Witaminy ważne dla dzieci
fot. AdobeStock

A, B, C czy D - które witaminy są najważniejsze dla dziecka?

Niezależnie od pory roku witaminy muszą się znaleźć w diecie dziecka. I to w odpowiednich proporcjach. Co jest najlepszym ich źródłem? Oczywiście dieta, a zwłaszcza obecność w niej warzyw i owoców, najlepiej świeżych, choć poza sezonem mogą być też mrożone.
Aleksandra Sobieraj
Witaminy ważne dla dzieci
fot. AdobeStock
Wszystkie witaminy są bardzo ważne dla dziecka – nie ma jednej, najważniejszej. Wiosna, latem, jesienią i zimą są niezbędne do tego, żeby dziecko nie chorowało i zdrowo rosło. W witaminach tkwi wielka moc, choć potrzeba ich naprawdę niewiele. Oto, co musisz o nich wiedzieć:
 

Czy warto suplementować witaminy?

Witaminy muszą być dostarczane z jedzeniem, bo organizm sam nie potrafi ich wytworzyć. Zwykła zdrowa dieta, która zawiera owoce, warzywa, produkty pełnoziarniste, w pełni pokrywa zapotrzebowanie na nie. Naturalne witaminy są zresztą lepiej przyswajalne niż syntetyczne. Ale w pewnych wypadkach (np. dla niejadków, po chorobie) przydają się preparaty witaminowe – nie wolno ich nadużywać, bo nadmiar niektórych bywa groźny. Więcej witamin potrzeba niemowlętom, dzieciom i kobietom w ciąży, ale najbardziej mamom karmiącym. Zwykle wystarczy jednak regularnie jeść to, co zawiera te cenne substancje.
Redakcja poleca: Czego nie może jeść małe dziecko?
Co lepiej wykluczyć z diety kilkulatka? Dietetyk radzi, jakie produkty i dlaczego nie powinny w ogóle gościć na talerzu małego dziecka.

Witamina A dla wzrostu

W produktach zwierzęcych zwana retinolem, w roślinnych – prowitaminą A (to np. beta-karoten), które nasz organizm sam zamienia na witaminę A. Odpowiada za wzrost i rozwój organizmu, tworzenie kości, produkcję hormonów, dobry wzrok. Zapobiega wysychaniu skóry. Chroni przed nowotworami i chorobami serca. Jest wrażliwa na wysoką temperaturę.
Dobre źródła: ryby morskie, tran, wątróbka, żółtko jaj, masło, szpinak, morele, sałata, dynia, groszek zielony, szczaw, marchew, margaryny, sery żółte.
Objawy niedoboru: kruche paznokcie, łamliwe włosy, sucha skóra, wysypka, brak apetytu, częste infekcje, kurza ślepota, złe widzenie, zahamowanie wzrostu.

Witaminy dla dzieci - ranking i opinie
To ciekawe! Ludzie, których praca wiąże się z długim siedzeniem przed monitorem komputera, potrzebują więcej niż inni witaminy A. Pierwszy pokarm mamy (siara) ma dużo karotenów (widać to po silnie żółtym zabarwieniu).

Zobacz też: 7 pytań o podawanie dziecku witamin

Witaminy z grupy B na energię i rozwój

W tej grupie jest aż sześć witamin. Różnią się nieco swoją rolą.
Dobre źródła: wszystkie są w żółtku jajka, wątróbce, drożdżach i kiełkach pszenicy. Niektóre m.in. także w: ziemniakach, szpinaku (i innych zielonych warzywach), mleku, marchwi, kapuście, płatkach owsianych, wieprzowinie i wołowinie, soi, kaszy jęczmiennej, brązowym ryżu, botwince.
  [content:0_24017,0_21921,2_1170,0_19048:CMNews]  

Witamina B1

Bierze udział w produkcji energii, wspomaga działanie układu nerwowego, serca, mięśni i produkcję krwinek czerwonych. Gotowanie ją niszczy.
Objawy niedoboru: zaburzenia wzroku, pamięci i koncentracji, zakłócenia równowagi, obrzęki rąk i nóg, problemy i choroby związane z sercem, niechęć do jedzenia, nudności, wymioty, biegunka.
To ciekawe! Ludzie z jej niedoborem często padają ofiarą komarów i innych owadów. Przyczyna to niższy poziom substancji odstraszającej owady w skórze.
Witamina B2
Ma duże znaczenie w produkcji energii w organizmie, wpływa na prawidłowe działanie skóry i błon śluzowych, wzroku i układu nerwowego.
Objawy niedoboru: pogorszenie widzenia, nadwrażliwość na światło, uczucie piasku w oczach, zaczerwienione oczy, pęknięcia w kącikach ust, na wargach, łuszczące się okolice nosa i ust, wypadanie włosów, zawroty głowy, bezsenność.
To ciekawe! Mleko w przezroczystych butelkach wystawione na działanie światła słonecznego już po pięciu minutach traci 26 procent tej witaminy, a po pół godzinie – nawet 64 procent.

Witamina B3

Inaczej witamina PP, niacyna. Bierze udział w produkcji energii. Wspomaga utrzymanie zdrowej skóry. Jest jedną z witamin najbardziej odpornych na działanie temperatury i światła.
Objawy niedoboru: biegunka, osłabienie, bezsenność, zawroty i bóle głowy, kłopoty z pamięcią.
To ciekawe! Nadmiar cukru, słodyczy i napojów słodzonych w diecie prowadzi do utraty witaminy PP.

Zobacz też: Domowe syropy dla dzieci - przepisy

Witamina B5

Zwana inaczej kwasem pantotenowym. Bierze udział w odnowie skóry i błon śluzowych oraz w wytwarzaniu przeciwciał. Wspomaga proces pigmentacji włosów. Wpływa na prawidłowy wzrost.
Objawy niedoboru: zmęczenie, ból głowy i brzucha, mdłości, wymioty, słabszy refleks i mniejsza odporność, zmiany skórne.
To ciekawe! Osoby jedzące głównie potrawy gotowane, produkty z puszek, frytki, białe pieczywo, pizzę, makaron, dużo cukru i słodyczy mogą mieć jej niedobór. Noworodki potrzebują sporo witaminy B5 do tworzenia się tkanki nerwowej (w tym mózgu), dlatego w pokarmie mamy jest jej dużo.

Witamina B6

Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, bierze udział w produkcji czerwonych i białych krwinek. Podnosi odporność organizmu.
Objawy niedoboru: podrażnienie języka i błon śluzowych jamy ustnej, apatia, bezsenność, niedokrwistość (anemia), mniejsza odporność na infekcje.
To ciekawe! Stres, miesiączka, ciąża, zażywanie pigułek antykoncepcyjnych zwiększają zapotrzebowanie na witaminę B6.

Witamina B9

Częściej nazywana kwasem foliowym. Niezbędna kobietom planującym dziecko i będącym w ciąży – zapobiega wadom cewy nerwowej u płodu. Sprzyja tworzeniu czerwonych krwinek. Łatwo ginie pod wpływem temperatury i światła.
Objawy niedoboru: niedokrwistość, nadpobudliwość i trudności w zasypianiu, wady rozwojowe u nienarodzonego dziecka.
To ciekawe! Kwas foliowy bierze udział w powstawaniu hormonów: serotoniny (działa uspokajająco) i noradrenaliny (odpowiada za aktywność w dzień).

Witamina B12

Odpowiada za tworzenie czerwonych krwinek i materiału genetycznego, wspomaga pracę układu nerwowego.
Objawy niedoboru: zmęczenie, rozdrażnienie, depresja, niemiły zapach ciała.
To ciekawe! Witamina B12 uczestniczy w syntezie hormonu, który m.in. przyczynia się do wykształcenia ciepłych uczuć: miłości, szczęścia i radości.

Witamina C na odporność

Jest silnym przeciwutleniaczem – zapobiega uszkodzeniom i obumieraniu komórek. Dobrze wpływa na kości, chrząstki, więzadła. Zwiększa odporność organizmu i przyspiesza gojenie. Suszenie, solenie, konserwanty i niektóre leki (np. aspiryna) niszczą ją. Podobnie promienie słoneczne i temperatura.
Dobre źródła: dzika róża, czarne, białe i czerwone porzeczki, agrest, grejpfruty, cytryny, pomarańcze, maliny, truskawki, rabarbar, kapusta, kalafior, szczypior, cebula, groszek zielony, ziemniaki, pomidory, rzepa, chrzan, rzodkiewka, brukselka, brokuły.
Objawy niedoboru: większa łamliwość kości, podatność na siniaki, mniejsza odporność, zmęczenie, brak apetytu.
To ciekawe! Ziemniaki i warzywa, które są przechowywane, tracą znaczną część tej witaminy. Duże dawki witaminy C nie są toksyczne, ale sprzyjają tworzeniu się kamieni w nerkach.

Zobacz też: 6 najzdrowszych przekąsek dla dziecka

Witamina D dla mocnych kości

Odpowiada za właściwą mineralizację kości. Naturalna witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego. Jej nadmiar jest toksyczny, ale naturalną ochronę stanowi kolor skóry. Występująca w niej melanina powstrzymuje promieniowanie UV i zmniejsza produkcję witaminy D.
Dobre źródła: tran, węgorz, śledź, szprot, makrela, łosoś, wątróbka, żółtko jajka, masło, margaryna, sery żółte, drożdże, grzyby.
Objawy niedoboru: złe wchłanianie wapnia (i fosforu) – u dzieci do dwóch lat powoduje krzywicę, u dorosłych – osteoporozę.
To ciekawe! Przebyta w dzieciństwie krzywica bywała przyczyną trwałego inwalidztwa.

Zobacz też: Deficyt witaminy D - problem całej rodziny

Witamina E dla ochrony przed chorobami

Podobnie jak witamina C ma działanie antyutleniające. Chroni przed miażdżycą. Jej wchłanianiu sprzyjają tłuszcze w jedzeniu. Jest odporna na wysoką temperaturę, ale po smażeniu tłuszcz należy wylać.
Dobre źródła: oleje słonecznikowy i sojowy, soja, kiełki zbóż, jajka, kasze jęczmienna i gryczana, zboża, orzechy, szparagi, masło, kapusta, jarmuż, brukselka, fasola biała, płatki owsiane.
Objawy niedoboru: rogowacenie skóry, złe gojenie się ran, problemy z koncentracją, rozdrażnienie, niedokrwistość u dzieci.
 

[content:0_25039,8_1449,2_1049,0_17663:CMNews]
To ciekawe! Nienarodzone dziecko czerpie ją z zapasów mamy, ale przechodzenie witaminy E przez łożysko jest
powolne, więc noworodki mają jej w organizmie mało. Mleko mamy zawiera zaś dużo witaminy E.

Witamina H na piękną skórę

Znana też jako witamina B7. Odpowiada za prawidłową budowę i funkcjonowanie skóry, włosów, wspomaga działanie tarczycy. Jest odporna na ogrzewanie.
Dobre źródła: pszenica, jajka, mleko, mięso z kurczaka, wieprzowina, wołowina, banany, winogrona, pomarańcze, kalafior, groch, szpinak, cebula, sałata, buraki, marchewka, kapusta, drożdże.
Objawy niedoboru: wysuszenie i przebarwienia na skórze, podwyższony poziom cholesterolu, bóle mięśni, osłabienie.
To ciekawe! Witamina H z jajek jest w pełni przyswajalna tylko wtedy, gdy są one ugotowane na twardo.

Witamina K na gojenie ran

Zapobiega krwawieniom, wpływa na mocne kości i gojenie złamań. Działa przeciwzapalnie (przeciwgrzybicznie i przeciwbakteryjnie) i przeciwbólowo. Jest odporna na temperaturę, ale wrażliwa na światło. Dieta bogata w warzywa (np. sałatę), jajka i mleko pokrywa zapotrzebowanie na nią.
Dobre źródła: brokuły, jarmuż, sałata, zielona herbata, szpinak, kapusta, kalarepa, ser żółty, żółtka jaj.
Objawy niedoboru: długi czas krzepnięcia krwi (np. krwotoki z nosa), skaza krwotoczna noworodków (witaminę K podaje się dzieciom tuż po urodzeniu).
To ciekawe! Zjełczałe tłuszcze, środki konserwujące w puszkach i gotowych produktach niszczą witaminę K lub sprawiają, że jest trudniej wchłaniana.

Zobacz też: Kiedy kupować warzywa i owoce, żeby miały mało chemii?

Podsumujmy:
 
Witamina Najlepsze źródła Najważniejsze zadania Objawy niedoboru
Witamina A ryby, tran, żółtko jaja, masło szpinak rozwój i wzrost organizmu sucha skóra, łamliwe włosy, słaba odporność, kłopoty ze wzrokiem
Witaminy z grupy B żółtko jajka, drożdże, wątróbka, produkty zbożowe energia i rozwój organizmu zmęczenie, bóle głowy, kłopoty ze wzrokiem, problemy trawienne, niedokrwistość
Witamina C porzeczki, dzika róża, truskawki, kapusta, cytryny odporność, gojenie ran łamliwość kości, słaba odporność, brak apetytu
Witamina D tran, tłuste ryby morskie, żółtko jajka, masło mineralizacja kości, odporność krzywica, częste infekcje, zmęczenie, gorsza forma umysłowa
Witamina E olej słonecznikowy, soja, kiełki, kasza jęczmienna, fasola, jarmuż ochrona przed chorobami zły stan skóry, kłopoty z koncentracją
Witamina H pszenica, jajka, mleko, mięso, kalafior, winogrona dobry stan skóry i włosów, prawidłowa praca tarczycy sucha skóra, bóle mięśni, osłabienie
Witamina K brokuły, jarmuż, sałata, kapusta, ser żółty, jaja właściwe krzepnięcie krwi, działa przeciwzapalnie krwotoki, np. z nosa, skaza krwotoczna noworodków

Oceń artykuł

Ocena 5 na 10 głosy

Zobacz także

Popularne tematy