Pedagogika Montessori: wspieraj wybór dziecka, nie narzucaj, co ma robić
Pedagogika Montessori opiera się na jednej podstawowej zasadzie: bacznego obserwowania dziecka i jego zainteresowań oraz ich wspieraniu. Kładzie nacisk na indywidualny i swobodny rozwój dziecka, nieograniczanie jego spontaniczności i twórczości. Nauczyciel przedszkolny jest obserwatorem podążającym za dzieckiem i ułatwiającym zaspokojenie jego potrzeb rozwojowych. Niczego dziecku nie narzuca.
Metody wychowania dziecka wprowadzone przez włoską pedagog Marię Montessori niezmiennie cieszą się zainteresowaniem i uznaniem rodziców. W Polsce działają zarówno żłobki, przedszkola, jak i szkoły pracujące według zasad Montessori. Jeżeli zastanawiasz się nad wyborem takiej placówki dla dziecka, zanim podejmiesz decyzję, sprawdź, na czym polega wychowanie dziecka według zasad pedagogiki Montessori. Oto jej najważniejsze założenia. Pedagogika Montessori: indywidualny rozwój dziecka wolność wyboru samodzielność dziecka nauka empatii i odpowiedzialności prostota zabawy utrzymywanie porządku młodsi bawią się ze starszymi praca w ciszy przykazania Montessori stosowanie zasad w domu książki poświęcone metodzie Dziecko rozwija się w swoim tempie – uszanuj to Maria Montessori uważała, że w wychowaniu dziecka najważniejsze jest podążanie za dzieckiem i wspieranie tych jego umiejętności, które w sposób naturalny wykazuje. Chodzi o to, że każde dziecko rozwija się w swoim tempie i nie można w związku z tym stosować wobec maluchów jednej miary. Jedno dziecko szybciej nauczy się samodzielnie ubierać, drugie z kolei wcześniej opanuje naukę jazdy rowerem, a jeszcze inne w tym czasie nauczy się czytać lub liczyć. Trzeba pozwolić dziecku na rozwijanie się w według jego własnych możliwości. W sposób swobodny i indywidualny. Jeżeli uszanujemy odrębność dziecka, damy mu swobodny wybór, to maluch będzie uczył się sam z siebie. Nie można mu niczego narzucać. Dzięki temu dziecko rozwija się najbardziej harmonijnie. Dziecko ma wolność wyboru W wychowaniu Montessori zostawia się dziecku dużo swobody w wyborze czasu, miejsca, jak i rodzaju aktywności. Także od malucha zależy, jak dużo czasu poświęci danej zabawie i czy będzie pracowało samo, czy w grupie. Takie metody stosowane są np. w <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przedszkolak/edukacja/przedszkole-wg-marii-montessori-20620-r1/">przedszkolach Montessori. Wspieranie samodzielności dziecka To bardzo ważna zasada wychowania Montessori, aby dziecko od najmłodszych lat uczyło się samodzielności, a nie wyręczania przez dorosłych. Aby mu to ułatwić, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/gry-i-zabawy/zabawki-montessori-to-proste-zabawki-czesto-domowy-sprzet-przeglad-27279-r1/">zabawki i wszelkie przedmioty używane przez malucha powinny być umieszczone w taki sposób, aby mógł bez problemu sam po nie sięgnąć. Samodzielność dziecka przejawia się także w umiejętności posprzątania po sobie i w <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/aktualnosci/tylko-12-proc-dzieci-regularnie-pomaga-w-obowiazkach-domowych-26688-r1/">pomocy w codziennych czynnościach. Stąd w pedagogice Montessori dzieci od małego są uczone pomocy w przygotowywaniu posiłków, nakrywaniu do stołu i zmywaniu naczyń. Nauka odpowiedzialności i empatii <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/wychowanie/zwierzak-dla-dziecka-5-powodow-by-dziecko-mialo-psa-lub-kota-1887-r1/">Opiekowanie się zwierzątkiem to jedna ze wspaniałych metod Montessori nauki odpowiedzialności i <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/rozwoj/rozwoj-emocjnonalny-dziecka-zabawki-ktore-pomagaja-dziecku-rozwinac-empatie-26003-r1/">empatii. W palcówkach Montessori dzieci mają zwierzątko, np. rybki, żółwia, chomika, a nawet psa. Jest także kącik zieleni lub ogródek, w których uczą się pielęgnowania roślin. Pedagogika Montessori ma już ponad 100 lat. Jej nazwa pochodzi od nazwiska dr Marii Montessori (1870-1952), jednej z pierwszych kobiet lekarzy we Włoszech, będącej z wykształcenia także antropologiem i pedagogiem. Założyła ona w jednej z biedniejszych dzielnic Rzymu szkołę otwartą dla wszystkich dzieci, w tym niepełnosprawnych, do której mogły uczęszczać niezależnie od statusu majątkowego. Montessori stworzyła program edukacyjny bardzo odbiegający od tradycyjnego systemy wychowania i kształcenia dzieci kładący nacisk na jego swobodny rozwój. Zabawka jest prosta i tylko w jednym egzemplarzu Zgodnie z zasadami Montessori dzieci nie mają do zabawy klasycznych zabawek w postaci lalek, samochodzików lub pluszaków, lecz specjalnie dla nich przygotowane materiały rozwojowe oraz przedmioty użytku codziennego (mają proste, klasyczne kształty, wysoką jakość wykonania, najlepiej z naturalnych materiałów). Każdy z nich jest tylko w jednym egzemplarzu. Ich celem jest: pobudzenie w dziecku ciekawości świata, rozwój zmysłów dziecka, kreatywnego myślenia, ćwiczenie motoryki. Jeżeli dziecko będzie chciało na przykład pobawić się <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/gry-i-zabawy/zabawki-drewniane-na-roczek-8-najciekawszych-propozycji-przeglad-27315-r1/">drewnianą układanką, którą bawi się w tym czasie już drugi maluch, to będzie miało dwa wyjścia, albo zapytać się, czy może się przyłączyć do zabawy, albo poczekać na swoją kolej. Dbałość o porządek Kiedy dziecko przestanie się bawić przedmiotem, odkłada go na miejsce, dokładnie tam skąd je wzięło. Chodzi o wytworzenie w dziecku postępowania według zasady: porządek w otoczeniu to porządek w sercu. Starsi bawią się z młodszymi w grupie W metodzie Montessori kładzie się nacisk na kontakt ze sobą dzieci w różnym wieku. Dlatego tworzy się grupy mieszane, niejednolite wiekowo. Maluchy mają okazję uczyć się poprzez naśladowanie i obserwowanie starszych dzieci, zaś „starszaki" poznają takie wartości jak troska o młodszego i słabszego, pomoc, współdziałanie i odpowiedzialność. Praca w ciszy Dzieci bawią się i pracują w ciszy, tak aby od małego dziecko uczyły się funkcjonowania w ciszy i spokoju. Przykazania Montessori Maria Montessori pozostawiła po sobie 14 bezcennych wskazówek, jak należy traktować dziecko. Oto one: 1. Dzieci chłoną wiedzę z otoczenia. 2. Krytykowane dzieci łatwiej i częściej oceniają innych. 3. Chwalone dziecko nauczy się doceniania innych. 4. Okazując dziecku wrogość, uczysz je walczyć. 5. Będąc uczciwym wobec dziecka, ono też będzie uczciwe wobec ciebie. 6. Dziecko wyśmiewane stanie się osobą nieśmiałą. 7. Dziecko wychowane w poczuciu bezpieczeństwa uczy się ufać innym. 8. Oczerniając dziecko, rozwijasz w nim poczucie winy. 9. Akceptując pomysły dziecka, uczysz je żyć w zgodzie ze sobą. 10. Będąc przychylnym dziecku, uczysz je cierpliwości. 11. Wspierając dziecko, powodujesz, że nabiera ono pewności siebie. 12. Dziecko, żyjąc w przyjaznym środowisku, czuje się potrzebne i uczy się znajdować miłość. 13. Nigdy nie mów źle o swoim dziecku, nieważne czy jest blisko, czy daleko. 14. Zawsze szanuj swoje dziecko, nawet jeśli popełnia błędy. Naprawi je teraz lub później. Stosowanie zasad Montessori w domu Przykazania pedagogiki Montessori stosowane w żłobkach i przedszkolach są na tyle uniwersalne i wspaniale wpływają na rozwój dziecka, że można i warto je wykorzystywać w domu, w codziennym wychowywaniu dziecka. Oto zasady wychowania Montessori warte stosowania w domu: obserwuj dziecko i jego potrzeby – staraj się zaspokajać potrzeby poznawcze dziecka, jeżeli na przykład maluch interesuje się zamkiem przy drzwiach, warto sprawić mu <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/gry-i-zabawy/tablica-manipulacyjna-rozwijajaca-zabawka-w-duchu-montessori-27610-r1/">tablicę manipulacyjną, która zaspokoi ciekawość malucha, a jednocześnie wspaniale rozwinie sprawność jego rączek, dawaj dziecku możliwość wyboru, czym chce się zajmować lub bawić, wspieraj samodzielność – zabawki i przedmioty, którymi bawi się dziecko, powinny być w zasięgu jego rączek, zapewnij dziecku zabawki rozwijające zmysły, koncentrację, samodzielną pracę, zachęcaj malucha do pomocy w życiu codziennym – dziecko może myć swój talerzyk i kubek, pomagać w podlewaniu roślin, w przygotowywaniu posiłków. Książki o metodzie Montessori Rodzice zainteresowani zasadami Montessori mogą znaleźć wiele publikacji z fachową wiedzą na temat metody i szereg praktycznych porad, jak stosować ją w codziennym wychowywaniu dziecka. Przede wszystkim warto sięgnąć po książki Marii Montessori, w których opisała filozofię swojej metody wychowywania dzieci. Najbardziej znane z nich to: „Sekret dzieciństwa" – Montessori opisuje w niej istotę bycia dzieckiem i tego, jak bardzo jego świat różni się od świata dorosłych, „Domy dziecięce" – zawiera opis metody, jak wyglądała praca przedszkoli prowadzonych przez Marię Montessori, „Odkrycie dziecka" – są w niej m.in. praktyczne wskazówki, jak organizować dziecku otoczenie, w jaki sposób wybierać mu materiały i pomoce. Wśród innych pozycji propagujących idee Montessori warto wymienić także takie tytuły jak: „Radosne dziecko" Susan Mayclin Stephenson, „Metoda Montessori – naucz mnie robić to samodzielnie" Charlotte Poussin lub „Zrozumieć Montessori" Małgorzaty Mikszy. Dla rodziców chcących w sposób aktywny skorzystać z bogactwo metod Marii Montessori polecamy książki z propozycjami konkretnych prac z dzieckiem: „100 pomysłów jak odkrywać świat" Ève Herrmann lub „Metoda Montessori do trzeciego roku życia" Charlotte Poussin. View Burdaffi on the source website Źródło: thechildrensmontessori.com, mojemontessori.com Zobacz także: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przedszkolak/edukacja/pomoce-montessori-do-czego-sluza-galeria-zdjec-4007-r3/">Pomoce Montessori - dzieci je uwielbiają! <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/zwiazki-i-seks/porozumienie-bez-przemocy-jak-rozmawiac-bez-krzyku-14139-r1/">Porozumienie bez przemocy, czyli o wychowaniu bez awantur <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/akcja-edukacja/zmysly-dziecka/spotkania-online/video,1404,dorota-zawadzka-rozwoj-empatii-u-dziecka">Czy empatii można się nauczyć? Pytamy Dorotę Zawadzką [WIDEO]
Nagość przy dziecku – norma czy przekroczenie granic?
Nagość przy dziecku wciąż budzi kontrowersje. „W polskim społeczeństwie panuje raczej zasada, że rodzice nie pokazują się nago przy małych dzieciach, ale nie jest to sztywna reguła” – mówi psycholog i seksuolog kliniczny dr Agnieszka Izdebska.
Pozwalanie sobie na chodzenie po domu wyłącznie w bieliźnie albo nago, nie musi być niczym niewłaściwym, ale ważne jest to, jaki jest nasz stosunek do nagości. Powinno się we własnym domu ustalić takie zasady, by każdy członek rodziny czuł się komfortowo i bezpiecznie. Okazywanie nagości przy dziecku powinno być czymś naturalnym, a jeśli takie nie jest, lepiej tego nie robić. Psycholog i seksuolog kliniczny dr Agnieszka Izdebska wyjaśnia, że w tej sferze nie można robić niczego na siłę i wbrew własnym przekonaniom. Nagość przy dziecku to wciąż temat tabu Jak tłumaczy seksuolog, w polskim społeczeństwie standardem jest raczej zachowywanie tabu międzypokoleniowego także w sferze tego, jak ludzie chodzą po domu. „Dzieci raczej nie oglądają nago rodziców” – mówi dr Izdebska. Podkreśla też, że w sprawie nagości pokazywanej przy dzieciach najważniejsze jest, aby rodzice przyjęli zasady, które będą dla nich najbardziej naturalne. „Poczucie naturalności jest w tym przypadku podstawą” – wyjaśnia dr Izdebska. Raczej nie należy obawiać się przekroczenia norm w tej sprawie, ponieważ „granice u osób dojrzałych seksualnie są naturalnie wyczuwane”. Okazywanie nagości przy dziecku powinno być naturalne W tym przypadku nie należy wymuszać na sobie żadnych określonych zachowań. „Jeżeli rodzice nie czują się komfortowo nago przy dziecku, czy nawet w bieliźnie, to nie ma sensu na siłę się przełamywać i rozbierać” – podkreśla dr Agnieszka Izdebska. Jeżeli jednak w domu panują liberalne zasady i dorośli dobrze czują się ze swoją nagością, to nie powinno się wprowadzać przy małym dziecku sztucznych zasad. Jeżeli my będziemy traktowali tę sferę normalnie, naturalnie, bez poczucia wstydu i zażenowania, to dziecko również za taką będzie ją uważać. Wyolbrzymianie tematu nagości przy dziecku i nie tylko, wyśmiewanie go albo traktowanie w jakikolwiek inny nienaturalny sposób, nie jest wskazane, ponieważ uczy malca, że to coś osobliwego, a nie powinno takim być. Dr Agnieszka Izdebska jest psychologiem i seksuologiem klinicznym z Instytutu Psychologii oraz Pracowni Seksuologii Społecznej i Klinicznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zobacz także: Przedszkolaki bardzo interesują się różnicami płci [WIDEO] Kiedy przestać chodzić nago przy dziecku? Nie ma jednej odpowiedzi! Nago przy dziecku: tak czy nie?
Dlaczego surowe wychowanie prowokuje dzieci do kłamstwa?
Dyscyplina w wychowaniu dzieci to ostatnio mocno zapomniana rzecz. Jednak badacze dowodzą, że zbyt autorytarni rodzice mogą zamienić swoje dzieci w zawodowych kłamczuchów. Przeczytaj, dlaczego tak się dzieje.
Jesteś surowym rodzicem i wymagasz od dziecka bezwzględnego posłuszeństwa czy raczej stawiasz na luz i starasz się wychować niezależnego młodego człowieka? Okazuje się, że istnieje silna zależność między postawami rodziców, a skłonnością dzieci do kłamstwa. Już od jakiegoś czasu wiadomo, że bezstresowe wychowanie może się srogo zemścić na rodzicach, ale przesadzając w drugą stronę, rodzice też muszą się liczyć z konsekwencjami. Kanadyjska psycholog prof. Victoria Talwar z McGill University - wybitna ekspert z dziedziny rozwoju dzieci - przeprowadziła szeroko zakrojone badanie na temat dziecięcej skłonności do kłamstwa. Dowodzi ono, że surowi, wymagający rodzice często wychowują dzieci, które chętnie oszukują. Atmosfera nieuniknionej kary za większe i mniejsze przewinienia sprawia, że dzieci wychowujące się w niej uczą się, jak kłamać, żeby uniknąć przykrych konsekwencji swoich „wykroczeń”. Talwar badała skłonność do kłamstwa wśród dzieci w wieku 3-7 lat. Jednym z szeregu badań, jakie przeprowadziła wraz ze swoim zespołem, był test na podglądanie, mający bezbłędnie wykryć małych kłamczuchów. Zespół przeprowadził go w dwóch szkołach - jednej o ostrym rygorze a drugiej o luźnej atmosferze. Test na dziecięcą prawdomówność W teście dzieci miały powiedzieć badaczom, co wydaje dziwny dźwięk za ich plecami. Kluczowy był tutaj fakt, że obiekt, który badacze umieszczali za dzieckiem, nie mógł być skojarzony z dźwiękiem, który dziecko słyszało. Np. był to pisk, a za plecami dziecko miało piłkę do baseballa. Podczas eksperymentu osoba prowadząca wychodziła na chwilę z sali. Kiedy wracała, pytała o przedmiot oraz o to, czy dziecko oglądało się w tym czasie za siebie. Jeżeli na pytanie „na podstawie dźwięku, powiedz, co jest za twoimi plecami” dziecko odpowiadało „piłka do baseballa” - wiadomo było, że ukradkiem spojrzało do tyłu. Prof. Talwar dowiodła w ten sposób, że w szkole o luźnej atmosferze dzieci miały standardową skłonność do kłamstwa (odsetek dzieci prawdomównych i kłamczuchów był podobny do odsetka w dowolnej zachodniej placówce - przedszkolu czy szkole). Natomiast dzieci z drugiej szkoły - tej o zaostrzonym rygorze - kłamały nadzwyczaj zmyślnie i często. Dzieci, które boją się kary, często wykształcają mechanizm „naginania” prawdy i stają się mistrzami w kłamstwie. Jak na ironię, są to często dzieci z rodzin o sztywnych, surowych zasadach - zaznacza prof. Talwar. Czytaj też: 5 najczęstszych błędów, które popełniamy w komunikacji z dzieckiem Bunt i wycofanie dziecka - przyczyną może być nadmierna kontrola W dyscyplinie czy bezstresowo - jak wybrać najlepszą metodę wychowawczą?
Chcesz dobrze wychować dzieci? Skorzystaj z rad naukowców z Harvardu!
Dziecko nie wychowa się samo. Żeby wyrosło na troskliwą, wyrozumiałą, uprzejmą osobę, musisz mu w tym pomóc. Zobacz, co radzą eksperci z uniwersytetu Harvarda!
Żeby wyrosnąć na inteligentnych i wrażliwych ludzi, dzieci potrzebują wskazówek, których możemy dostarczyć my, rodzice. Nasze codzienne zachowania mogą pomóc im się odnaleźć w skomplikowanym świecie. Według badań nad rozwojem dziecka, prowadzonych na Harvardzie, warto trzymać się pewnych wytycznych. Naukowcy ujęli wyniki tych badań w 7 praktycznych wskazówek dla rodziców, które pomogą wychować zrównoważonego, mądrego człowieka. 1. Spędzaj dużo czasu ze swoim dzieckiem Spędzając z dzieckiem czas regularnie, na własnym przykładzie uczymy je troskliwości i empatii. Naukowcy radzą - zaangażuj się, okaż zainteresowanie życiem dziecka. A także zachęcaj je do wysiłków i chwal za osiągnięcia. Zadawaj dużo otwartych pytań (takich, na które nie można odpowiedzieć jednym słowem), żeby wciągnąć dziecko w rozmowę. Wspieraj je nieustannie. Pozytywna i oparta na szacunku relacja między rodzicem i dzieckiem będzie dla niego wzorem, jak można budować wartościowe relacje z innymi ludźmi. 2. Bądź wzorem dla swojego dziecka Dzieci będą słuchać twoich poleceń, jeśli zobaczą, że robisz to samo, np. łatwiej będzie im zrozumieć przekaz "bądź uprzejmy dla innych", gdy codziennie będą obserwować, jak przytrzymujesz drzwi starszej sąsiadce. Zwróć uwagę na to, jak sama wcielasz w życie wartości, które chcesz przekazać dziecku - uczciwość, skromność, zaangażowanie w lokalne (albo globalne) sprawy. Dzieci bardzo szybko podchwytują zachowania rodziców. Nie bój się przyznać do pomyłki, powiedz też, jak zamierzasz ją naprawić. Jeśli chcesz wychować małego aktywistę, zaangażuj się w coś z całą rodziną. Pomysły możesz znaleźć np. na stronie wolontariatrodzinny.pl. 3. Wysyłaj dziecku jasny sygnał - postaw na troskę o innych Naukowcy z Harvardu radzą, żeby na pierwszym miejscu postawić na uprzejmość i troskę o innych. Wymagaj od dziecka, żeby zachowywało się w ten sposób nie tylko w domu, ale też w przedszkolu i innych miejscach. Pamiętaj, że to bardzo rozwija inteligencję emocjonalną! Przekonaj dziecko, że uprzejmość wobec innych jest ważna. Zachęcaj je, aby rozwiązywało swoje problemy mając na uwadze, jak ich działania wpłyną na innych. 4. Pozwól dziecku się wykazać - przydziel obowiązki Dzieci, które mają swoje domowe obowiązki, chętniej angażują się w pomoc innym. Traktują to jako naturalny element dnia. Rozmawiaj też z dzieckiem na tematy związane z wydarzeniami w waszej okolicy (a może gdzieś dalej?). W ten sposób poszerzysz jego zdolność rozumienia, na czym polega troska o innych. Doceń też jego wysiłek i podziękuj za to, co dziecko zrobiło dobrego (np. umyło szklanki po kolacji). Dzięki temu samo nauczy się doceniać wysiłek innych. 5. Pokaż dziecku, z jakimi trudnościami mierzą się inni Dzieci najczęściej interesują się wąską grupą przyjaciół i rodziny. Poszerz to grono, opowiedz dziecku o innych społecznościach i ich problemach (np. ubogiej rodzinie z waszej okolicy). Rozmawiając o trudnościach, z jakimi borykają się ludzie, z którymi twoje dziecko nie ma na co dzień kontaktu, pobudzasz jego wrażliwość. To nie jest wydumany problem! Może dzięki temu wspólnie wpadniecie na pomysł, jak rozwiązać problemy, które dotyczą was bardziej bezpośrednio? 6. Pozwól dziecku brać czynny udział Znajdź cel, do którego możecie się dołączyć, np. sadzenie drzewek w okolicy, zbieranie nakrętek dla konkretnej osoby, zbiórka odzieży dla domu dziecka itp. Znajdź sposób, żeby połączyć zainteresowania dziecka z dobrym celem, który możecie wspomóc. Np. jeśli dziecko lubi zwierzęta, może zostać (z twoją pomocą) wolontariuszem w schronisku. Porozmawiajcie też na temat wszystkiego, co może budzić wątpliwości dziecka, np. dlaczego zwierzęta są w klatkach. 7. Pomóż dziecku nazwać uczucia Zachęcaj dziecko, żeby nazywało swoje uczucia. Nie potrafi? Pomóż mu. Pytaj: jesteś zły, rozczarowany, zniechęcony? Gdy już to ustalicie, pomóż dziecku poradzić sobie z emocjami. Dziecko w wieku przedszkolnym nie rozumie jeszcze, co się z nim dzieje, dlatego potrzebuje pomocy w radzeniu sobie z własnymi stanami. Podpowiedz, jak ty się uspokajasz, gdy coś ci nie idzie - np. bierzesz głęboki wdech, liczysz do 5 itd. Możecie też stworzyć wspólnie Kodeks Złości (mile widziany będzie też oczywiście Kodeks Radości). Czytaj też: 5 najczęstszych błędów, które popełniamy w komunikacji z dzieckiem Źródło: popsugar.com
Jesteś kochającym, pełnym dobrych intencji rodzicem, a mimo to czujesz, że popełniasz błędy? Sięgnij po poradnik "Szczęśliwe dziecko, czyli jak uniknąć najczęstszych błędów wychowawczych" napisanej przez Aleksandrę Piotrowską i Irenę Stanisławską.
Aby dziecko miało szczęśliwe dzieciństwo, potrzebuje nie tylko kochających, ale spokojnych, w miarę pewnych siebie rodziców. Bycia rodzicem – nie idealnym, ale wystarczająco dobrym – można się nauczyć. Jeśli zastanawiasz się nad tym, jakie błędy popełniasz, będąc kochającym, pełnym dobrych intencji rodzicem; jeśli nie chcesz być rodzicem nadmiernie surowym, wymagającym albo – wprost przeciwnie – ochraniającym dziecko ponad miarę; jeśli chcesz rozsądnie posługiwać się nagrodami i karami w wychowaniu – ta książka jest dla Ciebie. Wychowaj szczęśliwe dziecko Pewnie wiele razy słyszałaś, że to czy tamto powinnaś robić inaczej, że kochająca matka postąpiłaby inaczej, że nigdy nie zrobiłaby tego czy owego. Z pewnością nie raz też rodzice, koleżanki, ciocie czy babcie dawały Ci mnóstwo "dobrych rad" i podsuwały wiele poradników w stylu "instrukcja obsługi dziecka", po przeczytaniu których miałaś poczucie, że jesteś najgorszą matka na świecie. Jeśli tak, koniecznie sięgnij po "Szczęśliwe dziecko, czyli jak uniknąć najczęstszych błędów wychowawczych". To nie jest kolejny poradnik czy instrukcja obsługi malucha, ale rozmowa o najczęstszych błędach wychowawczych popełnianych przez kochających, pełnych dobrych intencji rodziców. Książka zawiera wskazówki dla młodych rodziców dotyczące wychowania dzieci i postępowania z nimi w różnych, codziennych sytuacjach. Dowiesz się z niej: co zrobić, gdy dziecko nie chce jeść, czy warto korzystać ze smoczka i jak odzwyczaić od niego dziecko, jak nauczyć dziecko czystości, jak umiejętnie korzystać z kar i nagród, jak postępować, gdy rodzice się rozwodzą itp. Mimo że tematy poruszane w publikacji są poważne, to książka jest napisana swobodnym, zrozumiałym dla każdego językiem, a treść wzbogacają humorystyczne ilustracje. Szczęśliwe dziecko, czyli jakie? - obejrzyj film View oEmbed on the source website Wiedza poparta doświadczeniem Kolejnym powodem, dla którego warto sięgnąć po książkę "Szczęśliwe dziecko, czyli jak uniknąć najczęstszych błędów wychowawczych", są jej autorki. Aleksandra Piotrowska – to doktor psychologii, wykładowca na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego i Wyższej Szkoły Pedagogicznej ZNP w Warszawie, społeczny doradca Rzecznika Praw Dziecka i Komitetu Ochrony Praw Dziecka. Propaguje wiedzę psychologiczną, współpracując z prasą, stacjami radiowymi i telewizyjnymi. Jest autorką kilkudziesięciu publikacji naukowych i popularyzatorskich rozwiązania i metody postępowania w trudnych sytuacjach . Prywatnie jest nałogowym czytelnikiem literatury wszelakiej, miłośniczką wyjazdów narciarskich i podróży, matką dwójki dzieci i babcią dwójki wnucząt. Irena A. Stanisławska – z zawodu jest kulturoznawcą, ale jej największą pasją jest psychologia, którą zajmuje się jako dziennikarka i współautorka książek, m.in. z Dorotą Zawadzką (Moje dziecko cz. 1 i 2), Wojciechem Eichelbergerem (Być lekarzem, być pacjentem), Robertem Rutkowskim (Oswoić narkomana), Dorotą Sumińską i Dorotą Krzywicką (Jak wychować dziecko, psa, kota…i faceta). Takie połączenie wiedzy i doświadczenia gwarantuje przepis na sukces wychowawczy! Książkę poleca także dziennikarka telewizyjna, Dorotę Wellman: Doktor Aleksandra Piotrowska to mądry człowiek. I bardzo mądry psycholog. Mądrych ludzi trzeba szanować, słuchać i czytać. Może wtedy i nam przybędzie rozumu. Dlatego czytam wszystko, co Ola napisała. Tak będzie i teraz. Na pewno dzięki niej jestem trochę mądrzejszą matką.
Łam zasady wychowawcze – to dobre dla dziecka!
Ciągle piszemy o tym, że dobre wychowanie wymaga stawiania dziecku granic. Że dziecko musi mieć jasno określone zasady, których powinno przestrzegać, a jak tego nie robi, musi ponieść karę. A my oczywiście musimy być konsekwentni w jej nakładaniu. Prawda? Nie! Łamanie zasad też może wiele dziecko nauczyć.
OK, nie wszystkie zasady nadają się do łamania. Nie możesz przymykać oka, jeśli twój przedszkolak bije innych czy nie słucha cię i wybiega na spacerze na ulicę. Oczywiste. W niektórych sytuacjach jednak można, a nawet warto zrezygnować z żelaznej dyscypliny... Zasady, które czasem można łamać Wiele zasad ustalamy, bo wprowadzają porządek w nasze rodzinne życie i jest nam z nimi po prostu wygodniej, lepiej. Przykład? Zawsze kładziesz spać dziecko po dobranocce (wiadomo, dzięki stałym porom snu smyk łatwiej zasypia, a następnego dnia jest wyspany). Albo codziennie dziecko kąpiesz (taki rytuał także pomaga w zasypianiu, no i dziecko jest czyste). A gdybyś czasem położyła smyka do łóżka znacznie później? Albo twoje dziecko zasnęłoby z ciemnymi obwódkami wokół kostek od zabawy w piaskownicy? Tragedia? Wręcz przeciwnie! To dla dziecka nauka! Zobacz też: Zdradzamy sposoby na dobry sen przedszkolaka Czego uczy łamanie zasad? Wyobraź sobie, że przyjechała do was z daleka dawno niewidziana ciocia. Dziecko ją lubi, cieszy się z jej przyjazdu, ale może spędzić z nią zaledwie dwie godziny, bo przecież po dobranocce musi położyć się spać. No właśnie... Musi? Co stałoby się, gdy tym razem zasnęło godzinę, dwie, a nawet trzy później? Maluch obudziłby się niewyspany, ale za to z nowymi doświadczeniami, bo: Łamanie zasad uczy elastycznego myślenia. Dziś pójdę spać później, bo zmieniła się sytuacja i ten dzień znacznie różni się od pozostałych. Rodzice łamiący zasady są darzeni przez dziecko jeszcze większym zaufaniem. Bo maluch widzi, że potrafią dostrzec jego potrzeby, a nie tylko sztywno trzymać się zasad. Łamanie zasad pomaga być grzecznym. Dziecko dowiaduje się, że jeśli rodzice już czegoś zabraniają, to znaczy, że naprawdę tego nie wolno robić. Dziecko łamiące zasady dowiaduje się, że jest bardzo ważne. Bo jego uczucia zawsze są brane pod uwagę. Dzięki temu nabiera pewności siebie i szybciej uczy się dokonywać właściwych wyborów. Czy wiesz: Jak mądrze karać małe dziecko? Zasada łamania zasad Jest jedna zasada dotycząca łamania zasad. To zasada wyjątku. Czyli łamanie zasady musi dotyczyć wyjątkowej i uzasadnionej sytuacji. Jeśli powodem jej złamania jest np. jedynie kapryszenie dziecka albo twoje lenistwo czy konformizm, to plusów tego nie ma żadnych. Są za to minusy: dziecko dowiaduje się, że życie to wieczny chaos, który zależy głównie od naszego widzimisię. A przecież tak nie jest, prawda? Sprawdź też: 13 żelaznych zasad, które powinny obowiązywać w każdym domu
10 mądrych zdań o wychowaniu dzieci – uwaga, chwytają za serce!
Jeśli jeszcze nie całkiem wierzysz, że wychowanie ma gigantyczny wpływ na to, jakimi ludźmi staną się nasze dzieci, koniecznie to przeczytaj, wydrukuj i powieś w widocznym miejscu w Waszym domu!
„Całe wychowanie współczesne pragnie, by dziecko było wygodne – konsekwentnie krok za krokiem dąży, by uśpić, stłumić, zniszczyć wszystko, co jest wolą i wolnością dziecka, hartem jego ducha, siłą jego żądań i zamierzeń” – pisał wiele lat temu nieoceniony Janusz Korczak. Jak wiele miał racji... Nikt nie oczekuje, że będziecie rodzicami idealnymi, ale te kilka prawd pomoże wam być rodzicami po prostu dobrymi.
4 złote przykazania dla mamy przedszkolaka
Chcesz, by twój przedszkolak był szczęśliwy, pewny siebie i dobrze się rozwijał? Przestrzegaj tych zasad! Są fundamentem dla małego człowieka.
Wychowanie bezstresowe - Czy wychowywać bezstresowo?
Wszyscy chcemy, by nasze dzieci były szczęśliwe. Czy osiągniemy cel, chroniąc je przed wszelkimi stresami, niczego nie zabraniając ani nie wymagając? A może są inne sposoby na to, aby maluch pewnie kroczył przez życie?
Wystarczy na dowolnym spotkaniu (choćby u cioci na imieninach) rzucić hasło „wychowanie bezstresowe”, by rozgorzała gorąca dyskusja pełna ostrych słów: („To najkrótsza droga, by wychować tyrana”), wstrząsających przykładów z życia („Rodzice mu pozwalali na wszystko i teraz...”), złotych myśli („Dzieci i ryby głosu nie mają”, „Klaps jeszcze nikomu nie zaszkodził”) oraz – zdecydowanie mniej licznych – głosów obrońców („Przecież tu wcale nie chodzi o pozwalanie maluchowi na wszystko!”). Zawsze znajdzie się też ktoś, kto przytoczy starą anegdotę o chłopczyku (kopał staruszkę w tramwaju), jego mamie (nie reagowała, twierdząc, że wychowuje dziecko bezstresowo) oraz studencie (przykleił owej mamie gumę do żucia na czole, twierdząc, że on również był wychowywany w ten sposób). Pojęcie „wychowanie bezstresowe” jest więc rozumiane najczęściej jako wychowanie bez jakichkolwiek zasad, pozwalanie dziecku na wszystko włącznie ze smarowaniem psa pastą do butów i chodzeniem spać z nieumytymi zębami. Można jednak pojmować je całkiem inaczej: jako wychowanie bez krzyku i bicia, z szacunkiem dla dziecka, ale bez rezygnowania ze stawiania granic. A więc jak to jest z wychowaniem bezstresowym? Stosować je czy nie? Dopinguje do działania Jeśli rozumieć ten termin jako pozwalanie malcowi na wszystko i chronienie go przed wszelkim stresem, to zdecydowanie odradzam. Po pierwsze dlatego, że stres stale towarzyszy naszemu życiu, więc nie da się uchronić przed nim dziecka. Gdybyśmy chcieli to zrobić, musielibyśmy nakarmić je, zanim będzie głodne, podać misia, zanim go zapragnie itd. Słowem: zlikwidować wszelkie napięcia, a to przecież jest niewykonalne. Nawet gdyby było to wykonalne, to takie postępowanie nie przyniosłoby nic dobrego. Dziecko niczego by się nie nauczyło, bo i po co ćwiczyć mówienie albo chodzenie, skoro mama odgadnie wszelkie życzenia, przyniesie, poda... Wbrew temu, co sądzimy o stresie (że trzeba z nim walczyć, pokonywać go itd.), on sam w sobie nie jest taki zły. Napędza nas, stymuluje, skłania do działania i rozwoju. Jestem bezpieczny O to drugi ważny powód przemawiający za tym, by nie wychowywać bezstresowo: zrezygnowanie z wszelkich ograniczeń, zakazów i nakazów naraża malucha na stres o wiele głębszy, wpływający na całe jego życie. – Dziecko, któremu wszystko wolno, czuje się zagubione. Jest małe, nie zna świata ani reguł, które nim rządzą, a że nie ma mądrego przewodnika, musi poruszać się w nim po omacku. Sprawdza, jak daleko może się posunąć. – W książce „Mały tyran” opisano malca, który jadł tylko wtedy, gdy rodzic stał na drabinie na zewnątrz budynku i miał na głowie kapelusz. Zwariował? Nie! Skoro rodzicie nie stworzyli reguł, chłopiec rozpaczliwie próbował zaprowadzić własny porządek. Taki malec jest też samotny, bo nie ma w swoich rodzicach oparcia. Jak może mieć, skoro pozwalają sobą manipulować?[CMS_PAGE_BREAK] To ryzykowne Powodów, dla których malucha nie powinno się wychowywać bezstresowo, jest dużo więcej. Dziecko wychowane w ten sposób: - Nie uczy się reguł, które rządzą życiem, liczenia się z innymi dziećmi i dorosłymi, podporządkowania się nauczycielom itd. Z czasem jest mu z tym coraz trudniej. - Jest skoncentrowane na sobie, nie liczy się z innymi, a to nie przysparza przyjaciół. - Nie potrafi na nic czekać ani podejmować żadnego wysiłku. Wszystko chce dostać natychmiast, a jeśli tak się nie dzieje, rośnie w nim ogromna frustracja i agresja. - Uważa, że świat za progiem jest zły, bo nie pozwala sobą manipulować tak jak rodzice. Prędzej czy później usłyszy: „Nie ze mną te numery” i staje się nieszczęśliwe („Jak to? Świat nie jest na moje usługi?”). - Nie potrafi zmierzyć się ze stresem. Bo nie miało okazji tego przećwiczyć. - Nie ma pewności, czy w ogóle jest kochane, gdyż brak reguł może odczytywać jako brak zainteresowania. Bez krzyku i bicia? Tak! A więc co robić? Trzymać dziecko krótko, pilnować, by bez szemrania wypełniało nasze rozkazy, postępować w myśl zasady, że „dzieci i ryby głosu nie mają”, karać, nakazywać? A może nawet wymuszać posłuszeństwo przemocą? (Przemoc to nie tylko bicie, ale także popychanie czy szarpanie oraz złe słowa: szydzenie, poniżanie, obrażanie, szantażowanie odebraniem uczuć). – To także nie jest dobra metoda. – Traktowane w ten sposób dziecko niewiele się uczy poza tym, że ma być posłuszne i wypełniać rozkazy silniejszych. Nie rozumie, dlaczego ma coś robić albo czegoś nie robić. Robi lub nie, bo boi się kary. Takie dzieci są często wycofane, nieufne, nie mają własnego zdania, nie wiedzą, czego pragną i potrzebują. Mają niskie poczucie własnej wartości. Świat jest dla nich groźnym miejscem, a one same czują się malutkie, słabe i nic nieznaczące. Mogą też buntować się i kłamać, a potem zwiać gdzie pieprz rośnie, gdy tylko będą wystarczająco duże. Złoty środek Najlepszy jest oczywiście złoty środek. Ba, tylko co to właściwie znaczy? Dla każdego coś innego, w każdej rodzinie obowiązują inne reguły. W jednym domu można wygłupiać się przy stole i rzucać wierszykami w rodzaju: „Kto mlaszcze, dostanie w paszczę”, w innych jest to nie do pomyślenia. Nie ma w tym nic złego, bo nie ma przecież idealnego wzorca rodziny. Grunt, żeby reguły były rozsądne i by stosować je w miarę konsekwentnie. Aby traktować dziecko z szacunkiem, ale i samemu wymagać go od dziecka. Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Stawianie granic i wymagań dziecku, a wychowanie bezstresowe
Nie ma wychowania bez stawiania granic i wymagań. Ale nie ma go również, jeśli wymagania są zbyt surowe i jest ich zbyt dużo.
Model tzw. bezstresowego wychowania nie sprawdził się. Mimo to wielu rodziców, często niepewnych swoich rodzicielskich kompetencji, wciąż boi się wymagać od swoich dzieci przestrzegania pewnych zasad. Jeśli maluch się buntuje, płacze, szybko ustępują, by oszczędzić mu stresu albo dla świętego spokoju. Bywa i odwrotnie - od malucha wymaga się rzeczy, które są dla niego zbyt trudne, niedostosowane do jego możliwości i tempa rozwoju. Po co dziecku granice? Podstawą zdrowego rozwoju dziecka jest poczucie bezpieczeństwa. W domu, gdzie wszystko wolno i nic nie trzeba, maluch, wbrew pozorom, nie czuje się bezpieczny. Przeciwnie – rodzice, którzy na wszystko pozwalają, są postrzegani przez dzieci jako słabi, a mając słabych rodziców nie można czuć się pewnie. By się tak poczuć, dziecko musi samo przejąć w domu władzę. Manipuluje więc mamą czy tatą, coraz więcej żądając. „Możesz robić to i to, ale tego ci nie wolno” – takie jasne postawienie granic jest podstawą wychowania. Kiedy zacząć wymagać? W 1. roku życia to głównie dziecko wymaga, a rodzice są po to, by te wymagania możliwie szybko spełniać. Niemowlę musi być nakarmione na czas, przewinięte i przytulane zawsze wtedy, gdy się tego domaga, a nawet wtedy, gdy się nie domaga. To jeszcze nie jest moment na stawianie wymagań, choć rodzice muszą już stawiać pewne ograniczenia dla bezpieczeństwa swojej pociechy, np. nie mogą się godzić na wchodzenie na okno itp. Dopiero gdy maluch ma około półtora roku, zaczyna się faktyczny proces wychowania. Rodzice zaczynają stawiać rozmaite wymagania i zachęcają do ich spełnienia. Dziecko uczy się myć rączki przed jedzeniem, trzymać łyżkę, wrzucać z mamą klocki do pudełka po skończonej zabawie, na spacerze iść za rękę, machać na "do widzenia", załatwiać się do nocnika itd. Dostosuj wymagania do możliwości dziecka To wydaje się oczywiste, a jednak w praktyce nie jest. Rodzice wymagają od dziecka czegoś, na co ono nie jest jeszcze gotowe, np. chcą żeby dwulatek sam sprzątał zabawki, a trzylatek z radością dzielił się cukierkami. Żeby stawiać maluchowi odpowiednie do wieku wymagania dobrze jest wiedzieć, jak przebiega rozwój dziecka. I nie mnożyć wymagań, lecz stawiać je tylko tam, gdzie są naprawdę potrzebne, a potem konsekwentnie je egzekwować.