Synergia zmysłów to cudowne zjawisko. To współdziałanie wszystkich zmysłów, które daje zdecydowanie większy i lepszy efekt niż suma poszczególnych obszarów działających oddzielnie. Podczas spotkania w ramach akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem” rozmawiamy z psycholog Dominiką Słomińską o tym, jak zmysły i ciało dziecka reagują na różne bodźce.
W każdym momencie życia odbieramy niezliczoną liczbę bodźców zmysłowych, a odbiór ich i analiza na poziomie układu nerwowego jest prawdziwym wyzwaniem. Dlatego tak bardzo ważne jest, żeby od pierwszych chwil życia dziecka stymulować rozwój wszystkich zmysłów, oraz pomagać wykształcać maluchowi współpracę zmysłową. Jakie zabawy wspierają rozwój dziecka? – Bardzo często rodzice, którzy przychodzą do mojego gabinetu lub gdy jestem ze swoimi dziećmi na placu zabaw, widzę, jak rozdrażnienie i przestymulowanie układu nerwowego powoduje również rozdrażnienie emocjonalne. W naszej kulturze mówi się, że kiedy dziecko jest głodne i niewyspane, to jest płaczliwe i drażliwe. Pokazuje nam to jak rozdrażnienie na poziomie zmysłów przekłada się na emocje dziecka. Dlatego jako czuli rodzice musimy obserwować dziecko na poziomie zachowania i interpretować jego zachowanie. To dla nas drogowskaz w jaki sposób bawić się z dzieckiem i wspierać jego rozwój sensoryczny – podkreśla psycholog Słomińska. Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz nasze wideo!
Polecajki z górnej półki - elementarz (rozwoju) zmysłów
To już kolejny odcinek z cyklu Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem, w którym poruszamy takie tematy jak inteligencja emocjonalna, zmysły i rozwój wielozmysłowy. Tym razem nasza ekspertka – psycholog Dorota Zawadzka podpowiada, jakie zasady powinny znaleźć się w… elementarzu zmysłów.
Co powinien robić rodzic, a czego nie według elementarza zmysłów? Nasza specjalistka podkreśla, że istotne jest, by obserwować swoje dziecko i podążać za jego potrzebami. Ono jest kompetentne i wie, co je interesuje, a co nie. Ważne jest także, by pozwolić dziecku rozwijać się w kierunku, w którym chce iść – rodzicu, nie projektuj jego pasji i zainteresowań! Ponadto warto umożliwiać maluchowi eksplorowanie świata – nie trzeba się bać, że się przewróci czy przestraszy, bo ono właśnie w ten sposób się uczy. Co jeszcze radzi psycholog Dorota Zawadzka? Jakie zabawy i zabawki rozwijają poszczególne zmysły? Zobacz nasze wideo. Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Jak rozwijać zmysły dziecka? Podpowiada psycholog
Zmysły rozwijają się już w życiu płodowym. Jak zadbać o nie później, po urodzeniu się maluszka? O tym, jak je rozwijać poprzez zabawę, opowiada ambasadorka akcji Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem – psycholog Dorota Zawadzka.
Warto przede wszystkim zastanowić się na początku, jakich zasad należy się trzymać bawiąc się z dzieckiem. Według naszej ekspertki należy przede wszystkim pozwolić się bawić maluchowi według jego własnych pomysłów i wyobraźni. Istotne jest także to, by podążać za dzieckiem, gdyż to ono ma być przewodnikiem, który wymyśla normy i zasady zabawy. Należy również umożliwić dziecku zmianę reguł zabawy w jej trakcie – niech to maluch o tym decyduje. I przede wszystkim – bawmy się z dziećmi na 100% poświęcając im maksimum czasu! Chcesz poznać zabawy, które rozwijają poszczególny zmysły? Zobacz nasze wideo. Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Integracja sensoryczna - co to jest i jakie zabawy wprowadzić, aby ją rozwijać?
Dlaczego IS jest ważna w życiu małego dziecka? Co powinno zaniepokoić i kiedy warto udać się do specjalisty? Na te oraz wiele innych pytań odpowiada w ramach akcji Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem specjalistka – psycholog Dorota Zawadzka.
Integracja sensoryczna dotyczy odbierania i analizowania bodźców ze środowiska – zarówno z zewnątrz, jak z wewnątrz, czyli ciała człowieka. Mózg musi sobie poradzić z tymi bodźcami – z ich ilością, nazwaniem i zaszufladkowanie – po to, by znaleźć swoje miejsce w świecie, a także określić swój stosunek do tego. W integracji sensorycznej mówimy o trzech obszarach zmysłów: czucie głębokie – czucie ciała i dotyk – łatwo go zaobserwować w zabawie: dziecko wie, kiedy coś jest suche, mokre, ciepłe, zimne, gładkie itp. układ przedsionkowy – zwracamy uwagę na ruchy gałek ocznych, ruchy ciała, równowagę i to wszystko, co związane z grawitacją, czyli przekręcanie się, siadanie, chodzenie, podążanie wzrokiem za obiektami itp. układ proprioceptywny – dotyczy odczuwania mięśni i stawów, czyli poruszania się, skakania, biegania, wspinanie itp. Te trzy układy powinny ze sobą współpracować. Jeśli tak nie jest, dochodzi do zaburzeń integracji sensorycznej. Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz nasze wideo! Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Jak stymulować zmysł dotyku? Podpowiada Dorota Zawadzka! [LIVECZAT Z EKSPERTEM]
Po co maluchowi są masaże, głaskanie, łaskotki? Jak przedszkolaka uczyć prawidłowych reakcji na zaczepki nieznajomych? Dlaczego niektóre dzieci nie lubią przytulania i czy należy się tym niepokoić? O dotyku, podczas ostatniego liveczatu z serii Miasteczko Zmysłów, opowiadała Dorota Zawadzka – psycholożka i ambasadorka akcji.
Zmysł dotyku pozwala poznawać świat – jego formę, strukturę. Małemu człowiekowi ułatwia też odczytywanie emocji, budowanie więzi i relacji. Co jednak, jeśli dziecko nie lubi, gdy rodzic czule dotyka go po policzku lub reaguje płaczem na przytulanie? Jak rozmawiać z dzieckiem o świadomości własnego ciała? Na pytania rodziców odpowiedziała Dorota Zawadzka. Dotyk jest potrzebny na każdym etapie naszego życia – zaczęła psycholożka. Jest ważny od pierwszego momentu, stąd dziecko po narodzinach kładzie się na matce, w kontakcie skóra do skóry. Dotyk buduje bliskość i poczucie bezpieczeństwa – dodała ekspertka. Gdy dziecko nie lubi dotyku – kiedy powinno to nas zaniepokoić? Nie każdy z nas lubi dotyk. Czy w przypadku najmłodszych jest to coś, co powinno wzbudzić rodzicielską czujność? – Warto po prostu sprawdzać, w jaki sposób dziecko reaguje na dotyk. Jeśli się pręży lub mówi „nie”, to należy zapytać o przyczynę. Ale jeśli zupełnie unika przytulania, płacze lub awanturuje się, to warto sprawdzić, czy nie jest to problem z integracją sensoryczną lub zaburzenie rozwojowe – wyjaśniła Dorota Zawadzka. Co jeśli dziecko szczypie i drapie dla zabawy? Mówiąc o dotyku w kontekście najmłodszych, najczęściej mamy na myśli przytulanie, głaskanie lub relaksujące masaże. Co jednak, jeśli to maluch inicjuje dotyk, który dla rodzica bywa bolesny? Jak reagować na szczypanie, drapanie, gryzienie? – Małe dziecko może jeszcze nie wiedzieć, który z dotyków jest przyjemny, czy niesie przyjemność czy ból. Maluch eksperymentuje. Nie należy więc się złościć, ale dać mu wyraźny sygnał, że coś jest dla nas nieprzyjemne. Czasem wystarczy powiedzieć: „Auć, to boli”. Po pewnym czasie dziecko się nauczy, że tak nie wolno – doradzała Dorota Zawadzka. Jak reagować na zaczepki nieznajomych? Podczas rozmowy pojawiło się pytanie o relacje z ludźmi obcymi. W jaki sposób powinien reagować rodzic na zaczepki nieznajomych, a jak starsze dziecko, które jest w danej sytuacji bez opiekuna, samo? – Najważniejsze jest to, by nie straszyć dzieci obcymi ludźmi. Nie wolno mówić, że ktoś cię zabierze, porwie itd. – mówiła Zawadzka. – Jeśli jednak ktoś zaczepia dziecko w naszej obecności, to my – rodzice – jesteśmy buforem i to my powinniśmy powiedzieć: „Proszę nie zaczepiać mojego dziecka”. To my uczymy, jak prawidłowo reagować. Co powinno zrobić dziecko, gdy nas nie ma? Należy je nauczyć, by zawsze w takiej sytuacji mówiło: „Proszę się skontaktować z moją mamą”. Dobrze, jeśli mamy z dzieckiem pewne hasło. Gdy ktoś chce np. odebrać dziecko ze szkoły, podwieźć je gdzieś, zapewniając, że tak kazała mama, to dziecko prosi o podanie hasła, by ustrzec się przed obcym – wyjaśniła Zawadzka. Świadomość własnego ciała Mówiąc o dotyku, nie sposób nie poruszyć kwestii intymności. Co na ten temat sądzi nasza ekspertka? – Dzieci należy uczyć, że jego ciało należy do niego. Trzeba tłumaczyć, że nie zdejmujemy majteczek w miejscu publicznym, nie pokazujemy intymnych części ciała obcym osobom. Warto rozmawiać, że toaleta, wanna, pokój rodzica, ale i pokój dziecka to część prywatna i należy tę prywatność szanować – tłumaczyła psycholożka. Rodzice pytali również o to, jak reagować na płacz dziecka, spowodowany dotykiem, a także o relacje najmłodszych w złobkach i przedszkolach. Chcesz wiedzieć więcej? Cały liveczat można ponownie obejrzeć również na naszym fanpage'u >>> <a class="linkowanie_wewnetrzne" href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zCE7Arh_3Hp_ax63eSeHsMexrswYFs94FPkn9lvMHKv.u7/stparam=xfhndskjdp/fastid=chttps://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zCE7Arh_3Hp_ax63eSeHsMexrswYFs94FPkn9lvMHKv.u7/stparam=xfhndskjdp/fastid=cefihttps://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zCE7Arh_3Hp_ax63eSeHsMexrswYFs94FPkn9lvMHKv.u7/stparam=xfhndskjdp/fastid=cefiqhmdsltbeniazptjecjuuskm/nc=0/url=www.facebook.com/Mamotoja/videos/8051041238318206">TUTAJ Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Skóra węża jest niezwykle aksamitna… Wyjątkowe, dotykowe spotkanie [Miasteczko Zmysłów]
Gościem Miasteczka Zmysłów była tym razem Joanna Piotrowska, edukatorka z warszawskiego ogrodu zoologicznego. Nie przyszła jednak na spotkanie sama. Towarzyszył jej… wąż pesudokoralowy o wdzięcznym imieniu Krewetka. I ewidentnie spodobała mu się praca przed kamerami!
Jak podkreśliła ekspertka, wąż koralowy jest jednym z najbardziej jadowitych węży na świecie. Krewetka – wąż pseudokoralowy – choć bardzo do niego podobny, w ogóle jadowity nie jest. Jest za to... dusicielem! Tola i Szymek początkowo nieufni, dość szybko polubili Krewetkę. Odważyli się nawet brać gada na ręce. Jednak, jak podkreśliła ekspertka, dotykanie węży nie jest standardem. – Nie wszystkie zwierzęta w ZOO można dotykać. W zasadzie nie wolno tego robić w 90% przypadków – tłumaczyła edukatorka. – Nie robią tego nawet pracownicy – dodała. Dzieciaki uważnie wysłuchały, jakie może nieść ze sobą konsekwencje dla zwierzaków dotyk, jak reagują, gdy nie jesteśmy dla nich delikatni i przede wszystkim dowiedziały się, że każdy gatunek zwierzaka ma troszkę inaczej rozmieszczone zmysły, w tym także receptory dotyku na skórze. – U jednych zwierząt jest ich więcej, u innych mniej. Niektóre miejsca u zwierzęcia są bardziej wrażliwe, inne troszkę mniej – wyjaśniła ekspertka. Chcecie się dowiedzieć, dlaczego słonie mają ulubieńców wśród swoich opiekunów i jakie cechy musi mieć dobry pracownik ZOO? Albo którymi zwierzakami chciałyby się zajmować dzieci obecne w studiu? Zapraszamy, zobaczcie, co działo się w Miasteczku Zmysłów przy okazji spotkania dotyczącego dotyku i poznajcie odpowiedzi na te i wiele innych pytań. Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Dorota Zawadzka inspiruje: Niezwykłe pomysły na 3 zabawy dotykowe
Zmysł dotyku jest tym, który pozwala nam zorientować się w przestrzeni i lepiej rozumieć świat. Dlatego tak ważne w życiu każdego malucha są zabawy ruchowe i sportowe. Pomagają ćwiczyć równowagę, uczą dziecko tego, co może zrobić ze swoim ciałem w przestrzeni. Niemniej istotny jest też trening motoryki małej.
Dotyk jest „używany” przez nas – i przez maluchy, oczywiście – właściwie non stop. Dzięki niemu się czujemy bezpieczni, komunikujemy się, rozumiemy lepiej otoczenie. Do rozwijania dotyku szalenie przyda się m.in. trenowanie motoryki małej. Termin ten odnosi się do precyzyjnych ruchów rąk, takich jak chwytanie, manipulowanie przedmiotami, a później także bardziej skomplikowanych czynności, np. zawiązywania butów, rysowania czy pisania. Przydatnymi akcesoriami w ćwiczeniach motoryki małej będą między innymi plastelina, wydzieranki czy małe figurki. Ugniatanie, lepienie, wycinanie – to wszystko doskonałe ćwiczenia dla małych rączek. Jak rozwijać zmysł wzroku? Wraz z Dorotą Zawadzką, psycholożką i ekspertką „Miasteczka Zmysłów” polecamy 3 świetne zabawy: 1: Ukryte skarby Potrzebne będzie tekturowe pudełko o średniej wielkości lub woreczek, do którego włożymy różne przedmioty. Mogą to być drobiazgi znalezione w domu: bransoletka, spinka do włosów, łyżeczka do herbaty lub kamyk. Zadaniem dziecka jest rozpoznawanie schowanych zabawek bez kontroli wzroku. Gdy dziecko włoży rękę do dziurki i znajdzie zabawkę, jego zadaniem niech będzie opisanie przedmiotu. Możemy zadawać dodatkowe pytania, np.: czy to jest miękkie? A może zimne? Możemy też poprosić o znalezienie konkretnego elementu, np. guzika. wyjaśnia Zawadzka. Maluszkowi zaproponujmy wybranie zabawki z dostępnych w pudełku wraz z użyciem zmysłu wzroku – niech patrzy, co wybiera i próbuje opisać daną rzecz. Nie bójmy się modyfikować zabawy, biorąc pod uwagę wiek dziecka, jego zainteresowania i dostępność zabawek w domu. 2: Zabawy sensoryczne To choćby ścieżka sensoryczna dla dłoni i stóp, ułożona z patyczków, kawałków tkanin lub kamyczków. Malec pokonuje ją z zasłoniętymi oczami. Ciekawym pomysłem jest też zabawa „Czym cię drapię”? Weźmy różne materiały delikatnie dotykajmy nimi plecków malucha. Niech będą to choćby klamerki do bielizny, piórko, papier ścierny, folia aluminiowa, gumka do włosów, czy wata. Zadaniem dziecka będzie je rozpoznać. tłumaczy ekspertka. Później zamieńcie się rolami. Może okazać się, że ta zabawa to całkiem niezły masaż! 3: Rozpoznawanie bodźców Pokazujmy dzieciom zestawienia kontrastowe, np. ciepło-zimno, mokro-sucho, miękko-sztywno. Szukajmy też kontrastów w przyrodzie. Należy pamiętać, że zabawy i aktywności rozwijające zmysł dotyku, to nie tylko te, w trakcie których my dotykamy poszczególnych przedmiotów. To także bycie dotykanym – głaskanie, przytulanie, smyranie… Maluchy uwielbiają takie zabawy. One dają im również poczucie bezpieczeństwa. radzi psycholożka. Zmysł dotyku jest niebywale ważny w rozwoju człowieka, mówi się nawet, że dotyk działa jak „emocjonalna szczepionka”, bo daje nam poczucie bezpieczeństwa i dobre emocje. Badania pokazują, że pobudzanie zmysłu dotyku, czyli regularne przytulanie czy głaskanie, aktywuje produkcję hormonu szczęścia, czyli serotoniny. Pobudza również produkcję dopaminy, która obniża poziom kortyzolu, a co za tym idzie redukuje napięcia, stres, ból. Od której zabawy dotykowej zaczniecie? Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Zastanawialiście się skąd nasze ciało wie, że dotykamy czegoś przyjemnego, lub przeciwnie – niebezpiecznego, przed czym musi nas ostrzec?
Dotyk jest zmysłem najbardziej dominującym po przyjściu człowieka na świat. Co to oznacza? Niemowlęta poprzez dotyk właśnie poznają otoczenie i odczuwają fizyczną bliskość. Ale z wiekiem to się nie zmienia i wciąż bardzo potrzebujemy dotyku, bo ma dla nas magiczne właściwości. Dokładnie tak – dotyk świetnie wpływa na nasze zdrowie fizyczne (np. masaż pozwala rozluźnić mięśnie i obniżyć poziom stresu) oraz psychiczne. Czuły dotyk sprawia, że potrafimy mieć lepszy nastrój i jesteśmy bardziej pozytywnie nastawieni do świata. Przytulanie to też najwspanialsza forma wyrażania miłości! Na co dzień dotykamy wielu rzeczy. Mają różne kształty i faktury. Sprawdźcie w naszej grze i sprawdźcie, czy potraficie ocenić przedmioty pod kątem ich dotykowych właściwości. Gotowi na zabawę w porównywanie? Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Zabawa i jej rola w rozwoju dziecka [WEBINAR 6.]
Za nami już ostatni z 6 webinarów dla rodziców, organizowanych w ramach akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem”, prowadzonych przez Dorotę Zawadzką. Tym razem ekspertka opowiadała o tym, dlaczego zabawa jest istotna dla prawidłowego rozwoju dziecka, a także, co warto o niej wiedzieć, by była nie tylko rozwojowa, ale również ciekawa.
Zabawa, czyli spontaniczna i przyjemna forma spędzania czasu, na początku odbywa się w samotności. Niemowlęta najchętniej bawią się własnym ciałem, dlatego też często widzimy, jak wkładają rączki bądź nóżki do buzi. Dopiero później, około 1-2. roku życia dzieci bawią się równolegle, czyli obok siebie, a następnie zaczynają się zauważać. Właśnie wtedy pojawiają się powszechne i trudne do rozwiązania spory o zabawki, bo dziecko myśli, że każda w polu widzenia jest jego. W przedszkolu dzieci bawią się już wspólnie, bo wtedy maluch odkrywa, że z rówieśnikami też można ciekawie spędzić czas. Kolejnym etapem jest zabawa zespołowa, w której bierze udział duża grupa dzieci. Przy tym warto pamiętać, że po pokonaniu wszystkich etapów zabawy, ta początkowa, czyli samotna, nadal odgrywa ważną rolę w rozwoju. Różne rodzaje zabaw Zabawy rozwijają się i rosną razem z dzieckiem. Maluchy zaczynają zawsze od zabawy manipulacyjnej, czyli takiej, która polega na potrząsaniu, oglądaniu, dotykaniu oraz innych, podstawowych czynnościach, które można wykonywać m.in. z grzechotką, gryzakami, małymi zabawkami, czy własnymi rączkami, nóżkami itp. Kolejnym rodzajem zabawy jest ta konstrukcyjna, czyli po zapoznaniu się z zabawkami, brzdąc zaczyna konstruować (m.in. układa, tworzy budowle). Później są zabawy tematyczne i tak dziecko zaczyna się bawić m.in. w dom, sklep, lekarza, strażaka oraz odgrywa inne, zaobserwowane w życiu codziennym role. Właśnie dzięki nim odwzorowuje to, co widzi. Równolegle do nich można zaobserwować zainteresowanie zabawami rytmiczno-ruchowymi z wykorzystaniem muzyki i własnego ciała. Ciekawym rodzajem bardziej zaawansowanej zabawy jest zabawa badawcza, która pozwala m.in. na eksperymentowanie, pobudzanie wyobraźni, a także rozumienie zależności, które później przydadzą się w szkole np. na matematyce, przyrodzie czy fizyce. Najbardziej złożone są zabawy dydaktyczne, które zwykle sprawdzają się już u dzieci w wieku szkolnym. W nich mamy tezę, próbujemy ją obalić lub udowodnić, robimy badanie w grupie itp. Dlaczego zabawa jest ważna dla dziecka? To właśnie dzięki niej maluch w przyszłości może wykonywać bardziej złożone zadania edukacyjne, co przekłada się m.in. na sukces szkolny. Ponadto wiele zabaw oraz zabawek wspiera rozwój języka, rozwój poznawczy i umiejętności motoryczne. Pomagają one także w rozwijaniu i ulepszaniu pamięci oraz w zdobywaniu doświadczeń sensorycznych (np. gorący, zimny, lepki, suchy, cichy, głośny…). Warto pamiętać, że właśnie dzięki niej maluch może rozwijać się emocjonalnie i społecznie. To właśnie ona wspiera rozwój umiejętności rozwiązywania problemów, pozwala opanować umiejętność owocnego wchodzenia w interakcje społeczne, a także ułatwia dziecku uspokojenie się i pozbycie się frustracji. Nowoczesne zabawy… z tabletem lub smartfonem Korzystanie z nich jest znakiem czasu i nie należy tego zabraniać dzieciom. Najlepiej, żeby maluchy do ukończenia 3. roku życia z nich nie korzystały, jednak później, warto je stopniowo wprowadzać. Należy przede wszystkim wziąć pod uwagę nie czas, jaki dziecko spędza przed ekranami, a to, po co ono z nich korzysta, bo mogą np. czytać, szukać informacji, grać w gry edukacyjne, co oznacza, że nie zawsze trafiają w niebezpieczne, niedostosowane do dzieci, wirtualne miejsca. Jak powinna wyglądać zabawa dziecka przed ekranem? 1. Nie zostawiaj dziecka samego z tabletem lub smartfonem. 2. Pokaż mu zabawy z tzw. rozszerzoną rzeczywistością (augmented reality), czyli takie, które łączą świat wirtualny z naszym bezpośrednim otoczeniem. 3. Szukajcie bezpiecznych i ambitnych aplikacji, które nie będą tylko „hipnotyzowały” dziecka przed ekranem, ale staną się punktem wyjścia i zachętą do zabawy w realnym świecie. Mobilna i darmowa aplikacja Applaydu Poprzez rozszerzoną rzeczywistość przenosi ona użytkowników do zabawnego świata wyobraźni, w którym królują ożywione zabawki z Kinder Niespodzianki. Współtworzyli ją pedagodzy z Uniwersytetu Oksfordzkiego i jest przeznaczona jest dla dzieci w wieku 4-9 lat. Dlaczego warto pokazać ją dziecku? zawiera gry, historyjki interaktywne i wiele innych atrakcji oferuje nowe, pochłaniające możliwości przeżywania i doświadczania pobudza wyobraźnię dzieci stymuluje zdolność do uczenia się nowych rzeczy posiada bezpieczne i kontrolowane środowisko, wolne od reklam i zakupów w aplikacji ma funkcje kontroli rodzicielskiej, takie jak raportowanie aktywności i możliwość wyboru poziomu trudności została zaprojektowana w taki sposób, aby mogła być używana przez całą rodzinę
Co warto wiedzieć o dotyku i jak go rozwijać u dziecka? [LIVECZAT z ekspertem]
Dotyk ma wiele odcieni. Bitwy rodzeństwa, przytulanie i głaskanie, wyrażanie wielkiej sympatii i miłości – możemy nim powiedzieć wszystko! Dlaczego ten zmysł jest tak ważny? Zobacz nasz liveczat z psycholog Dorotą Zawadzką organizowany w ramach akcji Miasteczka Zmysłów i dowiedz się o nim więcej.
Tym razem, podczas spotkania z Dorotą Zawadzką prowadzonego przez redaktorkę mamotoja.pl Katarzynę Imiołek, rozmawialiśmy o zmyśle dotyku i o wszystkim, co z nim związane. Warto pamiętać, że to właśnie on pozwala wydzielać hormony szczęścia, daje zadowolenie i poprawia samopoczucie. Oprócz tego dotyk buduje więź i zbliża nas do siebie. Dlatego też już od pierwszych chwil życia dziecka, warto pamiętać, by stymulować ten zmysł, a także zwracać uwagę na to, czy nie pojawia się w związku z nim nic niepokojącego. Ekspertka odpowiadała na pytania rodziców w tym temacie przez ponad 40 minut. Dlaczego dotyk jest ważny? Zmysł ten, podobnie jak pozostałe, kształtuje się już w życiu płodowym – pojawia się około 6.-8. tygodnia ciąży. Na początku wrażliwa jest tylko twarz, a dopiero około 14. tygodnia ciąży ta wrażliwość dotyczy już całego ciała. Po urodzeniu to właśnie zmysł dotyku jest zmysłem dominującym i właśnie dzięki niemu niemowlę czerpie wiedzę o świecie. Jest to możliwe na dwa sposoby – zarówno wtedy, gdy to rodzice dotykają maluszka, jak i wtedy, gdy robi to on samodzielnie. Warto pamiętać, że zmysł ten ma ogromny wpływ na rozwój psychofizyczny dziecka, czyli na jego ogólne funkcjonowanie. Dzięki dotykowi możemy nie tylko komunikować się z otoczeniem, ale także określać strukturę przedmiotów, odczuwać temperaturę i ból, a także, co ważne – umożliwia budować więź. To właśnie dotyk sprawia, że nie tylko czujemy przyjemność, ale także możemy czuć się bezpiecznie, gdyż pomaga poradzić sobie z bólem i relaksuje. Skoro jest taki ważny, dlaczego niektórzy go nie lubią? Dotyk powinien nieść miłość, troskę, cierpliwość, uważność i to wszystko, co jest związane z budowaniem relacji. Wtedy sprawia nam przyjemność i czujemy się dobrze. Jednak nie jest tak zawsze. Są dzieci, a także dorośli, którzy np. mają nadwrażliwość dotykową i wtedy nie sprawia im on przyjemności... W takich sytuacjach maluchy wzdrygają się, odpychają, a czasami nawet reagują agresywnie. Warto wtedy zwrócić na to uwagę i sprawdzić, z czego to wynika, a także, czy nie jest związane z zaburzeniami sensorycznymi. Przy czym trzeba pamiętać, że niektóre osoby takie po prostu są i zwyczajnie nie lubią się często przytulać. U nich bardzo dużą uwagę należy zwracać na to, by nie przekraczać ich granicy dotyku – takim maluchom należy pozwolić, by same decydowały o tym, czy chcą być dotykane w danej chwili, czy nie. Z kolei są też osoby, które lubią przytulanie. Inne natomiast są zwolennikami mocnego przyciskania, co ma miejsce np. u dzieci urodzonych poprzez cesarskie cięcie. Dzieci, jak i później dorośli, różnią się od siebie, dlatego, jeśli nie zostaną potwierdzone żadne zaburzenia sensoryczne, trzeba zaakceptować tę odmienność. Radosny wymiar dotyku – łaskotanie Chociaż jest ono zwykle kojarzone z czasem zabawy, to nie zawsze jest postrzegane tak pozytywnie. Należy zwracać uwagę, by nie łaskotać szczególnie małych dzieci. Niemowlęta nie powinny być dotykane gwałtownie. U noworodków i niemowląt urodzonych przedwcześnie należy unikać tej aktywności i pamiętać, by dotyk był raczej delikatny. Jest to istotne, gdy w tym okresie nadmierny lub gwałtowny może nawet boleć maluszka. Z kolei u starszych dzieci np. przedszkolaków warto pamiętać, by nie przesadzać z łaskotkami. Chodzi o to, by w szaleństwie zabawy zawsze słyszeć „nie” dziecka, kiedy prosi, aby zrobić przerwę lub w ogóle nie ma już chęci kontynuować aktywności. W takiej sytuacji dorośli muszą szanować decyzje malucha, a jeśli prosi o dalszą zabawę, to wznowić ją do momentu, gdy nie pojawi się ponownie „nie”. Gdy maluch unika dotyku… Kiedy warto udać się do specjalisty? Nadwrażliwość to nadmierna reakcja na dostarczony bodziec. Jeśli maluch czuje, że dotyk nie sprawia mu przyjemności, a wręcz nawet odczuwa ból, bardzo możliwe, że jej doświadcza. W tym przypadku może dotyczyć różnych kwestii i tak np. dziecko może nie chcieć się ubierać, gdyż wiele materiałów i ubrań je drażni, może reagować nadmiernie na podawanie dłoni na przywitanie czy uścisk, nie chce czesać włosów lub obcinać paznokci itp. W takich sytuacjach warto pójść do specjalisty. I jak podkreśliła ekspertka – lepiej pójść wcześniej i zapytać, niż coś przegapić. Tego typu sytuacje wymagają po pierwsze dokładnego sprawdzenia, czyli zdiagnozowania. Czasami na dalszych etapach wymaga to specjalistycznych działań i wycelowanej, spersonalizowanej terapii. Nierzadko jest to proces długi i związany z ogromem pracy, jaką należy wykonać, jednak jest to niezwykle potrzebne dziecku, by mogło prawidłowo się rozwijać i funkcjonować. Trzeba pamiętać, by nie zmuszać do niczego dziecka, a uzbroić się w cierpliwość i przede wszystkim zrozumieć dziecko i to, co przeżywa. Dorota Zawadzka podkreśliła, że jeśli np. dziecko ma nadwrażliwość dotykową i nie chce się ubierać, to warto je wspierać i np. pozwolić mu chodzić w luźnych rzeczach, wycinać metki, zwracać uwagę na materiały itd. Nie wolno w żadnym wypadku ubierać dziecka na siłę. Bo ono nie robi tego na złość, ono po prostu źle odczytuje bodziec, który w rezultacie może odczuwać nawet jako ból. A przecież nie chcemy, aby dziecko bolało... Trzeba to zrozumieć i wspierać maluszka. Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz nasz liveczat Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Czuję, czyli… jak rozwijać zmysły: smaku, węchu i dotyku? [WEBINAR 4.]
Za nami czwarty z 6 bezpłatnych webinarów dla rodziców, organizowanych w ramach akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem” i prowadzonych przez Dorotę Zawadzką. Tym razem ekspertka opowiadała o trzech zmysłach, które pozwalają… czuć świat! Dowiedz się, w jaki sposób rozwijać smak, węch i dotyk u przedszkolaka.
Potrafimy rozróżnić kilka smaków, ponad trylion zapachów, a do tego czujemy m.in. dotyk, ból i temperaturę. Możemy chłonąć świat na wiele sposobów, a wszystko dzięki trzem, wymienionym wcześniej zmysłom. I tak np. zapach wyczujemy nawet, gdy jego źródło jest daleko. Z kolei, by poczuć dotyk i smak, bodźce muszą być blisko. W przypadku dotyku odbieramy je poprzez receptory znajdujące się na skórze, a w przypadku smaku – możemy rozpoznać go, gdy cząsteczki jedzenia rozpuszczą się w cieczy (np. w ślinie). W związku z tym, aby dziecko właściwie odczuwało, czyli rozpoznawało i reagowało na bodźce z zewnątrz, warto zadbać o rozwój tych zmysłów jak najwcześniej. Kilka ważnych kwestii dotyczących smaku Aby poczuć smak, konieczna jest reakcja jedzenia ze śliną, dlatego też należy jeść wolno. W trakcie spotkania ekspertka podkreśliła, że mówiąc o zmyśle smaku, nie można nie wspomnieć o tym, jak dzieci jedzą… a także, jak to postrzegają rodzice. Dorota Zawadzka zwróciła uwagę na to, że dziecko ma prawo do niejedzenia. Może odmówić nawet wtedy, gdy ugotowano danie, które zwykle lubi. Bo istotne jest nie tylko to, by pozwolić dzieciom eksperymentować ze smakami, ale także, by... odmawiać jedzenia. Aby rozwijać w dziecku smak, warto pokazywać mu dania z kuchni świata, niecodzienne przyprawy, a także sposoby ich podania. Maluch musi mieć szanse, aby podjąć próbę zjedzenia nowej rzeczy, dlatego można np. bawić się w szwedzki stół. Dziecko może samo wybrać składniki i łączyć je jak tylko mu się podoba. Warto także do 2 r.ż. pozwolić bawić się jedzeniem. Ekspertka podkreśliła, że dziecko poznaje wtedy nie tylko smak, ale również jego fakturę i barwę, a to według kucharzy sposób, który pozwala wychować smakosza! Przy tym należy pamiętać, by niezależnie od tego, jak bardzo zależy nam na rozwoju smaku u dziecka, nie zmuszać go do jedzenia. Jest to bardzo ważne, gdyż może prowadzić do poważnych zaburzeń odżywiania. Czy to czujesz? Czyli o smaku słów kilka Świat zapachów to kolejna przestrzeń, którą warto pokazywać dzieciom. Co ciekawe, przygodę z tym zmysłem maluchy rozpoczęły już w ciąży. Będąc w brzuchu mamy czuły zapach wód płodowych, które przenoszą zapach i smak jedzenia spożywanego przez mamę. Warto rozwijać ten zmysł u dzieci, gdyż rozbudza on także smak. Oprócz tego właśnie on sprawia, że łączymy zapachy z konkretnymi wydarzeniami, dzięki czemu mamy w pamięci nie tylko obrazy wspomnień, ale też z łatwością kojarzymy je z zapachami. Zmysł ten jest także potrzebny do tego, by ostrzec nas przed niebezpieczeństwem np. ulatniającym się gazem z kuchenki. Aby go rozwijać, jak najczęściej wąchajcie z przedszkolakiem kwiaty, przyprawy, perfumy i nastawcie się pozytywnie na różnorodność zapachową. Co warto wiedzieć o zmyśle dotyku? Przede wszystkim to, że dotyk to bodziec, który odczuwamy poprzez skórę. To ona jest naszym największym narządem zmysłu oraz organem w ogóle. Dotyk pozwala nam odczuwać ciepło, zimno, ból czy łaskotanie, a doświadczenia te możemy kategoryzować jako przyjemne lub nieprzyjemne. Dlaczego jest ważny? Gdyż pozwala nie tylko na dotykanie, które zwykle jako pierwsze kojarzy nam się z tym zmysłem. Warto zdać sobie sprawę, że to dzięki niemu możemy określić kształt, ciężar, konsystencję czy strukturę. Ponadto to właśnie dzięki niemu komunikujemy się z otoczeniem, a organizm pozwala poprzez receptory w skórze sterować procesami zachodzącymi w organizmie. Dotyk to również intymny sposób komunikacji. To dzięki niemu budujemy więź. Nie bez powodu przytulamy się do siebie, trzymamy za ręce. Oprócz tego, że czujemy wtedy przyjemność, czujemy się też bezpiecznie. Siła dotyku jest tak duża, że pomaga radzić sobie z lękami, uśmierza ból, a także pozwala się wyciszyć i zrelaksować. Rozwijając ten zmysł u dzieci, warto podkreślić, że nie można przestymulować dziecka np. poprzez przytulanie, głaskanie, czy trzymanie za rękę. Warto przy tym jednak zawsze pamiętać, by siła dotyku była dopasowana do maluszka. Należy być także czujnym na zaburzenia sensoryczne. Dzieci mogą wtedy być uwrażliwione i odczuwać ból, gdy obcina im się włosy lub paznokcie, nie lubią nosić jakiegoś ubrania lub wręcz przeciwnie – być mniej wrażliwe i np. potrafią włożyć rękę do bardzo gorącej wody lub szczypać czy drapać się i nie odczuwać bólu.
Jak dziecko uczy się i rozwija przez zmysły? [WEBINAR 1.]
Za nami pierwszy z 6 bezpłatnych webinarów dla rodziców, organizowanych w ramach akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem” i prowadzonych przez Dorotę Zawadzką. Ekspertka opowiadała o tym, jak działają zmysły malucha, a ich prawidłowy rozwój wpływa na życie również w przyszłości.
Wyróżniamy 5 „tradycyjnych” zmysłów: wzrok, słuch, dotyk, zapach i smak. Mamy też zmysły „dodatkowe”, do których należą: zmysł temperatury, równowagi, ułożenia ciała względem siebie i napięcia mięśniowego (propricepcja), zmysł odpowiadający za odmierzanie czasu i odczuwanie bólu (nocycepcja). Jedne i drugie są potrzebne dorosłym i dzieciom, by lepiej rozumieć i orientować się w świecie. Dzięki nim możemy m.in. zobaczyć go, usłyszeć, docenić, a także określić, czy to, co się w nim znajduje jest bezpieczne czy nie. Aby jednak było to możliwe, narządy zmysłów, które pozwalają je odbierać i przetwarzać, muszą działać prawidłowo. Co trzeba wiedzieć o zmysłach? Wzrok Dzięki niemu można rozpoznawać m.in. kolory, ich intensywność, kształty, orientować się w przestrzeni. Przy tym rodzice muszą pamiętać, że małe dziecko nie wie, że źle widzi. Maluchowi wydaje się, że jego wzrok jest dokładnie taki sam jak innych. Dlatego też bardzo ważne w rozwoju tego zmysłu jest to, by opiekun obserwował, jak dziecko ogląda przedmioty, czy rozpoznaje kolory, widzi wyraźnie itd. I tak, trzeba pamiętać, że w pierwszych miesiącach życia dziecko ogląda je z niewielkiej odległości, ale już 2-latek powinien widzieć mniej więcej tak jak dorosły. Tym samym, jeśli coś zaniepokoi rodzica, musi koniecznie skonsultować się ze specjalistą. Słuch To pierwszy zmysł dziecka, dzięki czemu odbiera ono dźwięki nawet będąc jeszcze w brzuchu mamy. Aby rozwijać go od początku, ważne jest, by w domu były obecne... dźwięki. Chodzi przede wszystkim o to, by nie było ani za cicho, ani za głośno. Jeśli nie będzie ich w ogóle, to gdy się pojawią, mogą wywołać lęk. Z kolei, jeśli będą np. za głośne, mogą powodować różnego rodzaju zaburzenia słuchu. Trzeba pamiętać, że maluchy mają bardziej wrażliwy słuch niż dorośli – z początkiem życia jest on najlepszy i z wiekiem się stopniowo pogarsza. Przy tym bardzo istotne jest, że jeśli dziecko np. w zabawie nie reaguje na poszczególne dźwięki, mimo że w okresie niemowlęctwa miało pozytywny wynik przesiewowego badania słuchu, należy zatroszczyć się o ten zmysł i w razie wątpliwości skonsultować ze specjalistą. Dotyk Jest to tzw. zmysł pierwotny, bo właśnie dzięki niemu dziecko posiada odruchy, w tym takie, jak odruch ssania lub chwytania. Mówi się o tym, że dotyk jest szczepionką XXI wieku, gdyż właśnie przytulanie, bujanie, podnoszenie maluszka itd. sprawia, że czuje się on bezpiecznie, jego potrzeby są zaspokojone i dzięki temu, że jest blisko z opiekunem, wpływa to korzystnie na jego ogólny rozwój. Ważne jest także to, by badać reakcję dziecka na mniej komfortowy dotyk. Oczywiście, nie chodzi o to, by zadawać mu ból, ale sprawdzać, jak reaguje, gdy pojawiają się bodźce intensywne, np. gdy się uderzy. Trzeba kontrolować, czy reakcja dziecka jest adekwatna do bodźca. Gdy zauważymy cokolwiek, co budzi wątpliwości, warto skonsultować się z pediatrą. Smak To zmysł, który rozpoznajemy dzięki ok. 10 tys. receptorów umieszczonych na języku. Trzeba pamiętać, że dla jego rozwoju istotne jest, by smaki potraw były wyraźne, bo dopiero wtedy możemy ich w pełni doświadczać. I oczywiście nie mamy na myśli popularnej soli, ale raczej zioła, które świetnie wzbogacają codzienne menu. Istotne jest także to, że dziecko poznaje jedzenie także przez kolory i faktury, co zachęca do jedzenia. Powinni o tym pamiętać szczególnie rodzice dzieci, które nie są zbyt otwarte na nowe smaki. Zapach W nosie mamy wiele receptorów i każdy z nich rozpoznaje inne cząsteczki zapachowe. Odbieranie i przetwarzanie zapachu jest bardzo indywidualne. Dlatego też trzeba pamiętać, że to, co dla jednych jest przyjemne, dla innych może wcale takie nie być. Bardzo ważne jest, że maluchy są bardzo wrażliwe na zapachy. Wiąże się to z tym, że szybko występuje u nich jakieś skojarzenie i tym samym reakcja, nierzadko negatywna, która powoduje, że dziecko np. czegoś nie chce, nie spróbuje, gdzieś nie wejdzie itd. Bądźmy zatem na to wrażliwi.
„Jest przyjemny, ważny i daje poczucie bezpieczeństwa” – psycholog o zmyśle dotyku [WIDEO]
Do Miasteczka Zmysłów zawitała psycholog Dorota Zawadzka, która podczas spotkania z dziennikarką opowiedziała o zmyśle dotyku. Wyjaśniła między innymi, dlaczego jest tak ważny zwłaszcza dla dzieciaków, oraz jak i od kiedy go rozwijać? Zapraszamy do oglądania!
– Zmysł dotyku pozwala nam uczyć się, rozpoznawać siebie w przestrzeni i lepiej rozumieć świat – mówiła Zawadzka. I jak wyjaśniła, jest niestety troszkę niedoceniany, a szalenie ważny dla rozwoju dziecka. Czucie powierzchniowe i czucie głębokie Odczuwanie tego, czego dotykamy, to czucie powierzchniowe. To również sytuacja, w której my jesteśmy dotykani. Ale zmysł dotyku to też jest czucie głębokie, czyli orientowanie się, ile zajmujemy miejsca w przestrzeni i jak się ruszają nasze kończyny. – Czucie głębokie to jest również kołysanie, podrzucanie, góra-dół, na boki, w różnym tempie – tłumaczyła ekspertka. – To też stymuluje nasz błędnik, który się przydaje potem w życiu, żeby radził sobie z przemieszczaniem naszego ciała. Ćwiczmy go od samego początku, im wcześniej, tym lepiej – dodała. Spotkania w Miasteczku Zmysłów Dziennikarka Mamo, To Ja rozmawiała z Dorotą Zawadzką również o przytulaniu, głaskaniu, smyraniu, łaskotaniu i wielu innych doznaniach dotykowych. Posłuchajcie koniecznie i dowiedzcie się, jak poprzez zabawę stymulować zmysł dotyku w domu. Pomysł na dodatkową zabawę i ćwiczenia dotykowe w formacie PDF możecie pobrać także stąd: Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Który zmysł jest dominujący u twojego dziecka? [QUIZ]
Każdy człowiek odbiera świat zewnętrzny za pomocą pięciu zmysłów: słuchu, wzroku, smaku, dotyku i węchu. Jeden z nich jest tym dominującym – zastanawiałaś się kiedyś, który? To, czy wyróżnia nas smak, zapach czy wzrok, ma swoje konsekwencje. Rozpoznanie dominującego zmysłu może być przydatne, szczególnie gdy np. czeka cię trudny egzamin albo przemówienie. Podobnie jest z maluchami.
Choć do nauki dzieci wykorzystują kilka zmysłów jednocześnie – zwłaszcza w okresie intensywnego rozwoju, naukowcy dowodzą, że każde dziecko ma jeden dominujący zmysł, za pomocą którego się uczy. Twoje dziecko może być wzrokowcem, kinestetykiem lub słuchowcem. W praktyce oznacza to, że w procesie rozwoju i poznawania świata dominuje u niego zmysł wzroku, ruchu lub słuchu. Warto go rozpoznać, by wspierać malca jak najlepiej w poznawaniu świata. Rozwiąż quiz i dowiedz się, który ze zmysłów jest dominującym u twojego dziecka. Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Masturbacja dziecięca to nie to samo co masturbacja u dorosłych [WIDEO]
Masturbacji u dzieci nie można rozumieć w taki sam sposób jak w przypadku osób dorosłych – tłumaczy psycholog i seksuolog kliniczny dr Agnieszka Izdebska. Zobacz film, z którego dowiesz się, z jakich powodów dzieci lubią dotykać swoje narządy płciowe.
Temat seksualności dzieci był jednym z przedmiotów dyskusji 11. Ogólnopolskiej Konferencji "Ostrożnie dziecko! Profilaktyka krzywdzenia małych dzieci" zorganizowanej w czerwcu przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę oraz Zakład Zdrowia Publicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Fascynacja ciałem Dotykanie narządów płciowych przez dzieci wynika z ich zainteresowania odkrywaniem własnego ciała. "U dzieci jest to przede wszystkim ciekawość własnego ciała, ciekawość tego, co można z nim zrobić" – mówi seksuolog. Dziecko uczy się w ten sposób zmysłu dotyku. Masturbując się, poznaje różne odcienie doznań. Jak wyjaśnia ekspert, maluch doświadcza w ten sposób zarówno dotyku, który może być przyjemny lub nie, sprawiać ból. "Tak, jak fascynujący jest cały świat, tak fascynujące jest całe ciało" – podkreśla seksuolog. Masturbacji dzieci nie wolno mierzyć miarą dorosłego Dr Izdebska zwraca uwagę, aby masturbacji u dzieci nie oceniać kryteriami osoby dorosłej. Owszem, u dzieci także polega ona na dotykaniu swoich narządów płciowych, na ich stymulacji, która może doprowadzić do doświadczenia przyjemności, jednak to zachowanie wynika z innych pobudek. U dorosłych chodzi o rozładowanie napięcia seksualnego, zaś u dzieci jest to ciekawość własnym ciałem. "Nie należy tego mierzyć taką miarą, jaką przykładamy dla zachowań osób dorosłych" – podkreśliła. Dr Agnieszka Izdebska jest psychologiem i seksuologiem klinicznym z Instytutu Psychologii oraz Pracowni Seksuologii Społecznej i Klinicznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jaki jest wasz stosunek do masturbacji dziecięcej? Podzielcie się swoim zdaniem w komentarzach! Zobacz też: 6 irytujących zachowań dziecka - sprawdź, jak sobie z nimi radzić Jak rozwijać zmysły dziecka w wieku 0-3 miesiące Jak rozpoznać kłopoty z integracją sensoryczną? [WIDEO]
Zabawki sensoryczne dla malucha - 10 typów naszej redakcji
Zabawki sensoryczne rozwijają najważniejsze zmysły dziecka. Może się nimi bawić już całkiem malutkie dziecko. Warto je starannie wybrać - dzięki nim dziecko będzie się nie tylko bawić, ale także świetnie się rozwijać.
Czy pogaduszki z brzuchem są tylko dla naiwnych?
Słyszałaś gdzieś, że możesz nawiązać kontakt z własnym dzieckiem jeszcze przed jego narodzinami. Bajka, naiwne podejście do tematu? Razem z dr Preeti Agrawal wyjaśniamy, ile w nim prawdy.
W niektórych afrykańskich plemionach kobieta przed poczęciem dziecka wymyśla dla niego jedyną i niepowtarzalną piosenkę, którą śpiewa mu potem przez całą ciążę i dzieciństwo. Ty też przygotowujesz się na przyjęcie dziecka – czytasz poradniki dla rodziców, szykujesz wyprawkę, urządzasz dziecinny pokój, chodzisz do lekarza, wysypiasz się. Ale dzięki coraz lepszej wiedzy o rozwoju prenatalnym, pojawiają się argumenty, że podczas ciąży warto również myśleć o dziecku w sensie dosłownym – rozmawiać z nim, traktować tak, jakby fizycznie znajdowało się po drugiej stronie brzucha. Czemu ma służyć kontakt z dzieckiem w brzuchu? Choćby temu, by emocjonalnie lepiej poradzić sobie z rolą mamy i dać dziecku lepszy start. Naukowe fakty przemawiają za tym, że ma to znaczenie. Dziecko reaguje na twój nastrój Gdy jesteś zestresowana, dziecko w brzuchu znajduje się pod wpływem hormonów stresu, które docierają do niego z krwią. Napięcie nerwowe powoduje kurczenie się naczyń krwionośnych, przez co płód otrzymuje mniej tlenu i substancji odżywczych, a to pogarsza jego rozwój. Dzieci zestresowanych mam mogą zdradzać większą nerwowość po urodzeniu i mieć problemy z apetytem. Staraj się, nawet mimo przeciwności losu, dbać o dobre samopoczucie fizyczne i psychiczne. Jeśli okoliczności towarzyszące twojej ciąży temu nie sprzyjają: masz wiele powodów do zmartwień (np. w pracy, w domu) – szukaj pomocy u bliskich, a kiedy to niemożliwe, np. u psychologa. Próbuj również wprowadzić się w stan odprężenia dzięki ćwiczeniom relaksacyjnym, np. dzięki jodze. Słyszy twój głos Od około 22. tygodnia mózg płodu jest na takim etapie rozwoju, że może odbierać dźwięki z zewnątrz, czyli spoza brzucha. Co więcej – może je zapamiętać i rozpoznać po narodzinach. Potwierdzają to przypadki dzieci, których rodzice byli muzykami. Gdy np. ojciec śpiewak utrwalał swą partię w domu przy ciężarnej żonie lub przyszła mama ćwiczyła przez 9 miesięcy grę na instrumencie, ich pociechy po narodzinach, a także w dorosłym życiu znały utwory, z którymi zetknęły się przed przyjściem na świat, i to tak dobrze, jakby uczyły się ich same. Podczas ciąży możesz śpiewać, czytać na głos (książkę czy choćby gazetę), mówić do dziecka. Noworodek po przyjściu na świat rozpoznaje nie tylko utwory muzyczne, ale też głosy osób, które słyszał w życiu płodowym. Słuchanie ich sprawia, że czuje się bezpiecznie w nowym otoczeniu, w którym się znalazł. Gdy rodzic śpiewa znajomą piosenkę lub czyta wiersz, normuje się oddech dziecka, uspokaja praca jego serca, obniża ciśnienie krwi. Jeśli nie przekonuje cię idea czytania nienarodzonemu dziecku, wiedz, że ono i tak ma szansę poznać twój głos, gdy z kimś rozmawiasz. Jest świadkiem każdej twojej rozmowy – choć nie rozumie jej treści, wyczuwa ładunek emocjonalny, jaki ze sobą niesie. Jeśli słuchasz muzyki, wybieraj taką, która sprawia ci przyjemność i powoduje, że się odprężasz. Nie musisz zakładać słuchawek na brzuch. Nawet gdy będziesz je miała na uszach, dziecko odczuje twój poprawiający się pod wpływem muzyki nastrój. Czuje, jak dotykasz brzuch Choć dziecko jest zanurzone w wodach płodowych, odczuwa, jak je otulają, jak jest uciskane przez ścianę macicy, gdy kładziesz rękę na brzuchu (od około 5. miesiąca) lub gdy coś sprawia mu ból, np. ukłucie podczas biopsji. Zmysł dotyku ma ogromny wpływ na wszechstronny rozwój dziecka, nie zaniedbuj go, gdy dziecko przyjdzie na świat – głaskanie, masowanie od pierwszych dni życia uspokaja, sprawia, że dziecko staje się bardziej pewne siebie i bardziej odporne. Cudownym wspomaganiem dziecięcego rozwoju jest kanagurowanie (sprawdź, kiedy i w jaki sposób je przeprowadzać). Jeśli twoja ciąża nie jest zagrożona poronieniem, możesz bez obaw dotykać i głaskać brzuch. Twój dotyk sprawi dziecku dużą przyjemność. Gdy pod skórą zobaczysz wybrzuszenie, które będzie śladem rączki lub nóżki dziecka, dotknij je i poczekaj na reakcję. Usypia lub budzi je twój ruch Dziecko jest w ruchu od samego poczęcia. Jego małe rozmiary sprawiają jednak, że nie czujesz, jak porusza się w wodach płodowych. Dopiero w połowie ciąży zaskakują cię delikatne muśnięcia, a potem również wyraźne kopniaczki. Gdy dziecko harcuje i np. uciska ci wątrobę lub żołądek, możesz próbować je uspokoić, idąc na spacer do parku lub na zakupy w pobliskim sklepie. Rytm spokojnych kroków na ogół sprawia, że płód zasypia. A nagły ruch może je obudzić – ta wiedza przydaje się, gdy przed porodem trzeba liczyć ruchy dziecka. Nie musisz spędzać całych dni na próbach kontaktu ze swoim nienarodzonym dzieckiem. Skup się na sobie, na swojej dobrej formie, przebywaniu wśród życzliwych ludzi – bo wszystko, co ciebie dotyczy, zostawi w nim ślad. Niech to będzie dobry ślad. Czytaj też: Dziecko w brzuchu jednak słyszy Dziwne ruchy płodu Kontakt z dzieckiem w brzuchu dobry dla rozwoju Zabawa pepowiną i inne rozrywki dziecka w brzuchu Konsultacja merytoryczna dr n. med. Preeti Agrawal Specjalistka medycyny integracyjnej oraz ginekologii i położnictwa, prezeska Fundacji Kobieta i Natura, założycielka pierwszego w Polsce ośrodka leczenia integracyjnego. Leczy w oparciu o medycynę integracyjną, czyli połączenie medycyny akademickiej i naturalnej. Została odznaczona Złotym krzyżem od Prezydenta RP
Jak najlepiej rozwijać zmysły dziecka przez zabawę? Propozycje fajnych zabaw
Spójrz na nasze propozycje zabaw dla niemowląt, roczniaków i dzieci dwuletnich, żeby dowiedzieć się, jak najlepiej rozwijać 6 zmysłów twojego dziecka. Miłej zabawy!
Obalamy 9 mitów na temat rozwoju zmysłów niemowlaka
Słyszałaś kiedyś o tym, że dziecko tuż po urodzeniu widzi do góry nogami i że potrafi po zapachu rozpoznać swoją mamę? Czy wiesz, co z tego jest prawdą, a co tylko mitem? Dowiedz się, jak rozwijają się zmysły dziecka.
Noworodek już od pierwszych chwil życia posługuje się wszystkimi zmysłami. Jedne z nich są bardziej rozwinięte, inne w pełni zaczną funkcjonować dopiero za kilka tygodni. Przeczytaj, jak widzi, słyszy i czuje noworodek. 1. Noworodek widzi do góry nogami Prawda. Przez pierwsze kilka dni po urodzeniu maluszek rzeczywiście widzi świat do góry nogami. Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ obraz, który dociera do siatkówki, jest odwrócony przez soczewkę. Mózg dorosłego człowieka przetwarza i interpretuje to, co dociera do niego za pośrednictwem oczu. Maluszek dopiero musi nauczyć się tej trudnej sztuki. 2. Noworodki mają słaby wzrok Mit. To prawda, ale tylko po części. Noworodki widzą dobrze, ale tylko na niewielką odległość (ok. 20-30 cm), ale to w zupełności wystarczy, by rozpoznać twarz mamy, która się nad nim pochyla. 3. Noworodki lepiej widzą kontrastowe kolory Prawda. Na początku maluszki rzeczywiście lepiej rozróżniają kontrastowe i jaskrawe barwy, dlatego wybierając pierwszą zabawkę dla noworodka, zwróć uwagę, w jakim jest kolorze. Maluszek najłatwiej dostrzeże kontrast między czernią i bielą, a później także intensywny czerwony i żółty. 4. Dzieci tuż po urodzeniu widzą obojgiem oczu Mit. Dla wielu osób to zaskakujące, ale tak naprawdę widzenie obuoczne, czyli patrzenie jednocześnie obojgiem oczu, pojawia się ok. 4-5 miesiąca życia dziecka. Dopiero wtedy mózg dziecka jest w stanie połączyć w jedną całość obraz, który dociera do niego z prawego i lewego oka. Ta unikalna funkcja mózgu pozwala nam na widzenie przestrzenne. 5. Noworodki mają doskonały węch Prawda. Ponieważ wzrok noworodka jest jeszcze nie w pełni rozwinięty i nie pozwala na precyzyjne orientowanie się w przestrzeni, maluszek musi pomagać sobie innymi zmysłami. Jednym z nich jest właśnie węch. Już 6-dniowy noworodek potrafi rozpoznać zapach swojej mamy i skierować główkę w jej stronę. 6. Noworodki uwielbiają zapach perfum mamy Mit. Wprawdzie może zdarzyć się tak, że perfumy, których używa mama, spodobają się dziecku i będą wywoływały uśmiech na jego twarzy, ale pamiętaj o tym, że mogą też drażnić maluszka. Przez kilka najbliższych miesięcy najpiękniejszym zapachem dla twojego dziecka będzie twój zapach, zwłaszcza zapach mleka. 7. Maluchy najbardziej lubią słodki smak Prawda. Słodkie jest mleko mamy, a to przecież jedyny pokarm, jaki zna noworodek, dlatego jest przyzwyczajony do słodkiego smaku. Maluch rozpoznaje też smak słony, ale reaguje na niego grymasem i pluciem. Nie jest natomiast w stanie jeszcze zidentyfikować smaku gorzkiego i kwaśnego. Dlatego tak ważne jest byś, rozszerzając dietę dziecka, wprowadzała różne posiłki i kształtowała przyszłe nawyki żywieniowe dziecka. 8. Noworodki mają dobry słuch Prawda. Noworodki rzeczywiście mają całkiem niezły słuch, a zwłaszcza pamięć słuchową. Dzieci tuż po narodzinach potrafią rozpoznać głos mamy i znane melodie, które słyszały jeszcze w życiu płodowym. Pamiętaj, że dla maluszka nieprzyjemny jest hałas i głośne, ostre dźwięki, dlatego wybierając dla niego grające zabawki, zadbaj o to, by melodie były łagodne i rytmiczne, a poziom ich głośności – regulowany. 9. Zmysł dotyku nie jest istotny dla noworodka Mit. Badania potwierdzają, że zmysł dotyku jest aktywny już w życiu płodowym. Dla noworodków dotyk mamy jest bezcenny – zapewnia poczucie bezpieczeństwa, tworzy wyjątkowa więź między rodzicem a dzieckiem i wspomaga prawidłowy rozwój emocjonalny. Dlatego nie szczędź swojemu dziecku pieszczot, przytulania, głaskania i pocałunków. Pamiętaj, że skóra noworodka jest bardzo delikatna, więc i dotyk powinien tak być. Jest to ważne zwłaszcza wtedy, gdy wybierasz ubranka i pieluszki dla maluszka. Pieluszka ma kontakt ze skórą dziecka praktycznie bez przerwy przez kilka pierwszych miesięcy życia, dlatego sięgnij po takie, które będą tak delikatne, jak twój czuły dotyk. Na początek idealne będą pieluszki Dada Premium Comfort Fit Newborn. Przewiewna powłoczka oraz miękki i bardzo chłonny wkład zapewnią komfort twojemu dziecku. Pieluszki posiadają wewnętrzne wycięcie na pępek oraz identyfikator wilgotności. Dzięki identyfikatorowi wilgotności, nigdy nie będziesz miała wątpliwości, kiedy należy przewinąć malucha. W kolejnych miesiącach życia dziecka wybierz pieluszki z tej samej serii w większych rozmiarach. Pełną ofertę pieluszek Dada znajdziesz na: www.dada.pl.
Trening uważności – ćwiczenie zmysłu dotyku – film
Twoje dziecko dzięki codziennemu treningowi uważności nie tylko będzie lepiej się rozwijać i szybciej uczyć, ale także łatwiej pokona stres i stanie się szczęśliwsze. Jak trenować uważność z dzieckiem? Oto film pokazujący ćwiczenie zmysłu dotyku.
Trening uważności polega na ćwiczeniu swojego skupienia i umiejętności dostrzegania szczegółów. Sprawia, że musimy zwolnić, przystanąć, zastanowić się, obejrzeć za siebie i przemyśleć. Jednym z ćwiczeń uważności jest trening zmysłu dotyku. Jak ćwiczyć zmysł dotyku z dzieckiem? Twoje dziecko twierdzi, że się nudzi? Nie wie, czym się zająć? Uważa, że w otoczeniu nie ma niczego interesującego? Przekonaj je, że nie ma racji! Poproś dziecko, by usiadło wygodnie na kanapie, łóżku, podłodze. Poproś dziecko, by zamknęło na chwilę oczy. Za plecami dziecka połóż kilka różnych rzeczy, które dziecko zna i na pewno już kiedyś miało w ręku, np. butelkę wody, książkę, długopis itp. Pozwól dziecku otworzyć oczy, ale poproś je, by nie zaglądając do tyłu, wzięło w ręce jeden z dowolnych przedmiotów. Poproś dziecko, by postarało się jak najdokładniej opisać przedmiot, ale nadal nie patrząc na niego. Gdy dziecko ma kłopot z jego opisaniem, zadawaj mu pytania pomocnicze, np. jaki przedmiot ma kształt, czy jest ciepły, ciężki, gładki, okrągły itd. Poproś dziecko, by spróbowało odgadnąć, jaki przedmiot trzyma w ręce. Prawidłową odpowiedź nagródź brawami (możesz też zagrać z dzieckiem – wygra ten, kto zgadnie więcej przedmiotów). Zobacz też: Gdy maluch się nudzi Co daje trening zmysłu dotyku? Trening zmysłu dotyku wcale nie jest taki banalny, jak się na początku wydaje. Ćwiczy spostrzegawczość. Dziecko musi dostrzec cechy, których w codziennym życiu nie zauważa. Ćwiczy koncentrację. Dziecko musi się skupić, by wymienić jak najwięcej cech przedmiotu. Uświadamia, że nic nie jest nudne. Może tylko komuś brakować uwagi, by dostrzec ciekawe szczegóły. Uspokaja. Skupienie na zadaniu wycisza, relaksuje. Jest się tu i teraz. Zobacz film: Sposób na stres dziecka – ćwiczenie oddechowe
Niemowlę powinno jak najmniej samo leżeć w łóżeczku – twierdzi Ewa Grzybowska, psycholog i terapeuta integracji sensorycznej. Dowiedz się, dlaczego dotyk jest dla maleństwa tak ważny.
Noszenie dziecka na rękach? Tak! Nic dziwnego, że dziecko nie lubi leżeć w spokoju. Gdy mieszkało w twoim brzuchu, wciąż kołysałaś je swoimi ruchami. Jeśli teraz nosisz je na rękach, w chuście, kołyszesz lub bujasz, przypominają mu się wcześniejsze doznania, które tak lubiło. Nawet najmłodsze niemowlę uwielbia być na rękach. Jest zadowolone, gdy kręcisz się z nim w kółko, unosisz je do góry i opuszczasz (nawet czasami dość szybko i gwałtownie!). Rodzi się bowiem z bardzo dobrze rozwiniętym zmysłem równowagi. Bezpośrednio po urodzeniu lekarz układa noworodka na brzuchu matki, aby nawiązały się pierwsze więzy dotykowe. Kontakt ten dostarcza dziecku pewności siebie, spokoju, a Ty przekazujesz mu swoje ciepło i czułość, tak bardzo potrzebne do prawidłowego rozwoju. Skóra do skóry Kontakt maleństwa ze światem zewnętrznym zaczyna się przez skórę – poprzez nią noworodek odczuwa temperaturę i odbiera bodźce dotykowe. Wszystkie naturalne czynności, jak pieszczoty, pocałunki, branie na ręce czy ciche mówienie są nieocenione w nawiązywaniu porozumienia i przekazywaniu emocji pomiędzy matką a dzieckiem. Dotykaj z miłością W ciągu dnia wiele razy bierzemy dziecko na ręce, aby mu zmienić pieluszkę, nakarmić czy uspokoić. Jeśli robimy to w sposób mechaniczny i w dużym pośpiechu, zaspokajamy jedynie biologiczne potrzeby dziecka. A ono potrzebuje dotyku miłości, który sprawi, że będzie czuło się kochane i bezpieczne. Dlatego podczas czynności pielęgnacyjnych postaraj się skupić tylko na maleństwie. Dotyk uspokaja i usypia Noworodki często noszone na rękach, pieszczone, kołysane i bujane mniej płaczą i szybciej zasypiają. Największe zdziwienie psychologów wzbudzało jednak to, że maluszki łatwiej się uspokajały, jeśli były kołysane ruchami pionowymi (czyli góra–dół) niż w poziomie! Psychologowie doszli do wniosku, że jest tak dlatego, że dziecko przyzwyczaiło się do tego typu ruchów w ostatnim trymestrze ciąży, kiedy to przekręciło się i ustawiło już główką w dół. To właśnie dlatego wcale się nie boi – ba, wręcz jest zachwycone – gdy tatuś podrzuca je teraz do góry i łapie! Tylko ze ta zabawa jest dla niego bardzo niebezpieczna, dlatego surowo zakazana. W trakcie podrzucania dziecko jest narażone na wiele urazów, np. odgięciowy uraz kręgosłupa szyjnego. Może do tego doprowadzić gwałtowne odrzucenie do tyłu główki niemowlęcia, która nie ma jeszcze odpowiedniego wsparcia, natomiast mięśnie szyi nie są wystarczająco silne. Podczas podrzucania może dojść również do trwałego uszkodzenia mózgu, który w czasie potrząsania obija się o kości czaszki. Na skutek tego powstają obrzęki i siniaki, co może prowadzić do upośledzenia umysłowego lub fizycznego. Jednym z urazów związanych z podrzucaniem jest też oderwanie się siatkówki oka, a w konsekwencji zaburzenia widzenia lub nawet ślepota. Urazy te zdarzają się rzadko, ale nie warto ryzykować. Gdy dziecko nie chce być noszone Jest jednak grupa niemowląt, która za kołysaniem czy bujaniem nie przepada – dodaje Ewa Grzybowska. – Gdy te dzieci są starsze, źle się czują na huśtawce, karuzeli, zjeżdżalni. Powodem jest tzw. niepewność grawitacyjna, której przyczyną jest najprawdopodobniej niedojrzałość układu przedsionkowego mózgu. Psychologowie odkryli, że dzieci nielubiące bujania, huśtania, zabaw na zjeżdżalniach czy przechodzenia na placu zabaw przez tunele są bardziej lękliwe, nieśmiałe i wycofane. Trudniej też nawiązują kontakty z rówieśnikami. Dlatego jeśli twój maluszek nie lubi kołysania, powiedz o tym pediatrze. Podpowie, jak postępować z malcem, jak się z nim bawić i ćwiczyć lub skieruje do terapeuty.[CMS_PAGE_BREAK] Głos porozumienia Dotyk to pierwsza forma porozumienia pomiędzy matką a noworodkiem. Niemal równolegle z nią przebiega kontakt głosowy – maluch szybko odróżnia głos mamy od głosu innych domowników czy obcych osób. Szybko uczy się także rozpoznawać nastrój mamy po brzmieniu głosu. Dlatego psychologowie zalecają częste przytulanie maleństwa, przemawianie do niego łagodnym tonem, nucenie piosenek, szeptanie do ucha. Bodźce dotykowe, słuchowe i wzrokowe są niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka. Odwieczna forma wyrażania matczynej miłości Mamy z plemion afrykańskich, Azjatki żyjące w kulturach pierwotnych, Eskimoski – wszystkie te kobiety od wieków zgodnie z tradycją i kulturą niemal nie rozstają się z dzieckiem. Maluchy nosi się na plecach lub na boku w przewiązanej chuście. Dzieci niemal od pierwszych chwil życia asystują mamie w pracy, odpoczynku, posiłku czy nawet towarzyskiej rozmowie. Często ze zdziwieniem obserwujemy, najczęściej na filmach i w reportażach, jak spokojne są te dzieci – nie płaczą, często śpią, mają uśmiechnięte, zadowolone buzie. Psychologowie twierdzą, że noszenie dziecka i bezpośredni kontakt z matką stanowią podstawę jego spokoju i zapewniają poczucie bezpieczeństwa. Poruszanie się w rytm matczynych kroków i gestów jest swoistym przedłużeniem życia płodowego, a kontakt z ciałem matki, wyczuwanie jej zapachu i ciągłe słuchanie jej głosu sprawia, że malec rozwija się spokojnie, zgodnie z naturalnym rytmem. Zdaniem psychologów, to cywilizacja sprawiła, że dzieci pozbawione matczynej bliskości mają zaburzenia rozwojowe, są niespokojne i płaczliwe. Czy nie będzie rozpieszczone? Wiele mam zadaje sobie pytanie, czy branie maleństwa na ręce nie sprawi, że dziecko przyzwyczai się do pieszczot i stanie się małym tyranem domagającym się ciągłego noszenia i kontaktu z mamą. Pamiętając o tym, jak ważne są dla malca dotyk i przytulanie, nie zapomnij o konieczności zaspokajania także innych jego potrzeb – rozwoju społecznego i poznawania otaczającego świata. Przekazując dziecku uczucie dotykiem i uśmiechem, możesz się nie obawiać, że je rozpieścisz. Na rękach lub na huśtawce Kołysanie i bujanie przyspiesza rozwój dzieci! Eksperymenty naukowców, opublikowane niedawno w prestiżowym medycznym piśmie „Science”, wykazały, że maluchy poddawane tego typu stymulacji szybciej się uczą. Badano grupę niemowląt w wieku od trzech do trzynastu miesięcy. Dzieci cztery razy w tygodniu przez miesiąc siadały dorosłym na kolanach i kręciły się na obrotowym krzesełku. Maluchy były zachwycone taką zabawą (zwłaszcza jeśli potem gwałtownie się zatrzymywały!), śmiały się, wydawały radosne okrzyki. Rezultaty eksperymentów zdumiały badaczy: te dzieci potem szybciej uczyły się siadać, raczkować, wstawać i chodzić. Warto więc malca tulić, nosić na rękach, kołysać, a potem... kupić mu huśtawkę!