Zamiast liczyć do 10, wypowiedz zdanie o niedźwiedziu. To genialna metoda na złość
Gdy dziecko wpada w złość, wielu rodziców automatycznie mówi: „policz do dziesięciu”. Psychologowie coraz częściej podpowiadają jednak inną metodę – krótkie zdanie, które pomaga zatrzymać emocje i spojrzeć na sytuację z dystansu. Jedno z najprostszych brzmi zaskakująco: „Nie goni mnie żaden niedźwiedź”.
Choć brzmi to jak żart, eksperci twierdzą, że taka „mantra” naprawdę może pomóc opanować emocje – zarówno rodzicom, jak i dzieciom. „Nie goni mnie żaden niedźwiedź” – dlaczego to działa Autorką tej prostej rady jest psycholożka rozwojowa dr Aliza Pressman. Zauważa ona, że w stresujących sytuacjach rodzice często reagują impulsywnie – podnoszą głos, denerwują się lub próbują natychmiast „naprawić” zachowanie dziecka. Krótkie zdanie przypominające o niedźwiedziu ma pomóc zatrzymać się na chwilę. Sens jest prosty: większość codziennych problemów nie jest prawdziwym zagrożeniem. A jednak nasz organizm reaguje tak, jakbyśmy znaleźli się w niebezpieczeństwie. Powtórzenie w myślach, że nie jesteśmy w sytuacji zagrożenia życia, pomaga uspokoić reakcję stresową i złapać oddech. Kiedy rodzic najpierw się wyciszy, łatwiej mu pomóc dziecku przejść przez trudne emocje. A to ważna lekcja – dzieci uczą się regulacji emocji właśnie poprzez obserwowanie dorosłych. Krótkie zdania, które uczą odporności psychicznej Specjaliści podkreślają, że takie krótkie zdania – często nazywane mantrami – mogą być bardzo skutecznym narzędziem wychowawczym. Pomagają zatrzymać spiralę emocji i pokazują dziecku, jak reagować w trudnych sytuacjach. Jedną z najważniejszych zasad jest oddzielanie emocji od zachowania. Psycholożka radzi powtarzać także inne zdanie: „Wszystkie uczucia są w porządku, ale nie każde zachowanie”. Dzięki temu dziecko słyszy, że jego emocje są akceptowane, ale jednocześnie poznaje granice. To ważne, bo tłumienie emocji nie uczy ich kontrolowania. Dzieci potrzebują raczej wsparcia w nazwaniu uczuć i znalezieniu bezpiecznego sposobu ich wyrażenia. Jedna prosta zmiana w reakcji rodzica Psychologowie podkreślają, że dzieci uczą się odporności psychicznej nie wtedy, gdy życie jest idealne, lecz wtedy, gdy uczą się radzić sobie z trudnościami. Rodzice mogą w tym pomóc właśnie poprzez sposób reagowania na codzienne problemy. Czasem wystarczy kilka sekund przerwy i jedno zdanie powiedziane w myślach. „Nie goni mnie żaden niedźwiedź” przypomina, że nie każda kłótnia o zabawkę czy wybuch złości wymaga natychmiastowej, ostrej reakcji. Taka chwila dystansu często zmienia wszystko – zamiast eskalacji pojawia się rozmowa, a zamiast krzyku możliwość pokazania dziecku, jak radzić sobie z emocjami. I właśnie o to chodzi w tych krótkich mantrach: nie o magiczne słowa, ale o zatrzymanie się na moment, który może zdecydować o całej dalszej reakcji. Źródło: cnbc.com Zobacz także: 1 „magiczne” zdanie, które wzmacnia inteligencję emocjonalną. Działa, gdy dziecko się złości
Gdy syn się złości, powtarzam mu to zdanie niczym mantrę. Wystarczają 4 słowa
Kiedy mój syn wpada w złość, nie wygłaszam kazań, nie moralizuję i nie pytam, dlaczego „znowu robi scenę”. Zamiast tego powtarzam mu cztery proste słowa – i widzę, jak jego napięcie powoli opada.
Wydawałoby się, że już nic mnie nie zaskoczy w temacie wychowania dzieci. A jednak – najbardziej przełomowa okazała się najprostsza lekcja. Nie o narzędziach, metodach i „systemach”, ale o słowach, które potrafią otulić emocje dziecka, zamiast je tłumić. Te cztery słowa, które powtarzam mojemu synowi, brzmią: „Masz prawo tak czuć”. To wszystko. Bez dodatku „ale”, bez dopowiedzeń o tym, że „inni mają gorzej”. I – co ważne – bez unieważniania jego emocji. Dlaczego te słowa działają? Kiedyś, gdy mój syn wpadał w złość, automatycznie włączał mi się tryb „dorosłej logiki”. Mówiłam: „Przecież to nic takiego”, „Uspokój się”, „Nie ma o co płakać”. Myślałam, że mu pomagam. W praktyce robiłam coś zupełnie odwrotnego – dawałam mu sygnał, że jego emocje są niewłaściwe. Że są problemem. Dzieci nie mają jeszcze dojrzałego układu nerwowego. One nie umieją od razu regulować swoich emocji. A my – dorośli – często oczekujemy od nich rzeczy, z którymi sami mamy trudność. Kiedy więc słyszy ode mnie: „Masz prawo tak czuć”, dzieje się coś ważnego. Jego ciało przestaje walczyć. Nie musi już „udowadniać”, że jego złość jest prawdziwa. Może po prostu być. I wtedy dopiero – kiedy emocja jest nazwana i zaakceptowana – pojawia się przestrzeń na rozmowę. To nie znaczy, że wszystko wolno Akceptacja emocji nie oznacza akceptacji każdego zachowania. Zdarza się, że moje dziecko krzyczy, trzaska drzwiami, rzuca rzeczami. Wtedy mówię: „Masz prawo tak czuć. Nie masz prawa rzucać zabawkami. Zadbam, żeby było bezpiecznie”. Granica jest jasno postawiona, ale emocja – nadal uznana. Jako społeczeństwo wciąż uczymy się tego, że złość to nie jest „złe” uczucie. To sygnał. Informacja. Wołanie o pomoc, a czasem zwykła frustracja po długim dniu. I wiecie, jaka jest największa zmiana? Kiedy ja uznałam jego emocje, zaczęłam też inaczej patrzeć na swoje. Czego nauczyły mnie te cztery słowa? Po pierwsze – cierpliwości. Bo to nie jest magiczne zaklęcie. Ono nie zawsze od razu ucisza burzę. Ale sprawia, że ta burza nie jest już samotna. Po drugie – bliskości. Mój syn coraz częściej mówi mi: „Mamo, jestem zły” albo „Jest mi smutno”. On wie, że u mnie emocje są bezpieczne. Po trzecie – pokory. Bo czasem ta złość jest reakcją na moje zmęczenie, brak czasu, przegadane „za chwilę”. Dzieci są jak lustra – odbijają nasze napięcia, niewypowiedziane frustracje, niewyspanie. Dzieci potrzebują przede wszystkim zrozumienia Nie idealnej matki. Nie taty, który nigdy nie podniesie głosu. Potrzebują dorosłych, którzy potrafią powiedzieć: „Widzę Cię”, „Słyszę Cię”, „Twoje emocje mają znaczenie”. Te cztery słowa – „masz prawo tak czuć” – to dla mnie kwintesencja rodzicielstwa pełnego szacunku. Słowa, które budują most zamiast muru. I tak, czasem wypowiadam je także… do siebie. Bo my, dorośli, też ciągle uczymy się pozwalać sobie na emocje. Bez wstydu. Bez ocen. A może właśnie od tego wszystko się zaczyna?
To 1 zdanie działa jak hamulec na dziecięcą złość. Większość rodziców nigdy go nie używa
Wielu rodziców mierzy się z dziecięcą złością, szukając sposobu, który zadziała nie tylko na chwilę, ale naprawdę uspokoi emocje malucha. Tymczasem istnieje zdanie, które potrafi zatrzymać wybuch, choć większość opiekunów nigdy po nie nie sięga.
Rodzice często reagują tak, jak zostali nauczeni: proszą o spokój, próbują tłumaczyć sytuację albo odwołują się do logiki, która – niestety – w chwili silnych emocji po prostu nie ma szans przebić się do dziecka. W trakcie histerii maluch funkcjonuje w trybie „walki o przetrwanie”, a słowa dorosłych brzmią jak echo dobiegające z daleka. Widzi ich, ale nie jest w stanie realnie słuchać ani analizować. Dlaczego dziecięca złość narasta, gdy próbujemy ją przerwać? Dla dziecka histeria nie jest formą manipulacji czy złośliwości. To sygnał przeciążenia – emocjonalny alarm, który włącza się, kiedy napięcie przekracza dziecięce możliwości radzenia sobie ze stresem. W takich momentach dziecko nie potrzebuje pouczeń, tylko poczucia bezpieczeństwa. Właśnie dlatego klasyczne komunikaty typu „Przestań już”, „Uspokój się”, „Nie ma powodu do płaczu” jedynie podbijają napięcie. Eksperci od rozwoju emocjonalnego dzieci coraz częściej podkreślają, że uspokojenie zaczyna się od stworzenia przestrzeni, w której maluch czuje się zauważony, a nie oceniany. Dopiero wtedy mózg dziecka wychodzi z reakcji alarmowej i wraca do stanu, w którym można z nim rozmawiać. To jedno zdanie zmienia sposób, w jaki dziecko przeżywa emocje Specjaliści ds. rodzicielstwa bliskości zwracają uwagę na zdanie, które przełamuje barierę między dzieckiem a dorosłym i dociera do emocji, zamiast je tłumić: „Jestem obok i przejdziemy przez to razem”. To prosty komunikat, ale jego działanie bywa natychmiastowe. Dziecko, słysząc te słowa, nie musi bronić swoich emocji ani udowadniać, że ma trudność. Dostaje natomiast informację, że dorosły nie walczy z jego uczuciami, tylko je rozumie i jest gotowy pomóc. To zdanie pełni funkcję kotwicy. Zdejmuje z dziecka presję, daje mu punkt oparcia i kieruje w stronę regulacji, a nie eskalacji. Jednocześnie dorosły nie traci autorytetu — staje się przewodnikiem, a nie przeciwnikiem w trudnościach. Psychologowie tłumaczą, że takie komunikaty aktywują w dziecku poczucie bezpieczeństwa. A kiedy ciało przestaje reagować jak w sytuacji zagrożenia, emocje zaczynają opadać równie szybko, jak narastały. Wtedy dopiero można wrócić do rozmowy o tym, co właściwie się wydarzyło. Rodzice potwierdzają: zmienia się atmosfera, nie tylko zachowanie dziecka Wielu znajomych rodziców, z którymi rozmawiam, już zauważyło, że takie wspierające słowa wpływają nie tylko na reakcję malucha, ale także na ich własne podejście. Zamiast próbować „zatrzymać wybuch”, zaczynają towarzyszyć dziecku, co naturalnie zmniejsza napięcie także po stronie dorosłego. Dom przestaje być miejscem ciągłych negocjacji, a staje się przestrzenią, w której emocje można przeżyć, nazwać i zrozumieć. Co ważne, dzieci szybko uczą się, że nie muszą krzyczeć, żeby zostać usłyszane. A rodzice odkrywają, że codzienne konflikty nie muszą przeradzać się w dramatyczne sceny. Choć zdanie „Jestem obok i przejdziemy przez to razem” wydaje się banalne, jego wpływ bywa ogromny. Uspokaja nie dlatego, że nakazuje, ale dlatego, że daje poczucie wsparcia. W świecie dziecka to sygnał, że rodzic pomoże mu przejść przez emocjonalną burzę. Zobacz też: Te dzieci rozwijają się najlepiej i rosną bezpiecznie. Ich rodzice wprowadzili 5 domowych zasad
6 rzeczy, które możesz powiedzieć dziecku zamiast „uspokój się”. Emocje natychmiast opadną
Każdy rodzic zna to uczucie, kiedy dziecko wybucha, a jedyne, co ciśnie się na usta, to głośne i dobitne „uspokój się”. Z czasem zobaczyłam, że są słowa, które działają dużo lepiej, choć na pierwszy rzut oka brzmią mniej „stanowczo”.
Nie ma nic bardziej ludzkiego niż chęć zatrzymania dziecięcej złości albo płaczu jednym krótkim zdaniem. Sama przez lata tak robiłam. Wydawało mi się, że mówię coś rozsądnego, w końcu zależy mi na spokoju w domu i na tym, żeby dziecko poczuło się lepiej. Tylko że „uspokój się” najczęściej działa jak dolewanie oliwy do ognia. Dziecko słyszy w tym komunikat: „to, co czujesz, jest niewłaściwe” albo „przesadzasz”. A kiedy ktoś nam mówi, że przesadzamy, rzadko łagodniejemy. Dobra wiadomość jest taka, że nie trzeba być psycholożką ani mieć w zanadrzu długich przemówień. Wystarczy kilka prostych zdań, które pomagają dziecku nazwać to, co się z nim dzieje, i wrócić do równowagi. Poniżej podaję sześć zdań, które u mnie zrobiły największą różnicę. Nie są to złote formułki na każdy dzień, ale świetnie otwierają drzwi do rozmowy. Dlaczego „uspokój się” nie działa, a czasem wręcz szkodzi? Kiedy dziecko jest w silnej emocji, jego ciało jest w trybie alarmu. Ono nie „wybiera” złości, płaczu ani krzyku. Najpierw działa układ nerwowy, dopiero potem przychodzi myślenie. Gdy wtedy rzucam „uspokój się”, dziecko zwykle nie ma narzędzi, żeby to zrobić. Jest jak ktoś, komu w środku sztormu powiedziano by: „przestań się bać fal”. Do tego moje słowa brzmią jak rozkaz, więc emocja dostaje dodatkowy opór. W efekcie robi się głośniej, nie ciszej. Zamiast tego wolę podejść do emocji jak do sygnału. Złość oznacza potrzebę, strach oznacza potrzebę, płacz oznacza potrzebę. Moim zadaniem jest pomóc dziecku ją zauważyć, a nie ją uciszyć. 6 zdań, które pomagają dziecku opanować emocje 1. „Widzę, że jest ci trudno.” To zdanie nie rozwiązuje sytuacji od razu, ale daje dziecku coś bezcennego: poczucie, że jest widziane. Kiedy mówię spokojnie, nawet jeśli tak naprawdę mam ochotę wyjść na balkon, dziecko dostaje komunikat: „nie jesteś z tym sam”. Często już po chwili słyszę mniej krzyku, bo dziecko przestaje walczyć o uwagę. 2. „Chodź, pooddychamy razem.” Nie mówię „weź oddech, uspokój się”, tylko zapraszam do wspólnego działania. Dzieci świetnie regulują się w relacji. Siadam obok, oddycham wolniej, czasem liczę w myślach do czterech przy wdechu i do czterech przy wydechu. Dziecko wchodzi w mój rytm nawet wtedy, kiedy na początku protestuje. 3. „Powiedz mi, co cię tak zezłościło.” To jest mój ulubiony most między emocją a rozmową. Nie oceniam, nie poprawiam, tylko proszę o historię. Dziecko, opowiadając, zaczyna porządkować chaos w głowie. Nieraz byłam zaskoczona, jak prozaiczna była przyczyna wybuchu. Nie dlatego, że dziecko przesadzało. Po prostu coś dla niego było ogromne, choć dla mnie wyglądało drobno. 4. „Masz prawo tak się czuć.” To zdanie bywa trudne, bo w głowie odzywa się dorosły głos: „ale przecież nie ma powodu”. A jednak powód zawsze jest, nawet jeśli nie taki, jaki ja uznaję za ważny. Dając dziecku prawo do emocji, zdejmuję z niego presję tłumienia ich. Paradoksalnie emocja szybciej opada, gdy nie musi się bronić. 5. „Co mogę zrobić, żeby było ci łatwiej?” Nie zawsze chodzi o pomoc fizyczną. Czasem dziecko chce przytulenia, czasem chce być chwilę samo, czasem chce, żebym po prostu była obok. Pytanie uczy je także rozpoznawać własne potrzeby. To umiejętność na całe życie, nie tylko na dzisiejszą awanturę o klocki. 6. „Jestem obok, poczekam, aż to przejdzie.” To zdanie działa szczególnie wtedy, kiedy emocja jest wielka i rozmowa jeszcze nie wchodzi w grę. Nie uciekam, nie grożę, nie moralizuję. Dziecko czuje, że może „przejść przez falę” w bezpiecznej obecności. Nieraz po minucie albo dwóch przychodzi wtulenie i ciche: „już mi lepiej”. Jak mówić te zdania, żeby naprawdę wyciszały dziecko? Wiem, że w praktyce najtrudniejszy jest ton. Można powiedzieć „masz prawo tak się czuć” tak, że brzmi jak kpina. Ja pilnuję trzech rzeczy: mówię wolniej niż zwykle, ściszam głos, zamiast go podnosić i staram się stać albo siedzieć na poziomie dziecka. Nie muszę być idealnie spokojna. Wystarczy, że nie dokładam swoich emocji. Czasem te zdania nie zadziałają od razu. To normalne, bo dziecko uczy się regulacji jak chodzenia. Raz pójdzie gładko, innym razem się wywróci. Ważne, że ma obok dorosłego, który zna inną drogę niż „przestań” i „uspokój się”. Na koniec powiem coś, co sama chciałabym usłyszeć lata temu. Nie chodzi o to, żeby nigdy nie popełniać błędów. Ja je popełniam nadal. Chodzi o to, żeby mieć kilka prostych zdań ratunkowych, które prowadzą do ciszy nie przez zamrożenie emocji, tylko przez ich ukojenie. I wtedy w domu robi się spokojniej na serio, nie tylko na chwilę. Zobacz też: Ten nawyk rodzica podcina skrzydła bardziej niż docinki kolegów. Robimy to nieświadomie
Dziecko się złości i rzuca na ziemię. Tych 5 zdań sprawi, że od razu zacznie cię słuchać
Nagle robi się głośno, nerwowo i masz wrażenie, że wszyscy patrzą tylko na was. W głowie zostaje pustka, bo nie wiesz, co powiedzieć. Wypróbuj te zdania – najlepiej zadziałają podczas ataku złości.
Wybuch złości dziecka nie wybiera miejsca ani pory. Zdarza się przy kasie w sklepie, na placu zabaw, w domu tuż przed wyjściem. I zwykle wygląda podobnie: łzy, krzyk, czasem rzucenie się na ziemię. W takich chwilach łatwo o własne silne emocje. Tymczasem to właśnie wtedy najbardziej potrzebujemy prostych, krótkich zdań, które nie dolewają oliwy do ognia, tylko prowadzą dziecko z powrotem do spokoju. Poniżej zebrałam pięć zdań, które sama mam „pod ręką”. Nie są magicznym zaklęciem. Działają dlatego, że trafiają w to, co dziecko przeżywa w środku, i dają mu jasną ścieżkę. Po każdym zdaniu dopowiadam, jak je powiedzieć, żeby miało moc. Dlaczego dziecko wpada w złość i rzuca się na ziemię Złość u dziecka to nie teatr ani sposób na upokorzenie rodzica. To emocja, z którą mały człowiek dopiero uczy się żyć. Jego układ nerwowy nie potrafi jeszcze hamować impulsów tak jak nasz. Dla nas „nie kupimy teraz lizaka” to drobiazg, dla niego to prawdziwa strata, czasem taka, jakby świat się kończył. Dochodzi zmęczenie, głód, przebodźcowanie, presja dnia. Złość jest wtedy jak fala: przychodzi szybko i zalewa wszystko. Wiem, że w takich sytuacjach najtrudniejsze jest jedno: nie dać się wciągnąć w spiralę. Dlatego pierwsza rzecz, jaką robię, to oddech i przypomnienie sobie: dziecko nie robi mi tego na złość, ono to przeżywa. Potem wchodzą te zdania. 5 zdań, które pomagają uspokoić złość w kilka minut 1. „Widzę, że jesteś bardzo zły” To zdanie działa jak hamulec. Dziecko słyszy, że jego emocja została zauważona. Nie musi krzyczeć głośniej, żeby wreszcie ktoś je usłyszał. Ważny jest ton: spokojny, pewny, bez ironii. Nie mówimy „znowu się złościsz”, tylko nazywamy stan tu i teraz. Gdy dziecko ma wrażenie, że jest rozumiane, napięcie zaczyna spadać. 2. „Możesz się złościć, ale nie pozwolę bić ani kopać” To połączenie zgody na emocję z granicą zachowania. Dziecko ma prawo czuć złość, ale nie ma prawa ranić. Granica jest jasna. Nie wygłaszamy wykładu, bo złość nie słyszy długich zdań. Jeśli trzeba, odsuwamy się krok dalej albo przytrzymujemy ręce, mówiąc dokładnie to. 3. „Jestem obok. Poczekam” Kiedy dziecko wpada w emocjonalną burzę, często czuje się samotne, nawet jeśli krzyczy „idź stąd”. To zdanie daje mu bezpieczeństwo. Nie szantażujemy, nie grozimy odejściem. Pokazujemy, że nie boimy się jego emocji. U mnie w domu to czasem oznacza, że siadam obok na podłodze i milczę. Sama obecność robi ogromną robotę. 4. „Oddychaj ze mną. Zróbmy trzy spokojne wdechy” Złość siedzi w ciele. Dziecko oddycha szybko, płytko, jakby goniło. Razem z oddechem spada napięcie w mięśniach i gardle. Nie proszę: „uspokój się”, bo to nic nie znaczy. Daję konkretną instrukcję i robię to razem z dzieckiem. Nawet jeśli na początku odmawia, często po chwili zaczyna mnie naśladować. 5. „Powiedz mi, czego potrzebujesz, kiedy już będziesz gotowy” To zdanie przenosi dziecko z reakcji na komunikację. Daje mu sprawczość, ale nie w środku wybuchu tylko wtedy, gdy będzie gotowe. Dziecko słyszy, że jego potrzeba ma znaczenie, a jednocześnie, że najpierw wracamy do spokoju. Czasem po minucie mówi: „chciałem jeszcze pobyć na placu zabaw”. I wtedy możemy rozmawiać jak ludzie. Co robić po wyciszeniu, żeby wybuchów było mniej Kiedy emocje opadną, nie wracam do sytuacji od razu z kazaniem. Robię to później, w spokojnym momencie. Krótko: „Widziałam, że było ci trudno. Następnym razem spróbuj powiedzieć mi o tym wcześniej”. Dziecko uczy się wtedy, że złość nie jest zakazana, ale można ją przeżywać inaczej. W codzienności naprawdę pomaga też profilaktyka: regularne posiłki, sen, mniej pośpiechu przy wyjściach, uprzedzanie o zmianach („za pięć minut wychodzimy”). Zwykle to nie jedno wielkie „coś” wywołuje napad złości, tylko suma małych przeciążeń. Nie musisz być rodzicem bez emocji. Wystarczy, że będziesz rodzicem, który umie wrócić do spokoju szybciej niż dziecko. Te pięć zdań to taki most. Z twojej strony prowadzi do opanowania, z jego strony do poczucia, że jest widziane, bezpieczne i nadal ważne. Zobacz też: 1 zdanie, po którym od razu poznasz toksycznego rodzica. „Tak niszczą dzieci”
7 sposobów na złość u nastolatka. Już nie skończy się trzaskaniem drzwiami
Złość u nastolatków jest normalna. Bywa głośna, czasem raniąca, często niezrozumiała dla dorosłych, ale w swojej istocie bardzo ludzka. Gdy tylko rodzice będą unikać kilku błędów, w końcu sobie z nią poradzą.
Dorastanie to okres, w którym ciało i głowa robią rewolucję. Hormony rozkręcają emocje na maksymalny poziom, a młody człowiek dopiero uczy się, co z nimi zrobić. Jeśli do tego dochodzą szkoła, presja rówieśnicza i pierwsze poważne rozczarowania, energia znajduje ujście w kłótni, krzyku albo właśnie trzaskaniu drzwiami. Nie da się tej złości „wyłączyć”. Da się ją jednak oswoić tak, żeby nie niszczyła relacji. Poniżej opisuję siedem sposobów, które najczęściej wracają w rozmowach z rodzicami. Sama też wiele z nich przetestowałam, kiedy dom zaczynał przypominać pole minowe. 1. Krótkie komunikaty i spokój Najważniejsza rzecz, którą powtarzam sobie jak mantrę: nie wchodzę w walkę na tym samym poziomie. Kiedy nastolatek jest wściekły, moje argumenty, nawet najbardziej logiczne, odbijają się jak piłeczka. Wtedy działają dwie proste zasady: spokojny głos i krótkie komunikaty. Zamiast „przestań się tak zachowywać”, mówię: „Widzę, że jesteś wściekły. Pogadamy, kiedy złość opadnie”. To nie jest kapitulacja. To sygnał, że w tym domu emocje są, ale nie rządzą wszystkim. Jeśli czuję, że sama zaraz wybuchnę, robię krok w tył. Dosłownie. Wychodzę na chwilę do innego pokoju, nalewam sobie wody, oddycham. Daję przykład, że w złości można się zatrzymać. 2. Rozmowa po burzy. Bez kazań, bez przesłuchań Najlepsze rozmowy z nastolatkami odbywają się nie w trakcie awantury, tylko po niej. Wtedy pytam, co się stało i czego syn potrzebował w tamtej chwili. Czasem słyszę „nie wiem”, czasem „nic”, a czasem dostaję w końcu prawdziwy powód: wstyd w szkole, konflikt z kolegą, lęk przed porażką. Bardzo uważam na ton. Gdy rozmowa brzmi jak przesłuchanie, nastolatek zamyka się od razu. Sprawdza się jedna, prosta fraza: „Pomóż mi to zrozumieć”. Daje przestrzeń, nie ocenia, zachęca do opowieści. I jeszcze jedno: trzymam się konkretu, nie wyciągam starych spraw. 3. Granice, które dają poczucie bezpieczeństwa Wielu rodziców boi się stawiać granice, kiedy nastolatek wybucha. Ja też miałam taki moment, że chciałam po prostu przeczekać wszystko w ciszy. Tylko że brak granic działa jak brak barier na autostradzie. Niby wszystko wolno, ale jest niebezpiecznie. Granice nie muszą być ostre jak nóż. Wystarczy jasno powiedzieć: „Nie zgadzam się na wyzywanie. Możesz być zły, ale mów do mnie normalnie”. Jeśli nastolatek przekracza tę linię: kończymy rozmowę, wrócimy do niej później. Bez grożenia, bez kar. 4. Uczcie się języka emocji Złość często bywa przykrywką. Pod nią siedzi bezradność, żal, zazdrość albo strach. Nastolatki nie zawsze potrafią to nazwać, więc pokazują emocje ciałem: krzykiem, trzaskiem, płaczem, fochami. Pomaga, gdy w domu mówi się o uczuciach na co dzień. Nie tylko wtedy, kiedy jest źle. Ja pytam: „co dziś było najmilsze”, „co cię zdenerwowało”, „z czego jesteś dumny”. Bez presji, przy kolacji albo w drodze do domu. To powoli buduje słownik emocji. A kiedy nastolatek potrafi powiedzieć „jestem rozczarowany”, nie musi już krzyczeć, że „wszystko jest bez sensu”. 5. Dajcie złości ujście w ruchu albo działaniu Nie będę udawać, że rozmowa rozwiąże wszystko. Czasem ciało potrzebuje wyładowania napięcia. Sport, spacer, rower, nawet szybkie sprzątanie pokoju przy głośnej muzyce potrafią zdziałać dużo. Nie jako kara, tylko jako wentyl. Znam rodziny, które mają prostą umowę: kiedy robi się gorąco, każdy ma prawo do „pauzy ruchowej”. Dziesięć minut na wyjście, przebiegnięcie się po osiedlu, rozprostowanie pleców. Potem wracają do rozmowy z otwartą głową. 6. Szukajcie tego, co naprawdę odpala złość Złość nie pojawia się znikąd. Bywa, że jej zapalnikiem jest brak snu, przeładowany plan lekcji, trudności w nauce, przeciążenie bodźcami. W moim domu przełomem było zwykłe pytanie: „kiedy jest ci najtrudniej”. Odpowiedź nie dotyczyła relacji rodzic–dziecko, tylko szkoły i poczucia, że syn nie daje rady. Warto obserwować powtarzalne schematy: awantury wieczorem, po powrocie ze szkoły, po kontaktach z konkretną grupą. Gdy znajdziecie źródło, łatwiej dobrać pomoc. Czasem wystarczy zmiana planu dnia, czasem rozmowa z wychowawcą, a czasem wsparcie terapeuty. 7. Dbajcie o relację w spokojnych chwilach Najważniejsze rzeczy do nastolatka docierają nie podczas kryzysu, tylko w zwykłym życiu. Wspólna herbatka, film, gotowanie, drobne żarty, nawet krótkie „co tam u was” bez ciągnięcia tematu. To jest kapitał, który wraca, gdy przychodzi trudny moment. Zauważyłam też, że nastolatki bardzo potrzebują być widziane nie tylko w ciężkich chwilach. Staram się łapać drobne rzeczy: „fajnie, że wyniosłeś śmieci bez proszenia”, „widzę, że ci zależało”. To buduje poczucie wartości, a ono obniża poziom napięcia w codzienności. Złość nastolatka nie jest dowodem na to, że coś zepsuliście. Częściej mówi o tym, że młody człowiek przeżywa więcej, niż potrafi unieść. Kiedy dostanie od dorosłych spokojną obecność, jasne granice i miejsce na emocje, trzaskanie drzwiami powoli traci sens. A w domu robi się trochę ciszej. Nie idealnie, ale prawdziwie i bezpiecznie. Zobacz też: 4 zgubne nawyki rodziców. Ich dzieci nie nauczą się radzenia sobie ze złością
Marudne i kapryśne dziecko. Pozwól mu na tę 1 rzecz, a w końcu przestanie się złościć
Są momenty, kiedy nawet najspokojniejszy rodzic czuje, że zaraz straci cierpliwość, bo ma w domu mały emocjonalny wulkan. A jednak istnieje jedna zaskakująco prosta rzecz, która potrafi odmienić codzienną walkę o spokój.
Kiedy patrzę na malucha, który jeszcze przed chwilą śmiał się na całe mieszkanie, a po chwili już leży na podłodze i krzyczy, widzę w tym coś, czego często nie dostrzegamy w codziennym ferworze: ten mały człowiek naprawdę dopiero uczy się rozumieć, co właściwie czuje. Dlaczego 3-latek tak szybko wpada w złość? Eksperci podkreślają, że tak gwałtowne reakcje są naturalną częścią rozwoju. Dr Paula Levine, psychiatra dziecięcy, w rozmowie z parents.com tłumaczy wprost, że te „wzloty i upadki” nie są złośliwością ani manipulacją, lecz zwyczajnym etapem dojrzewania układu nerwowego. W tym wieku dzieci nie tylko nie potrafią jeszcze regulować emocji, ale nie potrafią ich też nazwać. I tu zaczyna się nasza rola – nie jako strażników dyscypliny, lecz przewodników, którzy pomagają oswoić coś, co dla dorosłych jest oczywiste, a dla dziecka przytłaczające. Dlatego dbałość o regularny sen, powtarzalna rutyna i obserwowanie schematów zachowań to elementy, które mogą okazać się ważniejsze niż jakiekolwiek „sposoby na złość”, które podpowiada internet. Ale nawet one nie wystarczą, jeśli zabraknie jeszcze jednego, z pozoru kontrowersyjnego elementu. Pozwól dziecku… wpaść w złość. To naprawdę działa To zdanie brzmi jak prowokacja, ale wielu specjalistów powtarza je bez wahania: czasem najlepsze, co można zrobić, to pozwolić dziecku wybuchnąć. Bez uciszania, bez przenoszenia na kanapę „bo wstyd”, bez negocjowania pod presją krzyku. Dr Daniel Broughton, pediatra, mówi wprost: maluchy uczą się, które zachowania działają. Jeśli za każdym razem, gdy zaczynają krzyczeć, dostają to, czego chcą, szybko zrozumieją, że krzyk to droga do celu. Oczywiście nie chodzi o to, żeby zostawić dziecko samo sobie w napadzie histerii. Chodzi o zasady: spokojny ton, obecność i konsekwencję. Z doświadczenia wiem, że kiedy przestaję „ratować sytuację”, a po prostu daję dziecku czas na przeżycie emocji, cały dom zaczyna oddychać inaczej. Maluch nie musi walczyć z dorosłym o kontrolę nad sytuacją – dostaje przestrzeń na regulację. A kiedy opadnie kurz, sam przychodzi po bliskość, bo czuje, że ma do niej prawo niezależnie od tego, co właśnie przeżył. Najtrudniejsze? Utrzymanie spokoju, gdy na środku sklepu leży trzylatek, krzyczący jak syrena alarmowa. Ale im częściej pozwala się dziecku „przeżyć swoje”, tym mniej później takich sytuacji. Paradoksalnie – im bardziej akceptujemy jego emocje, tym szybciej on sam uczy się z nimi radzić. Jak wspierać małego buntownika na co dzień? Warto obserwować, kiedy napady złości pojawiają się najczęściej. Czasem to zmęczenie, czasem przebodźcowanie, czasem frustracja. Im lepiej znamy te sygnały, tym mniej sytuacji wymyka się spod kontroli. Ale nawet jeśli wymknie się któraś – nic straconego. To tylko emocje, z którymi dziecko dopiero się zaprzyjaźnia. Najważniejsze, czego się nauczyłam, to fakt, że nie każda „akcja” wymaga naszej natychmiastowej reakcji. Czasem warto zrobić krok w tył, odetchnąć i dać temu małemu człowiekowi poczuć, że emocje nie są zagrożeniem, tylko częścią jego własnej historii. Źródło: parents.com Zobacz też: 8 żelaznych zasad autorytatywnych rodziców. To oni wychowują najszczęśliwsze dzieci
4 zgubne nawyki rodziców. Ich dzieci nie nauczą się radzenia sobie ze złością
Zdarza mi się obserwować sytuacje, w których rodzic działa z najlepszych chęci, a mimo to efekt jest odwrotny do zamierzonego. Najbardziej widać to wtedy, gdy w grę wchodzi złość dziecka i reakcje, które mogą tylko utrwalić problem.
Kiedy rozmawiam z innymi rodzicami, często wraca jeden temat: dlaczego ich dzieci tak trudno uspokoić, kiedy emocje biorą górę. Wszyscy wiemy, jak ciężko zachować spokój, gdy maluch krzyczy, płacze albo rzuca się na podłogę. W takich chwilach człowiek ma ochotę zrobić wszystko, żeby tylko przerwać tę burzę. Problem w tym, że kilka „ratunkowych” zachowań potrafi nie tylko nie pomóc, ale też nauczyć dziecko, że złość to skuteczne narzędzie do osiągania celu. I właśnie te mechanizmy opisuję, bo widzę je na placach zabaw, w sklepach, a nawet u znajomych, którzy później pytają, dlaczego ich dziecko nie potrafi samodzielnie się uspokoić. Ustępowanie dziecku prowadzi do błędnego koła To reakcja, którą znamy wszyscy: dziecko wpada w złość, zaczyna krzyczeć, a my – zrezygnowani – decydujemy się spełnić jego żądanie, żeby tylko szybko zakończyć dramat. Robimy tak, bo mamy poczucie, że ważniejszy jest spokój tu i teraz niż długotrwałe wychowanie. Niestety właśnie wtedy dziecko uczy się, że złość to najskuteczniejsza metoda, by dostać to, czego chce. W efekcie napady złości stają się częstsze, bardziej intensywne i trwają dłużej. Maluch zaczyna traktować je jak stałą strategię działania – skoro raz zadziałało, dlaczego miałoby nie działać dalej. Z czasem dochodzi do sytuacji, w której nawet niewielka frustracja kończy się wybuchem, bo dziecko nie zna innej drogi. Ustępowanie chwilowo ratuje naszą psychiczną równowagę, lecz odbiera najmłodszym szansę, żeby nauczyć się radzenia sobie ze swoimi emocjami. Przekupstwo tylko pogarsza sytuację Drugi nawyk pojawia się równie często: obietnica słodyczy, nowej zabawki czy dodatkowego czasu z tabletem w zamian za natychmiastowe uspokojenie. Sama kiedyś łapałam się na takiej pokusie, zwłaszcza gdy byłam zmęczona i brakowało mi cierpliwości. Tyle że przekupstwo daje dziecku bardzo jasny komunikat: krzyk, histeria, agresja się opłaca. W dłuższej perspektywie prowadzi to do kalkulowania: „jeśli teraz wybuchnę, dostanę coś w zamian”. Zdarza się, że dzieci wręcz zaczynają inicjować konflikt, bo oczekują nagrody. To nie tylko wzmacnia niepożądane zachowanie, lecz także utrwala myślenie, że emocjami można manipulować otoczeniem. W dorosłym życiu takie osoby często mają trudności z regulacją nastroju i proszeniem o pomoc w zdrowy sposób, bo nie potrafią oddzielić emocji od korzyści. Nadmierna uwaga wzmacnia histerię, zamiast ją uspokajać Kolejny schemat to poświęcanie dziecku nadmiernej uwagi w chwili wybuchu złości. Nie chodzi tu o empatię, ale o reakcję typu: odwracanie uwagi, zabawianie – wszystko po to, żeby jak najszybciej przerwać napad. Znam rodziców, którzy w takich momentach wchodzą w długie rozmowy, negocjują lub próbują natychmiast zrekompensować frustrację dziecka. Niestety emocje malucha są wtedy tak silne, że większość tych działań nie dociera do niego. Co gorsza, dziecko szybko odkrywa, że histeria gwarantuje pełne skupienie rodzica. A ponieważ najmłodsi potrzebują uwagi bardziej niż czegokolwiek, zaczynają stosować tę metodę regularnie. W efekcie napady złości nie są „rozładowaniem”, ale narzędziem do uzyskiwania obecności i zaangażowania opiekunów. Powtarzanie ostrzeżeń bez realizowania zapowiedzi niszczy autorytet Czwarty nawyk widuję bardzo często: rodzic kilkukrotnie powtarza te same ostrzeżenia („jak jeszcze raz to zrobisz…”, „ostatni raz mówię…”, „zaraz wyjdziemy”), lecz nigdy ich nie realizuje. Dziecko szybko zauważa, że to tylko słowa – a skoro nie ma konsekwencji, można próbować dalej. Powtarzanie pustych komunikatów nie tylko osłabia autorytet dorosłego, lecz także wprowadza chaos. Maluch nie wie, co jest granicą, bo ona w praktyce nie istnieje. Z czasem dziecko przestaje reagować na jakiekolwiek słowne zapowiedzi i zaczyna testować, jak daleko może się posunąć. Co ważne: brak konsekwencji wręcz nasila napady złości, bo najmłodsi czują się zagubieni i sfrustrowani. Dzieci potrzebują jasnych zasad, a nie awaryjnych trików Wszystkie te cztery reakcje mają wspólny mianownik: powstają z chęci szybkiego rozwiązania problemu. Znam to dobrze, bo sama kiedyś reagowałam dokładnie tak samo. Dopiero po czasie zrozumiałam, że skuteczna nauka radzenia sobie ze złością wymaga czegoś zupełnie innego – spokoju, konsekwencji i jasnych granic. Dzieci nie potrzebują, żeby natychmiast wyciszać ich emocje za wszelką cenę. One potrzebują dorosłych, którzy pokażą im, że złość jest normalna, ale nie może być narzędziem do osiągania celu. A to da się zrobić tylko wtedy, gdy my – dorośli – przestaniemy działać pod wpływem impulsu i zaczniemy reagować z myślą o konsekwencjach. Zobacz też: Metoda misia to najlepszy sposób chwalenia dziecka: natychmiast dodaje skrzydeł
Ta metoda przynosi ukojenie, gdy dziecko się złości. „Najpierw bądź obok, dopiero potem mów”
Rodzice najchętniej uspokajają złość dziecka słowami, radami i próbami logicznego wyjaśniania sytuacji. Jednak część ekspertów przekonuje, że pierwszą reakcją nie powinny być słowa, lecz… cisza. Nie kara, nie ignorowanie, ale spokojna, niewerbalna obecność. To podejście zmienia sposób, w jaki patrzymy na dziecięce emocje.
Dlaczego słowa nie trafiają do rozgniewanego dziecka? Gdy dziecko przeżywa silną złość, jego mózg działa zupełnie inaczej. Eksperci tłumaczą, że w emocjonalnej „burzy” kora przedczołowa odpowiedzialna za logiczne myślenie właściwie się wyłącza. Dlatego komunikaty typu „uspokój się”, „przestań płakać” czy „nie przesadzaj” w tej chwili nie tylko nie pomagają, ale często eskalują napięcie. Do tego umniejszają uczucia dziecka. Specjaliści radzą, by zamiast zasypywać dziecko słowami, spróbować przede wszystkim być przy nim. Usiaść obok, nie oceniać, nie komentować, nie pouczać. Cisza nie jest brakiem reakcji — jest przestrzenią, w której dziecko może bezpiecznie przeżyć swoją emocję. Potrzebuje dorosłego, który będzie jego kotwicą, jego bezpieczną przystanią. Cisza, która koi. Jak stosować tę metodę w praktyce? Technika ciszy polega na świadomym odłożeniu słów na później. Rodzic daje dziecku sygnał: jestem przy tobie, widzę twoją emocję, możesz ją przeżyć. To może wyglądać tak: rodzic siada obok, ale nie narzuca się, stosuje kontakt wzrokowy tylko wtedy, gdy dziecko tego chce, nie ocenia i nie komentuje, czasem wystarczy lekkie dotknięcie ramienia albo otwarte ręce na znak gotowości do przytulenia. Psychologowie tłumaczą, że w takich momentach dziecko reguluje się poprzez relację. Obecność rodzica działa dosłownie jak bezpieczna „kotwica”, która pomaga układowi nerwowemu wyciszyć się i wrócić do równowagi. Rozmowa i tłumaczenie pojawiają się później. Co mówią rodzice, którzy stosują tę metodę? – Kiedy moja córka wpadała w histerię, próbowałam ją czymś zagadać, przekupić albo tłumaczyć na siłę. To działało odwrotnie. Teraz po prostu jestem obok i dopiero po chwili pytam, czy chce opowiedzieć, co się wydarzyło, jak się czuła – mówi Asia, mama pięciolatki. – Mój syn reaguje wybuchem na najmniejszą frustrację. Gdy przestałam mu powtarzać „uspokój się” i zaczęłam po prostu siedzieć niedaleko, uspokaja się szybciej niż kiedykolwiek – opowiada Paulina, mama trzylatka. – Zauważyłam, że moje dziecko bardzo źle znosi, gdy próbuję na siłę tłumić jego złość, uspokajać. Cisza paradoksalnie otwiera syna na bliskość. Po wszystkim sam przychodzi i mówi, co go zdenerwowało – dodaje Anna, mama czterolatka. Cisza to nie kara. To nowy sposób bycia przy dziecku Rodzice często boją się ciszy, bo mylą ją z ignorowaniem dziecka. Tymczasem niewerbalne wsparcie to jedna z najskuteczniejszych metod regulacji emocji u najmłodszych. To także ważny sygnał: nie musisz być spokojny natychmiast. Masz prawo coś czuć, a ja ci w tym towarzyszę. Cisza nie wyklucza rozmowy – ona ją poprzedza. I przygotowuje grunt pod prawdziwe zrozumienie. Dzięki temu dziecko nie tylko szybciej wraca do równowagi, ale też uczy się, że emocje są bezpieczne, a dorosły potrafi pomieścić nawet największą złość. To metoda, która wymaga cierpliwości. Ale daje efekt, którego nie da żaden „uspokój się”. Zobacz także: Dzięki tej „ryzykownej” zabawie wychowasz pewne siebie dziecko. Matka: „Nie poznaję syna”
Gdy dziecko się złości, nie mów „uspokój się”. Zamiast tego użyj jednej z 7 „magicznych” fraz
Reem Raouda, uznana ekspertka w dziedzinie świadomego rodzicielstwa, ujawnia 7 „magicznych” fraz, które potrafią niemal natychmiast zakończyć każdy napad złości. Oto konkretne słowa, które uruchamiają u dzieci mechanizmy samoregulacji.
Reem Raouda, autorka i ekspertka w dziedzinie świadomego rodzicielstwa, pracowała z ponad 200 dziećmi i setkami rodzin. Jak pokazują jej obserwacje i badania, podczas emocjonalnego przeciążenia dzieci tracą dostęp do logicznego myślenia. Dzieje się tak, ponieważ kora przedczołowa – obszar mózgu odpowiedzialny za rozumowanie i język – zostaje czasowo „wyłączona”. Dlatego właśnie popularne zwroty typu „uspokój się” czy „powiedz, co się stało” nie przynoszą efektów. Dziecko w stanie silnego wzburzenia emocjonalnego nie umie poprawnie przetwarzać słów. Potrzebuje wtedy przede wszystkim poczucia bezpieczeństwa i kontaktu z regulującym go dorosłym układem nerwowym. Co zamiast „uspokój się”: 7 zdań, które rozładowują emocjonalny chaos Raouda twierdzi, że zamiast słów, w pierwszym etapie histerii kluczowa jest fizyczna i emocjonalna obecność. Cisza – wbrew intuicji – bywa najpotężniejszym narzędziem. Siedząc blisko dziecka i zachowując spokój, dorosły wysyła niewerbalny sygnał: „Jesteś bezpieczny, damy sobie z tym radę”. Na liście przygotowanej przez ekspertkę milczenie jest numerem 1. Oto pozostałe frazy, które działają jak „emocjonalna kotwica” w czasie napadu złości: „(Milczenie)” – cisza jako forma komunikatu „Jesteś bezpieczny, jestem obok”. „Jestem tutaj” – sygnał obecności, który reguluje układ nerwowy dziecka. „To bardzo silne uczucie, prawda?” – uznanie emocji pomaga dziecku je zidentyfikować. „Możesz być zły. Nie wolno bić” – oddzielenie emocji od zachowania. „Zróbmy razem przerwę” – wspólna pauza lepiej działa niż izolacja. „Widzę, jak bardzo ci na tym zależało” – zrozumienie rozczarowania gasi potrzebę dalszego krzyku. „Możesz się złościć. Nadal cię kocham” – zapewnienie bezwarunkowej miłości. Każda z tych fraz aktywuje inne mechanizmy regulacyjne i wpływa kojąco na pobudzony układ limbiczny dziecka. Słowa dobrane przez Raoudę nie są przypadkowe. Każda z magicznych fraz działa na poziomie neurologicznym. Poprzez poczucie bezpieczeństwa i uznanie emocji, dziecko przestaje czuć się zagrożone i może „wyłączyć” tryb walki lub ucieczki. Frazy te wspierają rozwój odporności emocjonalnej. Uczą, że emocje – nawet silne i trudne – są do przyjęcia, a granice można stawiać z miłością, a nie gniewem. Czego unikać, gdy dziecko krzyczy i płacze? Reem Raouda stanowczo odradza klasyczne reakcje: moralizowanie, grożenie, karanie, izolację. Dziecko w emocjonalnym kryzysie nie potrzebuje korekty, lecz kontaktu. Próby wyciszenia dziecka krzykiem lub groźbami mogą nasilić lęk i poczucie wstydu. Zamiast mówić „nie przesadzaj” czy „uspokój się natychmiast”, lepiej jest milczeć i być obok. Siła tkwi w prostych zdaniach, które zamiast kontrolować – łączą. To właśnie łączy magiczne frazy na histerię u dzieci: wzmacniają więź i uczą, że każda emocja jest do uniesienia, jeśli tylko jesteśmy razem. Źródło: cnbc.com Zobacz także: 1 błąd toksycznych rodziców rani na całe życie. Te dzieci nigdy nie zbudują zdrowego związku
Co czuje dziecko, które wpada w histerię? Doświadczona niania wyjaśnia, co robić, gdy dzieckiem targają silne emocje
Twoje dziecko chce iPada, nową zabawkę lub obejrzeć kolejną bajkę na tablecie, a ty stanowczo odmawiasz mu tej przyjemności. I wtedy się zaczyna. Krzyk, kopanie, pokładanie się na ziemi i szloch. Znasz to? Sprawdź, co możesz zrobić w takiej sytuacji.
Laura Amies, doświadczona niania z ponad 20-letnim stażem doradza rodzicom w kwestiach wychowania dziecka. Na jednym z takich miniwebinariów radzi rodzicom, jak powinni reagować w przypadku, gdy ich dziecko zacznie emocjonalnie reagować na odmowę. „Krzyk, agresja, rzucanie przedmiotami – typowy napad złości” Laura Amies wyjaśnia mechanizm i obrazowo przedstawia pięć etapów, przez jakie musi przejść dziecko. Punktem wyjścia jest sytuacja, gdy maluch bawi się spokojnie i nic nie wskazuje, że zaraz dojdzie do eskalacji. Jednak zanim dziecko wpadnie w histerię, pojawia się „zapalnik”, coś np. rzecz lub myśl, która wywołuje negatywne emocje, np. frustrację. I to ona rozpocznie proces eskalacji. Kolejnym etapem jest „targowanie”. Dziecko zaczyna negocjować, prosi rodzica o daną rzecz, wskazuje argumenty, próbuje osiągnąć swój cel. Gdy rodzic odmawia, następuje „eskalacja”. Dziecko okazuje swoje negatywne emocje: jest wściekłe, krzyczy, bije, szlocha, pokłada się na ziemi – wykorzystuje każdy znany mu lub jej sposób, by zademonstrować swoje nieszczęście. „Krzyk, agresja, rzucanie przedmiotami – typowy napad złości”, wyjaśnia Amies. View oEmbed on the source website Najczęściej popełniany błąd Jeśli na etapie „eskalacji”, najbardziej trudnego etapu zarówno dla dziecka, jak i rodzica, rodzic ulegnie presji i spełni prośbę dziecka, np. włączy kolejną bajkę, kupi zabawkę, czy pozwoli grać, problem zostanie zażegnany. Dziecko otrzyma to co chce, uspokoi się. Jednak takie rozwiązanie jest krótkotrwałe, ponieważ uczymy dziecko, że zachowując się w określony sposób, jest w stanie osiągnąć swój cel i wpłynąć na nasze decyzje. Co ważne, ulegając w takiej sytuacji, nie uczymy dziecka, w jaki sposób radzić sobie z trudnymi emocjami. Kolejnym, czwartym etapem jest „akceptacja”. Dziecko jest nadal niezadowolone, że nie osiągnęło swojego celu, ale powoli uspokaja się. Ważne, aby w tym momencie okazać dziecku akceptację jego emocji: przytulić je, pozwolić się wyciszyć w bezpiecznym miejscu. Ostatnim etapem jest „oderwanie” – dziecko godzi się z sytuacją, porzuca wcześniejszy zamiar i zaczyna zajmować się zupełnie czymś innym. Ostatnie etapy są najważniejsze, ponieważ uczą dziecko akceptacji zarówno swoich emocji, jak i faktu, że w życiu nie zawsze otrzymujemy to, co chcemy. Źródło: TikTok @nannyamies Zobacz także: Dziecięca złość wcale nie taka zła! Są sposoby, by ją oswoić Skąd ta złość na dziecko i jak sobie z nią radzić Jak radzić sobie z agresją u dzieci? Kiedy świadczy o zaburzeniu, a kiedy jest typowym objawem dorastania?
Gdy dziecko wpada w histerię... Ten sposób jest kontrowersyjny, ale działa!
Jak radzić sobie z dziecięcą histerią? Ten sposób wzbudza kontrowersje i nie każdy rodzic odważy się, by z niego skorzystać!
Gdy dziecko dostaje ataku histerii w miejscu publicznym, rodzice dwoją się i troją, by je jak najszybciej uspokoić. Australijska prezenterka telewizyjna Carrie Bickmore zdradziła, jak reaguje, gdy jej córka zaczyna się złościć. Nie każdy rodzic odważy się na coś takiego! Sposób na atak histerii u dziecka Sposobów na dziecięcą histerię w miejscach publicznych jest wiele. Jedni mocno przytulają dziecko, drudzy ignorują jego płacz i nie zwracają uwagi na oburzone spojrzenia gapiów, jeszcze inni proszą, a nawet błagają, by maluch w końcu przestał. Co robi mama 2,5-rocznej Evie? Naśladuje córkę! Jeśli dziewczynka kładzie się na podłodze, zanosi się płaczem, krzyczy, uderza pięściami w podłogę... Carrie robi dokładnie to samo. O tym, jak Carrie radzi sobie ze złością córki, poinformowała jej przyjaciółka, blogerka Jules Sebastian. "Rozmawiałam z Carrie, powiedziała, że jej mała miewa takie ataki histerii, kiedy leży na podłodze, uderza pięściami, robi tę całą resztę. Powiedziała, że ktoś jej poradził, by naśladowała zachowanie dziecka. Więc położyła się na podłodze centrum handlowego" – opisała Jules. To przypomniało mi reklamę sprayu do nosa Vicks. Zobaczcie: View oEmbed on the source website Co myślicie o takiej metodzie radzenia sobie ze złością dziecka? ;) Zobacz także: To najlepszy sposób na histerię dziecka – musisz go wypróbować, działa! Źródło: huffingtonpost.co.uk
Co ma kolorowy kubek do dziecięcej złości? Pomaga sobie z nią radzić!
Ten sposób na radzenie sobie ze złością stosuję w domu. Jest tak skuteczny i przyjemny, że muszę nim z wami podzielić. Wystarczą 3 kolorowe kubki, długopis i kartka! Nie wierzycie? Spróbujcie!
Obudziła się rano, ale to był zły dzień. Wcale budzić się nie chciała! Wiadomo - poniedziałek (środa/piątek/niedziela). Nie otworzy oczy, bo nie chce. Bo śpiąca. Migawka z poprzedniego wieczoru: pić, jeść, siusiu, 3 razy wstaje z łóżka, zegar odmierza bezlitośnie czas, który upływa od pory położenia się spać. Nie będzie 12 godzin snu. Może chociaż 11? Moje dziecko się złości Powrót do poranka: mamy wszystko, pełen wachlarz złych emocji i trudnych zachowań. Jest jej płacz, jest gniew, jest chowanie, jest worek cementu na podłodze (kto próbował spionizować dziecko, które nie chce się podnieść, ten wie). Jest moja podręcznikowa cierpliwość (nie na darmo czytam te wszystkie książki dla rodziców!), jest podirytowanie, w końcu jest też i mój krzyk. Moje dziecko ma trudne emocje I niezbyt dobrze sobie z nimi radzi. Najtrudniejsza jest złość. Po co nam ta złość w ogóle?! Świat byłby lepszy, gdyby nagle ten potwór gniewu nie przejmował nad nami kontroli, prawda? Niekoniecznie... Złość jest potrzebna. To ona mówi nam o niezaspokojonych potrzebach, o tym, że musimy się sobą zaopiekować. Musimy więc wytłumaczyć to dziecku, ale równie ważne jest to, żeby nauczyć je z tą złością sobie radzić. A to nie zawsze jest łatwe. Niektórym dzieciom – tak jak mojemu – nie jest łatwo. Trudne emocje, złość szczególnie, przetaczają się przez ich drobne ciałka i delikatne mózgi niczym niszczycielski huragan. Te dzieci szczególnie potrzebują naszej pomocy. Mój sposób na dziecięcą złość W przypływie desperacji szukałam nowego sposobu, który mógłby pomóc mojemu dziecku. Tak wymyśliłam 3 kubeczki. Każdy jest w innym kolorze: w pomarańczowym są karteczki ze słowami, które mogą dodać dziecko wiary w to, że potrafi sobie poradzić z trudnymi emocjami. Że ma tę moc; w zielonym są karteczki z narzędziami do radzenia sobie ze złością; w niebieskim – słowa wsparcia, afirmacji i miłości na koniec. Jak to wygląda w praktyce? W pierwszym kubku dziecko znajduje takie zdania jak: dasz radę uwierz w siebie potrafisz W drugim kubku: weź głęboki oddech policz do 10 spójrz na zieleń za oknem W niebieskim: pięknie tańczysz kochamy Cię wspaniale rysujesz jesteś mądra Kiedy widzę, że moje dziecko zaczyna wpadać w emocjonalne tarapaty, rzucam hasło: "kubeczek"? Najpierw losuje kartkę z pierwszego kubka, czytam przesłanie, potem z drugiego – czytam, a dziecko wykonuje zadanie, kiedy niebezpieczeństwo zostało zażegnane, losuje karteczkę z ostatniego kubka. Prawda, że proste? I co najważniejsze: działa! Dzisiaj rano zapomniałam o kubeczkach, pomyślałam o nich w drodze do pracy, gdy rozmyślałam ze smutkiem o poranku. I to też jest ok. Będę zapominać. Czasami kubeczki nie zadziałają. Ale jeśli w 8 przypadkach na 10 słowa wypisane na karteczkach pomagają mojemu dziecku – wiem, że to coś dobrego. Mam nadzieję, że ten pomysł pomoże niektórym z was. Jeśli chcecie więcej pomysłów na napisy – dajcie znać w komentarzach, spiszę je i opublikuję. PS Mnie też czasem przydałyby się takie kubeczki! A tego trzeciego używamy codziennie przed snem. To przyjemny sposób na zakończenie dnia! Zobacz też: Jesteś ciągle zła? Krzyczysz? Możesz być chora! Sposoby na dziecięcą agresję 6 rzeczy, których nie wiesz o dziecięcej histerii
Jak nie zwariować ze zbuntowanym dwulatkiem?
Jedno jest pewne – bunt dwulatka to trudny czas dla rodziców. A dla dziecka – ważny etap w rozwoju, od którego dużo zależy. Czy wszystkie dzieci buntują się tak samo i jak im w tym buncie mądrze towarzyszyć?
Choć trudno w to uwierzyć, bunt dwulatka nie jest niczym złym. To naturalny okres w rozwoju małego dziecka, najważniejszy dla jego rozwoju psychicznego. Jego nazwę traktuj dość umownie – u niektórych dzieci bunt pojawia się, jeszcze zanim zaczną świętować 2. urodziny, u innych nieco później. Według psychologów zazwyczaj można się go spodziewać między 18. a 26. miesiącem życia dziecka. Co musisz o nim wiedzieć? Bunt dwulatka – czego się można spodziewać? Ogólnie wiadomo, że ulubionym słowem zbuntowanego dwulatka staje się „nie”. Ale odmowa i upór to nie wszystko. Gdy coś dzieje się nie po myśli dziecka, rzuca się na ziemię, wrzeszczy, wierzga nogami i kopie. Dlaczego grzeczny do tej pory maluch nagle wywraca życie rodziny do góry nogami? Dlatego, że się rozwija. Staje się coraz bardziej niezależny – sam chodzi, mówi, umie się bawić. Zaczyna odkrywać swoje „ja” i chce o sobie decydować. Dwulatkiem dodatkowo targają silne i często sprzeczne ze sobą emocje, z którymi nie umie sobie poradzić – stąd ataki złości i histerii. Czy wszystkie dzieci buntują się tak samo? To zależy od ich temperamentu. Dr Julita Wojciechowska, psycholog z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu tłumaczy, że dzieci o temperamentach łatwo rozgrzewających się (tzw. żywe sreberka), ujawniają silniejsze emocje i mocniej się buntują. – To może rodzicom przeszkadzać lub budzić ich niepokój, zwłaszcza gdy sami mają inny typ temperamentu (np. wolno rozgrzewający się), są spokojni i nie rozumieją gwałtowności zachowań dziecka – wyjaśnia ekspertka. Zgłaszany przez niektórych rodziców „brak buntu” zdaniem dr Wojciechowskiej może oznaczać, że bunt był, ale za bardzo nie przeszkadzał. – Dziecko mogło przejawiać swoją samodzielność i autonomię bez silnych i gwałtownych emocji, a jeśli się sprzeciwiało, to bez większych kłopotów rodzice się z nim dogadywali i negocjowali, czyje tym razem będzie na wierzchu – tłumaczy psycholożka. Dr Wojciechowska podkreśla, że brak buntu może oznaczać zdominowanie autonomii dziecka przez rodziców, co nie jest dla jego rozwoju korzystne. Co właściwie oznacza ten bunt? Kiedy ulegać maluchowi? Kiedy nie odpuszczać? Czy stosować kary, a może nagradzać? Kto nie zadaje sobie pytania, jak radzić sobie ze zbuntowanym dwulatkiem. Trudne sytuacje, jakie wywołuje mały buntownik, są w zasadzie do siebie podobne, dlatego można nauczyć się, jak na nie reagować. Podajemy kilka typowych przykładów buntu dwulatka i wyjaśniamy, z czego wynika zachowanie dziecka (co dokładnie siedzi w głowie dwulatka) i co powinien wiedzieć rodzic. Przy okazji dowiesz się, jak w każdej z tych sytuacji warto się zachować, bo od twojej reakcji bardzo dużo zależy. Zobacz też: Sposoby na bunt dwulatka Jak postąpić, gdy dziecko robi scenę? Powtarzaj – dziecko potrzebuje więcej czasu, aby zapamiętać, co wolno robić a czego nie, czasem pokusa, by coś zrobić jest silniejsza, niż wiedza Nazywaj uczucia dziecka – mów, że jest smutne, zdenerwowane, obrażone, nazywanie uczuć pozwala maluchowi zrozumieć, co się z nim dzieje i potem (ale na to czasem trzeba dłużej poczekać) unikać takich zachowań). Maluch dowiaduje się też, że szanujesz jego uczucia, także te złe. Zachowaj spokój – reagując złością na złe zachowanie dziecka, pokazujesz, że tak można się zachowywać. Przytul lub mocniej obejmij – zrób tak, jeśli dziecko histeryzuje, rzuca się na podłogę lub próbuje uciec do pokoju. Pokażesz mu, że zawsze może na ciebie liczyć Czy kary i nagrody pomogą przy buncie dwulatka? Karanie i nagradzanie to bardzo stare metody wychowawcze. Ale skuteczność kar i nagród bywa kontrowersyjna. Kara wzbudza w dziecku strach i wytwarza prosty mechanizm postępowania – dziecko nie robi czegoś dlatego, że tak postępować nie należy i nie wypada, tylko dlatego, aby uniknąć kary. Podobnie jest z nagrodami. Maluch siedzi grzecznie na nudnym przyjęciu u cioci tylko dlatego, że potem tata obiecał mu pójść na boisko i pograć w piłkę. Kary i nagrody mają sprawić, by dziecko było posłuszne. Lepsze skutki daje próba zrozumienia, dlaczego dziecko źle się zachowuje, spokojne tłumaczenie, dlaczego czegoś nie może robić, pomaganie w radzeniu sobie ze złymi emocjami i pokazywanie, co jest dobre, a co złe. Warto też pamiętać, że skutkiem kary może być doprowadzenie dziecka do ataku złości, a właśnie tego przy zbuntowanym dwulatku chcielibyśmy uniknąć. Zobacz też: 9 błędów wychowawczych zbyt troskliwych rodziców Kto, kiedy i dlaczego daje dzieciom klapsy? Bunt trzylatka – skąd się bierze i jak postępować?
To najlepszy sposób na histerię dziecka – musisz go wypróbować, działa!
Jak sobie radzić z dziecięcą histerią? Ten amerykański aktor ma na to sposób. Zobaczcie zdjęcie, które opublikował na Facebooku i skorzystajcie z jego metody!
Co robić, gdy dziecko dostaje ataku histerii w miejscu publicznym? Nic! Taką metodę przyjął amerykański aktor Justin Baldoni. Post, który opublikował na Facebooku, udostępniono już ponad 40 tysięcy razy – ta metoda musi działać! Jak reagować, gdy dziecko wpada w złość? Zdjęcie, które Justin Baldoni opublikował na Facebooku, przedstawia scenkę znaną wielu rodzicom: kilkuletnia córka aktora leży na podłodze w supermarkecie i płacze. Justin nie próbuje jej uspokajać, nie tłumaczy, nie prosi, nie krzyczy, wręcz przeciwnie: stoi obok w milczeniu i obserwuje dziewczynkę. Towarzyszy mu jego ojciec, dziadek 2-letniej Mayi. W podpisie do zdjęcia aktor wyjaśnił, że pozwolenie dziecku na wyrażanie emocji jest bardzo ważne dla jego rozwoju. "Nasze dzieci uczą się, przetwarzają tak wiele informacji I nie wiedzą, co zrobić z tymi wszystkimi uczuciami, które przeżywają. Chcę się upewnić, że moja córka wie, że nie ma nic złego w tych uczuciach. Nie zawstydzam się, kiedy dostaje ataku histerii w sklepie spożywczym albo na pokładzie samolotu" – napisał Justin. "Nie wstydźmy się za nasze dzieci. Ich zachowanie nam nie zagraża. Właściwie... Powinniśmy być nieco milsi i bardziej wyrozumiali dla nas samych" – dodał. Zobaczcie zdjęcie, które opublikował: "Czujemy, że wszyscy na nas patrzą i nas oceniają" Pod zdjęciem pojawiło się kilka tysięcy komentarzy. Większość internautów pochwaliła sposób Justina na radzenie sobie z dziecięcym gniewem. Jedna z użytkowniczek, Jessica, napisała coś, co powinien przeczytać każdy rodzic: "Inną rzeczą, którą uwielbiam w tym zdjęciu, jest to, że świat idzie naprzód, a wy dwoje po prostu tam stoicie. Jako rodzice, często czujemy, że wszyscy patrzą na nas i nas oceniają, przez co gwałtownie reagujemy, zamiast skupić się na dziecku. Czasem tak jest, ale w większości przypadków ludzie są zbyt zajęci własnymi sprawami, żeby zwracać na nas uwagę" – napisała Jessica. Jej komentarz polubiło aż 15 tysięcy osób! Musicie przyznać, że czasem obawa, co pomyślą inni, rozprasza i nie pozwala skoncentrować się na dziecku... Gdy następnym razem wasze dzieci dostaną ataku histerii w miejscu publicznym, stańcie obok nich w spokoju, tak, jak zrobił to Justin. Nie zwracajcie uwagi na innych ludzi – to wasze dziecko i jego emocje są najważniejsze, nie reakcje gapiów. Zobacz także: Bunt dwulatka: 8 sposobów na ataki histerii u dziecka Źródło: Facebook
Genialny trik na uspokojenie dziecka – potrzebujesz tylko... ziemniaka!
Tego sposobu nie znajdziesz w poradnikach dla rodziców. Jak uspokoić dziecko, które ma atak złości? Wystarczy, że dasz mu do rączki ziemniaka i powiesz, że...
Kto by pomyślał, że uspokojenie dziecka, które wpadło w histerię, będzie takie łatwe! Anonimowy tata opublikował na portalu Reddit swój niezawodny trik na dziecięcą złość – jesteśmy pod wrażeniem kreatywności! Sposób na dziecięcą złość "Żebyście zrozumieli... Kiedy gotujesz zupę czy gulasz i dodasz za dużo soli, wrzucasz do garnka ziemniaka, żeby pochłonął całą dodatkową sól. Dzisiaj mój 3-latek jęczy i narzeka na wszystko. Zaczynając od jedzenia, na sprzątaniu kończąc. Powiedziałem mu, że nie może się tak wkurzać... Wtedy mój genialny ojcowski umysł zaczął pracować na najwyższych obrotach. Znalazłem największego ziemniaka, jakiego mieliśmy i powiedziałem mu, że ma go trzymać w rękach, dopóki nie zmieni swojego zachowania. Kiedy przestanie być nadąsany i będzie gotowy powiedzieć coś miłego, może odłożyć ziemniaka i do nas dołączyć. Cóż... podziałało. Pomyślał, że to takie głupiutkie i od razu zmienił mu się nastrój. Na początku był zdezorientowany i chciał odłożyć ziemniaka, ale wyjaśniłem, że pod żadnym pozorem nie może tego zrobić, chyba że znów będzie wesoły. Rodzicielstwo. Zbieranie wszystkiego do kupy i trwanie w nadziei, że nasze dzieci będą w stanie żyć w społeczeństwie i nie wyrosną na totalnych frajerów" – napisał użytkownik userbelowisamonster. Jak odwrócić uwagę dziecka? Musicie przyznać, że sposób z ziemniakiem jest zabawny i niezwykle kreatywny! Co zrobić, jeśli nie podziała? Jest kilka innych, nieco bardziej tradycyjnych metod: weź malucha na ręce i przytul pobaw się razem z nim poczytaj mu książeczkę pokaż mu coś ciekawego za oknem daj mu zabawkę, którą dawno się nie bawiło Wykorzystacie ten ziemniaczany trik? ;) Zobacz także: Tak wygląda wychowanie dziecka! Zobacz przezabawne zdjęcia Źródło: huffingtonpost.co.uk
Najgorszy rodzic świata to także Ty! Założymy się?
Jesteś dobrym i cierpliwym rodzicem. Wszystko, co robisz, robisz z myślą o swoim dziecku. Są jednak momenty, w których mimo najlepszych chęci, i tak jesteś najgorszym rodzicem świata.
20 powodów do krzyków i złości – według dziecka ;-) Znasz je?
Czy Twoje dziecko czasem się denerwuje z byle powodu? Jeżeli tak, to pewnie dobrze znasz tę listę !
Nie, to zdecydowanie nie są nerwy bez powodu. Dla malucha, jak się okazuje, wszystko może być powodem do konsekwentnego tupania nóżkami. Nie ma dzieci, które marudzą i płaczą bez powodu. Zawsze jest jakiś, tylko my możemy o nim nie wiedzieć. Możemy go nie dostrzec, bo zdaje się być niedorzeczny, absurdalny, czy głupiutki. Tylko że dla dziecka, sprawa przedstawia się zupełnie inaczej ;-) Wiedziałyście o tym? Zaczynamy! 20 powodów do histerii, z przymrużeniem oka ;-) 1. Ratunku, moja mama trzyma jakieś inne dziecko na rękach! Zagrożenie nadciąga, pełny stan gotowości. Usta w podkówkę, łzy w oczach i czepiamy się nóg. To zawsze działa! 2. Pora spania? Tato, chyba żartujesz! 3. Moja kanapka pokrojona jest w trójkąty! Chciałam przecież kwadraty!Buuu... 4. Mama rozmawia z kimś przez telefon dłużej, niż 2 minuty! To wykroczenie jedno z najgorszych. Włączamy syrenę... 5. Kto położył warzywa na moim talerzu??? Alarm! 6. Gdzie mój kamyk, który leżał tydzień pod moją poduszką? Kto śmiał wyrzucić mój skarb? 7. Co to za dziwny jogurt w nowym kartonie? Na pewno obrzydliwy. Dla pewności trochę popłaczę... a potem, może zrzucę go na podłogę! 8. Czy moje ukochane ziemniaki dotykają na talerzu rybę? Nie będę tego jeść! 9. Ile można pytać, czy chcę się zdrzemnąć? Robię się naprawdę zły... 10. Mama poszła do łazienki i zamknęła drzwi. To niedopuszczalne!!! 11. Nałóż buty- ciągle to słyszę, ale nuda, mam dość! 12. Mama dała mi picie w żółtym kubeczku! Nie cierpię żółtego! 13. Jak to koniec bajki? Przecież oglądam Elzę dopiero 16.raz! 14. A właśnie że będę naciskać ten guzik! Kto mnie powstrzyma? 15. Nie życzę sobie pomocy przy ubieraniu! I co z tego, że mam prawy but na lewej nodze? Dam radę chodzić...auu, przewróciłem się... 16. Chcesz siusiu?- rany, ile Ci rodzice mogą o to pytać! Jak zrobię, to im powiem ;-) 17. Wychodzimy?- o nie, ja się dopiero zaczynam dobrze bawić. Nigdzie nie idę! 18. Jak ja nie cierpię przegrywać! Czy mama naprawdę nie wie, że dzieciom trzeba pozwalać wygrywać? 19. Z kim dzisiaj śpię? O nie tato, nie możesz znowu wyjechać w delegację? Nie? No to chyba muszę włączyć syrenę... buuuu.... 20. Dlaczego muszę znowu myć włosy? To niezdrowe. Ratunku! Dzieci mają swoje sprawdzone i wielokrotnie wypróbowane metody, jak osiągnąć sukces, jak zdobyć upragnioną rzecz i jak wymusić na nas korzystne dla nich decyzje. Płacz, tupanie nóżkami, strzelanie minek, czy drżące usteczka, to ich tajna broń. Niestety, często bardzo skuteczna, choć rodzice naprawdę starają się neutralizować jej działanie ;-) Zobacz koniecznie: Dlaczego twoje dziecko płacze?- test.
Time-out: metoda wychowawcza, czy kara dla dziecka?
Metoda niektórym znana bardziej jako "karny jeżyk", jest często stosowana w naszych domach. O tym, czy jest skuteczna i jak sprawić, żeby nie była karą, a wychowywała, rozmawiamy z dr Magdaleną Śniegulską, psychologiem dziecięcym.
Jak każda metoda wychowawcza, "metoda time-out" ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Dla niektórych rodziców odizolowanie dziecka, poprzez zamknięcie go w pokoju i przemyślenie swojego zachowania jest często wygodną metodą i chętnie rodzice ją stosują. Ale czy naprawdę zostawienie dziecka z jego negatywnymi emocjami jest dla niego dobre i jako rodzice powinniśmy pozwolić, żeby nasze dziecko samo musiało sobie z nimi poradzić? Na nasze wątpliwości, a także wątpliwości wielu rodziców odpowiada dr Magdalena Śniegulska, psycholog dziecięcy z SWPS. Na czym polega metoda time-out? Jest to metoda wyciszenia. Kiedy małe dziecko jest złe, kontakt z rodzicem może dodatkowo eskalować złość, a wszelkie negocjacje w takim stanie skończą się niepowodzeniem. Warto sobie przypomnień, że również my dorośli, kiedy jesteśmy źli jesteśmy głusi na wszelkie racjonalne sposoby rozwiązywania trudności. Metoda time- out ma więc za zadanie oddzielić dziecko od pobudzającego bodźca – wysyłamy je w ciche spokojne miejsce, w którym nie ma niczego fajnego do zabawy, a tym samym do stymulacji. Wybierzmy cichy kąt w którym dziecko może się uspokoić. Powiedzmy mu, że jesteśmy w pobliżu i porozmawiamy, kiedy tylko będzie na to gotowe. Czy time-out to dobra metoda wychowawcza, czy raczej kara dla dziecka? Metoda time-out przede wszystkim nie może być karą. Oczywiście różne są wersje tej metody. To co dla mnie istotne, to uświadomienie sobie przez rodzica i traktowanie tej metody jako sposobu poradzenia sobie ze złością w sposób akceptowany społecznie. To nie jest kara dla dziecka, a my rodzice, nie porzucamy dziecka z jego emocjami. Niektóre dzieci potrzebują szybkiej zmiany otoczenia, to pomaga im się uspokoić. Niektóre tego nie potrzebują – wystarczy odesłanie dziecka na sofę, fotel, czy krzesło. To zależy jakie mamy dziecko. Chodzi o zmianę aktywności i przerwanie niepożądanego zachowania. W sytuacjach społecznych odsyłanie do kąta, na sofę, kiedy inni patrzą jest formą upokorzenia. W takiej sytuacji pójście do innego pokoju jest zdecydowanie lepsze! Czasem możemy zasugerować, co może być wyciszaniu pomocne – np. nasze dzieci w Akademickim Centrum Psychoterapii i Rozwoju SWPS mówią, że pomocne jest umycie buzi zimna wodą, chłodny ręcznik na czole lub słuchanie spokojnej muzyki, powolne liczenie i głębokie oddychanie. Nie wolno przedłużać izolacji dziecka – jeśli tylko dziecko jest spokojne, musi dostać pochwałę i naszą uwagę. Dziecku wystarczy zdanie: "Świetnie poradziłeś sobie z tą złością! Teraz możemy porozmawiać". Jeśli chcemy, żeby dziecko oprócz uspokojenia się, przeprosiło, albo zastanowiło się, jak naprawić szkodę, musimy wiedzieć, że będzie ono potrzebowało na to więcej czasu. Co daje dziecku metoda time-out? Zadanie time – out to nie tylko wyciszenie. Dziecko ma nauczyć się rozpoznawać swoje emocje: złość, przerwać napad (time-out) i naprawić ewentualne szkody - przeprosić, zaproponować rozwiązanie. Ale taki proces nie przychodzi sam, dziecko musi się go nauczyć, a na początku jest to oczywiście zadanie rodziców. Jak to zrobić? Rodzice mogą zapytać: "Widzę, że jesteś zły, potrzebujesz chwili, żeby się uspokoić". Potem wystarczy dodać: "Czy nie potrzebujesz się uspokoić/ wyciszyć w samotności?". Sukcesem jest kiedy dziecko w chwilach złości samo wie, co się z nim dzieje i wie, jak z tą trudną emocją sobie poradzić: "Idę sobie chwilę pomyśleć". A więc, pierwszym etapem musi być nazywanie przez dorosłego stanu w jakim dziecko się znajduje: "Widzę, że jesteś zły". Jak prawidłowo zastosować metodę time-out? Wprowadzenie tej metody musi poprzedzać rozmowa i wspólne ustalenia, najlepiej w sytuacji, w której obie strony są spokojne, dziecko jest pogodne i współpracujące. Możemy zacząć zdaniem: "Czasem jak się złościsz, to mam wrażenie, że jest ci trudno się uspokoić. Co ty na to żebyśmy spróbowali takiego sposobu poradzenia sobie z tą złością – jak zobaczę, że jest blisko, to Ci powiem, żebyś poszedł sobie pomyśleć do...."- tu omawiamy dokładnie procedurę: gdzie, co ma tam robić, jak długo ma tam być. Wyjaśniamy, po co stosujemy taką technikę i że to nie jest kara!. Ważny jest spokojny rzeczowy ton za każdym razem, kiedy stosujemy tę technikę – nie krzyczymy, nie poniżamy dziecka. Pomagamy mu w radzeniu sobie ze złością. Gdy dziecko kopie, gryzie, rzuca zabawkami – jego złość jest bardzo spektakularna. Pomocne więc będzie odebranie mu uwagi – brak widowni osłabia napad. Dziecko musi też dostać komunikat: "Widzę, że jesteś zły". Pomocne są też komunikaty o tym czego oczekujemy od dziecka: "Mów ciszej", "Odłóż zabawki na półkę" - komunikaty na "tak" a nie na "nie", a więc nie mówimy: "Nie krzycz, Nie rzucaj". Jeśli dziecko wpada w furię w miejscu publicznym, co często się dzieje, rodzice czują się napiętnowani, a przygodni świadkowie, jeszcze dolewają oliwy do ognia. W takiej sytuacji, jeśli tylko dziecko jest bezpieczne, powinniśmy przede wszystkim odebrać mu uwagę, a więc odwrócić się plecami i odejść parę kroków. Siła napadu trafia w próżnię i słabnie. To jest też komunikat: "Wiem, że samo możesz sobie z tym poradzić!". Kiedy atak furii minie, przywracamy uwagę. Możemy przytulić i skomentować, że wiemy, jak niefajnie jest być takim zezłoszczonym. Czy dzieciom należy wyznaczać granice? Wychowanie, moim zdaniem nie polega na karaniu. Ważne jest jednak uczenie dziecka zasad i wyznaczanie granic. To daje poczucie bezpieczeństwa. Sprawia, że świat jest przewidywalny i przyjazny. Oczywiście nie chodzi mi tu o same nakazy i zakazy, ale o uwrażliwienie dziecka na potrzeby i uczucia innych, na reguły życia społecznego. Są poza tym sytuacje, kiedy bez granic zagrożone jest bezpieczeństwo i zdrowie a nawet życie dziecka. Ważne aby uczyć dziecka samokontroli – to daje siłę i wiarę we własne umiejętności. Zobacz także: Jak radzić sobie ze złością dziecka
Co robić, gdy dziecko nie chce iść do przedszkola?
Twoje dziecko nie chce iść rano do przedszkola? Jak się zachować w takiej sytuacji? Na pytania rodziców odpowiada pedagog.
Jestem mamą 4-letniego Filipa i 16-miesięcznego Franka. Starszy syn już drugi rok chodzi do przedszkola. Rano nie chce tam iść i wymyśla różne powody. Muszę go ubierać prawie na siłę, obiecać słodycze, żeby wyszedł z domu. Myślałam, że w przedszkolu jest mu źle, ale jak go odbieram, ma pretensję, że tak wcześnie przyszłam. Jego zachowanie jest uciążliwe, mąż przez nie spóźnia się do pracy. Może to przez to, że ja zostaję w domu z młodszym synem? Monika z Cieszyna Gdy pojawia się młodsze dziecko, starsze, traktowane jest jako bardziej dojrzałe niż jest w rzeczywistości. Filip jest jeszcze małym dzieckiem, wrażliwym na rozłąkę z mamą i wyczulonym na nowego domownika. Dlatego spróbuj jednego z tych rozwiązań: Postaraj się skrócić czas przebywania w przedszkolu, w domu poświęcaj dziecku więcej uwagi, ale jednocześnie okazuj mu spokojną stanowczość. Spróbuj wcześniej wstawać. Choć to trudne, to rozwiązanie jest lepsze niż obarczanie buntownika odpowiedzialnością za spóźnienie. Pamiętaj, że to dorośli mają umiejętność planowania czasu, a nie dzieci! Nie nagabuj dziecka, dlaczego nie chce chodzić do przedszkola, bo kilkulatek raczej nie umie wyrazić tego, co go naprawdę trapi. Musisz być po prostu spokojna, konsekwentna i cierpliwa. Niedługo część problemów najprawdopodobniej ustąpi w związku z dojrzewaniem dziecka i przyzwyczajeniem się do nowej sytuacji. Czytaj też: 5 sprawdzonych sposobów na dziecięcą złość Konsultacja merytoryczna mgr Agnieszka Galica Terapeutka rodzinna i małżeńska. Kieruje Pracownią Na uboczu, która jest Psychologiczną Pracownią Konsultacyjno-wychowawczą Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Autorka popularnych bajek i piosenek dla dzieci oraz programów telewizyjnych
Najlepsze sposoby na dziecięcą złość, płacz i histerię
Zgodne, miłe, spokojne – takie bywa każde dziecko, ale tylko czasami. Bywa też trudne, niegrzeczne i uparte. Ale nawet z takim możesz sobie poradzić.
Konsultacja: dr Joanna Urbańska, psycholog, adiunkt w Instytucie Psychologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Bunt dwulatka, pięciolatka, nastolatka – przygotuj się, że dzieci lubią zaskakiwać. Po miesiącach anielskiego zachowania, ujawnia się ich rogata dusza i dźga zrozpaczonego rodzica z każdej strony. Histeria w sklepie, awantura na placu zabaw, upór przed wyjściem z domu – takie sceny znają wszystkie mamy i wszyscy tatusiowie. Można wpaść w czarną rozpacz albo spróbować sobie z tym poradzić. Najlepszym sposób polega na zrozumieniu, dlaczego dziecko tak się zachowuje. Im więcej rozumiesz, tym spokojniej i skuteczniej działasz. Czy dziecko histeryzuje, by zrobić na złość? Złość bywa mylona ze złośliwością, choć nie ma z nią nic wspólnego. Myślisz, że małe dziecko zaczyna krzyczeć z wrodzonej przekory, gdy chcesz mu zmienić koszulkę na czystą? Na ogół dzieci jednak nie płaczą, by manipulować innymi. Takie przypadki zdarzają się jedynie wtedy, gdy maluch miał już okazję nauczyć się, że jedynym sposobem zwrócenia na siebie uwagi mamy i taty jest awantura. Albo gdy rodzice są niekonsekwentni – dziecko wie, że jeśli pokrzyczy, dostanie to, co chce. Czytaj też: Jaki charakter ma twoje dziecko? Sprawdź! Po co dziecko płacze? Płacz dziecka to sygnał, że jakaś potrzeba nie jest zaspokojona, że maluch nie wie, dlaczego ma coś zrobić, np. wydaje mu się, że zakładanie koszulki będzie trwać wieczność i nigdy nie wróci do zabawy, od której go oderwano. Brak wiedzy i stres powoduje, że dziecko nie słucha argumentów rodziców. Zalewa je fala emocji, o wiele silniejszych niż odczuwane przez dorosłych. Sama pewnie możesz przyznać, że pod wpływem stresu, złości zdarzyło ci się zrobić coś, czego potem żałowałaś. Pediatra wyjaśnia, jak reagować na bunt dwulatka: [CMS_PAGE_BREAK] Co robić, jeśli odwrócenie uwagi nie skutkuje? Jeśli nie uda się dziecka zainteresować czym innym, reaguj spokojnie. Kiedy maluch krzyczy i wierzga, przytul go, zapewnij, że złe uczucia zaraz miną. Pokazując, że jesteś spokojna w takich chwilach, dajesz mu okazję, by się wyciszył. Gdy przytulasz dziecko (czasem jest to mocniejsze objęcie, przytrzymanie, aby nie zrobiło sobie krzywdy), ono czuje, że twoje ciało jest rozluźnione i samo szybciej się uspokaja. Przytulenie nie jest nagrodą. Pokazuje, że na rodzica można liczyć także w trudnych momentach. Starszym dzieciom można wyznaczyć miejsce, do którego są odsyłane na uspokojenie: „Jeśli dalej będziesz krzyczał, usiądziesz tu i poczekasz, aż będziesz spokojny. A potem przeprosisz, np. kota za ciągnięcie go za ogon albo wyjaśnisz wszystkim, dlaczego tak głośno krzyczałeś. Byłeś zły, a może smutny.” To pozwala dziecku nie blokować emocji, ale przeżyć je i spróbować rozładować, a także pomyśleć przy okazji o tym, co się zdarzyło. Dlaczego ostra reakcja na złe zachowanie dziecka rzadko przynosi efekt? Bo lepszy skutek przynosi zrozumienie, że dziecku też może na czymś zależeć i tłumaczenie mu, dlaczego nie pozwalasz, by coś robiło, bo np. gdy bawi się pilotem od telewizora, może go popsuć. Nie łudź się jednak, że na długo zapamięta taką informację. Przy kolejnej okazji pewnie znów wyciągnie rączki po swoją nową zabawkę. Czy pozwalać dziecku na to, czego rodzic nie akceptuje? Gdy próbujesz poradzić sobie z dziecięcymi emocjami, staraj się pamiętać, że nie na wszystko masz wpływ. Dziecko, nawet najbardziej do ciebie podobne, nie musi być twoją kopią. Może mieć zupełnie inny charakter i przez to inaczej reagować na wiele spraw, np. żywiołowo piszczeć, czym cię irytuje albo bać się wtedy, gdy tobie myśl o jakimkolwiek zagrożeniu nawet nie przyjdzie do głowy. Albo wybierać takie zabawy czy sport, których zupełnie nie pochwalasz. Wypracowanie kompromisu, szanowanie inności dziecka sprawi, że będzie miało ono mniej powodów do złości. A co z karą i nagrodą dla dziecka? Choć karanie i nagradzanie mają długą historię jako metody wychowawcze, ich skuteczność bywa kontrowersyjna. Kara wzbudza strach i uruchamia prosty mechanizm postępowania – dziecko nie robi czegoś nie dlatego, że tak postępować nie należy, nie wypada, tylko aby uniknąć kary. Podobnie jest z nagrodami. Maluch siedzi grzecznie na przyjęciu u cioci tylko dlatego, że w nagrodę pójdzie z tatą pograć w piłkę. Zdarza się też, że ukarane dziecko wpada w złość. Choć bez kar i nagród nie da się wychować dziecka, warto pamiętać, aby dziecko zawsze miało okazję zrozumieć, dlaczego je dostaje. Tłumacz dziecku, dlaczego czegoś nie można robić (gdy idziemy w gości, niczego nie ruszamy bez pytania), pokazuj, co jest dobre, a co złe (gdy rzuciłeś autkiem, zepsuło się, gdy bez protestów założyłeś buty, szybko wyszliśmy na spacer). Maluch wkrótce sam zacznie wyciągać odpowiednie wnioski. Poznaj 8 najbardziej kontrowersyjnych metod wychowawczych.
Rozmawiaj z maluszkiem o uczuciach, nie tylko tych pozytywnych, ale też tych trudniejszych. Pomogą ci w tym specjalne książeczki.
Czy ze zbuntowanym dwulatkiem iść do psychologa?
Gdy dziecko ma około dwóch lat, jest uparte, nie lubi ustępować i chce rządzi. To dla rodziców trudny czas. Czy z takim maluchem trzeba iść do psychologa? A może to normalny etap w rozwoju, czyli tzw. bunt dwulatka? Zobacz, co radzi pedagog.
Nasz problem: Franek ma dwa i pół roku i jest utrapieniem dla nas, dla dziadków i niani. Jesteśmy umęczeni, choć bardzo go kochamy. To ogromnie ruchliwy chłopiec, wciąż za nim biegamy, sprawdzamy, co robi, gdzie wszedł, co ma w ręce. Gdy coś mu się zabierze (np. niebezpieczny przedmiot) albo czegoś zabroni, Franek krzyczy, rzuca się na podłogę, płacze. Kiedy trzeba iść na spacer, chce się bawić w domu, gdy chcemy wrócić do mieszkania, kopie w ziemi. Trudno go ubrać – jeśli ubiera go niania, on życzy sobie, by robiła to babcia lub odwrotnie. Mamy wrażenie, że robi nam na złość. Wieczorem, gdy uśnie, wygląda jak aniołek, ale kiedy tylko się obudzi, doprowadza nas do szału. Czy z takim dzieckiem można iść do psychologa? Hanna i Tadeusz z Płocka Zobacz też: Jak radzić sobie z buntem dwulatka? - test Oczywiście możgą Państwo pójść do psychologa, ale bez dziecka. Porozmawiają Państwo o synku i dowiedzą się, jakie są charakterystyczne zachowania dwuipółlatka. To czas dość trudny dla większości rodziców. Dziecko w tym wieku jest uparte i nie lubi ustępować, chce „rządzić”. Jednocześnie to okres przeżywania silnych i gwałtownych emocji bez umiejętności ich wyrażania w dopuszczalnej formie. Dziecko jest ruchliwe, pełne energii, chęci poznania wszystkiego wokół, a jednocześnie nie radzi sobie jeszcze w wielu sytuacjach. Mieszkanie powinno być przystosowane do aktywności dziecka (zabezpieczone szuflady, pochowane niebezpieczne przedmioty). Opiekun dwuletniego dziecka musi mieć anielską cierpliwość, nie dawać się wyprowadzić z równowagi, nie zmieniać podjętych decyzji pod naporem malucha. Jeśli zapowiemy, że idziemy na spacer, nie należy z tego rezygnować. Ważne też, by wszystkie dorosłe osoby opiekujące się dzieckiem wyrażały podobne stanowisko w istotnych sprawach. Powoli upór i okazywanie złości będą słabnąć i w okolicach trzeciego roku życia dużo łatwiej można się porozumieć z dzieckiem i zawrzeć różne kompromisy. Zobacz też: Bunt dwulatka Konsultacja merytoryczna mgr Agnieszka Galica Terapeutka rodzinna i małżeńska. Kieruje Pracownią Na uboczu, która jest Psychologiczną Pracownią Konsultacyjno-wychowawczą Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Autorka popularnych bajek i piosenek dla dzieci oraz programów telewizyjnych
Przedszkolne problemy: nieśmiałość i agresja
Dziecko jest bardzo nieśmiałe lub agresywne? To częste problemy w przedszkolu. Psycholog Beata Chrzanowska-Pietraszuk przekonuje, że można sobie z nimi poradzić. Przeczytaj, jak.
Wiedzę, jak się zachować w różnych sytuacjach, dzieci czerpią od rodziców. Są nie tylko mistrzami obserwacji, ale też najczulszymi barometrami – szybko odkrywają słabości taty i mamy, ich brak konsekwencji, przejmują lęki i obawy. Dlatego zanim przystąpisz do „naprawy” malucha, przyjrzyj się... sobie. To twoje reakcje, postrzeganie świata i oceny innych ludzi są dla dziecka wzorem do naśladowania. Potem sprawdź, co robić, gdy przytrafił wam się jeden z najczęstszych problemów. Nieśmiałość dziecięca Jak wypadnę w przedszkolu? Jak koledzy ocenią to, co powiem? A jak coś mi nie wyjdzie, to inni pewnie będą się śmiać? O tym, czy dziecko jest nieśmiałe, czy nie, wcale nie decyduje tylko temperament. Psycholog Beata Chrzanowska-Pietraszuk mówi – Odpowiedzialnością nie obciążałabym tylko genów. Zdarza się, że dzieci powielają nieśmiałe zachowania rodziców. Dlatego na początek warto odpowiedzieć sobie na pytanie: co takiego robię, że moje dziecko czuje się niepewnie? Jak wygłaszam swoje zdanie? Jak zachowuję się przy obcych? Co czuję, gdy czeka mnie jakieś wyzwanie? Bywa, że nieśmiali rodzice wymagają od dziecka, by było „hej, do przodu” i tym wprawiają je w zakłopotanie. CO MOŻNA ZROBIĆ. Chwalić. Doceniać. Zachęcać. Dać dziecku wiarę w siebie, w swoje możliwości. Używać słów: „potrafisz”, „umiesz”. – Ale nic na siłę! Jeśli maluch nie chce czegoś zrobić, np. recytować wiersza przed rodziną, to lepiej go nie zmuszać – radzi psycholog. Agresja dziecięca Dziecko walnie kogoś pięścią, kopnie, energicznie wyszarpie zabawkę. Mały agresor budzi lęk wśród innych dzieci. Skąd bierze się w nim złość? Często jej źródłem jest brak zrozumienia przede wszystkich swoich uczuć, ale także możliwości. Dziecko w wieku przedszkolnym nie potrafi jeszcze panować nad swoimi emocjami. Jeśli coś go frustruje, denerwuje, może zareagować wybuchem złości, wściekłością - mówi psycholog. Czasem też etykietkę „agresor” przypina się dziecku, które nie zdaje sobie sprawy ze swojej siły. A wtedy zwykłe przytulanie jego koledzy odbierają jak akt agresji. Bo przecież boli! Smykowi trudno walczyć z tą opinią. CO MOŻNA ZROBIĆ. Przede wszystkim należy się zorientować, dlaczego maluch się wścieka. Może reaguje tak, bo coś mu się nie udało? – Trzeba nauczyć go, jak powinien się zachować w takiej sytuacji – podpowiada psycholog. – Pokazać, że z przegraną wiąże się smutek, ale nie trzeba się poddawać. A gdy dziecko złości się, bo nie umie przyjmować odmowy? – Nikt z nas nie lubi, gdy ktoś mówi „nie”. Ale walić z tego powodu kogoś po głowie? Uczmy szacunku do innych. Poprośmy dziecko, aby sobie wyobraziło odwrotną sytuację. Jakby się czuło, gdyby dostało razy tylko dlatego, że powiedziało „nie”? To działa! Powodem agresji mogą być też np. hałas czy światło – w takich warunkach poziom irytacji szybko rośnie. Rada? Nie zabierać szkraba w takie miejsca (np. do dużych sklepów), interweniować, zanim maluch wybuchnie. Jeśli przedszkolak opinię agresora zdobył, bo nie ma kontroli nad swoją siłą, należy pokazać mu, jaka jest różnica między dotykiem a uderzeniem. Świetnie nadaje się do tego zamek lub babka z piasku – na niej może ćwiczyć moc swojego dotyku. Czytaj też: Jak rozwijać inteligencję emocjonalną u dziecka? 5 rzeczy, o których mama przedszkolaka musi pamiętać każdego dnia Chwalisz dziecko za wszystko? Błąd! Nowości w psychologii Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
7 prostych kroków do poskromienia złośnika
Zobacz, jak dziecko, które na zakazy i nakazy reaguje agresją, można nauczyć dobrego zachowania.
Niedawno Monika na odmowy czy zakazy reagowała... biciem. Dzisiaj zachowuje się inaczej. Zdarzają jej się chwile buntu (każdy ma przecież prawo do swojego zdania), ale kończą się zwykłym marudzeniem. Jak rodzicom udało się oduczyć dziecko agresji? Zastosowali metodę 7 kroków. Krok 1. Przeanalizuj sytuację Pomyśl, w jakich sytuacjach do wybuchów dochodzi najczęściej i kiedy. Odpowiedz też na pytanie, w jakim miejscu maluch łatwiej wpada w złość: w domu, w sklepie, u dziadków itp. Pomyśl też, jaką formę najczęściej przyjmuje bunt: czy dziecko histeryzuje, krzyczy, rzuca się na podłogę, czy też może reaguje biciem innych? No i wreszcie zastanów się, jak ty reagujesz na dziecięcy gniew (jesteś konsekwentna, czy może ustępujesz). Takie przemyślenia pomogą ci szybciej znaleźć rozwiązanie problemu. Bo jeśli malec np. złości się głównie wieczorami, może po prostu to znak, że jest zmęczony, i wystarczy go wcześniej kłaść spać. Gdy histeryzuje w sklepach, to może na razie na czas zakupów zostawiać go np. z babcią? Krok 2. Ustal jasne granice Dziecko ma prawo się złościć, ale musi to robić w cywilizowany sposób. Dlatego spokojnie wytłumacz mu, że złość to nic złego, ale czasem niewłaściwie się ją wyraża. Jasno określ granice, w jakich malec ma się poruszać, np. może płakać, ale nie wolno mu brzydko mówić czy bić innych. No i koniecznie powiedz, jakie będą konsekwencje jego złego zachowania. Krok 3. Trzymaj się ich Nie możesz liczyć na to, że dziecko po rozmowie od razu przestanie źle się zachowywać. Po pierwsze dlatego, że wpadanie w złość to u niego niemal nawyk. Po drugie, każdy smyk chce sprawdzić, na ile granice ustalone przez rodziców są przesuwalne („A nuż mama tylko mówiła, że nie wolno krzyczeć, ale jak długo pokrzyczę, to znów mi ustąpi?”). Nie ma więc rady: musisz być stanowcza i konsekwentna. Krok 4. Baw się z dzieckiem Dziecko potrzebuje twojej obecności. Im więcej czasu będziesz z nim spędzać na zabawie i wygłupach, tym będzie spokojniejszy i pogodniejszy. A w dobrym humorze trudniej o wybuch wściekłości. Krok 5. Zachowaj spokój Jeśli coś dziecku nakazujesz czy mu odmawiasz, twój ton powinien być stanowczy, ale spokojny. W żadnym wypadku nie krzycz na malucha. Dzieci krzyk rodziców odbierają często jako przejaw pewnej bezradności („Skoro mama krzyczy, to znak, że nie jest pewna tego, co mówi. Jeśli powiercę jej dziurę w brzuchu, to może zmięknie”). Krok 6. Nie dopuść do wybuchu Gdy widzisz, że maluch już zdążył się „nakręcić”, spróbuj wyhamować jego emocje. Przypomnij mu o waszej rozmowie, o tym, jakie zasady panują u was w domu. A jeśli dziecko mimo to się nie uspokoi i np. spróbuje cię uderzyć, zatrzymaj jego rękę w locie. Krok 7. Pokaż inny sposób wyrażania emocji Kiedy dziecko wybuchnie, spróbuj nazwać jego uczucia: „Wiem, że się zezłościłaś, bo nie pozwoliłam ci oglądać bajki”. Takie wyjaśnienie ułatwi maluchowi zrozumienie i opanowanie sytuacji. Podsuń też mu sposób na rozładowanie złości (np. niech chwyci cię za ręce i podskakuje tak długo, jak długo czuje wściekłość). A kiedy emocje opadną, dziecko łatwiej dostosuje się do twoich poleceń. I wkrótce przekona się, że wcale nie tak trudno zapanować nad złością. Zupełnie tak, jak przekonała się o tym mała Monika. Czytaj też: 5 rzeczy, których warto nauczyć dzieci, dopóki są małe Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl