tokofobia objawy
fot. Adobe Stock

Tokofobia – objawy, konsekwencje i leczenie strachu przed porodem

Objawy tokofobii, czyli panicznego lęku przed porodem, mogą ograniczać się wyłącznie do sfery psychicznej lub obejmować także reakcje fizjologiczne. W skrajnych przypadkach objawów tokofobii u ciężarnych wykonuje się cesarskie cięcie.
Karolina Stępniewska
Konsultacja: Patrycja Satkiewicz
tokofobia objawy
fot. Adobe Stock
Tokofobia, czyli paniczny lęk przed porodem, dotyczy od 6-10 proc. kobiet w ciąży. W ostatnich latach obserwujemy jednak wzrost liczby kobiet z objawami tokofobii i liczby wydawanych zaświadczeń o tym zaburzeniu. Tokofobia jest realnym problemem, a nie – jak uważają niektórzy komentatorzy doniesień o wzroście liczby cesarskich cięć z jej powodu –  tylko wymysłem kobiet, które nie chcą rodzić naturalnie. O tokofobię pytamy psychologa, Patrycję Satkiewicz.

Spis treści:

Objawy tokofobii

– Poród oczywiście zawsze łączy się z pewnym rodzajem lęku, ale nie każdy lęk jest patologiczny – tłumaczy psycholog. – O tokofobii można mówić na pewno wtedy, kiedy kobieta w ogóle rezygnuje z macierzyństwa, bo jej strach przed porodem jest tak wielki, że woli nigdy nie być matką, niż męczyć się (w jej rozumieniu) podczas ciąży i porodu.  

Do innych objawów tokofobii możemy zaliczyć:
  • nawracający niepokój,
  • myśli katastroficzne,
  • koszmary senne,
  • bezsenność,
  • ogólne pogorszenie samopoczucia i jakości życia.

Objawy tokofobii mogą też być somatyczne, czyli dawać symptomy fizjologiczne:
  • bóle głowy i brzucha,
  • kołatanie serca,
  • uczucie duszności,
  • zaburzenia koncentracji.

Poza nimi kobieta panicznie bojąca się porodu może mieć napady paniki i problemy z codziennym funkcjonowaniem i wypełnianiem codziennych obowiązków (jest po prostu „sparaliżowana’’ strachem).
Redakcja poleca: Jeannette Kalyta: „Plan porodu robi więcej złego niż dobrego” [WIDEO]
Kobiety boją się porodu. Chciałyby dokładnie zaplanować jego przebieg, by uniknąć komplikacji podczas narodzin dziecka. Tymczasem plan porodu nie zawsze oznacza lepszą komunikację z położną i lekarzem. Zobacz nasz film i dowiedz się, co o planie porodu i łagodzeniu strachu na porodówce mówi Jeannette Kalyta.

Tokofobia – co to jest?

Tokofobia, czyli patologiczny i paniczny strach przed porodem, zaliczana jest do fobii specyficznych, czyli wywoływanych przez konkretny czynnik. Możemy rozróżnić tokofobię pierwotną, o podłożu nerwicowym, która występuje w pierwszej ciąży u kobiet, które już wcześniej miały jakiś rodzaj zaburzeń lękowych lub tokofobię wtórną – dotyczącą kobiet w kolejnej ciąży. – Tokofobia wtórna może być następstwem wcześniejszego, traumatycznego porodu (spowodowanego np. ułożeniem pośladkowym dziecka, bardzo długim czasem porodu dużego dziecka itp) – wyjaśnia Satkiewicz. 

Lęk przed porodem w przebiegu tokofobii może nawet powstrzymywać kobietę przed zajściem w ciążę i sprawiać, że rezygnuje ona z macierzyństwa. Strach przed zajściem w ciążę może z kolei prowadzić do zaburzeń na tle seksualnym i problemów w związku. 

Czego boi się kobieta cierpiąca na tokofobię? – Przede wszystkim odczuwa olbrzymi lęk przed bólem podczas porodu, ale jest również przekonana o złej opiece ze strony personelu szpitala – wyjaśnia psycholog. Kobieta boi się także utraty kontroli nad swoim zachowaniem w trakcie porodu, jak i tego, że urodzi upośledzone dziecko albo że umrze ono podczas porodu. 

Niektóre kobiety w następstwie tokofobii decydują się na adopcję, podczas stosunków seksualnych stosują kilka metod antykoncepcji, a w przypadku ciąży zdarzają się nawet aborcje powodowane lękiem. – Kobieta z tokofobią, jeśli zdecyduje się urodzić dziecko, już w pierwszym trymestrze ciąży chce wiedzieć niemalże wszystko o porodzie i przebiegu ciąży, często niestety skupia się na tych negatywnych aspektach porodu, co prowadzi do wyolbrzymiania możliwych powikłań i tworzenia katastroficznych scenariuszy, które nie służą ani dobru przyszłej matki, ani nienarodzonemu dziecku, ani związkowi, w którym jest kobieta. 

Przyczyny tokofobii

Powodów wystąpienia tokofobii jest wiele i każdy przypadek należy traktować indywidualnie. Zdaniem Patrycji Satkiewicz, do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia tokofobii, można zaliczyć:
  • wcześniejsze traumy (np. wykorzystywanie seksualne i gwałt), 
  • doświadczenie przemocy, 
  • ciężkie porody w rodzinie lub wśród znajomych i przyjaciółek, 
  • traumatyczny wcześniejszy poród.

Leczenie tokofobii

Kobiety cierpiące na tokofobię nie zawsze podejmują leczenie, częściej idą do psychiatry po zaświadczenie o tokofobii, które daje im prawo do porodu poprzez cesarskie cięcie. Uważa się jednak, że lek przed porodem związany z tokofobią można zmniejszyć m.in. poprzez udział w psychoterapii i rozmowy o swoich wątpliwościach z ginekologiem. – Najczęściej na psychoterapię trafiają jednak kobiety, które w ogóle boją się współżyć ze względu na lęk przed ciążą i porodem, a nie te już w ciąży – uważa Satkiewicz. 

Zalecane w leczeniu tokofobii jest nauczenie kobiety odpowiednich technik oddechowych i relaksacyjnych, znalezienie godnej zaufania położnej, przyjaznego szpitala i lekarza ginekologa, dobre przygotowanie się do porodu np. w szkole rodzenia. Krótkoterminowa terapia także jest skuteczna, jeśli kobieta chce współpracować z psychoterapeutą. Niezwykle ważne jest również wsparcie partnera – nie powinien on bagatelizować problemu, powinien pomagać i wspierać swoją partnerkę. 

Poród przy tokofobii

Kobiety cierpiące na tokofobię najczęściej rodzą poprzez cesarskie cięcie: – To jednak też nie załatwia wszystkiego – twierdzi psycholog. – Nawet jeśli kobieta zdecyduje się na cesarskie cięcie, przedstawiając zaświadczenie o tokofobii, to i tak przez całą ciążę towarzyszy jej olbrzymi niepokój, z którym nie może sobie poradzić. Zdarzają się również przypadki, w których nawet zaświadczenie o tokofobii nie jest potrzebne, ponieważ ciężarna jest w tak silnym stresie i wykazuje tak wielkie objawy paniki, że żaden lekarz nie jest w stanie inaczej rozwiązać ciąży niż przez cesarskie cięcie, ponieważ kobieta zwyczajnie nie chce współpracować. 

Czy przy tokofobii można urodzić naturalnie?

Poród naturalny w przypadku tokofobii jest możliwy, o ile wcześniej kobieta odpowiednio się przygotuje: kluczowe jest, aby podczas porodu czuła się bezpiecznie. Jeśli wybierze szpital, do którego ma zaufanie, lekarza, położną, przygotuje się do porodu, pójdzie na terapię – ma szansę zapanować nad swoim lękiem. Ważne jest także, aby kobieta z tokofobią przygotowywała się do porodu przez całą ciążę.

Zobacz też:
Konsultacja: Patrycja Satkiewicz

psycholog, zajmuje się m.in. tematyką zaburzeń afektywnych i kwestiami seksualności (w szczególności osób LGBT i ich rodzin) 

Oceń artykuł

Ocena 6 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy