noworodek, szpital, inkubator

Gdy dziecko rodzi się za wcześnie...

Każda kobieta ma nadzieję, że po dziewięciu miesiącach ciąży urodzi zdrowego bobasa. Czasem jednak dziecko przychodzi na świat za wcześnie. Co wtedy robić? Tłumaczy profesor Ewa Helwich, ekspert z IMiD.
Konsultacja: Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich, neonatolog
noworodek, szpital, inkubator
Narodziny wcześniaka są dla rodziców szokiem. By go złagodzić i jak najlepiej zaopiekować się maluszkiem, potrzeba wiele miłości, cierpliwości, a także wiedzy. Żeby pomóc wam w uzyskaniu informacji, profesor Ewa Helwich – neonatolog (specjalista od rozwoju noworodków), odpowiada na nadesłane do redakcji pytania.

Kiedy noworodka uznaje się za wcześniaka?
Ewa Helwich:
Wtedy, gdy poród następuje przed upływem 37. tygodnia ciąży. Obecnie udaje się uratować nawet dzieci urodzone w 23. tygodniu. Niestety, nie wszystkie. Te z wagą poniżej 1 kg są skrajnie niedojrzałe. Trudniej więc jest utrzymać je przy życiu i przeprowadzić przez niebezpieczny okres.

W jaki sposób można zwiększyć szanse dziecka?
Ewa Helwich:
Najlepiej, gdyby poród nastąpił w specjalistycznym ośrodku, bez konieczności transportowania do niego dziecka. To zwiększa szanse na uratowanie wcześniaka, szybkie ustabilizowanie jego krążenia i oddechu oraz uniknięcie powikłań, np. neurologicznych, płucnych i ze wzrokiem (tzw. retinopatia wcześniaków).

Gdzie szukać specjalistycznej opieki?
Ewa Helwich:
W Polsce mamy trzystopniową opiekę szpitalną. Pierwszy poziom przeznaczony jest dla kobiet, u których ciąża i poród przebiegają normalnie. Do szpitali drugiego stopnia kierowane są przypadki z niewielkimi komplikacjami, do trzeciego zaś te wymagające bardzo zaawansowanej opieki medycznej. W każdym województwie znajduje się przynajmniej jedna taka placówka. By kobieta, u której występuje ryzyko przedwczesnego porodu, została do niej przyjęta, potrzebuje skierowania od lekarza prowadzącego ciążę. Im wcześniej się o nie postara, tym lepiej. Nadal bowiem brakuje miejsc na takich oddziałach, jest za mało personelu i profesjonalnej aparatury medycznej.

Kiedy trzeba się liczyć z przedwczesnym porodem?
Ewa Helwich: Ryzyko zwiększa się przy niektórych chorobach przewlekłych (zwłaszcza jeśli nie były leczone przed zajściem w ciążę i w jej trakcie), a także jeśli kobieta już poprzednio rodziła przedwcześnie. Inne przyczyny to m.in. nieleczone infekcje, szczególnie układu moczowego i dróg rodnych, zbyt ciężka praca, silny stres, palenie papierosów, brak higieny i profilaktyki zdrowotnej – w tym regularnych badań czy odpowiedniej dla ciężarnej diety.

Co się dzieje po porodzie?
Ewa Helwich:
Najmniejsze dzieci, te z wagą poniżej kilograma, w pierwszym okresie z reguły potrzebują wsparcia oddechowego i kontroli pracy układu krążenia. Są stale monitorowane przez aparaturę medyczną. By zapewnić im środowisko jak najbardziej zbliżone do tego w łonie matki, muszą przebywać w inkubatorze. Pozwala on dostosowywać na bieżąco temperaturę i wilgotność powietrza do potrzeb dziecka.



Jak długo malec musi przebywać w inkubatorze?
Ewa Helwich: Do czasu, aż będzie w stanie samodzielnie utrzymywać ciepłotę ciała, czyli nie będzie marzł, gdy jest cieplutko ubrany i przykryty. Dla większości dzieci taki moment następuje, gdy osiągną wagę 1,5–1,6 kg.

Czy, jeszcze w szpitalu, matka może pomóc wcześniakowi?
Ewa Helwich:
Tak, dlatego gorąco namawiam, by spędzała z nim jak najwięcej czasu. Może wtedy gładzić maleństwo, śpiewać mu, przemawiać do niego, z czasem także zmieniać pieluszki. To pomaga stworzyć więź emocjonalną. Co ważne, uczy mamę rozpoznawania potrzeb wcześniaka, opieki nad nim i pielęgnacji. Ułatwia też utrzymanie laktacji. Dzięki temu mama ma duże szanse zachować mleko do momentu, gdy dziecko będzie mogło być karmione piersią.

A jak może się udzielać tata?
Ewa Helwich: Gdy wcześniak będzie w lepszej formie, i matka, i ojciec mogą zacząć „kangurowanie”. Obok inkubatora stawia się wtedy fotel, w którym rodzic siada i przytula dziecko do klatki piersiowej, do gołej skóry. Maluszek (przykryty kocykiem) może w tej pozycji spać. Czuje się wtedy bezpieczny i kochany.

Kiedy wcześniak może być wypisany do domu?
Ewa Helwich: Gdy jego waga wynosi około 2 kg, jest na tyle silny i dojrzały, że nie ma kłopotów z oddychaniem, utrzymaniem temperatury ciała, jedzeniem i przyswajaniem pokarmu.

Czy dziecko, które urodziło się przedwcześnie, ma szansę dogonić w rozwoju rówieśników?
Ewa Helwich: Jak najbardziej. Tak jest w większości przypadków, choć nim to nastąpi, mogą upłynąć miesiące, a nawet lata. Część dzieci może być nieco drobniejsza i niższa, ale w pełni sprawna intelektualnie. Poważne powikłania zdrowotne występują jedynie u ok. 10–20 procent maluszków. Dotyczy to głównie tych skrajnie przedwcześnie urodzonych. I dlatego właśnie one najdłużej muszą przebywać pod opieką lekarza.

Gdzie szukać pomocy?
Gdy wcześniak zostaje wypisany ze szpitala, jego rodzice nadal mogą liczyć na fachowe wsparcie przyszpitalnej poradni neonatologicznej. Cenne wskazówki znajdą też:
- na www.wczesniaki.org – patronatem strony jest Polskie Towarzystwo Neonatologiczne, za pośrednictwem portalu prowadzony jest także program edukacyjny dla rodziców „O!Słoń Wcześniaka”;
- na www.wczesniak.pl – to strona założona przez rodziców wcześniaków. Znajdziesz na niej praktyczne wskazówki, historie urodzonych przed terminem maluszków i adresy grup wsparcia;
- w książce „Wcześniak. Pierwsze 6 lat życia” (autorzy: Wechsler Linden Dana, Trenti Paroli Emma, Wechsler Doron Mia, cena: ok. 65 zł) – to poradnik napisany wspólnie przez lekarzy i rodziców wcześniaków.

Redakcja poleca: Jakie zasady obowiązują na oddziale noworodkowym? [WIDEO]
Wcześniak w szpitalu to trudna sytuacja dla całej rodziny. Na oddziale Intensywnej Opieki Noworodka, czyli w miejscu, gdzie trafiają wcześniaki i maluszki wymagające wyjątkowej troski, obowiązują restrykcyjne zasady. Jak się zachować na oddziale noworodkowym, zapytaliśmy doświadczoną pielęgniarkę.
Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich
Konsultacja: Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich, neonatolog

Krajowy konsultant w dziedzinie neonatologii. W Instytucie Matki i Dziecka kieruje Kliniką Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka, którą stworzyła jako ośrodek leczenia wcześniaków.

Oceń artykuł

Ocena 5 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy