7 sposobów, by skutecznie przeprosić dziecko. Tak zbudujesz jego inteligencję emocjonalną
Zdarzyło mi się podnieść głos na dziecko, a potem długo myśleć, czy powinnam je przeprosić. W końcu zrozumiałam, że szczere „przepraszam” nie odbiera autorytetu – przeciwnie, buduje między nami zaufanie.
Z perspektywy dorosłych często wydaje się, że przeprosiny wobec dziecka to znak słabości. Sama kiedyś myślałam, że jeśli powiem „przepraszam”, stracę w oczach syna i przestanie mnie słuchać. Ale z czasem zauważyłam, że dziecko, które widzi, jak dorosły potrafi wziąć odpowiedzialność za swoje słowa i czyny, staje się bardziej empatyczne. Dlaczego rodzicom tak trudno przyznać się do błędu Psycholożka dr Tovah P. Klein w rozmowie z parents.com podkreśla, że rodzice często mylą przeprosiny z utratą kontroli. Boją się, że przyznając się do błędu, osłabią swój autorytet. Tymczasem to właśnie taki gest uczy dziecko odwagi emocjonalnej – pokazuje, że każdy ma prawo do błędu, ale też obowiązek, by go naprawić. Przeprosiny nie są słabością. Są komunikatem: „Zauważyłam, że cię zraniłam, i chcę to naprawić”. To najlepsza lekcja emocjonalnej dojrzałości, jaką możemy przekazać dziecku – nie słowami, ale przykładem. 7 elementów skutecznych przeprosin wobec dziecka Przepraszanie dziecka to nie tylko jedno słowo. To proces, który uczy uważności, empatii i odpowiedzialności. Oto siedem elementów, które sprawiają, że „przepraszam” naprawdę działa: Rozpoznaj zranione uczucia dziecka Zanim powiesz „przepraszam”, zatrzymaj się i nazwij emocje dziecka. Możesz powiedzieć: „Widzę, że jesteś smutny, bo krzyknęłam”. To pierwszy krok do zrozumienia, że jego emocje są ważne. Przyjmij odpowiedzialność za to, co zrobiłaś Unikaj tłumaczeń typu „bo mnie zdenerwowałeś”. Wystarczy: „Nie powinnam była tak zareagować”. To daje dziecku poczucie bezpieczeństwa – wie, że to dorosły odpowiada za sytuację. Wyjaśnij, dlaczego tak się stało Jeśli dziecko zrozumie kontekst, łatwiej mu przebaczyć. Powiedz spokojnie: „Byłam bardzo zmęczona, ale to nie usprawiedliwia mojego krzyku”. Dziecko uczy się wtedy, że emocje można kontrolować, nawet gdy jest trudno. Pokaż, że to się nie powtórzy Dziecko potrzebuje wiedzieć, że jego granice są bezpieczne. Warto dodać: „Postaram się następnym razem wziąć głęboki oddech, zanim coś powiem”. To sygnał, że nad sobą pracujesz. Wyrażaj się jasno i zwięźle Dzieci nie potrzebują długich przemówień. Krótkie, szczere „Przepraszam, że cię zraniłam” działa mocniej niż emocjonalny monolog. Prostota w takich chwilach jest największą siłą. Zaoferuj rekompensatę Psychologowie podkreślają, że przeprosiny często potrzebują gestu – nie materialnego, ale emocjonalnego. Czasem wystarczy rozmowa przy kubku gorącej czekolady albo wspólne czytanie książki. To moment, w którym więź znów się zacieśnia. Zawsze wypowiedz słowo „przepraszam” Wielu dorosłych stara się przeprosić „naokoło”, unikając tego słowa. Ale dziecko musi je usłyszeć, bo ono nadaje sytuacji wagę i uczy, że błędy można naprawić słowem i czynem. Jak przeprosiny uczą dziecko empatii i siły Zauważyłam, że kiedy przepraszam dziecko szczerze, ono samo później potrafi to robić wobec innych. Dzieci uczą się nie z tego, co mówimy, ale z tego, jak się zachowujemy. Jeśli zobaczy, że dorosły potrafi przyznać się do błędu, nauczy się tego samego. Badania psychologów pokazują, że dzieci, które dorastają w środowisku, gdzie przeprosiny są czymś naturalnym, lepiej radzą sobie z emocjami, mają większą empatię i łatwiej budują relacje. To właśnie fundament inteligencji emocjonalnej – umiejętności, która w dorosłym życiu okazuje się ważniejsza niż oceny w szkole. W moim domu staram się, żeby przeprosiny były częścią codzienności. Nie jako rytuał, ale jako dowód, że jesteśmy ludźmi, którzy się uczą. Czasem mówię: „Wiesz, przepraszam, źle to zrobiłam, spróbujmy jeszcze raz”. I widzę w oczach dziecka coś więcej niż przebaczenie – zrozumienie. Dobre przeprosiny zmieniają więcej, niż myślisz Zrozumienie, że „przepraszam” nie umniejsza rodzica, tylko go wzmacnia, to jedna z najważniejszych lekcji, jaką dostałam od życia. Przeprosiny nie są końcem sporu, lecz początkiem rozmowy. Kiedy dziecko widzi, że dorosły potrafi naprawić swój błąd, uczy się odwagi emocjonalnej – tej, której często brakuje nawet dorosłym. I właśnie wtedy rodzi się zaufanie, które zostaje na lata. Źródło: parents.com Zobacz też: Rodzice robią tę 1 rzecz odruchowo. „Najlepszy sposób, by dziecko poczuło się bezwartościowe”
To chyba najprostsza recepta na bycie szczęśliwą i ...inteligentną mamą. Ręka w górę która ją stosuje?
Mamy nie powinny tłumić swoich emocji – mówią badania naukowców. Co to oznacza w praktyce? Ano to, że dla własnego dobra powinnaś sobie "bluzgnąć". Zobacz, jakie cuda czynią z twoim zdrowiem niecenzuralne słowa! Dla zdrowia, głowy i aby być fair Takie zaskakujące wnioski płyną z książki Emmy Byrne pt. "Przeklinanie jest dobre dla ciebie: niesamowita nauka o złym języku". Wykazano w niej, że mamy przeklinające są bardziej szczęśliwe, zdrowe i bardziej inteligentne. I uczciwe! Nie ukrywają swoich emocji, potrafią dokładnie powiedzieć to, co czują - szczerze i otwarcie. Inne badanie wykazało nawet, że jeżeli przeklinasz, to jest większe prawdopodobieństwo, że będziesz mniej kłamać. Wierzcie lub nie, ale eksperci twierdzą także, że używanie obraźliwego języka pokazuje, że masz większe (!) słownictwo, gdyż wiąże się to z wyższym ilorazem inteligencji. Uwolnione hormony szczęścia Jest także dobra wiadomość dla twojego zdrowia - przeklinanie zwiększa również krążenie krwi i uwalnia endorfiny – a więc hormony dające radość! Psycholog Richard Stephens w swojej książce "Black Sheep: The Hidden Benefit Of Being Bad" (z ang. Czarna owca: ukryta korzyść z bycia złym), podkreślił, że w trakcie przeklinania wzrasta tętno organizmu, co pokazuje, jak emocjonalnie reagujemy na samo przekleństwo. "To odpowiedź na stres, działająca jak środek przeciwbólowy" - dodał. Nie walcz z tym! - Często mówimy " Och, nie wolno ci przeklinać przy tej osobie", lub "Mam nadzieję, że moje dzieci nie przeklinają", ale jednocześnie wszyscy to robimy - powiedziała Emmy Byrne. Jej zdaniem nie potrzebnie zawracamy sobie głowę walką z potrzebą przeklinania, które paradoksalnie robi nam dobrze. Czego to wszystko nas uczy? Aby nie tłumić swoich emocji. Wypuszczenie z siebie k...a jest dobre dla ciebie - dla twojego zdrowia psychicznego. Nie miejcie w tej sprawie żadnych wyrzutów sumienia. Wszystko dla dobra ludzkości! Oczywiście w granicach rozsądku. Napiszcie w komentarzach, czy też tak robicie! Źródło: practicalparenting.com.au
Jesteś ciągle zła, krzyczysz? Możesz być chora!
Głównym objawem tej choroby może być złość, o czym wie niewiele osób. Jeśli łapiesz się na tym, że dziecko wyprowadza cię z równowagi, codziennie krzyczysz i jesteś rozgniewana, żadne techniki radzenia sobie ze złością nie pomagają, być może dotyczy to ciebie.
Poranek zaczynasz od krzyku na dziecko, które nie dość cicho, nie dość szybko, nie dość sprawnie rozpoczyna dzień. Po południu masz ochotę gryźć ze złości, która rozsadza cię od wewnątrz – ciągle ktoś czegoś od ciebie chce, ktoś wciąż płacze, coś stale wymaga zrobienia, a co z tobą? Może ty też czegoś chcesz, może ty też masz prawo do 5 minut dla siebie? Te pytania wypływają na powierzchnię wieczorem, kiedy odsyłasz dziecko do łóżka z zaciśniętymi w gniewie ustami, po tym, jak 500 razy musiałaś odpowiedzieć jeszcze na jego "mamo, mamusiu", napoić, nakarmić, mimo że wcześniej nie było przecież głodne, nie chciało mu się pić, nie musiało iść siusiu... Tym razem wrzeszczysz więc na męża, który nigdy nie jest wystarczająco zaangażowany, czuły i uważny. Co się stało z twoim życiem? Nie tak to miało przecież wyglądać! Nic nie działa na złość Starasz się. Obiecujesz sobie/dziecku/mężowi, że to się nie powtórzy, że będziesz bardziej cierpliwa, że nauczysz się panować nad złością. Czytasz wszystko, co jest do przeczytania na ten temat w internecie, kupujesz poradniki, łykasz walerianę, popijając ją melisą. Wychodzisz do innego pokoju, głęboko oddychasz, zamykasz się w łazience i gryziesz ręczniki, liczysz do 10, 30, 100. Wszystko na nic. Po pewnym czasie nie pamiętasz już, jak to było nie złościć się. Gniew czujesz stale. Twoje dziecko zaczyna się ciebie bać, twój mąż schodzi ci z drogi. To tylko potęguje złość, przecież nie jesteś potworem! Przy najbliższej okazji nie omieszkasz wykrzyczeć tego domownikom w twarz. Niech ten świat zniknie! W końcu czujesz, że nie dasz tak dłużej rady. Gdybyś tak mogła tylko położyć się i nie wstawać. Gdyby to wszystko mogło zniknąć. Tylko nic nie znika. Nic się nie zmienia. Wszystko jest bez sensu. Nie prosiłaś się o takie życie! Do tego te wyrzuty sumienia: kochasz swoje dziecko nad życie, chcesz dla niego jak najlepiej, a wiesz, że twoja złość je krzywdzi w niewyobrażalny sposób. Co dalej? Jak żyć? Dwa scenariusze życia W pierwszym scenariuszu nie robisz nic. Jesteś coraz bardziej zgorzkniała, coraz bardziej rozgniewana. Porozumiewasz się prawie wyłącznie krzykiem, czasami wrzeszczysz tak, że zdzierasz gardło. Dziecko coraz bardziej cię unika, w przyszłości będzie mieć masę problemów, słabą relację z tobą i mnóstwo uzasadnionego żalu. W drugim scenariuszu idziesz po pomoc. Psychoterapia. Psychiatra. Okazuje się, że ta złość była objawem depresji. Ale jak to? Czy depresja to nie leżenie w łóżku z nieumytymi włosami i próby samobójcze? Nie zawsze. Złość może maskować depresję. A ta może pojawić się m.in. przez życie w ciągłym stresie. Dopóki nie otrzymasz prawidłowej diagnozy, nie odczujesz ulgi. Jeśli lekarz przepisze ci leki, nie martw się. Każdego dnia będziesz widziała, że jest trochę lżej, trochę łatwiej... A w końcu (i to całkiem szybko!) zauważysz, że właśnie minął pierwszy od dawna dzień, w którym nie podniosłaś głosu. Złość będzie już pojawiać się tylko w uzasadnionych sytuacjach i nie będzie wymykać się spod kontroli. Odzyskasz dziecko. Męża. Życie. Jeśli więc czujesz, że pierwsza część tekstu jest o tobie, idź do specjalisty. Nie odkładaj tego na później. Zrób to dla siebie. Pewnie – zrobisz to też dla dziecka i męża, ale chwilowo masz chyba dosyć robienia wszystkiego dla innych, prawda? Dlatego zrób to dla siebie. Proszę. Depresja jest najgorsza przed diagnozą. Zobacz też: Jeszcze smutek, czy już depresja? Sprawdź, czy masz powód do niepokoju Skąd ta złość na dziecko i jak sobie z nią radzić? 5 ważnych zdań, które trzeba mówić dziecku
Krzyczysz na dziecko? Czy wiesz, jak fatalnie to na nie wpływa?
Skutki krzyku na dziecko są długotrwałe. Przeczytaj, co się dzieje z twoim dzieckiem, kiedy na nie krzyczysz i jak się zmienia pod wpływem twojej złości.
Prawie każdy z nas nakrzyczał kiedyś na dziecko. Krzyczymy z różnych powodów – bezsilności, frustracji, niewyspania, zaniedbania własnych potrzeb. Krzyczymy, bo na nas krzyczano (a w przyszłości nasze dzieci będą krzyczeć na nasze wnuki). Krzyczymy, bo nie umiemy inaczej. Bo nie nauczono nas radzić sobie z własnymi emocjami. A jednak, naszym zadaniem jako rodziców jest umieć kontrolować swoje emocje, zwłaszcza jeśli tego samego oczekujemy od naszych dzieci. Nawet najlepszym rodzicom zdarza się stracić cierpliwość, co jednak robić, jeśli nie pamiętasz już dnia, kiedy nie krzyczałaś na dziecko? Co twój krzyk mu robi? Jak na nie wpływa? Odpocznij, przeczytaj, zacznij działać: twoja droga do zaprzestania podnoszenia głosu na dziecko rozpoczyna się dziś. Dla waszego wspólnego dobra! W jakich sytuacjach krzyczysz na dziecko? Na początek odpowiedz sobie na kilka pytań. Kiedy krzyczysz? Czy podnosisz głos od razu, czy po tym, jak już 5 razy zwróciłaś dziecku na coś uwagę, a ono nie posłuchało? Czy obecność innych ludzi powstrzymuje cię przed podniesieniem głosu na dziecko, czy wręcz przeciwnie – przy innych wybuchasz szybciej, bo czujesz się oceniana i niewłaściwe zachowanie twojego dziecka jeszcze bardziej cię razi? Czy mówisz dziecku, że krzyk do niczego dobrego nie prowadzi, że trzeba inaczej wyrażać złość, a mimo to sama podnosisz głos w momentach wzburzenia? Czy twoje dziecko też krzyczy, gdy coś idzie nie po jego myśli? Czy myślisz, że krzyk to jedyny sposób, żeby twoje dziecko cię posłuchało? Jak krzyk wpływa na dziecko? Kiedy krzyczysz na dziecko, ono odczuwa strach. Jego serduszko kurczy się z lęku przed tobą. Czasem zamyka się przed tobą, bo czuje się niesprawiedliwie potraktowane. Twój krzyk rani dziecko. Krzycząc na dziecko, żeby wyegzekwować pożądane zachowanie, prowokujesz je do odpowiadania złością lub do ucieczki, zamykania się w sobie. Uczysz je, że dopóki nie podniesiesz głosu, nie musi słuchać i że jeśli czegoś chce lub coś mu się nie podoba, też musi krzyczeć. Z czasem dziecko może nawet przestać zwracać uwagę na twój podniesiony głos. Zdaniem dr Laury Markham, psychologa klinicznego i autorki strony Aha!Parenting, to znak, że słyszy twój krzyk za często. Uodporniło się. Krzyk ma to do siebie, że zraża do nas ludzi. Nasze dzieci także. Kiedy dziecko dorasta wśród krzyku, jako nastolatek prawie na pewno będzie odpowiadać tym samym rodzicom. Będzie pyskować, kłócić się, a nasze domy zamienią się w pole walki. Krzyczący rodzic nie jest autorytetem dla nastolatka i nie ma na niego żadnego wpływu – ale na to pracujemy dużo wcześniej, od porodu. Krzyk rodzi agresję Z badań przeprowadzonych wśród rodzin z 6 różnych krajów wynika niezbicie, że dzieci, które wychowują się z rodzicami, którzy na nie krzyczą, stają się bardziej agresywne werbalnie i fizycznie. Krzyk połączony z obraźliwymi epitetami ("Ty głupku", "jesteś beznadziejny", "jesteś tępy" itd.) to nic innego jak forma przemocy psychicznej, która rani dziecko na wiele lat, a często na całe życie. Długotrwałe efekty podnoszenia głosu na dziecko to m.in. stany lękowe, depresja, agresja, niskie poczucie wartości. Dzieci dorastające wśród krzyku częściej też źle traktują swoich rówieśników, prześladując ich, dokuczając lub traktując z pozycji władzy. Czy jest to coś, czego chcesz dla swojego dziecka? Właśnie dlatego już dziś musisz rozpocząć pracę nad sobą. Nie będzie łatwo, ale silna wola i motywacja, wraz ze sprawdzonymi sposobami radzenia sobie ze złością, z czasem przyniosą pożądane efekty. Zobacz też: A ono płacze i płacze. Co robić? Jak nie zwariować? Porozumienie bez przemocy, czyli wychowanie bez awantur Dlaczego nie wolno bić dzieci?
Skąd ta złość na dziecko i jak sobie z nią radzić
Zdarza ci się złościć na dziecko? Dlaczego tak się dzieje, skoro je kochasz? Przeczytaj, jak sobie z tą złością poradzić.
Dziecko - kochasz je nad życie, ale czasami doprowadza cię do wściekłości. Podnosisz głos, a za chwilę masz wyrzuty sumienia widząc jego wykrzywioną w podkówkę buzię. Obiecujesz sobie, że już nigdy nie nakrzyczysz na dziecko, nie stracisz panowania nad sobą. Do następnego razu. Dzieci marudzą, płaczą, zachowują się irracjonalnie. Odmawiają współpracy, kiedy trzeba się spieszyć. W takich sytuacjach czujesz złość na dziecko. Znowu to robi – myślisz sobie. Robi mi na złość. Już nie mogę. Nie wytrzymam, mam dość. I wybuchasz. Krzyczysz, twoje dziecko się boi, a ty czujesz się podle. Chcesz nauczyć dziecko panowania nad emocjami, ale czujesz, że sama nie jesteś dobrym przykładem. Skąd bierze się ta złość, którą odczuwasz w stosunku do dziecka? Złość nie jest zła Wyobraźmy sobie taką sytuację: codziennie rano budzisz dziecko, żeby iść z nim do przedszkola. Potem biegniesz do pracy. I każdego ranka powtarza się ten sam scenariusz: najpierw dziecko nie chce wstać, potem nie chce się ubrać, potem rozlewa na siebie mleko, potem płacze, bo nie chce wyjść z domu albo zaczyna się czymś bawić i nie chce tej zabawy przerwać. A minuty nieubłaganie mijają. Wiesz już, że znowu wyjdziecie za późno i znowu spóźnisz się do pracy. Boisz się reakcji szefa. Do tego jesteś niewyspana. Co robisz? W którymś momencie pękasz: może już przy ubieraniu, może dopiero przy rozlanym mleku: zaczynasz krzyczeć. Jesteś zła, sfrustrowana i zestresowana. Złość bierze górę. Złość sama w sobie, jako uczucie, nie jest zła. Zły może być sposób, w jaki ją wyrażamy - i to tutaj jest pole do pracy nad sobą. Odczuwamy całe spektrum różnych emocji – niektóre są przyjemne, inne nie. Każda ma jakiś cel, czemuś służy. Złość jest sygnałem ostrzegawczym: coś mi nie pasuje, czuję się zagrożona, moje potrzeby są zaniedbywane. Złość motywuje do zmiany sytuacji na lepsze. Pozwól ją sobie czuć i pozwól dziecku ją odczuwać. Dlaczego moje dziecko mnie złości? Oto kilka przyczyn złości na dziecko: Zmęczenie. Kiedy jesteśmy zmęczeni, mamy mniejszą możliwość panowania nad swoimi emocjami i impulsami. Łatwiej nam myśleć o zachowaniu dziecka w kategoriach: "znowu", "zawsze", "to jest skierowane przeciwko mnie" - wtedy łatwo o wybuch. Brak satysfakcji z życia, spowodowany niezaspokojonymi potrzebami: naszymi, nie dziecka. Tak koncentrujemy się na zaspokajaniu potrzeb najbliższych, że zapominamy, iż same też je mamy, a niezaspokojone w pewnym momencie będą się na nas (i naszych najbliższych) mścić. Jeśli nie czujemy się usatysfakcjonowane, łatwiej odczuwamy irytację, a stąd prosta droga do myślenia: Dlaczego ja? Dlaczego to mnie spotyka? Ileż można? Nie da się być spokojnym człowiekiem, kiedy czegoś nam brakuje. Zbyt wysokie oczekiwania. Często zakładamy, że nasze dziecko powinno coś robić, coś rozumieć, umieć itd. Jeśli nasze oczekiwania są zbyt wysokie, nieadekwatne do rozwoju dziecka, czujemy złość, gdy rzeczywistość im nie odpowiada. Doszukujemy się złej woli u dziecka, zamiast szukać powodów na zewnątrz. Przykład? Dziecko nie płacze dlatego, że chce nam zrobić na złość – tylko dlatego, że jest zmęczone. Jeśli będziemy tak tłumaczyć zachowanie dziecka, łatwiej będzie nam zapanować nad złością. Sposób na złość: higiena życia Psychologowie radzą, żeby zaopiekować się sobą i swoim życiem, jeśli chcemy lepiej radzić sobie ze złością na dzieci (i w ogóle). Aby osiągnąć równowagę życiową, należy zająć się tymi 4 sferami: 1. Rodzina. Jako matka stawiasz ją zapewne na pierwszym miejscu, a dobre relacje między wszystkimi jej członkami są dla ciebie bardzo ważne. 2. Praca i rozwój zawodowy. Zadowolenie z wykonywanej pracy ma kluczowe znaczenie dla równowagi życiowej i emocjonalnej. 3. Znajomi. To bardzo ważne, by mieć przyjaciół i znajomych, z którymi widujesz się oprócz rodziny. W pierwszych latach życia dziecka często brakuje nam czasu, siły lub możliwości, żeby ich widywać. Psychologowie podkreślają jednak, że dla naszej higieny psychicznej i zadowolenia z życia powinnyśmy spotykać się z innymi ludźmi. Dzięki temu jesteśmy szczęśliwsze, a to przekłada się na harmonię (i brak złości!) w domu. 4. Hobby. Jeśli nie masz hobby, czym prędzej się za nim rozejrzyj. Znajdź coś, czego robienie sprawia ci przyjemność. Niech będzie to nordic walking, gotowanie, prowadzenia bloga, szycie – cokolwiek, co sprawi, że dobrze się poczujesz. Zdrowy egoizm w walce ze złością Brak równowagi życiowej może skutkować poważnymi problemami, w tym depresją, zaburzeniami lękowymi, chronicznym stresem. Prowadzi to także do poczucia niezadowolenia z życia, obniżonej samooceny i rozchwiania emocjonalnego – a stąd prosta droga do złoszczenia się na dziecko. Kiedy brakuje nam równowagi życiowej, trudniej nam hamować impulsywne reakcje, bo mamy mniej siły na kontrolę emocji. Dlatego oprócz sprawdzonych doraźnych sposobów na radzenie sobie ze złością na dziecko, warto włączyć zdrowy egoizm, bo szczęśliwy rodzic to spokojny rodzic i zadowolone dziecko. Zadbajmy o siebie, mamy! Zobacz też: 5 ważnych zdań, które trzeba mówić dziecku Najlepsze sposoby na dziecięcą złość, płacz, histerię Jak przestać krzyczeć na dziecko?
Złość jest naturalna, a eksperci twierdzą nawet, że potrzebna. Jeśli jednak wyrażamy ją poprzez krzyk, sprawy się komplikują. Krzyk rani dziecko. Jak przestać krzyczeć już teraz? Poznaj sprawdzone sposoby.
Jak wynika z badań zleconych przez Rzecznika Praw Dziecka prawie 60 proc. Polaków akceptuje klapsy, a 1/3 "lanie". To zatrważające dane, ale nie ma w nich nic o tym, co jest jeszcze częstsze i bardziej rozpowszechnione: nie mówią o krzyku. Przeczytałam kiedyś zdanie, że krzyk jest nowym klapsem. Nie sposób się z tym nie zgodzić: o ile wiedza o tym, że dawanie klapsów jest nie tylko złe, ale i karalne, jest powszechna (choć niestety wiele osób z tym się nie zgadza), o tyle przekonanie, że krzyk na dziecko jest skuteczną metodą wychowawczą wciąż ma się dobrze. To nasz sposób na "przewinienia" dziecka. A także na nasz stres. Na nasze własne błędy. Na problemy z mężem, szefową, ekspedientką. Na niezapłacony rachunek za gaz i na wylaną na sukienkę kawę. Krzyczymy na dzieci i nawet jeśli mówimy sobie, że to ostatni raz, zdarza się to ponownie. Tymczasem krzyk – tak jak klapsy – może wyrządzić ogromną krzywdę naszym dzieciom. Jeśli więc czujesz, że ten temat dotyczy też ciebie, przeczytaj, jak przestać krzyczeć na dziecko. Przyjrzyj się sobie Zacznij od przyjrzenia się sytuacjom i myślom-zapalnikom, które wywołują w tobie gniew. Zastanów się, kiedy krzyczysz na dziecko i co powoduje ten wybuch złości. Czy jest to jakieś irytujące zachowanie dziecka, czy może krzyczysz, kiedy jesteś zmęczona, bo jesteś rozdrażniona i zwykle niepozorne sytuacje kończą się wtedy awanturą? A może nie radzisz sobie ze stresującymi sytuacjami w związku lub w pracy i dlatego masz teraz tak mało cierpliwości. Najważniejsze to znaleźć powody, dla których zaczynasz krzyczeć. Kiedy będziesz je znała, łatwiej będzie ci pracować nad swoim zachowaniem. Przypomnij sobie, jakie to uczucie Wzorce zachowań przejmujemy od najbliższych nam ludzi. Jest duża szansa, że jeśli krzyczysz na swoje dzieci, na ciebie też krzyczano w dzieciństwie. Jeśli więc nie chcesz, żeby twoje dziecko w przyszłości krzyczało na twoje wnuki, sama musisz poradzić sobie z tym problemem już teraz. Przypomnij sobie, jak się czułaś, kiedy twoja mama lub tata podnosili na ciebie głos. Czy się bałaś? Miałaś ochotę zapaść się pod ziemię? Stawałaś się maleńka i chciałaś zniknąć? A może czułaś się okropnie, że zawiodłaś ukochaną mamę/ukochanego tatę i myślałaś o sobie, że jesteś bardzo złym dzieckiem? Może czułaś bunt, bo uważałaś, że to niesprawiedliwe? Nie funduj swojemu dziecku tych uczuć, ciebie już zraniono, teraz ocal swoje dziecko. Wyjdź! Jeśli czujesz, że wzrasta w tobie rozdrażnienie i że zaraz wybuchniesz, odejdź na chwilę. Pójdź do innego pokoju, wyjdź na spacer, jeśli masz z kim zostawić dziecko. Jeśli będziesz pozostawać w tym samym pokoju z dzieckiem, które właśnie testuje twoją cierpliwość, wybuch nastąpi. A jeśli już nakrzyczałaś – też wyjdź z pokoju. Pomoże ci to nie krzyczeć dalej i nie nakręcać się w swojej złości. Oczywiście upewnij się najpierw, że dziecku nie grozi niebezpieczeństwo: małego dziecka nie zostawisz bez opieki, starsze już tak, ale tylko jeśli powodem twojej złości nie było np. to, że chce siedzieć na parapecie przy otwartym oknie... Skup się na problemie Jeśli zachowanie twojego dziecka wzbudza twój gniew, spróbuj skupić się na rozwiązaniu sytuacji, zamiast koncentrować się na emocjach, które w tobie wywołuje. Jeśli np. twoje dziecko zbiło w sklepie słoik, mimo twoich wcześniejszych próśb, żeby nie dotykało rzeczy na półce, zamiast się złościć i myśleć o tym, że teraz musisz za to zapłacić i posprzątać, skup się na tym, że jest to sytuacja, którą można rozwiązać. Powiedz dziecku spokojnie, że następnym razem nie będzie mogło zbliżać się do półek ze słoikami (lub cokolwiek innego, co może być logiczną konsekwencją tej sytuacji). Jeśli będziesz opanowana, pokażesz dziecku, że w trudnych momentach można zachować spokój i kontrolę. To cenniejszy dar od krzyku. Poproś partnera o pomoc Od tego się macie, prawda? Żeby się wspierać i być dla siebie oparciem. Dlatego poproś swojego ukochanego, żeby powstrzymał cię, kiedy zaczynasz krzyczeć. Umówcie się na jakiś znak lub słowo, które będą sygnałem dla ciebie, że zaraz się zagalopujesz. Poproś go, żeby przejmował kontrolę nad sytuacją i dziećmi, a ty oddal się na chwilę, dopóki się nie uspokoisz. Druga osoba ma często kojącą i uspokajającą moc. Idź do psychologa Jeśli często krzyczysz, przeczytaj "Kiedy twoja złość krzywdzi dziecko. Poradnik dla rodziców" (wyd. MIND), a jeśli czujesz, że kompletnie sobie nie radzisz z rozładowaniem złości, pomyśl o poszukaniu pomocy u psychologa. Rozważ terapię. To inwestycja w twoją przyszłość i przyszłość twoich dzieci. Nie ma nic cenniejszego. Nie bój się powiedzieć głośno, że nie radzisz sobie. I pamiętaj – nie jesteś z tym sama. Ważne, żebyś zaczęła pracować nad krzykiem już dziś, ale nie spodziewaj się, że od razu przestaniesz. Gratuluj sobie każdego dnia, kiedy nie podniosłaś głosu. Dasz radę! Zobacz też: A ono płacze i płacze. Co robić? Jak nie zwariować? Porozumienie bez przemocy, czyli wychowanie bez awantur Dlaczego nie wolno bić dzieci?
Gdy puszczają nerwy... Jak okiełznać emocje?
Nie ma co się czarować: nasze słodkie maleństwa dają nam czasem popalić. Choć wskoczylibyśmy za nimi w ogień, od czasu do czasu doprowadzają nas do szewskiej pasji. Co robić?
Złość nie jest niczym złym, pod warunkiem, że nie towarzyszy nam nieustannie i nie pozwalamy jej przejąć nad sobą kontroli. Kiedy młode mamy złoszczą się najczęściej i co mogą wtedy zrobić? Za chwilę stracę nad sobą kontrolę... Staraj się zapanować nad sobą, zanim złość osiągnie apogeum, bo wtedy będzie ci znacznie trudniej. Gniew zaślepia, sprawia, że można zrobić coś, czego się długo żałuje. Odsuń się od malca. Jeśli masz z kim zostawić dziecko, wyjdź na chwilę do drugiego pokoju albo na spacer, wyżal się koleżance itp. Włóż ręce do kieszeni. To, że trzeba czasem tupnąć nogą nie oznacza, że można pójść na całość i dać dziecku klapsa. Ugryź się w język. Słowa także mogą ranić. Nigdy nie mów dziecku rzeczy godzących w jego poczucie własnej wartości ("Ty niezdaro", "Jesteś okropny" itd.). Policz do dziesięciu i... umyj twarz chłodną wodą, weź kilka głębokich oddechów. Gdy ochłoniesz, przyjrzyj się swoim uczuciom. Spróbuj się zorientować, w jakich sytuacjach wściekasz się najczęściej i co tak naprawdę doprowadza cię do takiego stanu. Może jesteś wyczerpana, znudzona siedzeniem w domu albo się czegoś boisz? Gdy wiadomo, w czym rzecz, łatwiej zmierzyć się z problemem. UWAGA! Jeśli złość ogarnia cię coraz częściej, a ty nie wiesz dlaczego tak się dzieje, rozważ wizytę u psychologa. Po co się męczyć, skoro problem da się rozwiązać? Coś ze mną nie tak, skoro złoszczę się na własne dziecko? Nie obwiniaj się. Jeśli to teściowa zwraca ci uwagę, to pewnie już zapomniała, jak to jest być młodą mamą. Nie zaprzeczaj własnym uczuciom... Złość nie jest niczym złym, nie ma więc sensu udawać, że nie istnieje. Nieustanny trening robienia dobrej miny do zlej gry to nieporozumienie: tłumione uczucia lubią się kumulować i wcześniej czy później wydostają się na powierzchnię. Jeśli jesteś zła, bo malec opluł marchewką ścianę, nie udawaj, że wszystko jest OK. ...ale nie daj się ponieść złości. Fakt, że się złościsz, nie oznacza, że możesz stracić nad sobą panowanie. Powiedz dziecku: "Nie lubię, gdy tak robisz" . Nawet jeśli jest zbyt małe, by zrozumieć, wyczuje, że w czym rzecz. Niemowlęciu powinno wystarczyć krótkie i stanowcze "Nie!". Staraj się nie krzyczeć i nie przejmować drobiazgami. Dzieci brudzą, dokazują i hałasują, więc lepiej to zaakceptować i powoli je "cywilizować", niż żyć w nieustannej frustracji. Syn wszystko niszy, ostatnio moje nowe buty. Mam już tego dość Spróbuj złapać dystans. Co się stało, to się nie odstanie. Dobrze, że nie zjadł sznurówek, bo zamiast się złościć, drżałabyś ze strachu w szpitalnej izbie przyjęć. Wprowadź jasne zasady. Dziecko nie musi wiedzieć, że nie wolno ruszać butów, płyt, komputera itd. Trzeba mu to jasno powiedzieć. Staraj się jednak, by zakazów nie było zbyt wiele, bo dziecku trudno będzie zapamiętać całą listę. Schowaj cenne rzeczy. Sam zakaz wystarczy. Maluszkowi trudno okiełznać ciekawość i chęć eksperymentowania. Lepiej więc nie wodzić go na pokuszenie i usunąć z "pola rażenia" co cenniejsze przedmioty. Dzięki temu można uniknąć nie tylko strat, ale także nieustannej szarpaniny ("Oddaj to!", "To moja komórka") i wielu niebezpieczeństw (połknięcie drobnej monety czy zapięcia od broszki może się naprawdę źle skończyć). Uśmiechnij się. Z wielu rzeczy, które teraz cię denerwują (np. z czekoladowego graffiti na ścianie) i tak będziesz się kiedyś śmiała. Możesz zacząć już dziś. ZOBACZ TEŻ: Zła matka? Nie! Po prostu prawdziwa [CMS_PAGE_BREAK] Mam wrażenie, że syn zna tylko jedno słowo: NIE! Spróbuj zrozumieć dziecko. Twój synek – jak każdy człowiek – ma prawo do własnych uczyć, także tych negatywnych. Wyraża je tak jak potrafi: tupiąc, protestując, spychając ze stołu talerz z zupą. Chce wszystko robić po swojemu, ale niewiele wie o świecie i nie mówi na tyle dobrze, by dokładnie wyjaśnić, co mu nie pasuje. Pamiętaj, że bunt i wieczne "nie" to naturalny etap rozwoju. Dzięki niemu dziecko uczy się niezależności. Córka urządza przedstawienia w supermarkecie Postaw się w sytuacji dziecka. Ono prawdopodobnie też nie znosi zakupów. Wiadomo: tłum, kilometry półek, kolejki do kasy... Jeśli możesz, nie zabieraj go do sklepu. W każdym razie nie rób tego, gdy jest zmęczona i głodna, a ty masz mało czasu i padasz z nóg ze zmęczenia. Zapobiegaj kłopotom. Jeśli musisz wybrać się do sklepu z dzieckiem, staraj się , by mała się nie nudziło. Daj mu do potrzymania torebkę płatków śniadaniowych, pokaż coś ciekawego, zrób śmieszną minę itd. Staraj się nie przejmować „publicznością”. Gdy dojdzie do awantury, staraj się nie skupiać na tym, co sądzą o niej świadkowie. Ci co znają życie i mają dobrą pamięć myślą prawdopodobnie "Zupełnie jak mój Kazik, gdy był w wieku tej małej". Nawrzeszczałam na córkę tak, że się przeraziła. Czuję się podle Nie obwiniaj się. Każdego czasem ponosi, a ty nie jesteś przecież ze stali. Nie ma co płakać nad rozlanym mlekiem. Przeproś dziecko (mały człowiek także zasługuje na szacunek), przytul je i staraj się, by sytuacja się nie powtórzyła. Nie kajaj się w nieskończoność i nie zalewaj łzami, bo maluszek może się przestraszyć jeszcze bardziej. ZOBACZ TEŻ: Bycie mamą – najtrudniejsza i najlepsza praca pod słońcem!
Co robić, żeby nie wybuchnąć na dziecko? Radzi psycholog
Są chwile, gdy dziecko wyprowadza cię z równowagi. O tym, jak radzić sobie z gniewem, a nawet dostrzec w nim siłę, rozmawiamy z Justyną Biernacką, trenerką psychospołeczną.
Dziecko płacze, nie chce zasnąć, kłóci się z tobą lub nie chce jeść… – czujesz, że tracisz panowanie nad sobą. Masz nawet ochotę nakrzyczeć albo, co gorsza, złapać je za ramiona i mocno potrząsnąć... Na szczęście, nad złością można nauczyć się panować. Dziecko złości cię i denerwuje? Przeczytaj nasz wywiad z psycholog Justyną Biernacką, trenerką psychospołeczną i działaczką Fundacji Mama. Justyna Biernacka prowadzi warsztaty dotyczące opanowywania trudnych emocji „Gniew – jak go wyrazić nie krzywdząc innych”. Trudno przyznać się – przed samą sobą i przed innymi – że dziecko złości albo denerwuje. Justyna Biernacka: Warto spojrzeć na emocje trochę inaczej niż zwykle. W opinii wielu z nas złość czy gniew to złe emocje. Tymczasem nie warto dzielić ich na lepsze czy gorsze i oceniać ich. Każdy z nas odczuwa całą gamę emocji – i bez względu na to, czy to przyjemne, czy nie, są one cenne. I niezwykle potrzebne. To znaczy, że jest jakiś pożytek z tego, że złoszczę się na dziecko?! JB: Wszystkie emocje to znaki-sygnały, które informują nas, w jakim jesteśmy stanie. Złość albo gniew są jak lampka ostrzegawcza w samochodzie, która informuje nas o pustym baku. Co robimy wtedy, kiedy podczas jazdy taka lampka się zaświeci? Tankujemy na najbliższej stacji benzynowej, prawda? Tak samo jest ze złością: jej pojawienie się informuje nas, że jakieś nasze potrzeby są niezaspokojone. Zobacz też: Gdy puszczają nerwy. Jak okiełznać emocje? I co powinnam zrobić, kiedy poczuję złość? JB: Przyjrzeć się jej, ale tak, jak przyglądamy się naszemu sprzymierzeńcowi. Pomyśleć: „To, że ja ją odczuwam, to dobrze, bo ona podpowiada mi, jakim jestem człowiekiem, czego potrzebuję”. Nie próbujmy jej stłumić, bo to się nie uda. Taka tłumiona złość pozostaje w nas i obraca się przeciwko nam. Jednak nie warto też pozwalać, aby złość znalazła ujście w krzyku, potrząsaniu albo biciu dziecka. Ale czasem nasz gniew jest silniejszy niż byśmy chciały. JB: W takim ataku złości albo gniewu tracimy kontrolę nad sobą. Albo jeszcze lepiej powiedzieć, że tracimy kontakt ze sobą. W normalnym stanie nie powiedziałybyśmy tych słów, które mówimy w gniewie, nie zachowałybyśmy się w ten konkretny sposób. Tracimy kontrolę np. nad naszym głosem i możemy krzyczeć, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Nie panujemy nad własną siłą, więc możemy niechcący ścisnąć ramię dziecka mocniej, niż zamierzałyśmy. Dlatego kiedy czujemy, że nie możemy już zapanować nad sobą, to jest właśnie moment, żeby podjąć alarmowe środki zaradcze. Po pierwsze, odsunąć się od dziecka, bo można niechcący zrobić mu krzywdę. Ono płacze i krzyczy, a ja mam je odłożyć? JB: Tak. To w tym momencie jest dla niego i dla mamy lepsze. W tym momencie zamiast na siłę uspokajać siebie i dziecko, lepiej dać sobie oddech. Spróbujmy poszukać kontaktu z samą sobą. Zastanówmy się, co czujemy. Można policzyć do dziesięciu, jeśli to komuś pomaga, skupić się na swoich uczuciach i potrzebach. Taką metodę pracy ze sobą i innymi rozpropagował Marshall S. Rosenberg i nazwał Porozumieniem bez Przemocy. [CMS_PAGE_BREAK] Na czym polega Porozumienie bez Przemocy? JB: W filozofii Porozumienia bez Przemocy nacisk kładzie się właśnie na wspomniane już przed chwilą budowanie kontaktu – z innymi i z samym sobą. To na początku może być trudne do zrozumienia, dlatego prześledźmy po kolei całą sytuację. Dziecko płacze, ty się na nie złościsz tak, że masz ochotę nawrzeszczeć. Dlaczego?! Spójrzmy na to tak: płacz – zarówno dorosłego, jak i dziecka – nie jest niczym złym. Czyli nie można powiedzieć, że to płacz wywołał złość. Ona już była w tobie, a płacz dziecka (albo jego wrzask w sklepie, ucieczka na placu zabaw czy jeszcze coś innego) jedynie ją wyzwoliły. Zamiast oskarżać dziecko, lepiej jest poszukać prawdziwej przyczyny tej emocji. Zobacz też: Najlepsze sposoby na dziecięcą złość, płacz i histerię. A ta prawdziwa przyczyna to... JB: …brak czegoś w naszym życiu. Ale na pytanie, czego konkretnie, każdy musi odpowiedzieć sobie sam. Warto obserwować swoje myśli, które pojawiają się w tym czasie co gniew, bo to one mogą podpowiedzieć przyczynę naszego zachowania. Oto przykład. Kiedy dziecko płacze w sklepie, a ty się na nie wściekasz, postaraj się złapać swoje myśli. I pewnie okaże się, że za złością na dziecko kryje się np. wstyd albo obawa, co pomyślą o tobie inni ludzie, czy zaklasyfikują cię do dobrych czy złych matek. To twoje myśli cię złoszczą, a nie płacz dziecka. Z kolei one mogą być spowodowane twoją potrzebą akceptacji cię jako matki. I nawet jeśli przechodnie tej akceptacji ci nie dadzą, to warto, byś dała ją sobie sama. Warto wtedy odetchnąć i powiedzieć: „To, że moje dziecko płacze, nie świadczy o mnie źle”. Gniew często wynika też z poczucia bezradności, ale równie dobrze może być sygnałem, że potrzebujesz odpoczynku. Gdy zyskasz nowe siły, być może okaże się, że o wiele lepiej wytrzymujesz płacz czy bunt dziecka. I tu połowa mam westchnie: tylko skąd te siły brać? JB: Nie zawsze jest to proste, fakt. Ale masz wybór: czy pójdziesz w swoją złość i wściekanie się, czy swoją energię skierujesz na aktywne poszukiwanie rozwiązań. Możesz marnować swoje siły na gniew albo wykorzystać je do czegoś konstruktywnego. Zamiast krzyczeć na dziecko, można zająć się budowaniem swojego życia, aby było lepsze. Ale zanim będziesz mogła to robić, najpierw musisz dowiedzieć się, czego ci brakuje. A o tym, czego brakuje i że w ogóle czegoś brakuje, informuje właśnie złość. I dlatego będzie dobrze, jeżeli pozwolisz sobie ją odczuwać. W ataku złości nie ma czasu na zastanawianie się nad swoimi potrzebami i ich zaspokajaniem... JB: Dlatego warto wrócić do tego myślami, np. kiedy dziecko pójdzie spać. Wtedy, kiedy naprawdę można pobyć ze sobą i przemyśleć swoje potrzeby. Taka praca zaowocuje w chwilach kryzysu. Będzie do czego wrócić: do przemyśleń, do wniosków, które się wysnuje. Wsparcie i inspirację mogą dać też np. rozmowy z innymi kobietami, które mają podobne problemy albo książki, które pomogą siebie zrozumieć, np. właśnie poradnik Marshala Rosenberga. Przemyślmy, czemu nasze potrzeby są niespełnione, bo może się okazać, że same jesteśmy dla siebie wrogiem. Pułapką dla wielu mam jest poświęcanie całego swojego czasu dziecku. Kiedy robimy coś dla siebie, czujemy się jak złodziejki, które kradną czas przeznaczony dla malucha. Tymczasem jest zupełnie inaczej: kiedy robisz coś dla siebie, robisz to również dla dziecka. [CMS_PAGE_BREAK] Na czym polegają warsztaty z opanowywania emocji? JB: Pracujemy na konkretach: opowiadamy o swoich emocjach, sytuacjach, w których pojawiał się trudny do opanowania gniew. Staramy się łapać kontakt ze sobą i szukać prawdziwych przyczyn złości. Odgrywamy scenki, mamy też gry, które uczą nas kontaktować się ze swoim gniewem. Uczymy się ćwiczeń oddechowych, które pomagają znaleźć siły, kiedy gniew nadchodzi. Czy takie ćwiczenia działają? JB: Bardzo. Jedno z nich nazywamy „uziemiaczem”. Polega ono na sześciu oddechach: Podczas pierwszego skupiamy się na wdechu. Przy drugim – na wydechu. Podczas trzeciego – na wdechu i wydechu. Czwarty – na twarzy, jakbyśmy brały oddech całą powierzchnią twarzy. W czasie piątego oddychamy całą klatką piersiową. Przy szóstym – jakbyśmy brały powietrze brzuchem. To, że skupiamy się na swoim oddechu, twarzy, piersiach, brzuchu, pomaga odpowiedzieć na pytanie o emocje. Nie jesteśmy, niestety, uczeni – w szkole ani nigdzie indziej – jak rozpoznawać swoje uczucia. A rozpoznawanie i nazywanie ich jest ważne. Wrócę tu do porównania gniewu do lampki na desce rozdzielczej. Gdy nie umiemy rozpoznawać swoich emocji, to jest tak, jakbyśmy nie widzieli deski rozdzielczej w aucie i nie wiedzieli, z jaką prędkością jedziemy albo ile mamy paliwa. Kiedy nie wiemy, co czujemy, nie możemy podjąć skutecznych działań, by zatroszczyć się o siebie. Zasada nr 1: Najpierw ty, potem dziecko Dziecko najlepiej uczy się na przykładzie. Dlatego jeśli ty będziesz umiała zapanować na swoimi emocjami, ono też się wkrótce tego nauczy. To tak jak w samolocie z maską tlenową – instrukcja mówi, że najpierw zakładamy ją sobie, a potem dziecku. I tak samo: najpierw warto uporać się ze swoimi emocjami, aby potem móc skutecznie pomóc w tym maluchowi. Uwaga: tego nie rób: Nie potrząsaj dzieckiem! Nie tylko klaps, ale też szarpanie malucha, potrząsanie albo krzyk są uznawane za przemoc wobec dziecka. Jeśli zatem czujesz, że już za chwilę stracisz panowanie nad sobą: Odłóż dziecko Odsuń się Oddychaj głęboko Sprawdź też: Do trzech razy sztu(cz)ka! - 12 tricków, które ułatwiają życie rodzicom.
6 zdań, których dziecko nigdy nie powinno od ciebie usłyszeć
Czego nie wolno mówić do dziecka? Słów, które ranią, straszą, zawstydzają, nawet wtedy, gdy jesteś bardzo zła na malucha. Przeczytaj zdania, których powinnaś unikać w relacjach z dzieckiem, a potem... zapomnij o nich na zawsze!
Rzucamy je w zdenerwowaniu, bez zastanowienia albo w przekonaniu, że są skuteczne. Nawet gdy działają na krótką metę, to w gruncie rzeczy przynoszą więcej szkód niż pożytku. 1. Już cię nie kocham (nie lubię) Nigdy, przenigdy tego nie mów! Nawet w żartach. Rodzice są od tego, żeby kochać dzieci bez względu na wszystko. To absolutna podstawa wychowania! Takie zdania zapisują się głęboko w świadomości - mogą siać spustoszenie w dziecięcej psychice i ranić jeszcze wiele lat po tym, jak dziecko przestanie być dzieckiem. 2. Pójdę sobie i nie wrócę Albo inna odmiana tego zdania: „Oddam cię komuś, jak będziesz niegrzeczny”. Te słowa odbierają niezbędne dla prawidłowego rozwoju poczucie bezpieczeństwa i zaufania do rodziców. Absolutnie zakazane. Jeśli dziecko cię rozzłościło, lepiej powiedzieć mu o swoich uczuciach, a nie straszyć, np.: „Bardzo rozzłościło mnie to, że wyrzuciłeś z szafy wszystkie ubrania. Proszę, żebyś teraz pochował je na miejsce”. Zobacz też: 10 głupot, które mówimy do dzieci 3. Zobacz, mama przez ciebie płacze... ...albo „Dostanę przez ciebie zawału” lub jeszcze inaczej: „Do grobu mnie wpędzisz”. Rodzice często próbują wymusić posłuszeństwo, wzbudzając poczucie winy. To może niekorzystnie wpłynąć na rozwój dziecka, które na ogół i tak robi swoje, ale jednocześnie czuje się odpowiedzialne za zdrowie i samopoczucie rodziców i obwinia siebie, gdy przydarza im się coś złego. Jesteś dorosła i dziecko nie jest odpowiedzialne za twoje uczucia. 4. Tata jest egoistą... ... nic go nie obchodzi, jest niedobry itd. Albo ta sama wersja z mamą. Konflikty z partnerem załatwiaj z... partnerem. Nie mieszaj do tego dziecka. Ono potrzebuje mieć pozytywny obraz obojga rodziców i przekonanie, że jest przez nich kochane. 5. Dlaczego nie możesz być taki jak siostra (brat)? Wszelkie porównania między dziećmi i stawianie jednego za wzór drugiemu rodzi przekonanie, że rodzice bardziej kochają to drugie. To fatalna strategia. Odbiera poczucie własnej wartości, podsyca rywalizację między dziećmi. Jeśli chcesz, by młodsza córka sprzątała swoje zabawki tak, jak robi to starsza, powiedz, że nie lubisz wchodzić do pokoju dziewczynki, gdy panuje tam bałagan. 6. Nie dasz rady, nie umiesz Prawdopodobnie dziecko rzeczywiście nie da rady, słysząc te słowa. Skoro ty w nie nie wierzysz, ono też nie będzie w siebie wierzyć. To zdanie zaszczepia w nim przekonanie, że nie jest w stanie radzić sobie w życiu, więc... po co się starać... Poznaj 4 zdania, które ułatwią ci wychowanie dziecka
Dzieci potrafią wyprowadzić z równowagi. Jak radzić sobie ze złością? Zobacz, jak reagują inni rodzice i co na to psycholog.
Nie ma nic złego w tym, że odczuwasz złość, bo dzieci potrafią porządnie wkurzyć. Ale sposób okazywania złości to zupełnie inna sprawa. Ucz się na cudzych błędach. Nawet, gdy maluch wyprowadza Cię z równowagi, staraj się panować nad emocjami, by go nie przestraszyć, nie stracić zaufania, nie zadać bólu. 1. Nie przypisuj dziecku złych intencji Mama półtorarocznej Kamilki: Moja mała psotnica ostatnio zepsuła odtwarzacz wideo, wkładając do środka kredkę. Kiedy próbowała ją wyjąć, wyłamała klapkę. Tego było już za wiele, odepchnęłam ją od sprzętu i skrzyczałam. Zabroniłam też wchodzenia do salonu. Co się stało: Mała nie zrozumiała, o co ci chodzi. Spokojnie się bawiła, zainteresowała się otworem na kasetę i była ciekawa, czy coś się tam zmieści, a potem chciała wyjąć to, co wrzuciła... A Ty? Czy nie zaczęłaś nadmiernie roztrząsać własnej krzywdy i wyolbrzymiać straty? Rada: Nie przypisuj dziecku złych intencji, nie podejrzewaj o złą wolę i chęć zniszczenia. W końcu po to, by poznać otaczający świat, malec musi eksperymentować. Te eksperymenty mogą cię złościć, ale pamiętaj, nie bądź surowa w wymyślaniu konsekwencji. Zamiast drżeć o wartościowe przedmioty, ustaw je poza zasięgiem dziecięcych rączek. 2. Na „ładuj się” złością dziecka Mama prawie dwuletniej Zosi: Każda wizyta w sklepie kończy się tak samo. Córeczka domaga się tysiąca niepotrzebnych rzeczy: lalek, pluszaków, koralików, batoników... Gdy ostatnio nie zgodziłam się na kolejny niepotrzebny zakup, zaczęła histeryzować. Wrzeszczała, kopała, nic do niej nie docierało. W końcu ja też zaczęłam krzyczeć. Co się stało: Chciałaś wybrnąć z trudnej i niewygodnej sytuacji. Na początku zależało Ci, by bezsensownie nie wydawać pieniędzy, a kiedy córka dostała histerii – na jak najszybszym uspokojeniu jej. Zaczęłaś na nią krzyczeć, bo tak to już jest, że emocje dziecka udzielają się nam, gdy chcemy je zmienić. Mała wrzeszczała ze złości, Ty z bezsilności. Rada: Jeśli czujesz się bezradna, na chwilę przestań się angażować. Zastanów się, co Cię tak naprawdę najbardziej rozzłościło? Zachowanie córeczki, komentarze przypadkowych obserwatorów, przewidywany finał...? Czy chciałaś uspokoić małą, by nie słuchać uwag na temat jej zachowania? A może czułaś, że kompromituje Cię jako rodzica? Wstydziłaś się? W takich chwilach jak ta, spróbuj możliwie szybko opanować lawinowy rozwój wydarzeń. Naucz się zdania, które będziesz stanowczo, ale spokojnie mówiła do dziecka, np. „Koniec dyskusji, wychodzimy ze sklepu”. Bądź konsekwentna – naprawdę wyjdźcie. Jeśli będziesz powtarzać takie uwagi i dalej robić zakupy, nic nie zmienisz. 3. Nie ukrywaj swojego niezadowolenia Mama dwuletniego Krzysia: Nie radzę sobie z tym, że mój synek ciągle protestuje: spać – nie, jeść – nie, ubierać się – nie. Gdy zobaczyłam, jak biega po mieszkaniu w lewym bucie na prawej nodze, a w prawym na lewej, chciałam mu je poprawić. Odmówił. Udawałam więc, że nic nie widzę, ale byłam rozzłoszczona. By nie wybuchnąć, nie odzywałam się do dziecka przez długi czas. Co się stało: Twój synek coś sobie wymyślił i bawił się tą sytuacją. Tobie jednak to się nie spodobało. Nie umiałaś spokojnie przerwać zabawy, powiedzieć, co Ci się nie podoba w zachowaniu malca. Zezłościłaś się, ale tego nie okazałaś. Nie wiadomo, ile czasu mogłabyś wytrwać, tłumiąc niezadowolenie. Pewne jest to, że im dłużej ukrywasz złość, tym trudniej sobie z nią poradzić. Rada: Mów o swoich odczuciach, co Ci się podoba, a co nie. Masz do tego prawo nawet wtedy, gdy Twoje emocje są sprzeczne z tymi, które przeżywa dziecko. Pogódź się jednak z faktem, że każde dziecko, a zwłaszcza dwulatek musi czasem postawić na swoim. [CMS_PAGE_BREAK] 4. Nie prowokuj dziecka do popisów Mama dwuipółletniej Darii: Kiedy moja mała dziewczynka siada do stołu, już czuję się zdenerwowana. Nie mogę patrzeć, jak godzinami układa jedzenie na talerzu, segreguje je, sortuje. A kiedy już włoży coś do buzi, godzinami to żuje. Miałabym ochotę wygonić ją z kuchni, by przerwać te popisy. Co się stało: Córeczka szybko zorientowała się, że gdy bawi się jedzeniem, zwraca Twoją uwagę, a nawet potrafi Cię zdenerwować. Popisuje się więc coraz bardziej. I tak obie bawicie się w teatr jednego aktora i jednego widza. Rada: Zostaw małej więcej swobody, nie kontroluj jej zachowań. Powiedz wyraźnie, na co się nie zgadzasz: rozrzucanie jedzenia, bawienie się nim... i zapowiedz konsekwencje łamania tego zakazu, czyli zakończenie posiłku. Gdy dziecko zgłodnieje, będzie chętniej jadło. Wkrótce ten problem sam się rozwiąże. 5. Odejdź na bok, schowaj ręce do kieszeni Mama półtorarocznego Jasia: Kiedy podczas zabawy w piaskownicy zobaczyłam, jak mój synek okłada kolegę wiaderkiem, bo ten nie chciał mu dać łopatki, byłam naprawdę wściekła. Inne mamy patrzyły, więc czerwona ze wstydu podbiegłam do dzieci. Przyłożyłam synkowi porządnego klapsa. Myślałam, że ochłonie, ale Jaś jeszcze mocniej walił kolegę. Omal nie sprawiłam mu lania. Co się stało: Swoją złością próbowałaś opanować złość synka. Dałaś mu klapsa, bo puściły Ci nerwy. W ten sposób nie tylko nic nie wskórałaś, ale przeciwnie – rozzłościłaś malca jeszcze mocniej. Prawdopodobnie czułaś się winna, bo zadałaś synkowi ból. Byłaś jednak tak zła, że nie umiałaś go przeprosić (a to bardzo ważna nauka dla Twojego dziecka). Rada: Kłótnie opanujesz spokojem, nigdy złością. Przerwij dzieciom zabawę, odciągnij je od siebie, jeżeli dochodzi do konfliktu, ale nie szarp i nie popychaj. Gdy czujesz, że możesz uderzyć, odsuń się na bok, włóż ręce do kieszeni. Kiedy opanujesz złość, wróć do maluchów. Jeśli wymiana zabawek nie skutkuje, dla rozładowania napięcia możesz im zaproponować zabawę w berka. 6. Wykorzystaj energię na działanie Mama trzyletniego Stasia: Wiele razy prosiłam synka, by posprzątał zabawki, które rozrzuca po całym mieszkaniu. Groziłam, że wyniosę je do piwnicy, wyrzucę do śmieci, rozdam innym dzieciom.... Bez skutku. Kiedy przewróciłam się, stając na jakimś samochodziku, zaczęłam rzucać zabawki w kąt. Niestety, metalowy samochodzik trafił w lustro. Staś zaczął płakać i wybiegł przestraszony do swojego pokoju. Co się stało: Zaczęło się niegroźnie, a skończyło tragicznie. Zapędziłaś się zbyt daleko. Przeraziłaś dziecko i jeśli pozostawiłabyś je z tym uczuciem, w podobnej sytuacji może Ci nie ufać, będzie się bało Twojej reakcji. Rzucając przedmiotami, na chwilę wyładowujesz złość, ale problemu nie rozwiązujesz. Rada: Od razu przeproś dziecko, gdy przesadzisz. Spróbuj wykorzystać energię, jaką daje ci złość, na takie działanie, które zmieni sytuację, np. pochowaj zabawki do pudeł, włóż do szafy albo wynieś na jakiś czas do piwnicy. Krystyna Zielińska, psycholog Znajdź swój sposób na rozładowanie napięcia 1. Policz do dziesięciu, nim coś powiesz lub zrobisz w złości. 2. Napij się zimnej wody albo przygotuj sobie kawę czy herbatę. 3. Zadzwoń do przyjaciółki i chwilę z nią poplotkuj. 4. Odkurz mieszkanie, pozmywaj naczynia, posegreguj pranie. 5. Włącz radio, telewizor, płytę z ulubioną muzyką. 6. Idź na spacer, może być nawet krótki, byle energiczny. 7. Weź kąpiel lub prysznic, użyj dobrych, pachnących kosmetyków. 8. Połóż się na chwilę, zamknij oczy i pomyśl o tym, co lubisz robić. 9. Weź kilka wdechów i powoli wypuszczaj powietrze. Przeczytaj też: Gdy puszczają nerwy. Jak okiełznać emocje? Dlaczego nie wolno bić dzieci? Porozumienie bez przemocy, czyli o wychowaniu bez awantur