GRY
dziecko w 21 tygodniu ciąży
fot. Fotolia.com

Który to miesiąc?

21. tydzień ciąży to środek piątego miesiąca ciąży i dokładnie początek drugiej jej połowy. Możesz teraz zacząć wszędzie widzieć kobiety w ciąży: w sklepie, w kawiarni, w tramwaju, na ulicach. Nie martw się – nie masz halucynacji i nie szykuje się wyż demograficzny. Po prostu zaczęłaś coraz bardziej dostrzegać to, co wiąże się z dziećmi i macierzyństwem. 

Wielkość płodu

Dziecko jest teraz wielkości sporego banana. Od czubka główki po pośladków mierzy około 18 cm. Waży prawie 315 gramów. Jego rączki i nóżki mają już odpowiednie proporcje. Choć jest jeszcze maleńkie, to przypomina już noworodka.

Jak rozwija się dziecko?

W 21. tygodniu ciąży twoje dziecko nadal się zmienia:

  • Doskonalą się jego zmysły, m.in. smak, słuch.
  • Miękkie, delikatne chrząstki układu kostnego dziecka twardnieją, zamieniają się w kości. 
  • Wraz z rozwojem układu nerwowego ruchy dziecka są coraz lepiej skoordynowane. 
  • Twoje dziecko już teraz ma szansę zostać smakoszem. Smak twoich wód płodowych zmienia się w zależności od tego, co jesz – jeśli często jadasz słodkie owoce, np. banany, to wody płodowe robią się słodkawe. Dziecko przekonuje się o tym, gdy je połyka. 
  • Do dziecka dociera coraz więcej dźwięków. Odgłosy dobiegające z wnętrza twojego ciała (te, które towarzyszą pracy żołądka i jelit, szum przepływającej krwi i bicie serca oraz twój głos, który rezonuje w całym ciele) już zna, ale teraz słyszy też dźwięki ze świata zewnętrznego. Stopniowo uczy się je rozpoznawać i odróżnia przyjemne od nieprzyjemnych. Na te niemiłe reaguje szybszym biciem serca i drżeniem całego ciała, a przyjemne działają uspokajająco i kojąco.
Czy wiesz, że dziecko rozpozna twój głos po przyjściu na świat? Nie miej jednak wyrzutów sumienia, jeśli nie masz ochoty mówić do własnego brzucha. Gdy maleństwo się urodzi i tak wyłowi twój głos spośród wielu innych: słyszy go przecież także wówczas, gdy prosisz w sklepie o kilo jabłek albo rozmawiasz z szefem o urlopie. 


21. tydzień ciąży - USG

Ciąża mnoga tydzień po tygodniu

Jeśli spodziewasz się więcej niż jednego dziecka, dbaj o siebie, bo taka ciąża to duży wysiłek dla twojego organizmu. Zwolnij dotychczasowe tempo życia i ogranicz aktywność fizyczną do spacerów. Dużo odpoczywaj i śpij nawet 10 godzin na dobę, a jeśli możesz ucinaj sobie drzemki w ciągu dnia. Jeśli jest ci już ciężko, zrezygnuj z pracy zawodowej, porozmawiaj o tym z lekarzem, który prawdopodobnie wyśle cię na zwolnienie już około połowy ciąży (czyli właśnie teraz).

Film
Co się dzieje w 21. tygodniu ciąży

Co się zmienia u ciebie?

Brzuszek jest coraz większy, ale... nie tylko on się zmienia. Od 21. tygodnia ciąży zmian w twoim ciele będzie znacznie więcej.

  • To normalne, że twoje buty zrobiły się trochę przyciasne. Stopy maja więcej do noszenia, więc mają prawo trochę spuchnąć, poza tym hormony ciążowe zwykle nieco rozluźniają stawy. 
  • Możesz mieć nieco bardziej zaczerwienione dłonie. To także sprawka hormonów ciążowych. Czerwone dłonie nie oznaczają żadnych problemów zdrowotnych!
  • Na brzuchu pojawi się lada moment ciemna linia biegnąca od spojenia łonowego do pępka. Ta brunatna linia to linea nigra, znak firmowy ciąży. 
  • Właśnie teraz pępek zacznie wystawać. Może wyglądać jak guzik od windy. 
  • Na twojej twarzy mogą też pojawić się przebarwienia skóry, które po porodzie powinny zniknąć. Na wszelki wypadek unikaj jednak słońca. 

Jak rośnie brzuch?

W połowie ciąży większość przyszłych mam narzeka, że brzucha nie widać albo że jest zbyt mały. Przełom nastąpi w najbliższych tygodniach. Brzuch zacznie uwidaczniać się pośrodku i przez długi czas będzie wysoko. Nie porównuj się z innymi mamami - u niektórych ciąża jest już dobrze widoczna, u innych mniej, bo każdy organizm inaczej reaguje na ciążę. Jeśli masz silne mięśnie, które mocno trzymają powiększającą się macicę, brzuch wyda się mniejszy. Czasem powodem małego brzucha jest nadmiar kilogramów – przy obfitych kształtach jest mniej widoczny.

O tym pamiętaj!

Nadal dbaj o prawidłową dietę w ciąży – twoje dziecko (ale ty również) potrzebuje wielu ważnych składników. Jedz sporo warzyw, kasz, owoców, chude mięso i ryby. Jeśli cierpisz na zaparcia, możesz sobie pomóc, jedząc produkty z dużą ilością błonnika i bakteriami probiotycznymi.
Zobacz, jakie produkty pomogą na zaparcia w ciąży:
 
Sposoby na zaparcia w ciąży - infografika

Zastanów się też już nad wyprawką dla dziecka – jeśli już zaczniesz kompletować potrzebne rzeczy, być może uda ci się rozłożyć koszty tak, by przed samym porodem nie wydać fortuny. Może na pierwszy ogień pójdą duże sprzęty, takie jak łóżeczko, wózek, kołyska? Albo chociaż wybierz je i zaplanuj, gdzie je postawisz w domu (doświadczone mamy wiedzą, że na łóżeczko często jest za mało miejsca...).
Zobacz też, jak powinna wyglądać wyprawka dla noworodka.
 

Co cię może niepokoić?

Nawet jeśli nigdy nie miałaś problemów z nadciśnieniem, położna lub lekarz zmierzy ci je podczas każdej wizyty kontrolnej. Maksymalne prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi u dorosłego człowieka wynosi 140/90, a podczas ciąży – 135/85. Każda wyższa wartość to nadciśnienie. U około 5-10 procent kobiet ciśnienie rośnie ponad normę. Jeśli ciężarna nie miała wcześniej nadciśnienia, mówi się o nadciśnieniu indukowanym (wywoływanym) ciążą. Kobieta z nadciśnieniem w ciąży musi być pod opieką lekarza, bo może ono prowadzić do groźnych powikłań u mamy i jej nienarodzonego dziecka, m.in. niedotlenienia i zahamowania wzrostu dziecka. Nadciśnienie indukowane ciążą częściej pojawia się kobiet, które:

  • spodziewają się dziecka po raz pierwszy
  • mają więcej niż 35 lat
  • otyłych
  • tych, które chorują na nerki lub cukrzycę.

Jeśli do nadciśnienia dołączy białkomocz, mówi się o stanie przedrzucawkowym. Jego najpoważniejszym powikłaniem może być rzucawka ciążowa – drgawki przypominające atak padaczki. To bardzo niebezpieczne i dla matki, i dla dziecka

Ciąża to także trudny okres dla stóp: mają więcej kilogramów do noszenia, puchną... Może pojawić się piekący ból, a stopa coraz bardziej się deformuje: staje się szersza, może wykoślawić się paluch (powstają halluksy) oraz ​modzele – na podeszwie stopy powstają brzydkie żółtawe zmiany. Gdy stopa przestaje pełnić swoją funkcję jak należy (czyli podpierać ciało w trzech punktach), może pojawić się ból kolan, bioder, kręgosłupa, a nawet głowy.

Jak zapobiec problemom ze stopami?

  1. Pilnuj wagi. Nie powinno ci przybyć więcej niż 16 kg. 
  2. Zrezygnuj ze szpilek. Chodząc w butach na wysokich obcasach obciążasz głównie przód stopy. 
  3. Pomyśl o wkładkach ortopedycznych. Kup je koniecznie jeśli przybrałaś na wadze ponad normę. Najlepiej zaopatrywać się w nie w specjalistycznym sklepie. 
  4. Nie tkwij w bezruchu... Spaceruj, zmieniaj pozycję, ćwicz, np. wykonuj stopami okrężne ruchy...
  5. ...ale nie szarżuj. Nadmierne obciążanie stóp, np. wielogodzinne stanie, także źle na nie wpływa.
  6. Masuj. Możesz robić to przy pomocy piłki-jeżyka albo wybrać się na masaż relaksacyjny lub refleksologiczny.

Częste pytania na tym etapie ciąży

Doładuj
Przeładuj

Narzędzia dla mam

Więcej

Lato w ciąży

Sezon na witaminy