Pokolenie szoferów. Jak wozimy dzieci na zajęcia, tracąc po drodze własne życie i ich samodzielność
Jest wtorek, godzina siedemnasta trzydzieści, a my od godziny tkwimy w korku, próbując przetransportować nasze zmęczone dziecko z lekcji angielskiego na basen. W schowku stiu zimna, niedopita kawa, w głowie pulsuje lista zakupów, a z tylnego siedzenia dobiega jedynie cichy szelest odtwarzanej na tablecie bajki. Z miłości i troski o ich przyszłość zamieniłyśmy się w pełnoetatowych kierowców. Amerykański model „soccer mom", czyli matki wożącej dzieci z zajęć na zajęcia, sprawnie przeszczepił się na polski grunt. Zoptymalizowałyśmy ich i nasze życie tak bardzo, że po drodze zgubiłyśmy coś bezcennego: ich wolność i nasz święty spokój. Popołudnia współczesnych rodziców coraz częściej przypominają logistyczny majstersztyk. (na szczęście są wakacje!). W czasie roku szkolnego dzieci muszą dzisiaj ciężko pracować, uczęszczając na taniec, angielski, tenis, judo czy skrzypce. Wożone przez rodzica z zajęć na zajęcia wracają do domu prawie tak późno jak ich rodzice i tak samo jak oni padnięte ze zmęczenia. Ale czy zadałyśmy sobie pytanie, jaki koszt emocjonalny ponosimy my same i jakie życiowe kompetencje odbieramy w ten sposób naszym dzieciom? Życie na żółtym świetle i strach przed straconą szansą Kiedy nasze rodzicielstwo niechcący zmienia się w niekończący się projekt logistyczny, pierwszym, co tracimy, jest czas dla siebie. Dlaczego właściwie tak bardzo narzucamy sobie to tempo? Psychoterapeutka Amanda Staniszewska-Celer, pytana wywiadzie „Presja zajęć dodatkowych może zamienić się w wyścig zbrojeń" o skłonność rodziców do zapisywania najmłodszych na taką liczbę dodatkowych aktywności, zwraca uwagę, że najczęściej pojawia się obawa przed tzw. „straconą szansą”. Chcemy wyposażyć je w jak najwięcej narzędzi, by miały „lepszy start”. Niestety, często same wpadamy w pułapkę. Jak ostrzega Staniszewska-Celer, dochodzi tu mechanizm projekcji: sukcesy dziecka stają się przedłużeniem sukcesów rodzica. Presja, którą w ten sposób nakręcamy, sprawia, że dorosły nie bierze pod uwagę realnych zainteresowań i potrzeb samego dziecka. Zamiast czułej, uważnej mamy, nasze dzieci otrzymują kobietę skrajnie wyczerpaną, która zza kierownicy wydaje krótkie polecenia: „zjedz szybko bułkę”, „spakuj strój”. A my, w imię źle pojętego „dobra dziecka”, fundujemy sobie wypalenie. Zniknięcie podwórka i śmierć „kompetencji ulicznych” Wygoda i bezpieczeństwo, jakie daje podwożenie pod same drzwi szkoły czy domu kultury, mają jednak potężny koszt. Zabawa na podwórku to już czas przeszły, ponieważ po prostu nie ma na nią czasu. Odbieramy najmłodszym to, co możemy nazwać „kompetencjami ulicznymi” – umiejętność nawigowania po własnym mieście, radzenia sobie ze zmienną pogodą w drodze na przystanek, czy zwykłą zaradność w kontaktach z obcymi. Zamykając je w bezpiecznych, klimatyzowanych bańkach naszych samochodów, nieświadomie uczymy je bezradności. Tymczasem budowanie dojrzałej psychiki wymaga odpuszczenia kontroli z naszej strony. Psycholożka Angelika Rudszewska, mówiąc o adaptacji i wspieraniu rozwoju dzieci, podkreśla ( w artykule „Nie straszmy dziecka szkołą, ale też jej nie idealizujmy. Jak przygotować dziecko (i siebie) na pierwszy dzień w szkole”), że niezwykle istotną kwestią jest wzmacnianie u nich poczucia sprawczości. Jako przykład ekspertka podaje pozwolenie dziecku na wybór wyprawki szkolnej czy wyegzekwowanie samodzielnego spakowania plecaka. W szerszym, miejskim kontekście to właśnie sprawczość buduje pewność siebie nastolatka. Dziecko, które potrafi pojechać samo autobusem albo wynegocjować lepszą trasę powrotu, buduje bazę pod stabilne dorosłe życie. Zaufanie to najpiękniejsza inwestycja Pozwolenie synowi czy córce na powrót komunikacją miejską lub przejście kilkuset metrów do szkoły bez naszej asysty nie jest aktem rodzicielskiego zaniedbania. Wręcz przeciwnie – to wyraz najgłębszego zaufania. Kiedy zwalniamy blokadę nadopiekuńczości, zyskują na tym obie strony. Dziecko rozwija swoją wewnętrzną strukturę emocjonalną, a my z kolei odzyskujemy coś, o czym zapomniałyśmy: oddech. Ten czas, który do tej pory spędzałyśmy, trzymając nerwowo kierownicę w spalinach miasta, możemy wreszcie podarować sobie. Na powrót do własnej tożsamości. Nasze dzieci nie potrzebują prywatnego szofera ani kalendarza wypełnionego po brzegi. Potrzebują rodzica, który potrafi wyciągnąć kluczyki ze stacyjki, zatrzymać się i po prostu z nimi pobyć. Bo ostatecznie, najlepszą inwestycją w przyszłość młodego człowieka wcale nie jest elitarne CV, ale proste poczucie, że świat jest bezpiecznym miejscem, po którym potrafi iść o własnych siłach. Czytaj także: Avondvierdaagse to nie nowy, modny termin. To sposób Holendrów, by dzieci były szczęśliwsze ,,Czas to miłość”. Kiedy rodzicielstwo staje się projektem
„Zamiast korepetycji, daj dziecku spokój”. Kontrowersyjna rada nauczycielki podzieliła rodziców
Nie każda trója to koniec świata, nie każda piątka to wyznacznik sukcesu. „W tym wyścigu dzieci gubią siebie” – mówi nauczycielka, której wpis odbił się szerokim echem.
Oceny, lęki i wyścig szczurów – Kiedy widzę ucznia z trójką i ogromnym stresem w oczach, pytam: kto ci wmówił, że jesteś niewystarczający? – pisze na swoim profilu w mediach społecznościowych nauczycielka języka polskiego z 20-letnim stażem. Jej wpis szybko zdobył tysiące polubień i udostępnień. Wszystko za sprawą jednej, mocnej tezy: Zamiast korepetycji – daj dziecku święty spokój. To zdanie podzieliło internet. Jedni uznali je za oświecenie, inni za nieodpowiedzialne. W dobie rosnących wymagań, klasówek, testów i presji na wyniki brzmi wręcz prowokacyjnie. Ale może właśnie o to chodziło? Nie każda piątka smakuje szczęściem Rodzice inwestują coraz więcej w edukację dzieci. Korepetycje z matematyki, języka angielskiego, chemii. Zajęcia dodatkowe, treningi, webinary, kursy online. W wielu domach to norma już od pierwszych klas szkoły podstawowej. Czasem kosztują tyle, co czesne w prywatnej szkole. A wszystko po to, by dziecko miało lepszy start. Ale czy naprawdę o to chodzi? – Uczę w szkole od dwóch dekad i nigdy nie widziałam, żeby dzieci były tak zmęczone, jak teraz. Nie znają siebie, bo całe popołudnia spędzają na „nadrabianiu” tego, co system uznał za ważne – mówi autorka wpisu. – Zamiast rozmawiać, śmiać się, włóczyć po podwórku, mają grafik jak prezesi firm. Korepetycje czy korekta oczekiwań? Rada nauczycielki nie oznacza: odpuśćmy dzieciom wszystko. Wręcz przeciwnie – to apel o refleksję. O to, czyje potrzeby realizujemy, zapisując dziecko na kolejne zajęcia. Czy ono naprawdę tego potrzebuje? A może to my nie potrafimy znieść trójki z matmy? – To nie korepetycje są problemem. To przekonanie, że oceny definiują człowieka – pisze nauczycielka. – Gdybyśmy zamiast gonić dzieci, spytali je, czego się boją, co ich ciekawi i gdzie czują się wolne, zysk byłby większy niż po tysiącu godzin z korepetytorem. Oczywiście są sytuacje, gdy korepetycje są realną pomocą – dziecko ma zaległości po chorobie, zmieniło szkołę. Ale z rozmów z nauczycielami wynika jasno: znaczna część dzieci chodzi na zajęcia „na zapas”, „dla pewności”, „bo tak robią inni”. I często to rodzicowi bardziej zależy na piątce niż samemu dziecku. W efekcie rośnie liczba dzieci z objawami lękowymi, chronicznym zmęczeniem, zaburzeniami snu. – Widzimy to na co dzień w gabinetach – mówi psycholożka dziecięca. – Dzieci nie odpoczywają. Są w trybie zadaniowym od rana do wieczora. Coraz młodsze mówią o tym, że nie czują się wystarczające. Spokój jako inwestycja w przyszłość Paradoksalnie to nie intensywny grafik, ale moment zatrzymania może przynieść najwięcej dobrego. Spokój daje przestrzeń na refleksję, poznanie siebie, rozmowę. I co ważne – na nudę, która jest warunkiem kreatywności i samodzielnego myślenia. – Jeśli twoje dziecko ma trudność z jakimś przedmiotem, zanim zapiszesz je na kolejne korepetycje, porozmawiaj. Może ma problem z koncentracją, a może po prostu się boi, że cię zawiedzie. A może ta trója to jego maksimum przy obecnych możliwościach i warto powiedzieć: W porządku, kochanie. Jesteś wystarczający – mówi nauczycielka. Nie każde dziecko będzie olimpijczykiem. I dobrze. Potrzebujemy ludzi różnych talentów, różnych dróg. Dla jednego sukcesem będzie piątka z biologii, dla innego przełamanie się i przeczytanie książki do końca. Czasem spokój, akceptacja i czuła obecność rodzica znaczą więcej niż najlepszy korepetytor. – Dzieci nie są projektami do zrealizowania. Są ludźmi, którzy uczą się siebie. Nie zabierajmy im tej szansy – kończy nauczycielka. Zobacz także: Jeśli chcesz wychować pewne siebie dziecko, pozwól mu na tę jedną rzecz. Sukces murowany Nauczycielka przedszkolna: „Już mi się odechciewa tej pracy. Tak rodzice psują nam adaptację” Pokolenie tweensów balansuje na krawędzi. „Weszłam do pokoju córki i się rozbeczałam”
„Rok szkolny dopiero się zaczął, a rodzice już szaleją z zajęciami dodatkowymi. Ja syna nie posyłam, nuda mu nie zaszkodzi” [LIST DO REDAKCJI]
Syn znajomych nie ma ani jednego wolnego popołudnia, bo ćwiczy grę na pianinie i zaczął kurs japońskiego. Inni rodzice wożą córkę trzy razy w tygodniu na tenisa, no i jeszcze trzeba było gdzieś upchnąć balet i chór. Powariowali, słowo daję!
Janek chodzi do trzeciej klasy, w dobrej szkole, ma świetną wychowawczynię, sporo pracy na lekcjach i dużo prac domowych. Uwija się z tym raz-dwa, bo jest bystry i zdyscyplinowany. Teoretycznie mógłby po południu iść jeszcze na dodatkowe zajęcia z języka obcego albo wyskoczyć na basen czy karate. Tylko po co? Rodzice przeginają: dzieci latają z zajęć na zajęcia! Przyznaję, że też mnie korciło, żeby od razu na początku roku zapisać Jasia na dodatkowy niemiecki, kółko matematyczne, lekcje gry na gitarze i angielski. No i na squasha, bo niedaleko właśnie otworzyli taki fajny ośrodek sportowy. To wszystko tak ładnie brzmiało, tyle ciekawej wiedzy i ta wizja wyedukowanego, obytego dziecka! Potem jednak zapaliła mi się czerwona lampka – czy ja w ogóle pomyślałam o tym, czego chce mój syn? Mam naprawdę bystre dziecko. Przestraszyłam się, że nadmiar pracy zniechęci go do nauki. W dodatku umiejętność gry na gitarze i znajomość niemieckiego to tak naprawdę moje niespełnione marzenia z dzieciństwa. Jest jeszcze jedna kwestia – pieniądze. Jak wszystko podliczyłam, to wyszło prawie 800 zł miesięcznie tylko za te najciekawsze zajęcia. Obłęd. Inni rodzice najwyraźniej jednak nie mają problemu ani z kasą, ani z przerostem własnych ambicji. Koledzy z klasy Jasia chodzą na kursy językowe, sztuki walki, tenisa i programowanie. U dziewczynek króluje balet, plastyka i najnowsza moda – śpiew. Mnóstwo dzieci ma jeszcze korepetycje z różnych przedmiotów, a przecież rok szkolny dopiero się zaczął! Czy to normalne? Mój Jaś ma za to więcej wolnego czasu. Uważam, że to dobrze, nawet jeśli trochę się ponudzi, to mu nie zaszkodzi. Chyba nie robię mu żadnej krzywdy? Izabela Jeśli chcesz się podzielić swoją historią, napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl. Czytamy wszystkie listy i zastrzegamy prawo do wyboru najciekawszych oraz do ich redagowania lub skracania. Zobacz też: Zaszłam w ciążę, mając odchowane dzieci „Córka uważała, że strofowanie syna wyrabia w nim kompleksy. Drogo za to zapłaci!” „Wszyscy mówią mi, że jestem nadopiekuńcza, a ja po prostu dbam o swoje dziecko! To chyba normalne, prawda?”
Przemysław Czarnek zapowiada NADGODZINY dla uczniów
Przemysław Czarnek w wywiadzie dla „Faktu” opowiedział o dodatkowych zajęciach, które rząd planuje wdrożyć od razu po powrocie dzieci do nauki stacjonarnej. Minister zaznaczył, że obecnie uczniowie są poszkodowani i należy ich odpowiednio wspomóc.
Pandemia koronawirusa i nauczanie zdalne sprawiły, że uczniowie będą mieć zaległości w nauce. Choć na razie tematem przewodnim jest to, kiedy dzieci wrócą do szkół, szef resortu edukacji już teraz wyjawił, co czeka uczniów, gdy zasiądą w szkolnych ławkach. Nadgodziny dla uczniów Przemysław Czarnek zapowiedział wprowadzenie zajęć dodatkowych, które będą miały pomóc uczniom nadrobić zaległości. Choć zajęcia będą dobrowolne, nauczyciele (zmotywowani dodatkowym wynagrodzeniem) będą zachęcać uczniów, by brali w nich udział. O tym, jak takie zajęcia będą wyglądały i na jakie przedmioty przeznaczyć dodatkowe godziny, zdecyduje indywidualnie rada pedagogiczna w każdej ze szkół. Dodatkowe zajęcia w soboty lub w wakacje? Minister Przemysław Czarnek odniósł się także do tego, czy dodatkowe zajęcia będą odbywać się w czasie wakacji lub weekendów: „Jestem przeciwnikiem takiego postępowania i myślenia, że jeśli teraz była nauka zdalna, to teraz jeszcze w soboty mieliby uczniowie chodzić do szkół. Lub by skracać im wakacje. Nauka zdalna też jest obciążająca dla ucznia, po niej też trzeba odpocząć”. Jedna dodatkowa godzina w ciągu tygodnia Przemysław Czarnek wyjaśnił, że rząd planuje wprowadzenie na razie tylko jednej dodatkowej godziny tygodniowo: „Na razie to będzie jedna godzina tygodniowo, ja planowałem nawet trzy godziny, ale zdecydowaliśmy o jednej, bo już sam powrót do nauczania stacjonarnego będzie dla uczniów sporym wyzwaniem, tak więc trzy od razu to byłoby zbyt dużo”. „Proponujemy przez 10 tygodni po jednej godzinie dla każdej klasy w każdej szkole. Na razie, potem systematycznie będziemy to zwiększać, jeśli będzie taka konieczność. Będziemy to obserwować” – dodał minister. Złoty środek? Nie ma wątpliwości co do tego, że nauka zdalna jest mniej efektywna od nauki stacjonarnej, a uczniowie będą mieć zaległości. Taka forma dodatkowych zajęć ma być według Przemysława Czarnka „złotym środkiem”. Gdyby rząd w ogóle nie zaproponował zajęć dodatkowych – rodzice byliby zmuszeni wysłać dzieci na korepetycje, a to z kolei byłoby dla nich kolejnym obciążeniem finansowym. Jeżeli nadgodziny przypadałyby na okres wakacji lub weekendów – uczniowie traktowaliby to jako karę i niesprawiedliwość. Źródło: fakt.pl Zobacz także: Maseczki w szkołach i dystans społeczny nielegalne: jest wyrok sądu! Przedszkola zamknięte dłużej? Rząd przedłużył zasiłek opiekuńczy do 25 kwietnia Polskie dzieci zamknięte w domach: uczą się zdalnie dłużej niż większość rówieśników w Europie
Czy joga jest dla dzieci? Wyjaśnia joginka i psycholog
To nieprawda, że joga jest tylko dla dorosłych. Już kilkulatki mogą ją praktykować! I mieć z niej mnóstwo korzyści. Zajęcia dla dzieci różnią się jednak od tych dla dorosłych. Na czym polegają? Ilonę Pawluk, trenerkę jogi i psycholożkę, pyta Tatiana Audycka.
Joga niesie wiele korzyści także dzieci (nie tylko dla dorosłych) i na szczęście jest coraz bardziej popularna w naszym kraju. Na zajęcia jogi mogą chodzić już całkiem małe dzieci. Co trzeba o niej wiedzieć i jak zorganizować zajęcia? Wyjaśnia Ilona Pawluk, trenerka jogi i psycholożka. Czy joga jest dla dzieci? Ilona Pawluk: – Zdecydowanie tak! Joga zwykle kojarzy się z ćwiczeniami fizycznymi, czyli asanami, jednak to również medytacja czy praktyka technik oddechowych. Joga wprowadza harmonię na poziomie ciała, ale też umysłu i relacji ze światem. Brzmi poważnie, ale na naszych zajęciach najmłodsi poznają jogę poprzez zabawę, taniec czy dramę. Poziom trudności ćwiczeń dostosowujemy do wieku, uwzględniając temperament dzieci. Gdy w zajęciach uczestniczą maluchy, sprawdzają się głównie asany i niektóre proste, krótkie ćwiczenia oddechowe. Od jakiego wieku maluchy mogą chodzić na jogę? – Dzieci są urodzonymi joginami. Już niemowlęta naturalnie przyjmują pozycje jogi, np. sięgają stopą do buzi. Małe dzieci zakładają nogi za głowę, bez trudu siadają w kwiecie lotosu czy wyginają kręgosłup w koci grzbiet. Dzięki elastycznym stawom mogą przyjmować pozycje, które są prawie niemożliwe dla dorosłych. Dzieci są naturalnie radosne, spontaniczne, nieobciążone stresem. Lubią zdobywać nowe umiejętności, cieszą się, że ćwiczą jogę. Prowadząc zajęcia z dziećmi, obserwuję, jak szybko wkręcają się w ćwiczenia. Na pewno warto zaproponować zajęcia z jogi dzieciom, które zaczynają edukację. Problemem jest wtedy brak ruchu, siedzenie przy komputerze, niewłaściwa dieta, otyłość, wady postawy. Przez to dzieci tracą spontaniczność i gibkość. Zapisać dziecko na zajęcia czy ćwiczyć w domu? – Ćwiczenia asan i inne elementy jogi z dziećmi powinny być prowadzone przez profesjonalnych nauczycieli, którzy wiedzą, co jest najlepsze dla danej grupy wiekowej. Później poznane asany można już ćwiczyć z dzieckiem w domu. Na czym polegają zajęcia jogi dla dzieci? – Joga dla dzieci to głównie zabawa i spontaniczność. Na zajęciach wykonuje się m.in. asany zwierzęce, gdzie dzieci naśladują zwierzęta. Wywołuje to dużo śmiechu, pobudza kreatywność i wyobraźnię dziecka, zachęca do radosnej komunikacji z rówieśnikami. Często rezygnuję z założonego planu i idę za potrzebą grupy, aby dzieci dobrze się bawiły, ale też mogły poznane metody zastosować potem w codziennym życiu. Co praktyka jogi daje dziecku? – Asany jogi pozwalają dziecku utrzymać prawidłową postawę ciała, stabilność, elastyczność stawów, wzmacniają ciało, poprawiają jego zręczność i świadomość. Wpływają na poprawę kondycji psychoruchowej. Joga oddechowa pomaga radzić sobie ze stresem, lękami i negatywnymi emocjami. Poprawia koncentrację i pamięć. Wzmacnia system odpornościowy. Badania naukowe nad jogicznymi technikami oddechowymi pokazują, że stosowanie ich wpływa m.in. na wzrost wydzielania oksytocyny (tzw. hormon szczęścia), spadek wydzielania kortyzolu (hormonu stresu), wpływa na stabilizację autonomicznego systemu nerwowego i wzrost aktywności fal beta w mózgu. Praktyka poprawia więc samopoczucie, pomaga dzieciom nadpobudliwym wyciszyć się, a nieśmiałym wzmocnić pewność siebie. Wzmacnia poczucie własnej wartości, wpływa na jakość podejmowanych decyzji (co ważne w świecie nastolatków), pomaga w radzeniu sobie w relacjach z innymi. A jeśli dziecko nie umie usiedzieć w miejscu, to odnajdzie się na jodze? Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalendarz rozwoju dziecka Czytaj więcej – Propozycje jogi dla dzieci dostosowane są do wieku i temperamentu. Kilkulatki lubią ruch, dynamikę, spontaniczność i różnorodność asan. To wulkany energii. W jodze chodzi też o to, by tę energię odpowiednio ukierunkować. Rozbrykane dziecko odnajdzie się na jodze. Ćwiczenia połączone z oddechami pomagają w skupieniu uwagi. Rodzice dzieci uczestniczących w zajęciach jogi donoszą nam, że stały się one spokojniejsze. Medytacja to element jogi, wspiera uważność. Co zyska dziecko, które medytuje? – Medytacja to naturalny powrót do obecności „tu i teraz”, to kontakt z samym sobą. Medytacja dla dzieci różni się od tej dla dorosłych. Im młodsze dziecko, tym krócej usiedzi w jednej pozycji z zamkniętymi oczami. Dlatego zwykle są to raczej krótkie, parominutowe wprawki medytacyjne, w czasie których dzieci mogą na moment przenieść uwagę z zewnątrz do wewnątrz siebie. Medytacja wspiera naturalną spontaniczność dzieci, ich umiejętność bycia „tu i teraz”. Dla mnie oznacza to docenienie każdej chwili, akceptację rzeczywistości – „uznanie faktu”, jak mówią psycholodzy. Bycie w tym, co jest. Ilona Pawluk jest psychologiem, od ponad 28 lat jest też trenerką jogi oddechowej w Fundacji Art Of Living oraz trenerką programów dla dzieci Art. Excel i programów dla młodzieży YES!. Mama trójki dzieci.
Jesteś hiper rodzicem? Lepiej nie rób tego dziecku i sobie
Jakim jesteś rodzicem? "Buldożerem" czy "pługiem śnieżnym", a może "rodzicem przekąskowym"? Każdy wariant nie brzmi dobrze. Mama, która chce wszystkiego "naj" dla swojego dziecka? A może luz, obserwacja malucha, podążanie za nim i dawanie możliwości wyboru?
Chcemy jak najlepiej, a możliwości jest teraz bez liku, więc zapisujemy nawet ... niemowlęta na zajęcia dodatkowe. Troszczymy się i dbamy o rozwój dziecka. Pewnie przesadnie. Psycholodzy przestrzegają, że takie hiper rodzicielstwo to same szkody dla dziecka. Postawiliśmy na piedestale i obdarzamy nabożną czcią Psycholodzy nie mają już wątpliwości, że hiper rodzicielstwo stało się nowym modelem edukacyjnym widocznym głównie w zamożnych społeczeństwach. Przyszło do nas ze Stanów Zjednoczonych, gdzie dominuje konkurencyjność, mit bogactwa, do którego dochodzi się nieustającą pracą. Niestety taki model społeczny został także przeniesiony na sposób wychowywania dzieci. Rodzice w Stanach Zjednoczonych pogrążają się w wyścigu, dążąc do tego, aby ich dzieci odniosły sukces w życiu. Rezerwują miejsce w najlepszym przedszkolu (przed urodzeniem dziecka), najlepszym uniwersytecie, uczelni. Hiper rodzice starają się zapewnić akademicki sukces swoich dzieci i denerwują się każdą, najmniejsza nawet rzeczą, która może im się przydarzyć. To nie może przynieść nic dobrego - dzieci rosnące w takich warunkach otrzymują nadmierną ilość bodźców, są nadmiernie otaczane troską i niepewne siebie. Gubi się ich niezależność i wolność wyboru. Nie da się ukryć, że podejście do rodzicielstwa przeszło w ostatnich dziesięcioleciach ewolucję - od bardzo swobodnego podejścia do bycia rodzicem i "nienapinania się" (wiele z nas od rana do wieczora spędzało czas na podwórku, z kluczem na szyi) do przesadnego "trzęsienia się nad dzieckiem". W sumie trudno takiej strategii zarzucić coś złego - wszak zrodziła się z dobrych intencji, z troski i dbałości o dziecko. Szofer, helikopter, a może buldożer? A jednak "zapętlamy się" i przekraczamy granice - alarmują psycholodzy. Od wczesnego dzieciństwa organizujemy dzieciom nadmierną ilością zajęć dodatkowych oraz plan dnia bez czasu na zabawę i wypoczynek. W szkole stajemy się rodzicami bojowymi - nie lubimy nauczycieli niepodzielających naszych zachwytów nad wyjątkowością naszego dziecka. Taki model wychowywania dzieci opiera się na ciągłej uwadze i nieracjonalnych oczekiwaniach co do nauki, osiągnięć i wszystkiego, co robią dzieci. Psycholodzy alarmują, że to zdecydowanie nie jest najlepsze dla zdrowego rozwoju dziecka. Naukowcy wyodrębnili kilka typów hiper rodziców: "rodzice helikoptery" to rodzice nadopiekuńczy, stale monitorują i nadzorują życie swoich dzieci; "rodzice buldożery" torują drogę dzieciom, usuwając wszystkie mniejsze i większe przeszkody, aby tylko się nie potknęły; "rodzice szoferzy", całe życie zabierają swoje dzieci z jednego zajęcia pozalekcyjnego na drugie, popędzając i wypełniając całkowicie ich harmonogram, nie pozwalają swoim dzieciom na ponudzenie się lub zabawę; "rodzice pługi śnieżne", torują drogę swojemu dziecku, tak aby nigdy nie popełniało błędów; "rodzice przekąskowi", gonią w parku za swoimi dziećmi z przekąską w ręku, dopóki dziecko jej nie zje; "nadopiekuńczy rodzice" za wszelką cenę robią wszystko, by ich dziecko nie skaleczyło się, nie pobrudziło, ani nie złapało przeziębienia. Hiper rodzicielstwo to robota bez końca Takie podejście do rodzicielstwa to nieustająca, wyczerpująca praca. Dla obydwu stron. Dla dzieci – ponieważ oznacza non stop zajęty pracą dzień, dla rodziców – ponieważ to właśnie oni prowadzą dzieci z zajęć na zajęcia, często rozmawiają z nauczycielami, nadzorują zadania domowe, czasami nawet odrabiając je za dzieci i planują czas, nawet ten poświęcony na zabawę z przyjaciółmi. Efekt? Wypalenie, stres. Wychowywane w ten sposób dzieci stają się coraz bardziej wymagające wobec siebie i innych oraz mają niską tolerancję na frustrację. Wiedzą, że nie mogą zawieść rodziców i wymagają od siebie ciągłego doskonalenia. Dzieci nie potrzebują idealnych rodziców Oddech i relaks - to pierwsza rzecz, którą musisz zrobić. Przestać kręcić się w kółko. Dzieci nie potrzebują idealnych rodziców – potrzebują spokojnych i szczęśliwych rodziców. Rodzice powinni dać swoim dzieciom czas na zabawę, ale i na nudę. Mają one duże znaczenie dla ich rozwoju. Wzmacniaj dziecko, chwal i wzbudzaj w nich zainteresowania, aby mogły w życiu odnaleźć swoją pasję, nauczyć się jak żyć, utrzymywać kontakty z innymi i radzić sobie z emocjami. Psycholodzy apelują: zaufajmy sobie i dzieciom, przestańmy trzymać ciągle za rękę, towarzyszmy im w miarę rozwoju. Zaufajmy intuicji! Źródło: piękno umysłu Zobacz też: Jak rozwijać dziecięce pasje? Prezent na Dzień Matki? Odrobina luksusu, relaksu i piękna! [GALERIA] Plac zabaw to najlepsza szkoła pod słońcem [WIDEO]
Zaledwie dwa lata nauki gry na instrumencie mogą znacząco wpłynąć na mózg dziecka
Naukowcy sprawdzili, jaki wpływ na rozwój społeczny, emocjonalny i poznawczy mają lekcje muzyki. Wyniki zaskakują!
Wielu rodziców planuje zajęcia dodatkowe dla swoich dzieci, nawet gdy są naprawdę malutkie. Jedne z nich to zajęcia muzyczne. Rodzice wierzą, że w ten sposób szybciej odkryją jakiś talent u dziecka. Naukowcy z Uniwersytetu Południowej Kalifornii postanowili sprawdzić, co w rzeczywistości dają treningi muzyczne, a także jak one wpływają na rozwój społeczny, emocjonalny i poznawczy dzieci. Okazuje się, że takie lekcje mogą robić znacznie więcej dobrego, niż do tej pory myślano. Muzyka łagodzi obyczaje i zmienia strukturę mózgu Jak wynika z danych zaprezentowanych przez naukowców na łamach pisma "Cerebral Cortex" nauka gry na instrumencie muzycznym pozytywnie zmienia strukturę mózgu i jego działanie. Jak to odkryli? W programie badawczym wzięli udział uczniowie w wieku 6-7 lat z rodzin o niskim statusie społeczno-ekonomicznym. Mózgi tych dzieci, przebadano za pomocą rezonansu magnetycznego, elektroencefalografii oraz testów behawioralnych. Po dwóch latach ponownie przyjrzano się mózgom tych dzieci i okazało się, że zarówno biała, jak i szara istota mózgu pozytywnie się zmieniła. Ponadto trening poprawiał koncentrację i wpływał na szybkość podejmowania decyzji, a także przyspieszał dojrzewanie w obszarach mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie dźwięku, rozwój językowy, percepcję mowy oraz umiejętność czytania. Fundament przyszłości Wyniki badań sugerują, że zaledwie dwa lata treningu muzycznego mogą znacząco wpłynąć na mózg dziecka. Od dawna podejrzewano, że praktyka muzyczna ma korzystny wpływ na zachowanie człowieka, ale dopiero to badanie udowadnia przekonująco, że efekt jest prawdziwy. - Nasze odkrycia sugerują, że trening muzyczny jest potężną interwencją, która może pomóc dzieciom dojrzeć emocjonalnie i intelektualnie. - mówi Antonio Damasio, profesor uniwersytetu i dyrektor Brain and Creativity Institute. Czy uważacie, że warto, by dzieci uczyły się gry na instrumencie lub śpiewu? Napiszcie w komentarzach. Zobacz także: Zajęcia dodatkowe powinny stymulować dziecko, a nie je zanudzać - radzi psycholog Jak wybrać dziecku zajęcia dodatkowe? - film Kojąca muzyka
Współcześni rodzice są roszczeniowi i agresywni – zgadzacie się z taką opinią?
Dlaczego rodzice są postrzegani w ten sposób? Koniecznie przeczytajcie i wypowiedzcie się!
W "Forum" ukazał się przedruk artykułu z "Der Spiegel". Autorzy tekstu Neufeld oraz Hardinghaus, postanowili przyjrzeć się współczesnym rodzicom, bazując na wypowiedziach socjologów, profesorów i prawników. Czy zgadzacie się z wynikami tych badań? "Dorośli wychowują maleńkich dorosłych" Rola rodzica ewoluuje. - Zanikł dawny dystans między rodzicami i dziećmi, zanikły ich, niegdyś jasno sprecyzowane, odmienne role społeczne. W rezultacie dorośli wychowują malutkich dorosłych. – takimi spostrzeżeniami dzieli się socjolog Heinz Bude. - Odchodzimy od modelu rodziny zorientowanej na współmałżonków do rodziny zafiksowanej na dziecku – mówi profesor. Ludzie wolą zrezygnować z partnera niż z potomstwa i jest ono wtłaczane w rolę, której nie może sprostać. – Sytuacja ta wymaga od dziecka tak wiele empatii, że jest to dla niego zbyt obciążające. Permanentne zmęczenie nastolatków Często widzimy wokół siebie dzieci, które są przeciążone nadmiarem obowiązków, a w każdej dziedzinie muszą być najlepsze, by zaspokoić marzenia rodziców, nie zawsze swoje. – Mówię o dzieciach z wzorowych rodzin, to nowa jakość. Mają dobre warunki bytowe, są wysoce zmotywowane, ale stawiają sobie za wysoko poprzeczkę, a jest to wina rodziców – wyjaśnia Schulte-Markwort. Zwłaszcza ojcowie nie dopuszczają do wiadomości, że ich dziecko po prostu może nie być zbyt bystre. Współczesnym dzieciom bardzo dobrze się powodzi. "Nigdy nie wzrastały w takim bezpieczeństwie. Nigdy się nimi tak nie zajmowano, nigdy nie były tak zadowolone, wykształcone i zasobne. Nigdy przedtem nie doznawały tak mało urazów i tak mało się biły. Na czym więc polega problem?"- pytają Hardinghaus oraz Neufeld, twórcy artykułu "Ośle uszy Amadeusza". Rodzice są natarczywi, agresywni i roszczeniowi. Winą za złe wyniki w nauce obarczają nauczycieli, a nie dziecko. Potrafią iść do dyrekcji, a nawet kuratorium, by udowodnić, że ich dziecko jest najlepsze, najmądrzejsze i wybitnie zdolne, a szkoła nie potrafi poznać się na jego talencie. Dysleksja lekiem na niepowodzenia Rodzice załatwiają dzieciom orzeczenia, by zwiększyć ich szanse na lepsze oceny – dysortografia, dysleksja, dyskalkulia. Takie wnioski w każdej szkole są na porządku dziennym. - Tacy rodzice przerzucają na szkołę ciężar wychowania i nie poczuwają się do odpowiedzialności, mają typowo konsumenckie podejście – ocenia Meyer-Sand, adwokatka, która prowadzi sprawy roszczeniowych rodziców. Jej zdaniem jakoś to działa, dopóki dzieciaka nie dopadną problemy. - Gdy mu grozi, że nie zda do następnej klasy, lub jeśli słabo zda maturę, stają się niemili. Jednocześnie mają ogromne oczekiwania wobec dzieci – dodaje. Dzieci na terapii Dzieci, którym rodzice latami wbijali do głowy dążenie do bycia najlepszymi, nie poradzą sobie z porażkami. Każde źle wykonane zadanie, każde 2.miejsce, będzie demotywować i wpędzać w poczucie bycia nieudacznikiem. Takie dzieci często już w wieku nastoletnim mają poważne zaburzenia psychiczne i wymagają terapii by zbudować na nowo poczucie własnej wartości, oraz ustalić co jest dla nich najważniejsze w życiu. Jak nauczyć dziecko przegrywać? Musimy poważnie zastanowić się, czy nie stawiamy przed dziećmi zbyt wygórowanych zadań. Czy nie wpędzamy je w poczucie, że muszą być najlepsi, najszybsi, najbystrzejsi? Mierzmy siły na zamiary i nie róbmy naszym pociechom krzywdy. Na tym polega dobre wychowanie i miłość do dziecka. Czy masz poczucie, że czasem masz zbyt duże oczekiwania wobec dziecka i jego umiejętności? Czytaj także: Stawianie granic i wymagań dziecku, a wychowanie bezstresowe źródło: forumdwutygodnik.pl
Jak ćwiczyć z dzieckiem judo? – zobacz film
Nie wiesz, czy zapisać dziecko na judo? Zrób z dzieckiem w domu kilka ćwiczeń proponowanych przez trenera, a przekonasz się, czy ta dyscyplina sportu podoba się twojemu kilkulatkowi.
Dzięki treningom judo dziecko wzmacnia mięśnie, poprawia koordynację, szybkość, gibkość. Jest wysportowane i uśmiechnięte (ruch doskonale podnosi poziom endorfin, czyli tzw. hormonów szczęścia). Zanim zapiszesz dziecko na treningi, możesz poćwiczyć z nim w domu. Oto trzy ćwiczenia przygotowane przez trenera judo Legii specjalnie dla was. Ćwiczenie 1 Usiądź na podłodze z wyprostowanymi nogami. Na przemian złączaj i rozsuwaj swoje nogi. Gdy nogi masz złączone, dziecko przeskakuje nad nimi na zewnątrz, kiedy nogi rozsuwasz, dziecko wskakuje pomiędzy nie. Ćwiczenie wzmacnia mięśnie nóg, brzucha i grzbietu, uczy utrzymywania równowagi i poprawia skoczność dziecka, która kształtuje się właśnie w najmłodszym wieku. Ćwiczenie 2 Poproś dziecko, by uklękło i podparło się rękami. Podnieś dziecko za nogi (obejmując rękami jego kostki) i poproś, by zaczęło iść do przodu na rękach (dziecko ma wykonać tzw. taczki). Ćwiczenie wzmacnia górną partię mięśni (ręce, barki, klatkę piersiową oraz plecy). Ćwiczenie 3 Połóż się na brzuchu i poproś dziecko, by przeskoczyło nad tobą. Gdy wykona polecenie, podnieś się na rękach i nogach, tworząc tunel, i poproś dziecko, by przeczołgało się pod tobą. Ćwiczenie wzmacnia mięśnie nóg, brzucha i grzbietu. Zmienność ćwiczeń sprawia, że poprawia się koordynacja dziecka i jego orientacja w przestrzeni. Zobacz także: film z treningu judo
Jak wybrać dziecku zajęcia dodatkowe? - film
Taniec, gra na gitarze, plastyka, piłka nożna... jeśli chodzi o zajęcia dodatkowe dla dzieci, to jest w czym wybierać. Nie każde zajęcia będą jednak odpowiednie dla twojego dziecka. Psycholog radzi, na co zwracać uwagę przy wyborze i kiedy wypisać malucha z dodatkowych aktywności.
Niektórym rodzicom wydaje się, że im więcej zajęć dodatkowych ma dziecko, tym lepiej. To nieprawda. Powinno być ich tyle, żeby nie były zbyt absorbujące i dziecko miało czas na zabawę – mówi psycholog Agnieszka Adamczyk-Musiał. Warto zadbać o różnorodność. Dobrym połączeniem mogą być np. język obcy i zajęcia sportowe. Dzięki temu dziecko rozwinie się zarówno intelektualnie, jak i fizycznie. Zajęcia dodatkowe to przyjemność Czym zatem kierować się przy wyborze zajęć? Głównie zainteresowaniami dziecka. To ono będzie uczęszczać na zajęcia dodatkowe i musi czerpać z nich przyjemność. Nic na siłę. Oczywiście dokonany wybór może okazać się błędny. Poznamy to po tym, że dziecko niechętnie chodzi na zajęcia dodatkowe i daje odczuć, że mu się nie podobają – nie opowiada o nich w domu, wraca zmęczone po zajęciach. Usiądźmy wtedy i porozmawiajmy. Warto zachęcać dziecko do wytrwałości – być może z czasem polubi zajęcia. Jeśli jednak widzimy, że nasza pociecha zupełnie straciła zapał i chce zrezygnować, pozwólmy na to. Zajęcia dodatkowe mają służyć aktywnemu spędzaniu czasu wolnego przez dziecko, a nie realizacji niespełnionych ambicji rodziców. Przy wyborze przede wszystkim należy zachować zdrowy rozsądek. „Czasami spotykam się z rodzicami, których dzieci codziennie uczęszczają na różne zajęcia [...]. Dziecko po szkole wymienia tylko plecak i wychodzi. Wraca o godzinie 19.00 lub później i nie ma siły na nic, po prostu pada ze zmęczenia” – mówi ekspertka. Pamiętajmy też o tym, że zbyt duża liczba zajęć dodatkowych odbija się na zdrowiu dziecka. Źródło: InfoWire.pl Zobacz: Gry do nauki angielskiego
Jaki wpływ na naukę języka angielskiego ma pobyt za granicą? Obejrzyj film i wysłuchaj rady eksperta.
Zastanawiasz się jaki wpływ na naukę języka angielskiego ma pobyt za granicą? Zastanawiasz się czy dziecko szybko zapomni to czego się nauczyło? Wysłuchaj naszego eksperta i pozbądź się obaw.
Nauka angielskiego - małe czy duże grupy?
Ten film pokaże wam jak wybrać grupę językową dla dziecka.
Nie wiesz czy lepiej zapisać dziecko do liczniejszej grupy językowej czy może jednak nie. Obejrzyj i wysłuchaj wypowiedzi lektora, może ona pomoże ci podjąć decyzję.
5 pomysłów, których lepiej nie wcielać w życie
Makijaż dla kilkulatki? Taniec na rurze dla przedszkolaków? Sprawdź, jakie pomysły przychodzą do głowy rodzicom. I szybko o nich zapomnij!
Zobacz, jak wyglądają zajęcia z języka obcego dla najmłodszych dzieci.
Film powstał we współpracy z Akademią Rozwoju Osobowości
W jakim wieku dziecko może zacząć naukę angielskiego? Czego na zajęciach nauczy się kilkulatek?
Więcej na LearnEnglish Kids
Czy dziecko może uczyć się kilku języków naraz - film
Czy nauka kilku języków obcych jednocześnie pomaga czy przeszkadza dziecku? Doradza ekspert z British Council.
Jak wybrać szkołę językową dla dziecka - film
Po czym poznać dobrą szkołę językową? Co jest najważniejsze przy wyborze szkoły dla dziecka? Radzi ekspert British Council.
Jak zachęcić dziecko do nauki angielskiego? - film
Co możemy zrobić, żeby zachęcić nasze dziecko do nauki języka angielskiego? Odpowiada nauczyciel z British Council.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Odwiedź stronę LearnEnglish Parents »
Jakie problemy z angielskim mają polskie dzieci? - film
Na pytanie odpowiada nauczyciel języka angielskiego.
Dzieciństwo powinno być beztroskie czy wypełnione pracą i nauką? Każdy z nas woli zabawę i luz, prawda? Dlaczego więc zabieramy dzieciom „nicnierobienie”, zapisujemy je na dziesiątki zajęć? Jak dbać o rozwój dziecka i mu nie zaszkodzić? Obowiązkowa lektura dla wszystkich rodziców.
Wszystko było jasne. Amadeusz zostanie muzykiem. No bo powiedzcie, kim innym mógłby być z takim imieniem? O przyszłości Amadeusza jego mama zdecydowała półtora roku temu – kiedy on sam miał jeszcze wielkość ziarenka fasoli i nie było nawet wiadomo, czy na pewno będzie chłopcem. Już wtedy jego mama przykładała sobie do brzucha słuchawki, by mógł obcować z Bachem i Mozartem. Dziś Amadeusz ma rok i od kilku miesięcy chodzi z mamą na zajęcia muzyczne dla niemowląt. Nie słucha zwykłych kołysanek, ale płyt z muzyką klasyczną. To nie wyjątek. Takich dzieci jak Amadeusz jest wiele. Jedne mają być wielkimi artystami, inne zdolnymi menedżerami. Aby im to ułatwić, odpowiednią naukę rodzice zaczynają już od kołyski. Dlatego coraz większym powodzeniem cieszą się lekcje języka angielskiego metodą Helen Doron, w których mogą brać udział nawet roczne dzieci, nauka globalnego czytania dla kilku i kilkunastomiesięcznych maluchów, pływanie, zajęcia plastyczne, taneczne. – Dzisiejsi rodzice to pokolenie nauczone przez wczesny kapitalizm, że we wszystkim musi być świetne, by nie wypaść z obiegu. Tak postępuje się w szkole, w pracy, tak samo podchodzi się do rodzicielstwa i tego uczy się własne dzieci – komentuje Lucyna Wieczorek, psycholog z Ośrodka Rozwoju Osobistego Kobiet „Dojrzewalnia Róż”. Dlatego wydaje się, że nie wystarczy być po prostu dobrą matką, należy też być dziecięcym psychologiem, pedagogiem, dietetykiem i znać się na sztuce, by dbać o rozwój duchowy dziecka. Skutek? Niektóre dwulatki mają plan dnia wypełniony jak zajęci biznesmeni. Dziecko jak przedmiot Marysia ma dwa i pół roku. Raz w tygodniu jeździ z nianią na basen, ma lekcje angielskiego, chodzi też na zajęcia taneczno-muzyczne i plastyczne. Za pół roku pójdzie do przedszkola. Prywatnego. – Zależy mi, żeby czas spędzony w przedszkolu to nie była tylko zabawa – mówi Ewa, jej mama. – Dlatego ważne było dla mnie, jakie zajęcia dodatkowe zapewnia, czy uczy języka angielskiego. To, które wybrałam, wymaga zapisów dzieci z dwuletnim wyprzedzeniem, bo jest tak wielu chętnych. – Takie podejście do wychowania niesie za sobą ryzyko uprzedmiotowienia dziecka – komentuje psycholog i pedagog prof. Anna Brzezińska. – Może stać się tak, że w tym pędzie do doskonalenia swoich dzieci przestaniemy się liczyć z tym, czy one chcą tego samego, czego my dla nich chcemy. Przestaniemy zwracać uwagę na ich potrzeby, ambicje, talenty, słabości. Tymczasem repertuar tego, co rzekomo dla malucha dobre, nigdy nie był tak urozmaicony. Poradniki, nowe teorie – rodzice biorą ze wszystkiego po trochu i próbują przygotować potomstwo do życia we współczesnym świecie. Wiedzą, że ich maluchy kiedyś będą musiały być wszechstronne. – Tak nie da się wychowywać dzieci – denerwuje się psychoterapeuta Maria Moneta-Malewska. – To żywe istoty, których nie da się hodować według z góry ustalonego planu. Przyjdzie na to czas Co jednak nie znaczy, że mamy niczego dzieciom nie proponować, nie pokazywać. Tylko musimy to robić zgodnie z ich predyspozycjami, talentami, odpowiednio do wieku. Najczęstszą pułapką jest narzucanie maluchom własnych niespełnionych ambicji. Gra na skrzypcach, malowanie, karate – cokolwiek to jest, a nie wynika z wewnętrznej motywacji malca, prędzej czy później zostanie przez niego odrzucone. Bo narzucone zadania stają się czymś, od czego należy uciec. Wychodzę na lekcje pianina, bo mama mi każe, ale idę do kolegi. Zamiast na karate idę do kina. Znasz to na pewno... Nie bez znaczenia jest także czas, w którym zaczniemy rozwijać talenty naszych dzieci. A uwalniają się one w rytmie zegara biologicznego. Dlatego nie należy rozpaczać, że pięciolatek nie wykazuje żadnego specjalnego talentu. Dajmy mu czas. To ważne także dlatego, że zbyt wczesne uczenie rozmaitych umiejętności może przynieść skutek odwrotny do zamierzonego. Są np. ambitni rodzice, którzy próbują nauczyć czytać czteroletnie dziecko. Rozpiera ich duma, że pociecha tak wcześnie składa litery. Tymczasem, jak pokazują badania, maluszki, które zaczęły czytać tak wcześnie, rzadko stają się czytelnikami na całe życie. Bo w ich wieku czytanie jest zbyt dużym wysiłkiem. Dziecko (na początku) więcej rozumie, kiedy słucha czytanej książki, niż kiedy samo czyta. [CMS_PAGE_BREAK] Nie zabijaj ciekawości Zbyt wczesne uczenie maluchów umiejętności, do których jeszcze nie dorosły, łatwo może je zniechęcić. Sprawimy, że dziecko będzie się uczyć niechętnie. A uczenie się to najbardziej naturalny popęd człowieka. To, że dla wielu smyków staje się koszmarem, wynika często z błędów dorosłych, a nie ze złej woli dziecka. Wszystkie przedszkolaki, które idą do pierwszej klasy, chcą być najlepszymi uczniami. – Są dwa okresy, w których obserwuje się wybuch rodzicielskich ambicji – komentuje prof. Anna Brzezińska. – Jeden to przedszkole, drugi – przełom gimnazjum i liceum. – Wtedy rodzice pragną, by dziecko chodziło na wiele dodatkowych zajęć, rozwijało się. Tymczasem istnieje coś takiego jak prawo wieku. Prawem wieku przedszkolnego jest w miarę nieskrępowana zabawa. Nie oznacza to, że trawi się czas na byle czym. Dobra zabawa to kapitalna droga do rozwoju, do zdobywania różnych umiejętności. Zamiast układać sztywny program, sprawmy, by dziecko przeżyło dzień bogaty we wrażenia, emocje. Wtedy rozwija i ćwiczy ciekawość świata, odporność emocjonalną, wnikliwość. Na tym etapie rozwoju to ważniejsze niż słówka z angielskiego. Pułapki ambicji Pamiętajmy, że nawet przy naszym największym zaangażowaniu nie z każdego da się zrobić Mozarta. – Kiedyś myślałam, że wszystko można osiągnąć przez wychowanie. Każde dziecko da się wszystkiego nauczyć – mówi pedagog prof. Edyta Gruszczyk-Kolczyńska, autorka programów nauczania matematyki dla przedszkolaków. – Ale im dłużej żyję, tym bardziej przekonuję się, że nie z każdego materiału da się zrobić coś świetnego. Nie wiem jednak, czy sukces zawsze musi mieć postać materialną. Czy nie najważniejsze jest po prostu szczęśliwe życie? A może to właśnie zdolność do miłości jest najważniejsza? Myślimy, że to wysokie IQ, sukcesy zawodowe zapewnią dziecku szczęście. Jestem przekonana, że maluchy będą szczęśliwymi dorosłymi pod jednym warunkiem – trzeba dbać, by ich umysły były piękne, co nie oznacza, że przepełnione książkową wiedzą. Chcę mieć geniusza Tymczasem rodzice wciąż marzą o geniuszach, np. takich na miarę córek László Polgára. To zwolennik twierdzenia, że „geniuszy się tworzy, nie rodzi”. W książce „Wychować geniusza!” opisał swój pomysł na wychowanie dzieci oraz wyznał, że poszukuje żony, która pomoże mu w spełnieniu tych zamierzeń. Potem ożenił się i został ojcem trzech córek. Ich edukacją zajmowali się rodzice, zapewniając im jak najwięcej czasu na szachowe treningi. Efekt? Jedna córka otrzymała w 1996 roku tytuł szachowej mistrzyni świata, kolejne były w pierwszej światowej dziesiątce. Polgár spełnił swoje ambicje. Ale czy takie same ambicje miały jego córki? A jednak ważna jest pasja! Ideałem jest, gdy człowiek robi coś, choć nie odnosi z tego żadnych korzyści w tradycyjnym rozumieniu tego słowa. Gdy przyczyną jego działalności jest prawdziwa, czysta przyjemność. Wtedy godziny mijają zupełnie niepostrzeżenie, uwaga jest całkowicie pochłonięta wykonywaną czynnością. To działanie niezależne od nagród z zewnątrz. Jeśli uda wam się ten ideał zrealizować, to wasze dzieci będą naprawdę szczęśliwe. Do tego jednak, bardziej od przepełnionego grafiku zajęć, potrzebna jest prawdziwa pasja i zaangażowanie w wychowywanie. Coraz więcej rodziców stać na dodatkowe lekcje. Ale czy stać ich także na to drugie? Znajdziesz czas, by o tym pomyśleć? Już wygrałaś! [CMS_PAGE_BREAK] Jak wychować dziecko na szczęśliwego człowieka? By mieć udane życie i odnieść sukcesy, bardziej od książkowej i szkolnej wiedzy liczą się umiejętności społeczne. Czego nauczyć małego człowieka, by był szczęśliwy i wyrósł na zadowolonego z życia dorosłego? 1) Naucz uświadamiania i nazywania swoich emocji. Dzięki temu dziecko będzie umiało je kontrolować i panować nad nimi. Pamiętaj o tym, że emocjonalne reagowanie na trudności często jest mało skuteczne. Dlatego chwal swojego malca za próby opanowywania się, podkreślaj osiągane przez niego sukcesy i umożliwiaj poprawę w zadaniach, w których ponosił on porażki. 2) Pokaż maluchowi, jak emocje wpływają na sytuację. Wykształć u swojego dziecka właściwą orientację we własnych przeżyciach. Jak? Pokazuj mu zależności między sposobem wykonywania działań a ich rezultatami, np. pomiędzy zdenerwowaniem a pogorszeniem wyniku sprawdzianu. 3) Hartuj dziecko emocjonalnie. Wyrabiaj w nim odporność na trudne sytuacje. 4) Podpowiedz, jak pokonywać wewnętrzne opory przed przykrymi czynnościami. Nawet jednorazowe przełamanie oporu – najlepiej uwieńczone sukcesem – często likwiduje go całkowicie. 5) Naucz kilkulatka koncentracji w sytuacjach trudnych. Umożliwia to odwrócenie uwagi od własnych przeżyć i oczywiście pełne skupienie się na zadaniu. 6) Kształtuj w dziecku wytrwałość i konsekwencję. 7) Śmiej się ze smykiem. Poczucie humoru to świetny sposób na zyskiwanie dystansu do siebie i problemów. Nie ufaj testom Wielu rodziców chlubi się, że ich dzieci osiągają wysoki poziom w testach na inteligencję. Tymczasem wysoki poziom IQ nie gwarantuje wcale umiejętności twórczego myślenia, choć oczywiście pewne minimum wiedzy jest do tego konieczne. Badania psychologów potwierdzają, że najwięcej w rozwój różnych dziedzin wiedzy włożyli ludzie wykształceni, ale nie „przeuczeni”. – Gdy ktoś ma dużą wiedzę, zamiast wymyślać nowe rozwiązania, szuka gotowych odpowiedzi. Nadmiar wiedzy działa antytwórczo – uważa psycholog Dean Keith Simonton, jeden z najbardziej znanych badaczy fenomenu ludzkiej kreatywności. Psychologowie zaobserwowali, że najbardziej twórcze są osoby ekstrawertyczne, o silnej wewnętrznej motywacji do działania, pewne siebie. Hamulcem wszelkiej twórczości jest poleganie na opinii innych, zastanawianie się, jak zostanie odebrane to, co właśnie wymyśliłem, duża wewnętrzna samokontrola. Oprócz wiedzy ważne są emocje. Dlatego wiele bardzo zdolnych dzieci nie odnosi sukcesów w szkole, gdyż, nie radząc sobie z emocjami w sytuacjach trudnych, nie może wykorzystać swojego potencjału intelektualnego. Dzieci o niskiej odporności emocjonalnej wskutek powtarzających się niepowodzeń stają się bezradne. Padają przy tym często ofiarami samospełniającej się przepowiedni, gdyż negatywne nastawienie rodzi nierzadko negatywne skutki. Dlatego od najmłodszych lat trzeba budować w dzieciach odwagę i poczucie własnej wartości.
Wyścig szczurów od kołyski - czy naprawdę trzeba brać w tym udział?
Chcemy, by nasze dzieci rozwijały swoje talenty i odnosiły sukcesy. I świetnie, ale co zrobić, żeby nie przedobrzyć?
Zabawki edukacyjne dla dzieci, które nie skończyły jeszcze miesiąca. Zajęcia pobudzające rozwój zmysłów, pływanie i angielski a nawet czytanie dla niemowląt. Potem żłobek teatralny, gimnastyka, cuda, wianki... A im dalej w las, tym więcej drzew. Trzeba wybrać odpowiednie przedszkole (oczywiście najlepsze z najlepszych), zapisać dziecko na balet, szachy i jakieś super warsztaty, wybrać pracownię artystyczną... Intensywne życie mają te nasze dzieci. Niektóre nawet za bardzo. Ścigać się czy nie? Są rodzice, którzy nie mają wątpliwości, że warto korzystać z tego, co oferuje współczesność. – Świat przyspieszył i trzeba się do tego dostosować – mówi Anka, mama Julki. – Poza tym, co w tym złego? Umysł dziecka jest jak gąbka, szkoda marnować taki potencjał! Można wydawać pieniądze na różne rzeczy. Ja postawiłam na edukację i uważam, że to najlepszy wybór, zwłaszcza że moja córka doskonale się przy tym bawi. Inni, tak jak Joanna, mama dwóch chłopców, wzruszają ramionami. – Dla mnie te wszystkie cuda-wianki to czysty marketing. Uważam, że najlepszą szkołą dla moich synów jest dom i plac zabaw plus wyprawy do lasu czy zabawa w teatr. Czyli normalne aktywne życie. Może nie nauczą się stepować, ale przynajmniej wiem, że za 10 lat nie będę musiała zapisywać ich na warsztaty asertywności czy twórczego myślenia – mówi. Są i tacy, którzy tak jak Iwona, mama jedynaka, są kompletnie zagubieni. – Z jednej strony wiem, że Kubie potrzebna jest swoboda i możliwość spędzenia dowolnej ilości czasu na lepieniu ślimaków z plasteliny, z drugiej myślę sobie „OK, a jak on się będzie czuł w przedszkolu, a potem w szkole, jeśli wszyscy jego koledzy będą już robić to czy tamto, a on nie?” – mówi. – Boję się, że jeśli zrezygnuję z tego wszystkiego, już na starcie odbiorę mu jakąś szansę. Boję się, że jeśli nie zrezygnuję, odbiorę mu dzieciństwo. Ciągle się waham. Przedszkole prywatne, z mnóstwem ciekawych zajęć, czy to, które mamy pod nosem? Niedzielny obiad u babci czy basen? Wojna na poduszki czy zajęcia teatralne na drugim końcu miasta? I tak w kółko. Co na to psycholog? – Jesteśmy różni, więc to naturalne, że stawiamy na różne rzeczy. Najważniejsze, by zachować w tym jakiś rozsądek, nie popadać w skrajności oraz brać pod uwagę chęci i możliwości malca – mówi Beata Płażewska, psycholog dziecięcy. – Przede wszystkim chodzi o to, by kierować się dobrem dziecka, a nie własnymi ambicjami na zasadzie: „Im moje dziecko ma większe sukcesy itd., tym lepszym jestem rodzicem”. Geniusz na życzenie? Są rodzice, którzy kupując dziecku najlepsze zabawki, ćwicząc z nim niemal od kołyski czytanie i liczenie, zapisując je na superzajęcia, do hiperprzedszkola itd. oczekują, że ich pociecha wyrośnie na geniusza: zostawi w tyle rówieśników i wygra wyścig do podium, do najlepszej szkoły w mieście (a potem do najbardziej prestiżowej uczelni, najlepszej pracy), a może nawet na pierwsze strony gazet. Gdy okazuje się, że nic z tego, nie kryją rozczarowania. Przecież zainwestowali tyle czasu i pieniędzy! Tymczasem to, że dzieci mają wyjątkowo chłonne umysły, nie oznacza, że są nieskończenie plastycznym materiałem, z którego można ulepić wszystko, co tylko się zechce. Nie z każdego da się zrobić wspaniałego malarza czy sportowca albo matematycznego geniusza, nawet jeśli włożymy w to całą swoją energię (nie wspominając o pieniądzach) i skłonimy malca do katorżniczej pracy. – To dlatego, że wszyscy jesteśmy na smyczy genów – tłumaczy prof. dr hab. Bogusław Pawłowski, antropolog. – To one w ogromnej mierze determinują naszą inteligencję, zdolności, predyspozycje, a nawet zachowania czy wybory, jakich dokonujemy. Świadczą o tym m.in. badania bliźniąt jednojajowych. Nawet jeśli były wychowywane w zupełnie różnych środowiskach, w skrajnie odmiennych warunkach, miały podobne upodobania i możliwości, podobnie postrzegały rzeczywistość. O inteligencji geny decydują aż w 50–70 procentach. Czynniki środowiskowe są również bardzo ważne, jednak nie tylko te, o których myślimy najczęściej, czyli to, jak wychowujemy dziecko, czego je uczymy, na jakie zajęcia je zapisujemy. – Czynniki środowiskowe to także te, które możemy kontrolować w mniejszym stopniu lub nie możemy tego robić wcale, np. warunki prenatalne (między innymi dostępność składników odżywczych w życiu płodowym), przebieg porodu itd., a także – już po narodzinach – sposób żywienia, infekcje itd., słowem: wszystko, co wpływa na rozwój układu nerwowego – podkreśla antropolog. Przeczytaj także: Na kogo ono wyrośnie? Na co tak naprawdę masz wpływ? Można sprawić, by dziecko lubiło się uczyć, miało duży zasób słów, podejmowało wyzwania. Można poszerzać jego horyzonty, rozwijać wyobraźnię i zrobić jeszcze wiele innych rzeczy. Ale to nie znaczy, że jesteśmy wszechmocni. – Weźmy na przykład szachy – mówi prof. Pawłowski. – Mnóstwo ludzi wysyła swoje dzieci na zajęcia szachowe. Większość z tych maluchów nauczy się grać, ale nie wszystkie zostaną w przyszłości arcymistrzami, nawet jeśli tak samo się starają i są równie intensywnie trenowane. W pewnym momencie człowiek dochodzi do kresu swoich wyznaczonych przez geny możliwości. I choćby nie wiem jak się starał, nie przeskoczy tego, nie dorówna arcymistrzowi, którego umysł został tak fantastycznie skonstruowany, że jest w stanie przewidzieć piętnaście ruchów do przodu. Smutne? Nie! – Gdybyśmy byli niezależni od genów i dałoby się nas dowolnie kształtować, można by było przeobrazić nas nie tylko w geniuszy, ale i w potwory. Wystarczyłby jeden dyktator, by ze wszystkich dzieci zrobić narzędzia, np. wychować je na morderców. Na szczęście nie da się tego zrobić. Właśnie dzięki genom! – tłumaczy prof. Pawłowski. Co się dzieje z dzieckiem, które nie jest w stanie sprostać oczekiwaniom rodziców? – Przeżywa dramat. – Dziecko musi wiedzieć, że jest kochane niezależnie od tego, czy odnosi sukcesy czy nie – tłumaczy psycholog. Przeczytaj także: Do kogo będzie podobne twoje dziecko? [CMS_PAGE_BREAK] Być rodzicem i nie zwariować A więc co robić? Uczestniczyć w tym wyścigu czy nie? Nie ma gotowej odpowiedzi, bo każdy z nas, rodziców, inaczej sobie wyobraża szczęście swojego dziecka, ma inny styl życia, inne spojrzenie na świat. Niezależnie od decyzji, jaką podejmujemy, warto jednak pamiętać o kilku ważnych rzeczach. Pamiętaj, że każde dziecko chce się uczyć Alternatywą dla superprzedszkola czy zajęć prowadzonych przez fachowców nie może być wieczna nuda albo sadzanie malca przed telewizorem. Pozwól maluchowi poznawać świat, poświęć mu trochę czasu. Nie daj się zwariować To, że dzieci twoich znajomych chodzą na judo albo do najlepszego żłobka czy przedszkola w mieście, nie oznacza, że musi to robić także twoje. Mądrze wybieraj Nie da się robić wszystkiego naraz. Obserwuj swoje dziecko, dzięki temu będziesz wiedziała, co lubi, a czego nie, co je interesuje, a przy czym ziewa, w czym jest dobre, a w czym warto mu pomóc (np. mało ruchliwe dziecko warto zapisać na zajęcia, które je trochę rozruszają, choć niekoniecznie takie, które wymagają dużej sprawności). Nie musisz od razu zapisywać je do przedszkola muzycznego czy na pływalnię, by przekonać się, czy to dobry pomysł. Zabierz je na festyn, warsztaty weekendowe, pobaw się z nim w domu. Uważaj, żeby nie przedobrzyć Dostosuj liczbę zajęć do możliwości i temperamentu dziecka. Zostaw mu czas na spontaniczną zabawę z rówieśnikami. A także na przepychanki w piaskownicy, a nawet na wykłócanie się z kolegami o to, czyj pies potrafi wyżej skakać. Dzięki temu wszystkiemu człowiek poznaje siebie samego (co lubię, a czego nie, w czym jestem mistrzem, a w czym nie?), uczy się życia wśród innych (walki o swoje, ustępowania, negocjacji), samodzielności, doświadcza intensywnych przeżyć i rozwija się na najróżniejsze sposoby. Rozwijaj talenty dziecka Niektóre, np. talent muzyczny czy sportowy, ujawniają się bardzo wcześnie, już w wieku przedszkolnym. Uzdolnione maluchy uwielbiają wykorzystywać swój dar: podśpiewują, tańczą, godzinami rysują albo lepią coś z plasteliny. Warto wówczas zapisać je na zajęcia prowadzone przez fachowców, co nie oznacza, że natychmiast trzeba kupować im fortepian albo zmuszać do żmudnych ćwiczeń. Nie zaniedbuj innych sfer życia Wspieraj dziecko, ciesz się z jego sukcesów, ale nie rób niczego na siłę i nie koncentruj się wyłącznie na tej jednej dziedzinie. Nawet świetnemu rysownikowi potrzebny jest ruch na świeżym powietrzu. Nawet uzdolnionemu matematycznie smykowi potrzebny jest kumpel do serca. Grzechy zbyt ambitnych rodziców Oto błędy, których za wszelką cenę staraj się wystrzegać. Liczenie na błyskawiczne efekty Niektórzy rodzice inwestują w dziecko, oczekując zysku w postaci błyskawicznych i spektakularnych efektów. Liczą na przykład na to, że ich pociechy już po kilku miesiącach, a najdalej roku będą prowadzić swobodną konwersację po angielsku czy tańczyć niczym zwycięzcy „You can dance”. Gdy okazuje się, że malec po roku nauki umie powiedzieć jedynie „good morning” lub myli kroki w walczyku, uważają, że coś jest nie tak. Albo z uczniem, albo z nauczycielem. Tymczasem większość zajęć dla najmłodszych ma przede wszystkim sprawiać uczestnikom frajdę i zainteresować ich jakąś dziedziną. Przesada Fundowanie dziecku tygodnia w stylu: od 8 do 17 żłobek albo przedszkole, a po nim w poniedziałek i środę angielski, we wtorek i piątek balet, gdzieś po drodze taekwondo, nauka czytania i warsztaty teatralne itd., może się skończyć naprawdę kiepsko. Wożony z zajęć na zajęcia malec będzie w końcu zbyt zmęczony, by się nimi cieszyć. – Taki maluch pada na nos, przysypia w samochodzie, marzy o chwili świętego spokoju. Ze wszystkich sił pragnie spełnić oczekiwania rodziców, nie chce ich zawieść, więc robi, co trzeba, traktując swoje zajęcia jak przykry obowiązek. Nie potrafi się jeszcze otwarcie zbuntować, ale może uciekać od nadmiaru w inny sposób: tracąc humor, chorując, odmawiając jedzenia, sprawiając kłopoty – ostrzega psycholog. Spełnianie własnych ambicji. Zapisujesz córeczkę na balet, bo sama zawsze chciałaś zatańczyć w „Jeziorze łabędzim”? Uważaj, być może twoje dziecko wcale tego nie pragnie. Może zarazić się twoją pasją, ale może być i tak, że będzie tańczyć dla ciebie, a nie dla siebie. Porównanie „Asia już potrafi czytać, choć jest od ciebie o rok młodsza”. To nie mobilizuje do wysiłku. Przeciwnie – podcina skrzydła. Ale wpajanie dziecku przekonania, że jest lepsze od innych, także nie prowadzi do niczego dobrego. Choćby dlatego, że nie zawsze i nie we wszystkim będzie lepsze. I co wtedy? Twoje dziecko uczy się od świtu do nocy! Także w w domu Dziecko rozwija się przez cały czas, a nie tylko na zajęciach prowadzonych przez specjalistów. Robi to także wówczas, gdy buszuje po wszystkich kątach, lepi z babcią pierogi, dziesiątki razy zamyka i otwiera drzwi, wspina się po drabinkach, eksperymentuje w łazience (robiąc przy okazji potop) czy wygłupia się z tatą. Pamiętaj o emocjach Intelekt czy talent to nie wszystko. Nawet najbystrzejszy i najbardziej utalentowany człowiek nie będzie szczęśliwy nie mając przyjaciół. Dlatego pamiętaj, że każdy w dzieciństwie musi mieć czas na zabawę z kolegami, na przyjaźnie. To ważne! Sprawdź dlaczego tak ważna jest inteligencja emocjonalna Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl