7 sytuacji, w których Świnka Peppa ma BARDZO ZŁY WPŁYW na dzieci
Chociaż bajka o wesołej śwince może wydawać się zupełnie niewinna, znaleźliśmy wiele sytuacji, w których bohaterowie serialu nie dawali dobrego przykładu maluchom!
„Świnka Peppa” nadal bije rekordy popularności i często angażuje w oglądanie całą rodzinę. Jednak wielu psychologów, pedagogów i krytyków filmowych doszukało się fragmentów, w których główna bohaterka przejawiała bardzo egoistyczne i nieprzyjemne zachowania. Czy jest się czym martwić? Kiedy Świnka Peppa dawała dzieciom zły przykład: Oto kilka sytuacji, w których mała świnka zachowywała się naprawdę niegrzecznie... Peppa przewodziła „klubowi dziewczyn” Peppa często jest złą siostrą dla swojego młodszego braciszka, George’a. W odcinku, w którym dzieci otrzymały domek na drzewie, Peppa wyrzuca George’a i jego kolegę i ustala, że będzie to przestrzeń wyłącznie dla dziewczynek! Pozostaje nieugięta, nawet kiedy maluch zaczyna płakać. Często odmawia zabawy z młodszym bratem Peppa, jako starsza z rodzeństwa, często podkreśla, że jest szefową we wszelkich zabaw i nie chce angażować w nie swojego młodszego barata. Bezwzględnie odsyła go z każdej zabawy, do której maluch próbuje się przyłączyć. Jest wielką hipokrytką Czasami Peppa zachowuje się jak prawdziwy czarny charakter. W odcinku „Plac Zabaw”, chętnie wyśmiewa się z innych, jednak jest wyjątkowo przeczulona na swoim punkcie. Wymądrza się i wytyka swoim znajomym, że „źle huśtają się na huśtawce”, po czym czuje potrzebę zademonstrowania, jak robić to dobrze. Wyśmiewała się z wagi taty Świnki „Świnka Peppa” bywała już wcześniej krytykowana za seksistowskie traktowanie tatusia Peppy i George’a. Chociaż jest bardzo przyjemną postacią i często żartuje, nawet sam z siebie. Pomimo tego, jest regularnie wyśmiewany przez członków swojej rodziny. W odcinku „Plac Zabaw”, tatuś Świnka utyka w zjeżdżalni dla dzieci, do której wchodzi, aby pomóc George’owi. Kiedy zaklinowuje się w niej, Peppa zaczyna śmiać się z jego gabarytów, do czego wkrótce dołącza mamusia i reszta grupy. Podobna sytuacja wydarzyła się w bajce jeszcze kilkukrotnie. Zdenerwowała się na George’a za bycie chorym Kiedy George choruje, Peppa uważa, że nie jest „wystarczająco poważnie chory”, żeby jechać do szpitala. Kiedy maluch jasno pokazuje objawy złego samopoczucia, Peppa nie okazuje żadnej empatii i nie opiekuje się bratem. Kiedy kładą się do łóżeczek, narzeka na to, że braciszek za głośno kaszle, a kiedy maluch zasypia – z radością oznajmia, że w końcu jest „Cicho i spokojnie”. Oskarżyła przyjaciółkę o oszustwo W odcinku, w którym Peppa bawi się ze swoją najlepszą przyjaciółką – owieczką Suzy, dziewczynki grają w grę. Jednak kiedy Suzy wygrywa dwa razy z rzędu, Peppa natychmiast się obraża i oskarża owieczkę o oszukiwanie. Mama Świnka namawia Peppę, aby zadzwoniła później do przyjaciółki i przeprosiła, jednak dziewczynka odmawia, nie widząc w swoim zachowaniu niczego złego. Konflikt rozwiązuje w końcu tata Świnka. Trzasnęła słuchawką podczas rozmowy z przyjaciółką W odcinku, w którym Peppa uczy się gwizdać, dziewczynka dzwoni do swojej przyjaciółki Suzy, aby poszukać pocieszenia – liczy, że owieczka także nie umie gwizdać. Kiedy jednak okazuje się inaczej, Peppa rozłącza się bez pożegnania. Źródło: screenrant.com Zobacz też: Biedna Świnka Peppa: tym razem padły pod jej adresem naprawdę mocne oskarżenia Ten jeden odcinek Świnki Peppy został wycofany z telewizji! Zagraża dzieciom? Dobre i złe bajki dla dzieci: Peppa. Eksperci przemówili
Senny niemowlak nie tylko płacze. Objawy zmęczenia mogą mylić
Senny niemowlak nie tylko ziewa i trze oczka. Zmęczone dzieci, którym bardzo potrzeba snu, mogą zachowywać się też inaczej. Śpiące niemowlęta często są także niespokojne, odwracają główkę i płaczą. Ważne, żeby reagować na senność u niemowlaka i zapewnić mu możliwość odpoczynku i regeneracji.
Senny niemowlak może dać się rodzicom we znaki. Wbrew oczekiwaniom senność u niemowlaka nie zawsze objawia się w oczywisty sposób, czyli znużeniem i ziewaniem. Czasem maluchy potrafią zmylić rodziców, wysyłając sprzeczne sygnały, np. płacząc, krzycząc lub zachowując się nadpobudliwie. Senny niemowlak: objawy senności nieoczywiste oznaki zmęczenia dlaczego dziecko powinno w porę trafić do łóżka? Objawy senności u niemowlaka Choć dziecko, które nie skończyło roku, nie umie jeszcze mówić o swoich potrzebach, z jego zachowania sporo można wyczytać. Uważni rodzice szybko orientują się, kiedy malucha trzeba położyć spać. Senny niemowlak zazwyczaj: ziewa, trze oczy, marudzi, jest niespokojny, popłakuje z byle powodu. U noworodka i młodszego niemowlęcia objawem zmęczenia jest między innymi próba odwrócenia główki (lub wzroku) od osoby, która się nim zajmuje. W ten sposób zabawiany przez nas maluszek wysyła komunikat, że ma dość zabawy i potrzebuje przerwy (niekoniecznie musi zasnąć, czasem wystarczy, że poleży chwilę w spokoju). Jeśli zbagatelizujemy senność u niemowlaka, może rozpłakać się na dobre i uspokojenie go zajmie sporo czasu. Nieoczywiste oznaki zmęczenia u starszego dziecka Podobnie jak objawy senności u niemowlaka, tak i u roczniaków oraz kilkulatków mogą one (ale nie muszą) być mniej oczywiste dla rodziców. Dziecko, które co wieczór zaczyna biegać w kółko po pokoju, głośno przy tym pokrzykując, nieświadomie daje znać, że ma już dość i najlepiej wówczas napuścić wody do wanny lub przygotować kaszkę na dobranoc. Na nocny wypoczynek należy też odesłać dziecko, któremu dopisuje humor, ale zaczyna się potykać i przewracać – takie zachowanie także jest objawem zmęczenia. Wieczorne rozrabianie również bywa sygnałem, że układ nerwowy malucha jest mocno „przepracowany”. Dlaczego dziecko powinno w porę trafić do łóżka? Pamiętaj, aby w porę reagować na senność u niemowlaka. Dziecko, które nie sypia tyle, ile potrzebuje, gorzej się rozwija. Gdy maluchy śpią, rosną (bo nocą wydziela się hormon wzrostu). A jeśli sypiają zbyt krótko, częściej chorują (niedostatek snu osłabia odporność) i tyją (o czym od niedawna informują specjaliści). Zobacz także: Co się dzieje, kiedy dziecko śpi za krótko? To kolka czy wieczorny niepokój? Jak zrozumieć noworodka?
Jak radzić sobie z agresją u dzieci? Kiedy świadczy o zaburzeniu, a kiedy jest typowym objawem dorastania?
Eksperci przekonują, że pewien poziom agresji u dzieci jest normalny. Zamiast krzyczeć, złościć się i dawać klapsy, wystarczy odwrócić uwagę malca.
„Aby dziecko mogło zachowywać się lepiej, potrzebuje tyle samo empatii i wsparcia, co osoba w depresji, choć tego typu zachowania zwykle nie zachęcają nas do bycia empatycznym” – twierdzi Dave Anderson, psycholog z Child Mind Institute w Nowym Jorku. Istnieje przekonanie, że złe zachowanie dziecka odzwierciedla jego kiepskie wychowanie, a w rzeczywistości może ono wynikać z pewnych problemów natury biologicznej. W takich przypadkach typowe reakcje rodziców mogą nie przynieść pożądanych rezultatów, czyli poprawy zachowania malca. Dzieci biją, gryzą, kopią Pediatrzy pod kierownictwem Michaela F. Lorbera przeprowadzili badanie, w którym przyjrzeli się 477 dzieciom w wieku od 6 do 24 miesięcy. Ich matki miały notować, jak często maluchy wykazywały się negatywnym zachowaniem, łącznie z biciem, gryzieniem i kopaniem. Wyniki obserwacji opublikowano na łamach Journal of Pediatrics. Okazało się, że tego typu zachowania były dość powszechne, w dodatku nasilały się wraz z wiekiem, a punkt kulminacyjny następował zwykle u dwulatków. Na tej podstawie naukowcy polecili pediatrom, by uspokajali rodziców, martwiących się niewłaściwym zachowaniem swoich dzieci. Zaznaczali jednak, że tego typu wybuchy agresji powinny być od początku zmieniane. Rodzice powinni ustalać jasne granice i reagować w odpowiedni sposób. Zamiast karać jednak dziecko wrzaskiem, gniewem lub klapsem, lepiej odwrócić jego uwagę i nakierować ją na coś zupełnie innego. Niektóre dzieci zachowują się wyjątkowo agresywnie Naukowcy podkreślają, że wybuchy agresji to typowe zachowanie u najmłodszych, jednak u niektórych dzieci zdarzają się one wyjątkowo często i są bardziej nasilone. Wówczas potrzebna jest inna forma pomocy, takie problemy z zachowaniem mogą utrzymywać się dłużej, nawet u starszych dzieci. Jeśli wybuchy agresji u dziecka zdarzają się codziennie i nie wynikają z żadnych problemów fizycznych, nie są oznaką bólu albo upośledzenia słuchu lub mowy, mogą świadczyć o zaburzeniach rozwoju. Zwykły napad złości od zaburzenia różni się częstotliwością, intensywnością i czasem trwania danego zachowania. Krzyk nie jest dobrą formą terapii Rodzice instynktownie reagują krzykiem na złe zachowanie dziecka, ale to nie działa. Dr Anderson zwraca uwagę na pewną istotną rzecz. Czy w terapii dla par mówi się, że jedno z partnerów powinno krzyczeć na drugie w celu wyegzekwowania jakiegoś zachowania? Albo czy szefom wpaja się, że lepszą wydajność pracowników osiągną, krzycząc na nich? Oczywiście, że nie. Podobnie takie zachowanie rodziców w stosunku do dzieci nie jest właściwe i skuteczne. Zobacz też: Gdy przedszkole staje się ringiem, czyli sposoby na dziecięcą agresję Najpierw ustal granice, później je egzekwuj Według specjalistów ważne jest, by dziecko miało jasne zasady, jakie zachowanie jest akceptowane i pożądane, a jakie nie. Najlepiej najpierw wytłumaczyć dziecku, czego się od niego oczekuje, zamiast denerwować się, gdy postąpiło ono niewłaściwie, a tak naprawdę nie miało wytyczonych żadnych granic. View Burdaffi on the source website Konsekwencje zamiast kar Drobne przewinienia dzieci warto ignorować, wówczas nie będą one dla nich tak atrakcyjne, bo nie spowodują skupienia uwagi rodzica. Zamiast karać dzieci w nieskończoność za podobne przewinienia, a następnie przywracać utracone przywileje, lepiej jest stosować przemyślane konsekwencje danego zachowania. Muszą one być z nim spójne i wykonane odpowiednio szybko, by dziecko rozumiało związek przyczynowo-skutkowy. Warto też podkreślić, jakiego zachowania w podobnej sytuacji oczekuje się od dziecka w przyszłości. Lepiej też poczekać, aż dziecko ochłonie, niż karać je w chwili, gdy jest wzburzone. Jeśli podejrzewasz, że dziecko może mieć poważne problemy z zachowaniem, udaj się do specjalisty zdrowia psychicznego. Wielokrotnie rodzice ignorują zbyt długo agresję u dziecka, a jeśli okaże się, że jest to problem, który faktycznie wymaga leczenia, wówczas im szybciej się ono rozpocznie, tym lepiej. Źródło: nytimes.com Zobacz też: "Agresja dzieci to problem naszych czasów" - twierdzi znana pisarka 7 rad do poskromienia złośnika Dziecko krzyczy i się buntuje? Co z niego wyrośnie?
Wbrew pozorom coś, co dla ciebie jest błahostką, może wpływać na dziecko i jego zachowanie.
Zachowanie dziecka potrafi czasem wyprowadzić z równowagi. W takich sytuacjach rodzice często skupiają się na efektach, czyli złym zachowaniu dziecka. To duży błąd! Tymczasem należałoby zastanowić się, jaka jest przyczyna owego zachowania. Gdy maluch zaczyna marudzić, robi się trudny lub płaczliwy zastanów się, czy jego podstawowe potrzeby zostały zaspokojone? Często głód, zmęczenie czy nuda potrafią obudzić w dziecku małego łobuziaka. Bądź już duży i nie marudź Choć mogłoby się wydawać, że nasza córeczka lub synek jest już całkiem duży i może powiedzieć, o co chodzi, to trzeba przyznać, że niekiedy i my dorośli mamy z tym problem, np. gdy mamy gorszy dzień. Nie zapomnij, że malec dopiero się rozwija i uczy. Świat dziecka powinien być uporządkowany, tyczy się zarówno harmonogramu dnia, jak i reguł, których uczysz dziecko. Zanim zaczniesz się denerwować, a emocje wezmą górę, zastanów się, co może wywoływać złe zachowanie. Zacznij od podstawowych kwestii i sprawdź, czy tu nie pojawia się problem. Wbrew pozorom takich błahych przyczyn może być naprawdę wiele. Zobacz także: 10 najczęściej popełnianych błędów wychowawczych 9 powodów, dla których dzieci nie słuchają Emocje pod kontrolą: jak to zrobić? Pytamy Dorotę Zawadzką [WIDEO]
Problemy z zachowaniem dziecka? Te techniki to zmienią!
Naucz dziecka odpowiednich zachowań przy pomocy technik stosowanych przez behawiorystów. Dowiedz się, jak wprowadzać zasady, ustalać konsekwencje, czym są zasada babuni i kodeks złości.
W psychologii behawioralnej w centrum uwagi jest zachowanie dziecka. Behawiorysta jest obserwatorem – dokładnie obserwuje i opisuje zachowanie, a następnie usiłuje je zmienić. Terapia behawioralna, za pomocą swoich narzędzi i systemów motywacyjnych, ma na celu nauczenie dziecka pożądanych zachowań. Którym dzieciom przydadzą się metody behawioralne? Techniki behawioralne stosuje się z powodzeniem m.in. w terapii dzieci z ADHD czy zespołem Aspergera. Metody polecane przez behawiorystów można stosować w domu (rodzice), szkole (nauczyciele) i podczas terapii (terapeuci). Celem terapii behawioralnej jest modyfikowanie aktualnie występujących objawów czy problemowych zachowań przy zastosowaniu metod behawioralnych, opartych na różnych technikach uczenia. Techniki behawioralne są przydatnym narzędziem pracy z dzieckiem z różnego rodzaju trudnymi zachowaniami, np.: nadruchliwością, nadpobudliwością, zaburzeniami uwagi, agresją, nieradzeniem sobie z emocjami, niewykonywaniem poleceń, niestosowaniem się do obowiązujących zasad. Klasyczna psychologia behawioralna nie skupia się więc na przyczynach problemów, potrzebach czy emocjach, które mogą wywoływać niepożądane zachowania dziecka, a na uczeniu odpowiedniego zachowania, które ma zastąpić to niewłaściwe. Skuteczność metod behawioralnych Techniki proponowane przez behawiorystów mogą być stosowane jako stałe zasady domowe lub awaryjnie, w sytuacji, gdy pojawiają się problemy. Aby były skuteczne, rodzic (i/lub terapeuta) muszą trzymać się następujących założeń: trzeba stosować daną metodę przez około 2 tygodnie; jeśli po 2 tygodniach nie ma żadnej zmiany w zachowaniu, należy zmienić lub zmodyfikować metodę; sukcesem określa się 20 proc. poprawę zachowania, np. wybuchy złości dziecka trwają krócej i są mniej intensywne. Aby mówić o długotrwałej zmianie zachowania, musisz wprowadzić daną metodę na dłużej i nie rezygnować z niej po zauważeniu poprawy. Wzmacnianie i wygaszanie niepożądanych zachowań Wzmacnianie negatywnych zachowań dziecka może – paradoksalnie – przebiegać nawet poprzez "domowe kazania" czy zezłoszczenie się na dziecko. W ten sposób uczy się ono, że złe zachowanie wywołuje "nagrodę" w postaci uwagi rodzica. W psychologii behawioralnej nazywane to jest "negatywną uwagą". By dziecko przestało jej poszukiwać, autorzy książki "Sposób na trudne dziecko. Przyjazna terapia behawioralna", Artur Kołakowski i Agnieszka Pisula, psychiatrzy i terapeuci poznawczo-behawioralni, radzą, aby: jak najczęściej nagradzaj dziecko za pozytywne zachowania; poświęcaj dziecku dużo uwagi; nie nagradzaj niewłaściwych zachowań, czyli ignoruj je lub wyciągaj konsekwencje behawioralne. Spójrzmy na kilka narzędzi używanych przez behawiorystów – jak je stosować i na czym polegają? Przegląd narzędzi behawioralnych: ustalanie zasad Zanim zaczniesz stosować techniki behawioralne, powinnaś wraz z dzieckiem ustalić, jakie zasady obowiązują w waszym domu (przedszkolu, szkole itp.). Być może świat, w którym nie ma tylu zasad i reguł, jawi się nam jako przyjemniejsze miejsce do życia, jednak to właśnie zasady i granice są potrzebne, żebyśmy czuli się bezpiecznie. Jest to szczególnie ważne dla dzieci, które bardzo potrzebują jasnych reguł, często jednak wcale nie wiedzą, czego się od nich oczekuje, zwłaszcza że zasady panujące w domu zmieniają się np. w zależności od nastroju rodzica. Behawioralny system zasad to rodzaj szczegółowej instrukcji dla dziecka, dzięki której zawsze wie, jak powinno się zachowywać. Dobra zasada ma następujące cechy: zawiera wskazówkę (np. "Odrabiając zadanie, nie oglądamy telewizji"); jest krótka (łatwiej ją zapamiętać!); jest sformułowana pozytywnie (np. "Klocki chowamy do pudełka", zamiast: "Nie zostawiamy klocków na podłodze"). Jak wprowadzać zasady? Wprowadzając zasady, trzymaj się następujących zaleceń behawiorystów: wprowadzaj 1 zasadę na raz, maksymalnie dochodzimy do 6; często przypominaj zasady, by dziecko je zapamiętało; zasady obowiązują wszystkich członków rodziny; trzeba ich zawsze przestrzegać; nie podlegają dyskusji. Ustalanie konsekwencji w terapii behawioralnej Kiedy ustaliliście już zasady, przychodzi pora na określenie konsekwencji ich łamania. Konsekwencja w technice behawioralnej: wyciągana jest zaraz po niewłaściwym zachowaniu; jest zapowiedziana; odpowiednia do skali przewinienia; doprowadzona do końca (dobrze się zastanów, zanim dasz dziecku miesięczny szlaban na oglądanie TV!) Spodziewaj się tego, że w momencie wyciągania konsekwencji dziecko będzie niezadowolone. Może płakać, błagać lub kłócić się z tobą, po to, by uniknąć konsekwencji. Kluczem do skutecznego stosowania konsekwencji w terapii behawioralnej jest stanowcze jej egzekwowanie. W momencie jej wyciągania skup się na informowaniu dziecka o złamaniu zasady, a nie na emocjach. Co może być konsekwencją? Na przykład brak bajki na dobranoc, jeśli dziecko nie odrobiło zadania. Istnieją również konsekwencje naturalne, np. dziecko nie chciało się ubrać, więc nie zdążyło do kina – konsekwencją naturalną jest nieobejrzenie filmu. Nagrody behawioralne W różnych metodach behawioralnych dziecko może otrzymać nagrodę za swoje zachowanie. Nie musi to być nagroda materialna, ale coś miłego, na co umówicie się wspólnie. Przykładami takich nagród za zachowanie mogą być np.: dziecko wybiera w niedzielę, co zje na śniadanie; może grać na komputerze 30 minut dłużej; wspólne oglądanie bajki wybranej przez dziecko; gra z mamą w planszówkę. Ważne, aby nagrody były dostosowane do wieka dziecka i żeby nie mylić ich z prawami dziecka. Co to znaczy? Dziecko ma prawo do śniadania, ale już wybór tego, co zje, zwykle należy do rodzica. Jeśli może samo wybrać, jest to nagrodą. Dziecko ma prawo do zabawy, ale gra z mamą w wybraną przez siebie planszówkę może być nagrodą. Pochwały terapeutyczne Pochwała to jedna z podstawowych technik behawioralnych, stosowanych do zmiany niepożądanych zachowań dziecka, ponieważ: motywuje dziecko do wykonywania obowiązków; buduje pozytywną samoocenę dziecka; utrwala pozytywne zachowania; jest dla dziecka informacją o tym, co jest akceptowalnym zachowaniem. Stosując terapeutyczne pochwały, powinnaś chwalić dziecko za każdym razem, kiedy zaobserwujesz u niego pożądane zachowanie, które chcesz utrwalić, bo pojawia się rzadko, np. kiedy dziecko schowało klocki do pudełka, podzieliło się ciastkiem z bratem, odrobiło zadanie bez protestów itp. Chwal dziecko często, nawet kilka razy dziennie. Dobrze skonstruowana pochwała behawioralna składa się z 3 elementów: opis zachowania – opisujesz, co widzisz, jakbyś robiła zdjęcie ("Podzieliłeś się ciastkiem z bratem", "Klocki są w pudełku"); nazwa cechy – wybierasz cechę, którą chcesz wzmocnić ("To się nazywa koleżeństwo", "Jesteś życzliwy", "To się nazywa porządek"); pozytywna emocja – nazwij to, co czujesz ("Cieszę się", "To mi się podoba"). Skoro poznałaś już główne narzędzia behawioralne, przejdźmy do kilku stosowanych przez behawiorystów technik służących zmianie niewłaściwych zachowań dziecka. [CMS_PAGE_BREAK] Techniki behawioralne: zasada babuni, czyli zasada Premacka Skuteczną metodą behawioralną służącą uzyskaniu pożądanego zachowania u dziecka jest również zasada Premacka (nazwana tak na cześć jej twórcy, behawiorysty Davida Premacka). Nazywana również zasadą babuni, sprowadza się w skrócie do tego, że czynności, które dziecko lubi, wykorzystujemy do skłonienia go do wykonania czynności mniej przyjemnych. Przykłady zasady babuni: "Na komputerze grają te dzieci, które odrobiły lekcje" "Słodycze jedzą te dzieci, które zjadły obiad" "Czytam książkę dziecku, które schowało klocki do pudełka". W myśl zasady Premacka, jeśli dziecko robi najpierw coś miłego, a potem mniej lubianego, ta nielubiana czynność staje się dla niego karą, bo musiało przerwać zabawę. Jeśli jednak przyjemność ma nastąpić dopiero po mniej ciekawym zadaniu, sprzątanie, uczenie się itp. staje się czynnością zyskowną. Zmiana A Ta technika behawioralna ma na celu niedopuszczenie do złego zachowania. Warto po nią sięgać w pierwszej kolejności. Chodzi o to, by tak zmienić otoczenie, by dziecko nie zachowało się w sposób, który jest nieakceptowany. Jak to zrobić? Przyjrzyj się temu, kiedy dziecko zachowuje się źle i zmień jego otoczenie w taki sposób, żeby zachowanie się nie powtarzało, np. jeśli twoje dziecko rano wpada w histerię, bo nie znosi pośpiechu, wstawajcie wcześniej; jeśli nie może skupić się na odrabianiu lekcji, stwórz mu takie warunki, żeby w otoczeniu nie było żadnych rozpraszających bodźców, jeśli wyjście z nim do sklepu jest wyczerpujące, staraj się tak planować zakupy, by nie zabierać ze sobą dziecka. Przeczytaj też, jak w 6 krokach wydawać skuteczne polecenia. Systemy żetonowe Ta popularna metoda behawioralna jest skutecznym systemem motywacyjnym. Polega na zbieraniu przez dzieci punktów za wykonanie jakiegoś zadania, stosowanie się do zasad itd. Punkty sumują się , a ich liczba odpowiada konkretnej nagrodzie. I tak np. 3 punkty mogą oznaczać grę w planszówkę z tatą, ale dziecko może zbierać punkty dalej i nazbierać ich na przykład 7, za co może wybrać film na rodzinny seans filmowy, a nawet 20, za co w nagrodę pójdzie do zoo/kina itd. Kodeks złości Musisz pamiętać o tym, że złość jest potrzebnym uczuciem, zły może być tylko sposób jej okazywania. Tłumacz to dziecku i wyposaż je w odpowiednie narzędzia do radzenia sobie z silnymi emocjami. Kodeks złości jest dużą pomocą w pracy z dzieckiem, które nie radzi sobie z gniewem, reaguje agresywnie, nie potrafi konstruktywnie wyrażać złości. Polega on na sporządzeniu wspólnie kontraktu, a którym spisujecie, jak można zachowywać się w ataku złości, a czego nie wolno robić. Tu także warto pokusić się o sformułowania pozytywne, które – jak udowodniono w badaniach – są skuteczniejsze, np. "Trzymamy ręce przy sobie", zamiast "Nie bijemy" "Mówimy cicho", zamiast "Nie krzyczymy". Po ustaleniu tych zasad przechodzimy do uzgodnienia konsekwencji ich złamania i nagród za ich przestrzeganie. Krytyka metod behawioralnych Techniki behawioralne mają też swoich przeciwników, np. wśród wyznawców rodzicielstwa bliskości czy psychologów humanistycznych. Metodom stosowanym przez behawiorystów zarzuca się, że są swoistą manipulacją dzieckiem, formą treningu, a nawet przekupstwa (nagrody, punkty itd.) i nie starają się dojść do sedna problemu: dlaczego dziecko zachowuje się tak, a nie inaczej, gdzie leży źródło trudności, zamiast tego skupiają się tylko na zachowaniu, bez dociekania, jakie potrzeby dziecka należy zaspokoić. Należy jednak pamiętać, że w przypadku naprawdę trudnych zachowań lub zaburzeń lękowych, ADHD czy zespołu Aspergera metody behawioralne są nie tylko skuteczne, ale niosą też realną pomoc dziecku, ułatwiając mu funkcjonowanie wśród ludzi. na podstawie: "Sposób na trudne dziecko. Przyjazna terapia behawioralna", Artur Kołakowski, Agnieszka Pisula, wyd. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2011 Zobacz też: Skąd ta złość na dziecko i jak sobie z nią radzić? Najlepsze sposoby na dziecięcą złość, płacz i histerię Histeria dziecka - to wszystko wina mózgu. Jak z tym żyć?
Wpłyń dietą na zachowanie dziecka. Przeczytaj jak!
Czy wiesz, że to, co jada twoje dziecko, może mieć wpływ na jego zachowanie? Odpowiednia dieta wpływa nie tylko na koncentrację, dobry nastrój, ale nawet relacje z rówieśnikami. Co pomaga?
Czy jedzenie może wpływać na zachowanie dziecka? Tak, i to zarówno pozytywnie, jak i negatywnie. Na pewno zaobserwowaliście pobudzenie dziecka po zjedzeniu dużej ilości cukru? Ale czy jedzenie naprawdę może też poprawiać zachowanie? Dasz dziecku jabłko, a będzie miłe i życzliwe dla brata? Mandarynkę i przestanie wpadać w histerię? Niestety, to nie takie proste, nie oszukamy temperamentu dziecka, nie przeskoczymy potrzeby wychowywania, stawiania granic, tłumaczenia świata, rozmowy, otwarcia na potrzeby dziecka itd., ale nauka ma dowody na to, że pewne składniki odżywcze mogą wpływać pozytywnie na to, jak się czujemy i zachowujemy. Dlatego warto upewnić się, że dieta naszych dzieci obfituje w produkty, który zawierają te dobroczynne składniki. Bonusem jest to, że nie tylko wpływają na zachowanie, ale przede wszystkim są zdrowe! 6 składników odżywczych, które dobrze wpływają na zachowanie Oto lista składników odżywczych, które mają pozytywny wpływ na rozwój dzieci: magnez – badania wykazały, że poprawia koncentrację i wycisza, zmniejsza nadwrażliwość układu nerwowego cynk – niedobór cynku może wpływać na funkcje poznawcze u dzieci, zmniejszając aktywność dziecka, zaburzając pamięć i zdolność uczenia się oraz sprzyjając zachowaniom emocjonalnym. Są dowody na to, że suplementacja cynku u dzieci z ADHD miała korzystny wpływ na ich zachowania społeczne i koncentrację. Omega-3 – potrzebne do prawidłowego rozwoju mózgu. Badania wykazały, że suplementacja kwasów Omega-3 poprawia koncentrację, zdolności uczenia się (w tym umiejętność czytania i mówienia) i ogranicza zaburzenia zachowania, W połączeniu z cynkiem i magnezem zmniejszały impulsywność, emocjonalne zachowania i problemy z koncentracją u dzieci z ADHD Witamina D – oprócz wielu korzyści zdrowotnych, witamina D pozytywnie wpływa na koncentrację i funkcjonowanie mózgu. Poprawia nastrój, sen i korzystnie wpływa na poziom energii dziecka Witamina B – naukowcy odkryli, że dzieci, które mają za niski poziom witaminy B6 częściej mają problemy z nauką i zachowaniem: są drażliwe, mają gorsze samopoczucie i kłopoty ze skupieniem. Z kolei niedobór witaminy B12 objawia się m.in. zmęczeniem, nadmierną nerwowością, problemami z pamięcią i depresję. Żelazo – niedobór żelaza prowadzi do zaburzeń zachowania u dzieci (ospałość, pogorszenie interakcji społecznych i koncentracji). Żelazo poprawia nastrój, funkcje poznawcze i umiejętność skupienia się Co z tego wynika? Czy oznacza to, że teraz powinnaś pobiec do apteki i wykupić dostępne tam suplementy witamin i składników odżywczych dla dzieci? Absolutnie nie! Nigdy nie powinnaś na własną rękę podawać dziecku witamin, bo ich nadmiar może być równie szkodliwy, co niedobór. Podstawa jej dostarczanie dziecku odpowiednich składników odżywczych w jedzeniu. Upewnij się więc, że w diecie twojego dziecka znajdą się m.in: ryby (łosoś, tuńczyk, śledzie) – bogate w kwasy Omega-3, żelazo, witaminy B12, B6, D jajka – kwasy Omega-3, witaminy B12, B6, D olej lniany – omega-3 orzechy – omega-3, cynk warzywa strączkowe – żelazo chude czerwone mięso – żelazo, cynk drób – cynk, witamina B12, B6 Superprodukty, które mają (prawie) wszystko Istnieje tez grupa produktów spożywczych, która zawiera ponadprzeciętnie dużo dobrych składników. Nazywamy je superproduktami. Wymienionych wyżej składników odżywczych szukaj m.in. w: komosie ryżowej (quinoa) - zawiera magnes, cynk, białko, omega-3 i witaminę B. Komosą możesz zastąpić kaszę i makaron, świetnie nadaje się jako baza do sałatek nasionach chia – łyżka chia dziennie i dziecko dostanie bogactwo białka, żelaza, cynku i kwasów Omega-3. Chia sprawdzi się świetnie jako dodatek do owsianek, jogurtów i koktajli awokado – zawiera m.in. dużo zdrowych tłuszczów. Dodawaj do kanapek, sałatek, a nawet zup. jarmużu – zawiera dużo żelaza oraz witamin (E, K i C). możesz robić z niego pyszne i zdrowe chipsy (dzieci je pokochają) lub przyrządzać jak szpinak (który też ma wiele żelaza!). Zobacz też: Co robić, gdy dziecko ma niedobór magnezu? Dieta dla ucznia - 5 składników, których nie może zabraknąć w diecie Zakazane w diecie małego dziecka
Niemal każda z nas w dzieciństwie dostała klapsa albo... lanie. Jak to wspominamy? Czy takie kary nauczyły nas czegoś? To bardzo osobiste zwierzenia, ale piszemy o nich z bardzo ważnego powodu. Żeby wreszcie raz i dobitnie powiedzieć: bicie jest złe i nie uczy niczego dobrego!
Bicie dziecka stało się najważniejszym tematem naszych ostatnich redakcyjnych rozmów. Pojawił się on po publikacji tekstu Zbigniewa Stawrowskiego „Klaps to obowiązek rodziców", który ukazał się w "Rzeczpospolitej". Autor we wstępie pisze: „Sensem rodzicielstwa jest wspieranie dziecka na jego drodze dorastania ku odpowiedzialnej wolności. Symbolem takich właśnie rodzicielskich działań jest przysłowiowy klaps, który nie jest żadnym biciem, nie jest nawet czymś szkodliwym, lecz – przeciwnie – jest czynem o wysokiej wartości wychowawczej i dlatego zasługuje wręcz na pochwałę". Bicie dziecka jest złe! W redakcji zawrzało. Piszemy o wychowaniu dzieci, więc temat nam jest szczególnie bliski. Każda z nas jest przeciwko karom cielesnym, więc byłyśmy wzburzone tekstem i tak jawną pochwałą bicia. Ale ten tekst nie tylko nas oburzył, ale także otworzył drzwi z napisem: „Dzieciństwo – niechciane wspomnienia". Zaczęło się od tego, że któraś z nas pod nosem powiedziała: „Najczęściej sznurem od żelazka". „Nie, no co ty, najlepszy jest kabel od zapalarki gazu" – ktoś odpowiedział. „A pas? Stary, dobry pas?" – padło pytanie. Żeby była jasność: żadna z nas nie była bita w dzieciństwie. Przynajmniej nie metodycznie i regularnie, czyli często. Jakoś tak jednak wielu z nas zdarzyło się w dzieciństwie dostać klapsa, a nawet lanie... Mama uderzyła mnie, bo nie chciałam zjeść „Pamiętam tamten ranek. Siedziałam przy stole i nie chciałam jeść, bolał mnie brzuch i strasznie jęczałam. Mama spieszyła się do pracy, kilka razy krzyknęła, żebym się pospieszyła, a potem... uderzyła mnie w kark drewnianym chodakiem, który akurat miała założyć na nogę. Bardzo się przestraszyłam, bo to było takie niespodziewane. Czułam się upokorzona, że to niesprawiedliwe, bo ja naprawdę nie mogłam nic przełknąć. Ale mama kazała, więc zaczęłam jeść. Po paru kęsach wybiegłam do toalety, żeby zwymiotować. Okazało się, że mam rotawirusa i stąd ten brak apetytu..." Dostałam lanie, bo nie usłyszałam taty „Dostawałam czasem klapsy od rodziców, często obrywałam też od starszego brata, ale najbardziej zapadło mi w pamięć jedno lanie... paskiem. To był chyba początek podstawówki. Byłam niedaleko domu na boisku. Świetnie nam się grało w piłkę. Nie usłyszałam, że tata woła mnie na obiad. Wróciłam do domu, gdy już się ściemniło – w porze kolacji. W drzwiach stał wściekły tata i powiedział, że teraz dostanę za to, że udawałam głuchą i nie przyszłam, jak mnie wołał. Bolało, ale płakałam głównie dlatego, że naprawdę nie słyszałam. W zabawie straciłam poczucie czasu." Zobacz film: Bicie dzieci uczy... Oberwałam za zjedzenie malin „Podczas wakacji bawiłam się z koleżanką na jej działce. Miałyśmy chyba ok. 10 lat. Odkryłyśmy, że przy płocie wyrosły czerwone i żółte maliny. Zajadałyśmy się nimi ze smakiem, gdy nagle przyłapała nas mama Basi. Strasznie krzyczała, że nikt nie wydał nam pozwolenia na zjedzenie malin. Chwyciła smycz psa (wisiała na drzwiach domku z narzędziami) i zamachnęła się. Smycz przeleciała na wysokości twarzy. Oberwałyśmy obie. Pamiętam, że najbardziej przeraziło mnie to, że może mnie uderzyć ktoś obcy. Bo mama i tata mogą, to wiadomo..." Niefortunnie oberwałam ścierką „Przypominam sobie historię ze ścierką. Mama coś robiła w kuchni z wrzątkiem i bała się, że mnie poparzy, a ja kręciłam się jej pod nogami i nie chciałam pójść do pokoju, więc w końcu nie wytrzymała i przegoniła mnie ścierką. Pech chciał, że koniuszek ścierki trafił mnie w oko. Pamiętam, że była straszna afera: mieszkaliśmy z dziadkami, ja strasznie płakałam, mama była przerażona, a dodatkowo jeszcze wszyscy na nią wsiedli, jak mogła coś takiego zrobić, że dziecko mogło stracić wzrok itp." Dostałam, choć nie zawiniłam „Chodziłam do przedszkola prowadzonego przez zakonnice. Było drogie, prywatne i oblężone, trzeba było mieć znajomości, żeby się tam dostać. Jedna z zakonnic była straszna. Jeśli ktoś nie zjadł zupy, wrzucała do niej drugie danie. Kiedyś wrzuciła mi ziemniaki z jakimś kotletem do barszczu i kazała to zjeść, a ja zwymiotowałam do talerza. Wykręciła mi ucho tak, że zobaczyłam wszystkie gwiazdy. To był ostatni mój dzień w tym przedszkolu. Do dziś robi mi się zimno na widok zakonnicy w habicie." Pas (prawie) zawsze był straszakiem "Pas był w naszej rodzinie straszakiem. Gdy coś z bratem przeskrobaliśmy, słyszeliśmy: „Bo wezmę pas i zrobię porządek". Nie wiedzieliśmy, co ten pas może nam zrobić, ale na wieszaku wyglądał groźnie, więc cieszyliśmy się, że rodzice nie spełniają swoich gróźb. Moi rodzice użyli pasa dwa razy w życiu. Dostaliśmy lanie w wieku 10 lat (ja) i 7 lat (mój brat), gdy sąsiad przyszedł poskarżyć na nas, że rozpaliliśmy ognisko na podwórku. Był wściekły, kłócił się z rodzicami. Gdy zamknęły się za nim drzwi, mama zdjęła pas i każde z nas dostało mocno po pupie. Później popłakała się, a jej humoru z pewnością nie poprawiła wiadomość, że z tym ogniskiem nie mieliśmy nic wspólnego, bo w tym czasie byliśmy z nią w domu. Gdyby tylko dała nam to wytłumaczyć... To lanie doskonale pamiętam, zresztą ślad po pasie przez parę dni był widoczny. Pamiętam, że czułam bezradność – wściekłość mamy była ogromna, siła uderzenia też. Czułam niesprawiedliwość – uważałam, że żadne moje przewinienie nie zasłużyło na taką karę. Długo nie mogłam mamie tego wybaczyć. Dopiero po wielu latach, gdy sama zostałam matką, powiedziałam jej o tym. Wtedy też powiedziała mi, że ten pas był „spadkiem" po dziadku. I że tym pasem nieraz ona i jej rodzeństwo dostawało lanie. Wtedy, gdy była mała, obiecała sobie, że nigdy nie będzie biła swoich dzieci, ale – jak widać – nie do końca jej się to udało. Czy ja biję swoje dziecko? Nie. Tylko raz uderzyłam ręką mojego syna (dałam mu klapsa). Nie pamiętam za co, nie pamiętam, czy w ogóle na niego zasłużył. Pamiętam tylko, że byłam wściekła i ten klaps pomógł mi rozładować napięcie. Czy syn to pamięta? Nie wiem, może dopiero po latach – jak ja z mamą – znajdzie odwagę, by o tym ze mną porozmawiać." Dostałam za kłamanie „Kiedy byłam w zerówce, zsiusiałam się w „szkolne" spodnie. Jedyne, o co się martwiłam, to żeby ukryć to przed moją mamą. Nie udało się, bo choć rozwiesiłam je na krześle, nie zdążyły wyschnąć do jej codziennej wieczornej kontroli naszych ubrań. Kiedy odkryła, że są mokre w kroku, kazała mi wstać z łóżka i powiedzieć na głos, czemu są mokre. Powiedziałam, że podczas zabawy wpadłam do rzeczki, która płynęła niedaleko szkoły. Wtedy wlepiła mi pierwsze klapsy za kłamstwo i powtórzyła, żebym się przyznała, co się naprawdę stało. Powtórzyłam to, co wcześniej: wpadłam do rzeczki. Dostałam kolejną porcję wychowawczych klapsów – i kolejną szansę, żeby powiedzieć prawdę. Trwałam przy swoim: rzeczka. One też się nie poddawała. Nie wiem, czy wtedy w końcu się przyznałam, czy nie. Pamiętam za to, że następnego dnia wykręcałam się przed lustrem w łazience, żeby podziwiać siniaki na pośladkach. Rok później mama zachorowała i zmarła, a wspomnienie tamtego bicia jest jednym z kilku, jakie mam o niej." Kara – tak, bicie – nie Tyle nasze historie. Wnioski z nich płynące? Że bicie często jest objawem frustracji i zdenerwowania osoby bijącej. Że bicie powoduje poczucie niesprawiedliwości, upokorzenia, strachu osoby bitej. Że z bicia najczęściej nie wyciąga się wniosków, jak wolno, a jak nie należy postępować. Zostaje tylko ślad w pamięci, który jest wstydliwy i nie chce się o nim pamiętać, tylko że zapomnieć się nie da... Wiele osób twierdzi, że z tym krytykowaniem klapsów to mocno przesadzamy. Że czasem inaczej się nie da, że klapsy są lepsze niż bezstresowe wychowanie. A przecież nie chodzi o to, że za złe zachowanie dzieci nie wolno karać. Ale najpierw trzeba rozważyć, czy to zachowanie naprawdę było złe, potem zastanowić się, jak ukarać dziecko adekwatnie do przewinień, np. odbierając przywileje, wyciągając konsekwencje. A jeśli się uderzyło (bo i tak się zdarza, nie ma co się oszukiwać), to należy dziecko przeprosić, a nie podciągać klapsa pod tak zwaną szumnie „karę wychowawczą". Bo bicie jest po prostu złe – i żadna argumentacja tego nie zmieni. Przeczytaj także: Jak karać dziecko Przestańmy bić dzieci. Kampania Rzecznika Praw Dziecka Przytulas czy klaps – co wychowa dziecko lepiej? „Przemoc jest czymś bezwzględnie dobrym i godnym pochwały" (???)
Są takie sytuacje w przedszkolu, kiedy dzieci czują się niekochane
Co czuje dziecko, które codziennie czeka na rodziców w pustym przedszkolu? Co sobie myśli, gdy nikt bliski nie przychodzi na przedstawienie albo gdy przyprowadza się je na zajęcia z gorączką? Rozmowa z psychologiem dziecięcym.
O odbieraniu dziecka z przedszkola i innych problemach spowodowanych czasem pracy rodzica, brakiem możliwości wcześniejszego wyjścia do domu, czy wzięcia dnia wolnego, rozmawiamy z psychologiem dziecięcym, Beatą Płażewską. Wszyscy koledzy poszli już do domu, nauczycielka robi, co może, by ukryć zniecierpliwienie… Jak się czuje dziecko, którego kolejny raz nikt w porę nie odebrał z przedszkola? – Bardzo niepewnie. Jest smutne, boi się, nie wie, co się dzieje i co będzie dalej. Czy mama albo tata w końcu przyjdą? Jeśli takie sytuacje zdarzają się często, może czuć się nieważne, pozostawione samemu sobie, słabe, zagubione. Może uważać, że jego świat nie jest bezpieczny i przewidywalny. „Po inne dzieci przychodzą rodzice na czas, a po mnie nie. Może coś ze mną nie tak?” – myśli. Dziecko bierze winę na siebie? – Może tak być. Dzieci są egocentrykami, wszystko odbierają osobiście. Także winy szukają w sobie, choć mogą też czuć złość na rodziców, którą będą rozładowywać, gdy znów poczują się bezpieczne. Czy brak poczucia bezpieczeństwa może wpłynąć na rozwój dziecka? – Tak. Trudno myśleć o szlaczkach czy literkach, gdy człowiek nie czuje się bezpiecznie. Zamiast się zastanawiać, czy literka B ma brzuszki z przodu, czy z tyłu, przedszkolak myśli o tym, czy mama przyjdzie na czas. Ta niepewność może też odbić się na zachowaniu dziecka. Kilkulatek może stać się płaczliwy, może rozpaczliwie bronić się przed zostaniem w przedszkolu, rozrabiać, obrażać się. Bywa różnie. Taka sytuacja u jednych dzieci może powodować lęk, u innych złość. Ale przecież spóźnienie może się zdarzyć każdemu rodzicowi. Wiadomo, jak to jest: w pracy przedłuża się narada, są korki… – To prawda, ale kilkulatek tego wszystkiego nie rozumie. Jeśli wiemy, że możemy się spóźnić, powinniśmy go uprzedzić. Jeśli usłyszy: „Posłuchaj, dziś mam w pracy ważne zebranie, może się zdarzyć, że nie przyjdę jak zwykle po podwieczorku, ale później, jak inne dzieci już pójdą do domu”, będzie wiedział na czym stoi. Uprzedzone o spóźnieniu dziecko, nawet jeśli nie jest zadowolone, ma poczucie kontroli nad sytuacją: „Mama się spóźni, ale wiem o tym i nie muszę się bać. Nie podoba mi się to, ale nie jestem zaskoczony”. A jeśli nasza praca jest nieprzewidywalna i ciągle zdarza się coś, co sprawia, że nie możemy dotrzeć do przedszkola na czas? – To trudna sytuacja, ale trzeba jakoś ją rozwiązać. Można np. zatrudnić nianię, która będzie odbierać dziecko z przedszkola. Można poprosić o pomoc sąsiadkę, koleżankę itd. Można dogadać się z innymi rodzicami. Malec, który po zajęciach pójdzie się bawić do domu ulubionego kolegi, jest w innej sytuacji niż ten, który samotnie czeka na rodziców w przedszkolu. A co zrobić, gdy już zdarzyło się nam spóźnienie? – Trzeba przeprosić dziecko i wyjaśnić mu, co się stało. Potraktować je z szacunkiem, tak jak sami byśmy chcieli być traktowani w takiej sytuacji. Kiedy jeszcze przedszkolak może czuć się opuszczony i nieważny? – Na przykład, gdy rodzice bez uprzedzenia nie przychodzą albo spóźniają się na przedszkolne przedstawienia. To dla maluchów bardzo ważny moment. Podczas każdego spektaklu wyciągają szyje, by zobaczyć bliskich. Czasem, gdy ich nie widzą, nie są w stanie opanować łez. Bywa też, że grają podwójną rolę, np. stracha na wróbla i twardziela, który nieobecność mamy czy taty znosi z godnością. Tak czy inaczej to dla dziecka potwornie trudna sytuacja. Dlatego warto zrobić wszystko, by dotrzeć na czas. A jeśli to niemożliwe? – Wtedy, podobnie jak w przypadku spóźnienia, trzeba dziecko o tym uprzedzić i – jeśli to możliwe – wysłać do przedszkola zastępcę: babcię, ciocię, wujka. Czy dziecko przyprowadzane do przedszkola z gorączką lub biegunką też czuje się pozostawione samo sobie? – Owszem. Nawet jeśli jest małe, wie, że coś jest nie tak. Źle się czuje, wie, że powinno być w domu i leżeć w łóżku. Słyszy komentarze innych rodziców, czasem pań. Czasem bywa jeszcze gorzej – gorączka rośnie, nauczycielka dzwoni do rodziców, a oni nie odbierają telefonu (bo np. nie mogą, są na spotkaniu). Trudno w takiej sytuacji czuć się ważnym i kochanym. Rodzice czasem nie mają wyjścia… – To prawda, ale też nie są zaskoczeni: wiadomo, że przedszkolaki często chorują, niewiele jest dzieci, które to omija. Nie ma rady: trzeba się na takie sytuacje przygotować. Jeśli nie możemy iść na zwolnienie, musimy znaleźć kogoś, kto będzie się zajmował chorym dzieckiem w czasie, gdy będziemy w pracy. Lepiej założyć, że coś może pójść nie tak (szef każe nam zostać w pracy, będą korki, nie zdołamy dotrzeć na przedstawienie, dziecko się rozchoruje) i przygotować się na to (uprzedzić dziecko, znaleźć zastępcę: babcię, nianię), niż optymistycznie zakładać, że jakoś to będzie? – Zdecydowanie lepiej. Postawa zakładająca, że jakoś to będzie, oznacza dla dziecka życie w niepewności. Zobacz także: O co proszą panie z przedszkola? Złe zachowanie - 8 kół ratunkowych Chore dzieci w przedszkolu – rodzice, nie róbcie tego innym!
Mamo, to ja! Jak dzieci próbują zwracać na siebie uwagę rodziców?
Kopie, krzyczy, gryzie.... Na co jeszcze gotowe jest dziecko, by zainteresować sobą rodziców? Rozmowa z psychologiem.
Jesteśmy zagonieni i zmęczeni. Brakuje nam czasu, w dodatku mnóstwo rzeczy nas rozprasza. Tymczasem dzieci bardzo potrzebują naszej uwagi i tego, by po prostu z nimi być. Dzięki temu czują się ważne i kochane. Są gotowe na wiele, by nas sobą zainteresować. Jak daleko są w stanie się posunąć, byśmy się nimi zajęli? Przeczytaj rozmowę z Beatą Płażewską, psychologiem, mamą dwójki dzieci. Polecamy także: Co czuje dziecko, gdy ciągle używasz przy nim telefonu? Poruszające zdjęcia Jak dzieci zwracają na siebie uwagę, gdy czują, że im jej brakuje? Beata Płażewska, psycholog: Bardzo różnie. Znam dziewczynkę, która przez kilka dni udawała, że nie może chodzić. Rodzice byli przerażeni, wozili ją po lekarzach, szpitalach. Dopiero gdy przestraszyła się jakiegoś badania, powiedziała: „Ojej, moje nóżki już działają” i zakończyła przedstawienie. Na szczęście to wyjątkowa sytuacja, dzieci rzadko posuwają się aż tak daleko. A co robią najczęściej? Na przykład złoszczą się, kopią, gryzą, krzyczą, są niegrzeczne... Ale to denerwuje rodziców! To prawda, ale też gwarantuje reakcję, podczas gdy grzeczne zachowanie czy cicha zabawa w kąciku niekoniecznie. Dzieci tak bardzo potrzebują naszego zainteresowania, że wolą nas zdenerwować, niż być niezauważone. Co jeszcze robią? Mogą też przesadnie okazywać strach, np. wskakiwać nam na ręce na widok niegroźnego psa. Albo bardzo się wstydzić, chować za nami. Albo, zwłaszcza po pojawieniu się młodszego rodzeństwa, znów siusiać w majtki i nie radzić sobie z samodzielnym jedzeniem, czyli postępować na zasadzie: „Patrzcie, ja też jestem malutki, zaopiekujcie się mną!” Malec może też mieć problemy z wypróżnianiem się, bóle brzucha, mdłości. Może nie mieć apetytu. Bywa i tak, że dziecko staje się takim domowym, wiecznie uśmiechniętym słoneczkiem. Ciągle się wygłupia, stara się nas nieustannie rozśmieszać, popisuje się, stale robi jakieś psoty i robi to z taką intensywnością, że mamy serdecznie dość. Dzieci nami manipulują? Nie, to nie tak. Małe dziecko nie robi tego świadomie, zakładając z góry: „Aha! Jak narozrabiam/powiem śmieszny wierszyk/poskarżę się na ból brzucha, to mama przestanie rozmawiać przez telefon”. Robi to, bo po prostu nas potrzebuje, bo chce naszej bliskości. Czy takie zachowania – złość, wygłupy itd. – zawsze służą temu, by zwrócić naszą uwagę? Oczywiście, że nie! Czasem dzieci po prostu odreagowują w ten sposób emocje, autentycznie się boją albo wstydzą, naprawdę mają jakiś problem albo wygłupiają, bo lubią i taki mają temperament. Poza tym dopiero uczą się, jak należy się zachowywać, co jest dobrze widziane, a co denerwuje rodziców, jak daleko można się posunąć, kiedy jest pora na występy, a kiedy nie. Przeczytaj także: Czego boją się przedszkolaki? Skąd mamy wiedzieć, o co naprawdę chodzi? Dowiemy się tego, dając maluchowi to, czego potrzebuje, czyli naszą uwagę. Tak, by się nią nasyciło. Czasem jest tak, że nasze dzieci rzeczywiście mają jej za mało: wracamy zmęczeni z pracy, jesteśmy nieuważni, nie patrzymy na nie, nie słuchamy, co mają do powiedzenia. To zupełnie normalne, że one robią, co mogą, byśmy się nimi zajęli. Bywa jednak i tak, że malec chciałby nas na wyłączność, non stop. Że stale chciałby być w centrum uwagi. A tak się nie da. Co w takim razie możemy zrobić? Ważne jest to, by dawać dziecku sporo swojej uwagi i rzeczywiście spędzać z nim codziennie trochę czasu. Zawsze powtarzam, że od jego ilości ważniejsza jest jakość. Niech to będzie nawet tylko pół godziny, ale bez zerkania na telewizor, wysyłania sms-ów czy przeglądania gazety. Rozmawiajmy z malcem, patrzmy mu w oczy, bawmy się, wygłupiajmy. Bądźmy tu i teraz, dajmy mu sto procent siebie. Jednak nie przez cały czas, bo nie możemy być do jego wyłącznej dyspozycji 24 godziny na dobę. My też potrzebujemy chwili dla siebie, rozmowy z kimś dorosłym, zajęcia się swoimi sprawami itd. I dziecko powinno się tego nauczyć. Łatwo powiedzieć… Nie twierdzę, że to łatwe, ale dziecku trzeba stawiać granice, bo ich także (a nie tylko naszej bliskości) potrzebuje. Warto jednak pamiętać, że maluchowi, który nasycił się naszą uwagą (bawił się z nami, rozmawiał, turlał po dywanie, śmiał, opowiadał nam o czymś), łatwiej będzie zrozumieć, że rodzice potrzebują chwili dla siebie, niż dziecku, które rzadko może na nią liczyć. Przeczytaj także: Wyznaczanie granic. Dlaczego warto czasem powiedzieć dziecku "NIE"
Wszyscy chcemy, by nasze dzieci słuchały nas i były grzeczne. Ale czasem, niechcący, sami im to utrudniamy. Co pomaga w dobrym zachowaniu?
Złe zachowanie dziecka nie wynika z jego złego charakteru. Dzieci są czasem niegrzeczne, bo w ten sposób wyrażają swoje zdanie, buntują się, chcą postawić na swoim albo zwrócić na siebie uwagę. Sprawdź, co sprawi, że dziecko stanie się grzeczniejsze (bo musisz pamiętać, że idealnie grzecznych dzieci nie ma). 1. Jasne zasady Dziecko musi wiedzieć, co wolno, a czego nie. Dzięki temu czuje się w świecie bezpieczniej. Zasady nie mogą się zmieniać z dnia na dzień, w zależności od tego, w jakiej jesteśmy formie albo ile czasu możemy w danym momencie poświecić dziecku. Jeśli nie wolno oglądać filmów dla dorosłych, bić, kopać, niszczyć i spędzać całego dnia przed telewizorem, to nie wolno i już. Czytaj też: Co robić, by dzieci nas słuchały 2. Dzienny „rozkład jazdy” W miarę stałe pory posiłków, kąpieli, gaszenia światła itd. oraz znajome rytuały (np. czytanie bajki przed snem) są ważne nie tylko dla niemowlaków. Także przedszkolaki wolą, gdy w ich życiu panuje porządek (nie mylić z wojskowym drylem), bo w chaosie się gubią i nie czują bezpiecznie. Można pójść w ślady Superniani i spisać plan dnia na kartce lub tablicy. Słowa można zastąpić obrazkami. 3. Nagrody Nagrodą może być jakiś drobiazg (np. naklejka), pochwała, wspólna zabawa albo po prostu nasza uwaga (na ogół poświęcamy ją dzieciom, gdy są niegrzeczne i tym samym wzmacniamy złe zachowania). Sprawdź: Jak karać dziecko? 4. Konsekwencje Dziecko powinno wiedzieć, jakie konsekwencje poniesie, jeśli nie zrobi tego, o co je prosimy. Najlepiej, jeśli wynikają z sytuacji (np., jeśli dziecko nie posprząta zabawek, nie zdąży obejrzeć bajki). 5. Umowa Jeśli dziecko ma z czymś wyjątkowo duży problem, np. nie szanuje zabawek, można z nim spisać umowę. Kilkulatki lubią być traktowane poważnie, więc obie strony muszą dotrzymać swoich zobowiązań. Twoje dziecko nie potrafi jeszcze czytać? Nie szkodzi. Przecież ma ciebie. 6. Minutnik Dla przedszkolaka zdanie w rodzaju „Za pięć minut koniec kąpieli" nic nie znaczą. Kuchenny minutnik pozwoli mu zrozumieć upływający czas. Zobacz: 6 gadżetów, które ułatwiają zycie rodzicom, choć wcale na to nie wyglądają 7. Liścik Dzieci uwielbiają dostawać listy, te, które nie potrafią jeszcze czytać także (list możesz przeczytać ty, najważniejsze, że adresatem jest dziecko). Zamiast po raz dziesiąty mówić „Posprzątaj zabawki”, napisz na karteczce „Droga Natalko! Chcemy wrócić do swoich domów. Twoje lalki i misie.” Sprawdź: Praktyczne sposoby na bałaganiarza, czyli o obowiązkach przedszkolaka 8. Zabawa Zamiast bez ustanku powtarzać „Pospiesz się, bo spóźnimy się do przedszkola„ albo „Kiedy wreszcie zaczniesz sprzątać?”, powiedz „Ciekawe, kto pierwszy dotrze do ławki/drzewa itd.” lub „Ciekawe, kto pierwszy uwinie się ze swoim zadaniem, ty ze zbieraniem klocków, czy ja z robieniem kolacji.” Konsultacja: Beata Płażewska, psycholog dziecięcy, Uniwersytet Wrocławski, mama Agatki i Pawła
Nie potrafi usiedzieć w miejscu ani na niczym się skupić. Jest niegrzeczne, biega, hałasuje, myszkuje po wszystkich kątach. Nie słucha, urządza awantury, nabija sobie guzy. Jak sobie radzić z takim dzieckiem?
Nieznośne dziecko – na jego temat wszyscy wokół mają coś do powiedzenia. "To na pewno ADHD" – mądrzy się koleżanka. "A gdzie tam, Jaś to po prostu żywe srebro, jak jego ojciec" – uspokaja babcia. "Diabeł wcielony! Trzeba mu przetrzepać skórę!" – mruczy pod nosem sąsiad. Co robić, by choć trochę okiełznać nieznośnego malca? Zapytaliśmy o to Beatę Chrzanowską, psychologa dziecięcego. Polecamy także: Twoje dziecko nie jest niegrzeczne, gdy... Przyjrzyj się dziecku. Może ma powód, by być niegrzeczne? Gdy dziecko zaczyna rozrabiać, np. wspinać się regał w supermarkecie, zastanów się dlaczego to robi. Nudzi się? Chce dotknąć czerwonej miski na najwyższej półce? Zwrócić na siebie twoją uwagę? Znając odpowiedź na to pytanie (uprzedzamy: nie zawsze łatwo ją odnaleźć) będziesz mogła odpowiednio zareagować: np. przydzielić mu Bardzo Ważne Zadanie, które odwróci jego uwagę od regału albo podpowiedzieć, jak ma się zachować ("Jeśli chcesz coś zobaczyć z bliska, powiedz mi, pomogę ci"). Nie ulegaj, jeśli złym zachowaniem chce na tobie coś wymusić, np. kupienie słodyczy. Jeśli to zrobisz, przy następnej okazji czeka cię powtórka. Przyjrzyj się jego rówieśnikom. Większość dzieci rozrabia! W zasadzie nie powinno się porównywać dzieci, ale... Jeśli uważnie przyjrzysz się grupie rozbrykanych maluchów, możesz dojść do wniosku, że ... wszystkie dzieci są niegrzeczne, a twoje dziecko nie wyróżnia się niczym szczególnym. –To zupełnie normalne, gdy dwu-, trzylatek się buntuje i "walczy" z rodzicami, jest w pięciu miejscach naraz, czasem pobije się z kolegą o najlepsze wiaderko, niekiedy urządza sceny w sklepie, sprawdza, co jest w szufladach, wierci się przy stole, biega, chce wejść na każdy murek i każdy krawężnik – mówi Beata Chrzanowska, psycholog dziecięcy. Przeczytaj także: ADHD czy złe zachowanie? Przyjrzyj się ... sobie. Może za dużo oczekujesz? Zdarza się, że zwyczajne, ruchliwe dziecko, wydaje się rodzicom niegrzeczne, bo ma inny niż oni temperament. – Tacy spokojni, mało energiczni rodzice oczekują, że podczas spaceru ich pociecha będzie szła grzecznie za rączkę, a potem posiedzi przy nich na ławce w parku. Mało który maluch jest w stanie sprostać takim wymaganiom! – mówi psycholog. Uporządkuj dzień To ważne w przypadku każdego dziecka bez wyjątku, jednak maluch z dużym temperamentem i kłopotami z koncentracją, w chaosie zupełnie się gubi. Pamiętaj o stałych porach posiłków, kąpieli itd. Pozwól dziecku się wyszaleć Dziecko musi dać upust rozsadzającej je energii, dlatego każdego dnia (a nie tylko w weekendy i to pod warunkiem, że świeci słońce) musi mieć gdzie pobiegać i poskakać. Jeśli pogoda jest brzydka i podwórko nie wchodzi w grę, zabierz je do sali zabaw albo na basen, urządź mu domowy tor przeszkód z poduszek itd albo chociaż pozwól poskakać po sofie albo potańczyć w rytm skocznej muzyki. A najlepiej zrób to razem z nim. Wprowadź jasne zasady Dziecko musi wiedzieć, co wolno, a czego nie. I trzeba mu to jasno powiedzieć, zamiast zakładać, że to oczywiste. – Dwu- albo nawet trzylatek może nie mieć pojęcia (bo niby skąd?), że nie wolno bić, krzyczeć, wybiegać na jezdnię albo grzebać w torebce mamy. To my, rodzice, musimy go tego nauczyć – mówi psycholog. Mów konkretnie, np. "Nie biegaj", "Mówi ciszej". Dziecko nie wie, co to znaczy "Bądź grzeczny". Nie licz na to, że dziecko z marszu zacznie przestrzegać reguł, bo nie zacznie na pewno. Bądź konsekwentna i powtarzaj nakazy i zakazy do skutku i jednocześnie chwal właściwe zachowania . Skup się na dziecku Zamiast je uspokajać, napominać i strofować niegrzeczne dziecko, pobaw się z nim, porozmawiaj albo poproś je o pomoc, np., w zrobieniu kolacji. Nabrudzi i nachlapie, ale będzie szczęśliwe, że robi coś ciekawego, ty będziesz wiedziała gdzie jest i co robi. W tym czasie z pewnością nie ściągnie sobie na głowę regału z książkami. Nie bij, nie dawaj klapsów W bitym dziecku (każdym, nie tylko tym aktywnym) narasta poczucie krzywdy, a to budzi złość i jeszcze gorsze zachowanie. Sprawdź, czego bicie uczy dzieci (video) Nie zasypuj dziecka zabawkami Nadmiar zabawek sprawia, że trudno się skupić: malec miota się od misia do wywrotki, od wywrotki do klocków itd. Nie spuszczaj malca z oka Aktywny, nieposłuszny malec może narobić sobie poważnych kłopotów. Staraj się przewidywać ewentualne zagrożenia. Jeśli trzeba, idź do psychologa Dajesz z siebie wszystko, a mimo to kompletnie sobie nie radzisz? Nie czekaj aż wszystko samo się jakoś ułoży, szkoda czasu i nerwów. Idź do specjalisty. - Czasem wystarczy jedna rozmowa, by sytuacja zmieniła się na lepsze – mówi Beata Chrzanowska. – Zdarza się na przykład tak, że dziecko zachowuje się źle, bo w domu każdy mówi mu co innego: mama swoje, tato swoje, babcia swoje itd. Dziecko nie wie, kogo ma słuchać, więc robi co mu się żywnie podoba. Z taką sytuacją można sobie poradzić niemal od ręki, wystarczy ustalić zasady. Niestety nie zawsze problem da się rozwiązać szybko, jednak nawet regularne wizyty u psychologa są lepszym rozwiązaniem niż nieustanna wojna domowa. Polecamy także: Co to znaczy "grzeczne dziecko"? Wywiad z Supernianią
Jedno dziecko bije kolegów, drugie do nikogo nie odzywa się, a jeszcze inne nie może usiedzieć na miejscu. Przedszkole jest jak lustro: odbija wszystkie dziecięce cechy, kłopoty i obawy. Twoim zadaniem jest pomóc dziecku jak najszybciej uporać się z nimi.
Jeśli przedszkolanka sygnalizuje ci, że twój kilkulatek ma problem w nawiązaniu kontaktu z kolegami albo w ogóle nie słucha jej poleceń, nie wpadaj od razu w panikę. Dzieci – tak jak dorośli – mają czasem problemy. Pamiętaj też, że zawsze powinnaś być adwokatem swojego dziecka. Pani zwraca ci uwagę, że jest nieposłuszne, za dużo płacze czy brzydko mówi? Traktuj problem z powagą, postaraj się go rozwiązać, ale nigdy nie potępiaj dziecka. Ono także przeżywa stres związany z kłopotami. Jeśli nie ty, to kto inny będzie jego obrońcą i wsparciem? Dlatego przyjrzyj się problemowi dziecka i znajdź rozwiązanie. Dziecko bije innych w przedszkolu Każdemu dziecku zdarza się czasem uderzyć w kłótni kolegę czy siłą wydrzeć zabawkę. Bywają jednak takie kilkulatki, które nadużywają swojej siły i z tego powodu stają się dla innych niebezpieczne. Prawdopodobne przyczyny: Agresja dziecka może być wynikiem braku innych wzorców rozwiązywania problemów. Jeśli dwulatek widzi, jak w piaskownicy opiekunka pozwala na wyrywanie komuś łopatki, to zaczyna sądzić, że użycie siły po prostu się opłaca. Czasem taki brak pozytywnych zachowań dodatkowo jest wzmocniony werbalnym komunikatem. Kilkulatek wówczas słyszy, jak dorośli na widok agresywnego dziecka stwierdzają: „Bardzo dobrze, przecież musi sobie radzić w życiu!". Bywa jednak też tak, że bijące kogoś dziecko za wszelką cenę po prostu próbuje zwrócić na siebie uwagę dorosłych („Mama tak długo rozmawia z ciocią. Jak klepnę Karolinkę, to na pewno szybko skończy."). Możliwe rozwiązania: Pokazuj dziecku, jak ma rozwiązywać konflikty. Tłumacz też, jak czuje się osoba skrzywdzona. Powiedz, że uderzenie boli, jest także przykre i smutne. Jeśli dziecko traktuje bicie jako sposób kontaktu, pokaż jak może go nawiązać inaczej, np. głaszcząc po policzku czy podając rękę. Uświadom dziecku, jak wielka może być jego siła: możesz np. poprosić, by klepało w bryłę plasteliny i powoli zmniejszało natężenie uderzeń. Czytaj też: 5 zabaw, by dziecko przestało bić innych Dziecko używa brzydkich wyrazów w przedszkolu Przedszkole to „wylęgarnia" przekleństw. Dzieci przynoszą je z podwórka i domu, a później wymieniają się nimi, ku swojej uciesze. Prawdopodobne przyczyny: Słysząc przekleństwo, początkowo dziecko nie zdaje sobie sprawy z jego negatywnego zabarwienia. Dopiero widząc reakcję otoczenia, zaczyna rozumieć, że pewne słowa są złe i zakazane. Możliwe rozwiązania: Dziecko może znać brzydkie wyrazy, powinno jednak wiedzieć, że ich używanie jest złym zachowaniem. Dlatego krótko wyjaśnij, że przekleństwa wypowiada się najczęściej w gniewie, a jeśli już zdarzy się dziecku przekląć, powinno po prostu przeprosić. Nie rób jednak zbyt długiego wykładu na ten temat, bo gdy dziecko usłyszy, że brzydkie wyrazy wzbudzają tyle emocji, uzna je za doskonałą formę prowokacji. Czy wiesz: Co robić, by dzieci nas słuchały? Dziecko jest przedszkolną beksą Nie ma chyba kilkulatka, który nie rozpłakałby się z powodu rozbitego kolanka czy wydartej przez kolegę książeczki. Są jednak dzieci płaczące częściej od innych. Prawdopodobne przyczyny: Dziecięcy płacz działa na rodziców jak sygnał alarmowy: „mojemu skarbowi coś się dzieje i trzeba mu natychmiast pomóc". Takie reakcje są całkowicie naturalne i prawidłowe, ale z czasem mogą przerodzić się w zbytnią opiekuńczość. W ten sposób dziecko zamiast uczyć się radzenia sobie w trudnych sytuacjach, zwyczajnie jest od nich odseparowane. Bywa też tak, że w domu dziecko otrzymywało bardzo dużo uwagi i tego samego oczekuje teraz od przedszkolanki. Jednak pani nie jest w stanie zajmować się przez cały czas każdym dzieckiem z osobna: dzieci muszą czasem same rozwiązać konflikt czy umieć zareagować na krytykę. Jeśli tego nie potrafią, płaczą, bo nie znają innego sposobu na załatwienie problemu. Najczęściej takie wiecznie usmarkane maluchy mają trudności z akceptacją wśród kolegów, którzy wolą bawić się z dziećmi pogodnymi. Możliwe rozwiązania: Przede wszystkim sprawdź, w jakich sytuacjach dziecko najczęściej płacze. Może za wszelką cenę chce zwrócić na siebie uwagę, a może rzeczywiście zrodziły się w dziecku jakieś obawy (np. boi się, że nie odbierzesz go z przedszkola). Trzeba wtedy spokojnie porozmawiać, by przywrócić dziecku poczucie bezpieczeństwa. Czytaj też: Dziecko nielubiane w przedszkolu – jak możesz mu pomóc? [CMS_PAGE_BREAK] Dziecko nie chce się bawić z innymi przedszkolakami Dzieci, które nie chcą się bawić z rówieśnikami, najczęściej po prostu nie wiedzą, jak nawiązać kontakt z innymi. A to przecież bardzo ważna umiejętność. Prawdopodobne przyczyny: Gdy dziecko przed przedszkolem niewiele spędzało czasu na podwórku, może nie wiedzieć, jak poznaje się nowych kolegów (często za to doskonale dogaduje się z dorosłymi). Czasem wynika to także z nieumiejętności dzielenia się z innymi czy chęci wydawania wszystkim poleceń. Możliwe rozwiązania: Stwarzaj sytuacje, w których dziecko będzie się stykało z rówieśnikami. Spacery na plac zabaw czy zapraszanie kolegów z przedszkola do domu – to pomoże przełamać pierwsze lody. Początkowo możesz uczestniczyć w zabawach, ale w miarę ośmielania się dziecka, powoli się wycofuj i pozwól na samodzielną zabawę. Sprawdź: Jak nauczyć dziecko dzielenia się z innymi Dziecko nie słucha pań w przedszkolu Przedszkolaki czasem nie słuchają poleceń pani i trudno im usiedzieć na jednym miejscu. Jeśli jednak zdarza się to często, może stać się przyczyną problemów. Prawdopodobne przyczyny: Dziecięce nieposłuszeństwo dorośli często biorą za butę i brak szacunku do starszych. Tymczasem dzieci nie słuchają poleceń z wielu powodów. Przyczyną może być brak konsekwencji w zachowaniu dorosłych (dziecku powtarza się polecenia wiele razy i nie egzekwuje ich wykonania). Czasem jednak jest to nieumiejętność dziecka skupienia się na jednej rzeczy (kilkulatek szybko porzuca kolorowanie, bo właśnie zobaczył w kącie klocki). Bywa też, że jakaś czynność pochłonie dziecko tak, że nie słyszy kolejnych poleceń pani, bo zajęte jest np. ubieraniem misia. Odrębnym przypadkiem jest odmawianie przez dziecko wykonywania niektórych zadań (szczególnie tych plastycznych). Dziecko uważa takie czynności za obrzydliwe i brudne. Trudno mu wtedy pokonać swoją awersję, która wynika z zaburzeń integracji sensorycznej i wymaga odpowiedniego leczenia. Możliwe rozwiązania: Należy sprawdzić, w jakich sytuacjach dziecko nie słucha. Może potrzebna będzie większa konsekwencja z naszej strony w egzekwowaniu poleceń albo nauka skupiania się na czynnościach (wtedy małymi kroczkami przedłużaj czas np. kolorowania, aktywnie przy tym dopingując dziecko). Nie wolno także zapomnieć o naturalnej ruchliwości dziecka. Jeśli nie może wybiegać się, pograć w piłkę czy poskakać na skakance, trudno potem od niego wymagać koncentracji nad książką. Gdy natomiast dziecko odmawia wykonywania prac plastycznych, tłumacząc się awersją do brudu, trzeba skonsultować się z psychologiem. Czy wiesz: Jak wygląda wizyta dziecka u psychologa? Ważna strategia Jakikolwiek by nie był problem dziecka, musisz postępować zgodnie z opracowaną strategią. Obserwuj. Dowiesz się wtedy, w jakich sytuacjach najczęściej pojawiają się dziecięce kłopoty. Rozmawiaj. Bez słów trudno ci będzie wejść w dziecięcy świat i pokazać dziecku dobrą drogę. Lecz przyczynę, nie skutek. Możesz dziecku wytłumaczyć, że nie może tyle płakać. Gdy jednak nie dowiesz się, co tak naprawdę kryje się za łzami, dziecko być może przestanie je ronić, ale za to zacznie np. moczyć się w nocy. Zadbaj o bezpieczeństwo. Nie bez przyczyny większość dziecięcych problemów ujawnia się z całą siłą właśnie dopiero w przedszkolu. Pamiętaj, że kilkulatek teraz musi sobie radzić sam – bez ciebie i może po prostu odczuwać lęk przed nowym. Ufaj. Wierz w umiejętności swoje i dziecka. Na pewno razem szybko stawicie czoła problemom. Czytaj też: Jak karać dziecko?
ADHD to termin, którego notorycznie się nadużywa. Kiedy można podejrzewać, że dziecko ma problem?
Większość małych dzieci rozrabia, buntuje się, nie słucha, krzyczy. Większość ma także niespożyte zasoby energii, kłopoty z koncentracją i "hamowaniem". To zupełnie normalne. Kiedy można podejrzewać, że dziecko ma ADHD albo inny problem? Zdaniem Beaty Chrzanowskiej, psychologa dziecięcego, warto uważniej przyjrzeć się dziecku, gdy: Dziecko zachowuje się naprawdę źle Jego nadruchliwość, impulsywność i brak koncentracji są tak nasilone, że utrudniają mu normalne funkcjonowanie. Nie można dogadać się z nim w absolutnie żadnej sprawie, a wszystkie codzienne czynności typu mycie, jedzenie itd. to nieustanna walka. Dziecko nie przestrzega żadnych reguł Sprawia wrażenie, jakby nie rozumiało, co się do niego mówi. Nie potrafi przestrzegać żadnych zasad. Dziecko jest bardzo gwałtowne O wiele gwałtowniej niż rówieśnicy reaguje na niepowodzenia, zakazy i porażki. Rozrabia bez ustanku Nie słucha, krzyczy i robi, co chce zawsze, a nie tylko wtedy, gdy ma gorszy dzień, jest zmęczone, nudzi się, nie miało okazji pobiegać. ... i robi to wszędzie Rozrabia nie tylko np. podczas nudnych zakupów, wyłącznie w żłobku czy w przedszkolu albo tylko w domu. Nie potrafi się powstrzymać w żadnych okolicznościach. Zobacz też: Sposób na buntownika Uwaga! Takie zachowanie może ale nie musi świadczyć o problemach, m.in. właśnie o ADHD (diagnozuje się je dopiero o sześciolatków, ale objawy widać już wcześniej). Może także świadczyć o tym, że dziecko ma jakiś kłopot, z którym nie może sobie poradzić. Nie ma sensu zdawać się na domysły albo czekać aż wszystko się jakoś ułoży. Lepiej wybrać się z dzieckiem do psychologa i spróbować rozwiązać problem. Zdarza się na przykład tak, że dziecko zachowuje się źle, bo w domu każdy mówi mu co innego: mama swoje, tato swoje, babcia swoje itd. Dziecko nie wie, kogo ma słuchać, więc robi co mu się żywnie podoba. Z taką sytuacją można sobie poradzić niemal od ręki, wystarczy ustalić zasady. Niestety nie zawsze problem da się rozwiązać szybko. Jednak nawet regularne wizyty u psychologa są lepszym rozwiązaniem niż nieustanna wojna domowa.
Przeklina, kopie, pluje - 5 sposobów na dziecięce wybryki
Podpowiadamy, jak radzić sobie z „umiejętnościami” przyniesionymi przez Twoje dziecko z przedszkola. Czy można je tego oduczyć?
Ubóstwiamy nasze dzieciaki tak, że wskoczylibyśmy za nie w ogień. Dbamy o nie i dajemy wszystko, co najlepsze. Ale czy je szanujemy?
Dziecko, które jest szanowane przez najbliższych, uczy się szacunku do innych i do samego siebie – mówi Beata Płażewska, psycholog dziecięcy. No dobrze, tylko co to właściwie znaczy? Skąd dziecko wie, że jest szanowane? I jak to pogodzić z wychowywaniem? 1. Szanuj indywidualność dziecka Każdy człowiek od dnia narodzin ma prawo do bycia sobą: kimś o określonym temperamencie, talentach, niedostatkach. Ma prawo rozwijać się we własnym tempie i iść własną drogą. Nie musi spełniać niczyich ambicji. Niby to wszystko wiemy, ale... Tak bardzo chcemy, by nasze dzieci były najwspanialsze, że czasem zupełnie niepotrzebnie je poganiamy: za szybko uczymy siadać, chodzić, denerwujemy się, gdy później niż rówieśnicy zaczynają mówić albo gorzej rysują. Biorąc pod uwagę potrzeby i możliwości dziecka, okazujemy szacunek dla jego odrębności. Gorzej, gdy bez ustanku porównujemy je do innych. Nie można na przykład oczekiwać, że skoro starsza siostra dziecka była „taka spokojna”, ono także takie będzie, bo przecież jest... inną osobą. Czytaj też: Fajnie mieć rodzeństwo – Warto także zdawać sobie sprawę, że dziecko to nie mały dorosły – podkreśla Beata Płażewska. – Inaczej rozumuje, żyje w świecie, w którym fikcja miesza się z rzeczywistością, jest egocentryczne. Ma więc prawo panicznie bać się odpływu w wannie, opowiadać niestworzone historie, niecierpliwić się, wiercić przy stole właśnie dlatego, że jest dzieckiem. To, że jest dzieckiem nie oznacza, że jego sprawy są mniej ważne. – Często jest tak, że gdy mama woła dziecko, oczekuje, że ono zjawi się natychmiast. A przecież dziecko ma prawo zrobić to samo co ona. Czyli powiedzieć: „Za chwilę, muszę dokończyć to czy tamto” – mówi psycholog. 2. Słuchaj dziecka Jednym z najbardziej elementarnych wyrazów szacunku jest uwaga, jaką obdarza się inną osobę. Kto jest bez grzechu (i nigdy nie słuchał swojego dziecka jednym uchem), niech pierwszy rzuci kamieniem! Bądźmy szczerzy: gdy się jest mamą malca, który zaczyna mówić, zanim na dobre otworzy rano oczy, i nie zamyka buzi do późnego wieczoru, po prostu nie da się słuchać go cały czas z uwagą. Warto jednak się starać: dużo z dzieckiem rozmawiać i uczciwie stawiać sprawę („Teraz jestem zajęta, pogadamy o tym później”). Lepiej porozmawiać przez kwadrans, ale za to naprawdę, niż przez cały dzień markować rozmowę, rzucając na odczepnego „Tak, tak”, „Ojej”, „Naprawdę?”. Czytaj też: 5 rad dla taty, jak rozmawiać z dziećmi Zdarza się także, że rodzice gorączkowo reagują, gdy słyszą coś w rodzaju: „Pani w przedszkolu jest głupia” albo „Nie lubię babci”. Zabierają się do wychowywania („Nie wolno tak mówić!”), nie drążąc tematu i nie dochodząc do sedna problemu. – W takiej sytuacji warto najpierw wysłuchać dziecko i zapytać, dlaczego tak uważa. Być może wydarzyło się coś, czego dziecko nie umie inaczej ująć, np. pani krzyczała, a babcia kazała zjeść surówkę z kapusty itd. Gdy zna się problem, można go rozwiązać – mówi Płażewska. – Tylko wiedząc w czym rzecz, można wytłumaczyć dziecku, dlaczego nie wolno używać obraźliwych określeń. Zobacz też: Złe zachowanie – 8 kół ratunkowych 3. Daj dziecku prawo do uczuć Szacunek to także liczenie się z czyimiś uczuciami. Każdy może wstać lewą nogą, czuć do kogoś lub czegoś kompletnie nieuzasadnioną niechęć, bać się, złościć, wstydzić albo nie mieć na coś ochoty. Dziecko także! Czasem odmawiamy mu tego prawa („Uspokój się natychmiast!”, „Nie ma się czego bać”, „Nie bucz, przecież to nie boli”), choć przecież im człowiek młodszy, tym trudniej mu się kontrolować. Dwu- czy nawet czterolatek nie posiadł jeszcze umiejętności robienia dobrej miny do złej gry, nic więc dziwnego, że odsuwa się ze wstrętem, gdy palący jak smok wujek usiłuje mu dać buziaka. Nie jest także w stanie nad sobą zapanować, gdy ogarnia go złość. – Oczywiście nie można pozwolić na to, by dziecko zachowywało się w sposób, który rani innych, i m.in. po to się je wychowuje – mówi Beata Płażewska. – Rzecz jednak nie w tym, by tłumiło uczucia, ale uczyło się wyrażać je w sposób, który jest do zaakceptowania dla innych ludzi. [CMS_PAGE_BREAK] 4. Szanuj prywatność dziecka Nawet całkiem mały człowiek ma prawo do odrobiny prywatności. Publiczne roztrząsanie kłopotów z siusianiem w majtki może sprawić, że dziecko poczuje się upokorzone. To przecież jego osobiste sprawy, podobnie jak przedszkolne problemy czy kłopoty z zachowaniem. 5. Staraj się zrozumieć dziecko Każda mama wie, że nie można dziecku pozwalać na wszystko, bo mogłoby się to dla niego źle skończyć. Między „nie, bo nie”, a „nie, bo...” jest jednak ogromna różnica. – Zawsze, bez względu na to, czy się zgadzamy z dzieckiem, czy nie, warto wysłuchać jego racji. I spróbować je zrozumieć. To nie musi przecież oznaczać zmiany naszej decyzji – tłumaczy Beata Płażewska. – Rozumiem, że moja czteroletnia Agatka chce ładnie wyglądać, mimo to nie pozwalam jej iść do przedszkola w samej spódniczce, gdy na dworze mróz. To, że wytłumaczysz dziecku, dlaczego nie może czegoś zrobić, nie gwarantuje oczywiście, że zdołasz je przekonać do swoich racji. Jednak na dłuższą metę taka metoda jest skuteczniejsza. W końcu dziecko ma szansę zrozumieć, dlaczego czegoś nie może. Słysząc „nie, bo nie”, nie uczy się niczego. Sprawdź: Jak wyznaczać dziecku granice? 6. Dotrzymuj obietnic danych dziecku Miało być zoo, jest zapalenie oskrzeli/szef każe przyjść do pracy w sobotę/przyjeżdża niezapowiedziana ciocia. Wiadomo, że słowa trzeba dotrzymywać, ale co zrobić, gdy to niemożliwe? – Pozostaje przeprosić dziecko i starać się nie zawieść go kolejnym razem – mówi Beata Płażewska. Nie wolno także dawać obietnic bez pokrycia. Notorycznie zwodzone dziecko („Pobawię się z tobą później”) może przestać wierzyć w cokolwiek i o cokolwiek prosić. 7. Nie oszukuj dziecka O ile z dotrzymywaniem obietnic sprawa jest jasna (słowa trzeba dotrzymać i już), różnie bywa z oszukiwaniem. Rodzice robią to często w dobrej wierze, po to, by nie straszyć dziecka albo uniknąć kłopotów. Mówią np., że szczepienie czy badanie trzeciego migdałka nie będzie bolało, choć wiedzą, że będzie. Nie ma sensu opowiadać dziecku ze szczegółami, jaki horror je czeka, nie można jednak dziecka okłamywać. 8. Szanuj, ale bądź stanowczym rodzicem Z jednej strony zdajemy sobie sprawę, że zabawki należą do dziecka, więc to ono powinno nimi dysponować, z drugiej chcemy nauczyć je dzielenia się z innymi. Albo: wiemy, że ma prawo do wyrażania uczuć, ale chcemy wychować je na opanowanego człowieka. Czy to się da pogodzić? – Tak, choć nie zawsze jest to łatwe - mówi Płażewska. – Traktowanie dziecka z szacunkiem nie wyklucza stanowczości. Często chodzi o formę, a nie o treść. A dziecko ma prawo do błędów. Poznaj: 6 zakazanych zdań, których dziecko nigdy nie powinno od ciebie usłyszeć
Nie ma idealnie grzecznych dzieci. Co jednak robić, jeśli dziecko ciągle dostaje uwagi w przedszkolu, choć w domu jest jak aniołek? Wierzyć paniom przedszkolankom czy z nimi dyskutować? Odpowiada pedagog.
Już zaraz nowy rok szkolny i znów zaczynam się niepokoić, ponieważ mój syn w przedszkolu źle się zachowuje. Jest nieposłuszny, niechętnie bierze udział w gimnastyce, zaczepia inne dzieci. W domu jego zachowanie nie stwarza problemu (mówi do nas „Tak, kochana mamo”, „Tak, kochany tato”). Panie w przedszkolu ciągle zwracają mu uwagę i nie potrafią nic dobrego o nim powiedzieć. W innych miejscach, np. na zajęciach Dobrego Startu, SI, syn jest postrzegany jako dziecko bezproblemowe (wysłałam go na nie, gdyż chcę, żeby oprócz domu syn doświadczał pozytywnych komunikatów na swój temat). W przedszkolu zaś panie zarzucają mi nadopiekuńczość. Jak to wytłumaczyć? Wioletta z Katowic Trudno orzec, dlaczego Pani synek akurat w przedszkolu zbiera negatywne opinie, może być tego szereg przyczyn, których nie potrafię odgadnąć po tak krótkim liście. Jednak: 1. Należy przeanalizować poprzednie zachowania dziecka Na pewno coś musiało się wydarzyć – kiedyś dziecko zachowało się niegrzecznie i została mu zwrócona uwaga, a dziecko na nią źle zareagowało (np. zaczęło myśleć, że jest złe, niegrzeczne, niekoleżeńskie itp.). A skoro tak, to zaczęło się czuć w przedszkolu niedobrze i, na zasadzie błędnego koła, dalej źle się zachowuje. Czytaj też: Przeklina, kopie, pluje – 5 sposobów na dziecięce wybryki 2. Trzeba spróbować zastanowić się nad swoim nastawieniem Prawdopodobnie również Pani jest już niechętnie nastawiona do pań z przedszkola, a one rewanżują się podobnie. A może warto byłoby zastanowić się, dlaczego zarzucana jest Pani nadopiekuńczość i np. porozmawiać o tym z psychologiem dziecięcym, który poznając więcej szczegółów, mógłby pomóc w rozwiązaniu tego problemu. Czytaj też: Dziecko nielubiane w przedszkolu – jak możesz mu pomóc? Konsultacja merytoryczna mgr Agnieszka Galica Terapeutka rodzinna i małżeńska. Kieruje Pracownią Na uboczu, która jest Psychologiczną Pracownią Konsultacyjno-wychowawczą Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Autorka popularnych bajek i piosenek dla dzieci oraz programów telewizyjnych
Co robić, gdy kilkulatek odreagowuje stres albo złość w sposób, którego nie możesz (i nie chcesz) zaakceptować? Najważniejsze to zachować spokój i wykorzystać swoje dyplomatyczne umiejętności! Sprawdź, co doradzają psychologowie.
Patrzysz na swojego przedszkolaka i wzdychasz: „Był takim słodkim maluszkiem, co w niego wstąpiło?”. Cóż, nic dziwnego, że dziecko się buntuje. Życie niemowlaka jest o wiele łatwiejsze. Można płakać, złościć się, a mama i tak patrzy na ciebie z zachwytem. Co innego, gdy to samo robi kilkulatek. Rodzicom niemowlaków wydaje się często, że kiedy dziecko skończy wreszcie trzy lata, jego wychowanie będzie o niebo łatwiejsze niż wychowywanie maleństwa. Taki duży zuch już przecież dobrze rozumie wszelkie polecenia i prośby, wie również, że nie wszystko mu wolno, zna zarówno smak nagrody, jak i kary, słowem: jest świetnie przygotowany do życia w społeczeństwie. Tylko że... to „świetnie” często okazuje się trochę na wyrost. Bo i cóż z tego, że kilkulatek zdaje sobie sprawę z faktu, że nie powinien np. bić, gryźć, przeklinać ani wpadać w histerię, skoro i tak po prostu nie potrafi się od tego powstrzymać? No właśnie. Sprawdź, jak powinnaś reagować na złe zachowanie dziecka. Czytaj też: Kłopoty z zachowaniem w przedszkolu 6 sposobów na trudne emocje Akceptuj wszystkie uczucia... Nawet te wyjątkowo dla dziecka trudne: smutek, złość, gniew. Nie mów z przekonaniem do dziecka: „Już nie boli”, skoro dobrze wiesz, że cały czas boli. Wstrzymaj się z dobrymi radami typu: „Nie smuć się”, „Nie ma czym się przejmować”. Takie słowa mogą sprawić, że dziecko poczuje się niezrozumiane i zlekceważone. ...i pomóż je nazwać. Kiedy mówisz np.: „Wiem, że jest ci przykro”, „Czujesz się rozczarowana, znam to uczucie”, „Rozumiem, że jesteś na mnie zły” – pomagasz dziecku zrozumieć jego własne emocje i – co ważne – zapanować nad nimi. Dajesz mu też do zrozumienia, że nie tylko ono jedno się z nimi zmaga. Odwróć uwagę. Pięciolatek płacze, bo chce lizaka? Zamiast w kółko opowiadać mu o tym, że lizaki to sam niezdrowy w nadmiarze cukier, pokaż mu przechodzącego psa, opowiedz historyjkę z własnego dzieciństwa, pobawcie się w wymyślanie zagadek. Dzieci często złoszczą się (albo jedzą słodycze) po prostu z nudów. Pokaż, jak wyrażać gniew. Wyjaśnij dziecku, że kiedy krzyczy na ciebie, sprawia ci przykrość, a spychając koleżankę z huśtawki, może zrobić jej krzywdę. Tłumacz, że złość można oswajać na inne sposoby: przez rozmowę, kopanie piłki albo głośny śpiew. Bądź cierpliwa, ponieważ taka umiejętność opanowywania gniewu wymaga treningu. Bądź wyrozumiała. Przedszkolakom trudno pogodzić się z tym, że nie zawsze wolno im decydować o sobie. Czują się z tego powodu sfrustrowane: złoszczą się i buntują. Zawsze staraj się znaleźć przyczynę takiego zachowania. Nie krytykuj – możesz wzbudzić w dziecku niepotrzebne poczucie winy. Daj dobry przykład. Nawet jeśli czujesz się zirytowana, nie pozwól sobie na krzyki, a co gorsza, szarpanie albo bicie dziecka. Sprawdź: Czego uczy rozczarowanie 3 sposoby, by uniknąć histerii Pomóż się rozluźnić. Zastanów się, co dziecku pomoże pokonać złość. Chwila samotności, parę łyków wody, ramiona mamy? A może rysowanie złości na kartonie? Pobawcie się w „udawanie”. Niech dziecko będzie mamą, ty zmień się we wrzeszczącą trzylatkę. Taka zabawa sprawi dziecku wiele radości i jednocześnie pomoże mu spojrzeć na siebie z dystansu. Obserwuj dziecko. Zmęczenie, senność, głód albo pragnienie to najczęstsze przyczyny dziecięcej histerii. Nie dopuszczaj więc, aby te niechciane uczucia dopadły twoją pociechę. Czytaj też: Histeria dziecka – to wszystko wina mózgu – jak z tym żyć [CMS_PAGE_BREAK] 4 zabawy dla buntownika Wyścigi. Ruch na świeżym powietrzu (a wcześniej pożywne śniadanie) pomoże ustrzec dziecko (i ciebie!) przed atakiem złości. Nie od dziś przecież wiadomo, że odpowiedni poziom cukru i tlenu w organizmie to nie tylko podstawa zdrowia, ale także... dobrego humoru! Teatrzyk. A mówiąc językiem psychologów: zabawa we wcielanie się w role. dziecko dzięki np. roli nieśmiałej koleżanki, chorego pieska albo smutnego chłopczyka ma szansę zrozumieć uczucia innych. Taka zabawa wspaniale kształtuje empatię i sprzyja rozwojowi umiejętności społecznych kilkulatka. Wspólne gotowanie. Każda porządna gospodyni domowa potwierdzi, że mieszanie sosu albo zagniatanie ciasta odpręża i wspaniale nastraja człowieka do świata. Dlatego, kiedy widzisz, że awantura wisi w powietrzu, zaproś dziecko do kuchni. Rysowanie. Połóż przed dzieckiem czystą kartkę i kilka kredek. Poproś, aby namalowało swoje uczucia. Usiądź obok niego i zrób to samo. Porozmawiajcie o swoich rysunkach. Czytaj też: Dziwne rysunki dzieci – czy powinny niepokoić? 4 zajęcia ćwiczące cierpliwość Puzzle. Wspólne układanie obrazka z wielu małych elementów świetnie kształtuje u dziecka wytrwałość i spostrzegawczość. Pasjans karciany. Już czterolatka nauczysz prostego pasjansa. Pomóż mu zacząć, a znajdzie zajęcie, które pomoże mu ćwiczyć skupianie uwagi na konkretnej czynności. Budowanie z klocków. Rozwijają wyobraźnię, uczą, że cierpliwość w ich układaniu owocuje wspaniałą budowlą. Zabawy zręcznościowe. Piłeczka na gumce, którą lubiłyśmy się bawić w dzieciństwie i my, pomoże dziecku zająć się zabawą i wyciszy jego emocje. Sprawdź: 6 zabaw ruchowych dla przedszkolaka 6 pomocników samodzielnego zasypiania Wieczorne wyciszenie. Ostatnią godzinę dnia przeznaczcie na spokojną zabawę. Chwile rodzinnej bliskości pomagają dziecku zasnąć bez pomocy mamy (i we własnym łóżeczku). Przyjaciel u boku. Najlepiej ukochana przytulanka. Nikt tak dobrze nie pocieszy w chwilach samotności. Lampka nocna. Wiele dzieci jest zdania, że w ciemności pod łóżkiem i w szafie czają się potwory. Kilkulatek nie umie jeszcze opanować fantazji. Lekkie, ciepłe światło pomoże mu pożegnać nocne strachy. Domowe rytuały. Rutynowe czynności – kolacja, kąpiel, bajka na dobranoc – pozwalają dziecku poczuć się bezpiecznie. A to ułatwia zasypianie! Nowa pościel. Trzylatek poczuje się jak dorosły, jeśli pozwolisz mu samemu wybrać wzór pościeli do łóżeczka. Wtedy łatwiej da się namówić do pozostania we własnym łóżeczku. Konsekwencja. Kłopoty z zasypianiem (np. zasypianie tylko w łóżku mamy i taty) i nocne pobudki to czasem po prostu... nawyk. Przedszkolak zaśnie samodzielnie np. przy kołysankach z płyty. Czytaj też: Zdradzamy sposoby na dobry sen przedszkolaka [CMS_PAGE_BREAK] 6 zachowań, które lepiej przemilczeć Przeklinanie. Dzieci zwykle robią to, by zwrócić na siebie uwagę. Gdy dziecko zobaczy, że ta metoda nie działa – przestanie ją stosować. Jeśli dziecko przeklina np. w autobusie, zignoruj to, a w domu spróbuj mu wyjaśnić, że brzydkie słowa są pożyteczne, bo pomagają wyrzucić z siebie złość, ale sprawiają przykrość tym, którzy je słyszą. Histeryzowanie. Nie licz na to, że podczas ataku histerii dziecko cię zrozumie, a nawet usłyszy. W takiej sytuacji zatem nic nie mów, tylko działaj. Weź dziecko na ręce i odejdź z nim na bok lub, jeśli nie umie uspokoić się samo, obejmij go i delikatnie kołysz, aż atak przejdzie. Dziecięca masturbacja. Podstawowa sprawa: nie zawstydzaj dziecka ani nie strasz, że masturbując się, zachoruje. Możesz za to jak gdyby nigdy nic zaproponować wspólne rysowanie. Jeśli dziecko masturbuje się publicznie, wyjaśnij mu, że – tak samo jak np. siusianie – masturbacja jest czynnością intymną. Ssanie paluszka. Albo skubanie paznokci czy kręcenie loczka z włosów. Takie nawyki pomagają dziecku odprężyć się. Zwracanie mu uwagi, aby tego nie robiło, może je na nowo mocno zestresować i... błędne koło się zamyka. Nerwowe tiki. Mruganie, jąkanie się, mimowolne marszczenie czoła. Dziecko nie zdaje sobie sprawy z tików i nie potrafi nad nimi samodzielnie zapanować. Kłótnie między rówieśnikami. Dopóki zdrowie i bezpieczeństwo dzieci nie jest zagrożone, pozwalaj im podczas kłótni samodzielnie rozwiązywać ich konflikty. To świetnie uczy życia w grupie. Czytaj też: 7 sposobów na kłótliwe rodzeństwo 4 przykazania dla rodziców przedszkolaka Kochaj bezwarunkowo. I okazuj to w każdej sytuacji. W ten sposób wzmacniasz poczucie własnej wartości twojego małego buntownika. Szanuj zdanie dziecka, jednak jeśli się z nim nie zgadzasz, nie ustępuj dla świętego spokoju. Tłumacz, dlaczego myślisz inaczej, i nie nadużywaj ostatecznej broni rodziców – argumentu „nie, bo nie”. Zrozum, że trudne emocje są najzupełniej naturalne na wielu etapach dorastania. Pomagaj rozwiązać problemy, ale nie rób tego za dziecko. Twoja nadopiekuńczość może być odebrana przez dziecko jako dowód, że tak naprawdę nie wierzysz w jego siły. Sprawdź: Czy jesteś nadopiekuńczą mamą? – test [CMS_PAGE_BREAK] 4 książki kojące nerwy „Całuski i buziaczki“. Agnieszka Frączek opowiada w tej książeczce (wydawnictwo Debit) o różnych rodzajach buziaków. Oto lektura, która skutecznie uspokaja i wprawia w dobry nastrój wszystkie dzieciaki. „Dzielna Emilka“. Bohaterka książki Elisabeth Zoller (wydawnictwo Jedność), Emilka, pokazuje dzieciom, jak radzić sobie w sytuacji odrzucenia przez rówieśników. „Poczucie własnej wartości“. Z tej pozycji Paoli Santagostino opublikowanej przez wydawnictwo eSPe dowiecie się, jak mówić dziecku „nie”, jednocześnie nie zaburzając jego poczucia własnej wartości. „Przytul mnie!“. Katji Reider wydawnictwa Jedność to poradnik, który szczególnie wspiera rodziców przedszkolaków. Przedstawione w tej książeczce opowiadania pomagają rodzicom pocieszyć dzieci i znaleźć mądrą radę na ich zmartwienia. Sprawdź też: Najciekawsze książki dla przedszkolaka – typy redakcji 5 trików, by oduczyć dziecko bicia Często bawcie się razem. Dziecko potrzebuje twojej obecności. Im więcej czasu będziesz z nim spędzać na zabawie i wygłupach, tym będzie pogodniejsze. A wtedy trudniej o wybuch wściekłości. Ustal granice i przestrzegaj ich. Nie parskaj śmiechem, gdy rozeźlony trzylatek tak zabawnie bierze zamach na tatusia, skoro wcześniej za to samo ostro go zganiłaś. Chwal za dobre zachowanie. Kiedy kilkulatek powstrzyma się od uderzenia, nie udawaj, że tego nie zauważyłaś, tylko spokojnie pochwal: „Byłeś zdenerwowany, ale sam zapanowałeś nad sobą. To znaczy, że jesteś już duży”, „Widziałam, jak grzecznie się zachowałeś”. Bądź stanowcza. Dziecko trzepocze rzęsami i obiecuje, że uderzyło cię ostatni raz? Wspaniale, ale... to nie powinno znaczyć, że ominie go kara. Staraj się jednak, aby nie była zbyt surowa, wystarczy np. kilka minut na karnym krzesełku lub jednorazowy zakaz oglądania dobranocki. Nie oddawaj. Powstrzymaj się od klapsa. Taka kara zaszczepiłaby w dziecku przekonanie, że można bić – ale tylko słabszych i że konflikty najlepiej rozwiązuje się siłą. Nie ucz dziecka agresywnych zachowań. Czytaj też: Jak karać dziecko?
Ratunku! Czy da się poskromić zbuntowanego trzylatka?
Twój trzylatek nie chce cię słuchać, stale przekomarza się, wścieka, wpada w histerię... Masz dość? Czujesz się jak terroryzowana? Zaczynasz ustępować dla świętego spokoju? Ten tekst jest dla ciebie obowiązkowy.
Mimo próśb mamy trzyletnia Jagódka nie chce włożyć butów, tylko biega boso w przedszkolnej szatni. Potem, zamiast wracać do domu utartą drogą, idzie w przeciwnym kierunku. O czym świadczy takie zachowanie? O tym, że Jagódka rozwija się książkowo! Naturalny etap w rozwoju Trzy-, czteroletnie dziecko to istny wulkan energii. Wszędzie go pełno, wszystko chce wiedzieć, wszystkiego dotknąć. Zainteresowane tym, co go otacza, ciągle zadaje pytania, a do tego zawsze ma swoje zdanie (oczywiście zawsze inne niż mama) i chce działać po swojemu. Ten opis idealnie oddaje charakter twojego dziecka? Nie martw się, że masz niegrzeczne dziecko, które uwielbia robić ci na złość. Ono cię wypróbowuje. Chce się przekonać, na ile może sobie pozwolić. Niektóre dzieci w tym celu stosują różne bardziej lub mniej wyrafinowane sztuczki, np. krzyczą przeraźliwie, rzucają się na podłogę, tupią nóżkami. Inne znów droczą się z mamą, by w końcu jednak zrobić to, o co ona prosi. Czytaj też: Przeklina, kopie, pluje - 5 sposobów na dziecięce wybryki Pozwalaj w granicach rozsądku Rodzice trzylatka nie mają łatwo. Czasem jednak warto pozwolić, by dziecko postawiło na swoim. Jeśli jest to niemożliwe (np. ze względu na bezpieczeństwo), postaraj się skłonić dziecko do posłuszeństwa – ale nie krzycząc, szarpiąc albo dając klapsy. Spróbuj porozumieć się z dzieckiem, a jeśli konflikt jest drobny, poszukaj szybkiego rozwiązania i zapomnij o nim. Gdy kara jest konieczna, zawsze dostosuj ją do wieku dziecka i jego czynu. Na przykład gdy przedszkolak awanturuje się, rzuca zabawkami w brata lub męczy kota, trzeba go stanowczo upomnieć. Jeśli nie przestaje, można posadzić go na krzesełku w innym pokoju, by się uspokoił. Dla trzylatka taka kara nie powinna trwać dłużej niż trzy minuty. Czy wiesz: Jak karać dziecko? Ważne zasady wychowawcze Dziecko musi zrozumieć, że nie wszystko może zrobić po swojemu. Jak mu w tym pomóc? Staraj się, by upominanie nie było celem samym w sobie. Stosuj je tylko wtedy, kiedy to ma sens (np. gdy natychmiast musisz dziecko przed czymś powstrzymać). Jeśli nie chcesz, by kilkulatek rzucał piłką w kuchni, wytłumacz: „Możesz trafić w garnek z gotującą się zupą”. Zaproponuj mu też inną zabawę. Czasem ustąp. Jeśli np. odwiedzili was niespodziewani kuzyni z innego miasta, pozwól dziecku pójść spać godzinę później, by mogło dokończyć zabawę z gośćmi. Myśl o intencjach. Nie złość się, gdy dziecko upuści twój ulubiony kubek, ale stanowczo protestuj, gdy szarpie koleżankę za włosy. Nie wymagaj bezwzględnego, ślepego posłuszeństwa. Trzylatki są skłonne do ciągłego przekraczania granic, ale staraj się unikać poważniejszych scysji z dzieckiem. Odwracaj uwagę, żartuj, szukaj drogi kompromisu. Rodzice pytają - ekspert odpowiada Moje dziecko z uporem wciąż wszystko robi po swojemu. Mam pozwolić, by rządziło nami czy raczej ukarać? Mamie i tacie tylko się wydaje, że dzieci chcą nimi rządzić. One tak naprawdę pragną mieć silnych rodziców, którzy zawsze dadzą sobie radę. To daje poczucie bezpieczeństwa. Dziecko musi przestrzegać pewnych zasad. Nie pomoże w tym ciągłe pokrzykiwanie, np. „Nie rób tego” lub „Zostaw to”. Najważniejsze są zasady dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa. W tej sprawie trzeba być konsekwentnym, np. trzylatek, przechodząc przez ulicę, musi trzymać mamę za rękę, a nie biec obok niej, choćby nawet ulicą nie jechał żaden samochód. Magdalena Gąssowska, psycholog, zajmuje się psychoterapią, wykłada w Wyższej Szkole Pedagogicznej ZNP w Warszawie Czy wiesz: Co robić, by dzieci nas słuchały?
Jak poradzić sobie ze złym zachowaniem przedszkolaka
Kopie, pluje, przeklina – takie „umiejętności” przynosi twoje dziecko z przedszkola. Czy można je tego oduczyć? Rodzicom radzi dr Mirosława Kownacka, psycholog dziecięcy.
Jeszcze do niedawna Twój synek był jak aniołek – grzeczny, przymilny, uprzejmy. Wszystko zmieniło się, gdy poszedł do przedszkola. Nagle zaczął pluć na podłogę i przy każdej okazji śpiewać piosenkę o... siusiaku. „Trzeba było jednak posłać go do innego przedszkola” – zadręczasz się każdego dnia. Spokojnie, nawet w najbardziej renomowanej placówce dzieci fascynują się powtarzaniem przekleństw zasłyszanych od kolegów. Dziecko wystawia cię na próbę Kilkulatki orientują się już, że są sfery życia, które dorośli uznają za „wstydliwe” (dotyczy to przede wszystkim seksu) i uwielbiają chwalić się znajomością nazw intymnych części ciała. Czują, że robią coś, czego nie powinny, i z zainteresowaniem czekają na reakcję dorosłych, szczególnie rodziców. Chcą sprawdzić, co się stanie, gdy będą niegrzeczne. Dziecięca potrzeba sprawdzania granic, do jakich można się posunąć, wystawia cierpliwość rodziców na nie lada próby. Twoja reakcja jest dla malca wyznacznikiem, jak potężne tabu narusza. Jeśli się roześmiejesz, zadowolony maluch będzie do znudzenia powtarzał nieszczęsną piosenkę o siusiaku. Gdy zareagujesz ostro, pokusa ponownego przekroczenia granicy również będzie wielka („Ciekawe, czy za drugim razem mama też się będzie tak złościła?”). A im spokojniej powiesz, że nie jest Ci przyjemnie, gdy tego słuchasz, tym szybciej (ale nie od razu!) dziecku znudzi się złe zachowanie. Będzie jeszcze wielokrotnie sprawdzało, czy zakaz jest wciąż ważny, czy obowiązuje zawsze, czy tylko w szczególnych sytuacjach. Staraj się być konsekwentna i zwracaj dziecku uwagę nie tylko w obecności innych dorosłych osób (Twojej mamy czy teściowej), ale także wtedy, gdy jesteście sami. Jeśli kilkulatek uzna, że ocena jego zachowania zależy od okoliczności, szybko nauczy się Tobą manipulować. Będzie Cię szantażował złym zachowaniem w kłopotliwych sytuacjach. Gdy będziesz trzymać się jednolitych zasad (ani w domu, ani poza nim nie wolno pluć), przedszkolak w końcu zacznie się do nich stosować. [CMS_PAGE_BREAK] Pomoże metoda „pokojowa” Jak wytłumaczyć dziecku, że nie warto przejmować złych nawyków od kolegów? W tym wieku to raczej niemożliwe. Przedszkolak naśladuje rówieśników, bo potrzebuje identyfikacji z nimi. W ten sposób oddziela się od mamy i zyskuje własną tożsamość. Nie ma sensu, by rodzice domagali się od wychowawczyni w przedszkolu ukarania „prowodyra”. Lepiej, by próbowali zwalczyć złe zachowanie u dziecka. Jeśli kilkulatek wciąż przeklina, mama może mu zaproponować, żeby w swoim pokoju powtarzał brzydkie słowa tak długo, jak chce. Warto mu w tym towarzyszyć i oczywiście wyjaśnić, czemu taka próba służy („Podoba ci się ta piosenka o siusiaku? Zaśpiewajmy ją razem i zobaczmy, co w niej jest fajnego”). Kiedy kilkulatek widzi, że brzydkie słowa nie budzą w mamie emocji, zapomina o nich. Dziecięce wybryki? Tylko spokojnie! Zamiast krzyczeć, gdy malec jest niegrzeczny, spróbuj zachować się według następujących zasad: - Nie udawaj, że nie słyszysz czy nie widzisz, że dziecko źle się zachowuje. Gdy będziesz ignorować jego wybryki, następnym razem zacznie pluć przy babci lub w sklepie, by zmusić Cię do reakcji. - Powiedz spokojnie, ale stanowczo, że nie podoba Ci się jego zachowanie. - Zapytaj je, dlaczego jest takie niegrzeczne. Oczywiście nie oczekuj, że udzieli Ci jakiejś sensownej odpowiedzi. Ale być może pytanie skłoni je do zastanowienia się nad swoim zachowaniem lub przeproszenia Cię. - Powtarzaj sobie, że takie dziecięce wybryki to normalna rzecz w tym wieku, która niebawem minie.