Częste oddawanie moczu u dziecka: przyczyny, leczenie. Co stosować na częstomocz?
Częste oddawanie moczu u dziecka może niepokoić rodziców. Jeśli maluch do tej pory oddawał mocz kilka razy dziennie, a częstomocz pojawił się nagle, przyczyn może być wiele. Trzeba uważnie obserwować dziecko i zwrócić uwagę na inne objawy, szczególnie takie jak ból i gorączka.
Częste oddawanie moczu u dziecka nie musi oznaczać niczego złego – bez innych objawów raczej wyklucza zakażenie dróg moczowych czy poważne choroby, takie jak na przykład cukrzyca. Warto jednak zrobić dziecku podstawowe badania. Dzieci korzystają z toalety częściej niż dorośli i jeśli nie skarżą się przy tym na nieprzyjemne objawy, nie ma powodu do niepokoju. Bywa jednak, że częstomocz u dzieci wiąże się z bólem lub nadmiernym, nienaturalnym pragnieniem. Wyjaśniamy, co można stosować na częste oddawanie moczu i kiedy iść z dzieckiem do lekarza. Spis treści: Częstomocz – co to jest? Częste oddawanie moczu u dziecka: przyczyny Częstomocz – jakie badania Częstomocz u dzieci: leczenie Częstomocz – co to jest? Częstomocz to sytuacja, gdy ktoś oddaje mocz wyraźnie częściej niż zwykle. Zdaniem lekarzy o zbyt częstym oddawaniu moczu możemy mówić, gdy ktoś musi opróżniać pęcherz moczowy częściej niż 7-8 razy na dobę. Częstomocz nie jest chorobą, a jedynie objawem, który może świadczyć o chorobie lub zaburzeniu w pracy organizmu. Częste oddawanie moczu może dotknąć każdego, niezależnie od płci i wieku. Częstomocz: objawy Za objaw częstomoczu uznaje się sytuację, gdy ktoś oddaje mocz znacznie częściej niż zwykle, niezależnie od ilości moczu wydalanego w czasie każdej wizyty w toalecie. Podczas częstomoczu można więc siusiać często i dużo lub często i niewiele. Czasami częstomoczowi towarzyszą inne objawy, na które trzeba zwrócić uwagę, gdyż mogą pomóc lekarzowi ustalić przyczynę problemu: pieczenie podczas siusiania zaczerwienienie ujścia cewki moczowej bolesne parcie na pęcherz ból brzucha gorączka kropelkowe oddawanie moczu zmiana wyglądu moczu złe samopoczucie ogólne nadmierne pragnienie. Częstomocz u dziecka bez innych objawów Częste oddawanie moczu u małego dziecka bez innych objawów może więc być zjawiskiem naturalnym i nie wskazywać na poważne schorzenia. Zdrowe dziecko oddaje ok. 500-600 ml moczu 6-8 razy dziennie. Chłopcy mogą korzystać z toalety nawet 8-9 razy dziennie. Częstomocz pojawiający się u dziecka bez innych objawów może mieć podłoże psychiczne. Zwykle ustępuje samoistnie. Zawsze jednak warto obserwować dziecko i w razie wątpliwości skonsultować się z pediatrą, który wykluczy zakażenie układu moczowego lub nieprawidłowości w budowie układu moczowego dziecka. Częste oddawanie moczu u dziecka: przyczyny Częstomocz u dzieci może mieć zarówno niegroźne, jak i bardzo poważne przyczyny. Jeśli masz wrażenie, że twój maluch korzysta z toalety zbyt często, najpierw zastanów się, jakie czynniki mogły mieć na to wpływ. Zazwyczaj częste oddawanie moczu u dziecka wiąże się z: dużą ilością wypijanych płynów, głównie słodkich soków, także wieczorem (częste oddawanie moczu w nocy). Zapotrzebowanie na płyny u dziecka w wieku przedszkolnym to około 1200 ml (do tej ilości wlicza się wszystkie płyny, także zupy, jogurty itp.). zmianami w diecie, czynnikami emocjonalnymi. Innymi przyczynami częstomoczu mogą być choroby: zakażenie układu moczowego, nieprawidłowo rozwinięty układ moczowy, cukrzycę, choroby nerek. Częstomocz – jakie badania Aby rozpoznać przyczynę częstomoczu, lekarz może zlecić następujące badania diagnostyczne: ogólne badanie moczu oraz posiew bakteriologiczny lub inne posiewy na specjalistyczne podłoża (np. grzyby, chlamydię) USG brzucha z oceną stanu i budowy pęcherza moczowego i nerek badanie krwi badanie urodynamiczne (test przepływu moczu) oraz wziernikowanie pęcherza moczowego. Częstomocz u dzieci: leczenie Po otrzymaniu wyników badań lekarz stawia diagnozę, czyli rozpoznaje przyczynę częstomoczu i podejmuje leczenie – najczęściej farmakologiczne ( w przypadku zakażeń układu moczowego czy pasożytów), czasami operacyjne (przy wadach w budowie układu moczowego lub nowotworach). Domowe sposoby na częste oddawanie moczu u dziecka Jeśli wyniki badań są prawidłowe, dziecko nie skarży się na żadne dodatkowe objawy i dolegliwości, a częste oddawanie moczu nadal występuje, spróbuj: wyeliminować z diety dziecka słodkie i gazowane napoje, nie podawać dziecku produktów, które mogą podrażniać śluzówkę pęcherza moczowego (owoce cytrusowe, sok żurawinowy, produkty bogate w witaminę C), unikać obfitego pojenia dziecka przed snem, prowadzić obserwacje, zapisując w dzienniku ilość wypijanych w ciągu dnia płynów oraz częstotliwość i ilość oddawanego przez dziecko moczu. Taką kartę obserwacji warto pokazać później pediatrze. Bibliografia: Geary D.F., Schaefer F. (red.): Pediatric nephrology, Mosby Inc., 2008; 587-603 Sieniawska M., Wyszyńska T. (red.): Nefrologia dziecięca, Warszawa, Ośrodek Informacji Naukowej Polfa, 2003; 35-38 Zobacz też: Bakterie w moczu dziecka: normy i przyczyny nieprawidłowości Białko w moczu u dziecka Przyczyny zapalenia pęcherza u dzieci
Zapalenie pęcherza u dzieci: przyczyny, objawy, leczenie. Jak je rozpoznać?
Zapalenie pęcherza u dzieci objawia się bólem przy oddawaniu moczu oraz wysoką temperaturą. Może być spowodowane infekcją bakteryjną lub anatomicznymi wadami dróg moczowych. Nieleczone zapalenie układu moczowego u dzieci może doprowadzić do trwałego uszkodzenia nerek.
Zapalenie pęcherza moczowego u dzieci jest częstą infekcją. Warto wiedzieć, że może ono przebiegać inaczej niż u osób dorosłych. Objawy bywają dość niespecyficzne i mogą szybko przerodzić się w poważniejszy problem. – Żeby do tego nie dopuścić, trzeba zacząć leczenie jak najszybciej. Czekanie, aż samo przejdzie, jest w tym przypadku wyjątkowo ryzykowne – stwierdza dr Lilianna Baran, pediatra-neonatolog z I Kliniki Ginekologii i Położnictwa we Wrocławiu, która wyjaśnia, jak dochodzi do zakażenia zapalenia pęcherza u dzieci i jak je leczyć. Spis treści: Zapalenie pęcherza u dziecka: co to jest? Przyczyny zapalenia pęcherza u dzieci Objawy zakażenia dróg moczowych u dziecka Zapalenie pęcherza u dziecka – ile trwa? Badania wykrywające infekcję moczową u dzieci Leczenie zapalenia pęcherza u dzieci Domowe sposoby na zapalenie pęcherza Jak zapobiegać zapaleniom układu moczowego u dzieci? Zapalenie pęcherza u dziecka: co to jest? Zapalenie pęcherza u dzieci to potoczna nazwa zakażeń układu moczowego (ZUM) wywołanych obecnością bakterii (rzadziej wirusów lub grzybów) w drogach moczowych. Stan zapalny najpierw obejmuje dolne drogi moczowe, czyli cewkę moczową i pęcherz (zapalenie dolnych dróg moczowych), a potem rozszerza się na moczowody i nerki (odmiedniczkowe zapalenie nerek – zapalenie górnych dróg moczowych). Przyczyny zapalenia pęcherza u dzieci Za zakażenie układu moczowego u dzieci najczęściej odpowiadają drobnoustroje (zazwyczaj są to bakterie, a zwłaszcza odpowiedzialna za 90 proc. zakażeń pałeczka okrężnicy, czyli Escherichia coli), które mogą wniknąć do układu moczowego na dwa sposoby: z krwi (rzadko), przez cewkę moczową (najczęściej). Na zapalenie pęcherza moczowego częściej chorują dziewczynki. Ich cewka moczowa jest krótsza i znajduje się bliżej odbytu niż u chłopców. U dziewczynek przyczyną zapalenia układu moczowego może być także sklejenie warg sromowych. Do innych przyczyn zapalenia pęcherza u dzieci zalicza się: wstrzymywanie moczu przez dziecko, nieopróżnianie pęcherza do końca, brak właściwej higieny (żeby nie przenieść bakterii z okolic odbytu do cewki moczowej, trzeba przesuwać wacik lub papier toaletowy od cewki moczowej w stronę pupy, a nie odwrotnie), wychłodzenie, np. z powodu zbyt długiej kąpieli w morzu czy chodzenia w mokrym kostiumie. Zapalenie pęcherza u dzieci może nawracać, wówczas prawdopodobne jest, że przyczyną zakażenia dróg moczowych u dzieci jest wrodzona wada anatomiczna dróg moczowych przejawiająca się: odpływem pęcherzowo-moczowodowym – mocz cofa się z pęcherza moczowego do moczowodów, zaparciami – które mogą prowadzić do niepełnego opróżniania pęcherza i w ten sposób sprzyjają zakażeniom. Objawy zapalenia układu moczowego u dzieci Jak rozpoznać zapalenie pęcherza u dzieci? Przede wszystkim należy zbadać mocz, wykonując badanie ogólne moczu i posiew. Do wykonania takich badań powinny cię skłonić niepokojące objawy ze strony układu moczowego. Do najczęstszych objawów zapalenia układu moczowego u dzieci zalicza się: częstsze oddawanie moczu, ból i pieczenie podczas oddawania moczu, parcie na pęcherz przy jednoczesnym braku możliwości oddania moczu, bóle brzucha, ból w dole pleców oraz gorączkę, ciemniejszy kolor moczu, wyjątkowo nieprzyjemny i ostry zapach uryny, mocz zabarwiony krwią na czerwono lub brązowo (inne kolory moczu to efekt spożywanych pokarmów). Zapalenie pęcherza u dziecka – ile trwa? Zapalenie pęcherza może potrwać od kilku dni do kilku tygodni. Czas trwania choroby zależy od ogólnego stanu zdrowia dziecka, stopnia nasilenia objawów i możliwości zastosowania odpowiedniego leczenia. W niektórych przypadkach choroba może przyjąć charakter przewlekły. Badania wykrywające infekcję moczową u dzieci Do najważniejszych badań, które pozwolą lekarzowi rozpoznać zapalenie pęcherza u dzieci, zalicza się badania moczu. Wyróżnia się badanie ogólne, które mierzy ciężar właściwy moczu, obecność białka, leukocytów oraz erytrocytów, a także posiew moczu, czyli badanie bakteriologiczne. Lekarz może zlecić także inne badania, tj.: morfologię krwi, OB, CRP, USG jamy brzusznej. Leczenie zapalenia pęcherza u dzieci Zapalenie układu moczowego u dzieci na ogół leczy się antybiotykiem i chemioterapeutykami (nitrofuratonina, biseptol). Kurację trzeba przeprowadzić do końca, nawet jeśli objawy ustąpiły. Pamiętaj, aby po leczeniu wybrać się z dzieckiem na kontrolę do pediatry. To ważne, ponieważ niewyleczona do końca infekcja może powracać. Często nawracające zakażenia dróg moczowych mogą doprowadzić do kłopotów z nerkami – przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek, a w konsekwencji do ich trwałego uszkodzenia. Domowe sposoby na zapalenie pęcherza Oprócz leczenia zaleconego przez lekarza pomóc mogą także stare, domowe sposoby na zapalenie pęcherza, np. podawanie soku z żurawiny czy nasiadówki. Ważne, aby w czasie trwania infekcji nie stosować nawilżanych chusteczek ani zapachowych płynów do kąpieli. Do podmywania dziecka można użyć lekko różowego roztworu nadmanganianu potasu, ponieważ działa odkażająco. Jak zapobiegać zapaleniom układu moczowego u dzieci? Prawidłowo myj dziecko – przesuwaj wacik od przodu ku tyłowi, a nie odwrotnie. Dzięki temu nie przeniesiesz do cewki moczowej bakterii z okolic odbytu. Dbaj, aby dziecko dużo piło – gdy nie jest dobrze nawodnione, mocz się zagęszcza i łatwiej rozwijają się w nim drobnoustroje. Lecz zaparcia – jeśli dziecko ma trudności z wypróżnianiem lub nie opróżnia do końca pęcherza moczowego, to wiedz, że to także sprzyja zakażeniom układu moczowego. Pilnuj, by maluch nie wstrzymywał moczu – namawiaj go do skorzystania z nocnika lub toalety zawsze, gdy widzisz, że zaczyna przebierać nóżkami, zaciskać kolana itd. Często zmieniaj pieluchy – nie mogą być wilgotne czy spuchnięte od moczu. Przebieraj w suche majteczki po kąpieli w morzu czy jeziorze. konsultacja: dr Lilianna Baran, pediatra-neonatolog z I Kliniki Ginekologii i Położnictwa we Wrocławiu Zobacz także: Badanie moczu u dziecka - sprawdź wyniki Opinie o lekach na zakażenie dolnych dróg moczowych Co trzeba wiedzieć o zaparciach u dzieci?
Badanie moczu u dziecka – normy i interpretacja wyników, pobieranie moczu dziecka do badania
Badanie moczu u dziecka pozwala ocenić ogólny stan zdrowia lub zdiagnozować infekcję układu moczowego i choroby nerek. Jednak żeby wyniki badania moczu dziecka były wiarygodne, ważne jest odpowiednie pobranie próbki moczu. Sprawdź, jakie są prawidłowe normy i wyniki badania moczu u dziecka oraz jak pobrać mocz dziecka i niemowlaka do pojemnika.
Badanie moczu u dziecka to podstawowe badanie, które powinno wykonywać się regularnie, by kontrolować stan zdrowia dziecka, a także w sytuacjach, gdy lekarz podejrzewa chorobę, którą można zdiagnozować za pomocą badania lub posiewu. Każdy wynik badania moczu u dziecka trzeba pokazać lekarzowi. Jeśli wynik jest nieprawidłowy, konieczne jest leczenie. W moczu dziecka mogą przypadkowo znaleźć się bakterie, które są na skórze, i zafałszować wynik badania, dlatego ważne jest, żeby rodzic wiedział, jak prawidłowo pobrać próbkę moczu dziecka i niemowlaka. Spis treści: 1. Badanie moczu u dziecka - Jak pobrać mocz dziecka do badania? - Badanie moczu niemowlaka: jak pobrać próbkę? 2. Wyniki badań moczu dziecka (normy): - Badanie moczu u dziecka: azotyny - Badanie moczu u dziecka: bakterie w moczu - Badanie moczu u dziecka: białko w moczu - Badanie moczu u dziecka: bilirubina - Badanie moczu u dziecka: ciała ketonowe - Badanie moczu u dziecka: ciężar właściwy moczu - Badanie moczu u dziecka: drożdże - Badanie moczu u dziecka: erytrocyty - Badanie moczu u dziecka: glukoza w moczu - Badanie moczu u dziecka: kryształy (szczawiany) - Badanie moczu u dziecka: leukocyty - Badanie moczu u dziecka: nabłonki okrągłe - Badanie moczu u dziecka: nabłonki płaskie - Badanie moczu u dziecka: współczynnik pH moczu - Badanie moczu u dziecka: śluz - Badanie moczu u dziecka: urobilinogen 3. Ocena mikroskopowa osadu moczu: normy u dziecka 4. Krew w moczu dziecka 5. Barwa moczu dziecka 6. Brzydki lub dziwny zapach moczu dziecka 7. Posiew moczu dziecka Badanie moczu u dziecka W ogólnym badaniu moczu u dziecka weryfikuje się odczyn pH moczu, barwę moczu, ciężar właściwy, przejrzystość. Sprawdza się także, czy nie ma w nim białka, cukru, krwi, barwników żółciowych, ciał ketonowych, bakterii ani zwiększonej liczby leukocytów (białych krwinek). Badanie moczu u dziecka może obejmować wiele parametrów. Każdy z nich daje lekarzowi cenne informacje na temat stanu zdrowia ogólnego, zdrowia układu moczowego dziecka i jego wątroby. Dopiero analiza wszystkich składowych badania moczu u dziecka daje lekarzowi obraz stanu zdrowia malucha. Nieprawidłowości w jednym parametrze nie są wystarczającą, a tym bardziej rozstrzygającą, informacją o ewentualnych nieprawidłowościach. Jak pobrać mocz dziecka do badania? Przed pobraniem moczu trzeba starannie umyć dziecku okolicę ujścia cewki moczowej (u dziewczynek okolice sromu od przodu w kierunku odbytu, a u chłopców żołądź po odsunięciu napletka). Potem najlepiej podać dziecku trochę wody do picia, a gdy zacznie oddawać mocz – „złapać” do pojemniczka środkowy strumień moczu. Pojemnik z moczem trzeba wstawić do lodówki i jak najszybciej zawieźć do laboratorium (w ciągu 2 godzin od pobrania). Jeśli jest to niemożliwe, można go przechować do 4 godzin w lodówce. Badanie moczu niemowlaka: jak pobrać próbkę? Do pobierania próbek moczu u niemowląt służą akcesoria, które można kupić w aptekach. Są to specjalne woreczki, które przykleja się do krocza dziecka tak, aby obejmowały ujście cewki moczowej. Oczywiście w ich przypadku bardzo trudno jest pobrać tzw. środkowy strumień moczu dziecka. Dlatego bardzo ważne jest, aby przed przyklejeniem woreczka, dokładnie umyć krocze niemowlęcia, a po „złapaniu’’ próbki, od razu zdjąć woreczek i przelać jego zawartość do zwykłego pojemniczka na mocz. Wyniki badań moczu dziecka (normy) Jak odczytać wyniku moczu u dziecka? Normy dla wyników badań moczu u dzieci różnią się od norm ustalonych dla dorosłych. Mogą się też różnić w zależności od laboratorium wykonującego badanie oraz od sposobu wykonania badania. Każde laboratorium podaje normy, w jakich powinien mieścić się uzyskany przez nie wynik. Poniżej podajemy normy dla 17 parametrów, jakie można zbadać w moczu dziecka według norm udostępnionych nam przez Sieć Laboratoriów Medycznych Synevo. Azotyny w wynikach badań moczu dziecka Prawidłowy wynik: Ujemny Obecność azotynów w moczu może świadczyć o infekcji układu moczowego, np. wywołanej przez bakterie Escherichia coli. Ważne jest, aby próbka moczu szybko trafiła do badania, gdyż dłuższe jej przechowywanie może zafałszować wynik – zwiększyć ilość azotynów w moczu. Bakterie w moczu: normy dla dzieci Norma: 0-24 w polu widzenia (0-130/ul) Bakterie w moczu u dziecka (bakteriomocz, bakteriuria) mogą świadczyć o zakażeniu układu moczowego. Konieczne jest wykonanie posiewu i ewentualnie antybiogramu, czyli określenie gatunków bakterii oraz oznaczenie, na działanie jakich antybiotyków bakterie są wrażliwe. Białko w moczu dziecka: normy Prawidłowy wynik: Ujemny. Zdarza się, że białko w moczu pojawia się po dużym wysiłku fizycznym, w przebiegu gorączki, po przegrzaniu organizmu lub stresie. U małych dzieci często pierwszym objawem białkomoczu jest pienienie się moczu przy jego oddawaniu. Każdy przypadek obecności białka w moczu dziecka wymaga postawienia diagnozy, ponieważ może świadczyć m.in. o uszkodzeniu nerek. Bilirubina w moczu u dziecka Prawidłowy wynik: Ujemny Obecność bilirubiny w moczu może świadczyć o żółtaczce. Wraz z urobilinogenem pomaga różnicować żółtaczki. Bilirubina nie występuje w moczu zdrowej osoby. Jeśli znajduje się ona w moczu dziecka, ma on wtedy kolor intensywnie żółty, pomarańczowy lub brunatny. Jej występowanie może być objawem chorób wątroby i dróg żółciowych. Podwyższony poziom bilirubiny we krwi objawia się nudnościami, wymiotami, bólami podbrzusza. W takim przypadku lekarz powinien skierować dziecko na dalszą diagnostykę. Ciała ketonowe w moczu dziecka Prawidłowy wynik: Ujemny Obecność ciał ketonowych w moczu dziecka może być spowodowane tym, że dziecko miało silne wymioty lub od dłuższego czasu jest głodne. Przyczyną może być też cukrzyca. Ciała ketonowe to organiczne związki chemiczne (np. aceton, kwas acetooctowy, kwas beta-hydroksymasłowy), które są pośrednimi produktami przemiany tłuszczów. Zdrowy człowiek wytwarza bardzo małe ilości ciał ketonowych, zbyt duża ich ilość w moczu i we krwi jest skutkiem zaburzenia równowagi energetycznej w organizmie. Jest to sygnał, że organizm rozpoczął pobieranie energii z tłuszczów. Ketony w moczu dziecka mogą pojawić się na skutek biegunki u dziecka, nadmiernych wymiotów lub długotrwałej gorączki, przez co dziecko często nie ma apetytu. U dzieci nawet kilkugodzinna przerwa w jedzeniu może prowadzić do tego, że zwiększa się produkcja i obecność ketonów w moczu. Ciężar właściwy moczu: normy dla dzieci Norma: 1,010-1,030 Zbyt wysoki ciężar właściwy może świadczyć o tym, że mocz zawiera dużo cukru, dziecko za mało pije, w moczu znajduje się białko lub glukoza. Zbyt niski ciężar właściwy moczu może by spowodowany niewydolnością nerek. Drożdże w moczu u dziecka Norma: 0-5 w polu widzenia Obecność drożdży w moczu może świadczyć o grzybicy. Często jest to tzw. kandyduria, czyli zakażenie grzybem Candida. Aby stwierdzić kandydurię trzeba stwierdzić obecność Candida w dwóch badaniach moczu. Erytrocyty w moczu u dziecka Norma: 0-2 w polu widzenia (0-10 /ul) Obecność erytrocytów w moczu zwana jest krwiomoczem i może świadczyć o chorobach dróg moczowych. Może to być zapalenie pęcherza, problemy z nerkami lub nawet nowotwór. Krew w moczu (patrz niżej) może być tez skutkiem urazów pęcherza lub nerek. Glukoza w moczu u dziecka: normy Prawidłowy wynik: Ujemny Obecność glukozy w moczu wskazuje na cukrzycę lub problemy z nerkami – głównie uszkodzenie kanalików nerkowych. Czasami jest wynikiem stresu lub zbyt dużej ilości węglowodanów (cukrów) w diecie. Kryształy (szczawiany) w moczu u dziecka: normy Norma: 0-7 w polu widzenia Zaobserwowane w moczu kryształy są kryształami szczawianu wapnia. Szczawiany wapnia w moczu wykrywa się dosyć często, są jego naturalnym składnikiem, jednak występują w niewielkich ilościach. Szczawiany wapnia w moczu dziecka mogą wskazywać na różne dolegliwości, najczęstszą z nich jest jednak tzw. hiperkalciuria - pierwotna oraz wtórna. Pierwotna – gdy organizm wydala nadmierną ilość wapnia z powodu wad genetycznych. Wtórna – spowodowana jest chorobami jelit lub niewłaściwą dietą. Zdarza się również, że produkty spożywcze sprzyjają występowaniu nadmiernej ilości szczawianów wapnia w moczu dziecka (przede wszystkim rośliny, które zawierają duże ilości kwasu szczawiowego). Leukocyty w moczu dziecka: normy Norma: 0-5 w polu widzenia (0-20 ul), do 10 u dziewczynek Większy poziom leukocytów w moczu dziecka może świadczyć o ostrym lub przewlekłym stanie zapalnym układu moczowego, odwodnieniu, chorobie nerek. Przyczyną może być też przewlekła niewydolność krążenia. Nabłonki okrągłe w moczu u dziecka Norma: 0-1 w polu widzenia W prawidłowym badaniu ogólnym moczu dziecka nabłonki nie występują. Wynik powyżej normy, czyli więcej niż jeden w polu widzenia, może świadczyć o uszkodzeniu cewek nerkowych. Nabłonki płaskie w moczu dziecka Norma: 0-4 w polu widzenia Obecność nielicznych komórek nabłonkowych w moczu jest normą – jest to skutek odnawiania się nabłonka wyściełającego drogi moczowe. Wynik powyżej normy sugeruje zakażenie dróg moczowych. Współczynnik pH moczu: kwasowość moczu u dziecka norma: od 5 do 8 pH moczu określa stężenie jonów wodorowych, dostarcza informacji o gospodarce kwasowo-zasadowej. Zmienia się w zależności od diety. Kwasowość moczu w dużej mierze zależy od diety dziecka: Zbyt niskie pH moczu dziecka może pojawić się wskutek głodówki, na diecie z dużą zawartością mięsa oraz przy kwasicy metabolicznej. Zbyt niskie wartości pH (poniżej 5) mogą świadczyć m.in. o kamicy nerkowej. Zbyt wysokie pH moczu u dziecka (powyżej 8) może świadczyć o diecie jarskiej, zakażeniu dróg moczowych lub alkalozie metabolicznej. Zbyt wysokie wartości pH (powyżej 8) mogą świadczyć m.in. o zakażeniu bakteryjnym układu moczowego. Śluz w moczu dziecka: normy Norma: 0-2 w polu widzenia Przekroczona norma może wynikać z niedostatecznej higieny lub z infekcji układu moczowego. Lekarz często zaleca powtórzenie badania albo, analizując inne parametry moczu, uznaje, że wyniki skazują na zakażenie dróg moczowych. Urobilinogen w moczu: normy u dzieci Prawidłowy wynik: w normie Urobilinogen to pochodna bilirubiny, powstająca w jelicie w skutek działania bakterii. Zbyt wysoki poziom urobilinogenu może świadczyć m.in. o zaburzeniach pracy wątroby (np. wirusowym zapaleniu wątroby lub marskości wątroby). Ocena mikroskopowa osadu moczu u dziecka Normy: Erytrocyty świeże: 0-2 w polu widzenia Erytrocyty częściowo wyługowane: 0-2 w polu widzenia Erytrocyty wyługowane: nieobecne Leukocyty: 0-5 w polu widzenia (do 10 u dziewczynek) Bakterie: nieobecne Nabłonki płaskie: poj. w polu widzenia Nabłonki okrągłe: nieobecne Osad w moczu bada się w celu diagnozowania chorób nerek lub układu moczowo-płciowego. Pozwala także wykryć i odróżniać choroby wątroby, cukrzycę i skłonność do tworzenia się złogów w układzie moczowym. Krew w moczu u dziecka (erytrocyty w moczu) Przyczyną krwi w moczu dziecka mogą być zarówno zmiany chorobowe, jak i drobne infekcje. Może się ona pojawić w wyniku zakażenia układu moczowego lub choroby nerek, a także wskutek problemów związanych z moczowodami, pęcherzem moczowym lub cewką moczową. Normy erytrocytów w moczu znajdziesz wyżej: erytrocyty w moczu. Najczęstsze przyczyny występowania krwi w moczu to: torbielowatość nerek urazy w obrębie układu moczowego zespół dziadka do orzechów (zespół ucisku lewej żyły nerkowej) choroba nowotworowa nerek (tzw. guz Wilmsa) kamica nerkowa zakażenia układu moczowego polipy hemofilia. Barwa moczu u dziecka Niepokoju nie budzi mocz przejrzysty w kolorze jasnożółtym, słomkowym. Jeśli mocz dziecka jest mętny, prawdopodobnie zawiera dużą liczbę leukocytów lub kryształów (moczany lub fosforany). Z kolei czerwonawe zabarwienie moczu może świadczyć o tzw. krwiomoczu, czyli obecności w nim czerwonych krwinek (erytrocytów). Inną przyczyną może być to, że w moczu znajduje się hemoglobina, mioglobina lub barwniki z pożywienia (np. z buraków) lub leków. Intensywnie żółty mocz może występować w zespole witamin B lub wskutek przyjmowania leków, np. furaginy. Brzydki lub dziwny zapach moczu dziecka Specyficzna, nietypowa woń moczu może być skutkiem zaburzeń metabolizmu. I tak: zapach spoconych stóp może świadczyć o kwasicy zapach kapusty – zaburzenia wchłaniania metioniny zapach syropu klonowego – choroba syropu klonowego zapach mysi może wskazywać na fenyloketonurię zapach gnijących ryb – trimetylaminuria zapach zjełczały – tyrozynemia. Posiew moczu dziecka Posiew moczu wykonuje się, gdy wyniki badania ogólnego moczu odbiegają od normy i lekarz podejrzewa u dziecka zakażenie układu moczowego spowodowane infekcją bakteryjną. Celem wykonania posiewu moczu jest zidentyfikowanie bakterii, które wywołują infekcję i dobranie odpowiedniego antybiotyku. Uwaga! Mocz na posiew powinien szybko trafić do badania – nie należy go przechowywać w lodówce dłużej niż 2 godziny. Sprawdź także: Przyczyny zapalenia pęcherza u dzieci Badanie krwi u dziecka Zakażenie układu moczowego u niemowląt Konsultacja merytoryczna lek. med. Wojciech Trzeciakowski Pediatra, specjalista neonatologii, pracuje na Oddziale Neonatologii (część Kliniki Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego) w Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim
Dziwne objawy zapalenia pęcherza u dzieci
Zapalenie pęcherza moczowego u dzieci może mieć różne - czasem nietypowe i trudne do uchwycenia objawy. Sprawdź, kiedy można podejrzewać, że dziecko cierpi na ZUM.
Zapalenie pęcherza moczowego to choroba dość powszechna u dzieci. Dochodzi do niej, gdy bakterie (rzadko wirusy) dostają się do dolnych dróg moczowych i wywołują stan zapalny. Sprzyja jej np. noszenie pieluch. W okresie pieluszkowania rośnie bowiem ryzyko przedostania się bakterii z odbytu do cewki moczowej. U starszych dzieci przyczyną infekcji bywa zbyt rzadkie oddawanie moczu (tzw. przetrzymywanie siusiu) lub nieopróżnianie pęcherza do końca. Jak to się objawia? Zapalenie pęcherza moczowego u dzieci można pomylić z innymi schorzeniami, a czasem nawet przeoczyć. Zdarza się, że dziecko z zakażeniem układu moczowego (ZUM) miewa jedynie gorsze samopoczucie albo skarży się tylko na ból brzuszka, który bywa objawem wielu innych problemów zdrowotnych u maluchów. Znajomość typowych i mniej oczywistych objawów pozwoli w porę rozpocząć leczenie i uniknąć przejścia infekcji w stan przewlekły, który może doprowadzić do choroby nerek. Objawy zapalenia pęcherza u niemowlaka: ból brzucha luźne kupki marudzenie nawracająca gorączka osłabiony apetyt brak przyrostu masy ciała kolka jelitowa wymioty Objawy zapalenia pęcherza u starszego dziecka: moczenie nocne częstsze oddawanie moczu ból lub pieczenie przy siusianiu potrzeba siusiania zakończona fiaskiem ostrzejszy zapach moczu i ciemniejszy kolor ból podbrzusza i czasem także pleców Niektóre objawy mogą świadczyć również o tym, że dziecko choruje na przewlekłe zapalenie pęcherza, należy do nich nawracająca gorączka, gorsze samopoczucie bez wyraźnej przyczyny, brak apetytu, utrata masy ciała. Zapalenie pęcherza – co dalej? Przy objawach sugerujących zapalenie pęcherza u dziecka pediatra zwykle zleca: badanie ogólne moczu – potwierdzi, czy dziecko ma zakażenie dróg moczowych (o infekcji świadczy zwiększona liczba leukocytów, obecność krwinek czerwonych w moczu, białka czy bakterii) posiew – pozwoli sprawdzić, jakie bakterie wywołały zakażenie. Aby wynik posiewu był wiarygodny, nie używaj do pobrania moczu przyklejanych woreczków (sprawdzą się tylko do zebrania moczu do badania ogólnego). badanie krwi – na infekcję wskazuje m.in. wysoki poziom leukocytów i OB. W cięższych przypadkach lekarz może skierować małego pacjenta na USG jamy brzusznej. Aby wynik badania moczu był wiarygodny, staraj się pobrać końcowy strumień. Wcześniej umyj dziecku pupę, aby badania nie zafałszowały inne baterie niż te, pochodzące z dróg moczowych. A jeśli zapalenie powraca? Przy nawracających zakażeniach pęcherza moczowego istotne jest sprawdzenie, czy dziecko nie ma wad w budowie dróg moczowych. Badaniem, które pomaga zdiagnozować, jak pracuje układ moczowy, czy mocz nie cofa się do moczowodów i nerek lub nie zalega w pęcherzu po siusianiu, jest cystografia mikcyjna (polega na robieniu zdjęć rentgenowskich w czasie, gdy dziecko siusia, wcześniej wprowadza się do pęcherza tzw. kontrast). Zobacz też: Bakterie w moczu – jak to się leczy? 6 rzeczy, które mama powinna wiedzieć o penisie syna Gdy dziecko zapomina pójść do toalety
(Nie)bezpieczne leki na zapalenie pęcherza moczowego
Popularne leki na zapalenie pęcherza, choć są skuteczne, nie zawsze są bezpiecznym rozwiązaniem. Niektóre z nich, jak np. furagina, zakazane są kobietom ciężarnym. Choć są wydawane bez recepty, mogą szkodzić rozwijającemu się płodowi. Zamiast nich warto postawić na naturalne leczenie infekcji bakteryjnej.
Z problemem zapalenia pęcherza spotyka się wiele kobiet. Szczególnie narażone na infekcje bakteryjne są kobiety ciężarne ze względu na zmiany hormonalne, jakie zachodzą wówczas w organizmie. Nie wszystkie popularne leki są wówczas wskazane. Jak leczyć zapalenie pęcherza i czego unikać, jeśli zapalenie przytrafiło się ciężarnej? Jakie leki stosuje się na zapalenie pęcherza moczowego? Zapalenie pęcherza moczowego leczy się głównie lekami wydawanymi bez recepty, takimi jak Biseptol, Trimesan czy Furagin. Leczenie trwa zwykle około tygodnia i po tym czasie objawy całkowicie znikają. Przy ostrych, przewlekłych zapaleniach konieczne bywa przyjmowanie antybiotyków, np. amoksycyliny. Bardzo dobrym, naturalnym lekarstwem na zakażenia dróg moczowych jest żurawina. Można pić soki lub jeść suszone owoce tego krzewu. Czy w ciąży można stosować furaginum? Furaginum to bardzo popularny lek na infekcje bakteryjne w drogach moczowych. Nie jest on jednak polecany kobietom ciężarnym ze względu na fakt, że zawiera nitrofurany, które mogą przedostać się do krwiobiegu dziecka przez łożysko. W pierwszym i trzecim trymestrze ciąży ten lek jest całkowicie zakazany. Zobacz też: Leki bezpieczne w ciąży Zioła na zakażenia dróg moczowych Zamiast leków farmakologicznych można sięgnąć po naturalne sposoby walki z infekcjami bakteryjnymi dróg moczowych w postaci moczopędnych ziół. Trzeba jednak pamiętać, że te zioła dają jedynie doraźną ulgę i nie można stosować ich zamiast konsultacji ze specjalistą. Wśród popularnych ziół pomocnych w walce z zapaleniem pęcherza są: rumianek, dziurawiec, krwawnik, szałwia, majeranek. Oprócz tego istnieją też inne, domowe sposoby na zapalenie pęcherza, które można wypróbować, by złagodzić ból i pieczenie przed wizytą u lekarza.
Zapalenie pęcherza daje wyraźne, uciążliwe objawy. Jednym z nich jest ciągłe parcie na pęcherz przy jednoczesnym braku możliwości oddania moczu lub oddawanie go w niewielkich ilościach. Zapalenie dróg moczowych jest szczególnie groźne dla ciężarnych. Nieleczona infekcja bakteryjna może uszkodzić rozwijający się płód.
Czym grozi zapalenie pęcherza w ciąży? Zapalenie pęcherza może przytrafić się każdej kobiecie, ale w ciąży jest ono szczególnie niebezpieczne. Zakażenie dróg moczowych następuje zwykle na skutek infekcji bakteryjnej, a te bakterie mogą stanowić poważne zagrożenie dla rozwijającego się w brzuchu mamy dziecka. Zapalenie pęcherza u ciężarnej, która weszła już w trzeci trymestr ciąży, może spowodować nawet przedwczesny poród. Dlatego tak ważne jest, by nosić odpowiednią bieliznę i dbać o higienę intymną. Objawy zapalenia pęcherza w ciąży Objawy zakażenia bakteryjnego w układzie moczowym są dość łatwe do rozpoznania, są nieprzyjemne i powodują dyskomfort. Należą do nich: ciągłe parcie na pęcherz; trudności z oddawaniem większych ilości moczu mimo uczucia przepełnionego pęcherza; gorączka; pieczenie, swędzenie podczas oddawania moczu; krwiomocz; kłujący ból w cewce moczowej (w dole brzucha). Ból może pojawiać się podczas oddawania moczu lub np. po stosunku płciowym, ponieważ w jego trakcie może dojść do podrażnienia dróg moczowych. Jak zdiagnozować zapalenie pęcherza moczowego? Jeśli ciężarna zauważa u siebie objawy zapalenia pęcherza moczowego, niezwłocznie powinna poinformować o tym lekarza prowadzącego ciążę. Konieczne będzie wykonanie badania moczu. Jeśli okaże się, że w moczu znajduje się choć odrobina krwi lub ropy i wyniki będą odbiegały od normy, wówczas ginekolog zaleci odpowiednie leczenie powstałej infekcji bakteryjnej. Warto pamiętać, że w ciąży nie wszystkie leki są bezpieczne, dlatego pod żadnym pozorem ciężarna nie powinna rozpoczynać leczenia na własną rękę.
Zapalenie pęcherza doraźnie można leczyć, stosując metody naszych mam i babć. Nieodzowne w łagodzeniu infekcji bakteryjnych dróg moczowych są nasiadówki z rumianku czy picie soku z żurawiny. Bezpieczne, domowe sposoby leczenia zakażenia wskazane są np. kobietom w ciąży, oczywiście po konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Zapalenie pęcherza można leczyć lekami bez recepty lub antybiotykami, jednak nie zawsze są one bezpieczne i wskazane. Np. w trakcie ciąży nie wszystkie z nich są dozwolone. Warto wtedy wybrać leczenie naturalne i starać się zwalczyć infekcję bakteryjną domowymi sposobami. Przedstawiamy te najskuteczniejsze. Domowe sposoby na zapalenie pęcherza Domowe, naturalne metody walki z zakażeniem dróg moczowych pozwalają na uniknięcie przyjmowania leków niebezpiecznych dla płodu przez ciężarne. Warto znać te sposoby, ponieważ infekcje w moczu pojawiają się w ciąży stosunkowo często. Jest to okres, kiedy kobieta jest na nie szczególnie narażona. Jak sobie z nimi radzić, nie wychodząc z domu? Zakładać ciepłą, bawełnianą bieliznę i zakrywać nerki. Wypijać dużo wody (im częściej oddajemy mocz, tym szybciej usuniemy bakterie z organizmu). Robić okłady z termoforu na bolące miejsce w dole brzucha. Przyjmować witaminę C. Włączyć do diety olej kokosowy i olej lniany – mają działanie antybakteryjne i osłonowe. Pić napary z moczopędnych ziół, takich jak rumianek, dziurawiec, szałwia, majeranek. Pamiętaj też, że zapalenie pęcherza w ciąży wymaga konsultacji lekarza. Niedoleczone może zagrażać rozwijającemu się dziecku, a nawet wywołać przedwczesny poród. Żurawina na problemy z pęcherzem Podczas infekcji bakteryjnej dróg moczowych warto sięgnąć po żurawinę. Można jeść suszone owoce żurawiny lub pić soki. Żurawina skutecznie zwalcza infekcje dróg moczowych, ma działanie moczopędne, a tym samym bakterie szybciej zostają wydalane z organizmu wraz z moczem. Nasiadówki z rumianku Rumianek ma właściwości przeciwzapalne i łagodzące. Nasiadówki z tego zioła z pewnością przyniosą sporą ulgę na pieczenie i swędzenie wywołane zapaleniem pęcherza. W tym celu warto zaparzyć kilka torebek rumianku i dodać go do kąpieli. Rumianek można stosować jako nasiadówkę lub jako napar do picia. To drugie również ma działanie kojące.
Jak leczyć zapalenie pęcherza w czasie ciąży?
Gdy w czasie ciąży męczy cię nawracające zapalenie pęcherza moczowego, powinnaś wiedzieć, że nie wszystkie metody leczenia są dla ciebie. Zobacz, jak leczyć zapalenie pęcherza w ciąży i czy możesz stosować np. furagin.
Furazydyna (potocznie nazywana furaginem lub furaginą) to składnik leków, który jest aktywną substancją przeciwdziałająca na bakterie (to one powodują zapalenie pęcherza moczowego). Furagin leczy stany zapalne pęcherza moczowego i ogólnie działa antybakteryjnie w przypadku zapalenia dróg moczowych. Zapalenie pęcherza w ciąży - furagin a ciąża Zapalenie pęcherza w ciąży jest dosyć niebezpieczne, szczególnie dla zdrowia dziecka znajdującego się w brzuchu. W przypadku zakażenia pęcherza moczowego w ciąży najlepiej jest zapobiegać niż leczyć, ponieważ wiele z metod leczenia zapalenia pęcherza jest niedozwolonych w czasie ciąży, a powikłania po zakażeniu pęcherza wpływają negatywnie na przebieg ciąży. Gdy jednak dojdzie do infekcji, musisz wiedzieć, że w czasie ciąży nie możesz stosować wszystkich leków, które zaleca się przy zapaleniu pęcherza moczowego. Podczas zakażenia pęcherza, najczęściej polecane są leki wspierające działanie antybakteryjne na drogi moczowe. Takie leki to właśnie te, które zawierają furazydynę. Furagina w ciąży może mieć działanie szkodliwe, ponieważ zawiera nitrofurany, które przenikają przez łożysko do krwioobiegu dziecka (jednak mimo wszystko są one w dużo mniejszym stężeniu niż w krwi matki). Musisz jednak uważać - furaginy nie można stosować w I trymestrze ciąży, a także, z uwagi na ryzyko niedokrwistości hemolitycznej u dziecka, w III trymestrze ciąży i podczas porodu. Jeśli karmisz piersią, również nie możesz stosować leków takich jak furagina i jej podobne. Co w takim razie zamiast furaginu w ciąży? Infekcje układu moczowego, w tym zapalenie pęcherza w ciąży, można leczyć naturalnymi metodami: jedz żurawinę (zakwasza mocz, co utrudnia rozwój bakterii) przyjmuj witaminę C pij duże ilości wody oraz soki: z żurawiny, aronii, czarnej porzeczki (duża ilość witaminy C) leki z furazydyną możesz stosować po konsultacji z lekarzem (nie bierz ich na własną rękę!) unikaj kawy i czarnej herbaty (podrażniają pęcherz moczowy) pij wywar z korzenia pietruszki dodawaj do potraw natkę pietruszki, czosnek, miód, seler naciowy i korzeniowy (wpływają korzystnie na pracę nerek i dróg moczowych) Zobacz też: Dlaczego zapalenie pęcherza w ciąży jest szczególnie groźne? Sprawdź! Kalendarz ciąży tydzień po tygodniu Nietrzymanie moczu: zamiast wstydzić się, lecz! Czy bakteryjne zapalenie pochwy może być groźne w ciąży?
Dlaczego zapalenie pęcherza w ciąży jest szczególnie groźne? Sprawdź!
Zapalenie pęcherza moczowego to dosyć częsta przypadłość, szczególnie wśród kobiet. Wiedziałaś, że jest szczególnie niebezpieczna dla ciężarnych? Przeczytaj, jakie są objawy i powikłania po zapaleniu pęcherza w ciąży.
Zapalenie pęcherza moczowego to częsta przypadłość przyszłych mam. Zakażenie układu moczowego zdarza się w czasie ciąży dosyć często z powodu zmian hormonalnych (przekrwienie układu moczowego) i fizjologicznych. Najczęstszymi objawami zapalenia pęcherza moczowego są: ból w podbrzuszu (pęcherza moczowego) uczucie parcia na pęcherz częste oddawanie moczu ból podczas oddawania moczu (kłujący) gorączka lub stan podgorączkowy krwiomocz Jakie ryzyko niesie ze sobą zapalenie pęcherza w ciąży? W czasie ciąży zapalenie pęcherza moczowego jest szczególnie groźne, ponieważ zakażenie może wpłynąć negatywnie na rozwój dziecka w brzuchu oraz zdrowia przyszłej mamy. Wśród powikłań po zapaleniu pęcherza moczowego w ciąży są: poród przedwczesny niska masa urodzeniowa dziecka wcześniactwo poronienie trudności w kolejnym zajściu w ciążę Ponadto, czasem zakażenie układu moczowego może być spowodowane paciorkowcem grupy B, który w ciąży może być groźny dla dziecka - powoduje u noworodka zapalenie płuc, sepsę czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. W czasie ciąży należy stosować się do kilku metod, które mogą zapobiec zapaleniu pęcherza, i które jednocześnie uchronią dziecko znajdujące się w brzuchu. Jak uniknąć zapalenia pęcherza w czasie ciąży? Profilaktyka zakażenia pęcherza moczowego polega na przede wszystkim dbaniu o higienę intymną, ale jest też szereg innych metod: unikanie zapachowych mydeł i płynów do higieny intymnej (wybierz raczej delikatny hipoalergiczny płyn) wybieranie przewiewnej bielizny wykonanej z bawełny (unikaj tej obcisłej i wykonanej ze sztucznych włókien) nie wstrzymywanie częstego oddawania moczu (ono powoduje filtrację) picie dużej ilości wody (trudność namnażania bakterii w rozcieńczonym moczu) podmywanie się jak najczęściej (w kierunku od przodu ku tyłowi) - szczególnie po każdym stosunku Zobacz też: Dlaczego chlamydia u ciężarnej jest groźna dla noworodka? Choroby zakaźne w ciąży Czy bakteryjne zapalenie pochwy może być groźne w ciąży?
Boli, piecze – nieznośne zapalenie pęcherza
Niemal każda kobieta przynajmniej raz w życiu doświadczyła tej nieprzyjemnej dolegliwości. Sprzyja jej chłód, aktywność seksualna, niewystarczająca higiena, ale nie tylko. Sprawdź, skąd się bierze zapalenie pęcherza i jak sobie z nim radzić.
Pozornie błahe objawy: ból, pieczenie, parcie na pęcherz, uczucie kłucia, czasem swędzenia, mogą naprawdę uprzykrzyć życie. Zwłaszcza, że zapalenie pęcherza lubi wracać i jeśli zdarzyło ci się raz, niestety prawdopodobnie wróci. Skąd się bierze zapalenie pęcherza? Przypadłości dróg moczowych są typowe dla kobiet. Dlaczego? Kobieca cewka moczowa jest krótka, ma ok. 4-5 cm, bakterie mają więc krótką drogę do przebycia. Czasem bakterie mogą się nawet przedostać do nerek. Zwykle infekcję wywołują bakterie Escherichia coli żyjące w jelicie grubym - przy niedostatecznej higienie mogą one trafić do pęcherza. Ale nie tylko ona jest przyczyną problemów z pęcherzem – nawet, jeśli bardzo dbasz o higienę, możesz zmagać się z tym nieprzyjemnym problemem. Zapaleniu sprzyja wychłodzenie organizmu (a więc uważaj na spodnie biodrówki, krótkie kurtki, cienkie spodnie, spódniczki i sukienki), stany zapalne dróg rodnych, ciąża, alergia. Czytaj też o nietrzymaniu moczu Domowe sposoby na złagodzenie objawów Jeśli czujesz, że mogło dopaść cię zapalenie dróg moczowych, działaj od razu. Przede wszystkim dużo pij – przynajmniej 3 litry wody dziennie. Oprócz wody polecamy też zioła. Pomaga też sok z cytryny i sok żurawinowy. Warto pić napoje moczopędne, by jak najczęściej oddawać mocz. Pomagają naturalne środki bakteriobójcze – czosnek i miód. Przy kłopotach z drogami moczowymi pod żadnym pozorem nie można narażać okolic intymnych na chłód. Najlepiej ogrzewać okolice podbrzusza, krzyża i cewki moczowej, np. termoforem. Ból łagodzą też gorące kąpiele, nasiadówki, parówki (np. z rumianku lub szałwii). Kiedy koniecznie trzeba się udać lekarza? Jeśli zapalenie pęcherza współwystępuje z innymi objawami, takimi jak bóle krzyża, krwiomocz, gorączka, należy się wybrać do internisty. Może to oznaczać, że ból pęcherza jest objawem poważniejszej choroby albo że doszło już do zakażenia nerek. To niebezpieczny stan, nie wolno wtedy polegać tylko na domowych sposobach. Lepiej zapobiegać niż leczyć Stara prawda mówi o tym, że lepiej (i łatwiej) zapobiegać przypadłościom. Przede wszystkim nie należy wychładzać okolic intymnych, a więc zimą lepiej wybierz płaszczyk niż kurtkę i wczesną wiosną załóż rajstopy do sukienki. Staraj się dużo pić, zwłaszcza, gdy czujesz, że coś zaczyna się dziać, dopada cię przeziębienie albo się wychłodziłaś. Włącz do diety naturalne produkty o działaniu bakteriobójczym. Pamiętaj, aby dbać o higienę i nie doprowadzać do przenoszenia bakterii z jelita w stronę cewki moczowej – może to zaowocować nie tylko zapaleniem dróg moczowych, ale też drożdżycą pochwy.