Co to jest sumienie
Adobe Stock/ lassedesignen
Religia

Co to jest sumienie?

Jedną z największych zagadek religii jest pytanie: co to jest sumienie. Pierwotny głos pochodzący z wnętrza człowieka jest bardzo enigmatyczny dla świata naukowego, jednak Biblia dostarcza nam dość jasnych odpowiedzi na to pytanie.

W Piśmie Świętym dość często można przeczytać o „czystym sercu” bądź „czystym sumieniu”. W Listach do Hebrajczyków pojawiają się wskazania, że dla każdego chrześcijanina konieczne jest tzw. doskonalenie sumienia (Hbr 9,9.14), które pozwala osiągnąć stan „czystego serca”. Chcąc tego dokonać, musimy najpierw zrozumieć, co właściwie oznacza to słowo.

Spis treści:

  1. Czym jest sumienie?
  2. Rodzaje sumienia
  3. Sumienie moralne w literaturze

Czym jest sumienie?

Sumienie to wewnętrzne odczucie, nazywane także sądem rozumu, które pozwala oceniać postępowanie własne jako dobre lub złe. Jest to pewna zdolność pozwalająca człowiekowi ujmować, czy podjęte działania mają wysoką jakość moralną.

Czyste sumienie zapewnia nam postępowanie zgodnie z przyjętymi normami moralnymi. Jeśli człowiek nie posłucha swego sumienia, to dość często towarzyszy temu późniejsze poczucie winy i tzw. wyrzuty sumienia.

W Biblii człowieka, który wsłuchuje się w głos znajdujący się w jego wnętrzu, nazywa się człowiekiem roztropnym. Człowiek roztropny zastanawia się on nad własnym postępowaniem i zawsze wybiera dobro od zła.

Sumienie – definicja słownikowa

Według słownika języka polskiego, sumienie jest pojęciem z zakresu etyki i teologii moralnej, które rozumiane jest jako: „wewnętrzna instancja orzekania moralnego, indywidualne rozeznanie dobra i zła, zinterioryzowane wartości uznane przez jednostkę, a wyznawane przez grupę społeczną.

Rodzaje sumienia

Sumienie moralne można podzielić ze względu na jego pochodzenie:

  • sumienie pierwotne to pogląd chrześcijański, zgodnie z którym, sumienie jest uwarunkowane obecnością Boga (lub Ducha świętego) we wnętrzu człowieka. W chrześcijaństwie uważa się, że sumienie jest źródłem uświęcenia duszy, które pozwala oceniać postępowanie własne na podstawie pierwotnych (wrodzonych) wartości. W religii chrześcijańskiej sumienie to tzw. sanktuarium człowieka, które jest najtajniejszym ośrodkiem, gdzie człowiek może porozmawiać z samym Bogiem.

  • sumienie pochodne (nabyte) to idea, według której w naszym wnętrzu rozbrzmiewa głos rozsądku, który został ukształtowany przez socjalizację i internalizację. Sumienie kieruje się więc nabytymi wartościami, które przekazało nam społeczeństwo i rodzice.

Rodzaje sumienia w Piśmie Świętym

Ze względu na czas oceny działań w Piśmie Świętym wyróżnia się:

  • sumienie przeduczynkowe – sumienie, które jest czynnikiem decydującym przed podjęciem jakiegoś działania,

  • sumienie pouczynkowe – towarzyszące po wykonaniu czynności, które umożliwia ocenę moralną działań. Mogą mu towarzyszyć wyrzuty sumienia, które pojawiają się w momencie uświadomienia sobie niemoralnego postępowania.

Inne rozróżnienie sumienia można znaleźć w Ewangelii św. Marka, który podzielił sumienie na wrażliwe i niewrażliwe. Pierwsze sumienie jest wrażliwe na krzywdę bliźniego, natomiast drugie ma znacznie większą tolerancję dla niemoralnych zachowań.

Sumienie moralne w literaturze

O głosie sumienia, który określa wewnętrzne odczucie pozwalające lub negujące postępowanie własne, można przeczytać już w literaturze starożytnych Greków.

Najsłynniejszym przykładem jest daimonion, czyli wewnętrzny głos, o którym pisał Sokrates. Z języka greckiego słowo daimonion oznaczało istotę duchową, która łączy świat bogów i ludzi.

Sokrates uważał, że ma w sobie nadprzyrodzonego demona, którego głos pozwalał mu podejmować odpowiednie decyzje. W notatkach Platona możemy przeczytać, że daimonion zawsze odradzał Sokratesowi zło, co można porównać do wewnętrznego głosu sumienia w ujęciu religii chrześcijańskiej, które zawsze wybiera zgodnie z pierwotnym instynktem dobra.

Pojęcie Daimonion pojawia się także w literaturze S. Żeromskiego pt. „Ludzie bezdomni”, gdzie również jest ono bliźniaczo podobne do czegoś, co w kręgu religii chrześcijańskich nazywa się sumieniem.

18-24 KWIETNIA
szaleństwo zakupów
do -40%
do -40%
Rabat do -40% na wszystkie but... więcej»
Kod rabatowy:ZAKUPY
Zobacz
+
do -40%
Online

Rabat do -40% na wszystkie buty i torebki z kodem: ZAKUPY. Oferta dostępna sklep.carinii.com.pl. Szczegóły na stronie.  

Najniższa cena produktu ze zdjęcia z 30 dni przed obniżką - 649 zł.  

Cena produktu po zastosowaniu rabatu - 519,20 zł

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:ZAKUPY
Zobacz
Rabat przy zakupie min. 2 produktów
Rabat przy zakupie min. 2 produktów
Przy zakupie min. 2 produktów,... więcej»
Kod rabatowy:sloggi24
Zobacz
+
Rabat przy zakupie min. 2 produktów
Online
Stacjonarnie

Przy zakupie min. 2 produktów, -50% na drugi tańszy produkt. Rabat obejmuje wybrany asortyment dostępny we wszystkich salonach Triumph, outletach, wybranych sklepach partnerskich i na pl.sloggi.com. Oferta nie łączy się z innymi promocjami. Szczegóły na stronie Partnera.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:sloggi24
Zobacz
do -25% w sklepie basiclab.shop
do -25% w sklepie basiclab.shop
Rabat na wszystko dostępny na... więcej»
Zobacz
+
do -25% w sklepie basiclab.shop
Online

Rabat na wszystko dostępny na www.basiclab.shop. Promocje nie łączą się. Szczegóły na stronie.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Zobacz
20% rabatu na jeden produkt*
20% rabatu na jeden produkt*
Rabat 20 % na jeden nieprzecen... więcej»
Kod rabatowy:20zakupy
Zobacz
+
20% rabatu na jeden produkt*
Online
Stacjonarnie

Rabat 20 % na jeden nieprzeceniony artykuł dostępny w sklepach stacjonarnych i na VANGRAAF.COM. Z rabatu można skorzystać tylko jeden raz i nie można go łączyć z innymi promocjami. Wypłata w gotówce, zakup karty podarunkowej lub zwrot za dotychczas zakupione artykuły są wykluczone. Szczegóły u sprzedawcy i na stronie www.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:20zakupy
Zobacz
20% rabatu na kosmetyki Clarena
20% rabatu na kosmetyki Clarena
Rabat na cały asortyment dostę... więcej»
Kod rabatowy:SZALONE20
Zobacz
+
20% rabatu na kosmetyki Clarena
Online
Stacjonarnie

Rabat na cały asortyment dostępny w sklepach stacjonarnych i na e-clarena.eu. Promocja obowiązuje dla zamówień powyżej 100zł oraz obejmuje produkty nieprzecenione. Szczegóły u sprzedawcy i na stronie.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:SZALONE20
Zobacz
-20% na wybrane produkty
-20% na wybrane produkty
Rabat 20% na cały asortyment z... więcej»
Kod rabatowy:szalenstwo20
Zobacz
+
-20% na wybrane produkty
Online

Rabat 20% na cały asortyment z wyłączeniem kolekcji Sablewska x Gabriella. Oferta dostępna na gabriella.pl. Nie łączy się z innymi promocjami. Szczegóły na stronie. 

Najniższa cena produktu ze zdjęcia 30 dni przed obniżką - 16,90 zł. 

Cena po zastosowaniu rabatu - 13,52 zł.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:szalenstwo20
Zobacz
REKLAMA
Nasze akcje
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Współpraca reklamowa
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Współpraca reklamowa
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Współpraca reklamowa
Polecamy
Porady
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile dać na chrzest w 2024 roku? (ile od dziadków a ile od chrzestnej, chrzestnego i gości) 
Luiza Słuszniak
wierszyki o wiośnie
Gry i zabawy
Wiersze o wiośnie: piękne utwory znanych poetów i krótkie rymowanki dla dzieci
Ewa Janczak-Cwil
cytaty na komunię
Cytaty i przysłowia
Cytaty na komunię świętą: piękne i mądre, Jana Pawła ll, cytaty z Biblii
Joanna Biegaj
Rocznica Komunii Świętej – prezenty
Święta i uroczystości
Rocznica Komunii świętej – co z tortem i prezentami? I czy udział w rocznicy komunii jest obowiązkowy? 
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki nad dzieckiem: od kiedy, ile płatne? Przepisy 2024
Joanna Biegaj
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
chłopiec, dziecko, krzyk, złość
Wychowanie
Agresywne dziecko w przedszkolu: co robić, gdzie zgłosić?
Magdalena Drab
Cytaty na chrzest
Cytaty i przysłowia
Cytaty na chrzest: piękne sentencje i złote myśli z okazji chrzcin
Milena Oszczepalińska
Szkoła w Chmurze: kto może z niej skorzystać?
Edukacja
Szkoła w Chmurze: na czym polega, czy jest legalna i kto może z niej skorzystać?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
jak ubierać niemowlę na spacer wiosną
Pielęgnacja
Jak ubierać niemowlę wiosną: w kwietniu, w maju i przy 20 stopniach [LISTA UBRANEK]
Magdalena Drab
Przedszkolaki powinny się bawić, a nie ciągle uczyć
Edukacja
Przedszkolaki coraz częściej potrafią czytać i pisać, ale mają zaburzenia sensoryczne. Gdzie tkwi błąd?
Milena Oszczepalińska
dziecko ciągle choruje
Zdrowie
Dziecko ciągle choruje: nawracające zapalenie oskrzeli i infekcje gardła [CO ROBIĆ?]
Magdalena Drab
Pełne szpitale RSV
Aktualności
Lekarz mówi wprost: dziecko z RSV i z dusznością umrze, jeśli nie trafi do szpitala
Ewa Janczak-Cwil
wpływ telewizji na rozwój dziecka
Wychowanie
Wpływ telewizji na rozwój dziecka – negatywne i pozytywne skutki oglądania telewizji
Aneta Grinberg
morfologia u dzieci
Zdrowie
Morfologia u dzieci – jak czytać wyniki krwi [NORMY]
Ewa Janczak-Cwil
znieczulenie podpajęczynówkowe
Poród naturalny
Znieczulenie podpajęczynówkowe najczęściej stosowane podczas cesarskiego cięcia [zalety i wady]
Agnieszka Majchrzak
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2024: ile dni i ile płatny? Dokumenty i wniosek o urlop dla ojca
Magdalena Drab
kiedy wkładać dziecku czapkę
Zdrowie
Kiedy wkładać dziecku czapkę? I czy przewianie uszu to mit? [PEDIATRA WYJAŚNIA]
Małgorzata Wódz

Strefa okazji i inspiracji

REKLAMA