wirus RSV
fot. Adobe Stock

Wirus RSV – objawy zakażenia u dzieci, przyczyny, leczenie

Wirus RSV jest bardzo groźny dla małych dzieci, a szczególnie dla układu oddechowego dzieci przedwcześnie urodzonych. Opisujemy, jak objawia się zakażenie wirusem RS, na czym polega diagnostyka i leczenie, a także jak skutecznie się przed nim chronić.
wirus RSV
fot. Adobe Stock
Wirus RSV u dzieci atakuje głównie w okresie jesienno-zimowym, kiedy maluchom spada odporność. Z pozoru wydaje się niewinny, a jego objawy przypominają przeziębienie. Nie daj się jednak zwieść – wirus jest niebezpieczny i może mały organizm dziecka doprowadzić do ciężkich chorób. W Polsce wirus RSV diagnozuje się u około 90 proc. dzieci do 2. roku życia. Zobacz, jakie są objawy RSV, jak go leczyć i jak się przed nim bronić. 

Spis treści: 

​Wirus RSV – co to jest?

RSV (z ang. Respiratory Syncytial Virus, syncytialny wirus oddechowy), czyli wirus RS wywołuje infekcje górnych dróg oddechowych. Rozprzestrzenia się w okresie od października do kwietnia drogą kropelkową (katar, kaszel) lub poprzez dotknięcie przedmiotów zanieczyszczonych wydzieliną z zakażonych nim dróg oddechowych. U dorosłych zakażenie ma łagodny przebieg, ale u małych dzieci może skończyć się zapaleniem oskrzelików lub zapaleniem płuc o bardzo ciężkim przebiegu. W przypadku tak bezbronnych dzieci, jak wcześniaki, może zagrażać nawet życiu.

Do szczególnej grupy ryzyka należą dzieci z:
  • małą masą urodzeniową (noworodki),
  • dysplazją oskrzelowo-płucną,
  • wrodzonymi wadami serca,
  • niedoborami układu odpornościowego,
  • zespołem Downa,
  • mukowiscydozą,
  • zaburzeniami neurologicznymi,
  • chorobami nerwowo-mięśniowymi,
  • niemowlęta karmione sztucznie.

Przebieg zakażenia w takich przypadkach może być ciężki i wymagać leczenia w szpitalu, na oddziale intensywnej opieki.

Wirus RSV – objawy

Czas od zakażenia wirusem do wystąpienia objawów wynosi 4-6 dni. 

Objawy zakażenia wirusem RSV u dziecka:
  • kaszel wytwarzający żółty, zielony lub szary śluz,
  • katar,
  • gorączka (niewielka),
  • pobudzenie lub ospałość,
  • niechęć do ssania mleka z piersi mamy lub karmienia z butelki,
  • oznaki odwodnienia (brak łez podczas płaczu, mało moczu lub brak moczu w pielusze przez sześć godzin),
  • zimna, sucha skóra,
  • mogą dołączyć się objawy zapalenia ucha środkowego.

Jeżeli  przebiegu infekcji pojawi się duszność, bezdech, trzeba jak najszybciej jechać do szpitala. 

Wirus RSV – powikłania

Powikłania związane z zakażeniem RSV u dzieci dotyczą głównie wcześniaków. Każde niemowlę może zetknąć się z wirusem RSV, jednak w przypadku dzieci przedwcześnie urodzonych konsekwencje są o wiele poważniejsze. Dla wcześniaków urodzonych poniżej 33-34. tygodnia ciąży, kiedy ich płuca są rozwinięte w zaledwie 50-60 procentach, infekcja może stanowić zagrożenie życia. 

Wirus hamuje rozwój płuc wcześniaków i może spowodować ciężkie zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, których mimo postępów medycyny tak słaby organizm nie jest w stanie zwalczyć.
U wcześniaków z niedojrzałymi płucami, układem odpornościowym i u dzieci z wadami wrodzonymi serca infekcje RSV mogą prowadzić do bardzo poważnych powikłań, w tym również śmierci. 

Wirus RSV – jak wykryć?

Diagnostyka zakażenia RSV polega na wykonaniu:
  • pulsoksymetrii,
  • zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej,
  • badań laboratoryjnych.

Wirus RSV – leczenie

To, ile trwa choroba zależy od czasu jej rozpoznania, nasilenia objawów oraz indywidualnych czynników. Czas ten może trwać od 1-3 tygodni. O sposobie leczenia wirusa RSV decyduje lekarz. Z reguły ma ono charakter objawowy, a dziecko należy: 
  • nawadniać,
  • odsysać mu wydzielinę z dróg oddechowych,
  • inhalować,
  • podawać leki rozszerzające oskrzela.

Wirus RSV niekiedy wymaga leczenia szpitalnego. Jeśli dziecko ma nasilające się problemy z oddychaniem – konieczna jest hospitalizacja. W ciężkich przypadkach konieczne mogą być tlenoterapia pod kontrolą gazometrii lub oddychanie wspomagane.

Szczepionka przeciw RSV

Do tej pory nie opracowano skutecznej szczepionki przeciwko wirusowi RS. Jednak wcześniaki w Polsce otrzymują bezpłatnie „szczepionkę" w postaci przeciwciał chroniących przed wirusem RS. Jest to preparat – paliwizumab – zawierający przeciwciała neutralizujące wirusa. Do 2018 roku otrzymywały go tylko dzieci urodzone przed 28. tygodniem ciąży, aktualnie przeciwciała chroniące przed wirusem RS mają zapewnione wcześniaki urodzone między 28. a 32. tygodniem.

Taka immunizacja nie daje trwałej odporności, przeciwciała znikają po 30 dniach i trzeba je podawać w miesięcznych odstępach – dziecko powinno otrzymać 5 dawek leku w czasie trwania sezonu zakażeń RSV.

Wirus RSV  u dzieci – przeciwdziałanie zakażeniu

RSV rozprzestrzenia się poprzez dotknięcie zainfekowanych osób lub powierzchni, dlatego tak ważną rolę w zabezpieczeniu się przed nim odgrywa przestrzeganie zasad higieny. Trzeba dokładnie myć ręce:
  • po każdym przyjściu do domu z zewnątrz,
  • po kontakcie dziecka z osobą mającą objawy przeziębienia,
  • przed odwiedzeniem maleńkiego dziecka.

Prawdopodobieństwo, że małe dziecko, np. w żłobku zarazi się wirusem, mając kontakt z chorym wynosi aż 100 procent. Przebycie zakażenia nie chroni przed powtórną infekcją. 
Statystyki pokazują, że dzieci, które przeszły infekcję wirusem RS w okresie niemowlęcym, aż czterokrotnie rośnie ryzyko zachorowania na astmę. Ich płuca w pełni się nie rozwijają.

Zobacz też: 
Redakcja poleca: Bóle brzucha u dzieci - film
Co pomoże na ból brzucha u dziecka? O łagodzeniu dolegliwości związanych z biegunką opowiada pediatra.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy