Mocne strony dziecka – jak je odkryć i wspierać?
Wśród mocnych stron dziecka chyba na pierwszym miejscu należy wymienić plastyczność jego mózgu. Jednak poza nią, każde dziecko ma wyjątkowe zdolności, które dotyczą zarówno jego rozwoju fizycznego jak i charakteru.
Dziecko to wyjątkowa osoba. Naukowcy już jakiś czas temu stwierdzili, że dziecko nie jest małym dorosłym. Aby nim się stać, potrzebuje troskliwej opieki, wsparcia i wspierania swoich mocnych stron. Każdy maluch, a nawet nastolatek ma własne unikatowe zdolności. Warto je odkryć i wspomagać rozwój mocnych stron dziecka, aby wyrosło na pewnego siebie i szczęśliwego dorosłego. Spis treści: Jakie są mocne strony dziecka? Mocne strony małego dziecka Mocne strony dziecka w wieku przedszkolnym Mocne strony dziecka w wieku szkolnym Jak rozwijać mocne strony dziecka Jakie są mocne strony dziecka? Mocne strony dziecka to wszystkie jego zdolności, które są ponadprzeciętne. To coś, czym dziecko wyróżnia się na tle innych dzieci. Często na odkrycie mocnych stron dziecka trzeba trochę poczekać – czasami kilka lat. Często nie sposób stwierdzić, że dziecko jest w czymś dobre, dopóki nie znajdzie się w sytuacji, która ujawni jego zdolności. Dlatego warto chodzić z dziećmi na różne wydarzenia artystyczne, kulturalne, zapisywać na zajęcia sportowe, muzyczne, plastyczne, czytać mu książki, podsuwać mądre zabawki i programy telewizyjne. To wszystko może służyć ujawnieniu dzięcięcych mocnych stron. Każdy rodzic powinien odkryć mocne strony swojego dziecka. Pomóc mogą w tym też obserwacje dokonywane przez opiekunki i nauczycielki w żłobkach, przedszkolach i szkołach. Mocne strony dziecka – przykłady Jakie mogą być mocne strony dziecka? Uzdolnienia dzieci należą do różnych obszarów, np. nauki, sztuki czy umiejętności społecznych. Jakie zatem uzdolnienia może przejawiać dziecko? Oto przykłady: ponadprzeciętna sprawność fizyczna (później dzieli się ja np. na: wytrzymałość, gibkość, siłę, szybkość), słuch absolutny, poczucie rytmu (uzdolnienie muzyczne), wyobraźnia przestrzenna, uzdolnienia matematyczne, uzdolnienia językowe, uzdolnienia plastyczne (np. rysunek, rzeźba, malarstwo), wyjątkowe zdolności manualne, zdolności aktorskie, łatwość nawiązywania i utrzymywania kontaktów z innymi. Dzieci różnią się od dorosłych pod wieloma względami. W pierwszym roku życia dziecka jego mózg ma największą plastyczność, czyli jest w stanie dobrze radzić sobie z różnymi problemami związanymi z funkcjonowaniem układu nerwowego. Lekarze twierdzą, że największą plastycznością odznaczają się mózgi dzieci do drugiego roku życia. Dlatego wszelkie terapie dzieci z niepełnosprawnościami powinny rozpoczynać się jak najszybciej, aby ich efekty były najlepsze. Mocne strony małego dziecka Nawet u małych dzieci można już czasami zauważyć to, czym różnią się od swoich rówieśników. Jedne dzieci nauczą się szybciej mówić, inne zaczną wcześniej chodzić, biegać, jeździć na rowerze, wspinać się i skakać. Jeszcze inne mogą wyróżniać się tym, że potrafią dłużej koncentrować się na jednej czynności, a jeszcze inne bardzo łatwo będą nawiązywać kontakty z rówieśnikami i chętnie się z nimi bawić. Wczesne dzieciństwo to ważny czas, gdy wspieranie mocnych stron dziecka będzie najbardziej procentować w przyszłości. Właśnie teraz kształtują się zdolności dziecka do nauki, zapamiętywania i opanowywania różnych umiejętności. Mocne strony dziecka w wieku przedszkolnym Różnorodne zajęcia, jakie prowadzone są w przedszkolach, sprzyjają odkrywaniu zdolności malucha. Zajęcia plastyczne, muzyczne, ruchowe, matematyczne, językowe, aktorskie i wiele innych – to okazja do ujawnienia mocnych stron dziecka. Właśnie zwykle w przedszkolu okazuje się, że dziecko np. ma uzdolnienia plastyczne, muzyczne czy jest wyjątkowo sprawne fizycznie. Uwaga! Dla rodziców ważna informacją są także słabe strony dziecka w wieku przedszkolnym. Jeśli maluch wyraźnie pod jakimś względem odstaje od reszty dzieci, nie należy tego bagatelizować. Warto zwrócić na to uwagę i zachęcać dziecko do wykonywania czynności, w których jest słabsze, aby taki deficyt zmniejszyć lub zlikwidować. To ważne, żeby w przyszłości dziecko mogło się wszechstronnie rozwijać i dobrze uczyć. Mocne strony dziecka w wieku szkolnym Tak to już jest, że lubimy robić to, w czym jesteśmy dobrzy. Dziecko w wieku szkolnym już doskonale zdaje sobie sprawę z tego, czym wyróżnia się na plus i chętniej właśnie temu poświęca czas. Dlatego warto się tym zainteresować. Czasami jednak jest i tak, że dziecko idąc za przykładem kolegów czy koleżanek zaczyna interesować się czymś, co nie idzie w parze z jego zdolnościami. Nie szkodzi! To nie jest czas stracony. Dzieci muszą próbować robić różne rzeczy, aby się przekonać, z czym radzą sobie dobrze, a z czym słabiej. W wieku szkolnym dziecko zwykle wykazuje już konkretne uzdolnienia. Np. lubi matematykę, bo z łatwością radzi sobie z przyswajaniem logicznej wiedzy albo uwielbia zajęcia plastyczne czy WF, a nauk ścisłych nie darzy sympatią. Warto wspomagać dziecko w rozwijaniu zdolności, zapisując je na dodatkowe zajęcia, które leżą w kręgu jego zainteresowań. Jak rozwijać mocne strony dziecka Po pierwsze trzeba dziecku dać możliwość robienia różnych rzeczy, czyli tworzyć okazje do tego, aby mogło próbować swoich sił w różnych obszarach. Aleksandra Piotrowska, psycholog, twierdzi, że żeby wykryć talenty dziecka, potrzebna jest jedynie uważność i obserwacja, a nie drogie zabawki czy sprzęt elektroniczny. „Wystarczy zwrócić uwagę, czy pewnymi rodzajami działań lub dziedzinami dziecko zajmuje się chętniej niż innymi”. Po drugie, trzeba zachęcać je do podążania za tym, w czym są dobre, czyli podsuwać tematycznie związane z ich uzdolnieniami książki, programy, zajęcia dodatkowe, wydarzenia (wystawy, przedstawienia itp.). Po trzecie, trzeba dziecko chwalić i podziwiać, jeśli poświęca swój czas i siły na zajęcia związane z tym, co lubi. To bardzo wspiera rozwój mocnych stron dziecka. Co jeszcze wspiera odkrywanie i rozwój mocnych stron dziecka: wycieczki, mądre zabawy, głośne czytanie i rozmawianie, zabawy ruchowe, wspólne spędzanie czasu, ograniczenie ilości czasu, jakie dziecko spędza przy komputerze, telefonie, tablecie, włączanie dziecka w wykonywanie wspólnych zadań (gotowanie, majsterkowanie, szycie na maszynie itp.). Przeczytaj też: Jak rozwijać talent u dziecka Czy masz wyjątkowo uzdolnione dziecko? Test Jakie uzdolnienia ma twoje dziecko – ta metoda pozwala to sprawdzić
Najmądrzejsze dziecko świata miało IQ wyższe niż Einstein. Kiedy zaczęło czytać i pisać?
William James Sidis był zwykłym dzieckiem, które przez swoich rodziców zostało poddane eksperymentowi. Chłopiec wyrósł na geniusza, ale czy zagwarantowało mu to szczęście?
William czytał gazety w wieku 18 miesięcy. Gdy miał 4 lata, napisał na maszynie swoją pierwszą książkę i to w dwóch językach – angielskim i francuskim. W wieku 8 lat płynnie mówił w 8 językach, a do tego stworzył własny, który nazwał „vendergood”. W testach na inteligencję mały William James osiągał wynik 260 punktów, czyli aż o 90 więcej niż sam Albert Einstein. Gdy William miał 9 lat dostał się na Harvard, ale uczelnia nie przyjęła go, argumentując, że chłopiec nie jest emocjonalnie gotowy na studia. Po dwóch latach pod wpływem nacisku prasy i opinii publicznej uczelnia przyjęła Williama. Tam brylował, zwłaszcza w matematyce – został nawet okrzyknięty przez jednego z profesorów przyszłością matematyki XX wieku. Rodzice chłopca triumfowali. Genialne dziecko i jego rodzice Ojcem Jamesa był pochodzący z ubogiej rodziny Borys Sidis, który dzięki ogromowi własnej pracy ukończył Harvard i wszedł do nowojorskiego establishmentu. Był współzałożycielem Nowojorskiego Instytutu Psychiatrycznego i pisma Journal of Abnormal Psychology. Gdy ożenił się z równie ambitną Sarą Mandelbaum, która w tamtych czasach była jedną z nielicznych kobiet mogących pochwalić się lekarskim dyplomem, postanowił udowodnić, że od wychowania zależy, jak duży potencjał uda się wyzwolić z dziecka. I tak 1 kwietnia 1898 roku na świat przyszedł William James Sidis, obiekt eksperymentu własnych rodziców. Tresura nie wychowanie Tata chłopca w ciągu 6 lat opublikował 10 książek i liczne artykuły naukowe, w których opisywał, jak kształtował z żoną syna. Od pierwszych dni jego życia uczyli go liter i mowy. Zachęcali do myślenia i rozwijania zainteresowań. Na wszystkie jego pytania zawsze odpowiadali zgodnie z prawdą, logicznie i tak długo, aż dziecko samo uznało, że jest usatysfakcjonowane. Sekretem ich sukcesu miało być też traktowanie chłopca od samego początku jak dorosłego. Choć wielu ludzi zachwycało się osiągnięciami Williama i metodą wychowawczą jego rodziców, nie wszyscy podzielali ten entuzjazm. Do przeciwników metody Borysa i Sary należał sam Zygmunt Freud. William James w wieku 12 lat załamał się. Nie wytrzymał ciągłej presji i zainteresowania mediów. Udało mu się jednak w wieku 16 lat ukończyć Harvard ze stopniem licencjata i podjąć pracę asystenta nauczyciela matematyki na Uniwersytecie Rice w Teksasie. Po pewnym czasie podjął studia prawnicze, ale przerwał je nie podając konkretnej przyczyny. W jednej z rozmów z dziennikarzami przyznał, że wolałby być rolnikiem niż matematycznym geniuszem. Triumf czy porażka? Z biegiem lat coraz bardziej oddalał się od wizerunku grzecznego geniusza. Został ateistą, socjalistą, a za udział w zamieszkach w Bostonie trafił na 18 miesięcy do więzienia. Rodzice, grożąc mu pobytem w szpitalu psychiatrycznym, wysłali go na dwa lata do sanatorium. William jednak po tym czasie postanowił ostatecznie odciąć się od swoich rodziców. Osiadł w Nowym Jorku, gdzie podejmował się nisko płatnych prac. Pisał pod pseudonimem książki i artykuły o tematyce kosmologicznej, antropologicznej i historycznej. Zmarł w wieku 46 lat w 1944 roku na wylew krwi do mózgu. Podobno jedna z jego książek „Ożywione i nieożywione” dowodzi, że jako pierwszy przewidział istnienie czarnych dziur i stworzył koncepcję wszechświata, która dopiero za wiele lat zaświtała w głowach naukowcom. William James Sidis do dzisiaj uważany jest za najmądrzejsze dziecko na świecie. Źródło: ciekawostkihistoryczne.pl Przeczytaj też: Jak wychować szczęśliwe dziecko? Jak nauczyć dziecko czytać? Zabawy matematyczne dla dzieci
Oto, co powinni robić rodzice, żeby dziecko odnosiło sukcesy
Jak mądrze wspierać rozwój dziecka, żeby odnosiło sukcesy w życiu? Przeczytaj!
Każdy z nas chce, aby jego dziecko dobrze radziło sobie w szkole, było szczęśliwe, trzymało się z dala od kłopotów, a w przyszłości dobrze sobie radziło jako człowiek dorosły. Robimy, co możemy, aby zapewnić dzieciom takie warunki do rozwoju, żeby tak właśnie się działo. Niektórzy z nas ufają swojej intuicji, inni uciekają się do fachowej lektury. A gdyby tak sprawdzić, co badania naukowe z dziedziny psychologii mówią o wychowywaniu dzieci i dobrym radzeniu sobie w życiu? "Business Insider" wymienił 12 rzeczy, które robią rodzice dzieci odnoszących życiowe sukcesy. Warto na nią spojrzeć, pamiętając jednocześnie, by nie dać się zaślepić własnej ambicji i nie zapominać, że zabawa, beztroska i nuda (!) są ważnymi elementami zdrowego i szczęśliwego dzieciństwa, co więcej: są potrzebne do prawidłowego rozwoju dziecka. Co robić, żeby dziecko dobrze radziło sobie w życiu? Oto, co odkryli rozmaici naukowcy i co, ich zdaniem, sprzyja dzieciom w odnoszeniu sukcesów (także w dorosłym życiu): Obowiązki domowe Jak wynika z badania przeprowadzonego na Harvardzie, dzieci, które mają obowiązki domowe, wyrastają na dorosłych, którzy dobrze współpracują z kolegami z pracy, są bardziej empatyczni i potrafią samodzielnie wykonywać zadania. Umiejętności społeczne Z tego samego badania wynika, że jeśli przekazujemy dzieciom wiedzą o tym, jak zachowywać się w sytuacjach społecznych, wychowujemy je na uczynnych, empatycznych i umiejących rozwiązywać problemy dorosłych. I odwrotnie: te dzieci, które miały słabo rozwinięte umiejętności społeczne, częściej ulegały nałogom i miały zatargi z prawem. Duże oczekiwania Jeśli rodzice oczekują, że ich dziecko pójdzie na studia, stwarzają mu takie warunki, żeby mogło się uczyć i to bez względu na status materialny rodziny – uważają naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (USA). Potwierdziły to badania: 96 proc. dzieci z najlepszymi wynikami w nauce, to te, których rodzice mieli ambicje, by poszły na studia. Odpowiednie imię Okazuje się, że nie bez znaczenia dla sukcesów w życiu, jest także imię dziecka. Aby zapewnić dziecku dobrą przyszłość zawodową, imię to powinno być proste i łatwe do wymówienia – twierdzą naukowcy z Uniwersytetu w Nowym Jorku. Warto przejrzeć naszą Księgę imion dla dzieci, żeby wybrać to odpowiednie! Wyższe wykształcenie rodziców Z badania przeprowadzonego na Uniwersytecie w Michigan w 2014 roku wynika, że dzieci matek, które mają wyższe wykształcenie, same także częściej kończą studia wyższe. Matematyka Dzieci powinny jak najszybciej uczyć się matematyki – wynika z danych zebranych wśród 35 tys. przedszkolaków w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Anglii. Zdaniem naukowców wczesne umiejętności matematyczne (liczenie, znajomość cyfr) przekładają się nie tylko na późniejsze dobre wyniki w matematyce, ale też na naukę czytania. Bliska więź Bliskość między rodzicami a dziećmi ma same zalety, także taką, że dzieci, które są otoczone troskliwą opieką ze strony rodziców, wypadają lepiej w szkolnych testach. Poza tym jako dorośli ludzie tworzą bardziej udane związki i mają lepsze osiągnięcia akademickie. Mniej zestresowani rodzice Stres jest wrogiem nas samych, ale okazuje się, że stres rodziców ma zgubny wpływ nie tylko na nich, ale i na ich dzieci. Zarażamy dzieci naszymi emocjami, zarówno tymi pozytywnymi, jak i negatywnymi. Warto o tym pamiętać! Pracująca mama Według badania przeprowadzonego w Harvard Business School, dzieci zyskują na tym, że ich mama pracuje poza domem. Pisaliśmy o tym tutaj. Status społeczny Przykre wnioski płyną z badania przeprowadzonego na Uniwersytecie w Stanford – przepaść w osiągnięciach dzieci z rodzin o niskim statusie materialnym i tymi z zamożnych domów jest o 30-40 proc. większa, jeśli chodzi o dzieci urodzone w 2001 roku niż u tych urodzonych 25 lat wcześniej. Można podejrzewać, że to tendencja, która się utrzymuje lub nawet pogłębia. Wytrwałość Cechą, która pomaga osiągnąć wyznaczone cele jest, zdaniem psycholożki Angeli Duckworth z Uniwersytetu w Pensylwanii, wytrwałość (z ang. grit). To ta cecha ma, wg psycholożki, wyróżniać ludzi sukcesu. Zdrowe nawyki żywieniowe Nie sposób przestać podkreślać wagi zdrowego odżywiania. Nie tylko zapewniamy w ten sposób dziecku odpowiednie warunki do wszechstronnego rozwoju, ale dbamy też o jego zdrowie. Źródło: Business Insider Zobacz też: Co zyskuje dziecko dzięki pracującej mamie? Zdziwicie się! Jak wychować młodego poliglotę? Jak wychować optymistę?
Urodziłaś po terminie? Twoje dziecko ma większe szanse na zostanie szkolnym prymusem ;)
Przyszłe mamy boją się przenoszonej ciąży i możliwych komplikacji. Okazuje się jednak, że dzieci urodzone po terminie, lepiej radzą sobie w szkole!
Prawdopodobnie nie jesteś zachwycona myślą, że urodzisz po terminie, ale najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Nothwestern dowodzą, że kilka dodatkowych dni w brzuchu mamy może pozytywnie wpłynąć na rozwój i edukację dziecka. Przenoszona ciąża? Mądrzejsze dziecko Badacze porównali ponad milion (!) aktów urodzenia z wynikami, jakie dzieci uzyskują w nauce. Okazało się, że dzieci, które urodziły się po terminie, radzą sobie w szkole lepiej niż te, które urodziły się terminowo. Osiągają lepsze wyniki na trzech płaszczyznach: uzyskują więcej punktów w testach w szkole podstawowej, są bardziej utalentowane i mają większe zdolności poznawcze. Jednakże, poród po terminie częściej wiąże się z komplikacjami. "Te badania sugerują, że może zaistnieć kompromis między fizycznymi i poznawczymi wynikami dzieci związanymi z terminem ich narodzin" – mówią autorzy. Co to oznacza? Mówiąc w skrócie, coś za coś. Dzieci urodzone po terminie lepiej radzą sobie w szkole, ale są bardziej narażone na niepełnosprawność fizyczną. Jak przy większości tego typu badań, podchodzimy do nich z pewną rezerwą. Różnice pomiędzy dziećmi są naprawdę niewielkie (zaledwie na poziomie kilku procent), a badania nie uwzględniają innych czynników mających wpływ na rozwój dziecka, w tym starań rodziców... Przekonują was takie badania? Czytaj także: Grozi ci poród po terminie? Zobacz, co zrobić źródło: thebump.com
Kreatywne Maluchy, czyli wspieraj rozwój malucha podczas… zakupów
Zakupy z dzieckiem w centrum handlowym to dla ciebie istna gehenna? Maluch biega po całym sklepie albo nudzi się jak mops i ciągle pyta, kiedy pójdziecie na plac zabaw? Jest na to sposób – kreatywne wysypy wyposażone przez Kreatywne Maluchy!
Kreatywne Maluchy to koncepcja wysp w galeriach handlowych z produktami plastycznymi dla dzieci, gdzie maluchy mogą pobawić się podczas zakupów z rodzicami. Dzięki temu dzieci i rodzice nie tylko mogą poznać produkty oferowane przez stoisko, lecz także zrobić sobie przerwę podczas zakupów, spędzić wspólnie czas, a ponadto – rozwijać umiejętności plastyczne dziecka. Każda chwila jest dobra na zabawę i wspieranie rozwoju Materiały plastyczne oferowane przez Kreatywne Maluchy nie tylko wspierają rozwój umiejętności manualnych i talent plastyczny najmłodszych, lecz także stymulują wyobraźnię, zdolność przestrzennego myślenia i konstruowania. Wśród produktów od Kreatywnych Maluchów są dostępne m.in. piasek kinetyczny, pucholina czy piaskolina, która nigdy nie wysycha i łatwo się w niej rzeźbi. W wielu centrach handlowych znajdziecie specjalne wyspy, gdzie maluchy mogą przetestować każdy materiał i stworzyć z niego, co tylko podpowie im wyobraźnia, a swoje dzieło – zabrać do domu. Rodzice mają natomiast okazję przekonać się, czy produkt przypadł im do gustu, czy spełnia ich oczekiwania i jest bezpieczny, a także – od razu go kupić. Na każdym stoisku możecie także liczyć na fachową poradę ekspertów Kreatywnych Maluchów, którzy podpowiedzą, w jaki sposób wykorzystać oferowane artykuły, a także wytłumaczą, jak działają wszystkie te magiczne produkty. Zabawa z Kreatywnymi Maluchami to doskonały sposób na przerwę w trakcie zakupów, a dla malucha – wspaniała atrakcja połączona z rozwojem umiejętności manualnych. Gdzie możecie znaleźć wyspy wyposażone przez Kreatywne Maluchy? W CH Fashion House w Sosnowcu oraz Piasecznie, CH Zakopianka oraz CH M1 w Krakowie, CH Forum w Gliwicach, Centrum Kulturalno-Handlowym Millenium Hall w Rzeszowie, Manufaktura w Łodzi, CH Manhatann w Gdańsku, CH Reduta w Warszawie, CH Jantar w Słupsku, Galerii Miś w Chełmie. W najbliższym czasie planowane jest otwarcie wyspy w Tarnowie, Jankach, Gdyni oraz dwóch lokalizacjach w Poznaniu.
Pierwsze będzie mądrzejsze, drugie trudniejsze - zaskakujące wyniki badań
Czy kolejność, w jakiej dzieci przychodzą na świat, ma znaczenie? Badacze tematu dzielą się swoimi wnioskami, które przeczą obiegowym opiniom.
Pierwsze dziecko - grzeczne i zdolne, a młodsze niepokorne i mniej skore do nauki. Dość często można zetknąć się z takim poglądem, ale do tej pory znajdował on głównie potwierdzenie w obserwacjach rodziców lub badaniach wykonywanych na niezbyt licznych grupach. Na uniwersytecie Illinois w Urbana-Champaign (USA) postanowiono sprawdzić, jak kolejność narodzin wpływa na cechy osobowości na bardzo dużej grupie dzieci. Z obserwacji aż 377 tysięcy uczniów amerykańskich szkół średnich, pochodzących z rodzin o różnym statusie ekonomicznym, płyną ciekawe wnioski. Pierworodne dzieci - owszem - mają ciut wyższy poziom inteligencji, ale ich IQ jest tylko o około 1 punkt wyższe od wyników młodszego rodzeństwa. Zdaniem autorów badania to jedynie różnica statystyczna, która nie ma żadnego znaczenia w praktyce. Polecamy: Ćwiczenie fizyczne zwiększają inteligencję Badaczom udało się zauważyć inną ciekawą prawidłowość wynikającą z kolejności narodzin dzieci. Pierworodne pociechy są bardziej zgodne i obowiązkowe niż młodsze rodzeństwo, rzadziej odczuwają lęki, są otwarte na świat i kontakty z innymi ludźmi. Czy w związku z tym wychowanie pierwszego dziecka można uznać za łatwiejsze? Biorąc pod uwagę wnioski badaczy, trudno zaryzykować taki podgląd. Ich zdaniem różnice są na tyle minimalne, że nie mogą odgrywać istotnej roli. Test: Ile powinnaś mieć dzieci? Mamy więc dowód na to, że dzieci nie przychodzą na świat z zestawem cech, który uzasadniałby etykietkę – „pierwsze mądrzejsze”, „drugie – mniej zdolne, za to trudniejsze”. Dlaczego więc często je tak postrzegamy? Może dlatego, że wraz z narodzinami kolejnych dzieci, zmienia się nasze nastawienie do rodzicielstwa. Pierwsze dziecko zwykle dźwiga ciężar wielkich oczekiwań mamy i taty. To sprawia, że jest poważne, szybciej uczy się czytać, chodzić, deklamować wierszyki i bardziej stara się w szkole. Ale bywa też spięte - nic dziwnego, skoro od małego czuje taką presję... Od młodszego dziecka wymagamy już mniej (starsze przecież zdążyło zaspokoić sporą część rodzicielskich ambicji) i na więcej mu pozwalamy. Może dlatego też bardziej walczy o swoje potrzeby, czym zasługuje na miano „trudniejszego”. Co ciekawe - małe zawadiaki są zwykle bardzo lubiane przez kolegów. Domowe sprzeczki z rodzicami i kłótnie z rodzeństwem są dla nich świetnym treningiem umiejętności społecznych, a te - jak wiadomo - często bardziej niż poziom IQ pomagają radzić sobie w życiu. Czytaj też: Czyje geny będzie mieć twoje dziecko? źródło: Goniec Medyczny, PAP
Dziwne rysunki dzieci – czy powinny niepokoić?
Rysunek dziecka może wiele ci powiedzieć o nim samym: czy dziecko jest szczęśliwe, co może sprawiać mu problem, jak się czuje, czego potrzebuje, o czym myśli... Trudno ci w to uwierzyć? No to sprawdź!
Rysunek to dla dziecka jeden z najważniejszych sposobów wypowiedzi. Dziecko może nie umieć nazwać swoich uczuć, nie zdawać sobie z nich sprawy czy bać się je wyjawić, za to potrafi przelać je na kartkę papieru. Tyle tylko, że dorośli nie zawsze potrafią zinterpretować dziecięce rysunki. A szkoda, bo są one na tyle ważne, że mogą pomóc zdiagnozować problemy dziecka. Korzystają z nich nawet psychologowie! Dowiedz się, jak pokonać problemy dziecka przez zabawę Co rysuje trzylatek Dzieci około 3. roku życia rysują kółka lub zamknięte owale. Wtedy właśnie dziecko zaczyna sobie w pełni uświadamiać poczucie własnej odrębności, niezależności, samodzielności. A kółko staje się symbolem JA. Między 3–4. rokiem życia dziecko do kółka zaczyna dorysowywać nóżki. I w ten sposób powstaje prawdziwy człowiek, czyli dokładniej rzecz ujmując, głowonóg. To etap, który przechodzi każde prawidłowo rozwijające się dziecko. Co rysuje czterolatek Czterolatek zaczyna zauważać inne części ciała i na rysunkach pojawiają się ręce, brzuch, szyja czy paluszki. Na razie jednak dziecko rysuje za pomocą zamkniętych figur: postacie składają się z oddzielnych części jedynie stykających się ze sobą (np. głowa i brzuch to oddzielne koła, nogi i ręce to prostokąty itd.). Kilkulatek rysuje nie to, co widzi, ale to, co wie na temat świata. To właśnie dlatego, rysując, np. swoją mamę, która spodziewa się dzidziusia, przedstawia jej duży brzuszek, w którym widać... malutkie dziecko. Co rysuje pięciolatek Postacie rysowane przez starszego przedszkolaka zaczynają się scalać (np. szyja połączona jest z głową), mają mnóstwo szczegółów (wokół oczu są rzęsy, ubrania mają wzory itp.), pojawia się tło i inne elementy, np. słońce, obłoczki, drzewa, ptaki. Około 6. roku życia dziecko rysuje ciągle to samo, np. stale wróżki czy auta. To normalny etap rozwoju dziecka! Sprawdź, co musi umieć sześciolatek [CMS_PAGE_BREAK] Dziecko nie zawsze używa adekwatnych kolorów Większość dzieci uwielbia eksperymentować z różnymi barwami. To dlatego czasem na rysunku trawa jest różowa, a włosy taty są niebieskie. Nie powinnaś krytykować takich kolorów, co nie oznacza, że musisz zachwycać się nimi bez granic. Możesz po prostu delikatnie zauważyć: „Widzę, że zielona trawa na twoim rysunku jest różowa". Warto bowiem, by dziecko widziało granicę pomiędzy światem realnym a swoją wyobraźnią. Barwy często są odzwierciedleniem uczuć. Kiedy dzieci są smutne czy miały gorszy dzień, chętniej sięgają po czarną lub czerwoną kredkę. I nie ma w tym nic niepokojącego, chyba że taka sytuacja trwa dłużej, a dominacja tego jednego koloru jest ewidentna. Wtedy warto zastanowić się, skąd to zamiłowanie. Może powodem jest jedynie fakt, że inne kredki gorzej rysują. Ale może być też tak, że dziecko ma jakiś problem (np. pokłóciło się z przyjaciółką, jest z jakiegoś powodu sfrustrowane czy czegoś się boi). Jak najłatwiej sprawdzić przyczynę? Po prostu trzeba zabrać dziecku kredkę dominującą w rysunkach i zobaczyć, jak sobie bez niej poradzi. Jeśli bez problemu zacznie rysować innymi kredkami, nie musisz się martwić. Gdy jednak czarny kolor zastąpi innym, np. fioletowym i tylko nim będzie się posługiwał, warto porozmawiać z dzieckiem, dowiedzieć się, co dzieje się w przedszkolu. Warto także czasem wybrać się z dzieckiem do psychologa. Czytaj też: wizyta z dzieckiem u psychologa Miejsce na rysunku jest ważne Jedna z teorii mówi, że każdy dziecięcy rysunek można podzielić na cztery równe części. Pionowa linia pośrodku dzieli kartkę na dwie strony: na lewej mieszczą się wszystkie doświadczenia i wspomnienia dziecka, a na prawej – jego wyobrażenia na temat przyszłości. Z kolei pozioma linia wyznacza plusy i minusy: górna część rysunku to pozytywne przeżycia, a dolna – przykre i smutne doświadczenia. Kiedy rysunek pokazać psychologowi Interpretacja rysunków wcale nie jest taka prosta. Co powinno skłonić cię do wizyty u psychologa? Rysunki ewidentnie odbiegają od dzieł równolatków. To znaczy np. dziecko rysuje głowonogi, gdy jego rówieśnicy dawno już potrafią namalować postacie z tułowiem, rękami i nogami. Pamiętaj jednak, że niewielkie różnice są normalne: w końcu dzieci, tak jak dorośli, mają różne zdolności plastyczne. Dziecko w ogóle nie rysuje ludzi. Poproszone o narysowanie rodziny, owszem, tworzy rodzinę, tyle że np.... traktorów czy zwierzątek. Dziecko nigdy nie umieszcza na kartce jednej, zawsze tej samej postaci, która powinna być mu bliska, np. nie rysuje młodszego brata czy taty. Na rysunkach zawsze dominuje kolor czarny lub czerwony. I dzieje się tak już od kilku miesięcy. Ważne! W nauce rysowania pomaga kolorowanie. Dlatego warto dawać dziecku kolorowanki
Zdolne dzieci - zobacz, jak je rozpoznać
O tym, że dzieci są różne, nikogo nie trzeba przekonywać. Nawet rodzeństwo może bardzo różnić się swoimi zdolnościami. Starsza siostra tenisistka a młodszy brat muzyk - to nic dziwnego. Jak w porę odkryć szczególne predyspozycje dziecka, jak nie zmarnować potencjału małego geniusza. Wszystkie zdolniaki na szczęście mają kilka cech wspólnych.
1. Są ciekawskie – zdolne dzieci chcą wiedzieć, o czym rozmawiają dorośli, zadają mnóstwo pytań, a z uzyskanych odpowiedzi sprytnie tworzą logiczną całość. Dostrzegają podobieństwa i różnice. Zdobyta wiedza pozwala im płynie wypowiadać się na różne trudne tematy: np. o polityce, śmierci. 2. Nie są aniołkami – są żywiołowe, bardzo wymagające, ich wychowanie może kosztować sporo trudu (bo, żeby coś uzyskać, małego mądralę trzeba sprytnie do tego przekonać). 3. Umieją się skupić – i to już od najmłodszych miesięcy – na oglądaniu książeczek, słuchaniu pozytywki. Gdy je coś zainteresuje, masz wrażenie, że przez pewien czas nie ma w domu dziecka. 4. Nudzi je rutyna – mali geniusze nie lubią powtarzalnych czynności, bo nie stawiają przed nimi nowych wyzwań, nie przepadają za kolorowankami czy rysowaniem dziesiątego szlaczka z kółeczek. Starają się wprowadzić zmiany do tego, co mają zrobić. 5. Wolą dorosłych – lub starsze dzieci niż zabawę z rówieśnikami. Młodsi są nudniejsi, a od dorosłych zawsze można się czegoś dowiedzieć. 6. Mają poczucie humoru – bo widzą zdecydowanie więcej powodów do radości. Poczucie humoru może ujawniać się już u niemowląt, bawi je np. twoja wielka stopa w zestawieniu z dziecięcą malutką czy ochlapywanie cię wodą podczas kąpieli. 7. ...I pasje – i to już od najawcześniejszych lat, ich temat z czasem może się zmieniać, np. astronomia, skoki narciarskie, dinozaury, zegary. Często towarzyszy im żyłka kolekcjonerska. 8. Nie boją się pomagać – nie patrzą na to, co pomyślą inni, bronią słabszego, mają silne poczucie sprawiedliwości, więc kiedy zostaną niesprawiedliwie ocenione, zaciekle protestują. 9. Wcześnie zaczynają mówić (ale nie jest to regułą). Zanim skończą dwa lata, mówią wyraźnie i pełnymi zdaniami, mają bogate słownictwo, które stosują ze zrozumieniem.
Co pociecha zwykle robi w wolnym czasie? Kopie piłkę, maluje, brzdąka na gitarze? Warto zwrócić na to uwagę, aby odkryć i pielęgnować drzemiące w dziecku talenty.
Najlepszy sposób na rozwijanie wyjątkowych uzdolnień dziecka to zachęcanie go do odpowiednio dobranych zajęć i zabaw. Spróbuj zatem określić obszar talentu syna czy córki i pomóż im zabłysnąć! Dziecko ma zdolności literackie Jeśli np. wcześnie garnie się do nauki czytania, pisania czy chętnie bawi się w układanie wierszyków. Jak rozwijać dar dziecka ze zdolnościami literackimi? Podsuwaj dziecku ciekawe książki i zachęcaj, by układało własne zakończenia przeczytanych opowieści. Bawcie się też słowami (np. szukajcie nazw kwiatów na daną literę). Dziecko z talentem sportowym Talent sportowy przejawia dziecko, które, np. samo rwie się do nauki pływania, uwielbia zabawy z piłką, jazdę na rowerze, łyżwach czy deskorolce. Jak rozwijać talent sportowy dziecka? Kup mu (np. na urodziny) wymarzone łyżwy czy deskorolkę. Chodź z nim na basen, pozwalaj, by wyhasało się na boisku. A jeśli twój siedmiolatek zapragnie uprawiać np. tenis – zapisz go na takie zajęcia. Sprawdź, jak uzdolnione jest twoje dziecko – test Dziecko z talentem artystycznym Plastyk dużo czasu spędza na rysowaniu, malowaniu, lepieniu z plasteliny. Plastycznie uzdolnione dziecko często zauważa też drobne różnice w kolorach (np. dostrzega różne odcienie błękitu nieba). Pociecha śpiewa bez fałszowania, wystukuje na cymbałkach proste melodyjki czy nawet sama wymyśla oryginalne melodie? To talent muzyczny! Jak rozwijać talent artystyczny dziecka? Plastykowi dostarczaj przybory do prac artystycznych (kolorowe kredy, papiery do wyklejanek, modelinę, itp.). Posyłaj dziecko na zajęcia plastyczne (np. do dziecięcego klubu). Muzykowi puszczaj płyty z jego ulubionymi nagraniami. Pytaj, z czym mu się kojarzą różne dźwięki (może np. z deszczem?). Gdy dziecko zechce uczyć się na czymś grać, kup mu np. małą gitarę i zapisz go do ogniska muzycznego. Zobacz też: Odkryj talenty malucha
Myślałaś, że twój kilkulatek będzie chętnie rysować, a jego dzieła ozdobią przedszkolne tablice. Tymczasem dziecko nawet nie chce dotykać kredek, a jeśli już bierze je do rączki, na kartce widać tylko bazgroły. Co zrobić, gdy dziecko jest słabsze manualnie? Odpowiada pedagog Agnieszka Galica.
Moja córka ma cztery lata. Rok temu nie chciała nawet wziąć kredki do ręki. Teraz jest poprawa, ale Oliwka tylko bazgrze... Prace innych dzieci są piękne. Czy powinnam się martwić? Monika z Konina Być może Pani córeczka jest trochę słabsza manualnie, ale proszę się nie denerwować, powinna to powoli nadgonić. Rysowanie to dla dziecka nie tylko zabawa, ale także ćwiczenie sprawności oraz koordynacji ręka-oko. Skoro Oliwka niechętnie rysuje, proponuję inne zabawy: Malowanie dłońmi na dużych arkuszach papieru. Wystarczy kupić nietoksyczne farbki przeznaczone do malowania rękami i duże arkusze papieru. Przyda się także fartuszek ochronny, który zabezpieczy ubranko przed zabrudzeniem. Czytaj też: Jesienne zabawy – 6 zabaw rozwijających małe rączki Wylepianie obrazków z plasteliny. Taka technika doskonale poprawia zdolności manualne. Lepienie z ciasta. Dzieci lubią pomagać w pracach kuchennych, a przy okazji poprawiają sprawność rączek. Układanie puzzli. Trzeba dobrać je do wieku dziecka, bo zbyt trudne zniechęcą malca do zabawy. Sprawdź też: Wybieramy puzzle dla przedszkolaka Dokańczanie rysunku, który rozpoczęła mama. Wycinanki-naklejanki. Można skorzystać z wydzieranek z gazet lub kolorowego papieru. Proszę pamiętać, że należy chwalić dziecko, nawet za niezbyt udane dzieła, by mogło doświadczyć sukcesu i budować swoje poczucie wartości. Czytaj też: Dziwne rysunki dzieci – czy powinny niepokoić? Konsultacja merytoryczna mgr Agnieszka Galica Terapeutka rodzinna i małżeńska. Kieruje Pracownią Na uboczu, która jest Psychologiczną Pracownią Konsultacyjno-wychowawczą Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Autorka popularnych bajek i piosenek dla dzieci oraz programów telewizyjnych
Czy wiesz, że wiele uzdolnień można rozpoznać już w wieku 5–6 lat! Spróbuj zatem odkryć, w jakim kierunku rozwija się twój maluch. Będzie kiedyś poetą, muzykiem, a może sportowcem?
Zaznacz stwierdzenia, które najlepiej pasują do twojego dziecka. a) Samo się rwie do nauki czytania i pisania. W nabywaniu tych umiejętności wyprzedza rówieśników. b) Lubi operować cyframi i liczbami. Stale coś przelicza, dodaje, odejmuje – np. jabłka w koszyku. c) Chętnie wyczynia różne akrobacje, np. fika koziołki, staje na rękach. d) Wielką radość sprawia mu śpiewanie i wcale przy tym nie fałszuje. e) Dużo czasu spędza na rysowaniu, malowaniu, lepieniu, wycinaniu. a) Chętnie sięga po książki, bawi się w układanie wierszyków i historyjek. b) Często rozkłada zabawki na części, by sprawdzić, jak działają. c) Rozpiera je energia. Uwielbia zabawy z piłką, jazdę na rowerze, samo garnie się do nauki pływania. d) Wystukuje (np. na cymbałkach) proste melodyjki, które często samo wymyśla. e) Oglądając obrazki, zwraca uwagę na szczegóły – np. dostrzega ptaszka na dalszym planie. a) Mówiąc, posługuje się bogatym słownictwem, dopytuje o znaczenie nowych wyrazów. b) Lubi grać w warcaby i szachy (siedmiolatkowi zdarza się nawet wygrać z kimś dorosłym). c) Jest najlepszym biegaczem wśród rówieśników. d) Chętnie słucha różnych piosenek, a także poważniejszych utworów muzycznych. e) Zauważa drobne różnice w kolorach (np. odcienie zielonych liści). Rozwiązanie Przewaga a) To umysł humanistyczny Dużo maluchowi czytaj, zachęcaj, by sam wymyślał zakończenia bajek. Wybierzcie się czasem na spektakl teatralny dla dzieci, bawcie się w domowy teatrzyk i gry słowne (np. szukajcie nazw owoców na wybraną literę). Przewaga b) Będzie pewnie inżynierem Kupuj dziecku zabawki techniczne (np. narzędzia do majsterkowania, klocki do tworzenia ciekawych konstrukcji), rozwiązujcie rebusy, zagadki, łamigłówki. Siedmiolatka warto zapisać do kółka modelarskiego. Przewaga c) Ma zadatki na sportowca Chodź z dzieckiem na basen, pozwalaj, by jeździło na rowerze czy rolkach. A jeśli zechce poważniej uprawiać jakiś sport, zapisz je na zorganizowane zajęcia. Przewaga d) Być może zostanie muzykiem Sprezentuj smykowi organki czy cymbałki, chodźcie na przedstawienia muzyczne dla dzieci. Puszczaj płyty z muzyką i rozmawiajcie o utworach. Pytaj np., jakie instrumenty grają i z czym mu się kojarzą różne dźwięki. Przewaga e) Ujawnia talent plastyczny Kupuj dziecku przybory do prac artystycznych: kolorowe kredy, farby, papiery do wycinanek. Bawcie się w robienie stempli z ziemniaków, malowanie palcami na kartonie. Pierwszaka zapisz do kółka plastycznego.
Czy małej tancerce potrzebne są baletki na pointach, a uzdolnionemu kilkuletniemu pływakowi intensywne codzienne treningi na basenie? Odpowiedź wcale nie jest taka prosta.
O to jak postępować z uzdolnionym przedszkolakiem (a także o to, co robić, gdy wydaje nam się, że dziecko niczym się nie wyróżnia), zapytaliśmy psychologa dziecięcego Beatę Chrzanowską. Jeśli dziecko ma talent Wiele talentów – np. muzyczny czy sportowy – ujawnia się bardzo wcześnie. Nie chcemy ich zaprzepaścić. I bardzo dobrze, bo przecież to prawdziwe skarby. Tylko co zrobić, żeby nie przedobrzyć? Pomóż dziecku rozwijać talent. Jeśli np. jest uzdolnione muzycznie, zapisz je na dodatkowe zajęcia umuzykalniające, dostarcz mu prostych instrumentów, takich jak np. cymbałki z dwoma pałeczkami (świetnie uczą koordynacji), pójdź z nim na koncert dla dzieci, zachęć do udziału w konkursie na piosenkę itd. Nie zmuszaj. Wspieraj, ciesz się osiągnięciami dziecka, chwal, zachęcaj do pracy, jednak do niczego nie zmuszaj, bo wszelki przymus odbiera radość i zniechęca. Balet w przypadku kilkuletnich dziewczynek nie może polegać na mozolnych, nudnych ćwiczeniach i surowej dyscyplinie, na to jest za wcześnie. Czytaj też: Zbyt dużo zajęć dodatkowych dla przedszkolaków odbija się na ich zdrowiu Nie spiesz się. Pozostańmy przy tańcu. Balet w postaci, jaką sobie często wyobrażają rodzice (ćwiczenia przy drążku, piruety na pointach itd.), to w przypadku małych dzieci nieporozumienie. Kilkuletnie dziewczynki nie są po prostu do tego gotowe, podobnie jak kilkulatek nie jest gotowy do grania Chopina. Intensywne, źle prowadzone zajęcia mogą dziecku zwyczajnie zaszkodzić, np. doprowadzić do zniekształceń stóp, stawów biodrowych, kręgosłupa albo przynieść inne szkody. Wielkie baleriny rosyjskie zaczynały naukę w wieku 9, 10 lat, nie ma więc powodu do obaw, że będzie „za późno”. Unikaj specjalizacji. To, że dziecko np. świetnie pływa, nie oznacza, że powinno poświęcić temu cały swój czas. Powinno również doskonalić koordynację, wytrzymałość, gibkość, siłę itd., bo na dłuższą metę da to o wiele lepsze efekty niż jednostronny trening. Warto także proponować dziecku zajęcia i zabawy niezwiązane ze sportem. Być może jest dziedzina, która zafascynuje je jeszcze bardziej? Nadmiernie koncentrując się na jednej rzeczy, można zaniedbać inne, być może znacznie większe uzdolnienia. Nie oczekuj natychmiastowych efektów. Np. nawet bardzo uzdolnione językowo dziecko nie będzie po roku zajęć dla przedszkolaków swobodnie konwersowało po angielsku. Nie zmuszaj do popisów. Nie każdy ma ochotę śpiewać na imieninach cioci i bez ustanku udowadniać dorosłym, że jest w czymś naprawdę świetny. Nie zabieraj dzieciństwa. Nawet najbardziej utalentowane i najbystrzejsze dziecko jest nadal dzieckiem: czuje i ma takie same potrzeby jak jego rówieśnicy. Chce się bawić, beztrosko zbijać bąki, przytulać do mamy, wygłupiać itd. Czytaj też: 23 pomysły na szalone zabawy ruchowe [CMS_PAGE_BREAK] A jeśli dziecko nie jest zdolne? Bywa i tak, że czas płynie, a dziecko nie ujawnia żadnych szczególnych uzdolnień. Przynajmniej na pierwszy rzut oka. – Każde dziecko ma jakiś talent, tylko nie zawsze to dostrzegamy. Cenimy sobie talenty widowiskowe: plastyczny, muzyczny, sportowy. A przecież można być uzdolnionym w wielu dziedzinach, także tych trudniejszych do prezentacji, np. mieć wyjątkową umiejętność wczuwania się w emocje innych, być świetnym organizatorem, ponadprzeciętnie kreatywnym itd. Każda z tych zdolności może zaprocentować w życiu na wiele różnych sposobów – tłumaczy psycholog. Co jeszcze możesz zrobić? Obserwuj dziecko. Zobacz, co lubi robić najbardziej, w jaki sposób się bawi. Wypełnij test i sprawdź: Jak uzdolnione jest twoje dziecko Pokaż, że świat jest pełen możliwości. Niech zobaczy, jak się lepi z gliny miseczki, maluje na szkle albo gra na trójkącie. Nie musisz zapisywać dziecka na masę zajęć, wystarczy korzystać z różnych okazji, np. podczas festynów czy imprez dla dzieci. Nie realizuj poprzez dziecko własnych ambicji. Może i osiągnie sukces, ale czy na pewno będzie szczęśliwe? Nie zapisuj go na szachy tylko dlatego, że sama chciałaś w nie grać (a nikt w dzieciństwie nie zapisał cię na specjalne zajęcia). Nie szukaj na siłę. Talenty mogą się objawiać w bardzo różnych momentach życia. Bywa, że zanim to nastąpi, człowiek poświęca się wielu innym rzeczom. Na przykład Einstein w młodości grywał na skrzypcach, potem studiował prawo, a dopiero później (zresztą wbrew woli rodziców) zajął się fizyką. Każde dziecko jest w czymś dobre Kuba (4 lata) jest specjalistą od celnych, dowcipnych komentarzy. Przykład? Proszę bardzo: gdy upadł, a jego mama powiedziała: „Ooo, złapałeś zająca!”, rzucił przez łzy: „Wiesz co? Gdybym złapał, miałbym MIĘKKIE lądowanie”. Ola (4,5 roku) pięknie opowiada. Barwnie, z werwą, w taki sposób, że wciąga słuchacza w świat swojej opowieści. Julka (5 lat) potrafi dostrzegać drobiazgi, na które inni nie zwracają uwagi (np. długo przygląda się palcom oglądanej w zoo małpy). Nie tylko potrafi je dostrzec, ale także zastanawia się nad nimi (w zoo doszła do wniosku, że małpy są bardzo podobne do ludzi). Marcin (4 lata) zadziwia świetną jak na dziecko orientacją w przestrzeni. Bez trudu zapamiętuje drogę, którą pokonał tylko raz. A jego mama, choć jest dorosła, ma z tym ogromny kłopot. Karol (3 lata) stale coś sprawdza: co tonie w wannie, a co pływa po wodzie, co upada z hukiem, a co cicho. Czytaj też: Przegląd zajęć dodatkowych Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Dwuletni Tymuś rozpoznaje marki niemal wszystkich aut, Marysia chce wiedzieć wszystko o żabach. Oto dzieci z pasją. Twój maluch też może taki być.
Nawet nie wiesz, ile od ciebie zależy. Czasem jeden wakacyjny wyjazd, jeden prezent albo twoje stare hobby mogą rozbudzić w dziecku wielką pasję. A potem to już tylko duma oraz obowiązek, by malucha w niej wspierać. Dziecięca pasja to kapitał na całe życie. Dzięki niej twoje dziecko... ...więcej wie o świecie Dziecięce hobby to bezbolesny sposób zdobywania trwałej wiedzy. Dobrze wiesz, że jeśli pojawi się interesujący fakt, łatwo go zapamiętujesz, a te mniej ciekawe szybko ulatują z pamięci. Zafascynowany geografią kilkulatek niepostrzeżenie uczy się nazw krajów, ich stolic, bezbłędnie rozróżnia flagi, gdy nie umie jeszcze czytać. Można by się zastanowić, po co ta wiedza? W ten sposób dowiaduje się, że świat to coś więcej niż najbliższe otoczenie, ćwiczy pamięć, wrzucając do niej wiele nowych określeń. Rozpoznając flagi, doskonali spostrzegawczość, poznaje kolory i kształty. Wymawiając nazwy stolic i krajów, ćwiczy wymowę. ...ma szansę na sukces w życiu Nie zawsze tak się zdarza, że dziecięca pasja staje się tą na całe życie. Zanim maluch dorośnie, może ulegać różnym fascynacjom. Każda z nich zostawia jednak trwały ślad w postaci zdobytej wiedzy, a także nawyku, by poświęcać się z oddaniem jakiemuś zagadnieniu. A wiadomo – trening czyni mistrza. Podobno każdego z nas dzieli od mistrzostwa w każdej dziedzinie 10 tysięcy godzin spędzonych na doskonaleniu. Jeśli widzisz, że dziecko codziennie z zapałem lepi figurki z plasteliny albo rysuje nigdy niekończący się komiks, nie przeszkadzaj mu, być może jego zegar już odlicza godziny. ...będzie bardziej pewne siebie Wiedza może dawać pewność, pod warunkiem że pozwolisz dziecku poczuć się ekspertem. Nie obawiaj się pytać małego fana motoryzacji, jakiej marki samochód właśnie mijacie. Nie upieraj się, że to była Honda, a nie Hyundai, jeśli akurat pomyliły ci się ich znaczki. Gdy maluch okaże się mądrzejszy, nie ucierpi na tym twój autorytet. Za to zyska dziecko – dowie się, że jest w czymś dobre (nawet mama zasięga u mnie rady). Zacznie wierzyć w swoje siły i możliwości, przekona się, że jego zdanie też się liczy. ...zyska kolegów Posiadanie własnej kolekcji modeli Bburago albo umiejętności żonglowania piłką futbolową podnosi pozycję dziecka w grupie, zwraca na niego uwagę kolegów, a ci mogą nawet naśladować jego hobby. Tworzą się grupki wspólnych zainteresowań, odbywa się twórcza wymiana doświadczeń. Ale bywa i odwrotnie, dziecko może naśladować kolegów i ku zaskoczeniu rodziców prosić o kupno figurek Spidermana, Batmana albo Transformersów do kolekcji. ...nie nudzi się Mamo, co mam teraz robić? Takie pytanie raczej nie padnie z ust ogarniętego pasją malucha, chyba że zabronisz mu zajmować się tym, co lubi. Nawet gdy maluch sam sobie organizuje zajęcia, staraj się jednak rozmawiać o nich lub czasem mu w nich towarzyszyć. To podniesie w jego oczach wartość własnych zainteresowań. Czytaj też: Zabawy z kredkami - 6 oryginalnych pomysłów Dlaczego nie należy zmuszać dzieci do pośpiechu? [CMS_PAGE_BREAK] Instrukcja obsługi pasji Hobby malucha nie musi stać się to, co pasjonuje jego mamę czy tatę. Gdy zainteresowania dziecka odbiegają od twoich wyobrażeń, uszanuj je i bądź cierpliwa. Dziecięce pasje szybko się zmieniają. Zabieraj dziecko do muzeum, teatru, filharmonii, na festyn, na przedstawienia baletowe, do zoo, na rekonstrukcje dawnych bitew. Opowiadaj, czym zajmowali się dziadkowie, co robiłaś, kiedy byłaś małą dziewczynką. Nigdy nie wiadomo, kiedy ziarnko padnie na podatny grunt. Czytaj dziecku książki i sama też do nich zaglądaj. Rozwojowi pasji sprzyja też domowy księgozbiór, rodzinne wyjścia do księgarni, korzystanie z biblioteki (można do niej zapisać już przedszkolaka). Z głową urządź pokój dziecka. Jeśli znajdzie się w nim regalik, na którym są ładnie wyeksponowane książki (tuż pod ręką i w zasięgu wzroku), trudno będzie do nich nie zaglądać. To, co dziecko widzi, kształtuje jego umysł. Jeśli w pokoju postawisz globus albo zawiesisz wielką mapę świata, może to być preludium do geograficznych zainteresowań malca. Podążaj za dzieckiem, ale bądź też jego przewodnikiem. Zanim podarujesz mu 153. resoraka, bo wydaje ci się, że to je ucieszy, sprawdź inne opcje. Dyskretnie wybadaj, czy przypadną maluchowi do gustu. Nie przejmuj się płcią dziecka, syna może zainteresować gotowanie, a córkę samochód (nie tylko taki dla barbie). Odmawianie dziewczynkom zdolności matematycznych i technicznych, nieodpowiadanie na ich pasje związane z przedmiotami ścisłymi czy techniką to częsty błąd rodziców. Nie przerywaj maluchowi, gdy właśnie zgłębia tajniki budowy zegarka. Nie wymagaj, by nagle przyszedł na obiad. Dzieci, nawet te bez pasji, nie lubią być zaskakiwane. Uprzedzając, że niedługo będzie jeść, obdarzasz szacunkiem malucha i to, co robi. Doceń zbieractwo. To tylko pozornie mania posiadania dużej liczby różnych przedmiotów. Mali kolekcjonerzy potrafią zadziwić wiedzą o swoich zbiorach. Naucz dziecko porządkować, klasyfikować, dokonywać selekcji. To ważna część każdej pracy naukowej. Staraj się znaleźć odpowiedź na każde, nawet najtrudniejsze pytanie. Nie poddawaj się w trakcie badawczej serii „a dlaczego”. Niech będzie dla ciebie wyzwaniem. Jeśli nie znasz jakiejś odpowiedzi, poszukajcie jej wspólnie w książkach lub internecie. Pokażesz maluchowi, jak zdobywa się informacje. Sama miej pasję. z braku czasu Nie rezygnuj z tego, co lubisz. Jeśli nie jesteś w stanie regularnie chodzić do teatru, może w domu zorganizujesz spotkania dla przyjaciół, podczas których obejrzycie dobrą sztukę na DVD. Konsultacja: Justyna Święcicka, psycholog pracuje w warszawskiej poradni Uniwersytet dla Rodziców, prowadzi warsztaty dla dzieci zdolnych. Czytaj też: 7 sposobów na rozwijanie wyobraźni dziecka Od kiedy można czytać dzieciom?
„To geniusz!” – z przekonaniem mówi dziadek o Kamilu. „Jest taka śliczna, że musi zostać modelką” – zachwycają się rodzice Oli. Czy obserwując dziecko, można przewidzieć jego przyszłość?
Małe dziecko to dla rodziców wielka niewiadoma. Patrząc na nie, zastanawiamy się, jakie będzie za dwadzieścia, trzydzieści lat. Kim zostanie? Jak będzie wyglądało? Obserwujemy szkraba, cieszymy się z jego zalet, staramy się nie przeoczyć mocnych stron. Czasem (mniej lub bardziej świadomie) wyznaczamy mu ścieżkę, którą powinien kroczyć. Czy w stwierdzeniach typu: „Moje dziecko to urodzony sportowiec/aktor/naukowiec” albo: „Ono na pewno wyrośnie na ślicznotkę/dwumetrowego koszykarza” jest ziarno prawdy? Jak możemy wpłynąć na przyszłość syna lub córki? Czego nie robić? Jak poznać, że nasze dziecko to geniusz? Kamil dużo szybciej niż jego rówieśnicy zaczął gaworzyć, wkładać klocki do wiaderka, rozumieć słowo „nie”. Teraz ma półtora roku i najbardziej kocha tekturowe książeczki. Szybko uczy się nowych rzeczy. Czy wyrośnie na kogoś wyjątkowego? Rzeczywiście może tak być, bo szybki rozwój psychoruchowy to pierwszy sygnał szczególnych uzdolnień. – Warto wspierać malca, zapewnić mu warunki do rozwijania talentów. Ale uwaga: nie można z tym przesadzić, by nie „przestymulować” dziecka i nie zniechęcić nadmiernymi oczekiwaniami. Sukces w życiu nie zależy wyłącznie od zdolności, ale także – a może nawet przede wszystkim – od inteligencji emocjonalnej. – Ktoś, kto ma kilka fakultetów, nie musi stać się superspecjalistą od zarządzania dużą grupą osób czy wspaniałym lekarzem. Do tego potrzeba znajomości ludzi, umiejętności współpracy. A skąd je wziąć, jeśli dotąd siedziało się z nosem w książkach? – mówi pani psycholog. W przypadku bardzo uzdolnionych dzieci często jest tak, że rozwój intelektualny znacznie wyprzedza rozwój emocjonalny. Na przykład trzylatek potrafi czytać, ale nie wie, po co na świecie są inne dzieci, nie potrafi z nimi się bawić ani znaleźć wspólnego języka. By uniknąć takich pułapek, warto zgłosić się z malcem do ośrodka specjalizującego się w pracy z dziećmi szczególnie zdolnymi. Można się tam dowiedzieć, jak rozwijać zdolności szkraba i co zrobić, by nie nudził się w przedszkolu i szkole. Śliczny maluch wyrośnie na piękną kobietę? Roczna Ola ma duże, błękitne oczy, słodkie dołeczki i złote loczki. Będzie piękną kobietą? Trudno powiedzieć, bo właściwie co to jest uroda? Dla jednych piękne są kobiety w typie Barbie (regularne rysy, „słodki” wygląd), dla innych takie, które – jak Kayah – mają w sobie to „coś”, co sprawia, że trudno od nich oderwać wzrok. Jedyne, co możemy zrobić, to „nie zepsuć” urody dziecka. Odmrożone policzki, niewyleczona próchnica, niewyprostowany w porę zgryz, nieskorygowane wady postawy, nadwaga – wszystko to może wejść w paradę najkorzystniej skonfigurowanym genom. Możemy również sprawić, by nasze dzieci lubiły siebie i swój wygląd. Nawet dziewczyna o regularnych, delikatnych rysach nie zostanie uznana za piękną, jeśli będzie zgarbiona i schowana w sweter przypominający worek. I odwrotnie: ktoś o „radiowej” urodzie może być uważany za pięknego ze względu na magnetyczną osobowość. Co robić? Trzeba akceptować dziecko i jego wygląd. Nie krytykować, podkreślać to, co piękne. Każdy przecież ma w sobie coś ładnego! [CMS_PAGE_BREAK] Uwielbia być w centrum uwagi – czy to materiał na gwiazdę? Lidka kocha popisy. Przed publicznością prezentuje wszystkie swoje umiejętności. Uwielbia być w centrum uwagi. Będzie kiedyś sławną osobą? Jeśli dziewczynka często ma ochotę na popisy, to wspaniale: warto jej na nie pozwalać, nagradzać ją brawami. – Nie można jednak robić z dziecka małpki. Wszystkie te „Powiedz cioci wierszyk”, „Zaśpiewaj piosenkę wujkowi” to horror. Dla słuchaczy zmuszonych do oglądania występów, a prędzej czy później także dla samego malucha – ostrzega pani psycholog. – Zdarza się, że poprzez dziecko rodzice próbują realizować własne ambicje. Ciągną swoje pociechy z castingu na casting, narażają je na potężny stres i frustrację, gdy coś idzie nie tak. Malec może nie zrozumieć, że odpadł, bo nie pasował do wizji reżysera. A jeśli uzna, że nie jest dość dobry? Na porodówce synek był największy – czy tak już zostanie? Staś urodził się długi – miał aż 61 cm. Dziś ma rok i nadal jest najwyższy wśród rówieśników. Czy zawsze będzie bardzo wysoki? – Możliwe, zwłaszcza jeśli rodzice także są wysocy – mówi prof. dr hab. Barbara Hulanicka, dyrektor Zakładu Antropologii PAN we Wrocławiu. – To dlatego, że za wzrost w dużej mierze odpowiadają geny, więc dziecko wysokich rodziców ma dużą szansę być wysokie. Jednak nie jest to aż takie proste, jak się nam wydaje. Wzrost to cecha wielogenowa, można go odziedziczyć także po dziadku czy praprababci. Ważny jest też np. sposób żywienia. Dziecko wychowane przez mamę, która zna zasady prawidłowego żywienia, ma o wiele większą szansę na wykorzystanie swojego potencjału niż maluch z kraju, w którym się głoduje, czy nawet jego sąsiad rówieśnik, który je głównie chipsy i słodycze. Wrodzone czy nabyte? Z niektórymi cechami rodzimy się, inne możemy po prostu wyćwiczyć. Sprawdź w czym możesz pomóc swojemu dziecku. - Inteligencja emocjonalna (czyli m.in. wiara w siebie, umiejętność radzenia sobie z emocjami i współpracy z innymi). Można się jej nauczyć. To bardzo dobra wiadomość, bo tak naprawdę właśnie ten rodzaj inteligencji ma największy wpływ na przyszłość naszego dziecka. - Talenty. Nie jesteśmy w stanie wpłynąć na to, czy nasz malec będzie miał zdolności plastyczne, muzyczne itd., ale możemy mu pomóc odkrywać i rozwijać talenty, które w nim drzemią. - Temperament. To cecha wrodzona, choć oczywiście podlega wpływowi otoczenia. Można np. „utemperować” drażliwe czy wybuchowe dziecko, nauczyć je radzić sobie z emocjami. - Inteligencja. Ją także dziedziczymy. Nie można sprawić, by malec przeskoczył samego siebie, można jednak nauczyć go wykorzystywać własny potencjał, zaszczepić ciekawość świata i sprawić, by jego umysł był bardziej elastyczny. - „Warunki fizyczne”. O wzroście, proporcjach ciała, rysach twarzy czy sprawności fizycznej w dużej mierze decydują geny. Możemy jednak nie zepsuć tego, czym obdarzyła dziecko natura (np. nie dopuścić do otyłości). Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Wyścig szczurów od kołyski - czy naprawdę trzeba brać w tym udział?
Chcemy, by nasze dzieci rozwijały swoje talenty i odnosiły sukcesy. I świetnie, ale co zrobić, żeby nie przedobrzyć?
Zabawki edukacyjne dla dzieci, które nie skończyły jeszcze miesiąca. Zajęcia pobudzające rozwój zmysłów, pływanie i angielski a nawet czytanie dla niemowląt. Potem żłobek teatralny, gimnastyka, cuda, wianki... A im dalej w las, tym więcej drzew. Trzeba wybrać odpowiednie przedszkole (oczywiście najlepsze z najlepszych), zapisać dziecko na balet, szachy i jakieś super warsztaty, wybrać pracownię artystyczną... Intensywne życie mają te nasze dzieci. Niektóre nawet za bardzo. Ścigać się czy nie? Są rodzice, którzy nie mają wątpliwości, że warto korzystać z tego, co oferuje współczesność. – Świat przyspieszył i trzeba się do tego dostosować – mówi Anka, mama Julki. – Poza tym, co w tym złego? Umysł dziecka jest jak gąbka, szkoda marnować taki potencjał! Można wydawać pieniądze na różne rzeczy. Ja postawiłam na edukację i uważam, że to najlepszy wybór, zwłaszcza że moja córka doskonale się przy tym bawi. Inni, tak jak Joanna, mama dwóch chłopców, wzruszają ramionami. – Dla mnie te wszystkie cuda-wianki to czysty marketing. Uważam, że najlepszą szkołą dla moich synów jest dom i plac zabaw plus wyprawy do lasu czy zabawa w teatr. Czyli normalne aktywne życie. Może nie nauczą się stepować, ale przynajmniej wiem, że za 10 lat nie będę musiała zapisywać ich na warsztaty asertywności czy twórczego myślenia – mówi. Są i tacy, którzy tak jak Iwona, mama jedynaka, są kompletnie zagubieni. – Z jednej strony wiem, że Kubie potrzebna jest swoboda i możliwość spędzenia dowolnej ilości czasu na lepieniu ślimaków z plasteliny, z drugiej myślę sobie „OK, a jak on się będzie czuł w przedszkolu, a potem w szkole, jeśli wszyscy jego koledzy będą już robić to czy tamto, a on nie?” – mówi. – Boję się, że jeśli zrezygnuję z tego wszystkiego, już na starcie odbiorę mu jakąś szansę. Boję się, że jeśli nie zrezygnuję, odbiorę mu dzieciństwo. Ciągle się waham. Przedszkole prywatne, z mnóstwem ciekawych zajęć, czy to, które mamy pod nosem? Niedzielny obiad u babci czy basen? Wojna na poduszki czy zajęcia teatralne na drugim końcu miasta? I tak w kółko. Co na to psycholog? – Jesteśmy różni, więc to naturalne, że stawiamy na różne rzeczy. Najważniejsze, by zachować w tym jakiś rozsądek, nie popadać w skrajności oraz brać pod uwagę chęci i możliwości malca – mówi Beata Płażewska, psycholog dziecięcy. – Przede wszystkim chodzi o to, by kierować się dobrem dziecka, a nie własnymi ambicjami na zasadzie: „Im moje dziecko ma większe sukcesy itd., tym lepszym jestem rodzicem”. Geniusz na życzenie? Są rodzice, którzy kupując dziecku najlepsze zabawki, ćwicząc z nim niemal od kołyski czytanie i liczenie, zapisując je na superzajęcia, do hiperprzedszkola itd. oczekują, że ich pociecha wyrośnie na geniusza: zostawi w tyle rówieśników i wygra wyścig do podium, do najlepszej szkoły w mieście (a potem do najbardziej prestiżowej uczelni, najlepszej pracy), a może nawet na pierwsze strony gazet. Gdy okazuje się, że nic z tego, nie kryją rozczarowania. Przecież zainwestowali tyle czasu i pieniędzy! Tymczasem to, że dzieci mają wyjątkowo chłonne umysły, nie oznacza, że są nieskończenie plastycznym materiałem, z którego można ulepić wszystko, co tylko się zechce. Nie z każdego da się zrobić wspaniałego malarza czy sportowca albo matematycznego geniusza, nawet jeśli włożymy w to całą swoją energię (nie wspominając o pieniądzach) i skłonimy malca do katorżniczej pracy. – To dlatego, że wszyscy jesteśmy na smyczy genów – tłumaczy prof. dr hab. Bogusław Pawłowski, antropolog. – To one w ogromnej mierze determinują naszą inteligencję, zdolności, predyspozycje, a nawet zachowania czy wybory, jakich dokonujemy. Świadczą o tym m.in. badania bliźniąt jednojajowych. Nawet jeśli były wychowywane w zupełnie różnych środowiskach, w skrajnie odmiennych warunkach, miały podobne upodobania i możliwości, podobnie postrzegały rzeczywistość. O inteligencji geny decydują aż w 50–70 procentach. Czynniki środowiskowe są również bardzo ważne, jednak nie tylko te, o których myślimy najczęściej, czyli to, jak wychowujemy dziecko, czego je uczymy, na jakie zajęcia je zapisujemy. – Czynniki środowiskowe to także te, które możemy kontrolować w mniejszym stopniu lub nie możemy tego robić wcale, np. warunki prenatalne (między innymi dostępność składników odżywczych w życiu płodowym), przebieg porodu itd., a także – już po narodzinach – sposób żywienia, infekcje itd., słowem: wszystko, co wpływa na rozwój układu nerwowego – podkreśla antropolog. Przeczytaj także: Na kogo ono wyrośnie? Na co tak naprawdę masz wpływ? Można sprawić, by dziecko lubiło się uczyć, miało duży zasób słów, podejmowało wyzwania. Można poszerzać jego horyzonty, rozwijać wyobraźnię i zrobić jeszcze wiele innych rzeczy. Ale to nie znaczy, że jesteśmy wszechmocni. – Weźmy na przykład szachy – mówi prof. Pawłowski. – Mnóstwo ludzi wysyła swoje dzieci na zajęcia szachowe. Większość z tych maluchów nauczy się grać, ale nie wszystkie zostaną w przyszłości arcymistrzami, nawet jeśli tak samo się starają i są równie intensywnie trenowane. W pewnym momencie człowiek dochodzi do kresu swoich wyznaczonych przez geny możliwości. I choćby nie wiem jak się starał, nie przeskoczy tego, nie dorówna arcymistrzowi, którego umysł został tak fantastycznie skonstruowany, że jest w stanie przewidzieć piętnaście ruchów do przodu. Smutne? Nie! – Gdybyśmy byli niezależni od genów i dałoby się nas dowolnie kształtować, można by było przeobrazić nas nie tylko w geniuszy, ale i w potwory. Wystarczyłby jeden dyktator, by ze wszystkich dzieci zrobić narzędzia, np. wychować je na morderców. Na szczęście nie da się tego zrobić. Właśnie dzięki genom! – tłumaczy prof. Pawłowski. Co się dzieje z dzieckiem, które nie jest w stanie sprostać oczekiwaniom rodziców? – Przeżywa dramat. – Dziecko musi wiedzieć, że jest kochane niezależnie od tego, czy odnosi sukcesy czy nie – tłumaczy psycholog. Przeczytaj także: Do kogo będzie podobne twoje dziecko? [CMS_PAGE_BREAK] Być rodzicem i nie zwariować A więc co robić? Uczestniczyć w tym wyścigu czy nie? Nie ma gotowej odpowiedzi, bo każdy z nas, rodziców, inaczej sobie wyobraża szczęście swojego dziecka, ma inny styl życia, inne spojrzenie na świat. Niezależnie od decyzji, jaką podejmujemy, warto jednak pamiętać o kilku ważnych rzeczach. Pamiętaj, że każde dziecko chce się uczyć Alternatywą dla superprzedszkola czy zajęć prowadzonych przez fachowców nie może być wieczna nuda albo sadzanie malca przed telewizorem. Pozwól maluchowi poznawać świat, poświęć mu trochę czasu. Nie daj się zwariować To, że dzieci twoich znajomych chodzą na judo albo do najlepszego żłobka czy przedszkola w mieście, nie oznacza, że musi to robić także twoje. Mądrze wybieraj Nie da się robić wszystkiego naraz. Obserwuj swoje dziecko, dzięki temu będziesz wiedziała, co lubi, a czego nie, co je interesuje, a przy czym ziewa, w czym jest dobre, a w czym warto mu pomóc (np. mało ruchliwe dziecko warto zapisać na zajęcia, które je trochę rozruszają, choć niekoniecznie takie, które wymagają dużej sprawności). Nie musisz od razu zapisywać je do przedszkola muzycznego czy na pływalnię, by przekonać się, czy to dobry pomysł. Zabierz je na festyn, warsztaty weekendowe, pobaw się z nim w domu. Uważaj, żeby nie przedobrzyć Dostosuj liczbę zajęć do możliwości i temperamentu dziecka. Zostaw mu czas na spontaniczną zabawę z rówieśnikami. A także na przepychanki w piaskownicy, a nawet na wykłócanie się z kolegami o to, czyj pies potrafi wyżej skakać. Dzięki temu wszystkiemu człowiek poznaje siebie samego (co lubię, a czego nie, w czym jestem mistrzem, a w czym nie?), uczy się życia wśród innych (walki o swoje, ustępowania, negocjacji), samodzielności, doświadcza intensywnych przeżyć i rozwija się na najróżniejsze sposoby. Rozwijaj talenty dziecka Niektóre, np. talent muzyczny czy sportowy, ujawniają się bardzo wcześnie, już w wieku przedszkolnym. Uzdolnione maluchy uwielbiają wykorzystywać swój dar: podśpiewują, tańczą, godzinami rysują albo lepią coś z plasteliny. Warto wówczas zapisać je na zajęcia prowadzone przez fachowców, co nie oznacza, że natychmiast trzeba kupować im fortepian albo zmuszać do żmudnych ćwiczeń. Nie zaniedbuj innych sfer życia Wspieraj dziecko, ciesz się z jego sukcesów, ale nie rób niczego na siłę i nie koncentruj się wyłącznie na tej jednej dziedzinie. Nawet świetnemu rysownikowi potrzebny jest ruch na świeżym powietrzu. Nawet uzdolnionemu matematycznie smykowi potrzebny jest kumpel do serca. Grzechy zbyt ambitnych rodziców Oto błędy, których za wszelką cenę staraj się wystrzegać. Liczenie na błyskawiczne efekty Niektórzy rodzice inwestują w dziecko, oczekując zysku w postaci błyskawicznych i spektakularnych efektów. Liczą na przykład na to, że ich pociechy już po kilku miesiącach, a najdalej roku będą prowadzić swobodną konwersację po angielsku czy tańczyć niczym zwycięzcy „You can dance”. Gdy okazuje się, że malec po roku nauki umie powiedzieć jedynie „good morning” lub myli kroki w walczyku, uważają, że coś jest nie tak. Albo z uczniem, albo z nauczycielem. Tymczasem większość zajęć dla najmłodszych ma przede wszystkim sprawiać uczestnikom frajdę i zainteresować ich jakąś dziedziną. Przesada Fundowanie dziecku tygodnia w stylu: od 8 do 17 żłobek albo przedszkole, a po nim w poniedziałek i środę angielski, we wtorek i piątek balet, gdzieś po drodze taekwondo, nauka czytania i warsztaty teatralne itd., może się skończyć naprawdę kiepsko. Wożony z zajęć na zajęcia malec będzie w końcu zbyt zmęczony, by się nimi cieszyć. – Taki maluch pada na nos, przysypia w samochodzie, marzy o chwili świętego spokoju. Ze wszystkich sił pragnie spełnić oczekiwania rodziców, nie chce ich zawieść, więc robi, co trzeba, traktując swoje zajęcia jak przykry obowiązek. Nie potrafi się jeszcze otwarcie zbuntować, ale może uciekać od nadmiaru w inny sposób: tracąc humor, chorując, odmawiając jedzenia, sprawiając kłopoty – ostrzega psycholog. Spełnianie własnych ambicji. Zapisujesz córeczkę na balet, bo sama zawsze chciałaś zatańczyć w „Jeziorze łabędzim”? Uważaj, być może twoje dziecko wcale tego nie pragnie. Może zarazić się twoją pasją, ale może być i tak, że będzie tańczyć dla ciebie, a nie dla siebie. Porównanie „Asia już potrafi czytać, choć jest od ciebie o rok młodsza”. To nie mobilizuje do wysiłku. Przeciwnie – podcina skrzydła. Ale wpajanie dziecku przekonania, że jest lepsze od innych, także nie prowadzi do niczego dobrego. Choćby dlatego, że nie zawsze i nie we wszystkim będzie lepsze. I co wtedy? Twoje dziecko uczy się od świtu do nocy! Także w w domu Dziecko rozwija się przez cały czas, a nie tylko na zajęciach prowadzonych przez specjalistów. Robi to także wówczas, gdy buszuje po wszystkich kątach, lepi z babcią pierogi, dziesiątki razy zamyka i otwiera drzwi, wspina się po drabinkach, eksperymentuje w łazience (robiąc przy okazji potop) czy wygłupia się z tatą. Pamiętaj o emocjach Intelekt czy talent to nie wszystko. Nawet najbystrzejszy i najbardziej utalentowany człowiek nie będzie szczęśliwy nie mając przyjaciół. Dlatego pamiętaj, że każdy w dzieciństwie musi mieć czas na zabawę z kolegami, na przyjaźnie. To ważne! Sprawdź dlaczego tak ważna jest inteligencja emocjonalna Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Twórcze, pomysłowe dziecko to prawdziwy skarb. Bez względu na to, kim zostanie, na pewno sobie w życiu poradzi. Bo kreatywne podejście jest ważne w każdej dziedzinie.
Słowo „kreatywność” robi karierę i kreatywni ludzie też. Kreatywni, czyli jacy? Twórczy, pomysłowi, dociekliwi, otwarci na nowe idee... Twoje dziecko też może takie być, i to przez całe życie. Zacznij mu w tym pomagać już dziś. To nie takie trudne.Dla każdego malucha ciekawość świata, potrzeba eksperymentowania i poszukiwanie nowych rozwiązań są czymś naturalnym, wręcz niezbędnym. Dzięki takiemu twórczemu podejściu w nieskrępowany sposób może chłonąć wiedzę, rozwijać się harmonijnie. Tę otwartość umysłu warto zachować jak najdłużej. Bo później trzeba się jej na nowo nauczyć. Kochać i wspierać, oto jest zadanie Właściwie można zacząć od tego, co już wiesz – że mądra miłość zastąpi najbardziej profesjonalny trening kreatywności. Bo przecież jeśli z zaangażowaniem i zaciekawieniem poświęcasz maluchowi dużo czasu, możesz mu się lepiej przyjrzeć, zobaczyć, jakie jest i co lubi. Wtedy łatwiej o naturalny, pełen miłości zachwyt. A dla dziecka, które dopiero się rozwija, pochwały i aprobata ze strony rodziców mają szczególne znaczenie. Są najlepszą i niezastąpioną zachętą do działania – pozwalają mu rozwinąć skrzydła. Dziecko, które jest akceptowane, nie obawia się nowych wyzwań, popełniania błędów. Eksperymentuje, jest pełne pasji. Natomiast niezadowolenie rodziców, bycie ocenianym, porównywanie z innymi, które maluch odbiera nawet wtedy, gdy nie zostają wypowiedziane, wywołują uczucie niepewności, hamują ciekawość. Malowanie równie ważne jak wspinanie Zanim maluch zacznie korzystać ze swojej fantazji i kreatywności, musi zdobyć pierwsze praktyczne umiejętności. Takie, które ułatwią mu dobre osadzenie w świecie i radzenie sobie w różnych sytuacjach. To także dodaje pewności siebie. Do mniej więcej trzeciego roku życia dziecko intensywnie uczy się samodzielnego jedzenia, mycia się, ubierania, sprzątania zabawek, a także biegania i wspinania. Okazuje się, że te ostatnie czynności są potrzebne na równi z umiejętnością rysowania czy recytowania wierszyków. Bo rozwój ruchowy, manualny, samoobsługa są w tym czasie tak samo ważne jak rozwój intelektualny. A czasem ważniejsze. Świat odbierany przez zmysły Dwulatek i trzylatek poznaje świat zmysłami, w sposób bezpośredni, a nie intelektem. Patrzenie, słuchanie i przede wszystkim dotykanie wpływa na rozwój wyobraźni plastycznej, muzycznej i przestrzennej. Do tego niezbędna jest swoboda działania, możliwość skupienia się na nim, ale też odpowiednia porcja ruchu. Dzieci trzyletnie zaczynają uświadamiać sobie, czego chcą. Ich sprawność fizyczna i intelektualna jest wystarczająca, by mogły już zrealizować niektóre ze swoich pomysłów. Większa pewność i koordynacja ruchów pozwala im poznać nowe zabawy polegające np. na majsterkowaniu. Nauka dłuższych wierszyków, wyliczanek, słuchanie opowiadań i ich samodzielne tworzenie pomaga rozwinąć słownictwo, płynną wymowę i pamięć, umiejętność wypowiadania się i formułowania myśli. Trzylatek jest otwarty i chętny do realizowania coraz to nowych wyzwań na miarę swojego wieku. A to jest niezły sprawdzian także dla twojej kreatywności. Pytania, które nie mają końca Aby maluszek zaczął mówić i coraz barwniej opisywać świat, mów do niego normalnym, zwyczajnym językiem. Z dzieckiem należy dużo rozmawiać, ale też na równi interesować się tym, co ma ono do powiedzenia, i wspierać go w tym. Po ogromnej radości z pierwszych wypowiedzianych słów zwykle słuchamy dziecka jednym uchem, a czasem wcale. Tymczasem powinno się słuchać z zaciekawieniem. Najlepiej usiąść obok lub przykucnąć, by znaleźć się na jego poziomie. Prosty fakt, że dziecko jest słuchane, budzi w nim poczucie własnej wartości, zaufanie do siebie i odwagę wypowiadania swojego zdania. Nieustanne pytania są dowodem na rodzącą się w maluchu ciekawość. Odpowiadając na nie, szukając razem z dzieckiem wyjaśnień w książkach, wzmocnisz jego dociekliwość i pasję zdobywania wiedzy. Czy niezwykłe pytania malca nie wzbudzają w głębi duszy twojego szacunku? Możesz je przyjmować z akceptującym rozbawieniem, podziwem i sympatią. Ale nigdy z irytacją, lekceważeniem czy zbywaniem dziecka szybkimi i krótkimi odpowiedziami. [CMS_PAGE_BREAK] Nauka zamiast zabawy czy dzięki niej Czasem rodzice, chcąc ułatwić dzieciom start i późniejsze życie, nakłaniają je do nauki i różnego rodzaju ćwiczeń umysłowych za wcześnie. Zamiast cieszyć się naturalnym rozwojem malucha, ciągle go czegoś uczą. Najlepszym przykładem są poszukiwania dobrego przedszkola z odpowiednim poziomem nauczania i najlepiej kilkoma językami obcymi. Taka postawa czasem wynika z obaw o to, jak dziecko poradzi sobie w dorosłym życiu, albo z własnych niezrealizowanych marzeń, zbyt wygórowanych oczekiwań czy ukrytej rywalizacji. Warto również pamiętać, że maluchowi nadmiernie stymulowanemu intelektualnie często jest trudno odnaleźć się wśród swoich rówieśników. Zamiast pokazywać smykowi litery, uczyć dwulatka czytać i pisać (chyba że dziecko spontaniczne się tym interesuje), lepiej pobawić się z nim na świeżym powietrzu lub robić wycinanki z kolorowego papieru. A czasem warto się trochę ponudzić Kreatywność jest ważna, by dziecko nauczyło się elastyczności i umiało dostosowywać się do różnych wyzwań w przyszłości. To, jakie będzie za kilka lat, zależy od tego, w jakim stopniu wyposażysz je w wiedzę i rozwiniesz jego różne umiejętności. Gry, zabawy i wszelkie inne zajęcia, w jakie angażujesz się razem z maluchem, to lekcje życia. Dziecko wtedy nie tylko wspaniale spędza czas, ale też dowiaduje się czegoś nowego, poznaje reguły, zbiera nowe doświadczenia. Im więcej ma ku temu okazji, tym lepiej. Oczywiście maluch czasem musi się ponudzić i samodzielnie zagospodarować sobie czas, to też jest potrzebne do prawidłowego rozwoju. Takie chwile sprzyjają spontanicznej twórczości, ułatwiają pogłębianie własnych zainteresowań. Może to przybrać najróżniejsze formy – od robienia sałatki do śpiewania czy wymyślania własnych opowiadań. 5 ważnych zasad, które pomogą wspierać zdolności twórcze dzieci Jeśli często towarzyszysz maluchowi w rozwoju, pomagasz mu wyrosnąć na szczęśliwego, samodzielnego człowieka. 1. Szanuj niezwykłe pytania. Szukaj na nie odpowiedzi z malcem. 2. Doceniaj niezwyczajne pomysły. Reaguj na nie podziwem, sympatią, akceptującym rozbawieniem. 3. Okazuj, że są wartościowe. Chwal dziecko za jego wyobraźnię. 4. Powstrzymaj się od ocen. Wspieraj i zachęcaj do działania. 5. Powiąż ocenę z przyczyną i konsekwencjami. Bądź sprawiedliwy, ale zachowaj wrażliwość na reakcje dziecka. Taki mały, a taki twórczy Dzieci są z natury kreatywne. Warto je wspierać, zamiast ograniczać rodzicielskimi lękami. Niech twoje oczekiwania wobec malucha będą dostosowane do jego wieku i możliwości. Miesiąc TAK Teraz ważna jest opieka, podczas której tworzy się pierwsza więź z dzieckiem. Gdy mówisz do malucha, poznaje on dźwięki mowy. Śpiewając dziecku i je kołysząc, sprawiasz mu przyjemność, rozbudzasz jego zmysły i wzmacniasz poczucie rytmu. NIE Ignorowanie płaczu malca nie wpływa na ćwiczenie jego charakteru. Nie jest konieczne otaczanie maluszka zabawkami od chwili narodzin. Dostarczanie mu zbyt wielu wrażeń może go tylko zmęczyć. 2 miesiące TAK Dziecko zaczyna postrzegać kształty i kolory. Pozwól mu poczuć w dłoniach różne faktury, np. plastikową rybkę, pluszowego misia. Przyda się karuzela z zabawkami i melodyjką nad łóżeczkiem. Malec próbuje śledzić ruch. Pokazuj mu kolorowe obrazki, opowiadaj o nich. NIE Dziecko właśnie odkryło własne rączki i nie dziw się, że się nimi interesuje. Dwumiesięczny szkrab nie skoncentruje się dłużej niż chwilę na jednym przedmiocie. [CMS_PAGE_BREAK] 3 miesiące TAK Podawaj grzechotki dźwięczące w różny sposób. Rozwieś kilka między brzegami łóżka, by malec uderzał w nie rączkami i nóżkami. To okres, kiedy dziecko odkrywa bogactwo dźwięków i warto rozwijać to zainteresowanie. NIE Maluch wypuszcza wszystko z rąk, więc zachęcanie go do sięgania po zabawki i podnoszenia ich to za duże wymaganie. 6 miesięcy TAK Ćwicz z dzieckiem chwytanie (dawaj do trzymania butelkę, ucz jedzenia łyżeczką). Malucha zaciekawią zabawki, w których po naciśnięciu guzika zabłyśnie światełko lub zabrzmi melodia. Dziecko coraz uważniej słucha, czytaj mu więc krótkie wierszyki, oglądajcie plastikowe książeczki do kąpieli. Podczas spacerów w parku zwracaj uwagę na wiewiórki i kolor liści – półroczny smyk bardzo interesuje się otoczeniem. NIE Nie wymagaj długiej koncentracji przy czytaniu, książeczka zwykle przestaje je ciekawić po pierwszym wierszyku, ale warto próbować. Maluszek nie potrafi jeszcze przerzucać kartek. Nie oczekuj zabawy przedmiotami innej niż postukiwanie i potrząsanie, dziecko nie jest także zdolne utrzymać dwóch przedmiotów jednocześnie. Rok TAK Maluch jest ciekaw świata. Lubi, gdy mu czytasz. Zaczyna kreślić linie, jeśli mu pokażesz, jak to robić. Opowiadanie bajek, rozmawianie powoduje, że szybciej zaczyna mówić. Przyda mu się zabawka do pchania, która ułatwi poznawanie otoczenia. NIE Trudno oczekiwać od malca zrozumiałych wypowiedzi. Na później odłóż naukę czytania. Nie pozwalaj dziecku oglądać telewizji. 2 lata TAK Budowanie wieży z kilku klocków rozwija sprawność i uczy koncentracji przy zabawie. Im mniejsze elementy, tym wyższy stopień trudności. Dziecko chętnie słucha dłuższych bajek i muzyki, przy której tańczy. Więcej rysuje, gdy dasz mu blok i kredki. W zabawie wykorzystuje metodę prób i błędów. NIE Nie poprawiaj rysunków dziecka, nie ulepszaj ich i nie oceniaj, opisz słowami, co widzisz. Traktuj umiejętności maluszka jak zabawę, np. zawzięte wchodzenie na schody i schodzenie. 3 lata TAK Malowanie, wycinanie, klejenie rozwija zdolności manualne i pobudza wyobraźnię dziecka. Podsuwaj książeczki, by na podstawie ilustracji maluch opowiadał zawartą w nich historię. To rozwija zdolność wypowiadania i pozwala puścić wodze fantazji. Wspólne wycieczki w ciekawe miejsca, np. na farmę strusi, na pocztę, aby przykleić znaczek i wrzucić list do skrzynki, dziecko przyjmie z entuzjazmem. Zabawy ruchowe, np. jazda na trzykołowym rowerku, uczą naśladowania zachowań dorosłego. NIE Nie ograniczaj postępującej samodzielności malca. Uczenie w tym wieku prawidłowego czytania i pisania odbiera czas zabawy. Zapisywanie na dodatkowe zajęcia nie jest konieczne. Tekst: Izabela Górnicka-Zdziech, autorka książek, m.in. „Mama ma etat w domu”, oraz artykułów prasowych, ma troje dzieci: Helenkę, Stasia i Antosia. Konsultacja: dr Aleksandra Jasielska, psycholog, wykłada w Instytucie Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Młody, zdolny - 7 rzeczy, które trzeba wiedzieć o rozwoju niemowlęcia
Skąd niemowlę wie, czego ma się uczyć? Kiedy i jak zdobywa wiedzę? Czy można to jakoś przyspieszyć? Co jeszcze warto wiedzieć o jego rozwoju?
1. Każde niemowlę chce się uczyć Gdyby niemowlę było w stanie zamieścić ogłoszenie w gazecie, brzmiałoby ono mniej więcej tak: "Młody, piekielnie zdolny człowiek pozna świat i własne możliwości. Pilne!" Chęć nauki niemowlę ma zapisaną w genach, podobnie jak program, według którego będzie się uczyło. To natura każe dziecku koncentrować się na tym, co w danym momencie życia jest dla niego najważniejsze. Np. już kilkutygodniowe niemowlę lubi patrzeć na twarz mamy i naśladować jej mimikę. Dzięki temu z czasem uczy się mówić. Gdy podrośnie, zacznie rozglądać się wokół siebie. Dzięki temu będzie miało powód, by uczyć się samodzielnego poruszania. 2. ... i każde jest zdolne Swój potencjał może wykorzystać albo nie. Wyobraź sobie niemowlę do którego nikt nigdy nie powiedział ani słowa. Bez bodźców z zewnątrz nie nauczy się mówić, choć natura wyposażyła je we wszystko, co jest potrzebne do zdobycia tej umiejętności. Nie może też czekać z nauką mowy w nieskończoność, bo z czasem nieużywane łącza „rdzewieją” i przestają działać. Możliwości tkwiące w człowieku nie są oczywiście nieograniczone. Nie każdy może np. zostać Picassem. Każdy może jednak starać się do maksimum wykorzystać to, czym obdarzyła go natura. 3. Niemowlę jest najpilniejszym uczniem pod słońcem Niemowlę uczy się nieustannie. Bawiąc się, płacząc, śmiejąc, jedząc, zbierając z dywanu okruszki czy nawet tłukąc wazon, dziecko gromadzi doświadczenia, ćwiczy panowanie nad własnym ciałem, porozumiewanie się, wpływanie na to, co je otacza. Np. gdy płacze, a ty do niego przychodzisz, uczy się, że nie jest bezradne (zawołało, a ty przyszłaś) i ma na kogo liczyć. 4. ... ale do wszystkiego musi dojrzeć Nawet najzdolniejsze niemowlę na świecie nie wypowie pierwszego słowa np. w wieku 2 miesięcy. Jego język, krtań, a przede wszystkim mózg nie są jeszcze do tego gotowe. Podobnie jest z innymi sprawami. Żeby np. pożegnać babcię eleganckim „pa pa”, trzeba najpierw zapanować nad własną ręką, a potem zrozumieć, że gest ma znaczenie. Uwaga! Nie da się przeskoczyć ani obejść etapów pośrednich. A nawet jeśli czasem można, na ogół nie przynosi to dobrych rezultatów. 5. Każde dziecko rozwija się w swoim tempie Już w chwili narodzin dziecko jest „jakieś”: ma określony temperament, upodobania, talenty, a za sobą różne doświadczenia z okresu, gdy było jeszcze w brzuchu mamy. Spokojne, zamknięte w sobie dziecko rozwija się inaczej niż jego przebojowy i otwarty rówieśnik, bo czym innym się interesuje i zdobywa inne doświadczenia. Dużych opóźnień nie wolno jednak lekceważyć, bo mogą za nimi stać jakieś problemy ze zdrowiem. Polecamy także: Temperament to potęga 6. Rozwój psychiczny jest ściśle związany z ruchowym Im sprawniej maluch się porusza, tym więcej może zobaczyć, dotknąć. A im sprawniejszy jest jego mózg, tym więcej ma powodów, by zdobywać kolejne umiejętności. 7. Mózg dziecka rozwija się jeszcze długo po narodzinach Mózg, ta niewiarygodnie rozbudowana centrala, zawiadująca ciałem, emocjami i umysłem, dojrzewa jeszcze długo po przyjściu dziecka na świat. Choć w chwili narodzin komórki nerwowe są już niemal w komplecie, wziąć powstają między nimi nowe połączenia i tworzą się osłonki mielinowe, dzięki którym impulsy mogą wędrować szybciej. Najszybciej dojrzewają pola ruchowe, potem obszary odpowiedzialne za zmysły, a końcu te, które odpowiadają za kojarzenie faktów, uwadze i kontroli zachowania. Rozwój mózgu kończy się dopiero około... 25 roku życia! Zobacz także: Kalendarz rozwoju niemowlaka tydzień po tygodniu Konsultacja: dr hab. Agnieszka Maryniak, neuropsycholog, Uniwersytet Warszawski Beata Turska
Jedni rodzice nie doceniają talentów swojej pociechy, inni – przeciwnie, przeceniają je. A jak jest w Twoim przypadku?
Zdolne dziecko to marzenie każdego rodzica. Jak ocenić możliwości dziecka? Jak z nim postępować? Czego nie robić? Zdolne dziecko - kiedy ujawniają się talenty? Poszczególne zdolności ujawniają się w różnym wieku. Uzdolnienia ogólne ujawniają się najwcześniej, bo już u dwu-, trzylatków. Takie maluchy szybciej się uczą, łatwo i dużo zapamiętują, potrafią długo skupić uwagę na czynności, która je interesuje. Mają bogatą wyobraźnię, dokładnie obserwują otoczenie, dostrzegają podobieństwa i różnice. Zanim pójdą do szkoły, recytują wierszyki, czytają, liczą do 100, dodają i odejmują. To przekracza możliwości przeciętnego przedszkolaka. Zdolności artystyczne ujawniają się równie wcześnie. Już niemowlęta potrafią zaciekawić się muzyką, kiwają się lub podskakują w jej rytm, a nawet „po swojemu” coś nucą. Dwulatki same sięgają po kredki i rysują, robiąc szybsze postępy niż ich rówieśnicy. Talent literacki ujawnia się dopiero w wieku szkolnym, ponieważ poza umiejętnością czytania i pisania wymagają obycia z językiem. Wtedy powstają pierwsze wiersze i opowiadania z niezwykłymi przygodami bohaterów. Jak postępowac ze zdolnym dzieckiem? „Rodzicom czasem trudno obiektywnie ocenić możliwości dziecka Jedni nie doceniają talentów swojej pociechy, inni – przeciwnie, przeceniają je. W ocenie rzeczywistych możliwości malucha może pomóc doświadczony psycholog: zbada jego iloraz inteligencji oraz określi rodzaj zdolności. Ale i bez takiej wiedzy warto pogłębiać wrodzone talenty”. Justyna Święcicka, psycholog z Centrum Informacyjno-Konsultacyjnego ds. Dzieci Zdolnych. Co możesz zrobić? Uważnie obserwuj dziecko. Dzięki temu będziesz wiedzieć, co je ciekawi, co mu najlepiej wychodzi, a z czym radzi sobie gorzej. Nie ukierunkowuj za wcześnie zainteresowań dziecka. W pierwszych latach rozwój przebiega szybko, więc trudno przesądzić o talentach malucha. Uzdolniony muzycznie dwulatek może okazać się genialnym matematykiem albo tenisistą. Nie staraj się, by dziecko realizowało Twoje własne, niespełnione marzenia. Pozwól mu iść własną drogą. Spróbuj zrozumieć swoje dziecko. Zdolne dziecko ma naturalną i bardzo silną potrzebę rozwoju. Nie siedzi spokojnie w kąciku zajęte zabawą, choć potrafi oddawać się z pasją różnym zajęciom. Jest dociekliwe, zadaje mnóstwo pytań i nie zadowala się prostymi odpowiedziami. Docierają do niego tylko racjonalne argumenty. Unika rutynowych czynności, bo szybko się nudzi. Ciągle interesuje się czymś nowym, chce gdzieś pójść, coś zobaczyć, czegoś się dowiedzieć. Trudno je jednak zadowolić typową wiedzą. Dość szybko zarzuca dorosłym niekompetencję i niekonsekwencję. Poszukaj dziecku Mistrza. Wychowywanie zdolnego i aktywnego dziecka jest bardzo wyczerpujące, więc rodzice często szukają dla niego dodatkowych zajęć. Nie zawsze też mogą dorównać umiejętnościom swojej pociechy. Nie warto pozostawiać malucha samemu sobie, licząc, że skoro jest zdolny, to sobie poradzi i dalej będzie się świetnie rozwijał. On potrzebuje stałej zachęty do pokonywania kolejnych kroków, wyrabiania wewnętrznej dyscypliny. Bez tego geniusz nie rozkwitnie. „Zdolny maluch powinien mieć mądrego nauczyciela, który doceni jego talent i będzie go rozwijał. A gdy nie będzie już mógł, znajdzie odpowiedniego następcę” Justyna Święcicka. Przeczytaj także: Co robić, gdy dziecko ma talent? [CMS_PAGE_BREAK] Pamietaj, że zdolne dziecko jest przede wszystkim ... dzieckiem! Choć Twoje dziecko sprawia często wrażenie doroślejszego niż rówieśnicy, ma takie same potrzeby jak oni. Pamiętaj, że: Zdolne dziecko nie chce ciężko pracować. Przez kilka pierwszych lat życia uczy się przypadkowo: przy okazji wizyty w muzeum, ciekawej rozmowy, lektury, słysząc, gdy ktoś wyjaśnia jakieś zjawisko czy wydarzenie. Poznaje świat przez ruch, działanie, manipulowanie przedmiotami. Pobudzaj jego ciekawość, proponując mu to, co sprawia mu przyjemność. Zdolne dziecko chce się rozwijać wszechstronnie i w swoim tempie. Wczesne kształcenie dzieci to nic nowego. Zmieniają się i uatrakcyjniają tylko formy, w jakich można to robić. Są kursy angielskiego dla niemowlaków, zajęcia muzyczne dla dwulatków, przedszkola językowe. Niestety, często się zdarza, że taka nauka przekracza możliwości dziecka. Zajęci pracą rodzice oczekują od malucha szybkich rezultatów, które – ich zdaniem – mają zapewnić mu lepszą przyszłość. Nie zależy im na tym, aby się wszechstronnie rozwijało, lecz by ciągle osiągało sukcesy. Kiedy dziecko nie jest w stanie sprostać ich wymaganiom, pojawia się u niego stres i frustracja. „Jeśli nauka odbywa się poprzez zabawę dostosowaną do wieku malucha, w miłej atmosferze i nie trwa zbyt wiele godzin dziennie, można zacząć ją wcześnie” – mówi Justyna Święcicka. Zdolne dziecko nie chce czuć presji. Rozwijanie pewnych zdolności wymaga wielu lat pracy, np. gra na instrumencie. Dotyczy to też oswajania się z obcym językiem. Z wiekiem dziecko traci naturalne zdolności słuchowe, dzięki którym łatwo zapamiętuje akcent i intonację zdań. Trudniej mu też wymawiać obco brzmiące wyrazy. Naukę angielskiego można rozpocząć nawet w trzecim roku życia, pod warunkiem że maluch potrafi posługiwać się ojczystą mową i często jej słucha. Obcy język będzie wtedy traktować jako coś dodatkowego, ale naturalnego. Przeczytaj także: Grzechy zbyt ambitnych rodziców Trudne, bo zdolne Zdolnym dzieciom wcale nie żyje się łatwo. Mają problemy w kontaktach z rówieśnikami. Z trudem się zaprzyjaźniają, więc są osamotnione. Zniechęcają też kolegów do siebie, bo nie potrafią wyczuwać ich nastrojów, dzielić ich zainteresowań, znaleźć z nimi wspólnego języka. Kłócą się, obrażają, narzucają swoją wolę, nie licząc się z innymi. W parze z wybitną inteligencją nie zawsze idą umiejętności społeczne, czyli inteligencja emocjonalna. A to głównie ona decyduje o powodzeniu życiowym, a nie wysokie IQ. Przeczytaj dlaczego tak ważna jest inteligencja emocjonalna. Zdolne dziecko już w wieku przedszkolnym potrzebuje pomocy psychologicznej, by mogło pozbyć się etykiety „trudnego” i zaczęło lepiej sobie radzić. Jak wygląda taka pomoc? Np. na zajęciach dla uzdolnionych pięcio- i sześciolatków na Uniwersytecie dla Rodziców dzieci nie muszą wykazywać się wiedzą ani odkrywać swoich talentów. Budują z materaców przestrzenne domy, piramidy i labirynty. Szukają nowych zastosowań dla codziennych przedmiotów, wymyślają, co by było, gdyby nie istniało przyciąganie ziemskie. W ten sposób rozwijają twórcze myślenie, które ułatwia im podejmowanie niekonwencjonalnych działań, stają się bardziej pomysłowe. Uczą się też współpracy z innymi dziećmi i dorosłymi, elastyczności w kontakcie z nimi, porozumiewania. Uświadamiają sobie, że trzeba wyjaśniać innym własne stanowisko, zamiast z góry uznawać, że jest jedyne i niepodważalne. Taka odmiana zaskakuje maluchy przyzwyczajone do tego, że najważniejszy jest ich rozwój intelektualny. Dotychczas były chwalone jedynie za sprawność myślenia i zapamiętywania, za szybkie, błyskotliwe odpowiedzi, za osiągnięcia okupione mozolną pracą. Teraz uczą się rozwijać swoją wrażliwość, serdeczność, umiejętność słuchania i pomagania innym. Wiedzą, że jeden problem ma wiele rozwiązań. [CMS_PAGE_BREAK] Zdolne dziecko - wybitny dorosły? Nie ma określonej cechy, która decyduje o rozwoju wybitnych zdolności. Niektóre dzieci mają lepszą pamięć, inne są bardziej dociekliwe, a jeszcze inne mają niezwykłą zdolność do przetwarzania rzeczywistości i wymyślania czegoś nowego. Każde z nich ma niepowtarzalne możliwości i szanse na odkrycie własnych pasji, z których także jego rodzice mogą być dumni. Jednak aby zdolne dziecko wyrosło na wybitnego dorosłego, potrzebuje dużo akceptacji, wsparcia oraz umiejętnej pomocy. Dlatego: Traktuj dziecko poważnie, nie podsuwaj mu gotowych odpowiedzi, zadawaj trudniejsze pytania, zachęcaj do wypowiadania poglądów, a także jak najwięcej mu czytaj. Stale dopinguj je do rozwoju, stawiając przed nim coraz bardziej skomplikowane zadania. Czytaj maluchowi poważniejsze książki, włączaj ambitniejszą muzykę, planuj z nim na mapie trasy wycieczek, wyjaśniaj prawa fizyki i przyrody. Pomagaj dziecku wytrwać w postanowieniach i zainteresowaniach, ucz je, jak stawiać sobie wymagania. Zwróć też uwagę, za co nagradzasz malca uśmiechem i pochwałą, czego od niego oczekujesz. W ten sposób kształtujesz jego umiejętności. Pamiętaj, że poczucie humoru, optymizm, otwartość na zmiany i elastyczność myślenia to bardzo przydatne w życiu cechy. Mogą przesądzić o przyszłych sukcesach Twojej pociechy, o jej zadowoleniu. Na szczęście można je rozwijać w każdej chwili, niezależnie od wieku. Przeczytaj także: Wyścig szczurów od kołyski. Konsultacja: Justyna Święcicka, psycholog