka placówki. – Mogę jedynie powiedzieć, że to szanowani i zamożni ludzie, którzy stworzyli pańskiemu bratu znakomite warunki do życia i rozwoju. – A dlaczego nie zabrali także mnie, przecież byliśmy rodzeństwem? – spytałem. – Pracowałam wówczas w innym mieście. Nie powinno się rozdzielać rodzeństwa, ale czasami tak się dzieje. – Jak mogę odszukać brata? – liczyłem, że kierowniczka coś mi doradzi. – Może za pomocą mediów, na przykład Facebooka – stwierdziła. – Podobno to działa. Mieliście po dwa lata, gdy Janka zabrano. On pana nie zna, dzisiaj może się zupełnie inaczej nazywać i nie chcieć z panem kontaktu. Radzę jednak nie rezygnować z poszukiwań, dobrze jest mieć rodzeństwo, które pomoże w potrzebie – dodała na pożegnanie. – Napiszemy post na Facebooku – powiedziała Mariola, gdy wyszliśmy z domu dziecka. – Zamieścimy to zdjęcie, które dostałeś od ojca. Na pewno go znajdziemy! Ciekawa jestem, jak teraz wygląda twój braciszek? – szczebiotała żona. – Czy jest tak samo przystojny jak ty? Ciekawe, czy mi się spodoba? Gdzie mieszka i co robi? Jak mówiła ta kierowniczka, nie jesteście z Jankiem bliźniakami jednojajowymi tylko dwujajowymi, dlatego nie byliście do siebie podobni. Założyliśmy profil na Facebooku. Opisaliśmy, jak nas rozdzielono. Nie dodałem fotki, którą dostałem od ojca. Chciałem, by zamieścił ją mój ewentualnie odnaleziony brat. Wtedy miałbym pewność, że to on. Na końcu posta zamieściliśmy apel: „Jeśli poszukujesz brata, napisz i załącz zdjęcie z dzieciństwa!”. W ciągu kilku dni otrzymaliśmy kilkadziesiąt listów i odpowiedzi, a także mnóstwo zdjęć. Żadna fotka nie przedstawiała mnie i Janka. Na część listów odpisałem i czekałem na dalsze zgłoszenia. To było jak grom z jasnego nieba Świtało, gdy z Mariolą wróciliśmy do domu z bankietu z okazji dwudziestolecia PRL-u. Trzy miesiące później zauważyłem u żony lekko zaokrąglony brzuszek. Wyglądała, jakby była w ciąży. Staraliśmy się o dziecko. Czyżby się udało?! – ucieszyłem się, ale zaraz przyszły wątpliwości: dlaczego nic mi nie powiedziała? – Jesteś w ciąży? – spytałem wprost przy kolacji. – Mam wrażenie, że się troszkę zaokrągliłaś? Który to miesiąc? Drgnęła, gdy zadałem to pytanie. Po sekundzie zaczerwieniła się i drżącym głosem odpowiedziała: – Chyba trzeci. – Dlaczego nic mi nie powiedziałaś? – Bo widzisz, myślę… Nie, jestem pewna, że to dziecko nie jest twoje – rozpłakała się. Poczułem się, jakby mnie koń kopnął prosto w twarz. – Jak to nie moje? A niby czyje? – nie mogłem uwierzyć. – To dziecko Mirka – powiedziała cicho. – Wiesz, wtedy, na zabawie… – Co?… Jak mogłaś mi to zrobić?! – krzyknąłem wściekły. – On mnie wtedy uwiódł… – nie słuchałem jej tłumaczenia, wypadłem z mieszkania, trzasnąwszy drzwiami, aż tynk odleciał od ściany. Wybiegłem na ulicę i pędziłem przed siebie byle dalej, żeby nie myśleć o tym, co się stało. Bardzo kochałem żonę. Jej zdrada była dla mnie strasznym ciosem. Nie rozumiałem, dlaczego to zrobiła. Wróciłem do domu nad ranem. Zastałem Mariolę zapłakaną w kuchni. – Wybacz mi, uwiódł mnie – prosiła z płaczem. – Tańczyliśmy, trochę wypiłam i jakoś tak wszystko się potoczyło… – Nie wyrzucę ciężarnej z domu – powiedziałem. – Z nim się rozprawię jak mężczyzna, a co z tobą – nie mam pojęcia. Jeszcze o tym porozmawiamy. Zaśmiał mi się bezczelnie w nos Następnego dnia pojechałem do lasu, gdzie wraz z chłopakami pracował Mirek. Dorwałem go przy rębaku, maszynie do rozdrabniania gałęzi. Gdy mnie zobaczył, roześmiał się na głos, oparł o maszynę i czekał, aż podejdę. – Uwiodłeś moją żonę! – starałem się przekrzyczeć hałas pracującego rębaka. Mirek uśmiechał się drwiąco. – Jak nie umiesz dogodzić żonie, to robią to inni! – wypalił mi prosto w twarz, a stojący obok koledzy zaśmiali się szyderczo. Zagotowałem się. Bydlak uwiódł mi żonę i jeszcze szydzi!? Zamachnąłem się, by zdjąć mu z twarzy ten wredny uśmieszek. Stracił równowagę i prawie wpadł do rębaka. Rzuciłem się na ratunek, złapałem go w ostatniej chwili za nogi. Oboje upadliśmy na ziemię. – Zdjęcie… W kieszeni – wyjąkał z trudem. – To ja… Janek! Nie byłem pewien, czy dobrze usłyszałem. W tylnej kieszeni jego spodni znalazłem portfel, a w środku zdjęcie identyczne jak to, które dostałem od taty. – Jesteś moim bratem?! – nadal nie wierzyłem. Przytaknął z trudem. – Szukałem cię! Dlaczego milczałeś?! – ryczałem. Zemdlał z tych wszystkich emocji. – To mój rodzony brat! Rozdzielili nas w domu dziecka… – złapałem się za głowę. Gdy oboje doszliśmy do siebie, udało nam się porozmawiać. Wyjaśnić dawne sprawy. Nie wiem jeszcze, co z dzieckiem Marioli. Nie jestem jeszcze gotowy, by o tym myśleć. Czy to, że zyskałem brata, oznacza, że straciłem żonę? Jacek Zobacz też: „Mąż wyszedł po mleko dla niemowlaka i zniknął bez śladu. Gdy po 3 latach zapukał do drzwi, prawda mnie przerosła”
„Teściowa nie pozwalała nam wchodzić do jednego pokoju. Gdy przypadkiem zobaczyłam, co tam skrywa, długo nie mogłam dojść do siebie”
Przez ponad dziesięć lat małżeństwa słyszałam tylko jedno: „Do tego pokoju nie wchodzimy”. Teściowa pilnowała zamkniętych drzwi tak zaciekle, że nikt nawet nie odważył się zadawać pytań. Kiedy pewnego dnia przypadkiem zobaczyłam, co się za nimi kryje, nie mogłam powstrzymać łez.
Moja teściowa zawsze była kobietą skrytą. Nie należała do osób, które godzinami opowiadają o swoim życiu czy wspominają dawne czasy. Kiedy wychodziłam za jej syna, szybko zauważyłam, że są w jej domu tematy, których po prostu się nie porusza. Najbardziej zastanawiał mnie jednak jeden pokój. Za każdym razem, gdy odwiedzaliśmy teściów, drzwi były zamknięte. Jeśli dzieci biegały po domu, teściowa od razu reagowała. – Nie tam, kochanie. Ten pokój jest zamknięty – mówiła łagodnie, ale stanowczo. Nigdy nie podawała żadnego wyjaśnienia. Mój mąż też wzruszał ramionami. – Od kiedy pamiętam, ten pokój był zamknięty. Mama nie lubi, gdy ktoś tam wchodzi. Przez lata przywykłam do tej tajemnicy. Uznałam, że może trzyma tam stare dokumenty, rodzinne pamiątki albo rzeczy po swoich rodzicach. Nie zamierzałam wścibiać nosa w cudze sprawy. Aż do pewnego wiosennego popołudnia. Drzwi były uchylone Pojechaliśmy do teściów na niedzielny obiad. W pewnym momencie teściowa poprosiła mnie, żebym zeszła do piwnicy po słoik kompotu z czereśni. Kiedy wracałam na górę, zauważyłam coś dziwnego. Drzwi do zakazanego pokoju były lekko uchylone. Pewnie ktoś zapomniał je zamknąć. Nie wiem, dlaczego się zatrzymałam. Może zwykła ludzka ciekawość. Może przez te wszystkie lata narosło we mnie zbyt wiele pytań. Pchnęłam drzwi dosłownie na kilka centymetrów. I zamarłam. To wyglądało jak pokój dziecka W środku stało małe łóżeczko. Pod oknem ustawiono biały przewijak. Na półkach leżały pluszowe misie, książeczki dla najmłodszych i kolorowe zabawki. Na ścianach wisiały wyblakłe naklejki przedstawiające chmurki, księżyc i gwiazdy. W pierwszej chwili pomyślałam, że to jakiś pokój przygotowany dla wnuków. Ale zaraz zrozumiałam, że coś się nie zgadza. Wszystkie rzeczy wyglądały tak, jakby nikt ich nie dotykał od dziesięcioleci. Kurz osiadł na półkach cienką warstwą. Kolory wyblakły od słońca. Nawet wzór na pościeli wyglądał jak żywcem wyjęty z lat dziewięćdziesiątych. Poczułam nieprzyjemny ścisk w gardle. – Co ty tutaj robisz? Odwróciłam się gwałtownie. W drzwiach stała teściowa. Nigdy wcześniej nie widziałam jej tak bladej. Po raz pierwszy opowiedziała mi swoją historię – Przepraszam – wydusiłam. – Drzwi były otwarte. Nie chciałam... Przez chwilę patrzyłyśmy na siebie w milczeniu. Byłam pewna, że się zdenerwuje. Zamiast tego usiadła ciężko na krześle stojącym przy ścianie. – Chyba i tak kiedyś musiałaś to zobaczyć – powiedziała cicho. Usiadłam obok niej i zaczęła mówić. Kiedy urodziła mojego męża, miała zaledwie 21 lat. Razem z teściem marzyli o dużej rodzinie. Chcieli mieć przynajmniej dwójkę albo trójkę dzieci. – Kiedy Paweł miał trzy lata, zaszłam w kolejną ciążę – opowiadała. Uśmiechnęła się smutno i spojrzała na łóżeczko. – Byliśmy tacy szczęśliwi. Urządzaliśmy ten pokój wieczorami. Wybieraliśmy zabawki, malowaliśmy ściany. Wszystko miało być gotowe na przyjście dziecka. Na chwilę zamilkła. – Ale ciąży nie udało się donosić. Później była kolejna. I jeszcze jedna. Za każdym razem kończyło się tak samo. Lekarze rozkładali ręce. – W końcu usłyszałam, że prawdopodobnie nigdy więcej nie zostanę mamą. Pokój został taki sam przez trzydzieści lat Słuchałam jej w całkowitym milczeniu. – Dlaczego nigdy nic nie mówiłaś? – zapytałam. Teściowa wzruszyła ramionami, a po jej policzku popłynęła łza. To było miejsce, w którym skrywała marzenie, które nigdy się nie spełniło. Wcześniej często się z teściową nie zgadzałyśmy. Bywała wymagająca, uparta. Czasem wtrącała się tam, gdzie nie powinna. Ale siedząc obok niej w tym małym pokoju, zobaczyłam ją zupełnie inaczej. Nie jako teściową. Nie jako babcię moich dzieci. Tylko jako kobietę, która przez całe życie nosiła w sobie żal po kimś, kogo nigdy nie miała szansy poznać. Czasem największe sekrety nie kryją w sobie skandali ani rodzinnych dramatów. Czasem kryją po prostu czyjeś niespełnione marzenie. Czytaj też: „Teściowa zabrała mojego Stasia na weekend na działkę. Gdy po 2 dniach przywieźli tylko pusty fotelik synka, skamieniałam” „Moja córeczka codziennie wieczorem karmiła niewidzialnego gościa pod łóżkiem. Gdy w nocy zapaliłam latarkę, prawie zemdlałam” „Jestem samotną matką, chociaż mam męża. Marcin nawet nie kiwnie palcem przy córce, a ja chodzę brudna i przemęczona”