Encyklopedia problemów wychowawczych

Uparciuch

Już dwie godziny próbujesz nałożyć swojemu brzdącowi czapeczkę, a on z uporem ją ściąga. Wcześniej odmawiał zjedzenia zupki, a rankiem z zapałem oddawał się rozdzierającemu płaczowi, bo nie chciał umyć powalanych flamastrami rączek...

Co zrobić z małym uparciuchem?

Przede wszystkim głęboko odetchnąć i... uzbroić się w cierpliwość. Pozwól czasami maluchowi zrobić tak, jak zechce, uległość wobec niektórych zachcianek dziecka da mu poczucie panowania nad swoim życiem. Oczywiście nie rezygnuj z prób przekonania dziecka, że musi założyć czapkę, gdy na dworze wieje i panuje ziąb. Natomiast pozwól mu samemu zdecydować, czy woli zjeść kanapkę czy jogurt, założyć zieloną bluzkę czy czerwony sweterek. Samodzielne podejmowanie decyzji to znakomita lekcja dojrzałości.

Przebojowy maluch
Potraktuj upór malca jak zaletę. Małe uparciuchy wyrastają na samodzielnych, asertywnych i przebojowych ludzi. Są zdeterminowane, stanowcze i nie poddają się łatwo naciskom. Świadomość tego z pewnością pozwoli Ci przetrwać chwile, w których czujesz, że zaraz wybuchniesz. Pamiętaj także, że na zachowanie dziecka ma wpływ wiele czynników: wrodzony temperament, zmęczenie, a także obserwacja zachowania dorosłych. Dlatego zanim krzykniesz na malca albo co gorsza, wlepisz klapsa, uświadom sobie skutki swojego zachowania – maluch nie zmieni swojego charakteru, ale dojdzie do wniosku, że silniejszy zawsze ma rację.

Wyznacz granice
Uratować Cię może jedynie spokój i żelazna konsekwencja. Zabronione jednego dnia zachowanie nie może być dopuszczalne tydzień później. Maluszek dzięki wyraźnie zaznaczonym granicom uczy się życia w społeczeństwie i zyskuje poczucie bezpieczeństwa. Paradoksalnie – Twój uparciuszek podświadomie chce, abyś to Ty postawiła na swoim. Dzięki temu zyskuje upragnione przeświadczenie, że rodzice są silnymi, opiekuńczymi i mądrymi osobami.

Jeśli masz w domu malucha z charakterkiem...
1. Nie pokazuj na każdym kroku, „kto tu rządzi”, bo w ten sposób dziecko nie zdobędzie upragnionej niezależności, nie nabierze większej pewności siebie.
2. Nie nadużywaj słowa „nie”. Maluch Cię naśladuje. Zacznie częściej używać tego słowa, a przecież na tym wcale Ci nie zależy.
3. Czasem pozwól dziecku zbuntować się. W ten sposób okazujesz mu swój szacunek.
4. Nie stosuj zbyt wielu zakazów. One ograniczają dziecięcą wolność.
6. Zawieraj z dzieckiem umowy – gdy czegoś się domaga, powiedz np.: „Najpierw zrobimy zakupy, potem pójdziemy na plac zabaw”.
7. Bądź konsekwentna. Gdy raz powiedziałaś „nie”, wytrwaj nawet wtedy, gdy dziecko mocno nalega na zmianę zdania.
8. Pokazuj właściwe wzorce zachowań. Gdy jesteś zła, kontroluj swoje reakcje. Nie krzycz, nie wyładowuj złości na innych.
9. Nie nadużywaj kar – przeciwnie, jak najczęściej nagradzaj za dobre zachowanie.
10. Rozmawiajcie, ale nie wdawaj się z malcem w długie dyskusje. Przekonuj stanowczo, ale krótko. Nie daj się sprowokować, gdy wytacza nielogiczne kontrargumenty.

Krystyna Zielińska, psycholog