w czym jest gluten
fot. Adobe Stock

W czym jest gluten? – lista zbóż i produktów zawierających gluten

Wyjaśniamy, czym jest gluten i gdzie można go znaleźć. Wymieniamy zboża, w których gluten występuje naturalnie, a także produkty, w których nie spodziewamy się jego obecności, mimo że jest do nich dodawany. To ważna wiedza dla osób uczulonych lub tylko nadwrażliwych na gluten, które po zjedzeniu zawierających to białko produktów mogą mieć kłopoty zdrowotne.
Ewa Janczak-Cwil
w czym jest gluten
fot. Adobe Stock
Gluten to specyficzny składnik zbóż, które między innymi sprawia, że makaron jest jędrny. Ludzie uczuleni na gluten lub chorujący na celiakię mają po jego spożyciu kłopoty zdrowotne, dlatego muszą unikać produktów z glutenem.

Gluten znajduje się głównie w zbożach, ale nie tylko. Właściwości glutenu sprawiają, że stosuje się go także do wyrobu innych produktów spożywczych. Dodaje się go, aby poprawić ich konsystencję i smak. Gluten można znaleźć np. na liście składników niektórych wędlin. Osoby, które muszą unikać glutenu, powinny zawsze czytać skład kupowanych produktów spożywczych, aby uniknąć przykrych dolegliwości.  

Gluten – co to takiego?

Gluten to białka roślinne (gluteniny i gliadyny) należące do grupy prolamin. W połączeniu z wodą tworzą plastyczną strukturę, dzięki której ciasto zrobione ze zwykłej mąki jest elastyczne i wolniej wysycha. Produkty z glutenem dłużej zachowują aromat, a pieczywo ma porowatą strukturę (gluten zmieszany z wodą zatrzymuje w cieście powstające pęcherzyki dwutlenku węgla. Wszystko to sprawia, że tradycyjne pieczywo jest puszyste i wolniej czerstwieje. Gluten bywa też dodawany do różnych produktów spożywczych, aby podnieść ich walory zapachowe i smakowe.

W czym jest gluten?

Naturalnie gluten znajduje się w zbożach i produktach z nich wytworzonych.

Zboża zawierające gluten:
  • pszenica
  • żyto
  • orkisz
  • owies
  • pszenżyto
  • jęczmień.

Produkty wytworzone ze zbóż, które zawierają najwięcej glutenu:
  • mąki,
  • otręby,
  • makarony,
  • pieczywo,
  • ciasta, ciastka,
  • płatki śniadaniowe,
  • kasze – kuskus, pęczak, jęczmienna,
  • napoje wyprodukowane z wykorzystaniem słodu jęczmiennego,
  • bułka tarta.
 
Inne produkty, w których można znaleźć gluten:
  • kiełbasy
  • parówki
  • pasztety
  • mielonki
  • majonez
  • musztarda
  • kaszki mleczno-zbożowe
  • pieczywo chrupkie
  • słodycze
  • desery
  • zupy i sosy typu instant
  • budyń
  • twaróg 
  • ser
  • sos sojowy
 
Produkty spożywcze mogą zawierać gluten, który został do nich celowo dodany lub trafił tam jako zanieczyszczenie na linii produkcyjnej.
 
Glutenu nie zawierają: proso, amarantus, ryż, kukurydza, komosa ryżowa, jaja, tapioka, maniok, gryka, sorgo, świeże mięso, ryby, warzywa i owoce, miód, orzechy, tłuszcz roślinny i zwierzęcy, mleko, soja, cukier oraz wyroby cukiernicze i pieczywo wyprodukowane na bazie mąk bezglutenowych.

Komu szkodzi gluten?

Gluten nie szkodzi zdrowym ludziom, więc bez wyraźnej potrzeby nie ma potrzeby eliminowania go z diety – nie stwierdzono, aby dieta bezglutenowa w przypadku osób zdrowych przynosiła korzyści zdrowotne.
 
Glutenu nie powinny jeść osoby:
 
Celiakia to choroba powodująca uszkodzenie kosmków jelitowych i zaburzenia wchłaniania substancji odżywczych. W przebiegu alergii na gluten nie dochodzi do uszkodzenia kosmków jelitowych, a objawy alergii to nie tylko dolegliwości ze strony układu pokarmowego, ale i zmiany skórne. Z kolei osoby z nadwrażliwością na gluten nie są na niego uczulone i mają zdrowe jelita, ale ich układ pokarmowy źle reaguje na białka tego rodzaju.

Zobacz także:
Redakcja poleca: Wprowadzanie glutenu do diety niemowlaka – dlaczego teraz robi się to inaczej? [WIDEO]
Zasady wprowadzania glutenu co jakiś czas zmieniają się w związku z nowymi wytycznymi ekspertów ds. żywienia dzieci. Pediatra z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wyjaśnia, dlaczego obecnie zaleca się podawanie glutenu niemowlakom między 4. a 12. miesiącem życia.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy