Encyklopedia zdrowia dziecka

Wgłobienie jelit

Wgłobienie jelit to najczęstsza przyczyna niedrożności przewodu pokarmowego u małych dzieci. Występuje najczęściej u niemowląt, szczególnie kilkumiesięcznych chłopców. Najwięcej zachorowań  jest u dzieci  między szóstym a dwudziestym czwartym miesiącem życia. Wgłobienie jelit rzadko występuje po drugim roku życia.

Przyczyny wgłobienia jelit

Wgłobienie jelit to patologiczny stan, w którym część jednego odcinka jelita wsuwa się do drugiego (zwykle część jelita cienkiego wchodzi w jelito grube). Sprzyjają mu czynniki wrodzone - anomalie w budowie anatomicznej przewodu pokarmowego, przeszkody w przechodzeniu przez jelita treści pokarmowej (uchyłki i polipy), nieprawidłowa budowa i kurczliwość mięśni jelit.
U znacznej większości dzieci nie udaje się wykryć przyczyny wgłobienia. Jednak u wielu niemowląt przyczyną wgłobienia jelit bywa infekcja przewodu pokarmowego, zapalenie uchyłka Meckela, chłoniak, także w infekcja dróg oddechowych, a niekiedy zmiana diety z płynnej na bardziej zagęszczoną.

Zobacz też: 5 pytań o dietę dziecka przy biegunce

Objawy wgłobienia jelit

  • ból brzucha
  • wymioty
  • brak apetytu
  • apatia
W pierwszym etapie wgłobienia jelit występuje silny, kolkowy ból brzucha, połączony z wymiotami. Stan dziecka szybko się pogarsza, staje się ono coraz słabsze, zmęczone, jest blade i senne. Kilkuminutowe ataki bólu przeplatają się z okresami apatii i senności. Dziecko może mieć skąpe wypróżnienia z domieszką krwi i śluzu (wyglądem przypominające galaretkę porzeczkową). Po okresie wyraźnych, silnych objawów może nastąpić okres, gdy objawy są niewielkie, niekiedy jest wtedy palpacyjnie wyczuwalny opór wgłobionego jelita. Lekarz  rozpoznaje wgłobienie jelit głównie na obrazie klinicznym i badaniach obrazowych, przede wszystkim USG.

Kiedy do lekarza?

Wystąpienie już pierwszych objawów, które mogą sugerować wgłobienie jelit, wymaga niezwłocznej interwencji lekarza. Sposób leczenia zależy w dużej mierze od tego, ile czasu minęło od początku choroby.

Leczenie dziecka z wgłobieniem jelit

Istnieją dwie możliwości: leczenie zachowawcze i operacyjne. Leczenie zachowawcze zwykle stosuje się w ciągu doby od wystąpienia pierwszych dolegliwości. Można tak leczyć tylko te dzieci, które nie mają objawów wskazujących na perforację przewodu pokarmowego lub zapalenie otrzewnej. W przypadku leczenia operacyjnego stosuje się trzy metody: doodbytniczy wlew kontrastowy pod kontrolą RTG, który powoduje wypchnięcie wgłębionego odcinka jelita i powraca on na swoje miejsce; doodbytnicze podanie powietrza – jest skuteczne, choć niesie ze sobą większe ryzyko powikłań; doodbytniczy wlew z soli fizjologicznej – skuteczna metoda o najmniejszym ryzyku powikłań. Kolejna operacyjna metoda leczenia wgłobienia jelit polega na usunięciu zniszczonego fragmentu jelita i połączenia ze sobą obu końców tak, by zachowana została ciągłość przewodu pokarmowego.

Powikłania wgłobienia jelit

Dłużej utrzymujące się wgłobienie - jeśli dziecko nie zostanie poddane leczeniu - może doprowadzić do martwicy niedokrwiennej uwięźniętego odcinka jelita, co z kolei może powodować zapalenie otrzewnej, a w konsekwencji nawet śmierć dziecka.

Zobacz też: Jak nie dopuścić do odwodnienia?

Tekst: Aleksandra Sobieraj