Upadek na łyżwach, urazy - pierwsza pomoc
fot. Fotolia

Wypadki zimą – jak postępować w przypadku urazów dłoni i kolana?

Urazy nadgarstka, skręcenie kolana, złamania – zimą o tego typu kontuzje bardzo łatwo. Sprawdź, jak postępować w przypadku obrzęku czy złamania.
Monika Karbarczyk
Upadek na łyżwach, urazy - pierwsza pomoc
fot. Fotolia
Upadać trzeba umieć – tak mawiał mój tata, gdy podnosił mnie na stoku podczas nauki jazdy na nartach, i do znudzenia powtarzał: "chroń głowę, kręgosłup, kolana, nadgarstki i łokcie". Z powierzchni do upadania zostawały mi tylko pośladki. Rzeczywiście ta część była najczęściej poobijana. Choć byłam wtedy przedszkolakiem, tę radę dobrze zapamiętałam.
Nie zawsze jednak uda nam się upaść tak, by chronić te najważniejsze części ciała. Zobacz, jakie są zasady pierwszej pomocy w urazach rąk czy nóg.

Obrzęk – jak należy złagodzić tę dolegliwość?

Najczęstszym i najbardziej widocznym objawem urazu jest obrzęk. Aby zmniejszyć opuchliznę, najlepiej zrobić zimny okład, np. z kostek lodu. Nie należy ich jednak przykładać bezpośrednio na ciało; najlepiej zawinąć je w foliową torbę, a następnie w jakiś materiał (np. ścierkę lub ręcznik). Warto też na kilka godzin zrezygnować z aktywności, a urażoną kończynę ułożyć na jakimś podwyższeniu, np. na zwiniętej poduszce. Jeśli obrzęk będzie się powiększał, a do tego dojdzie ból, należy jak najszybciej udać się do lekarza.

Zobacz także: Jak nauczyć dziecko wzywać przez telefon pogotowie?
Redakcja poleca: Uwaga! Nagłe wypadki - zasady udzielania pomocy dzieciom - film
Pediatra radzi, jak zachować się, gdy dziecko się zakrztusi, oparzy lub skaleczy.

Uraz nadgarstka – pierwsza pomoc

Podczas upadku często podpieramy się ręką, co sprawia, że jedną z częstszych kontuzji jest... uraz nadgarstka i/lub dłoni. Dotyczy on małych kości, więc może nie dawać objawów bólowych, dlatego sporo osób początkowo bagatelizuje ten uraz. Niesłusznie. Nieleczony może prowadzić do problemów z ruchomością stawów. Co powinno nas zaniepokoić?
Jeśli dłoń i/lub nadgarstek są zdeformowane, spuchnięte lub inaczej zmienione chorobowo, mogło dojść do złamania kości. Jeśli nie ma wyraźnych, widocznych gołym okiem zmian, ale przy poruszaniu dłonią lub nadgarstkiem pojawia się ból, prawdopodobnie doszło do zwichnięcia stawów. W obu przypadkach trzeba natychmiast zgłosić się do lekarza. Aby nie zwiększać stopnia urazu, rękę należy powiesić na temblaku. Można również zastosować lek przeciwbólowy w żelu w miejscu urazu, o ile nie ma rany.
Jeśli podczas kontuzji doszło do naruszenia tkanek, tj. pojawiła się rana, a jej okolice są spuchnięte, zaczerwienione i bolesne, mogło dojść do zakażenia rany. Jeśli dodatkowo pojawiły się czerwone smugi lub pręgi odchodzące od rany, może to świadczyć o zakażeniu tężcem. Tężec to niebezpieczna choroba zakaźna, zagrażająca życiu, dlatego trzeba jak najszybciej udać się do lekarza, który przepisze antybiotyk oraz poda przypominającą dawkę anatoksyny przeciwtężcowej.
Lekarze ortopedzi złamania dłoni i/lub nadgarstka uważają za trudne w diagnozie, ponieważ może być ono niewidoczne na zdjęciu rentgenowskim w pierwszych dniach po urazie (dotyczy to przede wszystkim złamania kości łódeczkowatej). Stąd tego typu kontuzje nazywa się jest "cichym złamaniem".
– Nieleczone złamanie może spowodować trwałe ograniczenie funkcji nadgarstka, jednak odpowiednio wykonane zdjęcie RTG pozwala zdiagnozować ten uraz  – uważa ortopeda, traumatolog Jacek Mazak ze Szpitala Centrum ENEL-MED.

Zobacz, jak unieruchomić rękę w przypadku kontuzji:



Urazy kolana, czyli skręcenia i złamania 

Uraz kolana może być efektem uprawiania sportu (np. jazdy na nartach, łyżwach, a nawet na sankach), ale również nieszczęśliwego wypadku (np. poślizgnięcia się na oblodzonym chodniku).
Każdy uraz kolana jest potencjalnie niebezpieczny, dlatego w przypadku pojawienia się obrzęku, bólu, deformacji czy ograniczenia ruchomości nogi, należy się jak najszybciej udać do lekarza lub wezwać pomoc (np. gdy zachodzi prawdopodobieństwo złamania).
Pierwsza pomoc w przypadku złamania ogranicza się do unieruchomienia kończyny, np. położenia wokół nogi kurtki, i wezwania pomocy, czyli pogotowia ratunkowe. Nie można na własną rękę nastawiać nogi, bo może dojść do uszkodzenia naczyń i nerwów.
– Urazy kolana rozpoznaje się na podstawie wstępnego badania oraz zdjęcia RTG, często również wykonuje się USG i/lub rezonans w celu postawienia dokładnego rozpoznania. Podczas skręcenia kolana dochodzi do uszkodzenia łąkotek, więzadeł krzyżowych i pobocznych oraz chrząstki, a te uszkodzenia najczęściej wymagają leczenia operacyjnego – tłumaczy dr Jacek Mazek.
Lżejsze przypadki złamań zazwyczaj leczy się unieruchamiając nogę w gipsie czy stabilizatorze. O zastosowanej metodzie zawsze decyduje lekarz ortopeda. Natomiast w przypadku złamań wielomiejscowych oraz otwartych konieczne jest leczenie operacyjne. Zabieg polega na nastawieniu kości za pomocą płytek, gwoździ czy wkrętów. Leczenie operacyjne pozwala zrezygnować z usztywnienia, tym samym przyśpiesza znacznie proces rehabilitacyjny oraz powrót do normalnej aktywności.

Zobacz, jak unieruchomić nogę, gdy dojdzie do urazu:


Polecamy: Jak przeprowadzić resuscytację u dziecka?

Opracowanie we współpracy z lek. med. Jackiem Mazkiem - specjalistą ortopedii i traumatologii narządu ruchu ze Szpitala Centrum ENEL-MED.
Oceń artykuł

Ocena 4 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy